KD 1 : Memahami dan menanggapi sesorah dalam berbagai kegiatan di masarakat

A. BUSANA MANTEN GAGRAG NGAYOGYAKARTA

A. Nyemak Tuladha sesorah bab busana manten Gagrag Ngayogyakarta Assalammu’alaikum wr. Wb. Mugi kawilujengan, kabagaswarasan, saha karahayon tansah kajiwa kasarira dhateng kula tuwin Panjenengan sedaya. Para sesepuh, saha pinisepuh, saha para pepundhen ingkang dahat kinabekten, saha para tamu kakung miwah putri ingkang kinurmatan. Langkung rumiyin mangga kula dherekaken muji syukur dhumateng Gusti ingkang Murbeng Dumadi, ingkang sampun paring kanugrahan saha kanikmatan tanpa pepindhan, saengga kula Panjengan sadaya saged pepanggihan wonten ing sasana menika kanthi widada nir sambekala. Bapak-bapak, Ibu-ibu, saha para tamu ingkang minulya, wonten ing pepanggihan menika kula badhe ngandharaken busana penganten gagrag Ngayogyakarta . Busana tuwin simbolsimbol ingkang wonten ing busana menika saged kangge titikan kabudayaning bangsa. Mekaten ugi tumraping tiyang Jawa. Wonten reroncening tembung ingkang ungelipun “Ajining raga saka busana”. Menika mracihnani bilih busana tumraping tiyang Jawa kalebet nemtokaken satunggaling pawongan menika dipunaosi utawi boten. Wekdal samangke busana penganten adat tradhisional taksih dipunlestantunaken, jalaran kayektosanipun sanajan jamanipun sampun majeng, nanging menawi ngawontenaken pawiwahan palakrama, tiyang Jawa taksih remen ngginakaken busana adat trdhisional Jawa. Sarehne penganten menika asring sinebat raja sa-ari, pramila busananipun inggih niru utawi ngemba busananing raja. Kejawi menika, mila keblating kabudayan Jawa menika inggih kraton. Saderengipun jaman kamardikan, upacara dhauping penganten menapa dene busananipun kajumbuhaken kaliyan drajad tuwin pangkat. Jaman rumiyin ingkang ngagem busana kados ingkang dipunagem ing kraton, inggih namung kulawarga utawi sentananing raja. Samenika jamanipun sampun ewah-gingsir, busana penganten kraton sampun dados darbeipun masarakat. Sinten kemawon ingkang badhe krama, badhe milih ageman corak menapa kemawon sampun boten wonten pambenganipun. Bapak-bapak Ibu-ibu ingkang tansah amemayu pepoyaning kautaman, perlu kawuningan bilih busana manten gagrag Ngayogyakarta menika wonten gangsal inggih menika :

1. Busana Penganten Yogya Putri 2. Busana Penganten Kasatriyan 3. Busana Penganten Kasatriyan Ageng 4. Busana Penganten Paes Ageng 5. Busana Penganten Paes Ageng Jangan Menir/Kanigaran Bapak-bapak Ibu-ibu, mangga busana asiling kabudayan luhur menika sami dipunuri-uri kanthi nyinau werdining pralambang utawi simbol-simbol ingkang wonten ing busana menika. Para tamu ingkang pantes sinudarsana, kados cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken. Wonten kiranging subasita, saha kirang tumata pangrakiting basa, saestu kula nyuwun gunging samodra pangaksami. Matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.wb.

B. Busana Temanten saha Titikanipun

NO

Cakrik Manten

1

Kakung - Kuluk kanigara - Ngagem sumping - Busana bludiran / blenggen keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Putri - gelung tekuk - Ngagem cundhuk mentul 1 - Busana bludiran/ blenggen/keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Yogya Putri 2 Busana Surjan Ngagem udheng Selop polos Busana kebaya Gelung tekuk Mentul 5 Kain/jarik pradan Selop polos

Kasatriyan 3 Busana Surjan Kuluk Kanigara - Busana kebaya - Gelung tekuk

Ngagem kain kampuh/dodotan .Mentul 1 .Kuluk kanigara rambut ukel Busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran Gelung bokor gajah ngoling Kuluk matak rambut kucir Sumping sekar sritaman Celana cinde Kain kampuh/dodotan Busana lukar Ngagem kelat bahu Selop bludiran .Kain/jarik pradan .Kain cinde .Cundhuk mentul 5 .Busana lukar .Selop bludiran 4 5 Paes Ageng Jangan Menir/ .Selop polos Kasatriyan Ageng Paes Ageng .- Selop polos .Gelung bokor gajah ngoling .

dinten. Pasang tarub menika limrahipun sareng kaliyan upacara siraman. . Miterat tradhsi Jawa. langkung rumiyin kacawisaken sajen tarub supados upacara pawiwahan penganten saged lumampah kanthi sae nir ing sambekala. Janur kuning sarta tuwuhan kapacak ing korining pawiwahan. UPACARA TARUB JANGKEP NGAYOGYAKARTA Upacara Tarub (pasang bleketepe) Salah satunggaling upacara wonten ing upacara wiwahaning penganten inggih menika upacara pasang tuwuhan ingkang kawastanan upacara tarub. Saderengipun tarub kapasang. Upacara tarub inggih menika upacara pasang tetuwuhan sarta janur kuning minangka rerenggan papapaning pawiwahan. sarta tanggal ingkang sampun kapetang kanthi premati. pasang tarub sarta tuwuhan menika mawi dhasar petangan wekdal.B.

inggih menika ubarame ingkang arupi pisang raja satangkep. kasukakaken sanginggiling tigan dadar lan katutup tigan dadar. Lajeng kapapanaken wonten ing satengahing tambir. sekul kebuli (NASI GURIH/UDUK) . Sekul liwet dipunlawuhi srundeng. gendhis jawa selirang. 4.Sesaji tarub tumpeng tarub Dene sajen tarub menika warni-warni kados ing ngandhap menika : 1. kasunduk malang lajeng nginggil piyambak lombok abrit kasunduk mujur. Tumpeng menika kadamel saking sekul ingkang kacithak mawi kukusan supados wujudipun saged kados gunungan. saha lawe wenang dipunpapanaken ing tambir ingkang sampun kalemekan ron pisang. legendar. sekul golong sajodho (SETENGAH LINGKARAN LAWUHIPUN TELUR DADAR). kinang. pala kasimpar. 8. inggih menika tumpeng ingkang dipunjangkepi mawi kuluban bumbunipun pedhes. mlathi. sekul lulut (KETAN). ing pinggiripun dipunsukani rerenggan sawarnining jajan pasar saha jenang warni pitu. sekul punar (SEKUL WERNINIPUN JENE (KUNING)). sekul ambeng (SEKUL GOLONG TABURI 2. dhaharan tradhisional kadosta jadah. lsp. tigan ayam mentah. gathot. lapis. menika woh-wohan pala gumantung. inggih menika tumpeng ingkang dipunrenggani kuluban. kapapanaken ing tengah-tengahing tambir. Tumpeng gundhul. brambang. 3. Pucuking tumpeng dipunsukani sundukan tigan godhog. 5. Tumpeng robyong. lombok abrit. JEROAN GORENG). . setunggal lencer udut. Tumpeng megana. Rujak degan. Jajan pasar. brokohan kaliyan tumpeng megana kapapanaken ing sangandhaping papan ingkang kangge sare calon penganten. Rikala upacara tarub. pala kependhem kagodhog. gethuk. kanthil). ¼ klapa. Brokohan arupi dhawet segelas. kopi saha teh pait. 6. Sanggan. sekar telon (kenanga. wajik. 7.

Ancasipun kangge mbuwang sedaya sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang dipunlampahi boten wonten alangan. Pisang Raja satundhun----. 13. gendhis jawa setangkep. Pasang Tarub. Menawi sedaya sampun rampung. minangka tepa palupining brayat. kolak. Toya tempuran saking kalih lepen lajeng dipunwadhahi kendhil alit. empon-empon. kacang. Ketan mancawarna saha jadah. 3. 4. 14. Damar/diyan ingkang kadamel saking grabah kaisenan lisah. 15. sekar telon. tigan ayam kampung. pamilihing garwa adhedhasar manah ingkang wening. 10. sedaya kulawarga lajeng lenggah jajar sacelakipun sajen tarub lajeng sami munjukaken pandonga lan panyuwun dhumateng Gusti mugi anggenipun gadhah damel pinaringan kawilujengan. Ron kluwih ----. Buwangan. Pasang tuwuhan. ancasipun kangge miyaraken sasana pawiwahan.pralambangipun bilih manten menika pinindha raja.9.pamilihing jodho kinantenan antebing kalbu sinartan teguh ing iman. ancasipun supados temanten sarimbit saged nuwuhaken gesang ingkang utama. Pirantinipun panjang ilang kanthi isi bumbon pawon. Menawi ubarampe sampun cumawis jangkep. Tata Cara Upacara Awal Mantu A.arta receh. bumbu pawon. Sedaya ubarampe upacara tarub dipuncepakaken dening para pinisepuh saking kulawarga temanten putri kabiyantu tangga tepallih. Tempe mentah ingkang kabuntel mawi ron pisang dipuntangsuli merang. Kalajengaken pasang tarub. kanthi rerenggan janur kuning. daging. B. mugi tresnanipun temanten linambaran tresna suci. dhele.Salebeting cengkir menika isi toya ingkang suci lan wening. sajen saged kalorod lajeng kadhahar sesarengan. apem. bleketepe. . kaca pangilon. Cengkir gadhing ----. Pisang ayu 11. Tebu Wulung ----. 12. krambil.mugi anggenipun mantu boten kekirangn syukur kepara malah kaparingan kalangkungan. mugi temanten nggadhahi watak saha nuladha pakarti raja ingkang sae. serat. 1. 2. Sajen bucalan. Sekar pari. kasumet rikala upacara tarub. C.

5. Kembar mayang mengku makna sinandi inggih menika kembaripun temanten kekalih. . Pengaron isi sekar setaman ----. 7. Kembar mayang ugi sinebat Sekar kalpataru dewadaru minangka lambang karahayuan. ----mugi temanten sageda kacekapan ing 10. dipunadani menawi temanten kagungan kadang sepuh ingkang dereng krama. G.jan: temen/sejati. Ron alang-alang ----Ron apa-apa ----samukawis pepalang. Ancasipun nyuwun donga pangestu supados anggenipun nglampahi gesang bebrayan samangkih saged wilujeng kalis ing sambikala. Ngemu pralambang supados temanten kekalih sageda resik lair batosipun E.mugi gesangipun temanten tansah manggih raos suka sumringah kadya sekar ingkang nedheng anjrah ing taman. Sade dhawet. Janur ----. Upacara tumuruning kembanr mayang minangka pralambang tumurunipun Dewa Kamajaya lan Dewi Kumaratih. F. Midodareni. katindakaken sedinten saderengipun temanten dhaup. Pari sawuli ----. kembar cipta. CPP dipunalub-alubi---. Nur ingkang sejati ingkang mijil saking Gusti. Tiyang sepuh paring donga pangestu supados gesangipun temanten sageda murakabi dhateng tiyang sanes. kirang langkung wanci tabuh sedasa. Ron waringin ----. kembar sih katresnan. Ing salebeting sasana sumbaga. nur : sunar. D. sambekalaning (alangan) karsa saged ical satemah amrih anggenipun mantu ora ana apa-apa kalis saking anggenipun mantu saged wilujeng tanpa alangan. Sekar saha wohing kapas wastra/sandhang. suka paring dana. Mugi gesangipun temanten pikantuk pitedah lan wewarah saking Gusti ingkang mahamirah. minangka saran tulak balak amrih lampahing tata upacara penganten saged rahayu kalis ing rubeda.amrih temanten saged pikantuk pengayoman. 8. 9. Plangkahan.amrih gesangipun temanten saged kadya pantun saya isi saya tumungkul tuwin kacekapan ing boga. 11. 6. Kembar mayang minangka sarat sarana dhauping rising temanten. Upacara midodareni minangka srana panebusing kembar mayang. rasa miwah karsanipun. kasembadan ingkang dados gegayuhanipun. Siraman.dipunkerik rikmanipun ing nginggil palaraban. H. suka pralambang saha pangajab supados benjingipun tatkala upacara dhauping temanten swasana regeng gayeng. Paes.

lan kadang wiranem ingkang kula tresnani. Pamarentah ugi paring panjurung bab wontenipun TOGA (Tanaman Obat Keluwarga) . OBAT TRADHISIONAL Nuwun. Obat tradhisional ing bebrayan ageng Jawa limarah kasebat jamu utawi jampi. malah wonten ing sakiwa tengening pekawisan . ngginakaken obat tradhisional utawi jampi menika boten nglanggar angger-angger. ingkang kinurmatan Bapak Supraba minangka kepala Dukuh dusun Karangwuni. Siyang menika kula badhe atur rembag sapala (matur bab ingkang sepele) bab “Obat Tradhisiona”.C. kewan. malah ing bebrayan ageng. ingkang kinurmatan para rawuh kakung miwah putri. jampi menika migunani sanget kangge njagi kasarasaning badan. Jampi menika sampun wiwit jaman rumiyin kaginakaken minangka sarana kangge njampeni sesakit ugi minangka sarana kangge njagi kasarasaning badan. mliginipun ing tlatah Jawa. utawi toya. TOGA menika limrahipun dipuntanemi tuwuh-tuwuhan minangka obat ing . magga kula Panjennegan sedaya langkung rumiyin ngaturaken gunging panuwun ingkang tanpa upami dhumateng Gusti Allah Ingkang Maha Mirah awit paringipun rahmat saenga ing titi wanci menika kula Panjenengan saged kempal ing papan menika kanthi wilujeng nir ing sambekala. wande. Para lenggah. Jampi menika saged karacik piyambak lan umpaminipun saged dipunpanggihaken ing peken. Sanajan jaman lan teknologi sampun majeng ananging jamu taksih tetep gesang ing madyaning bebrayan. Assalamu’alaikum wr. Para lenggah ingkang minulya.wb. Obat tradhisional menika obat ingkang kadamel saking tetuwuhan.

Saderengipun dpuntanemi TOGA. Kanthi TOGA kulawarga saged ngirit dana kangge kasarasan. menawi wonten ingkang masuk angin. Lajeng pot-pot wau katata miturut remen saha kawontenanipun kangge pasren. Asiling taneman wau boten namung kangge jampi nanging nggih saged dipunginakaken minangka tambah bumbu olah-olah. Menawi sampun kirang benteripun lajeng dipununjuk tiyang ingkang masuk angin. Tuladhanipun. dipunsukakaken gelas dipuntambah gendhis jawa miturut remenipun lajeng dipuncuri toya umub. Para lenggah ingkang tansah pinaringan begja mulya saking Ingkang Maha Kuwaos. saged ugi ngginakaken polybag. kadosta jae. Nanging gandheng wekdalipun sampun ndungkap sonten pramila kula namung saged matur jenang sela wader kalen sesondheran. Para lenggah menika kalawau tuladha sawetawis pigunanipun TOGA. menawi sampun alum dipunonceki. kula lan Panjenengan saged mendhet jae kinten-kinten 10 cm lajeng kapanggang ing latu kados manggang sate. dipungirah ngantos resik. apuranta yen wonten lepat kawula. pigunaning TOGA ing grsang padintenan menika saged kawastanan nguntungaken sanget. dipunthuthuk nanging boten ngantos ajur. . kunci ingkang kalimrah kasebat empon-empon. Tanemantaneman menika wau gampil sanget gesangipun lan murakabi dhateng gesang padintenan. Para lenggah mugi-mugi andharan kula bab obat tradhisional menika wau wonten manfaatipun tumrap Panjenengan sedaya. dene ingkang kaginakaken kangge obat oyotipun utawi empunipun.padintenan umpaminipun taneman ingkang kapethik pucukipun inggih menika salam. Empon-empon kunir jae TOGA menika saged katanem ing pakawisan kanthi siti ingkang kacawisaken kanthi sae. Wassalamu’alaikum wr. dipundamel punthuk-punthukan supados boten kelem menawi jawah. siti dipunpaculi lajeng dipunrabuk. Sejatosipun taksih kathah daya pigunanipun tetuwuhan sanesipun ingkang dipunlarah menapa ginanipun tumrap panggulawenthah bab kasarasaning badan utawi minangka njampeni sesakit. Ingkang kula andharaken menika adhedhasar rembag gethok tular.wb. kencur. jeruk purut. TOGA ugi saged katanem wonten ing pot saking piranti plastik ingkang sampun boten kangge. kunir. katutup sawetawis.

Pratiwi ndherekaken ibunipun sowan dhateng dalemipun Ibu Kusuma. satunggaling juru sumbaga ingkang kawentar ing Ngayogyakarta. Tuladha pagineman ingkang ngrembag bab busana penganten. surya kaping 7 Mei. Busana Penganten Paes Ageng Kanigaran Paes Ageng Yogyakarta / Kanigaran. wanci jam 4 sonten. badhe ngrembag bab tatacara adat penganten tuwin busana ingkang badhe dipunangge dening Pratiwi tigangwulan malih. . Nalika dinten Minggu Paing.KD 2 : Simulasi berbahasa Jawa dalam keluarga dan masyarakat dengan unggah-ungguh yang tepat.

sangsangan. Menawi boten wonten pambengan tigang wlan malih badhe dados manten.... lsp. mekaten kersanipun.. kabeh padha. ron kluwih.. Kaliyan benjing nyuwun dipunbusanani”.wilujeng sakonduripun Bu Kusuma rak nggih wilujeng ta BU?” : ”Inggih pangestunipun BU Barata inggih tansah manggih karahayon. canela. minangka pralambang yen wong tuwa kuwi minangka Pratiwi pangayoman..” : ”E. katuran lenggah. ana tebu . BU Barata. Dene bleketepe dipasang neng payon. Sugeng Bu. selop. mliginipun busana Paes Ageng Kanigaran. kagungan kersa menapa Bu? Njanur gunung Bu Barata rawuh dhateng griya kula?” Ibu Barata : ”Menika Bu. dodot.. Paesing pasuryan. cengkir gadhing. Kanggo busana Paes Ageng nganggo kuluk Matak waranane biru laut.... kaliyan kula kepengin mangertos menapa bedanipun busana penganten Paes Ageng kaliyan buasa penganten Paes Ageng Kanigaran? Estunipun Ibu kula kepengin sanget sawanci-wanci kula emahemah supados ngangge busana Paes Ageng. sejatine ora akeh bedane. mangga BU. gelang. ukel. Tuwuhan dipasng ing korining pawiwahan.. pisang raja... Bedane mung ana ing rasukan lan kuluk. Sabanjure pasang tuwuhan lan bleketepe.. nanging kula boten purun. kepareng matur Ibu Kusuma Pratiwi Bu Kusuma : ”O. mangkih kula cathet kemawon. jalaran menawi ngangge rasukan menika kula Bu Kusuma lingsem”.Ibu Barata Ibu Kusuma Ibu Barata Ibu Kusuma : ”Kulanuwun.. kelat bahu. sugeng Nak?” : ”Pangestunipun .” : ”Wah kathah sanget Bu. : ”O. anak kula Pratiwi badhe nyuwun pirsa bab busana penganten gagrag Ngayogyakarta. kawiwitan saka slametan utawa wilujengan amrih apa kang bakal katindakake tansah slamet ora ana alangan sawiji apa. dene Paes . lha sing arep disuwunke pirsa apa ta Nak?” : ”Bab tatacara adat lan busananipun penganten BU?” : ”Bab tatacara adat ing kabudayan Jawa mligine Ngayogyakarta. mangga Nak.

wong ampak-ampake kandel banget. Balikpapan. ampak-ampake kandel dadi pepalang tumrap wong kang arep ndeleng sesawangan ing sakiwa tengening Bandara Sepinggan. kala-kala ya nganggo layang lan ngelingke supaya Pratiwi tansah sregep sinau.. Ya ora mokal. ditingali wae”. dheweke pancen kepingin lunga adoh ninggalake kutha Ngayogyakarta. Kutha kang tansah ngelingake Pratiwi marang Wisnu sawijining pemudha sing tau dadi geganthilaning atine. Esuk kuwi kira-kira jam 08. Dheweke kuliah ing UNY . Kabeh kuwi amarga saka akehe alas kang kobong. KD 3 : Memahami pesan moral dalam teks sastra Jawa A. alise kandel. Wisnu bocahe mrebawani. Wektu semana Pratiwi ya wis lulus SMA. mula Pratiwi ya rumangsa mongkog dadi kekasihe Wisnu. Saka corong pengumuman keprungu warawara yen motor mabur Garuda kang tumuju Ngayogyakarta liwat surabaya diundur rong jam. gagasane Pratiwi dadi nglangut. Kanggo busana penganten Paes Ageng Kanigaran. Dhasare Wisnu dadi ketua OSIS. gajege pilote rada ringa-ringa yen arep take off. Bu . pakulitane rada ireng nembaga sinangling. sawise winisudha sarjana. penganten kakung putri ngagem rasukan.. ya ora mokal yen akeh bocah putri sing seneng marang Wisnu.. Lulus saka SMA Wisnu kuliah ana ITB Bandung. Niyate nalika semana. manis banget. : ”Inggih. Telung taun kepungkur.Ageng Kanigara nganggo kuluk Kanigaran warnane ireng diparingi plisir benang emas. matur nuwun”. Supaya Pratiwi cetha iki ana fotone. yen busana Paes Ageng kuwi penganten kakung dalah penganten putri ora ngagem rasukan. Seminggu rong minggu Wisnu tansah kirim kabar srana tilpun. Eyange putri nate ngendika yen Pratiwi karo Wisnu pancen pacangan serasi. Karo lungguh ngenteni wektu kang wis ditemtokake. dheweke ditampa nyambut gawe ana BUMN kang kondhang ing Balikpapan. kutha kelairane. Bab rasukan. NYAMPING KAGUNGANE EYANG Langite katon mendhung angendhanu.00 WITA.

Gragapan …. atine Pratiwi kaya rinujit-rujit. supaya ing tembe uripmu mukti ya Ndhuk! Iki nyampinge Eyang Putri biyen sawitan karo Eyang Kakung. ijab. Kanggo midodareni iki nganggo nyamping Wahyu Tumurun.Program Studi Bahasa Inggris. njur ngendika maneh. Dina Wage Kemis sesuk pengetan mendhak pisan sedane Eyange Putri. Para penumpang dipersilahkan menuju pesawat melalui pintu V”. Wah mesthi kaya Bathara Wisnu Karo Dewi Pratiwi ngejawantah. sing mbathik Eyang dhewe lho …. Sawijining sore Eyange Putri nimbali Pratiwi. Mengko pas panggih kowe nganggo kebayak kuning gadhing dene Wisnu ben nganggo surjan sing wernane uga kuning gadhing.”Kalih likur Yang”. pikirane Pratiwi tansah kelingan welinge Eyange. Pepinginane Eyange Putri supaya Pratiwi nganggo nyamping Sida Mukti sesandhingan karo Wisnu ora bakal klakon. Pratiwi enggal-enggal nyaut tas cangklong sing diseleh ing sandhinge. Pratiwi banjur mlebu kamare Eyange. Yen kanggo resepsine nganggo ageman Kanigaran wae ya Wik! Coba waspadakna nyampinge simbah iki. “ Wah … wis diwasa kowe Wik”. Lha yen panggih kudu nganggo Sida Mukti. Wangsulane Pratiwi.. Neng UNY jane ya akeh sing nyedhaki. Wik!” Wahyu Tumurun Sida Asih Sida Mukti “Halo … halo … pengumuman … penumpang pesawat dengan nomer penerbangan 17 tujuan Yogyakarta segera diberangkatkan. mlebua kamare Eyang kene”. samangsa dadi manten supaya nganggo nyamping Sida Mukti lan kebayak kuning gadhing. Suk yen wis lulus ndang dadi manten wae ya Ndhuk! Iki Eyang wis nyawisi sandhangan dinggo midadareni. “ Umurmu pira Ndhuk saiki?” pandangune eyange. Wisnu wis omah- . Sanajan jumangkah tumuju kori V. Lungguh cedhak cendhela. Nyamping-nyamping iki bathik tulis alus tenan. lan panggih. yen ijab nganggo Sida Asih. Ngendikane Eyang Putri : “ Wik renea Ndhuk. Eyange putri mendel karo mriksani. nanging atine Pratiwi wis kebacut digondhol Wisnu menyang Bandung.

Christian Sugiono. 2. mugi tresnanipun jalwesrti wau linambaran tresna ingkang suci. Priya lan wanita menawi sampun dados jatu kramanipun badhe manunggal ing cipta rasa miwah karsanipun. Ora krasa eluhe Pratiwi ndlewer nelesi pipine …. 4. . ngemuli lair lan batosipun satemah boten kacingkrangan. Sawise ngelapi eluhe. Christian dibebedi nganggo nyamping kagungane eyang? B. Ing sela-selaning mega kaya-kaya ana nom-noman sing lagi mesem marang dheweke …. Woh-wohan. liwat cendhela motor mabur. 7. Wajik. Maknanipun : Mugi tresnanipun temanten kekalih saged mujudaken woh ingkang sejati tumuju ing ancas ingkang sinedya nun inggih palakrama 6. Lsp. Jadah. boten badhe tumindak ingkang saged ndadosaken kuceming garwa satemah saged dados tepa palupining brayat. Jenang. Cengkir Gadhing. amrih tumindakipun temanten pinindha raja ingkang sarwa-sarwi tanggel jawab. 5. Pisang limrahipun pisang raja. Gelem apa ora ya …. saking donya dumugi delahan. Ageman putri sapengadeg. malah kabare saiki wis duwe momongan. 3. Pratiwi ndeleng mangisor katon laut Jawa …. TATACARA DHAUP Ubarampening adicara pasrah sanggan saha lambang kalpika kados ing ngandhap menika : 1. UBARAMPE PASRAH SANGGAN SAHA LAMBANG KALPIKA. Rerenggan pelik-pelik. Maknanipun : Nadyan awujud jalu tanapi wanita saged saeka kapti ing pakarti saeka praya ing sedya. Maknanipun: Putra kakung badhe nyekapi sedaya kabetahaning garwa nutupi sedaya wewados utawi saru sikuning garwa. Maknanipun : Putra kakung tansah badhe ngudi sumoroting garwa. Maknanipun : Cengkir menika isi toya ingkang suci.omah kecanthol mojang Priyangan. Suruh Ayu lan Pisang Ayu. Maknanipun : Suruh lumah lawan kurep beda ananging yen digeget nunggal rasane. saking awal lan akhiripun. Kalpika. Maknanipun: tresnanipun ingkang badhe gesang tembayatan boten wonten telasipun.

4.8. Panggih/dhaup. CPK kapasarhaken dhumateng tiyang sepuh CPP saprelu kaijabaken lan kadhaupaken kaliyan rising temanten putri. Urut-urutaning upacara dhauping temanten utawi panggih sarta maknanipun kados ing ngandhap menika : 1. tiyang sepuh. Pasrah tinampi penganten Pasrah tampi inggih menika tiyang sepuhipun CPK masrahaken CPK dhumateng tiyang sepuhipun CPP saprelu dipunijabaken. Adicara pasrah temanten dipunadani menawi: a. Gantalipun temanten kakung kawastanan gondhang tutur. Urip-uripan sajodho. Penganten putri miyos Penganten putrid miyos saking tepas wangi kalenggahaken ing sasana rinegga. ibu miwah juru sumbaga. 2. Arta utawi Buwuh. 3. Minggah pasangan linambaran ron pisang. Tiyang badhe mantu menika betahaken wragad ingkang boten sekedhik. Temanten kekalih ingkang pinindha raja lan prameswari minggah pasangan. Maknanipun : Buwuh menawi dipunkerata dados imbuh-imbuh anggenipun bahde ewuh. Tegesipun bilih temanten kekalih saestu sampun dados pasangan ingkang sejati. Ijab sampun kalampahan ing wanci kepengker. 9. Maknanipun : ingkang bahde jejodhohan sageda tanggel jawab dhumateng brayatipun. b. samekta mengku saha dados suhing kulawarga. sanak kadang cinaket. Ijab badhe kalampahan dados setunggal kaliyan rerangkening pawiwahan. maknanipun temanten kakung saged dados guru lakinipun temanten putri ingkang tansah paring wewarah saha pitutur dhumateng garwa. Miyosipun dipunkanthi dening rama. Balangan gantal Gantalipun temanten putri kawastanan gondhang kasih. tegesipun sisang temanten putri tansaha kagungan rasa tresna asih dhateng kakung. b. Penganten kakung rawuh Rawuhipun penganten kakung limarahipun kadherekaken pangombyong saking pinisepuh. c. Adicara pasrahipun penganten kakung saprelu kadhaupaken kaliyan temanten putri. Mecah tigan Ngemu suraos bilih nalaripun temanten kakung sampun pecah. . dados adicara ngemungaken pawiwahan dhaup. kanthi rerangken upacara: a.

Wisudha Temanten : Tiyang sepuh sampun saged ngentasake keng putra saprelu bangun bale griya piyambak. c. mugi ical salwiring sukerta kalis ing sambekala. Ngunjuk toya saking kendhi pratala Tegesipun sasampunipun pecah nalaripun sageda menggalih samukawis kanthi wening. Sinengepan sindur Tegesipun tiyang sepuh taksih kersa paring wewarah saha pitedah lan paring dongan pangestu amrih gesangipun ingkang putra kekalih manggih kamulyan. b. f. d. paring guna kaya dhateng pawestri. Dulangan : penganten kakung sinengkuyung penganten putri badhe budidaya manunggaling brayat. mugi saged kasembadan kamulyaning gesang temanten sarimbit. e. Kacar-kucur : Temanten kakung badhe nuhoni tanggel jawabipun minangka kakung. Sungkeman : Temanten nyuwun donga pangestu dhateng tiyang sepun saprelu nglampahi gesang bebrayan enggal. Bubak kawah : tiyang sepuh sampun kepareng kasil nuhoni jejibahan kanthi malakramakaken putra putrinipun. g. Kirab : salin busana . Tumplak punjen : Sampun boten badhe mantu malih. 5. e. f. h. Upacara Adat Jawa a.d. boten badhe pepisahan. Bobot Timbang : Kanthi timbang katresnane rama lan ibu. Nyuceni Suku Tegesipun.

grapyak ing pasrawungan nanging kasunyatane gampang kebrangas kanepson utawa anarkhis. dene yen wus katekan karepe ya ditinggal semprung ngono wae. Apa tri paugeran kasebut isih katindakake tumrap saben warganing masyarakat? Wangsulane cekak aos wae. bangsa kita darbe budaya adi luhung. ura liya werdine yaiku: Srawung. Jare Indonesia kuwi bangsa kang sumeh. mligine suku Jawa uga duwe budaya adi luhung kang dadi werdine wong urip bebrayan. Babagan ngendi sing isih bisa diagul-agulke? Jare ujaring kandha. Ki Dhalang mratelakake. . Wallahualam. Jagong. Bebasane. Bangsa Indonesi. jagong. Nitik kahanan padinan katone kang aran semangat nasionalisme awake dhewe wis tipis. Kasunyatane uripe seni budaya sajak kangelan tuwuh ngrembaka. Sajake yen dititi tenan. Rikalane limbukan. ing bab srawung isih adoh saka panjangka.KD 4 : Memahami dan menganalisis karya jurnalistik LUNTURING BUDAYA SJL (srawung. Budaya mau aran SJL. Jalaran apa? Generasi mudha sajak wis ora tepung maneh karo budayane. Irah-irahan SJL miturutpangandikane dhalang misuwur saka Surakarta. padha umyeg mbabarake omongan bab kandel tipise rasa nasionalisme kang didarbeni saiki. Rembug mau lumrah. layat) Rikala mapag pengetan 61 taun kamardikan RI me kabeh stasiun TV lan ora keri ariwarti. yen tetelune kuwi mujudake paugeraning wong urip neng ngalam ndonya. “ada udang di balik batu”. lan Layat. ora bisa nuwuhake rasa sukur tumrap peparinge Gusti Allah. Geleme srawung yen ana pamrihe.

Bab iki merbawani tumindake saben pawongan kudu sarwa instan. majuning era kesejagadan lan modernisasi kang disengkuyung teknonlgi kang canggih pancen ora bisa diselaki. Anane pesawat telpon upamane. jas bukak iket blangkon. Aja maneh ana layang sasuwek kang mratelakake melu belasungkawa. malah kudu isih nombok. tetela bisa nyingget wektu ananging ngedohake silaturahmi. dheweke nyritakake nalika kesripahan mbakyu pembayune sing wadon. kalindhih dening budaya manca kang tuhu ora cundhuk karo kapribaden kula lan panjenengan. ora digatekake babar pisan. Nuwun. Sing digumuni kok ya kaya mengkono patrape para mitrane. ora ngertia saka dana santunan kang ditimpa. sajak setali tiga uang. semono uga marang paguyuban pensiunan sarta pengurus koperasi pensiunan. Sabanjure mitrane penulis mau kanthi kekembang waspane. Pengalaman pait saka mitra mitrane penulis PS. Menawa kita ora kuwat anggone mbetengi budayane dhewe kang adi luhung. Pesawat telepon lan kirim kartu idulfitri wis ora njamani maneh. lha kapan bisa ketemu karo priyayine kang kawongan? Ya kemajuan teknologi iki kang njalari budaya SJL banjur dadi luntur. Bab layat tumrap sedulur kang lagi nandang duhkita. jer kabeh mau wis kapasrahake lan ana kang ngurusi dhewe. Ah … kok memelas banget nasibe. Bebasane wus kelangan kulawarga isih kesandhung pethi mati. Dikira menawa perusahaan mau nirlaba (ana unsur sosiale) malahan kebak mawa petungan. koko ya isih ana “mungli” barang. Yen kabeh mau wis bisa kantindakake sarana SMS. halal bi halal maune cukup mawa kirim layang . Nanging apa kang dumadi? Tetela saka instansi nalika dheweke ngabdi 25 taun lawase. Maune dipetung bakal antuk pangentheng-entheng prabeya saka perusahaan jasa kematian.Sabunjure ayo ngrembug bab budaya layat. mratelakake prihatine. (Eyange Tita) . temtu bakal suwe mijet wohing ranti. Warta lelayu wis dikirim marang instansine sing lanag. kanthi kebak rasa trenyuh. mitra sawiji wae ora ana sing teka layat. sama juga sami mawon. Terus terang dhewke ora mikirake antuk dana bela sungkawa apa maneh sing aran santunan. Liding omongan. Tuladha liyane. Sajroning swasana dhuhkita. saiki diganti mawa SMS. Panjenengane durung suwe iki.

(b) ingkang katuju. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. kepara boten wonten pathokan mirunggan. (e) wosipun. Serat sedhahan limrahipun mawi . (d) pakurmatan. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. Serat resmi kadosta serat lamaran. (g) tandha tangan (tapak asma). inggih menika: (1) serat resmi saha (2) serat boten resmi. Ingkang damel inggih menika pribadhi. Liripun basa saha isinipun langkung mardika. Pangertosan bab Serat Serat (layang) tumraping bebrayan Jawi taksih asring kaginakaken.KD 5 : Menulis surat resmi berbahasa Jawa A. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). sampun boten asring kesrambah. Serat boten resmi saged kadamel pribadhi ugi saged kadamel dening instansi. serat boten resmi adatipun kalebet serat wadi. Pramila saking menika basanipun ugi ketingal gumathok. Suwalikipun. katujokaken dhumateng tiyang sanes. Serat antawisipun siswa SMA dhumateng kekasihipun temtu klebet surat pribadhi. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. (c) ingkang ngirim. Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. Serat saged kaperang dados kalih werni. Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. Surat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Limrahipun serat resmi badhe ngemot bab-bab ingkang boten wadi (personal). Bakunipun serat wau kangge sarana mahyakaken gagasan. (f) panutup. Paling boten serat wau ngemot (a) titi mangsa.

Telp.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan 18 Januari 2007 Mekaten serat sedhahan saking panitia. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. wb.basa Jawa krama. Wassalamu’alaikum wr. : Jumat. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Tuladha Serat Resmi RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. B. Bapak/Ibu …………. 19 Januari 2007 : Jam 20. wb. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Rinengga sagunging kabagyan. saderengipun kaaturaken . Rt 18.

Mugi-mugi ing griya ugi makaten. Nuwun. Saderengipun matur nuwun. Budirejo C. Kajawi saking menika Pak/Bu. Kathah lepat nyuwun pangapunten. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Kula.Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Dene menawi kula ribed. Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. H. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. Mila kula nyuwun kacawisaken. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. Sabariman . Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. Pun nggih. boten saged wangsul.

inggih menika: wau kangge : sarana mahyakaken gagasan. Serat ulem/sedhahan . 1. b.Serat Resmi Basa Jawa • • a. Bakunipun serat Serat saged kaperang dados kalih werni. Serat boten resm. d. c. titikanipun : a. Serat resmi saha. • Wujudipun serat Jawa : Ingkang damel pribadi Adatipun kalebet serat wadi Basa lan wosipun mardika Boten wonten pathokan ingkang mirunggan. b. Serat (layang) tumraping bebrayan Jawa taksih asring kaginakaken. titikanipun : Saged kadamel pribadi utawi dening instansi Limrahipun ngemot bab-bab ingkang boten wadi Basanipun ketingal gumathok 2. c.

Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. • Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. pambuka : kabar keslametan lan donga pangestu. Telp. wb. • Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. sampun boten asring kesrambah. Paling boten serat wau ngemot : 1.Serat lelayu Serat Iber-iber Serat dhawuh Serat Kitir Serat Prajanjen • Serat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). panutup : nyuwun pangapunten lan pangajeng-ajeng. tandha tangan (tapak asma). Bapak/Ibu …………. ingkang ngirim : peprenah 4. 18 Januari 2007 . 3. Serat sedhahan limrahipun mawi basa Jawa krama. ingkang katuju. pakurmatan : adangiyah 5. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. titi mangsa : papan lan wekdal damel serat. 2. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. wosipun : suraosing serat. Serat resmi kadosta serat lamaran. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. • Tuladha Serat Resmi : RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. 8. Rt 18. 6. 7.

wb. Wassalamu’alaikum wr. . Budirejo : Minggu. Saderengipun matur nuwun. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. boten saged wangsul. Kajawi saking menika Pak/Bu. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. Dene menawi kula ribed. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. 19 Januari 2009 : Jam 20. Pun nggih. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. Mila kula nyuwun kacawisaken.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan Mekaten serat sedhahan saking panitia. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. saderengipun kaaturaken Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. Nuwun. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Mugi-mugi ing griya ugi makaten. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul.Rinengga sagunging kabagyan. H. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali.

Sabariman .Kula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful