TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. banjur kena.. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine . sepele ing atasipun sampeyan. 1953. Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. awit taksih alit. Kajengipun kula ageng rumiyin. Juru amek iwak mangsuli :”O. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. Kowe nedya mblilu aku. njaluk ditresnani. banjur rampung. kanca cilik. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. . tartamtu kowe bakal kalorop. yen kolirokake karo kang durung mesthi. Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. nuli metu akale. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan. iku wus mesthi katekem ing tanganku. Yen kowe saiki dakculna. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). kula mugi sampeyan eculaken malih. Saka getere marang gegantungane pepesthen. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa. benjing sampeyan wangsul.kudu diantepi dadi siji. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh. kula sampeyan pancing. Imam Supardi. gentho = bangsat. sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. bajingan . awit wis dicekel marang kang mancing. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. rungokna celathuku. lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. ingkang agengipun ngungkuli kula. arep dilebokake ing kepis. saka kurang wiweka nyarap pancing.

aja ngandelaken sira iku.kumendel. narendra. Yen kepingin maca. Asu Ajag. watak. katong. seneng tetulung. 2. 23 September 2010 ADIGANG. ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh. Kuwuk Lan Macan Tutul. sapa sing bakal wani. ambeg siya = awatak siya marang. Tegese tembung : andel = percaya. aja kowe ngendelake yen putrane ratu. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. njagakake . Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. Iku upamanipun. Dr C. suteng = suta + ing = anake. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. 3. ambeg = ambek. Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. 7. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. Cempe. kliken ana kene! . Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. ora ngandel = ora percaya. sing dijagakake. iku ambege wong digung. naradipati. ngandelaken = mercaya. nata = ratu. ing wusana dadi asor. senapati. gegedhug. 5. ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel. wekasan dadi asor).liding dongeng = katrangan karepe dongeng. (Iku mau upamane. andel-andel = sing dipercaya. Lan Wedhus Lanang. Laler lan Kreta Cilik. 4. ADIGUNG. kalorop = kapusan. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. FABEL. keblasuk. narpati. nduweni bebuden.F. ambeg darma = welasan. Mangkono mau ambege wong digung. suteng nata iya sapa ingkang wani. ambeg welas = welasan .

napas. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. seneng tukaran. ngandelaken kapinteranipun. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine. wusanane dadi geguyon). Bareng ditemeni ora bisa. tundhone. satemah dadi geguyon.8. tutug. nemahi bebaya amarga katalompen 2. si kidang suka ing patinipun. candhala = nistha . samubarang kabisan dipun dheweki. kasukan = kasenengan lena = 1. ngandelaken ing kasuranipun. pan si gajah alena patinireki. mati. Adiguna puniku. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. dayaning urip. ngandelken upase mandos. ingwang. tekan prana = 1. ala bebudene lan seneng nacad. Tegese tembung : suka = seneng. ingong. ati. satemah = wasanane. ambekan. Dene katelu iku. ingsun = aku. sapa pinter kaya ingsun. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. si ula ing patinipun. seneng kekerengan. maoni. ora ana sing pinter kajaba aku. Ambeg adigang iku. pangrasa 2. 10. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. tug = ketug. Katelu nora patut. 9. para tantang = seneng kekerengan. ala kalakuwane nyampahi = moyoki. (Dene telu-telune iku. si kidang kasukan sing njalari patine. ilang. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. tineneman nora pecus. si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). tuging prana ora injoh. . suka parisuka = seneng-seneng. kurang weweka. maido. para tantang candhala anyenyampahi.

lan aja sok sukan-sukan. anggunggung = ngalem sing keladuk. Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w. konangan. kapusan. manggon ing papan prayoga. (Wulangreh. anganggoa sawatawis. wekasane kajalomprong. Yen wis tinitah wong agung. Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). kang ala lakunireki.. Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. ketitik = kaweruhan. ngonggrong.. Tembung-tembung mau didadekake satembung. Ana candhake . nora wurung ngajak-ajak. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. aja sira nggunggung dhiri. cegah dhahar lawan guling. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . ngompak. titikane wong anom kurang wewadi. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. (Katelune mau ora pantes. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. dikeker. 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. ala watake wong suka. manggon. yen ditiru malah luput. ora diwedharake marang liyan. bungah akeh wong anggunggung. perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. satemah anenulari. titikane = tetenger. Samono uga tembung lakunireki. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. Serat Wulangreh Reaksi: Selasa. wewadi = kang sejati. kang penting (perlu). bakal kaluwihan sawanda.yen tiniru mapan dadi luput. ciri-ciri. tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi. kesasar. maton banget. aja leket lan wong ala. PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. kajalomprong = keblasuk. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku. nyuda prayitnaning batin. Yen saupama ora dibuwang wandane .

sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku. ratu) narpendah = narpa + endah (tg. wong sing pangwasane kaya bathara endra. teguh ayu luputa ing lara. karepe) sugyarta = sugih + arta. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. . 1. (tg. luput ing bilahi kabeh. manggon ing) 2. Tuladha: narenda = nara + endra. Ana kidung rumeksa ing wengi. Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. sugih dhuwit ) 3. ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil. (tg.munggweng = munggu + ing (tg. tujuane.

pangucap nabi Musa. sampun pepak sakathahe para nabi. miwah panggawe ala. 3. bagindha Ngali kulit wang. nabi Sleman kasekten mami. nabi Yakub pamiarsaningwang.jim setan datan purun. pinayungan ing Hyang Suksma. 4. ingideran pra widadari. sakehing braja luput. kayu aeng lemah sangar. nabi Yusup rupengwang. Siti Aminah bayuning angga. dadya sarira tunggal. Ayub ing ususku mangke. geni atemahan tirta. songing landhak guwane wong lemah miring. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih. balung bagendha Ngusman. Abubakar getih daging Ngumar singgih. netraku ya Muhammad. sakehing wisa tawa. sato galak tutut. temahan rahayu mangke. kadi kapuk tiba ing wesi. nabi Nuh ing jejantung. nabi Brahim nyawaku. welas asih pandulune. lan sagung pra rasul. 6. myang pakiponing merak. nadyan arga myang segara asat. pinayungan Adam Kawa. paneluhan tan ana wani. 2. 5. Dawud suwaraku mangke. . maling adoh tan wani perak ing mami. Sakehing lara pan samya bali. nabi Yunus ing otot mami. sakeh ama pan samya miruda. ati Adam utekku bagendha Esis. dadya sarira ayu. gunaning wong luput. pamuluku rasul. Edris ing rambutku. Pagupakaning warak sakalir. rineksa malaekat. Sungsumipun Patimah linuwih. tuju guna pan sirna.

KEPRIYE ? . ing wanci tengah dalu. angsala tigang pulukan. watek ken ing sekul. mring hyang suksma kang utang punika singgih. kinarya sesembur. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. sakeh ama tan ana wani. kang maca kang angrungu. luwar ingkang kabanda. kang anurat kang animpeni. 7. ping sawelas wacanen singgih. iderana galengane. wong kabanda wong kakehan utang. dadya ayuning jasad. becik wacanen den age. PRIMBON Reaksi: Minggu. dadya unggul prangira. Lamun ana wong kadendha kaki. lamun winaca ing toya. kang kadendha wurung. Lamun arsa tulus nandur pari. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. puwasaa sawengi sadina. kang agring nuli waras. wong edan nuli waras. 19 September 2010 SATRIYA . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. wacanen kidung iku. lamun sira arsa prang. enggal nuli sinauran. kasamadan dening date. 8. ingkang pencar salumahing jagad.Ana wiji sawiji dadi.

sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. utawa prajurit luhur. supaya kabeh padha nduweni watak satriya. Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur. Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter. Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. Dene nyatriya : nduweni watak satriya .Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu.F. mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia. Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu. kayata mbrantas tindak korupsi.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. 18 September 2010 PARIKAN (3) . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA. sing tundhone malah kliru. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. pinter ing sakabehe. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel.

Dipikir ngrusakke awak. Lurik Pantiyasa. Omah gendheng tak saponane. Boyoke sing ora kuwat. 11. 6. 4. Jombang Kertasana. Kene gedibagan kana ra piye-piye. 8. 5. 3. Mangan gethuk ra nganggo klapa. Abot entheng tak lakonane. 7. Klambi abang suweng ontang-anting. 10. Awan-awan mlaku ngulon. Gresik Surabaya. 9. Nganti edan ora kelakon. Purwadadi kuthane. Ireng-ireng kembang telekan. Yen kebimbang ndang takokena. Nyang Sala payunge ilang. Kalah dhisik aja ngresula. Sing dadi nyatane.1. Timbang golek aluwung balen. Kodhoke kalung kupat. 13. Bir temulawak. . 14. Rupane ireng dadi golekan. Dadi randha aja sumelang. Dilirik ora rumangsa. 2. Theklek kecemplung kalen. Yen wis gathuk ngenteni apa. 12. Gedhogan omahe cempe. Diajak gemang ditinggal gulung koming.

ambrekati wong iku. nora gelem gumampang. tekeng saturun-turune. tur selamet sarta kuwarasan.15. iku arahen sawabe. aja ladak wong ladak pan gelis mati. Pepali ku ajinen ambrekati. nora wurung mbejang manggih arja. aja ladak lan aja jail. lan aja ati ngiwa. Lungguh jejer gak wani omong. Sapa-sapa wong kang agawe becik. Nyangking ember isine lonthong. 2. . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. 3. pambegane alus. nora kena sira wadani. tiniru iku kena. mundhak ora tulus. jalma patrap iku kasihana. lan aja celimut. yen sira dadi agung. Padha sira tetirua kaki. yen alungguh nora pegat ngati-ati. lan aja mburu aleman. yen angucap ngarah-arah. aja ati serakah. pepali iku mangkene. aja sedaya-daya. amarentah marang wong cilik. aja agawe angkuh.

kaum iku padune cukeng abengis. bagus iku nyatanira. pambengkasing jagad kabeh. dudu rupa iku. patrap solah prasaja. aja sira ngegungaken akal. pakuning rat lelananging jagad. aja doyan sembrana. aja watak kaum. rasa rasaning kembang. 5. 7. warastra pira-pira. tutur ingsun kang nedya utama. angarjani sarirane. aja ndhalang lan aja grami. 8. temah sasar susur. nganggoa tepa-tepa. Poma-poma anak putu mami. Kumbah krakah cukit lan andulit. aja sira kepingijn kedhotan. pan wus aja ngaruh-aruhi. lawan dudu sandhangan. matuh analutuh. iku kaum sanyata.nggonmu dadi pangauban. kang den ajab mung reruba. kasor dening tyas raharja. Lawan aja dhemen ngaji-aji. yen tumpang suh iku niwasi. iku nora dadi gedhe. kabeh kapiyarsakna. aja sira mbedhukun. Kawruhana pambengkasing kardi. wong akal ilang baguse. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. 6. dipun idhep wong bagus. wya nganti seling surup. 4. aja nacah mrentahe ingkang patitis. wajib sinirik iku. Padha sira ngestokena kaki. tengraning jalma utama. setya tuhu marang hyang widhi. aja budi sudagar. kang anggung ginunggung. harjaning rat punika pakuning bumi. kadigdayan apa dene. wong sembrana temahane nora becik. bagus iku dudu mas picis. amung budi rahayu. . anggung katelanjukan. niwasi sabarang karya. yen dinulu asih semune prak ati. miwah jagal melanten lan kumala.

11. 12. iku ingaran dhomas. kawruhana iku. saujare manis trus ati. Aja watak sira sugih wani. ingkang sasingkal gedhene. pan uninga ati tengu gengnya. 9. aja ngendelken pintere. ing wong urip dipun titeni. ingkang jero isi emas. katandha ing semu.nyenyenges nanjak-anjak. aja watak anguthuh. manjing atos nora renggang. eseme kadi juruh. wong bodho puniku. aja ngendelken kuwanen. ala kang tinemu. Poma-poma anak putu sami. ingkang nduwe bale kencana puniki. 10. aketareng basa. aja ati canthula. kang cendhak kethokana. aja anggunggung laku. iku talining barat. endhog bisa keluruk. katon amawa cahya. tingkah una-unine prasaja. dadi panengran gedhene. semu becik semu ala. bola bali kinenca. sing sapa atine ala. . Keh tepane mring sagunging ngaurip. bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. aja sira mengeran busana. Pae wong kang makrifat sejati. miwah geni binakar warih. sayektine ana tingkah solah muni. ja ewanan lan aja jail. nora wurung bilahi pianggih wuri. aja watak sok ngajak tukaran. wong ala nemu ala.

Aja sira amadhakken jalmi. sapa bisa wong iku njaringi angin. . yen layak ingaruhan. Patrapena rayatira kaki. yen tan layak enengena. yen uwus katiwasan. anak putu sanak presanakan. lamun sira amuruk. aja kaya si soma. Bumi geni banyu miwah angin. ciptane nrus kalbu. sumangga ring kadarman. aja sira prih weruh. atinira tan nganggo was-uwas. wenangira kawula pasthi. 16. adoh kalawan perak. pan dudu rayatira. Tama temen tumanem ing ati. enakena ing atine. miwah harjaning wuntat. 15. mulane awewuda. 17. iku wong olah semu. kebo ingadhangan bae. kaya uwong pan ora ngerti. padhang peteng padha sumandhing. muhung cipta harjaning ragi. jaba jalmu utama. iku kabeh aneng kene. aruhana iku. segara jurang gunung. kebone pinukul. lamun sira tetanggan kaki. nuhoni ingkang wawenang. aja sira tutuh. Ayam ginusah yen munggah panti. yen bisaa nora beda padha urip. mulane ana wong ngucap. tan liya ananipun.13. kelangan tambah duraka. waspada marang ciptane. apan iku nggemeni darbek pribadi. sababe sinau maca. pan srengenge lintang lan rembulan. tur iku mundhak apa. 14. kebo sapi miwah iwen. atanapi lamung mangan beras. weruhena yen during sisip. amarentah kaya sato kewan. yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. wus aneng sireku.

amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong .Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu. ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya. 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). singset dongane ndhrindhil. 10 September 2010 . Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. 12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet .

purwapada e. unine mandrawa. Pada lingsa k. j. unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang . pada pancak j. tangeh “. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan. unine iya “mangajapa”. Pada lingsa. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa. trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku. Pada lungsi l. Tuladhane: d. i. Pada madya c. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. pada pangkat 2. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. e. Madyapada. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. Pada andhap. Adeg-adeg (ada-ada) i. b. f. c. wasanapada g. penggedhe utawa wong tuwa). Pada luhur .PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. pada luhur b. trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. Pada pancak. tegese “adoh. Purwapada. madyapada f. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa. trape ing bebukaning ukara. dadi sawise satatabasa utawa adangiyah. k. Wasana pada. g. Adeg-adeg utawa ada-ada. pada andhap d. Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. Pada madya. h. . Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. Pada Guru (uger-uger) h. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. Guru utawa “uger-uger”.

Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. Tuladhane . Ta. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . Inggris : capital). Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Ka. dadi dienggo misah ukara. d. kosok baline aksara alpaprana. Ba. Ing saburine tembung “mangkene”. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda. Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA. tegese kanggo pakurmatan. 5. Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . c. 3. kanggone ana ing wekasaning ukara. Murda = sirah (Walanda = hoofd.l. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. Nya. Ing wekasaning gatraning tembang. Pada lungsi. kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. AKSARA SWARA. Saben aksara Murda ana pasangane. Ga. kayata raseksa. nanging pasangane ana . Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. Saiki jaman demokrasi . Sa. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. katulis nganggo aksara murda. Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. a. pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. 4. Aksara murda iku satemene ORA ANA. Aksara Ca ora ana murdane . Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121. e. Cukup nganggo aksara murda siji . f. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Pa. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah. Pada pangkat. 3. supaya gampang dingreteni maksude. yaiku : Na. gunane werna-werna. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b.

Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . pelem legi. Usman. dadi lelirune le Kalebu aksara swara. z. katon regeng. Mas Umarsaid. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. luwih-luwih tembung Arab. A – kara unine a. f. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. Inggris 3. Mas Sudarsana. O. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi. E. angsal rejeki. sarem. I. dz.mangan lepet 4. Aksara swara iku sejatine mung ana lima.rena. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. yen burine ora ana murdane. kayata : Dipaprawira. Aksara rekan cacahe ana lima. kayata : Agustus. U. resik. Prawiramartaya. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. Bu guru Nurratri. Nga dilelet. Espres Oktober. yaiku : kh. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara. ya aksara burine . Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. Tuladhane. lemah. aksara sing ngarep dhewe. yaiku : A. ya burine maneh. Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. Pangkat Opsihter. Raden Burham. sanget remen. Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg. marem. lembut. marem. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega . lumrahe katulis tanpa aksara swara. 5. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. adol lenga.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. boten lenggah 2. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. dipun remet.bae. wulan Rejeb. malem Rebo. aremarem. Tembung manca kang ora dicethakake. karep. Aksara swara ora kena dadi pasangan. Wulan April. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi. pelem. Ibrahim. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. Pak Idris. damel rempeyek gelem. sareng. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . pambarep. dadi lelirune re.

firman 3. O. Tuladhane : Mangkate jam :7. layar utawa cecak . cecake telu dumunung ing sajroning pepet. U. E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . wayahe :8. saweg dzikir. ANGKA JAWA 1. dwifungsi. Aksara Rekan. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I. Tuladhane : sampun faham. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene .Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. sawulan punika :30: dinten. sesigeging wanda iku kudu dipangku. mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. Aksara Murda. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. Tuladhane : fitrah. zakat fitrah. Aksara Swara. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi . Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. Taun Masehi sapunika :2010 3. cecake telu dumunung ing sisih kiwa. sumerep ghaib. layar. utawa cecak ing sisih tengen. Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. Murid SMP ing sekolahanku :294. dene yen karaketan sandhangan wulu. Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . E. supaya ora mbingungake . Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. farlu. wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. sandhangan wulu. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan.

kabeh sandhangan suku aswara jejeg. kayata : Timba. pring. nyamplung. kayata : bumbung . kayata : Tuhu. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan.brutu 2. wit. lunyu. Tumrap ing wanda menga. dadi kyai 2. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. manawa dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. bur. tir. kayata : Cit. srundeng c. manawa sandhangan suku dumunung ing : a. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . e. Wanda wekasan : Becik. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. pun. kayata : Siswa. Tumrap ing wanda menga. an. ting.Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh. sulistya.1. cur b. bun. nyut. kayata : ing. wulu. wut. kayata : iki siji. keris. b. prit. pinten. ngati-ati.pir. crit c. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. anipun. kayata : Sampun. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3. bung.kancing Sing nyebal : ingkang b. manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. ping. kayata : Ut.murid c. utawa en. cumplung. sir. jun. suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. Tumrap ing wanda aswara jejeg.nglumpruk*) . manawa dumunung ing : a. kayata : Mung . Wanda wekasan kang sigeg. manawa sesigege dudu aksara irung. mancur. tur b. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun.blumbang. Wanda wekasan. banjur oleh panambang a. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. i. sing. Saliyane wanda wekasan .

teji. kayata : Kewala. sate. kayata : Rene. dewa. beji. enjing. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg. kreta. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling.kayata : Dumeh. Wanda wekasan. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. meh. suksma. kayata : mesem . le. kayata : Kate.bledheg . utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung. gepeng 3. taun je. rewanda. taun be b. pendeng. Tembung mung sawanda. Saliyane wanda wekasan. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. kayata : Endra. kemawon. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. sewaka d. kayata : Duksina. grenjeng d. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. pete c. eram. manawa dumunung ing : a. manawa dumunung ing . Tumrap ing wanda menga aswara miring. kerem. gule.c. bengkong 4. Tembung mung sawanda : He. godheg. the. endha b. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. estu. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku . menda. kayata : Keri. Wanda wekasan kang sigeg.kayata : Heh. a. leren. joged. manawa dumunung ing : a. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. jres b. cekli b. tempe. keksi c. trustha. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku. estri. cebol 2. kayata : Keyok. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kayata : Kendel. kengser. pelo e. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku. kayata : Jengki. cemplang. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung. Purwane tembung 3 wanda. kayata : Kendhang.

babon. moh. konthit. kayata : Plonthang. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. Wanda wekasan. kayata : Sinyo. bedho. semboja. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. lo b. mori. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. wo. kayata : Coplok. Tembung mung sawanda. anjlog c. manawa dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. komplang. komuk. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. manawa dumunung ing : a. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . kondhe c. kongas 2. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. kayata : Ho. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. kayata : Korawa. ngombe. manawa dumunung ing : a. bodho. kolu b. dom. buta locaya d. so. blondho. Wanda wekasan. Tembung mung sawanda. kayata : Nyonyah. krodhong. kojur. Tumrap wanda menga aswara jejeg. Purwane tembung telung wanda. wolu. conto b. kayata : Adoh. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. kayata : Lor.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. ngaso. jlog b. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. Kondhe. kayata : . kopyor 3. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. an . lodaya. kayata : Krodha. rebo c. ore e. loh. Tumrap ing wanda menga aswara miring. kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. kayata : Topi. yen dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg.

ana kang unine kanthi abab akeh. jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. kandha. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. kancanipun. langka. Aksara ha ( a ) upamane. kongsi. kayata : Sonten. lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara. Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. ana kang unine jejeg. kayata : Jongki. Tuladhane : kancaku (kancamu. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . kajaba yen dipanambangi a. candra.Amba. lan ana kang miring. randha Ganda. kroncong. taling-tarung iku banjur ILANG . 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. Diarani mangkono. unine ora mesthi padha . tongki e. nangka. Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . Kang njalari klira-kliru mangkono. gombyok. kancane. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. kancanira. Aksara legena. kancaningsun ) d. konten. plonthos Brongkos. Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. unine ana sing anteb lan ana kang ampang. lombok Lonthong. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. ana kang mawa abab mandamanda. brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA.

Karang Tembok akeh wong mati. pѐsѐk. Swara e owah dadi ѐ . Teka sawah kok diwedeni. rene. buru. Tanjung Perak akeh kapale. bolong. cere. Aja methik kembang semboja. suku. Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. Sukur-sukur yen pena jawa. Swara u tetep diunekake u. Tuladha : buku. loro. jārān. karung. rana. kene. Tuladha : popok. Uwur-uwur kodhok segara. Supaya awak ilang sangkale. lugu. kāwāt. Swara e tetep diunekake e. Bandeng nener disaut ula. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Ayuk unjung marang wong tuwa. Dadi wong wedok sing ngati-ati. . gosong. Tuladha : bѐbѐk. Tuladha : pepe. Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. kana. mѐpѐt. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. lѐrѐn. Swara o owah dadi a. semut. Lunga wengi nglayap neng lurung. kono. Tuladha : sapa. Wayah mahgrib budhal nang sawah. bathuk.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. Tuladha : sarung. Swara u owah dadi o. Lenga leteng nyebenggolan. Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho. Peteng-peteng golek senggolan. rasa. pāngān. Aja nganti kena panggodha. jodho. bosok. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung.

Menawi lepat nyuwun ngapura. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu. Tuku jamu nang kampung Gubeng. Aneng donya pira lawase. Kula mbenjing tumut sinten. Suwe ora jamu. Esuk enjing sore sonten. Sedulur sing jawa kula tumuti. Suwe ora ketemu. Walang ijo dawa suthange. Ireng-ireng ndang jumputana. Ketemu pisan bingung atine. Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Walang ireng mabur mbrengengeng. Santen duduh kalapa. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Pena kuru mikiri sapa. Mikiri cacak gak tau kumpul. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Nang Wendhit tukua klentheng. Ati seneng ndang turutana. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Mung sayange bokonge sak amben. Lalapane pluru karaben.Tak ngengeri sak urip kula. Cekap semanten atur kawula. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Marut klapa katut ampase. Nandur tela kula guluti. Rujak kanon pecelan mortir. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Mangan kupat weton Medura. Jamu pisan peresan pace. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Pena turu rak ngimpi apa.

bosok. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. cecak. ambyur. mrucut. wulu. jamu. pejah. cere. suku. srutu. kere. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. ambyah. gapyuk. sapi. pepe. Tuladha : kreteg. trebis. bibi. pepet. gobyog. sengak. sangu. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. kepyur. watu. prenjak. kodhok. dhedhet. loro. degan. lele. patra. cedhak. kosong. mari. yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki . rono.Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . pipi. mati. mligi. bolong. bodho. lemek. panu. buku. tamu. cakra. tyas. kono. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . . lagi. krupuk.menek. geneng. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. kerek. brana. setya. bathi. tangi. Tuladha : putra. cekak. prenthul. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. turu. gepyok. sigra. kebak. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. tentrem. mrana. kanti. grenjeng. kranjang. driji. krembangan. tuku. grendul. mopo. bebek. mili. janji. sempyok. trenyuh. bau. 2. trebang. gebyagan. cocor.

pecah. bubrah. kolah. bocah. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. Tuladha : pasar. lungguh. muter. papah. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. awor. janger. 4. momong. Kajaba iku. ngalor. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. kurung. kapang. gogor. bubar. Tuladha : gagah. menir. wegah. Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa). beber. . saguh. SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . bobor. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. weruh. dadi lelirune pada lungsi (titik ). pulung. Layar : minangka lelirune sigeg “r” . bakuh. mothah. . kether. jagang. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. palang.3. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. gosong. putung. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. kobong. tukar. pasir.

Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa. 2. bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . 3. tembung “lungguh” ngoko. Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” . dene “linggih” Krama Ngoko.

panganggone : Seratanipun boten patos sae. utawa YU” dadi “JENG” . Pati = pejah. Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4. Wanda wekasan “DA. TI. raja pejah. Anggenipun tilem kepatos. 6. REP. YA. JU. DI. SA. pejah gesang. TA. Wanda wekasan “RU. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos . panganggone : toh pejah.

. Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7. aken 10. RANG. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH.ake = ….. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten . RA. EN. BU. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11. RAM” dadi “WIS”.arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R. . Sing nduweni wanda wekasan “NA. IN. U. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. RE. Sing nduweni vocal pungkasan “I. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9. E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. Ana sing nduweni pungkasan “AN. RI. BUH.

kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap . Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. Sing nduweni pungkasan “DU. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”. DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15. kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16.mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18. banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. Sing nduweni wanda wekasan “RI. Ana sing ora ana pathokane .

02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas. tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan . Tembung Krama Reaksi: Kamis.gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA.

gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata. Surabaya. 2 September 2010. . njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya.nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah.

Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe. 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S.. Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu. Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung.

Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha). saiki ora (mung wantah bae). tinnampanan saiki tinampanan. punnika saiki punika. 3. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda.runtut. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. purwa a (ha) kudu katulis ng. anulis saiki nulis. Conto : punnapa saiki punapa. Tembung punika. ingara-ara saiki ing ara-ara. 8. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . Conto : pinnanggih saiki pinanggih. nanging saiki ora. ing antarane : 1. saiki ora.pdf. dummugi saiki dumugi. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . 6. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. punniki saiki puniki. 4. saiki ora. conto : ingalas saiki ing alas. 2. Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing. saiki ora. 7. saiki ora. Conto : anyapu saiki nyapu. punapa. Conto : dhummateng saiki dhumateng. panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format . nanging mung wantah bae. 5. Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. puniki nganggo na rangkep. Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful