KD 1 : Memahami dan menanggapi sesorah dalam berbagai kegiatan di masarakat

A. BUSANA MANTEN GAGRAG NGAYOGYAKARTA

A. Nyemak Tuladha sesorah bab busana manten Gagrag Ngayogyakarta Assalammu’alaikum wr. Wb. Mugi kawilujengan, kabagaswarasan, saha karahayon tansah kajiwa kasarira dhateng kula tuwin Panjenengan sedaya. Para sesepuh, saha pinisepuh, saha para pepundhen ingkang dahat kinabekten, saha para tamu kakung miwah putri ingkang kinurmatan. Langkung rumiyin mangga kula dherekaken muji syukur dhumateng Gusti ingkang Murbeng Dumadi, ingkang sampun paring kanugrahan saha kanikmatan tanpa pepindhan, saengga kula Panjengan sadaya saged pepanggihan wonten ing sasana menika kanthi widada nir sambekala. Bapak-bapak, Ibu-ibu, saha para tamu ingkang minulya, wonten ing pepanggihan menika kula badhe ngandharaken busana penganten gagrag Ngayogyakarta . Busana tuwin simbolsimbol ingkang wonten ing busana menika saged kangge titikan kabudayaning bangsa. Mekaten ugi tumraping tiyang Jawa. Wonten reroncening tembung ingkang ungelipun “Ajining raga saka busana”. Menika mracihnani bilih busana tumraping tiyang Jawa kalebet nemtokaken satunggaling pawongan menika dipunaosi utawi boten. Wekdal samangke busana penganten adat tradhisional taksih dipunlestantunaken, jalaran kayektosanipun sanajan jamanipun sampun majeng, nanging menawi ngawontenaken pawiwahan palakrama, tiyang Jawa taksih remen ngginakaken busana adat trdhisional Jawa. Sarehne penganten menika asring sinebat raja sa-ari, pramila busananipun inggih niru utawi ngemba busananing raja. Kejawi menika, mila keblating kabudayan Jawa menika inggih kraton. Saderengipun jaman kamardikan, upacara dhauping penganten menapa dene busananipun kajumbuhaken kaliyan drajad tuwin pangkat. Jaman rumiyin ingkang ngagem busana kados ingkang dipunagem ing kraton, inggih namung kulawarga utawi sentananing raja. Samenika jamanipun sampun ewah-gingsir, busana penganten kraton sampun dados darbeipun masarakat. Sinten kemawon ingkang badhe krama, badhe milih ageman corak menapa kemawon sampun boten wonten pambenganipun. Bapak-bapak Ibu-ibu ingkang tansah amemayu pepoyaning kautaman, perlu kawuningan bilih busana manten gagrag Ngayogyakarta menika wonten gangsal inggih menika :

1. Busana Penganten Yogya Putri 2. Busana Penganten Kasatriyan 3. Busana Penganten Kasatriyan Ageng 4. Busana Penganten Paes Ageng 5. Busana Penganten Paes Ageng Jangan Menir/Kanigaran Bapak-bapak Ibu-ibu, mangga busana asiling kabudayan luhur menika sami dipunuri-uri kanthi nyinau werdining pralambang utawi simbol-simbol ingkang wonten ing busana menika. Para tamu ingkang pantes sinudarsana, kados cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken. Wonten kiranging subasita, saha kirang tumata pangrakiting basa, saestu kula nyuwun gunging samodra pangaksami. Matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.wb.

B. Busana Temanten saha Titikanipun

NO

Cakrik Manten

1

Kakung - Kuluk kanigara - Ngagem sumping - Busana bludiran / blenggen keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Putri - gelung tekuk - Ngagem cundhuk mentul 1 - Busana bludiran/ blenggen/keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Yogya Putri 2 Busana Surjan Ngagem udheng Selop polos Busana kebaya Gelung tekuk Mentul 5 Kain/jarik pradan Selop polos

Kasatriyan 3 Busana Surjan Kuluk Kanigara - Busana kebaya - Gelung tekuk

Selop bludiran 4 5 Paes Ageng Jangan Menir/ .Gelung bokor gajah ngoling .Kain cinde .Kuluk kanigara rambut ukel Busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran Gelung bokor gajah ngoling Kuluk matak rambut kucir Sumping sekar sritaman Celana cinde Kain kampuh/dodotan Busana lukar Ngagem kelat bahu Selop bludiran .Busana lukar .Mentul 1 .Kain/jarik pradan .- Selop polos .Cundhuk mentul 5 .Selop polos Kasatriyan Ageng Paes Ageng .Ngagem kain kampuh/dodotan .

