TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh. rungokna celathuku. bajingan . Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. yen kolirokake karo kang durung mesthi. awit taksih alit. Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak.kudu diantepi dadi siji. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. Saka getere marang gegantungane pepesthen. Imam Supardi. ingkang agengipun ngungkuli kula. Yen kowe saiki dakculna. . Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. banjur rampung. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan. Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. 1953. kula mugi sampeyan eculaken malih. lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. awit wis dicekel marang kang mancing. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. kanca cilik. sepele ing atasipun sampeyan. iku wus mesthi katekem ing tanganku.. kula sampeyan pancing. arep dilebokake ing kepis. njaluk ditresnani. saka kurang wiweka nyarap pancing. banjur kena. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. tartamtu kowe bakal kalorop. Kajengipun kula ageng rumiyin. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. nuli metu akale. Kowe nedya mblilu aku. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine . ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa. Juru amek iwak mangsuli :”O. benjing sampeyan wangsul. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. gentho = bangsat.

5. ambeg siya = awatak siya marang. Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. sapa sing bakal wani. ambeg = ambek. kalorop = kapusan. Yen kepingin maca. narpati. ora ngandel = ora percaya. seneng tetulung. Tegese tembung : andel = percaya. 23 September 2010 ADIGANG. senapati. Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. Iku upamanipun. ADIGUNG. suteng = suta + ing = anake. Kuwuk Lan Macan Tutul. Dr C. ambeg darma = welasan. 2. 3. ing wusana dadi asor. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. katong. narendra. ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel.F. keblasuk. (Iku mau upamane. Asu Ajag. nata = ratu. Mangkono mau ambege wong digung. Laler lan Kreta Cilik. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. gegedhug. ngandelaken = mercaya. kliken ana kene! . FABEL. watak. 4. wekasan dadi asor). Cempe. njagakake . andel-andel = sing dipercaya. iku ambege wong digung. aja ngandelaken sira iku.liding dongeng = katrangan karepe dongeng. Lan Wedhus Lanang. sing dijagakake. aja kowe ngendelake yen putrane ratu. naradipati. nduweni bebuden. 7. ambeg welas = welasan . ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. suteng nata iya sapa ingkang wani.kumendel.

. ingwang. nemahi bebaya amarga katalompen 2. suka parisuka = seneng-seneng. seneng tukaran. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine. para tantang = seneng kekerengan. Adiguna puniku. wusanane dadi geguyon). samubarang kabisan dipun dheweki. napas. satemah dadi geguyon. ora ana sing pinter kajaba aku. ngandelaken ing kasuranipun. tuging prana ora injoh. Katelu nora patut. si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). tineneman nora pecus. patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. si ula ing patinipun. Dene katelu iku. maoni. ingong. seneng kekerengan. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. pangrasa 2. pan si gajah alena patinireki. tundhone.8. candhala = nistha . ngandelken upase mandos. ala kalakuwane nyampahi = moyoki. si kidang kasukan sing njalari patine. ala bebudene lan seneng nacad. sapa pinter kaya ingsun. si kidang suka ing patinipun. Bareng ditemeni ora bisa. kurang weweka. 10. ilang. tekan prana = 1. kasukan = kasenengan lena = 1. mati. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. Tegese tembung : suka = seneng. 9. para tantang candhala anyenyampahi. ingsun = aku. satemah = wasanane. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. ngandelaken kapinteranipun. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. ambekan. dayaning urip. (Dene telu-telune iku. maido. tug = ketug. ati. Ambeg adigang iku. tutug.

Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). anganggoa sawatawis. anggunggung = ngalem sing keladuk. manggon. kajalomprong = keblasuk. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. kang penting (perlu). Yen saupama ora dibuwang wandane . Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. Samono uga tembung lakunireki. aja leket lan wong ala. konangan. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . kesasar. manggon ing papan prayoga. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku. cegah dhahar lawan guling. Serat Wulangreh Reaksi: Selasa. dikeker.. ngonggrong. ketitik = kaweruhan. wekasane kajalomprong. ala watake wong suka. nyuda prayitnaning batin. Yen wis tinitah wong agung. (Katelune mau ora pantes. ora diwedharake marang liyan. aja sira nggunggung dhiri. 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. ngompak. perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. wewadi = kang sejati. tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi.. lan aja sok sukan-sukan. ciri-ciri. satemah anenulari. Ana candhake . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. (Wulangreh. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. nora wurung ngajak-ajak. Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w.yen tiniru mapan dadi luput. bakal kaluwihan sawanda. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. kapusan. bungah akeh wong anggunggung. titikane wong anom kurang wewadi. maton banget. Tembung-tembung mau didadekake satembung. titikane = tetenger. kang ala lakunireki. yen ditiru malah luput.

1. manggon ing) 2. sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku.munggweng = munggu + ing (tg. teguh ayu luputa ing lara. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. Tuladha: narenda = nara + endra. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. tujuane. karepe) sugyarta = sugih + arta. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil. (tg. Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. wong sing pangwasane kaya bathara endra. ratu) narpendah = narpa + endah (tg. luput ing bilahi kabeh. (tg. . sugih dhuwit ) 3. Ana kidung rumeksa ing wengi. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA.

myang pakiponing merak. temahan rahayu mangke.jim setan datan purun. nabi Yusup rupengwang. Siti Aminah bayuning angga. nabi Yakub pamiarsaningwang. . kayu aeng lemah sangar. sakeh ama pan samya miruda. bagindha Ngali kulit wang. nabi Yunus ing otot mami. rineksa malaekat. Sungsumipun Patimah linuwih. lan sagung pra rasul. 2. nabi Brahim nyawaku. Dawud suwaraku mangke. pamuluku rasul. nadyan arga myang segara asat. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih. miwah panggawe ala. kadi kapuk tiba ing wesi. pinayungan Adam Kawa. 6. pangucap nabi Musa. balung bagendha Ngusman. sato galak tutut. netraku ya Muhammad. Sakehing lara pan samya bali. 4. sampun pepak sakathahe para nabi. sakehing wisa tawa. paneluhan tan ana wani. songing landhak guwane wong lemah miring. ati Adam utekku bagendha Esis. sakehing braja luput. Ayub ing ususku mangke. gunaning wong luput. dadya sarira ayu. 3. maling adoh tan wani perak ing mami. welas asih pandulune. pinayungan ing Hyang Suksma. Edris ing rambutku. 5. tuju guna pan sirna. ingideran pra widadari. geni atemahan tirta. Abubakar getih daging Ngumar singgih. dadya sarira tunggal. Pagupakaning warak sakalir. nabi Nuh ing jejantung. nabi Sleman kasekten mami.

ingkang pencar salumahing jagad. kang maca kang angrungu. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. 7. kang kadendha wurung. kasamadan dening date. becik wacanen den age. kang agring nuli waras. KEPRIYE ? . luwar ingkang kabanda. mring hyang suksma kang utang punika singgih. kang anurat kang animpeni. dadya unggul prangira. 8. sakeh ama tan ana wani. puwasaa sawengi sadina. wong kabanda wong kakehan utang.Ana wiji sawiji dadi. enggal nuli sinauran. Lamun ana wong kadendha kaki. Lamun arsa tulus nandur pari. 19 September 2010 SATRIYA . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. PRIMBON Reaksi: Minggu. ping sawelas wacanen singgih. kinarya sesembur. wacanen kidung iku. dadya ayuning jasad. ing wanci tengah dalu. lamun winaca ing toya. wong edan nuli waras. angsala tigang pulukan. lamun sira arsa prang. iderana galengane. watek ken ing sekul.

Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. 18 September 2010 PARIKAN (3) . mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur. kayata mbrantas tindak korupsi. supaya kabeh padha nduweni watak satriya. Dene nyatriya : nduweni watak satriya . yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel. Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. pinter ing sakabehe. Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu.F. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. utawa prajurit luhur. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA. sing tundhone malah kliru. sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu.

4. 11. Dipikir ngrusakke awak. Yen wis gathuk ngenteni apa. Awan-awan mlaku ngulon. Boyoke sing ora kuwat. Ireng-ireng kembang telekan. Theklek kecemplung kalen. Kodhoke kalung kupat. 2. 14. 6. 7.1. Dadi randha aja sumelang. Yen kebimbang ndang takokena. Sing dadi nyatane. Gresik Surabaya. Kalah dhisik aja ngresula. 9. 5. Dilirik ora rumangsa. Nyang Sala payunge ilang. Abot entheng tak lakonane. 3. 10. Omah gendheng tak saponane. Purwadadi kuthane. Lurik Pantiyasa. Nganti edan ora kelakon. 13. . Bir temulawak. Klambi abang suweng ontang-anting. Kene gedibagan kana ra piye-piye. Jombang Kertasana. Gedhogan omahe cempe. 8. Timbang golek aluwung balen. Rupane ireng dadi golekan. Mangan gethuk ra nganggo klapa. 12. Diajak gemang ditinggal gulung koming.

nora gelem gumampang. aja ladak wong ladak pan gelis mati. amarentah marang wong cilik. iku arahen sawabe. Nyangking ember isine lonthong. pepali iku mangkene. lan aja celimut. aja sedaya-daya. jalma patrap iku kasihana. aja ati serakah. lan aja mburu aleman. yen angucap ngarah-arah. tekeng saturun-turune. 3. Lungguh jejer gak wani omong. aja ladak lan aja jail. . 2. ambrekati wong iku. mundhak ora tulus. Pepali ku ajinen ambrekati. yen sira dadi agung.15. nora kena sira wadani. lan aja ati ngiwa. yen alungguh nora pegat ngati-ati. nora wurung mbejang manggih arja. pambegane alus. Sapa-sapa wong kang agawe becik. aja agawe angkuh. tur selamet sarta kuwarasan. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. tiniru iku kena. Padha sira tetirua kaki.

kang anggung ginunggung. Lawan aja dhemen ngaji-aji. rasa rasaning kembang. miwah jagal melanten lan kumala. kasor dening tyas raharja. tengraning jalma utama. aja nacah mrentahe ingkang patitis. pambengkasing jagad kabeh. aja sira kepingijn kedhotan. Kumbah krakah cukit lan andulit. matuh analutuh. 4. yen tumpang suh iku niwasi. kang den ajab mung reruba. amung budi rahayu. dudu rupa iku. harjaning rat punika pakuning bumi. kaum iku padune cukeng abengis. setya tuhu marang hyang widhi. pan wus aja ngaruh-aruhi. yen dinulu asih semune prak ati. temah sasar susur. bagus iku nyatanira. 7. tutur ingsun kang nedya utama. warastra pira-pira. Kawruhana pambengkasing kardi. Padha sira ngestokena kaki. Poma-poma anak putu mami. angarjani sarirane. niwasi sabarang karya. pakuning rat lelananging jagad. aja doyan sembrana. wya nganti seling surup. iku kaum sanyata. patrap solah prasaja.nggonmu dadi pangauban. kabeh kapiyarsakna. wong akal ilang baguse. aja ndhalang lan aja grami. aja sira mbedhukun. dipun idhep wong bagus. wajib sinirik iku. wong sembrana temahane nora becik. aja sira ngegungaken akal. . anggung katelanjukan. 8. 6. aja budi sudagar. aja watak kaum. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. lawan dudu sandhangan. bagus iku dudu mas picis. nganggoa tepa-tepa. kadigdayan apa dene. 5. iku nora dadi gedhe.

Keh tepane mring sagunging ngaurip. katon amawa cahya. aja ngendelken pintere. saujare manis trus ati. Poma-poma anak putu sami. semu becik semu ala. aja anggunggung laku. iku talining barat. wong bodho puniku. aja watak anguthuh. 10. bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. 9. sing sapa atine ala. ja ewanan lan aja jail. ala kang tinemu. aja ati canthula. . ingkang nduwe bale kencana puniki. dadi panengran gedhene. manjing atos nora renggang. endhog bisa keluruk. aja watak sok ngajak tukaran. sayektine ana tingkah solah muni. iku ingaran dhomas. Pae wong kang makrifat sejati. nora wurung bilahi pianggih wuri. kang cendhak kethokana. aja sira mengeran busana.nyenyenges nanjak-anjak. 11. ingkang sasingkal gedhene. tingkah una-unine prasaja. ingkang jero isi emas. bola bali kinenca. miwah geni binakar warih. Aja watak sira sugih wani. katandha ing semu. ing wong urip dipun titeni. pan uninga ati tengu gengnya. eseme kadi juruh. wong ala nemu ala. kawruhana iku. aja ngendelken kuwanen. aketareng basa. 12.

kebo sapi miwah iwen. yen tan layak enengena. yen layak ingaruhan. nuhoni ingkang wawenang. Aja sira amadhakken jalmi. 16. aja sira prih weruh. segara jurang gunung. apan iku nggemeni darbek pribadi. enakena ing atine. tan liya ananipun. . yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. atanapi lamung mangan beras. lamun sira tetanggan kaki. yen uwus katiwasan. amarentah kaya sato kewan. pan dudu rayatira. yen bisaa nora beda padha urip. 17. mulane ana wong ngucap. kelangan tambah duraka.13. wus aneng sireku. sababe sinau maca. anak putu sanak presanakan. 15. Tama temen tumanem ing ati. Patrapena rayatira kaki. jaba jalmu utama. adoh kalawan perak. Ayam ginusah yen munggah panti. tur iku mundhak apa. miwah harjaning wuntat. aja kaya si soma. waspada marang ciptane. sumangga ring kadarman. kebo ingadhangan bae. weruhena yen during sisip. 14. aruhana iku. iku wong olah semu. lamun sira amuruk. padhang peteng padha sumandhing. wenangira kawula pasthi. muhung cipta harjaning ragi. ciptane nrus kalbu. kebone pinukul. aja sira tutuh. Bumi geni banyu miwah angin. atinira tan nganggo was-uwas. pan srengenge lintang lan rembulan. iku kabeh aneng kene. sapa bisa wong iku njaringi angin. kaya uwong pan ora ngerti. mulane awewuda.

10 September 2010 . Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong .Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu. amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet . singset dongane ndhrindhil. 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). 12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya.

trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). Wasana pada. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa. unine iya “mangajapa”. penggedhe utawa wong tuwa). purwapada e. Pada pancak. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa. wasanapada g. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. Pada lingsa. Adeg-adeg utawa ada-ada. c. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan. Pada madya c. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. Pada lingsa k. maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku. i. pada andhap d. pada luhur b. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. Pada Guru (uger-uger) h. tegese “adoh. g. Adeg-adeg (ada-ada) i. k. pada pangkat 2. Pada andhap. pada pancak j. Pada madya. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. Pada luhur . gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. f. Tuladhane: d. h. j. Madyapada. Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. Pada lungsi l. unine mandrawa. madyapada f. b. Purwapada. tangeh “. trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. dadi sawise satatabasa utawa adangiyah.PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. Guru utawa “uger-uger”. e. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. trape ing bebukaning ukara. . unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang .

Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA. 4. f. yaiku : Na. AKSARA SWARA.l. pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. d. Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. supaya gampang dingreteni maksude. jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. Ka. 3. e. tegese kanggo pakurmatan. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Aksara Ca ora ana murdane . kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. 3. gunane werna-werna. Pada lungsi. kanggone ana ing wekasaning ukara. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. Pada pangkat. 5. dadi dienggo misah ukara. Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. Nya. Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. Ing wekasaning gatraning tembang. Ba. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. Saben aksara Murda ana pasangane. katulis nganggo aksara murda. Cukup nganggo aksara murda siji . Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. Sa. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. Saiki jaman demokrasi . c. nanging pasangane ana . Inggris : capital). yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. kayata raseksa. Aksara murda iku satemene ORA ANA. Ga. Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. Murda = sirah (Walanda = hoofd. aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. Tuladhane . kosok baline aksara alpaprana. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Ta. Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. Pa. Ing saburine tembung “mangkene”. a. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah.

Tembung manca kang ora dicethakake. kayata : Agustus. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega .bae. wulan Rejeb. aksara sing ngarep dhewe. A – kara unine a. angsal rejeki. katon regeng. Mas Umarsaid. pelem legi. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi. Prawiramartaya. karep. resik. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. Wulan April. pelem. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. aremarem. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. 5. sanget remen. Usman. Bu guru Nurratri. Aksara swara ora kena dadi pasangan. Espres Oktober.mangan lepet 4. Ibrahim. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara. boten lenggah 2. Inggris 3. lembut. Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg. kayata : Dipaprawira. damel rempeyek gelem. Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . yaiku : kh. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. Pak Idris. z. ya aksara burine . adol lenga. I.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. Aksara rekan cacahe ana lima. E. O. luwih-luwih tembung Arab.rena.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. lemah. dadi lelirune re. U. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . Aksara swara iku sejatine mung ana lima. Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. marem. marem. yen burine ora ana murdane. Mas Sudarsana. Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. f. sarem. ya burine maneh. dz. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. pambarep. Nga dilelet. dipun remet. sareng. Raden Burham. Pangkat Opsihter. yaiku : A. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. dadi lelirune le Kalebu aksara swara. malem Rebo. lumrahe katulis tanpa aksara swara. Tuladhane. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi.

Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. utawa cecak ing sisih tengen. Aksara Rekan. kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I. Tuladhane : fitrah. manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. firman 3. wayahe :8. O. Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. sawulan punika :30: dinten. Tuladhane : Mangkate jam :7. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene . ANGKA JAWA 1. E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . U. cecake telu dumunung ing sisih kiwa. sumerep ghaib. wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. sandhangan wulu. dene yen karaketan sandhangan wulu. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. supaya ora mbingungake . zakat fitrah. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. Murid SMP ing sekolahanku :294. Aksara Swara. Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. Tuladhane : sampun faham. sesigeging wanda iku kudu dipangku. layar utawa cecak . saweg dzikir. E. cecake telu dumunung ing sajroning pepet. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi . Aksara Murda. Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. farlu. dwifungsi. Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. layar. Taun Masehi sapunika :2010 3.

Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh.pir. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3. wit. Saliyane wanda wekasan . kayata : Ut. Wanda wekasan. kayata : iki siji. kayata : Cit. Tumrap ing wanda aswara jejeg. manawa dumunung ing : a. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. kayata : Timba.1. dadi kyai 2. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. lunyu. i. manawa dumunung ing : a. e. prit. wut. manawa sesigege dudu aksara irung. sing. Wanda wekasan kang sigeg. kayata : Siswa. kayata : Mung . sulistya. pun. utawa en. nyamplung. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. sir. Wanda wekasan : Becik. b. crit c. anipun. manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. kabeh sandhangan suku aswara jejeg. bur. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. kayata : Tuhu. bun. suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1. manawa sandhangan suku dumunung ing : a.nglumpruk*) . Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . mancur. tur b. Tumrap ing wanda menga. cur b. kayata : bumbung . Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. an. ngati-ati.brutu 2. srundeng c. ting. ping. banjur oleh panambang a. cumplung.murid c.blumbang. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. kayata : Sampun. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. keris. pring. bung. tir. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. Tumrap ing wanda menga. kayata : ing. pinten. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. wulu. nyut. jun.kancing Sing nyebal : ingkang b.

pelo e. rewanda. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung.kayata : Heh. Wanda wekasan kang sigeg. kayata : Kate. kreta. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. le. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. bengkong 4. manawa dumunung ing : a. gule. kengser. manawa dumunung ing . estu. teji. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. kayata : Jengki. cebol 2. menda. manawa dumunung ing : a. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku. grenjeng d. kayata : Keyok. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku . kerem. joged. dewa. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. sewaka d. Tembung mung sawanda. Purwane tembung 3 wanda. cekli b. taun je. tempe.c. utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung.kayata : Dumeh. Tumrap ing wanda menga aswara miring. kayata : Keri. the. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku. meh. kayata : Rene. kemawon. kayata : Duksina. suksma. kayata : Kendhang. keksi c. endha b. trustha. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. Saliyane wanda wekasan. taun be b. godheg. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg. kayata : Kewala. pendeng. jres b. kayata : mesem . pete c. beji.bledheg . estri. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. Tembung mung sawanda : He. a. sate. gepeng 3. leren. kayata : Kendel. eram. manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena. Wanda wekasan. enjing. cemplang. kayata : Endra.

kayata : Topi. ore e. kayata : Adoh. jlog b. moh. dom. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. konthit. ngaso. ngombe. an . Wanda wekasan. yen dumunung ing : a. kojur. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. kayata : Korawa. kayata : . kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. anjlog c. Tembung mung sawanda. rebo c. Tumrap wanda menga aswara jejeg. Purwane tembung telung wanda. kayata : Coplok. blondho. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. manawa dumunung ing : a. kopyor 3. manawa dumunung ing : a. komplang. komuk. kondhe c. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. manawa dumunung ing : a. kayata : Nyonyah. bedho. bodho. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. Tumrap ing wanda menga aswara miring. buta locaya d. semboja.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. Tembung mung sawanda. kayata : Sinyo. wolu. loh. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. so. lodaya. Wanda wekasan. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. kongas 2. lo b. Kondhe. kayata : Krodha. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. kayata : Lor. kayata : Plonthang. conto b. krodhong. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . kayata : Ho. wo. mori. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. babon. kolu b.

kancaningsun ) d. kongsi. jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. unine ana sing anteb lan ana kang ampang. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. kayata : Jongki. lan ana kang miring. Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. Aksara legena. ana kang unine jejeg. plonthos Brongkos. ana kang unine kanthi abab akeh.Amba. kancanira. konten. 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. kajaba yen dipanambangi a. kroncong. brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. Tuladhane : kancaku (kancamu. kandha. Diarani mangkono. kayata : Sonten. tongki e. taling-tarung iku banjur ILANG . kancane. Kang njalari klira-kliru mangkono. lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara. gombyok. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . Aksara ha ( a ) upamane. kancanipun. lombok Lonthong. candra. ana kang mawa abab mandamanda. nangka. randha Ganda. unine ora mesthi padha . langka.

Peteng-peteng golek senggolan. Aja methik kembang semboja. mѐpѐt.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. rana. Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho. semut. Tuladha : buku. Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung. Swara u tetep diunekake u. Lunga wengi nglayap neng lurung. Ayuk unjung marang wong tuwa. rene. Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. Lenga leteng nyebenggolan. Tuladha : sarung. pѐsѐk. kāwāt. Tuladha : popok. Supaya awak ilang sangkale. Tanjung Perak akeh kapale. Swara e tetep diunekake e. jārān. kene. Wayah mahgrib budhal nang sawah. jodho. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . Tuladha : pepe. . lѐrѐn. kana. Uwur-uwur kodhok segara. bolong. loro. Teka sawah kok diwedeni. Swara u owah dadi o. bathuk. bosok. suku. Sukur-sukur yen pena jawa. Swara o owah dadi a. pāngān. cere. Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. Tuladha : bѐbѐk. rasa. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. buru. Dadi wong wedok sing ngati-ati. Tuladha : sapa. Aja nganti kena panggodha. Bandeng nener disaut ula. gosong. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. karung. kono. lugu. Swara e owah dadi ѐ . Karang Tembok akeh wong mati.

Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Mikiri cacak gak tau kumpul. Pena turu rak ngimpi apa. Jamu pisan peresan pace. Nandur tela kula guluti. Aneng donya pira lawase. Kula mbenjing tumut sinten. Walang ijo dawa suthange. Lalapane pluru karaben. Menawi lepat nyuwun ngapura. Ireng-ireng ndang jumputana. Suwe ora ketemu. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Pena kuru mikiri sapa. Rujak kanon pecelan mortir.Tak ngengeri sak urip kula. Ketemu pisan bingung atine. Esuk enjing sore sonten. Mung sayange bokonge sak amben. Nang Wendhit tukua klentheng. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu. Walang ireng mabur mbrengengeng. Sedulur sing jawa kula tumuti. Ati seneng ndang turutana. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Mangan kupat weton Medura. Tuku jamu nang kampung Gubeng. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Marut klapa katut ampase. Suwe ora jamu. Cekap semanten atur kawula. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Santen duduh kalapa.

Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. bebek. loro. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . bathi. brana. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. pejah. trebis. kosong. cedhak. gebyagan. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. lemek. ambyah. yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki . sempyok. tuku. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. Tuladha : kreteg. tamu. prenthul. tyas. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. panu. wulu. trebang. grendul. setya. prenjak. 2.menek. kere. grenjeng. mili. krembangan. turu. cecak. geneng. cekak. sangu. degan. bodho. driji. cere. suku. mati. tentrem. kerek. gobyog. kodhok. ambyur. watu. janji. pipi. bosok. kranjang. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. dhedhet. buku. pepe. sapi. . tangi. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . cakra. lele. jamu. pepet. patra. Tuladha : putra. bolong. mligi. kepyur. mari. sengak. mrucut. mrana. bau. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng. kanti. kono. kebak. gepyok. mopo. gapyuk. sigra. bibi. srutu. rono. cocor. lagi. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. trenyuh. krupuk.

Layar : minangka lelirune sigeg “r” . Kajaba iku. lungguh. bakuh. beber. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. kobong. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. janger. kether. putung. gosong. bocah. gogor. dadi lelirune pada lungsi (titik ). Tuladha : gagah. awor. muter. ngalor. Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa). wegah. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). weruh. pecah. bubar.3. pulung. tukar. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. bobor. kurung. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. momong. palang. menir. kapang. . Tuladha : pasar. SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . mothah. saguh. papah. . kolah. pasir. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. bubrah. yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. jagang. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. 4.

vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. tembung “lungguh” ngoko. vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . 3.Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa. Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . dene “linggih” Krama Ngoko. 2. Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” .

6. utawa YU” dadi “JENG” . raja pejah. Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5. TA. pejah gesang. panganggone : Seratanipun boten patos sae. JU. DI. SA. Wanda wekasan “RU. TI. YA. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos . Pati = pejah. Anggenipun tilem kepatos. REP. Wanda wekasan “DA. panganggone : toh pejah.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4.

antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. Sing nduweni vocal pungkasan “I. Sing nduweni wanda wekasan “NA. . Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7.arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R. RI. RE. EN. BUH. BU. RANG.. IN. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten .. RAM” dadi “WIS”. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11. E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. U. RA. aken 10.ake = …. Ana sing nduweni pungkasan “AN.

DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15. kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap . Sing nduweni wanda wekasan “RI. Ana sing ora ana pathokane . kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16. akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”.mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18. Sing nduweni pungkasan “DU. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”.

Tembung Krama Reaksi: Kamis. tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan .gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA. 02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas.

njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya. 2 September 2010. gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata. Surabaya. .nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah.

. 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S. Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu. Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe. Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN).

nanging saiki ora. panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format . 5. Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. 7. conto : ingalas saiki ing alas. 4. saiki ora. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda. Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . dummugi saiki dumugi. saiki ora. 2. saiki ora (mung wantah bae). purwa a (ha) kudu katulis ng. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . ing antarane : 1. 6. Conto : dhummateng saiki dhumateng. Conto : anyapu saiki nyapu. Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep. Conto : pinnanggih saiki pinanggih. Tembung punika. ingara-ara saiki ing ara-ara. 3. punniki saiki puniki. punnika saiki punika. 8.pdf. saiki ora. Conto : punnapa saiki punapa. puniki nganggo na rangkep. anulis saiki nulis. Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha).runtut. tinnampanan saiki tinampanan. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. punapa. saiki ora. nanging mung wantah bae.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful