Anda di halaman 1dari 33

:,Iai _sVi ,,II, _I=,Vi ,I.

=Ii I,= _Ia






HRETE MN VE HRETE
MNIN MSLMANIN
HAYATINDAK ETKS
















S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



2
HRETE MN VE HRETE MNIN MSLMANIN
HAYATINDAK ETKS:

Ehl-i snnet vel-cemaat, hiret gnne mn ederler.
Bunun anlam da kymet gn, Allah Tel'nn kitab ve
Rasl Muhammed-sallallahu eleyhi ve sellem-'in snnetinde
lmden sonraki cennetliklerin cennete, cehennemliklerin de
cehenneme girecei zamana kadar meydana gelecek eylere
dir vermi olduklar haberlerin tmne, tam tasdik ve
eksiksiz bir ekilde inanmaktr.
Allah Tel, Kitab- Kerminde hiret gnn vurgulu
bir ekilde oka szkonusu etmi, her yerde onu dile
getirmeye nem vermi, her mnasebetle ona dikkat ekmi,
gerekleeceini kesin ifdelerle vurgulam, onu oka
hatrlatm, hiret gnne mn ile Allaha mn etmeyi
birlikte zikretmitir.
Nitekim Allah Tel yle buyurmaktadr:
Onlar sana indirilene de senden nce indirilene de mn
ederler.Onlar hirete de phe etmeksizin inanrlar.
1

Ehl-i snnet vel-cemaat, kymetin kopma zamannn
Allah Tel tarafndan bilindiine, Allah Teldan baka hi
kimsenin onu bilmediine inanrlar.
Nitekim Allah Ttel yle buyurmaktadr:

1
Bakara Sresi: 4












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



3
Saatin (kyametin ne zaman kopacann) ilmi muhakkak
Allahn indindedir.
1

Allah Tel, kymetin kopu zamann kullarndan sakl
tutmu olmakla birlikte kopmasnn artk yaklatna dellet
eden birtakm belirtiler, almetler ve artlar klmtr.
Ehl-i snnet vel-cemaat, ayrca kymetin kopacann
belirtileri olan kk ve byk almetlerinin hepsine mn
ederler.nk bunlar da hirete mnn kapsam
ierisindedirler.
2

K ymeti n Kk Al metl eri :
Bunlar kymetten olduka uzun zaman nce ortaya
kan almetlerdir. Bunlar allagelen trden olurlar. Kimileri
de byk almetlerle birlikte ortaya kabilir.Kymetin kk
almetleri olduka oktur.Bunlardan sahih olarak bilgisi
ulaanlarn bir blmn hatrlatalm:
Peygamberimiz Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-in
gnderilmesi, onunla nbvvet ve risletin sona ermesi, vefat
etmesi, Beytul-Makdisin fethedilmesi, fitnelerin ortaya
kmas, yahudi ve hristiyanlar gibi gemi mmetlerin
izinden gidilmesi, deccallerin ve peygamberlik iddiasnda
bulunanlarn ortaya kmas.

1
Lokmn Sresi: 34
2
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



4
Raslullah-sallallahu aleyhi ve sellem- hakknda hadis
uydurulmas, snnetinin reddedilmesi, yalann artmas,
haberlerin nakledilmesinde iin salam tutulmamas, ilmin
kaldrlmas ve kk kimselerde ilim arama cihetine
gidilmesi, cahillik ve fesadn ortaya kmas, salihlerin gitmesi,
slam eseslarnn bir bir terkedilmesi, dier mmetlerin
Muhammed-sallahu aleyhi ve sellem-in aleyhine birbirlerini
armalar ve slam ve mslmanlarn garib durumuna
gelmeleri.
ldrmenin oalmas, bel ve skntlarn okluundan
dolay lmn temenni edilir hale gelmesi, kabirdekilere gbta
edilmesi, bellarn iddeti dolaysyla kiinin lm birisinin
yerinde olmay temenni etmesi, ni lmler, zelzele ve
hastalklar dolaysyla lmlerin oalmas, erkeklerin sayca
azalp kadnlarn oalmas, kadnlarn plakm gibi giyinip
kmalar, yollarda zinann yaygnlamas, insanlar coplayan
polis ve benzeri glerin zlimlere yardmc olmalar.
algcln, ikinin, zinnn, fizin, ipek elbise giymenin
ortaya kmas, bunlarn hell kabul edilmesi,kara paralarnn
yerin dibine gemesi, insanlarn suretlerinin deimesi ve
iftiralarn ortaya kmas.
Emnete riyet edilmemesi, ehil olmayanlarn i bana
getirilmeleri, ayak takmndan olanlarn insanlara liderlik
etmeleri, aalk olanlarn, hayrl olanlarn stne kmalar,
criyenin efendisini dourmas, yksek binlar yapmakta
yarlmas, mescidlerin sslenmesiyle insanlarn birbirlerine












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



5
kar nmeleri, putlara ibdet edilinceye ve mmet arasnda
irk ortaya kncaya kadar zamann deiiklie uramas.
Yalnzca tandk kimselere selm verilmesi, ticretin
oalmas, arlarn birbirine ok yakn olmas, insanlarn
ellerinde pekok maln bulunmasna ramen kredilmemesi,
oka cimrilik gsterilmesi, yalanc hitliin oalmas,
gerek hitliin gizlenmesi, hayszln ortaya kmas,
dmanlklarn, nefretlemelerin, kin tutmalarn, akrabalk
bann kesilmesi ve kt komuluk ilikisinin bagstermesi.
Zamann yaknlamas, zamann bereketinin azalmas,
hilllerin kaln gzkmesi, gece karanlnn artt gibi
fitnelerin ortaya kmas, insanlarn birbirine yabanclamas,
slamn tevik ettii snnetlere aldr edilmemesi, yallarn
genlere benzemeye almas.
Yrtc hayvanlarn, cansz varlklarn insanlarla
konumas, altndan bir da arkasnda Fratn suyunun
ekilmesi, mminin grd ryann doru kmas.
Raslullah-sallallahu aleyhi ve sellem-in Medinesi ise
pislikleri darya atan bir ehirdir.Orada yalnzca takv sahibi
salih kimselerin kalmas, Arap yarmadasnn tekrar yemyeil
bahelere ve rmaklara dnmesi, insanlarn kendisine itaat
edecekleri Kahtn kabilesinden bir kiinin ortaya kmas.
Rumlarn oalmas ve mslmanlarla savamalar,
mslmanlarn ta ve aa: Ey mslman! te bir yahudi,
gel onu ldr diyecek ekilde yahudilerle savamalar.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



6
stanbul nasl fethedildiyse, Roma da fethedilmedike
kymet kopmayacaktr.
Ve daha baka sahih hadislerle sabit olmu pekok
almetler vardr.
1

K yameti n Byk Al metl eri :
Bunlar kymetin yaklatnn belirtileridirler.Bu
almetler ortaya kt takdirde kymet de onlarn akabinde
olur.Ehl-i snnet, Peygamber-sallahu aleyhi ve sellem-den
geldii ekilde bu almetlere mn ederler.Bunlarn bazlar:
Mehdnin ortaya kmas, Mehdnin ad Muhammed b.
Abdullah olup, Peygamber-sallallahu aleyhi ve sellem-in ehl-i
beytindendir.O dou tarafndan ortaya kacak, yedi yl
hkmdarlk yapacaktr. nceleri zulm ve hakszlkla dolup
taan yeryzn adletle dolduracaktr.mmet onun
devrinde hibir ekilde grmedii nimetlere kavuacaktr. Yer,
bitki ve mahsullerini kartacak, gk yamur yadracak, mal
da saysz hesapsz olarak verilecektir.
Mesih Decclin ortaya kmas, Meryem olu sa Mesih
-aleyhisselam-n amn dou tarafnda el-Menretul-Beyd
(Beyaz Minre)nin yaknnda inmesi, sa Mesih, Muhammed
-sallallahu aleyhi ve sellem-n eriat ile hkmeden ve onunla
amel eden birisi olarak inecektir, Deccali ldrecek ve
yeryznde slm ile hkmedecektir.O hak zere savaan ve

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



7
Deccl ile savamak zere toplanm bulunan yardma mazhar
(Tife-i Mansra) kesimin zerine inecek, namazn klnaca
vakitte indiinde de bu kesimin kumandannn arkasnda
namaz klacaktr.
Yecc ile Meccun kmas, biri douda, biri batda,
biri de Arap yarmadasnda kara parasnn yerin dibine
gemesi,Duhn (duman)n kmas,gnein batdan domas,
Dbbetul-Arzn kp insanlarla konumas ve insanlar
nne katp srecek byk bir atein ortaya kmas.
Ehl-i snnet vel-cemaat, Allah Tel ve Raslnn
haber vermi olduu, lmden sonra ortaya kan btn gayb
hadiselere de inanrlar: lm sekert, lm meleklerinin
hazr bulunmas, mminin Rabbine kavumas dolaysyla
sevinmesi, lm esnasnda eytann bulunmas, lm
esnasnda kfirin imannn kabul edilmeyii, Berzah lemi,
kabir nimeti, azab ve fitnesi (sorusu), meleklerin sorgulamas,
ehidlerin Rableri nezdinde diri olup rzklandrldklar,
bahtiyar kimselerin ruhlarnn nimet grp, bedbaht
kimselerin ruhlarnn ise azab grdklerine inanlmas gibi.
Ehl-i snnet vel-cemaat ayrca hayy ve kayyum olan
Allahn, hayat ve hayat sahiblerini yok edecei byk
kyametin gerekleecei gne de iman ederler. Daha sonra
yce Allah kullar tekrar diriltecek, onlar kabirlerinden
kaldracak, sonra da onlar hesaba ekmek iin huzurunda
durduracaktr.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



8
Sura frlmesine de iman ederler. Sura iki defa
frlecektir
Birincisi; lemin deiiklie urayaca ve dzeninin
bozulaca feza (korku ve dehet) frdr. Varlklarn yok
olmas ve baygn dmeleri ile hereyin helk olmas bununla
olacaktr.
kincisi ise ldkten sonra dirilip kabirlerden kalkp
lemlerin Rabbinin huzuruna durulmak zere gelinmesi iin
gerekletirilecek frtr.
ldkten sonra dirilie, kabirlerden kalkmaya, yce
Allahn kabirdekileri dirilttiine de iman ederler. nsanlar
lemlerin Rabbinin huzuruna plak, elbisesiz, snnetsiz
olarak kalkarlar. Gne onlara olduka yaklaacak, kimisi
azna kadar tere gmlecektir. lk diriltilecek olan ve kendisi
iin yerin yarlarak zerinden alaca ilk kii Peygamberimiz
Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-dir.
O dehetli gnde insanlar etrafa savrulan ekirgelermi
gibi tek bir anda kabirlerinden kacaklar, davetiye doru
hzlca koacaklardr. Herbir hareket dinmi olacak, korkun
sessizlik adeta herkesi kaplayacaktr. O srada amel sahifeleri
yaylacak, gizli sakl ne varsa aa karacak, st rtl olan
eyler grnecek, kalblerde gizlenen eyler aa kacak.
Kyamet gnnde yce Allah arada bir tercman
bulunmakszn kullar ile konuacak, herkes kendisinin ve
babasnn ismiyle arlacak.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



9
Kendisinde kullarn amellerinin tartlaca, iki kefesi
bulunan Mizana, amel defterlerinin almasna, kimisinin
kitabn sa tarafndan, kimisinin sol tarafndan ya da srtnn
arka tarafndan alacana da inanrlar.
Srat ise cehennem zerinde kurulmu olacaktr. yiler
onun zerinden geecek, gnahkrlarn ise aya kayacaktr.
Cennet ile cehennem yaratlmlardr, u an da vardrlar,
ebediyyen yok olmazlar. Cennet muvahhid ve takva sahibleri
mminlerin yurdu, cehennem ise mrik, yahudi, hristiyan,
mnafk, inkrc, putperest ve kfirler ile gnahkrlarn
yurdudur. Gnahkrlarn ateinin sonu gelecektir, kfirlerin
atei ise bitmeyecek, sonu gelmeyecektir. Cennet ebediyyen
yok olmayacaktr. Allah her ikisini de mahlukattan nce
yaratmtr.
Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-in mmetinin
kyamet gnnde hesaba ekilecek ilk mmet olduuna,
cennete girecek ilk mmet olduuna, cennetliklerin yarsn
onlarn tekil edeceklerine, onlardan yetmibin kiinin
hesabsz olarak cennete gireceklerine de inanrlar.
Muvahhidlerin ebediyyen cehennemde
kalmayacaklarna inanrlar. Bunlar ise Allaha ortak komak
dnda ilemi olduklar birtakm masiyetler dolaysyla,
cehenneme girmi olan kimselerdir. nk cehennemden
kmamak zere, cehennemde ebedi kalacak olanlar
mriklerdir.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



10
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-in Havznn
kyamet gnnn Arasatnda bulunacana da inanrlar. Bu
Havzn suyu stten daha beyaz, baldan daha tatldr. Kokusu
miskten gzeldir, kablarnn says semadaki yldzlar
kadardr. Eni ve boyu bir aylk mesafedir. Ondan bir defa ien,
bir daha ebediyyen susamayacaktr. Ancak din hakknda
bidatler ortaya koyanlar bundan mahrum edileceklerdir.
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- yle buyurmutur:
Benim havzm bir aylk mesafe kadardr. Suyu stten
beyazdr, kokusu miskten hotur. zerindeki testiler semann
yldzlar gibidir, ondan bir defa ien bir daha ebediyyen susamaz.
1

Sizden nce Havza gidecek olan ben olacam. Benim
yanma gelecek olan ordan ier, ordan bir defa ien de ebediyyen
susamayacaktr. Benim yanma benim kendilerini tandm,
kendilerinin de beni tandklar birtakm kimseler de gelecek, sonra
benimle onlar arasna engel konulacaktr.
Bir rivayette de yle denilmektedir:
Ben: Onlar bendendir diyeceim, bana: Sen, senden sonra
neler uydurup, ortaya kardklarn bilmiyorsun denilecek, bu sefer
ben de: Benden sonra deiiklikler ortaya koyanlar benden uzak
olsunlar, benden uzak olsunlar diyeceim.
2

Peygamberimizin efaatine ve Makam- Mahmudun
ona ait olduuna da iman ederler. O hem Mevkfte bulunan

1
Buhr.
2
Buhr












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



11
kimseler arasnda hkm verilmek zere efaat edecektir, hem
de cennet ehlinin cennete girmeleri iin efaatte bulunacaktr.
Raslullah -sallallahu aleyhi ve sellem- da cennete girecek ilk
kiidir. Amcas Ebu Talibe de azabnn hafifletilmesi iin
efaatte bulunacaktr.
Bu efaat Peygamber -sallahu aleyhi ve sellem-e
mahsustur. Ondan baka hibir kimsenin bu tr bir efaati
yoktur.
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-in cennete girmi
mmetinden baz kimselerinin derecelerinin daha yksek
derecelere kartlmas iin de efaati olacaktr. Cennete
hesabsz girmi, mmetinden bir kesime de efaatte
bulunacaktr.
Yine O -sallallahu aleyhi ve sellem- iyilikleri ile ktlkleri
birbirine eit durumda olan kimselere cennete girmeleri iin
efaatte bulunaca gibi, cehenneme gtrlmeleri emredilmi
daha baka kimselerin de oraya girmemeleri iin efaatte
bulunacaktr.
mmetinden azab haketmi kimselere azablarnn
hafifletilmesi, muvahhid gnahkrlarn cehennemden
kartlmas iin de efaat edecek ve onun efaati ile cennete
gireceklerdir.
Bu efaatlerde ise melekler, peygamberler, ehidler,
sddklar, salihler ve mminler de onunla ortaktrlar. (Yani
onlarn da bu trden efaatleri olacaktr.) Sonra yce Allah












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



12
cehennem ateinden herhangi bir efaat ile deil de kendi
ltuf ve rahmeti ile birtakm kimseleri de kartacaktr.
Kfirler iin ise efaat szkonusu olmayacaktr. nk yce
Allah yle buyurmaktadr:
Artk efaat edenlerin efaati onlara fayda vermez. (el-
Mddessir, 74/48)
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-n u buyruunda
da belirttii zere kyamet gnnde mminin ameli de
kendisine efaat edecektir:
Oru ve Kurn kyamet gnnde kula efaat edeceklerdir.
Kyamet gnnde lm getirilecek ve Peygamber -
sallallahu aleyhi ve sellem-n u buyruunda haber verdii
zere boazlanacaktr:
Cennet ehli cennete, cehennemlikler de cehenneme girdikten
sonra lm getirilecek ve nihayet cennet ile cehennem arasnda
braklacaktr, sonra da kesilecektir. Daha sonra bir mnadi yle
seslenecektir: Ey cennetlikler! Artk lm yoktur ve ey
cehennemlikler artk lm yoktur. Bunun zerine cennetliklerin
sevinlerine sevin katlr, cehennemliklerin kederlerine de keder
katlr.
1



1
Muslim
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



13
Ahirete man Ve Mslman zerindeki Etkisi

Yce Allah yle buyurmaktadr:
"Muhakkak ki bize kavuacaklarn ummayanlar, dnya
hayatyla yetinip, ona balananlar ve (bunca) yetlerimizden
habersiz bulunanlar (var ya) ite onlarn kazandklar yznden
varacaklar yer atetir." (Yunus, 10/7-8);
"Kim Allah'a kavumay mit ediyorsa, bilsin ki muhakkak
Allah'n belirledii vade elbette gelecektir." (el-Ankebut, 29/5);
O gn ki ne mal ne de evlat fayda vermez. Ancak Allaha
temiz bir kalple gelenler o gnde (kurtulua ererler).
te o, hak gndr. Bundan sonra dileyen Rabbine varan bir
yola gider. (Nebe, 78/39)
hiret gnne imann anlam onun kanlmaz olarak
geleceine inanmak ve buna uygun olarak gereince amel
etmek demektir. Kymetin kopmasndan nce kanlmaz
olarak ortaya kacak kyametin byk ve kk almetlerine
iman, lme, lmden sonra kabir sorgusu, azab ve nimetine,
Sra frleceine, yaratlmlarn kabirlerinden
kacaklarna, kyametin durak (hesap) yerindeki dehetli ve
korkulu hallere, maher ile ilgili tafsilatl hususlara, sahifelerin
(amel defterlerinin) alacana, mizanlarn ve sratn ortaya
konulacana, havza, efaate ve dier hususlara, cennete ve en
yksek mertebesi yce Allah'n yzne bakmak olan












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



14
nimetlerine, cehenneme ve en ileri derecesi yce Allah'
grmek nimetinden gzlerinin perdeli olmas hali olan
azabna iman etmek, hirete imann kapsam ierisindedir.
Ahiret gn, lm annda kiinin cennet veya
cehenneme yerlemesine kadar geen sreyi temsil eden
nemli bir meseledir. Biz burada bizleri gafletlerimizden
uyandrp, salih amellerle bu gne hazrlanmamz tevik
amacyla, ksaca bu korkun gnn meselelerini zetledik.
Umulur ki bu dnyamzda o gn bize fayda salayacak
ameller hazrlarz. Ayrca bu imann nefislerimiz zerindeki
etkisine deindik. Bunun zerimizde bir etkisi var m, yok
mu? Eer varsa Allaha hamd olsun. ayet yoksa bunu elde
etmeye almalyz...
Yardm istenecek Allahtr.
1


Ahiret Gnne mann Mslman zerindeki Etkileri

Ahiret gnne imann aada saydmz gibi birok
etkileri vardr.
1- Gzel bir hayat
Ahiret gnne yaknen inanan bir kimse hi kukusuz
Allaha itaat ve yaknlk iin alp, tm gnah ve

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



15
ktlklerden uzaklaacak ve bylece gzel ve mutlu bir
hayat yaayacaktr. air yle diyor:
Mutluluk mal biriktirmek deil, takva sahibi olmaktr.
2- Sz ve davranlarda l
Hi phesiz ki ahiret gnne inanan bir insan tm sz
ve davranlarnda ll olur ve ancak doru olan syler ve
yapar.
3- Salih amelleri oaltmak
Bu korkun gnde olacaklar ve bunlardan kurtuluun
ancak salih amellerle olacan bilen bir kimse tm gayretiyle
namaz, sadaka, oru emri bil-maruf, nehyi anil-munker ve
insanlara iyi davranmak gibi salih amel eitlerine ynelir.
4- Ahireti dnyaya tercih
Hi kukusuz Allahn mminler iin hazrlad daimi
nimetleri ve kafirler iin hazrlad srekli azab bilen bir
kimse bu dnyay hakir grr, bu dnyann geici olduunu
bilir ve ona kar zhd sahibi olur. Dnya nedeniyle gam ve
kedere kaplmaz. alma, gayret ve zveriye layk olan
ahireti kazanmaya alr.
1



1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



16
lm

Yce Allah yle buyurmaktadr:
"De ki: Size vekil klnan lm melei sizin ruhunuzu alr,
sonra da Rabbinize dndrleceksiniz. (es-Secde, 32/11);
lm her insann mutlaka tadaca dnyadan ayrlma
merhalesi ve ahiret gnnn balang noktasdr. Allah
yaratt her canl iin lm kanlmaz bir son olarak
yazmtr. lmde Onun kudretine, tekrar dirilmeye ve
Alemlerin Rabbinin huzuruna karlmaya dair byk bir delil
vardr. Allahu Tela yle buyurdu:
Her canl lm tadacaktr. Herhalde kyamet gn
yaptklarnzn karl size tastamam verilecektir. Kim
cehennemden uzaklatrlp cennete konursa o, gerekten en byk
baardr. Bu dnya hayat ise aldanma metandan baka bir ey
deildir. (l-i mran, 3/185)
Yce Allah peygamberine hitaben yle buyurmaktadr:
"Muhakkak sen de leceksin, hi phesiz onlar da
leceklerdir." (ez-Zmer, 39/30);
"Senden nce hibir beere ebedilik vermedik. Sen lrsen eer
onlar ebedi mi kalacaklar?" (el-Enbiya, 21/34)
lm; E, dost, mal, makam, gibi tm dnya
balarndan ayrlktr. nsanlar lm esnasnda melekleri
grrler ve ayet mmin iseler cennet ile kafir iseler de azap












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



17
ile mjdelenirler. Ruh boaza ulat zaman artk onun iin
tevbe kaps kapanr ve amelleri mhrlenir. Mslmanlarn,
ameli salihe yardmc olmas nedeniyle daima lm
hatrlamalar gerekir. Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem yle
buyurdu:
Lezzetleri ykan bol bol ann: lm
1

len kimsenin kyameti kopmutur.
nsan lm hatrlamaktan holanmasa da, bu gn
pekoklarnn yapt gibi onu tamamen unutmamaldr.
Yahut hatrlayp da ondan yani anlamndan gafil olmamaktr.
Kimsenin tatmak istemedii ve baa gelenlerin en by ve
en zorlu olan bir itir lm. Allahu Teala yle
buyurmaktadr;
lm sarholuu birgn gerekten gelir de, te (ey insan)
bu, senin teden beri katn eydir denir. (Kaf, 50/19)
De ki: Sizin kendisinden katnz lm, muhakkak sizi
bulacaktr. Sonra da grleni ve grlmeyeni bilen Allaha
dndrleceksiniz, O size btn yaptklarnz haber verecektir.
(Cuma, 62/8)
2



1
Tirmiz.
2
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



18
Kabir

Raslullah Sallallahu aleyhi vesellem yle buyurmutur:
"Kul kabrine yerletirilip, arkadalar onu brakp
gittiklerinde, kendisi henz ayaklarnn seslerini duymakta iken ona
iki melek gelir, onu (kabirde) oturtur ve yle derler: Sen -
Muhammed Sallallahu aleyhi vesellem'i kastederek- bu adam
hakknda ne diyordun? M'min kimse: Ben ehdet ederim ki o
Allah'n kulu ve rasldr, der. Melekler ona: Cehennemde
kalacan yere bir bak. Yce Allah imdi o kalacan yerden bedel
olarak cennetten sana bir yer vermitir. O bu iki yeri de bir arada
grr."
Katade dedi ki: Bize nakledildiine gre kabrinde ona
yeri geniletilir. -Sonra Enes'in naklettii hadisi aktarmaya
devam ederek- dedi ki:
Mnafk ile kafire gelince ona da: Sen bu adam hakknda ne
diyordun? diye sorulur, o yle der: Bilmiyorum, ben insanlarn
sylediklerini tekrarlyordum. Ona hibir ey bilmez, anlamaz
olasca, denilir ve demirden balyozlarla ona indirilen bir darbe
neticesinde yle bir feryad basar ki, insanlarla cinler dnda
etrafndaki herkes onun bu feryadn duyar."
1

Kabir, yeraltndaki dar, karanlk ve rktc bir
yalnzlk evidir. Onun hakknda Raslullah Sallallahu aleyhi

1
Buhr, Muslim.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



19
vesellem Asla kabirdekinden daha korkun bir manzara grm
deilim.
1
buyurmutur.
nsan dar bir ukurdan ibaret olan kabrine konulup
zerine toprak rtldkten, ailesi ve mal ondan uzaklatktan
sonra, amelin olmad, fakat imtihan ve fitnenin ve
dolaysyla da nimet veya azabn olduu berzah hayat balar.
ki melek gelerek onu Rabbi, dini ve peygamberinden sorguya
ekerler. Eer mminlerden ise Allah onun sabit klar ve
doru cevab ona ilham eder. Kafir ise dnyada bu cevaplar
bilsede orada cevap veremez. Mmin kabrinde de mutludur
ve cennetteki makamn oradan izler. Kafir de cehennemdeki
yerini oradan grp daha da mutsuz olur. Kabri onu kemikleri
birbirine girecek kadar ok sktrr ve onun iin cehennem
ukurlarndan bir ukur grevi yapar.
Abdullah b. mer Radyallahu anh'n rivayet ettii hadis
te buna delildir. Raslullah Sallallahu aleyhi vesellem buyurdu
ki:
"Sizden herhangi bir kimse ld takdirde ona kalaca yer
sabah-akam gsterilir. Eer cennet ehlinden ise cennet ehlinden
(birisi olarak), eer cehennem ehlinden ise (cehennem ehlinden) birisi
olarak ona yeri gsterilir ve: Ancak, Kyamet gnnde Allah seni
tekrar diriltecei vakte kadar senin kalacan yer burasdr, denilir."
2


1
Sahih, Tirmizi.
2
Buhr, Muslim.
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



20

Bas (Yeniden Dirili) Ve Har

"nsan hi bizim kendisini bir nutfeden yarattmza bakmaz
m? Byleyken o apak bir hasm olup kyor. Kendi yaratln
unutarak bize bir misal getirerek dedi ki: 'rm haldeki kemikleri
kim diriltecek?' De ki: 'Onlar ilk defa yaratan kim ise O onlar
diriltecektir." (Yasin, 36/77-79)
"Peki, gklerle yeri yaratm ve onlar yaratmaktan dolay
yorulmam olan Allah'n lleri diriltmeye de kadir olduunu
grmezler mi? Evet, muhakkak ki O, hereye g yetirendir..." (el-
Ahkaf, 46/33)
Sura birinci flenite yeryznde bulunan her canl
lverir. Sonra ikinci flenite, yeryznde l olan tm
insanlar dirilir ve kabirlerinden aniden dorulduklar gibi
rlplak olarak kalkarlar, fakat o gnn iddetinden dolay
kimse kimseye bakamaz.
Sra flenince, Allahn diledikleri mstesna olmak zere
gklerde ve yerde, kim varsa hepsi dp lm olacaktr. Sonra ona
bir daha flenince, hemen ayaa kalkp, bakakalacaklardr. (Zmer,
39/68)
Sonra herkes kendi telanda olduundan kimse
kimseyle ilgilenmez.
Allahu Tela yle buyurdu:












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



21
te o gnde kii kardeinden, annesinden babasndan
einden ve ocuklarndan kaar. O gn, onlardan her birinin,
bandan aacak ii vardr. (Abese, 80/34-37)
Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem yle buyurmutur:
"Sizler plak ayakl, elbisesiz ve snnetsiz olarak
haredileceksiniz."
1

Tepelerine gne yaklatrlr ve boulacak gibi olurlar.
Belli bir sre boyunca hep dehet ve znt yaarlar, Ebu
Hureyre Radyallahu anh'n rivayet ettii hadise gre
Raslullah Sallallahu aleyhi vesellem yle buyurmutur:
"nsanlar kyamet gnnde o kadar ok terleyeceklerdir ki,
onlarn terleri yerin iine yetmi arn kadar gidecektir. (Oralar
slatacaktr) ve kulaklarna varncaya kadar da onlar (bir gem gibi)
gemleyecektir..."
2
ancak insanlardan bir grup hari. Onlar
Rahmetin glgesiyle glgelenir ve Peygamber Sallallahu aleyhi
vesellemin Havzndan ierler. "Benim Havzmn boyu bir aylk
mesafedir. Suyu stten beyaz, kokusu miskten daha hotur.
zerindeki testileri semann yldzlar gibidir. Ondan bir defa ien
bir kimse bir daha ebediyyen susamaz."
3

Bu kimseler sadk ve gerek mminlerdir. Allahu Tela
bizi ve sizi onlardan klsn!
4


1
Buhr, Muslim.
2
Buhr, Muslim
3
Buhr, Muslim
4
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



22

Hesab

Peygamber yle buyurmaktadr:
"Kyamet gnnde kfir getirilir ve ona: Ne dersin? Eer yer
dolusu kadar altnn olsa bunu (kurtulmak iin) fidye olarak verir
miydin? diye sorulacak. O: Evet diye cevap verecek. Bu sefer yle
denilecek: Senden bundan daha basit ve kolay olan bir ey istenmiti.
Bir rivayette: Ben senden bundan daha basit bir eyi, sen Adem'in
sulbnde iken istemitim. Bana hibir eyi ortak komaman
(istemitim), fakat sen irk komaktan baka bir ey kabul etmedin."
1

Bu ekilde meekkat ve skntyla dolu zaman boyunca
Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem bu meekkatin son
bulmas iin efaat eder ve Allahu Tela Onun efaatini kabul
ederek hesab balatr. Hesap an balar balamaz her insan bu
dnyada yaptklarn grmeye balar. Kk-byk tm
davranlar karsna kar.
Allahu Tela yle buyurdu:
Vay halimize! derler, bu nasl kitapm! Kk byk hibir
ey brakmakszn (yaptklarmzn) hepsini sayp dkm! Bylece
yaptklarn karlarnda bulmulardr. Senin Rabbin hi kimseye
zulmetmez. (Kehf, 18/49)

1
Buhr, Muslim












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



23
O halde amellerimizi grecek ve onlardan hesaba
ekileceiz. Namaz, zekat, oru ki eksiklerimizi ve
gnahlarmz greceiz ve bunlarn hesabn vereceiz.
Malmz nereden kazandmz ve nereye harcadmzdan,
mrmz nasl geirdiimizden, genliimizden hasl her
eyden sorguya ekileceiz. O halde bu sorgu iin cevaplar
hazrlayalm ve bu cevaplarn doru olmas iin alalm.
O gn mminlerin yzleri ay gibi beyaz ve parlak,
kafirlerin yzleri ise karanlk geceler gibi kara ve ask
olacaktr. Allahu Tela yle buyurdu;
O gn bir takm yzler sevinli gle ve mjdelidir. Bir
takm yzlerin de zerini toz kaplam ve karanlklar rtmtr. te
onlar kafirler ve facirlerdir. (Abese, 80/42)
1


Srat

Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem efaat hadisinde
unlar sylemektedir:
"Sonra kpr getirilir, cehennemin iki taraf zerine
yerletirilir." Bizler:
Ey Allah'n Rasl kpr nedir? diye sorduk. yle
buyurdu:

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



24
"(O) zerinde sebat edilemeyen kaygan bir yerdir. zerinde
kancalar, kelepeler ve nice dikenler vardr. Bunlarn bklm
dikenleri bulunur ki, bu tr dikenler Necid'de olur ve onlara es-
Sa'dn ad verilir. M'min bu kpr zerinden imek gibi, rzgar
gibi, asil atlar ve develer gibi (hzlca) geecek. Kimisi esenlikle
kurtulacak, kimisi yara bere alm olarak kurtulacak, kimisi de
cehenneme itilmi olacaktr ve nihayet onlarn sonuncular srklene
srklene geecektir."
1

Srat, cennete gideceklerin zerinden geecekleri
kprdr. nsanlar amellerine gre Sratn zerinden
geeceklerdir. Kimisi bir gz ap kapar gibi, kimisi imek
gibi, kimisi rahat esen rzgar gibi, kimisi asil bir at gibi, kimi
binek devesi gibi, kimisi koarak, kimisi yryerek, kimisi
srnerek geecektir. Onlardan kimileri kancalarla yakalanp
cehenneme atlacaklardr. Herkes ameline gre oradan
geecektir; ta ki gnahlarndan ve kirlerinden temizlensin.
Srat geebilen kimse cennete girmeye hazr olur. Srat
getikleri takdirde, cennet ile cehennem arasndaki bir
kprde durdurulurlar ve birinin dierindeki hakk kyas yolu
ile alnr. Nihayet tertemiz edilip, arndrldktan sonra cennete
girmek zere kendilerine izin verilecektir.
lerinden oraya uramayacak hibir kimse yoktur. Bu,
Rabbin iin kesinlemi bir hkmdr. Sonra biz, Allahtan

1
Buhr, Muslim












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



25
saknanlar kurtarrz, zalimleri de dizst km olarak orada
brakrz. (Meryem, 19/71-72)
1


Cennet

Mminler itminan ve gven iinde hazla srat geip
cennete ynelirler. Melekler cennetin kaplarn aar ve
mminleri karlarlar. Bylece cennet ehli cennete girmi olur.
Cennet nedir: O, hakiki ve ebedi nimettir. Lezzet ve
gzellikler diyardr. Orann nimetlerine beer hayalinin dahi
ulamas mmkn deildir. Bu konuda Peygamber Sallallahu
aleyhi vesellemin u sz kifayet eder: Orada gzlerin
grmedii, kulaklarn iitmedii ve insanlarn hayal edemeyecei
nimetler vardr.
nsan dnyada birtakm nimetlere sahip olur. Fakat
bunlar lmn anlmasyla lezzetini kaybeder. Oysa ki cennet
nimetlerinin lezzeti bakidir. nk orada lm yoktur. nsan
dnyada belli bir sre sonra eitli nimetlerden usanabilmekte
ve onun deitirilmesini temenni etmektedir. Fakat cennette
usanmak ve bkknlk yoktur. Bilakis Allahu Tela cennet
ehlinden yle bahsetmektedir:

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



26
Orada ebedi kalacaklar. Oradan hi ayrlmak istemezler.
(Kehf, 18/108)
O halde koun bu cennete mslman kardelerim!..
Allahu Tela yle buyurdu:
Rabbinizden bir mafirete; Allaha ve peygamberine
inananlar iin hazrlanm olup, genilii gkle yerin genilii kadar
olan cennete koun. te bu, Allahn ltfudur ki onu dilediine verir.
Allah, byk ltuf sahibidir. (Hadid, 57/21)
1


Cehennem

Kafirlerin de sorgular sona erip, ayn mminler gibi
cehennemin zerindeki kpry gemek istedikleri zaman
melekler onlara msade etmez ve hepsini iddet kullanarak
cehenneme sevkederler.
Cehennem nedir: Cehennem; zillet, azap, utan ve
iniltiler yurdudur. Oradakiler srekli olarak azap grrler.
Oradaki azaplar da eitlidir, yakc ate, ylanlar, akrepler,
mideleri yakan kaynar sularn iirilmesi. Allah bizi oraya
dmekten korusun!
Azab yle iddetlidir ki insanlarn onun en hafif azabna
dahi katlanmalar mmkn deildir. Sahih hadiste de geldii

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



27
gibi orann en hafif azab u adamn azabdr ki ayann
altndaki ate nedeniyle beyni kaynar.
Allahu Teala cehennem hakknda yle buyurmaktadr;
...Cennetteki bir kimse, atete daimi olan, kaynar su iirilip
de barsaklar para para dklen kimse gibi olur mu hi?
(Muhammed, 47/15)
Azgnlar orada alar boyu kalrlar, orada bir serinlik ya da
bir iimlik iecek tadmazlar, ancak dnyada yaptklarna uygun
karlk olarak kaynar bir su ve irin tadarlar. (Nebe, 78/23-26)
Ardndan da (o inat zorbaya) cehennem vardr; orada
kendisine irinli su iirilecektir. Onu yudumlamaya alacak fakat
boazndan geiremeyecek ve ona her yandan lm gelecek, oysa o
lecek deildir (ki azaptan kurtulsun.) Bundan te de daha iddetli
bir azap vardr. (brahim, 14/16-17)
Cehennem ehli lmek, yok olmak ya da oradan kmak
isterler de seslenirler. Kendilerine, konumayn siz orada
ylece kalacaksnz denilir.
Onlar stelik o saati (kyameti) de yalan saydlar. Biz ise, o
vakti yalan sayanlar iin alevli bir ate hazrladk. Cehennem atei
uzak bir mesafeden kendilerine grnnce, onun mthi
kaynamasn ve uultusunu iitirler. Elleri boyunlarna bal olarak
onun dar bir yerine atldklar zaman, orackta yokoluvermeyi
isterler. (Onlara yle denilir): Bu gn bir kere yok olmay istemeyin;
aksine birok defalar yok olmay isteyin! (Furkan, 25/11-14)












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



28
O halde ondan kurtulmak iin alalm.
Oradan kurtulmak ise; gnahlardan uzaklamak ve
farzlar yerine getirmekle mmkndr. Allahu Teala bizleri
buna muvaffak klsn!
Yine Allahu Tela bizi, sizi ve tm mslmanlar
rzasna ve cennete girmeye muvaffak klsn, eytann, nefsin
ve kt kimselerin yollarna uymaktan muhafaza eylesin.
Hamd alemlerin Rabbine, salat ve selam Peygamberimiz
Muhammedin ailesinin ve tm arkadalarnn zerine olsun.
1


Kurtulu Arayanlara..

Allahu Tela, yle buyurur;
... Peygamber size ne verdiyse onu aln, size ne yasakladysa
ondan da saknn. Allahtan korkun. nk Allahn azab etindir
(Har, 59/7).
Ey iman edenler! Hayat verecek eylere sizi ard zaman
(onlarn arlarna) uyun... (Enfl,8/ 24)
Raslullah yle buyurur;

1
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



29
Size neyi emrettiysem onu aln, neyi de yasakladysam
hemen onu brakn
1

Bir baka hadis-i erif yledir;
Sizlere bildirilmedik, ne cennete yaklatran ne de
cehennemden uzaklatran hibir ey kalmad
2

Kim snnetimden yzevirirse benden deildir
3

Bu ve benzeri bir ok ayet ve hadis Kuran ve snnete
uymay emretmekte, dinde yenilik ve hurafe karmay
reddetmektedir.
Bu yzden Raslullah Sallallahu aleyhi vesellemin
snnetlerinden bazlarn hatrlatmay uygun grdk;
ncelikle Raslullah seven bir kimsenin Onun
ahlakyla ahlaklanmas gerekir. Onun ahlak iin Allahu Tela
yle buyurmutur:
Ve sen elbettte byk bir ahlaka sahipsin (Kalem, 68/4).
Onun ahlakndan yle tler verebiliriz:
Kt ileri terketmek: irkin ve kt olan tm sz ve
davranlardan uzaklamay kapsar. Toplum iinde fsltyla
konumak ta byledir.
Ktl iyilikle defetmek: Kt bir davranta
bulunan balamaldr. Eli altndakileri ise azarlayp

1
Sahihtir. bni Mce.
2
Sahihtir. Taberni.
3
Buhari, Mslim.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



30
knamaktan kanmal, onlara kar vazifede kusur etmemeli,
onlarn hakkn kstlamamaldr.
Fazla glmekten kanmal: zellikle kahkahayla
glmekten saknmal, ounlukla glmsemeye, tebessm
etmeye almaldr.
Dkn ve zayflarn ihtiyacn gidermede ge
kalnmamal: Ev ilerinde de aile efradna yardmc olmaldr.
En gzeliyle giyinmeli: zellikle bayram ve namaz
vakitlerinde imkan lsnde gzel kyafetler semelidir.
Kibirle, ar yememeli: Her ey yemekten kanmal ve
azla yetinmeyi bilmelidir.
Arszlktan kanmal: akayla da olsa, irkin sz
sylememeli, fazla aka yapmamal. nsanlar gldrmek
uruna yalan konumamaldr.
Cimrilikten uzak durmal: Cimrilik hem Allah katnda
hem de insanlar iinde kt bir ahlktr. Ayn zamanda
yiyecek, giyecek gibi dnya metndan olan eylerde ar
gitmemelidir.
fkeye dikkat etmeli: fkelenip hiddetlenmekten ve de
bunun trevlerinden iddetle kanmaldr. Byle bir durumda
ise, Allaha snmal; ayaktayken oturulmal veya abdest
almaldr. Devaml kayt edildiini hatrlayarak ok
konumaktan saknmaldr.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



31
Kuran- Kerim okumal: Onu anlamaya ve dnmeye
almal, bakasnn Kuran okumasn da dinlemeli, Ondan
uzaklamamaldr.
kram edilen gzel koku geri evrilmemeli: Srekli gzel
koku kullanmaldr. zellikle namazlarda buna dikkat etmeli
ve de misvak kullanmaldr. nk abdest ve namaz
ncesinde misvak kullanmak snnettir.
Cesaretli olmal: Kendi aleyhine de olsa hakk
sylemekten ekinmemeli, bakalarnn nasihatna kulak
vermelidir.
E ve ocuklar arasnda adaletli olunmal: Birine
dierinden daha ok vermeli. Her eyde onlara kar adaletli
davranmaldr.
nsanlarn eziyetlerine sabretmeli, onlar ho grmelidir:
Onlar balamal ki, Allah da bizi balasn. Kendin iin ne
seviyorsan, bakalar iin de onu istemelisin.
oka selmlamal: Her zaman iin bir yere veya eve
girerken, birisiyle karlaldnda selm vermeye zen
gstermelidir.
En gzeliyle selm vermeye almal: Snnette olduu
zere Es-selm aleykm ve Rahmetullahi ve berekth
eklinde selmn en gzelini vermeye almal, bunun yerine
gnaydn, hayrl sabahlar vs. gibi lafzlar
kullanlmamaldr.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



32
Sa ve sakaldaki aklar deitirilmek istendiinde: Kna
kullanarak sar veya krmzya deitirilir. Raslullahn emri
dorultusunda siyaha boyamaktan iddetle kanmaldr.
Snnete sarlmal: Ta ki, Allah Rasl Sallallahu aleyhi
vesellemin hakknda, Ardnzdan sabr gnleri gelecektir. O gn -
dine- sarlana sizlerden elli kii sevab vardr dedii kimselerden
olalm. Sahabiler:
ey Allahn Nebsi! onlarn kendi iinden elli kii sevab
m? dediinde Raslullah:
Hayr! Sizden buyurmutur.
1

Dnya iin hrslanmamal: Dnya gidicidir. Cbir b.
Abdullah Radyallahu anhn yle dedii rivayet edilmitir:
Reslullah Sallallahu aleyhi vesellem, lm dedemin yanna
geldi ve
Hanginiz bir dirheme bu onun olsun ister dedi;
Hibir ey karlnda onu istemeyiz dediler. Allah
Rasl de
Allaha yemin olsun ki; dnya, Allah katnda bunun sizin
yannzda deersiz olmasndan daha aadr buyurdu.
2

Bir dier hadis-i erif de yledir:
Allah katnda dnyann sinek kanad kadar deeri olsayd,
kfir olan iecek bir yudum su bile bulamazd
1


1
Sahihtir. bnu Nasr.
2
Mslim.












S o r u v e C e v a p l a r l a D n i m i r e n i y o r u m



33
Allahtan hepimizi Kuran ve Peygamberinin snnetiyle
amel etmekle rzklandrmasn dileriz.
2


1
Sahih-i Cmi.
2
Abdullah Yolcu, Ahirete man ve Mslmann Hayatndaki Etkisi,
Guraba Yaynlar El Brorleri.