KD 1 : Memahami dan menanggapi sesorah dalam berbagai kegiatan di masarakat

A. BUSANA MANTEN GAGRAG NGAYOGYAKARTA

A. Nyemak Tuladha sesorah bab busana manten Gagrag Ngayogyakarta Assalammu’alaikum wr. Wb. Mugi kawilujengan, kabagaswarasan, saha karahayon tansah kajiwa kasarira dhateng kula tuwin Panjenengan sedaya. Para sesepuh, saha pinisepuh, saha para pepundhen ingkang dahat kinabekten, saha para tamu kakung miwah putri ingkang kinurmatan. Langkung rumiyin mangga kula dherekaken muji syukur dhumateng Gusti ingkang Murbeng Dumadi, ingkang sampun paring kanugrahan saha kanikmatan tanpa pepindhan, saengga kula Panjengan sadaya saged pepanggihan wonten ing sasana menika kanthi widada nir sambekala. Bapak-bapak, Ibu-ibu, saha para tamu ingkang minulya, wonten ing pepanggihan menika kula badhe ngandharaken busana penganten gagrag Ngayogyakarta . Busana tuwin simbolsimbol ingkang wonten ing busana menika saged kangge titikan kabudayaning bangsa. Mekaten ugi tumraping tiyang Jawa. Wonten reroncening tembung ingkang ungelipun “Ajining raga saka busana”. Menika mracihnani bilih busana tumraping tiyang Jawa kalebet nemtokaken satunggaling pawongan menika dipunaosi utawi boten. Wekdal samangke busana penganten adat tradhisional taksih dipunlestantunaken, jalaran kayektosanipun sanajan jamanipun sampun majeng, nanging menawi ngawontenaken pawiwahan palakrama, tiyang Jawa taksih remen ngginakaken busana adat trdhisional Jawa. Sarehne penganten menika asring sinebat raja sa-ari, pramila busananipun inggih niru utawi ngemba busananing raja. Kejawi menika, mila keblating kabudayan Jawa menika inggih kraton. Saderengipun jaman kamardikan, upacara dhauping penganten menapa dene busananipun kajumbuhaken kaliyan drajad tuwin pangkat. Jaman rumiyin ingkang ngagem busana kados ingkang dipunagem ing kraton, inggih namung kulawarga utawi sentananing raja. Samenika jamanipun sampun ewah-gingsir, busana penganten kraton sampun dados darbeipun masarakat. Sinten kemawon ingkang badhe krama, badhe milih ageman corak menapa kemawon sampun boten wonten pambenganipun. Bapak-bapak Ibu-ibu ingkang tansah amemayu pepoyaning kautaman, perlu kawuningan bilih busana manten gagrag Ngayogyakarta menika wonten gangsal inggih menika :

1. Busana Penganten Yogya Putri 2. Busana Penganten Kasatriyan 3. Busana Penganten Kasatriyan Ageng 4. Busana Penganten Paes Ageng 5. Busana Penganten Paes Ageng Jangan Menir/Kanigaran Bapak-bapak Ibu-ibu, mangga busana asiling kabudayan luhur menika sami dipunuri-uri kanthi nyinau werdining pralambang utawi simbol-simbol ingkang wonten ing busana menika. Para tamu ingkang pantes sinudarsana, kados cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken. Wonten kiranging subasita, saha kirang tumata pangrakiting basa, saestu kula nyuwun gunging samodra pangaksami. Matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.wb.

B. Busana Temanten saha Titikanipun

NO

Cakrik Manten

1

Kakung - Kuluk kanigara - Ngagem sumping - Busana bludiran / blenggen keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Putri - gelung tekuk - Ngagem cundhuk mentul 1 - Busana bludiran/ blenggen/keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Yogya Putri 2 Busana Surjan Ngagem udheng Selop polos Busana kebaya Gelung tekuk Mentul 5 Kain/jarik pradan Selop polos

Kasatriyan 3 Busana Surjan Kuluk Kanigara - Busana kebaya - Gelung tekuk

Kuluk kanigara rambut ukel Busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran Gelung bokor gajah ngoling Kuluk matak rambut kucir Sumping sekar sritaman Celana cinde Kain kampuh/dodotan Busana lukar Ngagem kelat bahu Selop bludiran .Cundhuk mentul 5 .Busana lukar .Kain/jarik pradan .Selop polos Kasatriyan Ageng Paes Ageng .Selop bludiran 4 5 Paes Ageng Jangan Menir/ .Mentul 1 .Gelung bokor gajah ngoling .Kain cinde .- Selop polos .Ngagem kain kampuh/dodotan .

UPACARA TARUB JANGKEP NGAYOGYAKARTA Upacara Tarub (pasang bleketepe) Salah satunggaling upacara wonten ing upacara wiwahaning penganten inggih menika upacara pasang tuwuhan ingkang kawastanan upacara tarub. langkung rumiyin kacawisaken sajen tarub supados upacara pawiwahan penganten saged lumampah kanthi sae nir ing sambekala. Saderengipun tarub kapasang. Pasang tarub menika limrahipun sareng kaliyan upacara siraman. dinten. sarta tanggal ingkang sampun kapetang kanthi premati. Upacara tarub inggih menika upacara pasang tetuwuhan sarta janur kuning minangka rerenggan papapaning pawiwahan. . Janur kuning sarta tuwuhan kapacak ing korining pawiwahan. pasang tarub sarta tuwuhan menika mawi dhasar petangan wekdal.B. Miterat tradhsi Jawa.

. inggih menika tumpeng ingkang dipunjangkepi mawi kuluban bumbunipun pedhes. Tumpeng gundhul. 7. kopi saha teh pait. 4. menika woh-wohan pala gumantung. Pucuking tumpeng dipunsukani sundukan tigan godhog. kasunduk malang lajeng nginggil piyambak lombok abrit kasunduk mujur. setunggal lencer udut. tigan ayam mentah. sekul punar (SEKUL WERNINIPUN JENE (KUNING)). Tumpeng megana. dhaharan tradhisional kadosta jadah. pala kependhem kagodhog. ing pinggiripun dipunsukani rerenggan sawarnining jajan pasar saha jenang warni pitu. kasukakaken sanginggiling tigan dadar lan katutup tigan dadar. mlathi. sekul ambeng (SEKUL GOLONG TABURI 2. Lajeng kapapanaken wonten ing satengahing tambir. gethuk. ¼ klapa. 3. Jajan pasar. Sekul liwet dipunlawuhi srundeng. pala kasimpar. 5.Sesaji tarub tumpeng tarub Dene sajen tarub menika warni-warni kados ing ngandhap menika : 1. saha lawe wenang dipunpapanaken ing tambir ingkang sampun kalemekan ron pisang. 8. inggih menika ubarame ingkang arupi pisang raja satangkep. gathot. wajik. sekar telon (kenanga. gendhis jawa selirang. brokohan kaliyan tumpeng megana kapapanaken ing sangandhaping papan ingkang kangge sare calon penganten. Tumpeng robyong. JEROAN GORENG). Sanggan. Rikala upacara tarub. sekul golong sajodho (SETENGAH LINGKARAN LAWUHIPUN TELUR DADAR). brambang. Tumpeng menika kadamel saking sekul ingkang kacithak mawi kukusan supados wujudipun saged kados gunungan. 6. kanthil). sekul lulut (KETAN). kapapanaken ing tengah-tengahing tambir. lombok abrit. Brokohan arupi dhawet segelas. inggih menika tumpeng ingkang dipunrenggani kuluban. Rujak degan. kinang. lapis. legendar. sekul kebuli (NASI GURIH/UDUK) . lsp.

mugi anggenipun mantu boten kekirangn syukur kepara malah kaparingan kalangkungan. Pasang Tarub. sajen saged kalorod lajeng kadhahar sesarengan. pamilihing garwa adhedhasar manah ingkang wening. kacang. Buwangan.arta receh. Toya tempuran saking kalih lepen lajeng dipunwadhahi kendhil alit. empon-empon. 15. Menawi sedaya sampun rampung. dhele. 1. B.Salebeting cengkir menika isi toya ingkang suci lan wening. Pasang tuwuhan. Menawi ubarampe sampun cumawis jangkep. Cengkir gadhing ----. Tata Cara Upacara Awal Mantu A. kasumet rikala upacara tarub. . 14. tigan ayam kampung. 13. Ketan mancawarna saha jadah. Sajen bucalan. gendhis jawa setangkep. Kalajengaken pasang tarub. serat. Tebu Wulung ----. Pisang ayu 11. sedaya kulawarga lajeng lenggah jajar sacelakipun sajen tarub lajeng sami munjukaken pandonga lan panyuwun dhumateng Gusti mugi anggenipun gadhah damel pinaringan kawilujengan. 10. Ancasipun kangge mbuwang sedaya sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang dipunlampahi boten wonten alangan. kanthi rerenggan janur kuning. mugi tresnanipun temanten linambaran tresna suci.pralambangipun bilih manten menika pinindha raja. daging.9. C. Pisang Raja satundhun----. bleketepe. bumbu pawon. ancasipun kangge miyaraken sasana pawiwahan. ancasipun supados temanten sarimbit saged nuwuhaken gesang ingkang utama. 3. kolak. mugi temanten nggadhahi watak saha nuladha pakarti raja ingkang sae.pamilihing jodho kinantenan antebing kalbu sinartan teguh ing iman. Ron kluwih ----. 2. 4. minangka tepa palupining brayat. Sekar pari. Pirantinipun panjang ilang kanthi isi bumbon pawon. Sedaya ubarampe upacara tarub dipuncepakaken dening para pinisepuh saking kulawarga temanten putri kabiyantu tangga tepallih. sekar telon. Damar/diyan ingkang kadamel saking grabah kaisenan lisah. kaca pangilon. krambil. apem. Tempe mentah ingkang kabuntel mawi ron pisang dipuntangsuli merang. 12.

mugi gesangipun temanten tansah manggih raos suka sumringah kadya sekar ingkang nedheng anjrah ing taman. CPP dipunalub-alubi---. Ing salebeting sasana sumbaga. Kembar mayang mengku makna sinandi inggih menika kembaripun temanten kekalih. Plangkahan. Ngemu pralambang supados temanten kekalih sageda resik lair batosipun E. Janur ----. suka paring dana. D. Tiyang sepuh paring donga pangestu supados gesangipun temanten sageda murakabi dhateng tiyang sanes. Pari sawuli ----. dipunadani menawi temanten kagungan kadang sepuh ingkang dereng krama.5. Upacara midodareni minangka srana panebusing kembar mayang. Kembar mayang ugi sinebat Sekar kalpataru dewadaru minangka lambang karahayuan. Ancasipun nyuwun donga pangestu supados anggenipun nglampahi gesang bebrayan samangkih saged wilujeng kalis ing sambikala. Paes. kembar cipta. 7.amrih gesangipun temanten saged kadya pantun saya isi saya tumungkul tuwin kacekapan ing boga. Upacara tumuruning kembanr mayang minangka pralambang tumurunipun Dewa Kamajaya lan Dewi Kumaratih. Sade dhawet. Nur ingkang sejati ingkang mijil saking Gusti. Ron waringin ----. . minangka saran tulak balak amrih lampahing tata upacara penganten saged rahayu kalis ing rubeda. sambekalaning (alangan) karsa saged ical satemah amrih anggenipun mantu ora ana apa-apa kalis saking anggenipun mantu saged wilujeng tanpa alangan. G. kasembadan ingkang dados gegayuhanipun. 6. Siraman.amrih temanten saged pikantuk pengayoman. Midodareni.jan: temen/sejati. Pengaron isi sekar setaman ----. Ron alang-alang ----Ron apa-apa ----samukawis pepalang. suka pralambang saha pangajab supados benjingipun tatkala upacara dhauping temanten swasana regeng gayeng. katindakaken sedinten saderengipun temanten dhaup. H. kirang langkung wanci tabuh sedasa. ----mugi temanten sageda kacekapan ing 10. nur : sunar. Kembar mayang minangka sarat sarana dhauping rising temanten. kembar sih katresnan.dipunkerik rikmanipun ing nginggil palaraban. rasa miwah karsanipun. 11. Mugi gesangipun temanten pikantuk pitedah lan wewarah saking Gusti ingkang mahamirah. 8. Sekar saha wohing kapas wastra/sandhang. F. 9.

malah wonten ing sakiwa tengening pekawisan . Pamarentah ugi paring panjurung bab wontenipun TOGA (Tanaman Obat Keluwarga) . Jampi menika saged karacik piyambak lan umpaminipun saged dipunpanggihaken ing peken.C. Obat tradhisional menika obat ingkang kadamel saking tetuwuhan. ingkang kinurmatan Bapak Supraba minangka kepala Dukuh dusun Karangwuni. kewan. Siyang menika kula badhe atur rembag sapala (matur bab ingkang sepele) bab “Obat Tradhisiona”. magga kula Panjennegan sedaya langkung rumiyin ngaturaken gunging panuwun ingkang tanpa upami dhumateng Gusti Allah Ingkang Maha Mirah awit paringipun rahmat saenga ing titi wanci menika kula Panjenengan saged kempal ing papan menika kanthi wilujeng nir ing sambekala. Sanajan jaman lan teknologi sampun majeng ananging jamu taksih tetep gesang ing madyaning bebrayan. jampi menika migunani sanget kangge njagi kasarasaning badan. OBAT TRADHISIONAL Nuwun. lan kadang wiranem ingkang kula tresnani. mliginipun ing tlatah Jawa. wande. TOGA menika limrahipun dipuntanemi tuwuh-tuwuhan minangka obat ing . ingkang kinurmatan para rawuh kakung miwah putri. Para lenggah. Assalamu’alaikum wr.wb. Obat tradhisional ing bebrayan ageng Jawa limarah kasebat jamu utawi jampi. Para lenggah ingkang minulya. utawi toya. Jampi menika sampun wiwit jaman rumiyin kaginakaken minangka sarana kangge njampeni sesakit ugi minangka sarana kangge njagi kasarasaning badan. ngginakaken obat tradhisional utawi jampi menika boten nglanggar angger-angger. malah ing bebrayan ageng.

wb. Saderengipun dpuntanemi TOGA. menawi wonten ingkang masuk angin. kunir. Tanemantaneman menika wau gampil sanget gesangipun lan murakabi dhateng gesang padintenan.padintenan umpaminipun taneman ingkang kapethik pucukipun inggih menika salam. kula lan Panjenengan saged mendhet jae kinten-kinten 10 cm lajeng kapanggang ing latu kados manggang sate. Tuladhanipun. kencur. Para lenggah ingkang tansah pinaringan begja mulya saking Ingkang Maha Kuwaos. Asiling taneman wau boten namung kangge jampi nanging nggih saged dipunginakaken minangka tambah bumbu olah-olah. kunci ingkang kalimrah kasebat empon-empon. Para lenggah mugi-mugi andharan kula bab obat tradhisional menika wau wonten manfaatipun tumrap Panjenengan sedaya. Lajeng pot-pot wau katata miturut remen saha kawontenanipun kangge pasren. Ingkang kula andharaken menika adhedhasar rembag gethok tular. dene ingkang kaginakaken kangge obat oyotipun utawi empunipun. katutup sawetawis. saged ugi ngginakaken polybag. apuranta yen wonten lepat kawula. Nanging gandheng wekdalipun sampun ndungkap sonten pramila kula namung saged matur jenang sela wader kalen sesondheran. Sejatosipun taksih kathah daya pigunanipun tetuwuhan sanesipun ingkang dipunlarah menapa ginanipun tumrap panggulawenthah bab kasarasaning badan utawi minangka njampeni sesakit. Menawi sampun kirang benteripun lajeng dipununjuk tiyang ingkang masuk angin. siti dipunpaculi lajeng dipunrabuk. dipunsukakaken gelas dipuntambah gendhis jawa miturut remenipun lajeng dipuncuri toya umub. Kanthi TOGA kulawarga saged ngirit dana kangge kasarasan. Para lenggah menika kalawau tuladha sawetawis pigunanipun TOGA. menawi sampun alum dipunonceki. dipunthuthuk nanging boten ngantos ajur. jeruk purut. . dipundamel punthuk-punthukan supados boten kelem menawi jawah. Wassalamu’alaikum wr. dipungirah ngantos resik. pigunaning TOGA ing grsang padintenan menika saged kawastanan nguntungaken sanget. TOGA ugi saged katanem wonten ing pot saking piranti plastik ingkang sampun boten kangge. kadosta jae. Empon-empon kunir jae TOGA menika saged katanem ing pakawisan kanthi siti ingkang kacawisaken kanthi sae.

Pratiwi ndherekaken ibunipun sowan dhateng dalemipun Ibu Kusuma. . badhe ngrembag bab tatacara adat penganten tuwin busana ingkang badhe dipunangge dening Pratiwi tigangwulan malih. Nalika dinten Minggu Paing. satunggaling juru sumbaga ingkang kawentar ing Ngayogyakarta.KD 2 : Simulasi berbahasa Jawa dalam keluarga dan masyarakat dengan unggah-ungguh yang tepat. surya kaping 7 Mei. wanci jam 4 sonten. Busana Penganten Paes Ageng Kanigaran Paes Ageng Yogyakarta / Kanigaran. Tuladha pagineman ingkang ngrembag bab busana penganten.

kagungan kersa menapa Bu? Njanur gunung Bu Barata rawuh dhateng griya kula?” Ibu Barata : ”Menika Bu. Sabanjure pasang tuwuhan lan bleketepe. lsp. kabeh padha. Paesing pasuryan. dene Paes .Ibu Barata Ibu Kusuma Ibu Barata Ibu Kusuma : ”Kulanuwun. katuran lenggah.. ukel. canela.. nanging kula boten purun.wilujeng sakonduripun Bu Kusuma rak nggih wilujeng ta BU?” : ”Inggih pangestunipun BU Barata inggih tansah manggih karahayon...” : ”Wah kathah sanget Bu. cengkir gadhing. kepareng matur Ibu Kusuma Pratiwi Bu Kusuma : ”O. mangga Nak. minangka pralambang yen wong tuwa kuwi minangka Pratiwi pangayoman. pisang raja.. Kaliyan benjing nyuwun dipunbusanani”. mangkih kula cathet kemawon. : ”O. sejatine ora akeh bedane. Tuwuhan dipasng ing korining pawiwahan. Kanggo busana Paes Ageng nganggo kuluk Matak waranane biru laut. sugeng Nak?” : ”Pangestunipun . Menawi boten wonten pambengan tigang wlan malih badhe dados manten.” : ”E.. kawiwitan saka slametan utawa wilujengan amrih apa kang bakal katindakake tansah slamet ora ana alangan sawiji apa. dodot. Bedane mung ana ing rasukan lan kuluk. selop. kaliyan kula kepengin mangertos menapa bedanipun busana penganten Paes Ageng kaliyan buasa penganten Paes Ageng Kanigaran? Estunipun Ibu kula kepengin sanget sawanci-wanci kula emahemah supados ngangge busana Paes Ageng. mangga BU.. lha sing arep disuwunke pirsa apa ta Nak?” : ”Bab tatacara adat lan busananipun penganten BU?” : ”Bab tatacara adat ing kabudayan Jawa mligine Ngayogyakarta.... jalaran menawi ngangge rasukan menika kula Bu Kusuma lingsem”. mekaten kersanipun. mliginipun busana Paes Ageng Kanigaran.. ana tebu . ron kluwih. anak kula Pratiwi badhe nyuwun pirsa bab busana penganten gagrag Ngayogyakarta.. gelang. Dene bleketepe dipasang neng payon.. BU Barata.. Sugeng Bu. sangsangan.. kelat bahu.

Kabeh kuwi amarga saka akehe alas kang kobong. pakulitane rada ireng nembaga sinangling. Kanggo busana penganten Paes Ageng Kanigaran. Eyange putri nate ngendika yen Pratiwi karo Wisnu pancen pacangan serasi. KD 3 : Memahami pesan moral dalam teks sastra Jawa A. Esuk kuwi kira-kira jam 08. sawise winisudha sarjana. Supaya Pratiwi cetha iki ana fotone. Ya ora mokal. manis banget. mula Pratiwi ya rumangsa mongkog dadi kekasihe Wisnu. penganten kakung putri ngagem rasukan. kala-kala ya nganggo layang lan ngelingke supaya Pratiwi tansah sregep sinau. Wektu semana Pratiwi ya wis lulus SMA. Kutha kang tansah ngelingake Pratiwi marang Wisnu sawijining pemudha sing tau dadi geganthilaning atine. Niyate nalika semana. Saka corong pengumuman keprungu warawara yen motor mabur Garuda kang tumuju Ngayogyakarta liwat surabaya diundur rong jam. yen busana Paes Ageng kuwi penganten kakung dalah penganten putri ora ngagem rasukan. Bab rasukan. Balikpapan. gagasane Pratiwi dadi nglangut. : ”Inggih. Wisnu bocahe mrebawani. Karo lungguh ngenteni wektu kang wis ditemtokake. ya ora mokal yen akeh bocah putri sing seneng marang Wisnu. dheweke ditampa nyambut gawe ana BUMN kang kondhang ing Balikpapan. wong ampak-ampake kandel banget.. ampak-ampake kandel dadi pepalang tumrap wong kang arep ndeleng sesawangan ing sakiwa tengening Bandara Sepinggan. NYAMPING KAGUNGANE EYANG Langite katon mendhung angendhanu. matur nuwun”. Telung taun kepungkur. ditingali wae”. alise kandel. Dheweke kuliah ing UNY .. Dhasare Wisnu dadi ketua OSIS. Lulus saka SMA Wisnu kuliah ana ITB Bandung. kutha kelairane. Seminggu rong minggu Wisnu tansah kirim kabar srana tilpun.. dheweke pancen kepingin lunga adoh ninggalake kutha Ngayogyakarta. gajege pilote rada ringa-ringa yen arep take off. Bu .Ageng Kanigara nganggo kuluk Kanigaran warnane ireng diparingi plisir benang emas.00 WITA.

“ Umurmu pira Ndhuk saiki?” pandangune eyange. Eyange putri mendel karo mriksani.”Kalih likur Yang”. njur ngendika maneh. Pratiwi enggal-enggal nyaut tas cangklong sing diseleh ing sandhinge. nanging atine Pratiwi wis kebacut digondhol Wisnu menyang Bandung. supaya ing tembe uripmu mukti ya Ndhuk! Iki nyampinge Eyang Putri biyen sawitan karo Eyang Kakung. mlebua kamare Eyang kene”. pikirane Pratiwi tansah kelingan welinge Eyange. Dina Wage Kemis sesuk pengetan mendhak pisan sedane Eyange Putri. Sanajan jumangkah tumuju kori V. Para penumpang dipersilahkan menuju pesawat melalui pintu V”.Program Studi Bahasa Inggris. Wisnu wis omah- . Wik!” Wahyu Tumurun Sida Asih Sida Mukti “Halo … halo … pengumuman … penumpang pesawat dengan nomer penerbangan 17 tujuan Yogyakarta segera diberangkatkan. sing mbathik Eyang dhewe lho …. Wah mesthi kaya Bathara Wisnu Karo Dewi Pratiwi ngejawantah. Gragapan …. Sawijining sore Eyange Putri nimbali Pratiwi. Wangsulane Pratiwi. ijab. atine Pratiwi kaya rinujit-rujit. samangsa dadi manten supaya nganggo nyamping Sida Mukti lan kebayak kuning gadhing. Suk yen wis lulus ndang dadi manten wae ya Ndhuk! Iki Eyang wis nyawisi sandhangan dinggo midadareni. Pratiwi banjur mlebu kamare Eyange. Nyamping-nyamping iki bathik tulis alus tenan. Lungguh cedhak cendhela. Lha yen panggih kudu nganggo Sida Mukti. Ngendikane Eyang Putri : “ Wik renea Ndhuk. “ Wah … wis diwasa kowe Wik”. yen ijab nganggo Sida Asih. Yen kanggo resepsine nganggo ageman Kanigaran wae ya Wik! Coba waspadakna nyampinge simbah iki. Neng UNY jane ya akeh sing nyedhaki. Pepinginane Eyange Putri supaya Pratiwi nganggo nyamping Sida Mukti sesandhingan karo Wisnu ora bakal klakon. Mengko pas panggih kowe nganggo kebayak kuning gadhing dene Wisnu ben nganggo surjan sing wernane uga kuning gadhing.. lan panggih. Kanggo midodareni iki nganggo nyamping Wahyu Tumurun.

Maknanipun : Putra kakung tansah badhe ngudi sumoroting garwa. Maknanipun : Nadyan awujud jalu tanapi wanita saged saeka kapti ing pakarti saeka praya ing sedya. Lsp. 3. Cengkir Gadhing. TATACARA DHAUP Ubarampening adicara pasrah sanggan saha lambang kalpika kados ing ngandhap menika : 1. Ora krasa eluhe Pratiwi ndlewer nelesi pipine …. boten badhe tumindak ingkang saged ndadosaken kuceming garwa satemah saged dados tepa palupining brayat. Jadah. saking donya dumugi delahan. Pisang limrahipun pisang raja. Maknanipun : Cengkir menika isi toya ingkang suci. 5. 4. Ageman putri sapengadeg. Kalpika. Maknanipun: Putra kakung badhe nyekapi sedaya kabetahaning garwa nutupi sedaya wewados utawi saru sikuning garwa. Rerenggan pelik-pelik. Jenang. Maknanipun : Suruh lumah lawan kurep beda ananging yen digeget nunggal rasane. . liwat cendhela motor mabur. Maknanipun : Mugi tresnanipun temanten kekalih saged mujudaken woh ingkang sejati tumuju ing ancas ingkang sinedya nun inggih palakrama 6. malah kabare saiki wis duwe momongan. Gelem apa ora ya …. 2. Woh-wohan. Pratiwi ndeleng mangisor katon laut Jawa …. Sawise ngelapi eluhe. mugi tresnanipun jalwesrti wau linambaran tresna ingkang suci. Christian dibebedi nganggo nyamping kagungane eyang? B. UBARAMPE PASRAH SANGGAN SAHA LAMBANG KALPIKA. Wajik. Priya lan wanita menawi sampun dados jatu kramanipun badhe manunggal ing cipta rasa miwah karsanipun. Maknanipun: tresnanipun ingkang badhe gesang tembayatan boten wonten telasipun. Ing sela-selaning mega kaya-kaya ana nom-noman sing lagi mesem marang dheweke …. ngemuli lair lan batosipun satemah boten kacingkrangan. saking awal lan akhiripun. Suruh Ayu lan Pisang Ayu. amrih tumindakipun temanten pinindha raja ingkang sarwa-sarwi tanggel jawab.omah kecanthol mojang Priyangan. 7. Christian Sugiono.

Penganten kakung rawuh Rawuhipun penganten kakung limarahipun kadherekaken pangombyong saking pinisepuh. Minggah pasangan linambaran ron pisang. Gantalipun temanten kakung kawastanan gondhang tutur. kanthi rerangken upacara: a. 2. . dados adicara ngemungaken pawiwahan dhaup. Mecah tigan Ngemu suraos bilih nalaripun temanten kakung sampun pecah. Ijab sampun kalampahan ing wanci kepengker. sanak kadang cinaket. 3. Temanten kekalih ingkang pinindha raja lan prameswari minggah pasangan. Miyosipun dipunkanthi dening rama.8. Adicara pasrah temanten dipunadani menawi: a. 9. Maknanipun : ingkang bahde jejodhohan sageda tanggel jawab dhumateng brayatipun. Urip-uripan sajodho. Penganten putri miyos Penganten putrid miyos saking tepas wangi kalenggahaken ing sasana rinegga. maknanipun temanten kakung saged dados guru lakinipun temanten putri ingkang tansah paring wewarah saha pitutur dhumateng garwa. c. Arta utawi Buwuh. ibu miwah juru sumbaga. b. tiyang sepuh. CPK kapasarhaken dhumateng tiyang sepuh CPP saprelu kaijabaken lan kadhaupaken kaliyan rising temanten putri. Maknanipun : Buwuh menawi dipunkerata dados imbuh-imbuh anggenipun bahde ewuh. Urut-urutaning upacara dhauping temanten utawi panggih sarta maknanipun kados ing ngandhap menika : 1. Panggih/dhaup. samekta mengku saha dados suhing kulawarga. tegesipun sisang temanten putri tansaha kagungan rasa tresna asih dhateng kakung. Adicara pasrahipun penganten kakung saprelu kadhaupaken kaliyan temanten putri. Pasrah tinampi penganten Pasrah tampi inggih menika tiyang sepuhipun CPK masrahaken CPK dhumateng tiyang sepuhipun CPP saprelu dipunijabaken. 4. Ijab badhe kalampahan dados setunggal kaliyan rerangkening pawiwahan. Tiyang badhe mantu menika betahaken wragad ingkang boten sekedhik. Balangan gantal Gantalipun temanten putri kawastanan gondhang kasih. b. Tegesipun bilih temanten kekalih saestu sampun dados pasangan ingkang sejati.

c. Tumplak punjen : Sampun boten badhe mantu malih. Nyuceni Suku Tegesipun. Upacara Adat Jawa a. d. Kirab : salin busana . Wisudha Temanten : Tiyang sepuh sampun saged ngentasake keng putra saprelu bangun bale griya piyambak. mugi ical salwiring sukerta kalis ing sambekala. paring guna kaya dhateng pawestri. e. Sinengepan sindur Tegesipun tiyang sepuh taksih kersa paring wewarah saha pitedah lan paring dongan pangestu amrih gesangipun ingkang putra kekalih manggih kamulyan.d. f. Dulangan : penganten kakung sinengkuyung penganten putri badhe budidaya manunggaling brayat. Sungkeman : Temanten nyuwun donga pangestu dhateng tiyang sepun saprelu nglampahi gesang bebrayan enggal. f. g. h. boten badhe pepisahan. mugi saged kasembadan kamulyaning gesang temanten sarimbit. b. Kacar-kucur : Temanten kakung badhe nuhoni tanggel jawabipun minangka kakung. Bubak kawah : tiyang sepuh sampun kepareng kasil nuhoni jejibahan kanthi malakramakaken putra putrinipun. Bobot Timbang : Kanthi timbang katresnane rama lan ibu. Ngunjuk toya saking kendhi pratala Tegesipun sasampunipun pecah nalaripun sageda menggalih samukawis kanthi wening. 5. e.

ora bisa nuwuhake rasa sukur tumrap peparinge Gusti Allah. Jare Indonesia kuwi bangsa kang sumeh. lan Layat. Wallahualam. Rikalane limbukan. dene yen wus katekan karepe ya ditinggal semprung ngono wae. Geleme srawung yen ana pamrihe. Jagong. Jalaran apa? Generasi mudha sajak wis ora tepung maneh karo budayane. yen tetelune kuwi mujudake paugeraning wong urip neng ngalam ndonya. Kasunyatane uripe seni budaya sajak kangelan tuwuh ngrembaka. Nitik kahanan padinan katone kang aran semangat nasionalisme awake dhewe wis tipis. . Rembug mau lumrah. Sajake yen dititi tenan. ura liya werdine yaiku: Srawung. Ki Dhalang mratelakake. bangsa kita darbe budaya adi luhung. Babagan ngendi sing isih bisa diagul-agulke? Jare ujaring kandha. Apa tri paugeran kasebut isih katindakake tumrap saben warganing masyarakat? Wangsulane cekak aos wae. layat) Rikala mapag pengetan 61 taun kamardikan RI me kabeh stasiun TV lan ora keri ariwarti. ing bab srawung isih adoh saka panjangka. grapyak ing pasrawungan nanging kasunyatane gampang kebrangas kanepson utawa anarkhis. mligine suku Jawa uga duwe budaya adi luhung kang dadi werdine wong urip bebrayan. Irah-irahan SJL miturutpangandikane dhalang misuwur saka Surakarta. jagong. “ada udang di balik batu”. Bangsa Indonesi.KD 4 : Memahami dan menganalisis karya jurnalistik LUNTURING BUDAYA SJL (srawung. padha umyeg mbabarake omongan bab kandel tipise rasa nasionalisme kang didarbeni saiki. Bebasane. Budaya mau aran SJL.

sajak setali tiga uang. Pengalaman pait saka mitra mitrane penulis PS. Liding omongan. Terus terang dhewke ora mikirake antuk dana bela sungkawa apa maneh sing aran santunan.Sabunjure ayo ngrembug bab budaya layat. mitra sawiji wae ora ana sing teka layat. Pesawat telepon lan kirim kartu idulfitri wis ora njamani maneh. jas bukak iket blangkon. majuning era kesejagadan lan modernisasi kang disengkuyung teknonlgi kang canggih pancen ora bisa diselaki. ora ngertia saka dana santunan kang ditimpa. sama juga sami mawon. malah kudu isih nombok. kanthi kebak rasa trenyuh. dheweke nyritakake nalika kesripahan mbakyu pembayune sing wadon. Bab layat tumrap sedulur kang lagi nandang duhkita. Sing digumuni kok ya kaya mengkono patrape para mitrane. semono uga marang paguyuban pensiunan sarta pengurus koperasi pensiunan. koko ya isih ana “mungli” barang. halal bi halal maune cukup mawa kirim layang . tetela bisa nyingget wektu ananging ngedohake silaturahmi. Aja maneh ana layang sasuwek kang mratelakake melu belasungkawa. Dikira menawa perusahaan mau nirlaba (ana unsur sosiale) malahan kebak mawa petungan. Panjenengane durung suwe iki. Ah … kok memelas banget nasibe. Maune dipetung bakal antuk pangentheng-entheng prabeya saka perusahaan jasa kematian. jer kabeh mau wis kapasrahake lan ana kang ngurusi dhewe. Menawa kita ora kuwat anggone mbetengi budayane dhewe kang adi luhung. ora digatekake babar pisan. Warta lelayu wis dikirim marang instansine sing lanag. Bab iki merbawani tumindake saben pawongan kudu sarwa instan. mratelakake prihatine. Nuwun. kalindhih dening budaya manca kang tuhu ora cundhuk karo kapribaden kula lan panjenengan. temtu bakal suwe mijet wohing ranti. Anane pesawat telpon upamane. Yen kabeh mau wis bisa kantindakake sarana SMS. Bebasane wus kelangan kulawarga isih kesandhung pethi mati. lha kapan bisa ketemu karo priyayine kang kawongan? Ya kemajuan teknologi iki kang njalari budaya SJL banjur dadi luntur. saiki diganti mawa SMS. Tuladha liyane. Sajroning swasana dhuhkita. Nanging apa kang dumadi? Tetela saka instansi nalika dheweke ngabdi 25 taun lawase. (Eyange Tita) . Sabanjure mitrane penulis mau kanthi kekembang waspane.

Serat antawisipun siswa SMA dhumateng kekasihipun temtu klebet surat pribadhi. Serat sedhahan limrahipun mawi . (f) panutup.KD 5 : Menulis surat resmi berbahasa Jawa A. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. inggih menika: (1) serat resmi saha (2) serat boten resmi. (b) ingkang katuju. (d) pakurmatan. Ingkang damel inggih menika pribadhi. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). (c) ingkang ngirim. Serat resmi kadosta serat lamaran. Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. Bakunipun serat wau kangge sarana mahyakaken gagasan. serat boten resmi adatipun kalebet serat wadi. Liripun basa saha isinipun langkung mardika. Paling boten serat wau ngemot (a) titi mangsa. kepara boten wonten pathokan mirunggan. Suwalikipun. Surat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Pangertosan bab Serat Serat (layang) tumraping bebrayan Jawi taksih asring kaginakaken. Limrahipun serat resmi badhe ngemot bab-bab ingkang boten wadi (personal). (g) tandha tangan (tapak asma). Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. (e) wosipun. Pramila saking menika basanipun ugi ketingal gumathok. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. Serat saged kaperang dados kalih werni. Serat boten resmi saged kadamel pribadhi ugi saged kadamel dening instansi. sampun boten asring kesrambah. katujokaken dhumateng tiyang sanes.

basa Jawa krama. saderengipun kaaturaken . Rinengga sagunging kabagyan. wb. : Jumat.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan 18 Januari 2007 Mekaten serat sedhahan saking panitia. Bapak/Ibu …………. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. B. wb. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Tuladha Serat Resmi RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. Wassalamu’alaikum wr. 19 Januari 2007 : Jam 20. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. Rt 18. Telp. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur.

Mugi-mugi ing griya ugi makaten. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Sabariman . 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. Kathah lepat nyuwun pangapunten.Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Nuwun. Kula. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Pun nggih. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. boten saged wangsul. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Dene menawi kula ribed. Saderengipun matur nuwun. Budirejo C. H. Kajawi saking menika Pak/Bu. Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. Mila kula nyuwun kacawisaken. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu.

Serat (layang) tumraping bebrayan Jawa taksih asring kaginakaken. c.Serat Resmi Basa Jawa • • a. Bakunipun serat Serat saged kaperang dados kalih werni. Serat boten resm. • Wujudipun serat Jawa : Ingkang damel pribadi Adatipun kalebet serat wadi Basa lan wosipun mardika Boten wonten pathokan ingkang mirunggan. d. inggih menika: wau kangge : sarana mahyakaken gagasan. Serat resmi saha. titikanipun : Saged kadamel pribadi utawi dening instansi Limrahipun ngemot bab-bab ingkang boten wadi Basanipun ketingal gumathok 2. b. titikanipun : a. c. b. Serat ulem/sedhahan . 1.

Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). titi mangsa : papan lan wekdal damel serat.Serat lelayu Serat Iber-iber Serat dhawuh Serat Kitir Serat Prajanjen • Serat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Paling boten serat wau ngemot : 1. panutup : nyuwun pangapunten lan pangajeng-ajeng. Rt 18. Bapak/Ibu …………. sampun boten asring kesrambah. Serat sedhahan limrahipun mawi basa Jawa krama. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Telp. • Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. • Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. 7. 8. 3. ingkang katuju. Serat resmi kadosta serat lamaran. tandha tangan (tapak asma). Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. • Tuladha Serat Resmi : RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. 2. pambuka : kabar keslametan lan donga pangestu. 6. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. ingkang ngirim : peprenah 4. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. 18 Januari 2007 . wb. pakurmatan : adangiyah 5. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. wosipun : suraosing serat.

Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. H. Mugi-mugi ing griya ugi makaten. boten saged wangsul. Pun nggih. Kajawi saking menika Pak/Bu. Budirejo : Minggu.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan Mekaten serat sedhahan saking panitia. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Nuwun. Saderengipun matur nuwun. 19 Januari 2009 : Jam 20. Mila kula nyuwun kacawisaken. Dene menawi kula ribed. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. saderengipun kaaturaken Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. . wb. Wassalamu’alaikum wr. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon.Rinengga sagunging kabagyan.

Sabariman .Kula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful