KD 1 : Memahami dan menanggapi sesorah dalam berbagai kegiatan di masarakat

A. BUSANA MANTEN GAGRAG NGAYOGYAKARTA

A. Nyemak Tuladha sesorah bab busana manten Gagrag Ngayogyakarta Assalammu’alaikum wr. Wb. Mugi kawilujengan, kabagaswarasan, saha karahayon tansah kajiwa kasarira dhateng kula tuwin Panjenengan sedaya. Para sesepuh, saha pinisepuh, saha para pepundhen ingkang dahat kinabekten, saha para tamu kakung miwah putri ingkang kinurmatan. Langkung rumiyin mangga kula dherekaken muji syukur dhumateng Gusti ingkang Murbeng Dumadi, ingkang sampun paring kanugrahan saha kanikmatan tanpa pepindhan, saengga kula Panjengan sadaya saged pepanggihan wonten ing sasana menika kanthi widada nir sambekala. Bapak-bapak, Ibu-ibu, saha para tamu ingkang minulya, wonten ing pepanggihan menika kula badhe ngandharaken busana penganten gagrag Ngayogyakarta . Busana tuwin simbolsimbol ingkang wonten ing busana menika saged kangge titikan kabudayaning bangsa. Mekaten ugi tumraping tiyang Jawa. Wonten reroncening tembung ingkang ungelipun “Ajining raga saka busana”. Menika mracihnani bilih busana tumraping tiyang Jawa kalebet nemtokaken satunggaling pawongan menika dipunaosi utawi boten. Wekdal samangke busana penganten adat tradhisional taksih dipunlestantunaken, jalaran kayektosanipun sanajan jamanipun sampun majeng, nanging menawi ngawontenaken pawiwahan palakrama, tiyang Jawa taksih remen ngginakaken busana adat trdhisional Jawa. Sarehne penganten menika asring sinebat raja sa-ari, pramila busananipun inggih niru utawi ngemba busananing raja. Kejawi menika, mila keblating kabudayan Jawa menika inggih kraton. Saderengipun jaman kamardikan, upacara dhauping penganten menapa dene busananipun kajumbuhaken kaliyan drajad tuwin pangkat. Jaman rumiyin ingkang ngagem busana kados ingkang dipunagem ing kraton, inggih namung kulawarga utawi sentananing raja. Samenika jamanipun sampun ewah-gingsir, busana penganten kraton sampun dados darbeipun masarakat. Sinten kemawon ingkang badhe krama, badhe milih ageman corak menapa kemawon sampun boten wonten pambenganipun. Bapak-bapak Ibu-ibu ingkang tansah amemayu pepoyaning kautaman, perlu kawuningan bilih busana manten gagrag Ngayogyakarta menika wonten gangsal inggih menika :

1. Busana Penganten Yogya Putri 2. Busana Penganten Kasatriyan 3. Busana Penganten Kasatriyan Ageng 4. Busana Penganten Paes Ageng 5. Busana Penganten Paes Ageng Jangan Menir/Kanigaran Bapak-bapak Ibu-ibu, mangga busana asiling kabudayan luhur menika sami dipunuri-uri kanthi nyinau werdining pralambang utawi simbol-simbol ingkang wonten ing busana menika. Para tamu ingkang pantes sinudarsana, kados cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken. Wonten kiranging subasita, saha kirang tumata pangrakiting basa, saestu kula nyuwun gunging samodra pangaksami. Matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.wb.

B. Busana Temanten saha Titikanipun

NO

Cakrik Manten

1

Kakung - Kuluk kanigara - Ngagem sumping - Busana bludiran / blenggen keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Putri - gelung tekuk - Ngagem cundhuk mentul 1 - Busana bludiran/ blenggen/keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Yogya Putri 2 Busana Surjan Ngagem udheng Selop polos Busana kebaya Gelung tekuk Mentul 5 Kain/jarik pradan Selop polos

Kasatriyan 3 Busana Surjan Kuluk Kanigara - Busana kebaya - Gelung tekuk

Ngagem kain kampuh/dodotan .Busana lukar .Kain/jarik pradan .Selop polos Kasatriyan Ageng Paes Ageng .Mentul 1 .- Selop polos .Kuluk kanigara rambut ukel Busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran Gelung bokor gajah ngoling Kuluk matak rambut kucir Sumping sekar sritaman Celana cinde Kain kampuh/dodotan Busana lukar Ngagem kelat bahu Selop bludiran .Selop bludiran 4 5 Paes Ageng Jangan Menir/ .Kain cinde .Gelung bokor gajah ngoling .Cundhuk mentul 5 .

. UPACARA TARUB JANGKEP NGAYOGYAKARTA Upacara Tarub (pasang bleketepe) Salah satunggaling upacara wonten ing upacara wiwahaning penganten inggih menika upacara pasang tuwuhan ingkang kawastanan upacara tarub. Janur kuning sarta tuwuhan kapacak ing korining pawiwahan. pasang tarub sarta tuwuhan menika mawi dhasar petangan wekdal.B. dinten. Saderengipun tarub kapasang. Pasang tarub menika limrahipun sareng kaliyan upacara siraman. Miterat tradhsi Jawa. sarta tanggal ingkang sampun kapetang kanthi premati. langkung rumiyin kacawisaken sajen tarub supados upacara pawiwahan penganten saged lumampah kanthi sae nir ing sambekala. Upacara tarub inggih menika upacara pasang tetuwuhan sarta janur kuning minangka rerenggan papapaning pawiwahan.

gendhis jawa selirang.Sesaji tarub tumpeng tarub Dene sajen tarub menika warni-warni kados ing ngandhap menika : 1. sekar telon (kenanga. pala kependhem kagodhog. Brokohan arupi dhawet segelas. Pucuking tumpeng dipunsukani sundukan tigan godhog. kanthil). kasunduk malang lajeng nginggil piyambak lombok abrit kasunduk mujur. 7. Tumpeng menika kadamel saking sekul ingkang kacithak mawi kukusan supados wujudipun saged kados gunungan. lapis. Rujak degan. menika woh-wohan pala gumantung. Sanggan. Jajan pasar. inggih menika tumpeng ingkang dipunrenggani kuluban. gethuk. lombok abrit. 4. lsp. sekul kebuli (NASI GURIH/UDUK) . . Sekul liwet dipunlawuhi srundeng. inggih menika ubarame ingkang arupi pisang raja satangkep. 5. JEROAN GORENG). saha lawe wenang dipunpapanaken ing tambir ingkang sampun kalemekan ron pisang. dhaharan tradhisional kadosta jadah. kinang. kapapanaken ing tengah-tengahing tambir. brambang. 6. sekul lulut (KETAN). setunggal lencer udut. kasukakaken sanginggiling tigan dadar lan katutup tigan dadar. sekul punar (SEKUL WERNINIPUN JENE (KUNING)). Tumpeng gundhul. brokohan kaliyan tumpeng megana kapapanaken ing sangandhaping papan ingkang kangge sare calon penganten. pala kasimpar. ing pinggiripun dipunsukani rerenggan sawarnining jajan pasar saha jenang warni pitu. ¼ klapa. 8. sekul golong sajodho (SETENGAH LINGKARAN LAWUHIPUN TELUR DADAR). gathot. Tumpeng robyong. inggih menika tumpeng ingkang dipunjangkepi mawi kuluban bumbunipun pedhes. sekul ambeng (SEKUL GOLONG TABURI 2. 3. legendar. tigan ayam mentah. kopi saha teh pait. Tumpeng megana. mlathi. Lajeng kapapanaken wonten ing satengahing tambir. Rikala upacara tarub. wajik.

15. tigan ayam kampung. sedaya kulawarga lajeng lenggah jajar sacelakipun sajen tarub lajeng sami munjukaken pandonga lan panyuwun dhumateng Gusti mugi anggenipun gadhah damel pinaringan kawilujengan. 3. Damar/diyan ingkang kadamel saking grabah kaisenan lisah. mugi temanten nggadhahi watak saha nuladha pakarti raja ingkang sae. Ron kluwih ----. Cengkir gadhing ----. kaca pangilon. 1. kasumet rikala upacara tarub. Tata Cara Upacara Awal Mantu A. gendhis jawa setangkep. ancasipun supados temanten sarimbit saged nuwuhaken gesang ingkang utama. Sajen bucalan. Sekar pari. Kalajengaken pasang tarub. krambil. pamilihing garwa adhedhasar manah ingkang wening. sajen saged kalorod lajeng kadhahar sesarengan. daging. 4.9. apem. C. Menawi sedaya sampun rampung. Toya tempuran saking kalih lepen lajeng dipunwadhahi kendhil alit. kanthi rerenggan janur kuning. 10.pamilihing jodho kinantenan antebing kalbu sinartan teguh ing iman. Pirantinipun panjang ilang kanthi isi bumbon pawon. 2. Pasang Tarub. Tempe mentah ingkang kabuntel mawi ron pisang dipuntangsuli merang. Tebu Wulung ----. Pisang Raja satundhun----. Pisang ayu 11. sekar telon. Menawi ubarampe sampun cumawis jangkep. . 12. mugi tresnanipun temanten linambaran tresna suci. serat. empon-empon. Pasang tuwuhan. B. Ketan mancawarna saha jadah. minangka tepa palupining brayat.pralambangipun bilih manten menika pinindha raja. ancasipun kangge miyaraken sasana pawiwahan. bleketepe. kolak. 13. Sedaya ubarampe upacara tarub dipuncepakaken dening para pinisepuh saking kulawarga temanten putri kabiyantu tangga tepallih. dhele. 14. bumbu pawon.arta receh. Buwangan. Ancasipun kangge mbuwang sedaya sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang dipunlampahi boten wonten alangan. kacang.mugi anggenipun mantu boten kekirangn syukur kepara malah kaparingan kalangkungan.Salebeting cengkir menika isi toya ingkang suci lan wening.

H. Ngemu pralambang supados temanten kekalih sageda resik lair batosipun E. Upacara midodareni minangka srana panebusing kembar mayang. Ancasipun nyuwun donga pangestu supados anggenipun nglampahi gesang bebrayan samangkih saged wilujeng kalis ing sambikala. 11.amrih temanten saged pikantuk pengayoman. F. Sade dhawet. suka pralambang saha pangajab supados benjingipun tatkala upacara dhauping temanten swasana regeng gayeng. CPP dipunalub-alubi---. Mugi gesangipun temanten pikantuk pitedah lan wewarah saking Gusti ingkang mahamirah. Kembar mayang ugi sinebat Sekar kalpataru dewadaru minangka lambang karahayuan. Tiyang sepuh paring donga pangestu supados gesangipun temanten sageda murakabi dhateng tiyang sanes. D. rasa miwah karsanipun. Pari sawuli ----. Upacara tumuruning kembanr mayang minangka pralambang tumurunipun Dewa Kamajaya lan Dewi Kumaratih. kembar sih katresnan. Kembar mayang minangka sarat sarana dhauping rising temanten. G. Pengaron isi sekar setaman ----. 6. Ron alang-alang ----Ron apa-apa ----samukawis pepalang. suka paring dana. Midodareni. Sekar saha wohing kapas wastra/sandhang. 9.5. ----mugi temanten sageda kacekapan ing 10. Plangkahan. minangka saran tulak balak amrih lampahing tata upacara penganten saged rahayu kalis ing rubeda. nur : sunar. Janur ----. kasembadan ingkang dados gegayuhanipun.mugi gesangipun temanten tansah manggih raos suka sumringah kadya sekar ingkang nedheng anjrah ing taman. katindakaken sedinten saderengipun temanten dhaup. 8. Paes. Ron waringin ----.amrih gesangipun temanten saged kadya pantun saya isi saya tumungkul tuwin kacekapan ing boga. Nur ingkang sejati ingkang mijil saking Gusti. 7.dipunkerik rikmanipun ing nginggil palaraban.jan: temen/sejati. sambekalaning (alangan) karsa saged ical satemah amrih anggenipun mantu ora ana apa-apa kalis saking anggenipun mantu saged wilujeng tanpa alangan. dipunadani menawi temanten kagungan kadang sepuh ingkang dereng krama. . Ing salebeting sasana sumbaga. Kembar mayang mengku makna sinandi inggih menika kembaripun temanten kekalih. Siraman. kembar cipta. kirang langkung wanci tabuh sedasa.

ingkang kinurmatan para rawuh kakung miwah putri. Para lenggah. ngginakaken obat tradhisional utawi jampi menika boten nglanggar angger-angger. ingkang kinurmatan Bapak Supraba minangka kepala Dukuh dusun Karangwuni. Pamarentah ugi paring panjurung bab wontenipun TOGA (Tanaman Obat Keluwarga) . magga kula Panjennegan sedaya langkung rumiyin ngaturaken gunging panuwun ingkang tanpa upami dhumateng Gusti Allah Ingkang Maha Mirah awit paringipun rahmat saenga ing titi wanci menika kula Panjenengan saged kempal ing papan menika kanthi wilujeng nir ing sambekala. malah ing bebrayan ageng. Assalamu’alaikum wr. jampi menika migunani sanget kangge njagi kasarasaning badan. OBAT TRADHISIONAL Nuwun. malah wonten ing sakiwa tengening pekawisan . Jampi menika sampun wiwit jaman rumiyin kaginakaken minangka sarana kangge njampeni sesakit ugi minangka sarana kangge njagi kasarasaning badan. Obat tradhisional menika obat ingkang kadamel saking tetuwuhan. wande. Para lenggah ingkang minulya. lan kadang wiranem ingkang kula tresnani. utawi toya. Siyang menika kula badhe atur rembag sapala (matur bab ingkang sepele) bab “Obat Tradhisiona”. kewan. Jampi menika saged karacik piyambak lan umpaminipun saged dipunpanggihaken ing peken.wb. Sanajan jaman lan teknologi sampun majeng ananging jamu taksih tetep gesang ing madyaning bebrayan. Obat tradhisional ing bebrayan ageng Jawa limarah kasebat jamu utawi jampi. TOGA menika limrahipun dipuntanemi tuwuh-tuwuhan minangka obat ing .C. mliginipun ing tlatah Jawa.

menawi wonten ingkang masuk angin. dene ingkang kaginakaken kangge obat oyotipun utawi empunipun. kunir. kadosta jae. Para lenggah menika kalawau tuladha sawetawis pigunanipun TOGA. Lajeng pot-pot wau katata miturut remen saha kawontenanipun kangge pasren. Tuladhanipun. Sejatosipun taksih kathah daya pigunanipun tetuwuhan sanesipun ingkang dipunlarah menapa ginanipun tumrap panggulawenthah bab kasarasaning badan utawi minangka njampeni sesakit. Empon-empon kunir jae TOGA menika saged katanem ing pakawisan kanthi siti ingkang kacawisaken kanthi sae. TOGA ugi saged katanem wonten ing pot saking piranti plastik ingkang sampun boten kangge. Wassalamu’alaikum wr. dipunsukakaken gelas dipuntambah gendhis jawa miturut remenipun lajeng dipuncuri toya umub.wb. Saderengipun dpuntanemi TOGA. siti dipunpaculi lajeng dipunrabuk. dipundamel punthuk-punthukan supados boten kelem menawi jawah. Tanemantaneman menika wau gampil sanget gesangipun lan murakabi dhateng gesang padintenan. menawi sampun alum dipunonceki. dipungirah ngantos resik. apuranta yen wonten lepat kawula. kunci ingkang kalimrah kasebat empon-empon. saged ugi ngginakaken polybag. . Nanging gandheng wekdalipun sampun ndungkap sonten pramila kula namung saged matur jenang sela wader kalen sesondheran. Para lenggah mugi-mugi andharan kula bab obat tradhisional menika wau wonten manfaatipun tumrap Panjenengan sedaya. Kanthi TOGA kulawarga saged ngirit dana kangge kasarasan. katutup sawetawis. Menawi sampun kirang benteripun lajeng dipununjuk tiyang ingkang masuk angin. pigunaning TOGA ing grsang padintenan menika saged kawastanan nguntungaken sanget. jeruk purut. kula lan Panjenengan saged mendhet jae kinten-kinten 10 cm lajeng kapanggang ing latu kados manggang sate. Ingkang kula andharaken menika adhedhasar rembag gethok tular. Asiling taneman wau boten namung kangge jampi nanging nggih saged dipunginakaken minangka tambah bumbu olah-olah.padintenan umpaminipun taneman ingkang kapethik pucukipun inggih menika salam. kencur. dipunthuthuk nanging boten ngantos ajur. Para lenggah ingkang tansah pinaringan begja mulya saking Ingkang Maha Kuwaos.

wanci jam 4 sonten. .KD 2 : Simulasi berbahasa Jawa dalam keluarga dan masyarakat dengan unggah-ungguh yang tepat. Pratiwi ndherekaken ibunipun sowan dhateng dalemipun Ibu Kusuma. Tuladha pagineman ingkang ngrembag bab busana penganten. Nalika dinten Minggu Paing. surya kaping 7 Mei. badhe ngrembag bab tatacara adat penganten tuwin busana ingkang badhe dipunangge dening Pratiwi tigangwulan malih. satunggaling juru sumbaga ingkang kawentar ing Ngayogyakarta. Busana Penganten Paes Ageng Kanigaran Paes Ageng Yogyakarta / Kanigaran.

Tuwuhan dipasng ing korining pawiwahan. anak kula Pratiwi badhe nyuwun pirsa bab busana penganten gagrag Ngayogyakarta... ron kluwih. dene Paes .. BU Barata. sangsangan. Paesing pasuryan. dodot. lha sing arep disuwunke pirsa apa ta Nak?” : ”Bab tatacara adat lan busananipun penganten BU?” : ”Bab tatacara adat ing kabudayan Jawa mligine Ngayogyakarta. mliginipun busana Paes Ageng Kanigaran. nanging kula boten purun. sejatine ora akeh bedane.. mangga Nak. ukel. : ”O.Ibu Barata Ibu Kusuma Ibu Barata Ibu Kusuma : ”Kulanuwun. lsp.. kagungan kersa menapa Bu? Njanur gunung Bu Barata rawuh dhateng griya kula?” Ibu Barata : ”Menika Bu. Kaliyan benjing nyuwun dipunbusanani”.” : ”E.” : ”Wah kathah sanget Bu.. selop. Dene bleketepe dipasang neng payon. kabeh padha. kepareng matur Ibu Kusuma Pratiwi Bu Kusuma : ”O. kaliyan kula kepengin mangertos menapa bedanipun busana penganten Paes Ageng kaliyan buasa penganten Paes Ageng Kanigaran? Estunipun Ibu kula kepengin sanget sawanci-wanci kula emahemah supados ngangge busana Paes Ageng. katuran lenggah. Menawi boten wonten pambengan tigang wlan malih badhe dados manten. sugeng Nak?” : ”Pangestunipun .. ana tebu . minangka pralambang yen wong tuwa kuwi minangka Pratiwi pangayoman.. gelang. Sabanjure pasang tuwuhan lan bleketepe. pisang raja.. Bedane mung ana ing rasukan lan kuluk.. Sugeng Bu. kelat bahu... jalaran menawi ngangge rasukan menika kula Bu Kusuma lingsem”.wilujeng sakonduripun Bu Kusuma rak nggih wilujeng ta BU?” : ”Inggih pangestunipun BU Barata inggih tansah manggih karahayon.. cengkir gadhing. Kanggo busana Paes Ageng nganggo kuluk Matak waranane biru laut.. kawiwitan saka slametan utawa wilujengan amrih apa kang bakal katindakake tansah slamet ora ana alangan sawiji apa.. mekaten kersanipun. mangga BU. mangkih kula cathet kemawon. canela.

ya ora mokal yen akeh bocah putri sing seneng marang Wisnu. gagasane Pratiwi dadi nglangut. : ”Inggih. Balikpapan. Supaya Pratiwi cetha iki ana fotone. dheweke pancen kepingin lunga adoh ninggalake kutha Ngayogyakarta. ditingali wae”. Esuk kuwi kira-kira jam 08. yen busana Paes Ageng kuwi penganten kakung dalah penganten putri ora ngagem rasukan. kala-kala ya nganggo layang lan ngelingke supaya Pratiwi tansah sregep sinau. Bu . Kanggo busana penganten Paes Ageng Kanigaran. NYAMPING KAGUNGANE EYANG Langite katon mendhung angendhanu. Bab rasukan.. penganten kakung putri ngagem rasukan. Karo lungguh ngenteni wektu kang wis ditemtokake. Kabeh kuwi amarga saka akehe alas kang kobong. Dheweke kuliah ing UNY . Kutha kang tansah ngelingake Pratiwi marang Wisnu sawijining pemudha sing tau dadi geganthilaning atine. Dhasare Wisnu dadi ketua OSIS. gajege pilote rada ringa-ringa yen arep take off. manis banget. sawise winisudha sarjana.Ageng Kanigara nganggo kuluk Kanigaran warnane ireng diparingi plisir benang emas. alise kandel. Eyange putri nate ngendika yen Pratiwi karo Wisnu pancen pacangan serasi. Seminggu rong minggu Wisnu tansah kirim kabar srana tilpun. matur nuwun”. mula Pratiwi ya rumangsa mongkog dadi kekasihe Wisnu. Wisnu bocahe mrebawani. Saka corong pengumuman keprungu warawara yen motor mabur Garuda kang tumuju Ngayogyakarta liwat surabaya diundur rong jam. Lulus saka SMA Wisnu kuliah ana ITB Bandung. KD 3 : Memahami pesan moral dalam teks sastra Jawa A.00 WITA.. Ya ora mokal. Wektu semana Pratiwi ya wis lulus SMA. dheweke ditampa nyambut gawe ana BUMN kang kondhang ing Balikpapan. wong ampak-ampake kandel banget.. kutha kelairane. Niyate nalika semana. ampak-ampake kandel dadi pepalang tumrap wong kang arep ndeleng sesawangan ing sakiwa tengening Bandara Sepinggan. pakulitane rada ireng nembaga sinangling. Telung taun kepungkur.

mlebua kamare Eyang kene”. Pratiwi enggal-enggal nyaut tas cangklong sing diseleh ing sandhinge. Pepinginane Eyange Putri supaya Pratiwi nganggo nyamping Sida Mukti sesandhingan karo Wisnu ora bakal klakon. “ Umurmu pira Ndhuk saiki?” pandangune eyange.”Kalih likur Yang”. Wangsulane Pratiwi. samangsa dadi manten supaya nganggo nyamping Sida Mukti lan kebayak kuning gadhing. Para penumpang dipersilahkan menuju pesawat melalui pintu V”. sing mbathik Eyang dhewe lho …. ijab. Kanggo midodareni iki nganggo nyamping Wahyu Tumurun. yen ijab nganggo Sida Asih. supaya ing tembe uripmu mukti ya Ndhuk! Iki nyampinge Eyang Putri biyen sawitan karo Eyang Kakung. Ngendikane Eyang Putri : “ Wik renea Ndhuk. lan panggih.. Lungguh cedhak cendhela. Dina Wage Kemis sesuk pengetan mendhak pisan sedane Eyange Putri. nanging atine Pratiwi wis kebacut digondhol Wisnu menyang Bandung. Wah mesthi kaya Bathara Wisnu Karo Dewi Pratiwi ngejawantah. Pratiwi banjur mlebu kamare Eyange. Suk yen wis lulus ndang dadi manten wae ya Ndhuk! Iki Eyang wis nyawisi sandhangan dinggo midadareni. Nyamping-nyamping iki bathik tulis alus tenan. Sawijining sore Eyange Putri nimbali Pratiwi. atine Pratiwi kaya rinujit-rujit. Lha yen panggih kudu nganggo Sida Mukti. Gragapan …. Sanajan jumangkah tumuju kori V. Eyange putri mendel karo mriksani. pikirane Pratiwi tansah kelingan welinge Eyange. Mengko pas panggih kowe nganggo kebayak kuning gadhing dene Wisnu ben nganggo surjan sing wernane uga kuning gadhing. Wik!” Wahyu Tumurun Sida Asih Sida Mukti “Halo … halo … pengumuman … penumpang pesawat dengan nomer penerbangan 17 tujuan Yogyakarta segera diberangkatkan.Program Studi Bahasa Inggris. njur ngendika maneh. “ Wah … wis diwasa kowe Wik”. Wisnu wis omah- . Yen kanggo resepsine nganggo ageman Kanigaran wae ya Wik! Coba waspadakna nyampinge simbah iki. Neng UNY jane ya akeh sing nyedhaki.

2. Pratiwi ndeleng mangisor katon laut Jawa …. Ora krasa eluhe Pratiwi ndlewer nelesi pipine …. Maknanipun : Suruh lumah lawan kurep beda ananging yen digeget nunggal rasane. TATACARA DHAUP Ubarampening adicara pasrah sanggan saha lambang kalpika kados ing ngandhap menika : 1. Wajik. Woh-wohan. Maknanipun: Putra kakung badhe nyekapi sedaya kabetahaning garwa nutupi sedaya wewados utawi saru sikuning garwa. Pisang limrahipun pisang raja.omah kecanthol mojang Priyangan. Maknanipun : Cengkir menika isi toya ingkang suci. Sawise ngelapi eluhe. Christian dibebedi nganggo nyamping kagungane eyang? B. Maknanipun: tresnanipun ingkang badhe gesang tembayatan boten wonten telasipun. UBARAMPE PASRAH SANGGAN SAHA LAMBANG KALPIKA. Cengkir Gadhing. ngemuli lair lan batosipun satemah boten kacingkrangan. Jadah. Priya lan wanita menawi sampun dados jatu kramanipun badhe manunggal ing cipta rasa miwah karsanipun. Suruh Ayu lan Pisang Ayu. 7. mugi tresnanipun jalwesrti wau linambaran tresna ingkang suci. Christian Sugiono. Jenang. Gelem apa ora ya …. Lsp. Rerenggan pelik-pelik. Ageman putri sapengadeg. Ing sela-selaning mega kaya-kaya ana nom-noman sing lagi mesem marang dheweke …. malah kabare saiki wis duwe momongan. Maknanipun : Mugi tresnanipun temanten kekalih saged mujudaken woh ingkang sejati tumuju ing ancas ingkang sinedya nun inggih palakrama 6. 3. liwat cendhela motor mabur. Maknanipun : Putra kakung tansah badhe ngudi sumoroting garwa. amrih tumindakipun temanten pinindha raja ingkang sarwa-sarwi tanggel jawab. . Kalpika. 5. saking donya dumugi delahan. boten badhe tumindak ingkang saged ndadosaken kuceming garwa satemah saged dados tepa palupining brayat. Maknanipun : Nadyan awujud jalu tanapi wanita saged saeka kapti ing pakarti saeka praya ing sedya. saking awal lan akhiripun. 4.

Adicara pasrah temanten dipunadani menawi: a. sanak kadang cinaket. ibu miwah juru sumbaga. Adicara pasrahipun penganten kakung saprelu kadhaupaken kaliyan temanten putri. Maknanipun : ingkang bahde jejodhohan sageda tanggel jawab dhumateng brayatipun. b. b. Temanten kekalih ingkang pinindha raja lan prameswari minggah pasangan. . Minggah pasangan linambaran ron pisang. maknanipun temanten kakung saged dados guru lakinipun temanten putri ingkang tansah paring wewarah saha pitutur dhumateng garwa. Gantalipun temanten kakung kawastanan gondhang tutur. Mecah tigan Ngemu suraos bilih nalaripun temanten kakung sampun pecah. c. CPK kapasarhaken dhumateng tiyang sepuh CPP saprelu kaijabaken lan kadhaupaken kaliyan rising temanten putri. 9. Urip-uripan sajodho. Tegesipun bilih temanten kekalih saestu sampun dados pasangan ingkang sejati. Miyosipun dipunkanthi dening rama. Penganten kakung rawuh Rawuhipun penganten kakung limarahipun kadherekaken pangombyong saking pinisepuh. Ijab badhe kalampahan dados setunggal kaliyan rerangkening pawiwahan. Urut-urutaning upacara dhauping temanten utawi panggih sarta maknanipun kados ing ngandhap menika : 1. Arta utawi Buwuh. dados adicara ngemungaken pawiwahan dhaup. 3. 2. Balangan gantal Gantalipun temanten putri kawastanan gondhang kasih. Penganten putri miyos Penganten putrid miyos saking tepas wangi kalenggahaken ing sasana rinegga. tegesipun sisang temanten putri tansaha kagungan rasa tresna asih dhateng kakung. 4. Maknanipun : Buwuh menawi dipunkerata dados imbuh-imbuh anggenipun bahde ewuh. Tiyang badhe mantu menika betahaken wragad ingkang boten sekedhik. Ijab sampun kalampahan ing wanci kepengker. samekta mengku saha dados suhing kulawarga. Panggih/dhaup. Pasrah tinampi penganten Pasrah tampi inggih menika tiyang sepuhipun CPK masrahaken CPK dhumateng tiyang sepuhipun CPP saprelu dipunijabaken. tiyang sepuh.8. kanthi rerangken upacara: a.

Sinengepan sindur Tegesipun tiyang sepuh taksih kersa paring wewarah saha pitedah lan paring dongan pangestu amrih gesangipun ingkang putra kekalih manggih kamulyan. e. Bobot Timbang : Kanthi timbang katresnane rama lan ibu. 5. Bubak kawah : tiyang sepuh sampun kepareng kasil nuhoni jejibahan kanthi malakramakaken putra putrinipun. mugi saged kasembadan kamulyaning gesang temanten sarimbit. Tumplak punjen : Sampun boten badhe mantu malih. Dulangan : penganten kakung sinengkuyung penganten putri badhe budidaya manunggaling brayat. Nyuceni Suku Tegesipun. Wisudha Temanten : Tiyang sepuh sampun saged ngentasake keng putra saprelu bangun bale griya piyambak. g. Ngunjuk toya saking kendhi pratala Tegesipun sasampunipun pecah nalaripun sageda menggalih samukawis kanthi wening. b. Kacar-kucur : Temanten kakung badhe nuhoni tanggel jawabipun minangka kakung. Sungkeman : Temanten nyuwun donga pangestu dhateng tiyang sepun saprelu nglampahi gesang bebrayan enggal. h. Kirab : salin busana .d. f. Upacara Adat Jawa a. mugi ical salwiring sukerta kalis ing sambekala. c. e. paring guna kaya dhateng pawestri. d. f. boten badhe pepisahan.

Jalaran apa? Generasi mudha sajak wis ora tepung maneh karo budayane. ora bisa nuwuhake rasa sukur tumrap peparinge Gusti Allah. Bebasane.KD 4 : Memahami dan menganalisis karya jurnalistik LUNTURING BUDAYA SJL (srawung. layat) Rikala mapag pengetan 61 taun kamardikan RI me kabeh stasiun TV lan ora keri ariwarti. lan Layat. Babagan ngendi sing isih bisa diagul-agulke? Jare ujaring kandha. yen tetelune kuwi mujudake paugeraning wong urip neng ngalam ndonya. Sajake yen dititi tenan. ura liya werdine yaiku: Srawung. Kasunyatane uripe seni budaya sajak kangelan tuwuh ngrembaka. “ada udang di balik batu”. Wallahualam. Jare Indonesia kuwi bangsa kang sumeh. grapyak ing pasrawungan nanging kasunyatane gampang kebrangas kanepson utawa anarkhis. Rembug mau lumrah. Rikalane limbukan. padha umyeg mbabarake omongan bab kandel tipise rasa nasionalisme kang didarbeni saiki. Bangsa Indonesi. Irah-irahan SJL miturutpangandikane dhalang misuwur saka Surakarta. Apa tri paugeran kasebut isih katindakake tumrap saben warganing masyarakat? Wangsulane cekak aos wae. Nitik kahanan padinan katone kang aran semangat nasionalisme awake dhewe wis tipis. . mligine suku Jawa uga duwe budaya adi luhung kang dadi werdine wong urip bebrayan. Ki Dhalang mratelakake. bangsa kita darbe budaya adi luhung. dene yen wus katekan karepe ya ditinggal semprung ngono wae. Geleme srawung yen ana pamrihe. Budaya mau aran SJL. Jagong. jagong. ing bab srawung isih adoh saka panjangka.

Menawa kita ora kuwat anggone mbetengi budayane dhewe kang adi luhung. Nuwun. mratelakake prihatine. Bebasane wus kelangan kulawarga isih kesandhung pethi mati. tetela bisa nyingget wektu ananging ngedohake silaturahmi. ora ngertia saka dana santunan kang ditimpa. Pengalaman pait saka mitra mitrane penulis PS. Ah … kok memelas banget nasibe. ora digatekake babar pisan. Bab iki merbawani tumindake saben pawongan kudu sarwa instan. lha kapan bisa ketemu karo priyayine kang kawongan? Ya kemajuan teknologi iki kang njalari budaya SJL banjur dadi luntur. Maune dipetung bakal antuk pangentheng-entheng prabeya saka perusahaan jasa kematian. kalindhih dening budaya manca kang tuhu ora cundhuk karo kapribaden kula lan panjenengan. Anane pesawat telpon upamane. (Eyange Tita) . jer kabeh mau wis kapasrahake lan ana kang ngurusi dhewe. jas bukak iket blangkon. Sing digumuni kok ya kaya mengkono patrape para mitrane. majuning era kesejagadan lan modernisasi kang disengkuyung teknonlgi kang canggih pancen ora bisa diselaki. sajak setali tiga uang. kanthi kebak rasa trenyuh. Nanging apa kang dumadi? Tetela saka instansi nalika dheweke ngabdi 25 taun lawase. Sajroning swasana dhuhkita.Sabunjure ayo ngrembug bab budaya layat. Bab layat tumrap sedulur kang lagi nandang duhkita. halal bi halal maune cukup mawa kirim layang . Pesawat telepon lan kirim kartu idulfitri wis ora njamani maneh. koko ya isih ana “mungli” barang. Panjenengane durung suwe iki. temtu bakal suwe mijet wohing ranti. malah kudu isih nombok. dheweke nyritakake nalika kesripahan mbakyu pembayune sing wadon. mitra sawiji wae ora ana sing teka layat. Tuladha liyane. Terus terang dhewke ora mikirake antuk dana bela sungkawa apa maneh sing aran santunan. semono uga marang paguyuban pensiunan sarta pengurus koperasi pensiunan. Sabanjure mitrane penulis mau kanthi kekembang waspane. Aja maneh ana layang sasuwek kang mratelakake melu belasungkawa. saiki diganti mawa SMS. Yen kabeh mau wis bisa kantindakake sarana SMS. Liding omongan. sama juga sami mawon. Dikira menawa perusahaan mau nirlaba (ana unsur sosiale) malahan kebak mawa petungan. Warta lelayu wis dikirim marang instansine sing lanag.

serat boten resmi adatipun kalebet serat wadi. Liripun basa saha isinipun langkung mardika. (d) pakurmatan. Limrahipun serat resmi badhe ngemot bab-bab ingkang boten wadi (personal). Serat saged kaperang dados kalih werni. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. Serat boten resmi saged kadamel pribadhi ugi saged kadamel dening instansi. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. Ingkang damel inggih menika pribadhi. (e) wosipun. Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. (c) ingkang ngirim. kepara boten wonten pathokan mirunggan. Serat sedhahan limrahipun mawi . (b) ingkang katuju.KD 5 : Menulis surat resmi berbahasa Jawa A. Pangertosan bab Serat Serat (layang) tumraping bebrayan Jawi taksih asring kaginakaken. (f) panutup. (g) tandha tangan (tapak asma). Surat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Pramila saking menika basanipun ugi ketingal gumathok. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Serat antawisipun siswa SMA dhumateng kekasihipun temtu klebet surat pribadhi. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. inggih menika: (1) serat resmi saha (2) serat boten resmi. Bakunipun serat wau kangge sarana mahyakaken gagasan. Serat resmi kadosta serat lamaran. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). Suwalikipun. sampun boten asring kesrambah. katujokaken dhumateng tiyang sanes. Paling boten serat wau ngemot (a) titi mangsa.

Rinengga sagunging kabagyan. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. B. Telp. Wassalamu’alaikum wr. Rt 18. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur.basa Jawa krama. Bapak/Ibu …………. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. 19 Januari 2007 : Jam 20.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan 18 Januari 2007 Mekaten serat sedhahan saking panitia. saderengipun kaaturaken . Tuladha Serat Resmi RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. : Jumat. wb. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. wb.

kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Sabariman . Mugi-mugi ing griya ugi makaten. boten saged wangsul. Mila kula nyuwun kacawisaken. Dene menawi kula ribed. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. Kajawi saking menika Pak/Bu.Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. H. Budirejo C. Kula. Pun nggih. Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. Nuwun. Saderengipun matur nuwun. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul.

c. Serat resmi saha. 1.Serat Resmi Basa Jawa • • a. Serat boten resm. b. inggih menika: wau kangge : sarana mahyakaken gagasan. Serat ulem/sedhahan . c. • Wujudipun serat Jawa : Ingkang damel pribadi Adatipun kalebet serat wadi Basa lan wosipun mardika Boten wonten pathokan ingkang mirunggan. titikanipun : a. b. d. Serat (layang) tumraping bebrayan Jawa taksih asring kaginakaken. Bakunipun serat Serat saged kaperang dados kalih werni. titikanipun : Saged kadamel pribadi utawi dening instansi Limrahipun ngemot bab-bab ingkang boten wadi Basanipun ketingal gumathok 2.

Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. tandha tangan (tapak asma). 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Bapak/Ibu …………. • Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. panutup : nyuwun pangapunten lan pangajeng-ajeng. ingkang katuju. 18 Januari 2007 . Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). pambuka : kabar keslametan lan donga pangestu. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Rt 18. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. ingkang ngirim : peprenah 4. • Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. sampun boten asring kesrambah. 6. 2. 8. wb. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. pakurmatan : adangiyah 5. Telp. 7.Serat lelayu Serat Iber-iber Serat dhawuh Serat Kitir Serat Prajanjen • Serat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. wosipun : suraosing serat. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. Serat sedhahan limrahipun mawi basa Jawa krama. 3. titi mangsa : papan lan wekdal damel serat. Paling boten serat wau ngemot : 1. • Tuladha Serat Resmi : RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. Serat resmi kadosta serat lamaran.

kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Mila kula nyuwun kacawisaken. Wassalamu’alaikum wr. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Pun nggih.Rinengga sagunging kabagyan. . Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Dene menawi kula ribed. Saderengipun matur nuwun. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. boten saged wangsul. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Budirejo : Minggu. Kajawi saking menika Pak/Bu. Mugi-mugi ing griya ugi makaten. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. 19 Januari 2009 : Jam 20. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ……………….00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan Mekaten serat sedhahan saking panitia. saderengipun kaaturaken Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. H. wb. Nuwun.

Sabariman .Kula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful