P. 1
Bahasa.jawa.12.Sem 1

Bahasa.jawa.12.Sem 1

|Views: 2,093|Likes:
Dipublikasikan oleh Muhammad Nur Aditya

More info:

Published by: Muhammad Nur Aditya on Sep 22, 2012
Hak Cipta:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/21/2013

pdf

text

original

KD 1 : Memahami dan menanggapi sesorah dalam berbagai kegiatan di masarakat

A. BUSANA MANTEN GAGRAG NGAYOGYAKARTA

A. Nyemak Tuladha sesorah bab busana manten Gagrag Ngayogyakarta Assalammu’alaikum wr. Wb. Mugi kawilujengan, kabagaswarasan, saha karahayon tansah kajiwa kasarira dhateng kula tuwin Panjenengan sedaya. Para sesepuh, saha pinisepuh, saha para pepundhen ingkang dahat kinabekten, saha para tamu kakung miwah putri ingkang kinurmatan. Langkung rumiyin mangga kula dherekaken muji syukur dhumateng Gusti ingkang Murbeng Dumadi, ingkang sampun paring kanugrahan saha kanikmatan tanpa pepindhan, saengga kula Panjengan sadaya saged pepanggihan wonten ing sasana menika kanthi widada nir sambekala. Bapak-bapak, Ibu-ibu, saha para tamu ingkang minulya, wonten ing pepanggihan menika kula badhe ngandharaken busana penganten gagrag Ngayogyakarta . Busana tuwin simbolsimbol ingkang wonten ing busana menika saged kangge titikan kabudayaning bangsa. Mekaten ugi tumraping tiyang Jawa. Wonten reroncening tembung ingkang ungelipun “Ajining raga saka busana”. Menika mracihnani bilih busana tumraping tiyang Jawa kalebet nemtokaken satunggaling pawongan menika dipunaosi utawi boten. Wekdal samangke busana penganten adat tradhisional taksih dipunlestantunaken, jalaran kayektosanipun sanajan jamanipun sampun majeng, nanging menawi ngawontenaken pawiwahan palakrama, tiyang Jawa taksih remen ngginakaken busana adat trdhisional Jawa. Sarehne penganten menika asring sinebat raja sa-ari, pramila busananipun inggih niru utawi ngemba busananing raja. Kejawi menika, mila keblating kabudayan Jawa menika inggih kraton. Saderengipun jaman kamardikan, upacara dhauping penganten menapa dene busananipun kajumbuhaken kaliyan drajad tuwin pangkat. Jaman rumiyin ingkang ngagem busana kados ingkang dipunagem ing kraton, inggih namung kulawarga utawi sentananing raja. Samenika jamanipun sampun ewah-gingsir, busana penganten kraton sampun dados darbeipun masarakat. Sinten kemawon ingkang badhe krama, badhe milih ageman corak menapa kemawon sampun boten wonten pambenganipun. Bapak-bapak Ibu-ibu ingkang tansah amemayu pepoyaning kautaman, perlu kawuningan bilih busana manten gagrag Ngayogyakarta menika wonten gangsal inggih menika :

1. Busana Penganten Yogya Putri 2. Busana Penganten Kasatriyan 3. Busana Penganten Kasatriyan Ageng 4. Busana Penganten Paes Ageng 5. Busana Penganten Paes Ageng Jangan Menir/Kanigaran Bapak-bapak Ibu-ibu, mangga busana asiling kabudayan luhur menika sami dipunuri-uri kanthi nyinau werdining pralambang utawi simbol-simbol ingkang wonten ing busana menika. Para tamu ingkang pantes sinudarsana, kados cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken. Wonten kiranging subasita, saha kirang tumata pangrakiting basa, saestu kula nyuwun gunging samodra pangaksami. Matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.wb.

B. Busana Temanten saha Titikanipun

NO

Cakrik Manten

1

Kakung - Kuluk kanigara - Ngagem sumping - Busana bludiran / blenggen keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Putri - gelung tekuk - Ngagem cundhuk mentul 1 - Busana bludiran/ blenggen/keprabon - Kain/jarik pradan - Selop bludiran

Yogya Putri 2 Busana Surjan Ngagem udheng Selop polos Busana kebaya Gelung tekuk Mentul 5 Kain/jarik pradan Selop polos

Kasatriyan 3 Busana Surjan Kuluk Kanigara - Busana kebaya - Gelung tekuk

Selop bludiran 4 5 Paes Ageng Jangan Menir/ .Kain cinde .Kain/jarik pradan .Busana lukar .- Selop polos .Gelung bokor gajah ngoling .Ngagem kain kampuh/dodotan .Selop polos Kasatriyan Ageng Paes Ageng .Mentul 1 .Kuluk kanigara rambut ukel Busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran busana bludiran Ngagem kain cinde Ngagem kelat bahu Selop bludiran Gelung bokor gajah ngoling Kuluk matak rambut kucir Sumping sekar sritaman Celana cinde Kain kampuh/dodotan Busana lukar Ngagem kelat bahu Selop bludiran .Cundhuk mentul 5 .

Miterat tradhsi Jawa. Saderengipun tarub kapasang. UPACARA TARUB JANGKEP NGAYOGYAKARTA Upacara Tarub (pasang bleketepe) Salah satunggaling upacara wonten ing upacara wiwahaning penganten inggih menika upacara pasang tuwuhan ingkang kawastanan upacara tarub.B. Pasang tarub menika limrahipun sareng kaliyan upacara siraman. Janur kuning sarta tuwuhan kapacak ing korining pawiwahan. dinten. pasang tarub sarta tuwuhan menika mawi dhasar petangan wekdal. langkung rumiyin kacawisaken sajen tarub supados upacara pawiwahan penganten saged lumampah kanthi sae nir ing sambekala. . sarta tanggal ingkang sampun kapetang kanthi premati. Upacara tarub inggih menika upacara pasang tetuwuhan sarta janur kuning minangka rerenggan papapaning pawiwahan.

ing pinggiripun dipunsukani rerenggan sawarnining jajan pasar saha jenang warni pitu. Rikala upacara tarub. Lajeng kapapanaken wonten ing satengahing tambir. setunggal lencer udut. sekul punar (SEKUL WERNINIPUN JENE (KUNING)). kasunduk malang lajeng nginggil piyambak lombok abrit kasunduk mujur. inggih menika ubarame ingkang arupi pisang raja satangkep. menika woh-wohan pala gumantung. sekar telon (kenanga. kinang. kasukakaken sanginggiling tigan dadar lan katutup tigan dadar. 6. sekul kebuli (NASI GURIH/UDUK) . kanthil). JEROAN GORENG). pala kasimpar. Sekul liwet dipunlawuhi srundeng. tigan ayam mentah. sekul ambeng (SEKUL GOLONG TABURI 2. Pucuking tumpeng dipunsukani sundukan tigan godhog. lombok abrit. gendhis jawa selirang.Sesaji tarub tumpeng tarub Dene sajen tarub menika warni-warni kados ing ngandhap menika : 1. Brokohan arupi dhawet segelas. 7. pala kependhem kagodhog. Sanggan. Jajan pasar. inggih menika tumpeng ingkang dipunjangkepi mawi kuluban bumbunipun pedhes. gethuk. brambang. Rujak degan. dhaharan tradhisional kadosta jadah. Tumpeng megana. gathot. 8. lsp. wajik. 5. sekul golong sajodho (SETENGAH LINGKARAN LAWUHIPUN TELUR DADAR). brokohan kaliyan tumpeng megana kapapanaken ing sangandhaping papan ingkang kangge sare calon penganten. 3. kopi saha teh pait. lapis. Tumpeng robyong. 4. Tumpeng menika kadamel saking sekul ingkang kacithak mawi kukusan supados wujudipun saged kados gunungan. legendar. kapapanaken ing tengah-tengahing tambir. mlathi. saha lawe wenang dipunpapanaken ing tambir ingkang sampun kalemekan ron pisang. ¼ klapa. Tumpeng gundhul. sekul lulut (KETAN). inggih menika tumpeng ingkang dipunrenggani kuluban. .

Pirantinipun panjang ilang kanthi isi bumbon pawon. mugi tresnanipun temanten linambaran tresna suci. gendhis jawa setangkep. apem. . Tempe mentah ingkang kabuntel mawi ron pisang dipuntangsuli merang. Sedaya ubarampe upacara tarub dipuncepakaken dening para pinisepuh saking kulawarga temanten putri kabiyantu tangga tepallih. B. 12. Cengkir gadhing ----. minangka tepa palupining brayat. Toya tempuran saking kalih lepen lajeng dipunwadhahi kendhil alit. 2. kasumet rikala upacara tarub. C. Menawi ubarampe sampun cumawis jangkep. kacang. sajen saged kalorod lajeng kadhahar sesarengan. Ancasipun kangge mbuwang sedaya sukerta lan pepalang supados pakaryan ingkang dipunlampahi boten wonten alangan. 15. Pisang Raja satundhun----.mugi anggenipun mantu boten kekirangn syukur kepara malah kaparingan kalangkungan. 10. ancasipun kangge miyaraken sasana pawiwahan. bleketepe. kaca pangilon. Pasang tuwuhan. Menawi sedaya sampun rampung. 14. tigan ayam kampung. Tebu Wulung ----. Buwangan. kolak. sekar telon. 4. 13.Salebeting cengkir menika isi toya ingkang suci lan wening. ancasipun supados temanten sarimbit saged nuwuhaken gesang ingkang utama. sedaya kulawarga lajeng lenggah jajar sacelakipun sajen tarub lajeng sami munjukaken pandonga lan panyuwun dhumateng Gusti mugi anggenipun gadhah damel pinaringan kawilujengan.pralambangipun bilih manten menika pinindha raja.arta receh. pamilihing garwa adhedhasar manah ingkang wening. 3. Pisang ayu 11. empon-empon. krambil. mugi temanten nggadhahi watak saha nuladha pakarti raja ingkang sae. bumbu pawon.9. Pasang Tarub. Tata Cara Upacara Awal Mantu A. daging. kanthi rerenggan janur kuning.pamilihing jodho kinantenan antebing kalbu sinartan teguh ing iman. Damar/diyan ingkang kadamel saking grabah kaisenan lisah. dhele. Sekar pari. Ketan mancawarna saha jadah. 1. serat. Sajen bucalan. Kalajengaken pasang tarub. Ron kluwih ----.

Kembar mayang mengku makna sinandi inggih menika kembaripun temanten kekalih. dipunadani menawi temanten kagungan kadang sepuh ingkang dereng krama. G. Midodareni.jan: temen/sejati. Kembar mayang ugi sinebat Sekar kalpataru dewadaru minangka lambang karahayuan. suka paring dana. Ngemu pralambang supados temanten kekalih sageda resik lair batosipun E.mugi gesangipun temanten tansah manggih raos suka sumringah kadya sekar ingkang nedheng anjrah ing taman. Janur ----. H. Kembar mayang minangka sarat sarana dhauping rising temanten. CPP dipunalub-alubi---.dipunkerik rikmanipun ing nginggil palaraban. minangka saran tulak balak amrih lampahing tata upacara penganten saged rahayu kalis ing rubeda. Pari sawuli ----.amrih gesangipun temanten saged kadya pantun saya isi saya tumungkul tuwin kacekapan ing boga. Ron alang-alang ----Ron apa-apa ----samukawis pepalang. Upacara tumuruning kembanr mayang minangka pralambang tumurunipun Dewa Kamajaya lan Dewi Kumaratih. Ron waringin ----. rasa miwah karsanipun. sambekalaning (alangan) karsa saged ical satemah amrih anggenipun mantu ora ana apa-apa kalis saking anggenipun mantu saged wilujeng tanpa alangan.5. Plangkahan. ----mugi temanten sageda kacekapan ing 10. Tiyang sepuh paring donga pangestu supados gesangipun temanten sageda murakabi dhateng tiyang sanes. Ing salebeting sasana sumbaga. kirang langkung wanci tabuh sedasa. Paes. 9. kasembadan ingkang dados gegayuhanipun. Nur ingkang sejati ingkang mijil saking Gusti. Pengaron isi sekar setaman ----.amrih temanten saged pikantuk pengayoman. F. suka pralambang saha pangajab supados benjingipun tatkala upacara dhauping temanten swasana regeng gayeng. 11. katindakaken sedinten saderengipun temanten dhaup. D. nur : sunar. Sekar saha wohing kapas wastra/sandhang. Sade dhawet. . Mugi gesangipun temanten pikantuk pitedah lan wewarah saking Gusti ingkang mahamirah. 6. 7. Siraman. Ancasipun nyuwun donga pangestu supados anggenipun nglampahi gesang bebrayan samangkih saged wilujeng kalis ing sambikala. 8. Upacara midodareni minangka srana panebusing kembar mayang. kembar cipta. kembar sih katresnan.

Para lenggah. lan kadang wiranem ingkang kula tresnani. Obat tradhisional ing bebrayan ageng Jawa limarah kasebat jamu utawi jampi. utawi toya. Sanajan jaman lan teknologi sampun majeng ananging jamu taksih tetep gesang ing madyaning bebrayan. Para lenggah ingkang minulya. wande.wb. ingkang kinurmatan Bapak Supraba minangka kepala Dukuh dusun Karangwuni. Jampi menika saged karacik piyambak lan umpaminipun saged dipunpanggihaken ing peken. kewan.C. ingkang kinurmatan para rawuh kakung miwah putri. malah wonten ing sakiwa tengening pekawisan . mliginipun ing tlatah Jawa. ngginakaken obat tradhisional utawi jampi menika boten nglanggar angger-angger. Pamarentah ugi paring panjurung bab wontenipun TOGA (Tanaman Obat Keluwarga) . magga kula Panjennegan sedaya langkung rumiyin ngaturaken gunging panuwun ingkang tanpa upami dhumateng Gusti Allah Ingkang Maha Mirah awit paringipun rahmat saenga ing titi wanci menika kula Panjenengan saged kempal ing papan menika kanthi wilujeng nir ing sambekala. jampi menika migunani sanget kangge njagi kasarasaning badan. malah ing bebrayan ageng. Siyang menika kula badhe atur rembag sapala (matur bab ingkang sepele) bab “Obat Tradhisiona”. OBAT TRADHISIONAL Nuwun. Assalamu’alaikum wr. Jampi menika sampun wiwit jaman rumiyin kaginakaken minangka sarana kangge njampeni sesakit ugi minangka sarana kangge njagi kasarasaning badan. Obat tradhisional menika obat ingkang kadamel saking tetuwuhan. TOGA menika limrahipun dipuntanemi tuwuh-tuwuhan minangka obat ing .

TOGA ugi saged katanem wonten ing pot saking piranti plastik ingkang sampun boten kangge. . menawi wonten ingkang masuk angin. Para lenggah mugi-mugi andharan kula bab obat tradhisional menika wau wonten manfaatipun tumrap Panjenengan sedaya. Nanging gandheng wekdalipun sampun ndungkap sonten pramila kula namung saged matur jenang sela wader kalen sesondheran.wb. menawi sampun alum dipunonceki. Empon-empon kunir jae TOGA menika saged katanem ing pakawisan kanthi siti ingkang kacawisaken kanthi sae. Para lenggah menika kalawau tuladha sawetawis pigunanipun TOGA.padintenan umpaminipun taneman ingkang kapethik pucukipun inggih menika salam. kunci ingkang kalimrah kasebat empon-empon. saged ugi ngginakaken polybag. dipundamel punthuk-punthukan supados boten kelem menawi jawah. dipunthuthuk nanging boten ngantos ajur. kunir. dene ingkang kaginakaken kangge obat oyotipun utawi empunipun. katutup sawetawis. Tuladhanipun. Ingkang kula andharaken menika adhedhasar rembag gethok tular. siti dipunpaculi lajeng dipunrabuk. Tanemantaneman menika wau gampil sanget gesangipun lan murakabi dhateng gesang padintenan. Saderengipun dpuntanemi TOGA. jeruk purut. kadosta jae. kula lan Panjenengan saged mendhet jae kinten-kinten 10 cm lajeng kapanggang ing latu kados manggang sate. Para lenggah ingkang tansah pinaringan begja mulya saking Ingkang Maha Kuwaos. Asiling taneman wau boten namung kangge jampi nanging nggih saged dipunginakaken minangka tambah bumbu olah-olah. Kanthi TOGA kulawarga saged ngirit dana kangge kasarasan. Wassalamu’alaikum wr. kencur. Lajeng pot-pot wau katata miturut remen saha kawontenanipun kangge pasren. Menawi sampun kirang benteripun lajeng dipununjuk tiyang ingkang masuk angin. apuranta yen wonten lepat kawula. Sejatosipun taksih kathah daya pigunanipun tetuwuhan sanesipun ingkang dipunlarah menapa ginanipun tumrap panggulawenthah bab kasarasaning badan utawi minangka njampeni sesakit. dipungirah ngantos resik. dipunsukakaken gelas dipuntambah gendhis jawa miturut remenipun lajeng dipuncuri toya umub. pigunaning TOGA ing grsang padintenan menika saged kawastanan nguntungaken sanget.

surya kaping 7 Mei. Pratiwi ndherekaken ibunipun sowan dhateng dalemipun Ibu Kusuma. badhe ngrembag bab tatacara adat penganten tuwin busana ingkang badhe dipunangge dening Pratiwi tigangwulan malih.KD 2 : Simulasi berbahasa Jawa dalam keluarga dan masyarakat dengan unggah-ungguh yang tepat. wanci jam 4 sonten. satunggaling juru sumbaga ingkang kawentar ing Ngayogyakarta. Nalika dinten Minggu Paing. Busana Penganten Paes Ageng Kanigaran Paes Ageng Yogyakarta / Kanigaran. . Tuladha pagineman ingkang ngrembag bab busana penganten.

. cengkir gadhing. minangka pralambang yen wong tuwa kuwi minangka Pratiwi pangayoman. kelat bahu. mliginipun busana Paes Ageng Kanigaran.. sejatine ora akeh bedane.” : ”E.Ibu Barata Ibu Kusuma Ibu Barata Ibu Kusuma : ”Kulanuwun. Sabanjure pasang tuwuhan lan bleketepe. gelang. jalaran menawi ngangge rasukan menika kula Bu Kusuma lingsem”. mangga Nak. BU Barata.. Bedane mung ana ing rasukan lan kuluk..” : ”Wah kathah sanget Bu. anak kula Pratiwi badhe nyuwun pirsa bab busana penganten gagrag Ngayogyakarta.. sangsangan. ana tebu . kaliyan kula kepengin mangertos menapa bedanipun busana penganten Paes Ageng kaliyan buasa penganten Paes Ageng Kanigaran? Estunipun Ibu kula kepengin sanget sawanci-wanci kula emahemah supados ngangge busana Paes Ageng. kabeh padha. sugeng Nak?” : ”Pangestunipun . ron kluwih.. lha sing arep disuwunke pirsa apa ta Nak?” : ”Bab tatacara adat lan busananipun penganten BU?” : ”Bab tatacara adat ing kabudayan Jawa mligine Ngayogyakarta. pisang raja. dodot. Menawi boten wonten pambengan tigang wlan malih badhe dados manten. ukel.. kagungan kersa menapa Bu? Njanur gunung Bu Barata rawuh dhateng griya kula?” Ibu Barata : ”Menika Bu.. Sugeng Bu.. mangkih kula cathet kemawon. Dene bleketepe dipasang neng payon. Tuwuhan dipasng ing korining pawiwahan. dene Paes . mangga BU. kepareng matur Ibu Kusuma Pratiwi Bu Kusuma : ”O...wilujeng sakonduripun Bu Kusuma rak nggih wilujeng ta BU?” : ”Inggih pangestunipun BU Barata inggih tansah manggih karahayon. Kaliyan benjing nyuwun dipunbusanani”.. lsp. mekaten kersanipun.. Kanggo busana Paes Ageng nganggo kuluk Matak waranane biru laut. : ”O. nanging kula boten purun. kawiwitan saka slametan utawa wilujengan amrih apa kang bakal katindakake tansah slamet ora ana alangan sawiji apa. selop.. katuran lenggah. canela. Paesing pasuryan..

NYAMPING KAGUNGANE EYANG Langite katon mendhung angendhanu. Kanggo busana penganten Paes Ageng Kanigaran. Bu .Ageng Kanigara nganggo kuluk Kanigaran warnane ireng diparingi plisir benang emas. alise kandel. ampak-ampake kandel dadi pepalang tumrap wong kang arep ndeleng sesawangan ing sakiwa tengening Bandara Sepinggan. Lulus saka SMA Wisnu kuliah ana ITB Bandung. wong ampak-ampake kandel banget. gajege pilote rada ringa-ringa yen arep take off. Wektu semana Pratiwi ya wis lulus SMA. kala-kala ya nganggo layang lan ngelingke supaya Pratiwi tansah sregep sinau. Saka corong pengumuman keprungu warawara yen motor mabur Garuda kang tumuju Ngayogyakarta liwat surabaya diundur rong jam. penganten kakung putri ngagem rasukan. gagasane Pratiwi dadi nglangut. ditingali wae”. Kutha kang tansah ngelingake Pratiwi marang Wisnu sawijining pemudha sing tau dadi geganthilaning atine. Esuk kuwi kira-kira jam 08. : ”Inggih. Balikpapan.. matur nuwun”. mula Pratiwi ya rumangsa mongkog dadi kekasihe Wisnu.00 WITA.. Eyange putri nate ngendika yen Pratiwi karo Wisnu pancen pacangan serasi. ya ora mokal yen akeh bocah putri sing seneng marang Wisnu. Wisnu bocahe mrebawani. Telung taun kepungkur. Seminggu rong minggu Wisnu tansah kirim kabar srana tilpun. kutha kelairane. pakulitane rada ireng nembaga sinangling.. Dhasare Wisnu dadi ketua OSIS. Ya ora mokal. Supaya Pratiwi cetha iki ana fotone. yen busana Paes Ageng kuwi penganten kakung dalah penganten putri ora ngagem rasukan. Dheweke kuliah ing UNY . dheweke ditampa nyambut gawe ana BUMN kang kondhang ing Balikpapan. Karo lungguh ngenteni wektu kang wis ditemtokake. sawise winisudha sarjana. manis banget. Bab rasukan. Kabeh kuwi amarga saka akehe alas kang kobong. KD 3 : Memahami pesan moral dalam teks sastra Jawa A. Niyate nalika semana. dheweke pancen kepingin lunga adoh ninggalake kutha Ngayogyakarta.

Gragapan …. Lha yen panggih kudu nganggo Sida Mukti. Kanggo midodareni iki nganggo nyamping Wahyu Tumurun. Sanajan jumangkah tumuju kori V. Wangsulane Pratiwi. njur ngendika maneh. lan panggih. Para penumpang dipersilahkan menuju pesawat melalui pintu V”.Program Studi Bahasa Inggris. nanging atine Pratiwi wis kebacut digondhol Wisnu menyang Bandung. atine Pratiwi kaya rinujit-rujit. Ngendikane Eyang Putri : “ Wik renea Ndhuk. Wah mesthi kaya Bathara Wisnu Karo Dewi Pratiwi ngejawantah. Neng UNY jane ya akeh sing nyedhaki. Dina Wage Kemis sesuk pengetan mendhak pisan sedane Eyange Putri. Sawijining sore Eyange Putri nimbali Pratiwi. pikirane Pratiwi tansah kelingan welinge Eyange. samangsa dadi manten supaya nganggo nyamping Sida Mukti lan kebayak kuning gadhing. Eyange putri mendel karo mriksani. yen ijab nganggo Sida Asih. “ Wah … wis diwasa kowe Wik”. mlebua kamare Eyang kene”. Yen kanggo resepsine nganggo ageman Kanigaran wae ya Wik! Coba waspadakna nyampinge simbah iki. ijab. Pepinginane Eyange Putri supaya Pratiwi nganggo nyamping Sida Mukti sesandhingan karo Wisnu ora bakal klakon.”Kalih likur Yang”.. “ Umurmu pira Ndhuk saiki?” pandangune eyange. Suk yen wis lulus ndang dadi manten wae ya Ndhuk! Iki Eyang wis nyawisi sandhangan dinggo midadareni. Pratiwi banjur mlebu kamare Eyange. Wisnu wis omah- . Mengko pas panggih kowe nganggo kebayak kuning gadhing dene Wisnu ben nganggo surjan sing wernane uga kuning gadhing. Nyamping-nyamping iki bathik tulis alus tenan. Pratiwi enggal-enggal nyaut tas cangklong sing diseleh ing sandhinge. Wik!” Wahyu Tumurun Sida Asih Sida Mukti “Halo … halo … pengumuman … penumpang pesawat dengan nomer penerbangan 17 tujuan Yogyakarta segera diberangkatkan. Lungguh cedhak cendhela. sing mbathik Eyang dhewe lho …. supaya ing tembe uripmu mukti ya Ndhuk! Iki nyampinge Eyang Putri biyen sawitan karo Eyang Kakung.

3. Jadah. saking donya dumugi delahan. Christian Sugiono. Maknanipun: Putra kakung badhe nyekapi sedaya kabetahaning garwa nutupi sedaya wewados utawi saru sikuning garwa. Priya lan wanita menawi sampun dados jatu kramanipun badhe manunggal ing cipta rasa miwah karsanipun. boten badhe tumindak ingkang saged ndadosaken kuceming garwa satemah saged dados tepa palupining brayat. Cengkir Gadhing. malah kabare saiki wis duwe momongan. Christian dibebedi nganggo nyamping kagungane eyang? B. amrih tumindakipun temanten pinindha raja ingkang sarwa-sarwi tanggel jawab. Gelem apa ora ya …. Ora krasa eluhe Pratiwi ndlewer nelesi pipine …. 5. Pratiwi ndeleng mangisor katon laut Jawa …. Maknanipun : Cengkir menika isi toya ingkang suci. mugi tresnanipun jalwesrti wau linambaran tresna ingkang suci. Maknanipun : Mugi tresnanipun temanten kekalih saged mujudaken woh ingkang sejati tumuju ing ancas ingkang sinedya nun inggih palakrama 6. Maknanipun : Putra kakung tansah badhe ngudi sumoroting garwa. Maknanipun: tresnanipun ingkang badhe gesang tembayatan boten wonten telasipun. Jenang. Maknanipun : Nadyan awujud jalu tanapi wanita saged saeka kapti ing pakarti saeka praya ing sedya. Kalpika. Ageman putri sapengadeg. . UBARAMPE PASRAH SANGGAN SAHA LAMBANG KALPIKA. TATACARA DHAUP Ubarampening adicara pasrah sanggan saha lambang kalpika kados ing ngandhap menika : 1. ngemuli lair lan batosipun satemah boten kacingkrangan. Maknanipun : Suruh lumah lawan kurep beda ananging yen digeget nunggal rasane. Wajik. liwat cendhela motor mabur. 2. Sawise ngelapi eluhe. Pisang limrahipun pisang raja. 7. Ing sela-selaning mega kaya-kaya ana nom-noman sing lagi mesem marang dheweke …. 4. Lsp. Suruh Ayu lan Pisang Ayu.omah kecanthol mojang Priyangan. saking awal lan akhiripun. Woh-wohan. Rerenggan pelik-pelik.

sanak kadang cinaket. Penganten putri miyos Penganten putrid miyos saking tepas wangi kalenggahaken ing sasana rinegga. ibu miwah juru sumbaga. Penganten kakung rawuh Rawuhipun penganten kakung limarahipun kadherekaken pangombyong saking pinisepuh. Tiyang badhe mantu menika betahaken wragad ingkang boten sekedhik. Ijab badhe kalampahan dados setunggal kaliyan rerangkening pawiwahan. 3. kanthi rerangken upacara: a. tiyang sepuh. Arta utawi Buwuh. Tegesipun bilih temanten kekalih saestu sampun dados pasangan ingkang sejati. b. Urut-urutaning upacara dhauping temanten utawi panggih sarta maknanipun kados ing ngandhap menika : 1. Mecah tigan Ngemu suraos bilih nalaripun temanten kakung sampun pecah. dados adicara ngemungaken pawiwahan dhaup. c. . Gantalipun temanten kakung kawastanan gondhang tutur. tegesipun sisang temanten putri tansaha kagungan rasa tresna asih dhateng kakung. Balangan gantal Gantalipun temanten putri kawastanan gondhang kasih. Maknanipun : ingkang bahde jejodhohan sageda tanggel jawab dhumateng brayatipun. maknanipun temanten kakung saged dados guru lakinipun temanten putri ingkang tansah paring wewarah saha pitutur dhumateng garwa. Miyosipun dipunkanthi dening rama. 9. Panggih/dhaup. Maknanipun : Buwuh menawi dipunkerata dados imbuh-imbuh anggenipun bahde ewuh. Minggah pasangan linambaran ron pisang. CPK kapasarhaken dhumateng tiyang sepuh CPP saprelu kaijabaken lan kadhaupaken kaliyan rising temanten putri.8. samekta mengku saha dados suhing kulawarga. Temanten kekalih ingkang pinindha raja lan prameswari minggah pasangan. Ijab sampun kalampahan ing wanci kepengker. 2. Pasrah tinampi penganten Pasrah tampi inggih menika tiyang sepuhipun CPK masrahaken CPK dhumateng tiyang sepuhipun CPP saprelu dipunijabaken. Adicara pasrahipun penganten kakung saprelu kadhaupaken kaliyan temanten putri. b. 4. Urip-uripan sajodho. Adicara pasrah temanten dipunadani menawi: a.

Ngunjuk toya saking kendhi pratala Tegesipun sasampunipun pecah nalaripun sageda menggalih samukawis kanthi wening. Bubak kawah : tiyang sepuh sampun kepareng kasil nuhoni jejibahan kanthi malakramakaken putra putrinipun. Upacara Adat Jawa a. g. mugi ical salwiring sukerta kalis ing sambekala.d. Sungkeman : Temanten nyuwun donga pangestu dhateng tiyang sepun saprelu nglampahi gesang bebrayan enggal. 5. f. e. Tumplak punjen : Sampun boten badhe mantu malih. Wisudha Temanten : Tiyang sepuh sampun saged ngentasake keng putra saprelu bangun bale griya piyambak. Kacar-kucur : Temanten kakung badhe nuhoni tanggel jawabipun minangka kakung. d. paring guna kaya dhateng pawestri. Dulangan : penganten kakung sinengkuyung penganten putri badhe budidaya manunggaling brayat. Bobot Timbang : Kanthi timbang katresnane rama lan ibu. Kirab : salin busana . e. mugi saged kasembadan kamulyaning gesang temanten sarimbit. b. boten badhe pepisahan. h. Sinengepan sindur Tegesipun tiyang sepuh taksih kersa paring wewarah saha pitedah lan paring dongan pangestu amrih gesangipun ingkang putra kekalih manggih kamulyan. c. f. Nyuceni Suku Tegesipun.

bangsa kita darbe budaya adi luhung. Babagan ngendi sing isih bisa diagul-agulke? Jare ujaring kandha. Sajake yen dititi tenan. Jagong. Bebasane. Irah-irahan SJL miturutpangandikane dhalang misuwur saka Surakarta. Rikalane limbukan. . Budaya mau aran SJL. lan Layat. layat) Rikala mapag pengetan 61 taun kamardikan RI me kabeh stasiun TV lan ora keri ariwarti. Geleme srawung yen ana pamrihe. yen tetelune kuwi mujudake paugeraning wong urip neng ngalam ndonya. “ada udang di balik batu”.KD 4 : Memahami dan menganalisis karya jurnalistik LUNTURING BUDAYA SJL (srawung. ora bisa nuwuhake rasa sukur tumrap peparinge Gusti Allah. mligine suku Jawa uga duwe budaya adi luhung kang dadi werdine wong urip bebrayan. ing bab srawung isih adoh saka panjangka. Ki Dhalang mratelakake. Rembug mau lumrah. Jalaran apa? Generasi mudha sajak wis ora tepung maneh karo budayane. ura liya werdine yaiku: Srawung. dene yen wus katekan karepe ya ditinggal semprung ngono wae. jagong. Kasunyatane uripe seni budaya sajak kangelan tuwuh ngrembaka. Nitik kahanan padinan katone kang aran semangat nasionalisme awake dhewe wis tipis. Bangsa Indonesi. padha umyeg mbabarake omongan bab kandel tipise rasa nasionalisme kang didarbeni saiki. Jare Indonesia kuwi bangsa kang sumeh. Apa tri paugeran kasebut isih katindakake tumrap saben warganing masyarakat? Wangsulane cekak aos wae. Wallahualam. grapyak ing pasrawungan nanging kasunyatane gampang kebrangas kanepson utawa anarkhis.

semono uga marang paguyuban pensiunan sarta pengurus koperasi pensiunan. kalindhih dening budaya manca kang tuhu ora cundhuk karo kapribaden kula lan panjenengan. koko ya isih ana “mungli” barang. Sajroning swasana dhuhkita. Bab layat tumrap sedulur kang lagi nandang duhkita. Panjenengane durung suwe iki. Dikira menawa perusahaan mau nirlaba (ana unsur sosiale) malahan kebak mawa petungan. tetela bisa nyingget wektu ananging ngedohake silaturahmi. sajak setali tiga uang. Pengalaman pait saka mitra mitrane penulis PS. dheweke nyritakake nalika kesripahan mbakyu pembayune sing wadon. Anane pesawat telpon upamane. majuning era kesejagadan lan modernisasi kang disengkuyung teknonlgi kang canggih pancen ora bisa diselaki. Ah … kok memelas banget nasibe. Warta lelayu wis dikirim marang instansine sing lanag. saiki diganti mawa SMS. lha kapan bisa ketemu karo priyayine kang kawongan? Ya kemajuan teknologi iki kang njalari budaya SJL banjur dadi luntur. malah kudu isih nombok. jas bukak iket blangkon. sama juga sami mawon. jer kabeh mau wis kapasrahake lan ana kang ngurusi dhewe. (Eyange Tita) . Sing digumuni kok ya kaya mengkono patrape para mitrane. Pesawat telepon lan kirim kartu idulfitri wis ora njamani maneh. Bebasane wus kelangan kulawarga isih kesandhung pethi mati. mratelakake prihatine. Nuwun. Aja maneh ana layang sasuwek kang mratelakake melu belasungkawa. Nanging apa kang dumadi? Tetela saka instansi nalika dheweke ngabdi 25 taun lawase. temtu bakal suwe mijet wohing ranti. kanthi kebak rasa trenyuh. Bab iki merbawani tumindake saben pawongan kudu sarwa instan. ora ngertia saka dana santunan kang ditimpa. ora digatekake babar pisan. Yen kabeh mau wis bisa kantindakake sarana SMS. Terus terang dhewke ora mikirake antuk dana bela sungkawa apa maneh sing aran santunan. halal bi halal maune cukup mawa kirim layang .Sabunjure ayo ngrembug bab budaya layat. Menawa kita ora kuwat anggone mbetengi budayane dhewe kang adi luhung. mitra sawiji wae ora ana sing teka layat. Liding omongan. Tuladha liyane. Maune dipetung bakal antuk pangentheng-entheng prabeya saka perusahaan jasa kematian. Sabanjure mitrane penulis mau kanthi kekembang waspane.

mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa. Pramila saking menika basanipun ugi ketingal gumathok.KD 5 : Menulis surat resmi berbahasa Jawa A. sampun boten asring kesrambah. Suwalikipun. Serat saged kaperang dados kalih werni. (e) wosipun. Limrahipun serat resmi badhe ngemot bab-bab ingkang boten wadi (personal). Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. katujokaken dhumateng tiyang sanes. serat boten resmi adatipun kalebet serat wadi. Serat resmi kadosta serat lamaran. (g) tandha tangan (tapak asma). (f) panutup. Pangertosan bab Serat Serat (layang) tumraping bebrayan Jawi taksih asring kaginakaken. Bakunipun serat wau kangge sarana mahyakaken gagasan. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). Paling boten serat wau ngemot (a) titi mangsa. Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. kepara boten wonten pathokan mirunggan. inggih menika: (1) serat resmi saha (2) serat boten resmi. (c) ingkang ngirim. Ingkang damel inggih menika pribadhi. Serat boten resmi saged kadamel pribadhi ugi saged kadamel dening instansi. Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. Liripun basa saha isinipun langkung mardika. (b) ingkang katuju. Surat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. (d) pakurmatan. Serat antawisipun siswa SMA dhumateng kekasihipun temtu klebet surat pribadhi. Serat sedhahan limrahipun mawi . sampun boten asring ngginakaken basa Jawa.

00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan 18 Januari 2007 Mekaten serat sedhahan saking panitia. Tuladha Serat Resmi RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Telp. Rinengga sagunging kabagyan. Rt 18. Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. Wassalamu’alaikum wr. wb. 19 Januari 2007 : Jam 20. Bapak/Ibu …………. wb. 08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. saderengipun kaaturaken . : Jumat.basa Jawa krama. B.

Sabariman . Mugi-mugi ing griya ugi makaten. boten saged wangsul. Kathah lepat nyuwun pangapunten. Budirejo C. H. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Dene menawi kula ribed. Kajawi saking menika Pak/Bu.Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Saderengipun matur nuwun. Pun nggih. Nuwun. Mila kula nyuwun kacawisaken. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. Kula.

1. Bakunipun serat Serat saged kaperang dados kalih werni. titikanipun : Saged kadamel pribadi utawi dening instansi Limrahipun ngemot bab-bab ingkang boten wadi Basanipun ketingal gumathok 2. Serat boten resm. Serat (layang) tumraping bebrayan Jawa taksih asring kaginakaken. b. Serat resmi saha. • Wujudipun serat Jawa : Ingkang damel pribadi Adatipun kalebet serat wadi Basa lan wosipun mardika Boten wonten pathokan ingkang mirunggan.Serat Resmi Basa Jawa • • a. titikanipun : a. c. b. d. inggih menika: wau kangge : sarana mahyakaken gagasan. Serat ulem/sedhahan . c.

08156805293 Bab : Sedhahan Suran Katur. Telp. Sakulawarga ing Ngrukem Assalamu’alaikum wr. Paling boten serat wau ngemot : 1. pambuka : kabar keslametan lan donga pangestu. • Tuladha Serat Resmi : RUKUN KAMPUNG NGRUKEM Sekretariat: Ngrukem. tandha tangan (tapak asma). • Serat sedhahan sawau ugi sampun winates penganggenipun. Sinaosa makaten ugi asring wonten serat sedhahan sanes ingkang ngginakaken basa Jawa.Serat lelayu Serat Iber-iber Serat dhawuh Serat Kitir Serat Prajanjen • Serat resmi saha boten resmi sejatosipun meh sami blegeripun. 2. titi mangsa : papan lan wekdal damel serat. • Reroncening serat makaten ugi asring owah gingsir. wosipun : suraosing serat. Rt 18. 8. Dumugi semanten saged dipunmangertosi bilih ingkang kagolong serat resmi. 7. Serat sedhahan limrahipun mawi basa Jawa krama. ingkang ngirim : peprenah 4. Ing pengangkah supados ingkang kintun serat rumaos ngaosi dhumateng ingkang katuju. Serat resmi ingkang taksih ngginakaken basa Jawa inggih menika serat undhangan (sedhahan). 6. 3. ingkang katuju. wb. panutup : nyuwun pangapunten lan pangajeng-ajeng. mligi kangge ngaturi adicara ingkang gegayutan kaliyan adat tatacara Jawa. sampun boten asring kesrambah. pakurmatan : adangiyah 5. 18 Januari 2007 . sampun boten asring ngginakaken basa Jawa. Bapak/Ibu …………. Serat resmi kadosta serat lamaran.

Panitia Tirakatan Malem Siji Sura 2007 ngajeng-ajeng rawuh Panjengan benjing: Dinten/tanggal Titi wanci Papan Adicara agenging panuwun. Budirejo : Minggu. 19 Januari 2009 : Jam 20.00 – purna : Srambi Masjid Aridla Ngrukem : Tahlil saha Tirakatan Mekaten serat sedhahan saking panitia. ing Purworejo Kabar kula sae-sae kemawon. Mila kula nyuwun kacawisaken. Dene menawi kula ribed. Sujud sungkem kula katur Bapak/Ibu. caos uninga bilih sekolah kula ing liburan Juli 2007 badhe piknik dhateng Bali. Ndherek ngajeng-ajeng rawuhipun: Ketua RK Ngrukem Drs. Nuwun. wb. Mugi-mugi ing griya ugi makaten. boten saged wangsul. saderengipun kaaturaken Tuladha Serat Boten Resmi Yogya. Saderengipun matur nuwun. Wassalamu’alaikum wr.Rinengga sagunging kabagyan. . Kajawi saking menika Pak/Bu. Mbayaripun saben siswa 500 atus ewu. 17 Januari 2007 Katur Bapak/Ibu ………………. H. kula aturi mbeselaken kados biasanipun. Pun nggih. minggu ngajeng Insya Allah kula wangsul. Kathah lepat nyuwun pangapunten.

Sabariman .Kula.

You're Reading a Free Preview

Mengunduh
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->