Miterat tradhsi Jawa. Upacara tarub inggih menika upacara pasang tetuwuhan sarta janur kuning minangka rerenggan papapaning pawiwahan. Pasang tarub menika limrahipun sareng kaliyan upacara siraman. Saderengipun tarub kapasang. langkung rumiyin kacawisaken sajen tarub supados upacara pawiwahan penganten saged lumampah kanthi sae nir ing sambekala. dinten. sarta tanggal ingkang sampun kapetang kanthi premati. Janur kuning sarta tuwuhan kapacak ing korining pawiwahan. pasang tarub sarta tuwuhan menika mawi dhasar petangan wekdal.B. . UPACARA TARUB JANGKEP NGAYOGYAKARTA Upacara Tarub (pasang bleketepe) Salah satunggaling upacara wonten ing upacara wiwahaning penganten inggih menika upacara pasang tuwuhan ingkang kawastanan upacara tarub.

5. menika woh-wohan pala gumantung. gethuk. brokohan kaliyan tumpeng megana kapapanaken ing sangandhaping papan ingkang kangge sare calon penganten. . sekar telon (kenanga. mlathi. ing pinggiripun dipunsukani rerenggan sawarnining jajan pasar saha jenang warni pitu. ¼ klapa. 7. kapapanaken ing tengah-tengahing tambir. Tumpeng menika kadamel saking sekul ingkang kacithak mawi kukusan supados wujudipun saged kados gunungan. pala kasimpar. lsp. wajik. sekul golong sajodho (SETENGAH LINGKARAN LAWUHIPUN TELUR DADAR). tigan ayam mentah. sekul lulut (KETAN). inggih menika tumpeng ingkang dipunrenggani kuluban. Sekul liwet dipunlawuhi srundeng. Tumpeng gundhul. inggih menika ubarame ingkang arupi pisang raja satangkep. 8. dhaharan tradhisional kadosta jadah. gendhis jawa selirang. sekul ambeng (SEKUL GOLONG TABURI 2. JEROAN GORENG). Sanggan. kanthil). Jajan pasar. gathot.Sesaji tarub tumpeng tarub Dene sajen tarub menika warni-warni kados ing ngandhap menika : 1. lombok abrit. kopi saha teh pait. Tumpeng robyong. 6. legendar. kinang. saha lawe wenang dipunpapanaken ing tambir ingkang sampun kalemekan ron pisang. Lajeng kapapanaken wonten ing satengahing tambir. Pucuking tumpeng dipunsukani sundukan tigan godhog. Rikala upacara tarub. 3. pala kependhem kagodhog. brambang. sekul punar (SEKUL WERNINIPUN JENE (KUNING)). kasukakaken sanginggiling tigan dadar lan katutup tigan dadar. 4. Tumpeng megana. inggih menika tumpeng ingkang dipunjangkepi mawi kuluban bumbunipun pedhes. Brokohan arupi dhawet segelas. setunggal lencer udut. lapis. sekul kebuli (NASI GURIH/UDUK) . Rujak degan. kasunduk malang lajeng nginggil piyambak lombok abrit kasunduk mujur.

Ancasipun kangge mbuwang sedaya sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang dipunlampahi boten wonten alangan. 4. Menawi sedaya sampun rampung.arta receh. Toya tempuran saking kalih lepen lajeng dipunwadhahi kendhil alit. B. minangka tepa palupining brayat. pamilihing garwa adhedhasar manah ingkang wening. bumbu pawon.Salebeting cengkir menika isi toya ingkang suci lan wening. kasumet rikala upacara tarub. 15. Pasang tuwuhan. 10. kacang.pamilihing jodho kinantenan antebing kalbu sinartan teguh ing iman. 2. Sekar pari. Sedaya ubarampe upacara tarub dipuncepakaken dening para pinisepuh saking kulawarga temanten putri kabiyantu tangga tepallih. krambil. Buwangan. Pisang Raja satundhun----. Cengkir gadhing ----. Tata Cara Upacara Awal Mantu A. 1. Tebu Wulung ----. Pisang ayu 11.9. sedaya kulawarga lajeng lenggah jajar sacelakipun sajen tarub lajeng sami munjukaken pandonga lan panyuwun dhumateng Gusti mugi anggenipun gadhah damel pinaringan kawilujengan. mugi tresnanipun temanten linambaran tresna suci. bleketepe. ancasipun supados temanten sarimbit saged nuwuhaken gesang ingkang utama. Ron kluwih ----. apem. gendhis jawa setangkep. serat. sekar telon. kaca pangilon. tigan ayam kampung. Kalajengaken pasang tarub. 12. Tempe mentah ingkang kabuntel mawi ron pisang dipuntangsuli merang. kolak. Pirantinipun panjang ilang kanthi isi bumbon pawon.mugi anggenipun mantu boten kekirangn syukur kepara malah kaparingan kalangkungan. kanthi rerenggan janur kuning. Pasang Tarub. 3. 13. 14. . Sajen bucalan. mugi temanten nggadhahi watak saha nuladha pakarti raja ingkang sae. ancasipun kangge miyaraken sasana pawiwahan. daging. sajen saged kalorod lajeng kadhahar sesarengan. empon-empon. Menawi ubarampe sampun cumawis jangkep. dhele. C. Ketan mancawarna saha jadah.pralambangipun bilih manten menika pinindha raja. Damar/diyan ingkang kadamel saking grabah kaisenan lisah.

Midodareni.dipunkerik rikmanipun ing nginggil palaraban. Janur ----.amrih gesangipun temanten saged kadya pantun saya isi saya tumungkul tuwin kacekapan ing boga. suka pralambang saha pangajab supados benjingipun tatkala upacara dhauping temanten swasana regeng gayeng. Pengaron isi sekar setaman ----.5. Upacara tumuruning kembanr mayang minangka pralambang tumurunipun Dewa Kamajaya lan Dewi Kumaratih. suka paring dana. Kembar mayang minangka sarat sarana dhauping rising temanten. 6. D. katindakaken sedinten saderengipun temanten dhaup. Ing salebeting sasana sumbaga. Sade dhawet. Mugi gesangipun temanten pikantuk pitedah lan wewarah saking Gusti ingkang mahamirah. Upacara midodareni minangka srana panebusing kembar mayang. Sekar saha wohing kapas wastra/sandhang. Ancasipun nyuwun donga pangestu supados anggenipun nglampahi gesang bebrayan samangkih saged wilujeng kalis ing sambikala. rasa miwah karsanipun. kasembadan ingkang dados gegayuhanipun. 8. kembar sih katresnan. 9. Pari sawuli ----. minangka saran tulak balak amrih lampahing tata upacara penganten saged rahayu kalis ing rubeda. CPP dipunalub-alubi---. Paes.amrih temanten saged pikantuk pengayoman. Ron alang-alang ----Ron apa-apa ----samukawis pepalang. Ngemu pralambang supados temanten kekalih sageda resik lair batosipun E.mugi gesangipun temanten tansah manggih raos suka sumringah kadya sekar ingkang nedheng anjrah ing taman. H. 7. Kembar mayang mengku makna sinandi inggih menika kembaripun temanten kekalih. Plangkahan. dipunadani menawi temanten kagungan kadang sepuh ingkang dereng krama. Nur ingkang sejati ingkang mijil saking Gusti. kirang langkung wanci tabuh sedasa. Kembar mayang ugi sinebat Sekar kalpataru dewadaru minangka lambang karahayuan. 11. kembar cipta. Siraman. F. nur : sunar. Ron waringin ----. ----mugi temanten sageda kacekapan ing 10. .jan: temen/sejati. sambekalaning (alangan) karsa saged ical satemah amrih anggenipun mantu ora ana apa-apa kalis saking anggenipun mantu saged wilujeng tanpa alangan. Tiyang sepuh paring donga pangestu supados gesangipun temanten sageda murakabi dhateng tiyang sanes. G.

wb. Pamarentah ugi paring panjurung bab wontenipun TOGA (Tanaman Obat Keluwarga) . Obat tradhisional menika obat ingkang kadamel saking tetuwuhan. Obat tradhisional ing bebrayan ageng Jawa limarah kasebat jamu utawi jampi. Para lenggah. malah wonten ing sakiwa tengening pekawisan . lan kadang wiranem ingkang kula tresnani. kewan. ingkang kinurmatan Bapak Supraba minangka kepala Dukuh dusun Karangwuni. OBAT TRADHISIONAL Nuwun. mliginipun ing tlatah Jawa. magga kula Panjennegan sedaya langkung rumiyin ngaturaken gunging panuwun ingkang tanpa upami dhumateng Gusti Allah Ingkang Maha Mirah awit paringipun rahmat saenga ing titi wanci menika kula Panjenengan saged kempal ing papan menika kanthi wilujeng nir ing sambekala. ngginakaken obat tradhisional utawi jampi menika boten nglanggar angger-angger. malah ing bebrayan ageng. Sanajan jaman lan teknologi sampun majeng ananging jamu taksih tetep gesang ing madyaning bebrayan. TOGA menika limrahipun dipuntanemi tuwuh-tuwuhan minangka obat ing . ingkang kinurmatan para rawuh kakung miwah putri. Siyang menika kula badhe atur rembag sapala (matur bab ingkang sepele) bab “Obat Tradhisiona”. utawi toya.C. wande. Jampi menika saged karacik piyambak lan umpaminipun saged dipunpanggihaken ing peken. Assalamu’alaikum wr. Para lenggah ingkang minulya. jampi menika migunani sanget kangge njagi kasarasaning badan. Jampi menika sampun wiwit jaman rumiyin kaginakaken minangka sarana kangge njampeni sesakit ugi minangka sarana kangge njagi kasarasaning badan.

Para lenggah menika kalawau tuladha sawetawis pigunanipun TOGA. kadosta jae. dipunsukakaken gelas dipuntambah gendhis jawa miturut remenipun lajeng dipuncuri toya umub. TOGA ugi saged katanem wonten ing pot saking piranti plastik ingkang sampun boten kangge. dipunthuthuk nanging boten ngantos ajur.padintenan umpaminipun taneman ingkang kapethik pucukipun inggih menika salam. Ingkang kula andharaken menika adhedhasar rembag gethok tular. Saderengipun dpuntanemi TOGA. kunir. Lajeng pot-pot wau katata miturut remen saha kawontenanipun kangge pasren. kula lan Panjenengan saged mendhet jae kinten-kinten 10 cm lajeng kapanggang ing latu kados manggang sate. apuranta yen wonten lepat kawula. dipungirah ngantos resik. dene ingkang kaginakaken kangge obat oyotipun utawi empunipun. Tanemantaneman menika wau gampil sanget gesangipun lan murakabi dhateng gesang padintenan. katutup sawetawis. Sejatosipun taksih kathah daya pigunanipun tetuwuhan sanesipun ingkang dipunlarah menapa ginanipun tumrap panggulawenthah bab kasarasaning badan utawi minangka njampeni sesakit. menawi wonten ingkang masuk angin. Para lenggah mugi-mugi andharan kula bab obat tradhisional menika wau wonten manfaatipun tumrap Panjenengan sedaya. pigunaning TOGA ing grsang padintenan menika saged kawastanan nguntungaken sanget. Tuladhanipun. Asiling taneman wau boten namung kangge jampi nanging nggih saged dipunginakaken minangka tambah bumbu olah-olah. Nanging gandheng wekdalipun sampun ndungkap sonten pramila kula namung saged matur jenang sela wader kalen sesondheran. Empon-empon kunir jae TOGA menika saged katanem ing pakawisan kanthi siti ingkang kacawisaken kanthi sae. kunci ingkang kalimrah kasebat empon-empon. . kencur. jeruk purut. menawi sampun alum dipunonceki. Para lenggah ingkang tansah pinaringan begja mulya saking Ingkang Maha Kuwaos. Menawi sampun kirang benteripun lajeng dipununjuk tiyang ingkang masuk angin. saged ugi ngginakaken polybag.wb. dipundamel punthuk-punthukan supados boten kelem menawi jawah. siti dipunpaculi lajeng dipunrabuk. Wassalamu’alaikum wr. Kanthi TOGA kulawarga saged ngirit dana kangge kasarasan.

Pratiwi ndherekaken ibunipun sowan dhateng dalemipun Ibu Kusuma. Nalika dinten Minggu Paing. satunggaling juru sumbaga ingkang kawentar ing Ngayogyakarta. wanci jam 4 sonten.KD 2 : Simulasi berbahasa Jawa dalam keluarga dan masyarakat dengan unggah-ungguh yang tepat. surya kaping 7 Mei. Tuladha pagineman ingkang ngrembag bab busana penganten. Busana Penganten Paes Ageng Kanigaran Paes Ageng Yogyakarta / Kanigaran. badhe ngrembag bab tatacara adat penganten tuwin busana ingkang badhe dipunangge dening Pratiwi tigangwulan malih. .

nanging kula boten purun. pisang raja. sangsangan. lha sing arep disuwunke pirsa apa ta Nak?” : ”Bab tatacara adat lan busananipun penganten BU?” : ”Bab tatacara adat ing kabudayan Jawa mligine Ngayogyakarta... dene Paes . Kanggo busana Paes Ageng nganggo kuluk Matak waranane biru laut. jalaran menawi ngangge rasukan menika kula Bu Kusuma lingsem”. cengkir gadhing. Bedane mung ana ing rasukan lan kuluk. anak kula Pratiwi badhe nyuwun pirsa bab busana penganten gagrag Ngayogyakarta. kaliyan kula kepengin mangertos menapa bedanipun busana penganten Paes Ageng kaliyan buasa penganten Paes Ageng Kanigaran? Estunipun Ibu kula kepengin sanget sawanci-wanci kula emahemah supados ngangge busana Paes Ageng.. dodot.wilujeng sakonduripun Bu Kusuma rak nggih wilujeng ta BU?” : ”Inggih pangestunipun BU Barata inggih tansah manggih karahayon. Dene bleketepe dipasang neng payon. kabeh padha. Menawi boten wonten pambengan tigang wlan malih badhe dados manten..” : ”Wah kathah sanget Bu. BU Barata. mekaten kersanipun. Tuwuhan dipasng ing korining pawiwahan. kawiwitan saka slametan utawa wilujengan amrih apa kang bakal katindakake tansah slamet ora ana alangan sawiji apa. ana tebu . sugeng Nak?” : ”Pangestunipun . canela. ron kluwih. : ”O.. mangga BU. lsp. Paesing pasuryan.. ukel.. Kaliyan benjing nyuwun dipunbusanani”... katuran lenggah. Sabanjure pasang tuwuhan lan bleketepe. mliginipun busana Paes Ageng Kanigaran.. kelat bahu. selop. kagungan kersa menapa Bu? Njanur gunung Bu Barata rawuh dhateng griya kula?” Ibu Barata : ”Menika Bu.. minangka pralambang yen wong tuwa kuwi minangka Pratiwi pangayoman. kepareng matur Ibu Kusuma Pratiwi Bu Kusuma : ”O. sejatine ora akeh bedane.. Sugeng Bu...Ibu Barata Ibu Kusuma Ibu Barata Ibu Kusuma : ”Kulanuwun.. mangkih kula cathet kemawon.” : ”E. gelang. mangga Nak.

Kutha kang tansah ngelingake Pratiwi marang Wisnu sawijining pemudha sing tau dadi geganthilaning atine. Eyange putri nate ngendika yen Pratiwi karo Wisnu pancen pacangan serasi. NYAMPING KAGUNGANE EYANG Langite katon mendhung angendhanu. Dheweke kuliah ing UNY . wong ampak-ampake kandel banget. alise kandel. Esuk kuwi kira-kira jam 08. ya ora mokal yen akeh bocah putri sing seneng marang Wisnu. Dhasare Wisnu dadi ketua OSIS. Bu . mula Pratiwi ya rumangsa mongkog dadi kekasihe Wisnu.00 WITA. Saka corong pengumuman keprungu warawara yen motor mabur Garuda kang tumuju Ngayogyakarta liwat surabaya diundur rong jam.. gagasane Pratiwi dadi nglangut. Niyate nalika semana. Balikpapan. pakulitane rada ireng nembaga sinangling. manis banget. dheweke pancen kepingin lunga adoh ninggalake kutha Ngayogyakarta. Wisnu bocahe mrebawani. sawise winisudha sarjana. kutha kelairane. gajege pilote rada ringa-ringa yen arep take off. yen busana Paes Ageng kuwi penganten kakung dalah penganten putri ora ngagem rasukan. Bab rasukan. Kanggo busana penganten Paes Ageng Kanigaran. matur nuwun”. dheweke ditampa nyambut gawe ana BUMN kang kondhang ing Balikpapan. Lulus saka SMA Wisnu kuliah ana ITB Bandung. Telung taun kepungkur.. Karo lungguh ngenteni wektu kang wis ditemtokake. ditingali wae”. KD 3 : Memahami pesan moral dalam teks sastra Jawa A. Seminggu rong minggu Wisnu tansah kirim kabar srana tilpun. penganten kakung putri ngagem rasukan. Supaya Pratiwi cetha iki ana fotone. Wektu semana Pratiwi ya wis lulus SMA.Ageng Kanigara nganggo kuluk Kanigaran warnane ireng diparingi plisir benang emas. Kabeh kuwi amarga saka akehe alas kang kobong. ampak-ampake kandel dadi pepalang tumrap wong kang arep ndeleng sesawangan ing sakiwa tengening Bandara Sepinggan. kala-kala ya nganggo layang lan ngelingke supaya Pratiwi tansah sregep sinau. Ya ora mokal.. : ”Inggih.

Gragapan …. Wisnu wis omah- . Pepinginane Eyange Putri supaya Pratiwi nganggo nyamping Sida Mukti sesandhingan karo Wisnu ora bakal klakon. Wangsulane Pratiwi. Kanggo midodareni iki nganggo nyamping Wahyu Tumurun. nanging atine Pratiwi wis kebacut digondhol Wisnu menyang Bandung. samangsa dadi manten supaya nganggo nyamping Sida Mukti lan kebayak kuning gadhing. Lha yen panggih kudu nganggo Sida Mukti.. Eyange putri mendel karo mriksani. yen ijab nganggo Sida Asih. Pratiwi enggal-enggal nyaut tas cangklong sing diseleh ing sandhinge.”Kalih likur Yang”. ijab. Dina Wage Kemis sesuk pengetan mendhak pisan sedane Eyange Putri. mlebua kamare Eyang kene”. Sawijining sore Eyange Putri nimbali Pratiwi. Suk yen wis lulus ndang dadi manten wae ya Ndhuk! Iki Eyang wis nyawisi sandhangan dinggo midadareni. atine Pratiwi kaya rinujit-rujit. pikirane Pratiwi tansah kelingan welinge Eyange. Wah mesthi kaya Bathara Wisnu Karo Dewi Pratiwi ngejawantah. lan panggih. Neng UNY jane ya akeh sing nyedhaki. Pratiwi banjur mlebu kamare Eyange. “ Umurmu pira Ndhuk saiki?” pandangune eyange. Mengko pas panggih kowe nganggo kebayak kuning gadhing dene Wisnu ben nganggo surjan sing wernane uga kuning gadhing.Program Studi Bahasa Inggris. sing mbathik Eyang dhewe lho …. Wik!” Wahyu Tumurun Sida Asih Sida Mukti “Halo … halo … pengumuman … penumpang pesawat dengan nomer penerbangan 17 tujuan Yogyakarta segera diberangkatkan. Sanajan jumangkah tumuju kori V. Nyamping-nyamping iki bathik tulis alus tenan. Yen kanggo resepsine nganggo ageman Kanigaran wae ya Wik! Coba waspadakna nyampinge simbah iki. Ngendikane Eyang Putri : “ Wik renea Ndhuk. supaya ing tembe uripmu mukti ya Ndhuk! Iki nyampinge Eyang Putri biyen sawitan karo Eyang Kakung. njur ngendika maneh. Para penumpang dipersilahkan menuju pesawat melalui pintu V”. “ Wah … wis diwasa kowe Wik”. Lungguh cedhak cendhela.

amrih tumindakipun temanten pinindha raja ingkang sarwa-sarwi tanggel jawab. Maknanipun : Suruh lumah lawan kurep beda ananging yen digeget nunggal rasane. TATACARA DHAUP Ubarampening adicara pasrah sanggan saha lambang kalpika kados ing ngandhap menika : 1. Christian dibebedi nganggo nyamping kagungane eyang? B. malah kabare saiki wis duwe momongan. Kalpika. 7. Maknanipun : Mugi tresnanipun temanten kekalih saged mujudaken woh ingkang sejati tumuju ing ancas ingkang sinedya nun inggih palakrama 6. Pisang limrahipun pisang raja. Ing sela-selaning mega kaya-kaya ana nom-noman sing lagi mesem marang dheweke …. Maknanipun: Putra kakung badhe nyekapi sedaya kabetahaning garwa nutupi sedaya wewados utawi saru sikuning garwa. saking awal lan akhiripun. Ora krasa eluhe Pratiwi ndlewer nelesi pipine …. Maknanipun : Nadyan awujud jalu tanapi wanita saged saeka kapti ing pakarti saeka praya ing sedya. Maknanipun: tresnanipun ingkang badhe gesang tembayatan boten wonten telasipun. mugi tresnanipun jalwesrti wau linambaran tresna ingkang suci. . Suruh Ayu lan Pisang Ayu. Sawise ngelapi eluhe. Christian Sugiono. boten badhe tumindak ingkang saged ndadosaken kuceming garwa satemah saged dados tepa palupining brayat. Maknanipun : Cengkir menika isi toya ingkang suci. saking donya dumugi delahan. Priya lan wanita menawi sampun dados jatu kramanipun badhe manunggal ing cipta rasa miwah karsanipun.omah kecanthol mojang Priyangan. 5. UBARAMPE PASRAH SANGGAN SAHA LAMBANG KALPIKA. Wajik. 4. Cengkir Gadhing. ngemuli lair lan batosipun satemah boten kacingkrangan. Jenang. Jadah. Lsp. Ageman putri sapengadeg. 2. 3. Gelem apa ora ya …. liwat cendhela motor mabur. Woh-wohan. Rerenggan pelik-pelik. Pratiwi ndeleng mangisor katon laut Jawa …. Maknanipun : Putra kakung tansah badhe ngudi sumoroting garwa.

samekta mengku saha dados suhing kulawarga. . Balangan gantal Gantalipun temanten putri kawastanan gondhang kasih. Maknanipun : ingkang bahde jejodhohan sageda tanggel jawab dhumateng brayatipun. c. Temanten kekalih ingkang pinindha raja lan prameswari minggah pasangan. ibu miwah juru sumbaga. 2. Gantalipun temanten kakung kawastanan gondhang tutur. tiyang sepuh. Urut-urutaning upacara dhauping temanten utawi panggih sarta maknanipun kados ing ngandhap menika : 1. Penganten putri miyos Penganten putrid miyos saking tepas wangi kalenggahaken ing sasana rinegga. 3. Urip-uripan sajodho. Adicara pasrah temanten dipunadani menawi: a. Tiyang badhe mantu menika betahaken wragad ingkang boten sekedhik. CPK kapasarhaken dhumateng tiyang sepuh CPP saprelu kaijabaken lan kadhaupaken kaliyan rising temanten putri. 4. Arta utawi Buwuh. Panggih/dhaup. Mecah tigan Ngemu suraos bilih nalaripun temanten kakung sampun pecah. 9. b. Adicara pasrahipun penganten kakung saprelu kadhaupaken kaliyan temanten putri. kanthi rerangken upacara: a. Miyosipun dipunkanthi dening rama. sanak kadang cinaket. maknanipun temanten kakung saged dados guru lakinipun temanten putri ingkang tansah paring wewarah saha pitutur dhumateng garwa.8. Ijab sampun kalampahan ing wanci kepengker. Tegesipun bilih temanten kekalih saestu sampun dados pasangan ingkang sejati. b. tegesipun sisang temanten putri tansaha kagungan rasa tresna asih dhateng kakung. Pasrah tinampi penganten Pasrah tampi inggih menika tiyang sepuhipun CPK masrahaken CPK dhumateng tiyang sepuhipun CPP saprelu dipunijabaken. dados adicara ngemungaken pawiwahan dhaup. Penganten kakung rawuh Rawuhipun penganten kakung limarahipun kadherekaken pangombyong saking pinisepuh. Ijab badhe kalampahan dados setunggal kaliyan rerangkening pawiwahan. Minggah pasangan linambaran ron pisang. Maknanipun : Buwuh menawi dipunkerata dados imbuh-imbuh anggenipun bahde ewuh.

c. h. Wisudha Temanten : Tiyang sepuh sampun saged ngentasake keng putra saprelu bangun bale griya piyambak. Nyuceni Suku Tegesipun. e. Upacara Adat Jawa a. g. e. Sinengepan sindur Tegesipun tiyang sepuh taksih kersa paring wewarah saha pitedah lan paring dongan pangestu amrih gesangipun ingkang putra kekalih manggih kamulyan. mugi ical salwiring sukerta kalis ing sambekala. Ngunjuk toya saking kendhi pratala Tegesipun sasampunipun pecah nalaripun sageda menggalih samukawis kanthi wening. Kacar-kucur : Temanten kakung badhe nuhoni tanggel jawabipun minangka kakung. Bobot Timbang : Kanthi timbang katresnane rama lan ibu. Tumplak punjen : Sampun boten badhe mantu malih. Dulangan : penganten kakung sinengkuyung penganten putri badhe budidaya manunggaling brayat. 5. mugi saged kasembadan kamulyaning gesang temanten sarimbit. d. b. boten badhe pepisahan. f. Sungkeman : Temanten nyuwun donga pangestu dhateng tiyang sepun saprelu nglampahi gesang bebrayan enggal.d. Bubak kawah : tiyang sepuh sampun kepareng kasil nuhoni jejibahan kanthi malakramakaken putra putrinipun. paring guna kaya dhateng pawestri. f. Kirab : salin busana .

Sajake yen dititi tenan. padha umyeg mbabarake omongan bab kandel tipise rasa nasionalisme kang didarbeni saiki. Apa tri paugeran kasebut isih katindakake tumrap saben warganing masyarakat? Wangsulane cekak aos wae. layat) Rikala mapag pengetan 61 taun kamardikan RI me kabeh stasiun TV lan ora keri ariwarti. Jagong. jagong. Budaya mau aran SJL. ora bisa nuwuhake rasa sukur tumrap peparinge Gusti Allah. Irah-irahan SJL miturutpangandikane dhalang misuwur saka Surakarta. Rikalane limbukan. Babagan ngendi sing isih bisa diagul-agulke? Jare ujaring kandha. ing bab srawung isih adoh saka panjangka. yen tetelune kuwi mujudake paugeraning wong urip neng ngalam ndonya. Jalaran apa? Generasi mudha sajak wis ora tepung maneh karo budayane. ura liya werdine yaiku: Srawung. Bangsa Indonesi. Bebasane.KD 4 : Memahami dan menganalisis karya jurnalistik LUNTURING BUDAYA SJL (srawung. Geleme srawung yen ana pamrihe. bangsa kita darbe budaya adi luhung. Wallahualam. “ada udang di balik batu”. grapyak ing pasrawungan nanging kasunyatane gampang kebrangas kanepson utawa anarkhis. Rembug mau lumrah. Nitik kahanan padinan katone kang aran semangat nasionalisme awake dhewe wis tipis. Kasunyatane uripe seni budaya sajak kangelan tuwuh ngrembaka. Jare Indonesia kuwi bangsa kang sumeh. dene yen wus katekan karepe ya ditinggal semprung ngono wae. Ki Dhalang mratelakake. . lan Layat. mligine suku Jawa uga duwe budaya adi luhung kang dadi werdine wong urip bebrayan.

sajak setali tiga uang. Yen kabeh mau wis bisa kantindakake sarana SMS. Menawa kita ora kuwat anggone mbetengi budayane dhewe kang adi luhung. Dikira menawa perusahaan mau nirlaba (ana unsur sosiale) malahan kebak mawa petungan. koko ya isih ana “mungli” barang. Sabanjure mitrane penulis mau kanthi kekembang waspane. (Eyange Tita) . kalindhih dening budaya manca kang tuhu ora cundhuk karo kapribaden kula lan panjenengan. Liding omongan. Bab iki merbawani tumindake saben pawongan kudu sarwa instan. Nanging apa kang dumadi? Tetela saka instansi nalika dheweke ngabdi 25 taun lawase. Pesawat telepon lan kirim kartu idulfitri wis ora njamani maneh. temtu bakal suwe mijet wohing ranti. Maune dipetung bakal antuk pangentheng-entheng prabeya saka perusahaan jasa kematian. Sajroning swasana dhuhkita. Nuwun. Tuladha liyane. ora digatekake babar pisan. Ah … kok memelas banget nasibe. sama juga sami mawon. ora ngertia saka dana santunan kang ditimpa. tetela bisa nyingget wektu ananging ngedohake silaturahmi. mitra sawiji wae ora ana sing teka layat.Sabunjure ayo ngrembug bab budaya layat. Aja maneh ana layang sasuwek kang mratelakake melu belasungkawa. malah kudu isih nombok. majuning era kesejagadan lan modernisasi kang disengkuyung teknonlgi kang canggih pancen ora bisa diselaki. mratelakake prihatine. kanthi kebak rasa trenyuh. saiki diganti mawa SMS. jer kabeh mau wis kapasrahake lan ana kang ngurusi dhewe. Terus terang dhewke ora mikirake antuk dana bela sungkawa apa maneh sing aran santunan. Bebasane wus kelangan kulawarga isih kesandhung pethi mati. semono uga marang paguyuban pensiunan sarta pengurus koperasi pensiunan. Warta lelayu wis dikirim marang instansine sing lanag. halal bi halal maune cukup mawa kirim layang . dheweke nyritakake nalika kesripahan mbakyu pembayune sing wadon. Sing digumuni kok ya kaya mengkono patrape para mitrane. Bab layat tumrap sedulur kang lagi nandang duhkita. jas bukak iket blangkon. lha kapan bisa ketemu karo priyayine kang kawongan? Ya kemajuan teknologi iki kang njalari budaya SJL banjur dadi luntur. Anane pesawat telpon upamane. Panjenengane durung suwe iki. Pengalaman pait saka mitra mitrane penulis PS.

Liripun basa saha isinipun langkung mardika. inggih menika: (1) serat resmi saha (2) serat boten resmi. (e) wosipun. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. Serat sedhahan limrahipun mawi . Paling boten serat wau ngemot (a) titi mangsa. Limrahipun serat resmi badhe ngemot bab-bab ingkang boten wadi (personal). Pangertosan bab Serat Serat (layang) tumraping bebrayan Jawi taksih asring kaginakaken. Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. Serat boten resmi saged kadamel pribadhi ugi saged kadamel dening instansi. serat boten resmi adatipun kalebet serat wadi. Serat antawisipun siswa SMA dhumateng kekasihipun temtu klebet surat pribadhi. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Pramila saking menika basanipun ugi ketingal gumathok. Ingkang damel inggih menika pribadhi. Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir.KD 5 : Menulis surat resmi berbahasa Jawa A. katujokaken dhumateng tiyang sanes. (b) ingkang katuju. (d) pakurmatan. (c) ingkang ngirim. Suwalikipun. Surat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. Serat resmi kadosta serat lamaran. Bakunipun serat wau kangge sarana mahyakaken gagasan. Serat saged kaperang dados kalih werni. (g) tandha tangan (tapak asma). sampun boten asring kesrambah. (f) panutup. kepara boten wonten pathokan mirunggan.

Rinengga sagunging kabagyan.basa Jawa krama. Telp. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. Tuladha Serat Resmi RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan 18 Januari 2007 Mekaten serat sedhahan saking panitia. saderengipun kaaturaken . : Jumat. 19 Januari 2007 : Jam 20. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Rt 18. wb. wb. B. Wassalamu’alaikum wr. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Bapak/Ibu ………….

Mugi-mugi ing griya ugi makaten. Tuladha Serat Boten Resmi Yogya.Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Budirejo C. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. Mila kula nyuwun kacawisaken. Kajawi saking menika Pak/Bu. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. Kula. Sabariman . H. Nuwun. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Pun nggih. Dene menawi kula ribed. Saderengipun matur nuwun. Kathah lepat nyuwun pangapunten. boten saged wangsul.

• Wujudipun serat Jawa : Ingkang damel pribadi Adatipun kalebet serat wadi Basa lan wosipun mardika Boten wonten pathokan ingkang mirunggan. c. titikanipun : Saged kadamel pribadi utawi dening instansi Limrahipun ngemot bab-bab ingkang boten wadi Basanipun ketingal gumathok 2. Serat (layang) tumraping bebrayan Jawa taksih asring kaginakaken. 1. b. c. b. Bakunipun serat Serat saged kaperang dados kalih werni. Serat resmi saha. inggih menika: wau kangge : sarana mahyakaken gagasan.Serat Resmi Basa Jawa • • a. titikanipun : a. Serat boten resm. d. Serat ulem/sedhahan .

Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. 6. sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. pambuka : kabar keslametan lan donga pangestu. tandha tangan (tapak asma). • Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. ingkang ngirim : peprenah 4. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). panutup : nyuwun pangapunten lan pangajeng-ajeng. Rt 18. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Serat sedhahan limrahipun mawi basa Jawa krama. 8. • Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. ingkang katuju. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. Serat resmi kadosta serat lamaran. 18 Januari 2007 . Paling boten serat wau ngemot : 1. wb. wosipun : suraosing serat. pakurmatan : adangiyah 5. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. sampun boten asring kesrambah. Bapak/Ibu …………. titi mangsa : papan lan wekdal damel serat.Serat lelayu Serat Iber-iber Serat dhawuh Serat Kitir Serat Prajanjen • Serat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. 7. 2. Telp. • Tuladha Serat Resmi : RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. 3.

Kajawi saking menika Pak/Bu. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Mugi-mugi ing griya ugi makaten. Nuwun. Budirejo : Minggu. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Wassalamu’alaikum wr. 19 Januari 2009 : Jam 20. saderengipun kaaturaken Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. Mila kula nyuwun kacawisaken. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan Mekaten serat sedhahan saking panitia. H. . Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. wb. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Saderengipun matur nuwun. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ……………….Rinengga sagunging kabagyan. Dene menawi kula ribed. Pun nggih. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. boten saged wangsul.

Sabariman .Kula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful