TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

ingkang agengipun ngungkuli kula. bajingan . benjing sampeyan wangsul. Juru amek iwak mangsuli :”O. iku wus mesthi katekem ing tanganku. tartamtu kowe bakal kalorop. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. kanca cilik. sepele ing atasipun sampeyan. saka kurang wiweka nyarap pancing. banjur rampung. nuli metu akale.kudu diantepi dadi siji. kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh. Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. kula sampeyan pancing. Kajengipun kula ageng rumiyin. Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. rungokna celathuku. kula mugi sampeyan eculaken malih. banjur kena. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. 1953. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. gentho = bangsat. sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. . Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan.. Saka getere marang gegantungane pepesthen. Imam Supardi. awit taksih alit. lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. yen kolirokake karo kang durung mesthi. Kowe nedya mblilu aku. Yen kowe saiki dakculna. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). awit wis dicekel marang kang mancing. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. arep dilebokake ing kepis. Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. njaluk ditresnani. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine .

ora ngandel = ora percaya. ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel. aja ngandelaken sira iku. Asu Ajag. ambeg = ambek. Yen kepingin maca. ambeg darma = welasan. sing dijagakake. seneng tetulung. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. kliken ana kene! . FABEL. (Iku mau upamane. nata = ratu. 4. 23 September 2010 ADIGANG. narpati. watak. keblasuk. nduweni bebuden.F. ngandelaken = mercaya. ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh. ADIGUNG. Tegese tembung : andel = percaya. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. Iku upamanipun. suteng = suta + ing = anake. Mangkono mau ambege wong digung. Kuwuk Lan Macan Tutul. Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. kalorop = kapusan. 5. ing wusana dadi asor. katong. Laler lan Kreta Cilik. ambeg welas = welasan .liding dongeng = katrangan karepe dongeng. sapa sing bakal wani. Lan Wedhus Lanang. andel-andel = sing dipercaya. naradipati. Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. Cempe. Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. senapati. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. 3. 2. gegedhug. iku ambege wong digung. njagakake . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. suteng nata iya sapa ingkang wani. ambeg siya = awatak siya marang.kumendel. 7. aja kowe ngendelake yen putrane ratu. narendra. Dr C. wekasan dadi asor).

seneng tukaran. si kidang suka ing patinipun. 9. Tegese tembung : suka = seneng. nemahi bebaya amarga katalompen 2. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. 10. samubarang kabisan dipun dheweki. satemah dadi geguyon. (Dene telu-telune iku. ilang. ngandelaken ing kasuranipun. satemah = wasanane. maoni. maido.8. si kidang kasukan sing njalari patine. pan si gajah alena patinireki. tundhone. kurang weweka. tineneman nora pecus. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. para tantang candhala anyenyampahi. Katelu nora patut. ingong. ingsun = aku. ngandelken upase mandos. wusanane dadi geguyon). Dene katelu iku. pangrasa 2. si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). tuging prana ora injoh. para tantang = seneng kekerengan. si ula ing patinipun. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine. candhala = nistha . sapa pinter kaya ingsun. suka parisuka = seneng-seneng. dayaning urip. mati. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. tutug. Bareng ditemeni ora bisa. ati. patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. ala bebudene lan seneng nacad. ala kalakuwane nyampahi = moyoki. ambekan. ora ana sing pinter kajaba aku. seneng kekerengan. . Ambeg adigang iku. ingwang. tekan prana = 1. ngandelaken kapinteranipun. Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. napas. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. Adiguna puniku. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. kasukan = kasenengan lena = 1. tug = ketug.

yen ditiru malah luput. ngompak. dikeker. Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku. Tembung-tembung mau didadekake satembung. Yen saupama ora dibuwang wandane . tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi. Yen wis tinitah wong agung. kang ala lakunireki. cegah dhahar lawan guling. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. Ana candhake . manggon. Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . lan aja sok sukan-sukan. Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). satemah anenulari. ciri-ciri. aja leket lan wong ala. ala watake wong suka. nora wurung ngajak-ajak. kajalomprong = keblasuk. maton banget. ora diwedharake marang liyan. (Wulangreh. kapusan. ngonggrong. Serat Wulangreh Reaksi: Selasa.yen tiniru mapan dadi luput. nyuda prayitnaning batin. manggon ing papan prayoga. titikane = tetenger. aja sira nggunggung dhiri. ketitik = kaweruhan. konangan. kang penting (perlu). 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. wewadi = kang sejati. (Katelune mau ora pantes.. wekasane kajalomprong. perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. kesasar.. anggunggung = ngalem sing keladuk. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. bungah akeh wong anggunggung. titikane wong anom kurang wewadi. Samono uga tembung lakunireki. bakal kaluwihan sawanda. anganggoa sawatawis.

ratu) narpendah = narpa + endah (tg. teguh ayu luputa ing lara. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA. manggon ing) 2.munggweng = munggu + ing (tg. (tg. ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. luput ing bilahi kabeh. (tg. Tuladha: narenda = nara + endra. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil. Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. 1. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. . sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). tujuane. wong sing pangwasane kaya bathara endra. Ana kidung rumeksa ing wengi. sugih dhuwit ) 3. karepe) sugyarta = sugih + arta.

Siti Aminah bayuning angga. 3. temahan rahayu mangke. netraku ya Muhammad. nabi Brahim nyawaku. nabi Yakub pamiarsaningwang. Edris ing rambutku. 5. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih.jim setan datan purun. Abubakar getih daging Ngumar singgih. paneluhan tan ana wani. maling adoh tan wani perak ing mami. sakehing braja luput. nabi Yunus ing otot mami. tuju guna pan sirna. kayu aeng lemah sangar. pinayungan ing Hyang Suksma. dadya sarira tunggal. 4. sato galak tutut. Pagupakaning warak sakalir. lan sagung pra rasul. Dawud suwaraku mangke. nadyan arga myang segara asat. miwah panggawe ala. bagindha Ngali kulit wang. Ayub ing ususku mangke. nabi Yusup rupengwang. ingideran pra widadari. myang pakiponing merak. pamuluku rasul. Sakehing lara pan samya bali. songing landhak guwane wong lemah miring. nabi Sleman kasekten mami. Sungsumipun Patimah linuwih. sakehing wisa tawa. sakeh ama pan samya miruda. pinayungan Adam Kawa. pangucap nabi Musa. balung bagendha Ngusman. kadi kapuk tiba ing wesi. 2. sampun pepak sakathahe para nabi. nabi Nuh ing jejantung. dadya sarira ayu. 6. welas asih pandulune. rineksa malaekat. ati Adam utekku bagendha Esis. gunaning wong luput. geni atemahan tirta. .

kang agring nuli waras. lamun winaca ing toya. iderana galengane. PRIMBON Reaksi: Minggu. Lamun arsa tulus nandur pari. enggal nuli sinauran. wacanen kidung iku. angsala tigang pulukan. 8. dadya ayuning jasad. kinarya sesembur. watek ken ing sekul. Lamun ana wong kadendha kaki. lamun sira arsa prang.Ana wiji sawiji dadi. ingkang pencar salumahing jagad. puwasaa sawengi sadina. ing wanci tengah dalu. becik wacanen den age. KEPRIYE ? . wong edan nuli waras. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. kasamadan dening date. 7. mring hyang suksma kang utang punika singgih. ping sawelas wacanen singgih. kang maca kang angrungu. sakeh ama tan ana wani. dadya unggul prangira. 19 September 2010 SATRIYA . kang anurat kang animpeni. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. luwar ingkang kabanda. kang kadendha wurung. wong kabanda wong kakehan utang.

Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu. sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. kayata mbrantas tindak korupsi. sing tundhone malah kliru. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA.F. mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. 18 September 2010 PARIKAN (3) . Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter. Dene nyatriya : nduweni watak satriya . Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur. Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. pinter ing sakabehe. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener.Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu. supaya kabeh padha nduweni watak satriya. Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. utawa prajurit luhur. Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu.

Bir temulawak. Rupane ireng dadi golekan. Dilirik ora rumangsa. Timbang golek aluwung balen. Sing dadi nyatane. 5. Kalah dhisik aja ngresula. 4. Kodhoke kalung kupat. Nyang Sala payunge ilang. Awan-awan mlaku ngulon. Purwadadi kuthane. Dadi randha aja sumelang. Jombang Kertasana. Boyoke sing ora kuwat. 9. Theklek kecemplung kalen. Gresik Surabaya. Mangan gethuk ra nganggo klapa. 8. Ireng-ireng kembang telekan. Abot entheng tak lakonane. 12. Kene gedibagan kana ra piye-piye. Diajak gemang ditinggal gulung koming. Klambi abang suweng ontang-anting. Lurik Pantiyasa. Dipikir ngrusakke awak. 3. Gedhogan omahe cempe. 11. 6. 10. 2. Yen wis gathuk ngenteni apa. Nganti edan ora kelakon. . 13. Omah gendheng tak saponane. 14. 7.1. Yen kebimbang ndang takokena.

pepali iku mangkene. 3. aja ladak lan aja jail. tiniru iku kena. yen sira dadi agung. nora wurung mbejang manggih arja. Lungguh jejer gak wani omong. Pepali ku ajinen ambrekati. lan aja mburu aleman. . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. lan aja ati ngiwa. lan aja celimut. amarentah marang wong cilik. yen angucap ngarah-arah. Sapa-sapa wong kang agawe becik. nora kena sira wadani. yen alungguh nora pegat ngati-ati. aja agawe angkuh. mundhak ora tulus. tekeng saturun-turune. pambegane alus. jalma patrap iku kasihana. iku arahen sawabe. aja ati serakah. ambrekati wong iku. aja sedaya-daya. 2. tur selamet sarta kuwarasan. aja ladak wong ladak pan gelis mati.15. nora gelem gumampang. Nyangking ember isine lonthong. Padha sira tetirua kaki.

6. kasor dening tyas raharja. Kawruhana pambengkasing kardi. niwasi sabarang karya. amung budi rahayu. aja nacah mrentahe ingkang patitis.nggonmu dadi pangauban. kang anggung ginunggung. iku nora dadi gedhe. miwah jagal melanten lan kumala. 5. pan wus aja ngaruh-aruhi. aja sira mbedhukun. pakuning rat lelananging jagad. 7. anggung katelanjukan. aja sira kepingijn kedhotan. wong sembrana temahane nora becik. aja ndhalang lan aja grami. Kumbah krakah cukit lan andulit. iku kaum sanyata. setya tuhu marang hyang widhi. . yen dinulu asih semune prak ati. lawan dudu sandhangan. tutur ingsun kang nedya utama. bagus iku nyatanira. kang den ajab mung reruba. Lawan aja dhemen ngaji-aji. dipun idhep wong bagus. wong akal ilang baguse. pambengkasing jagad kabeh. dudu rupa iku. 8. aja budi sudagar. kabeh kapiyarsakna. aja sira ngegungaken akal. kaum iku padune cukeng abengis. angarjani sarirane. wya nganti seling surup. Padha sira ngestokena kaki. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. yen tumpang suh iku niwasi. bagus iku dudu mas picis. temah sasar susur. warastra pira-pira. harjaning rat punika pakuning bumi. kadigdayan apa dene. Poma-poma anak putu mami. rasa rasaning kembang. aja watak kaum. tengraning jalma utama. nganggoa tepa-tepa. wajib sinirik iku. matuh analutuh. patrap solah prasaja. 4. aja doyan sembrana.

Aja watak sira sugih wani. aja ati canthula. Keh tepane mring sagunging ngaurip. aja ngendelken pintere. aja watak sok ngajak tukaran. aja watak anguthuh. sing sapa atine ala. ingkang jero isi emas. 11. tingkah una-unine prasaja. wong ala nemu ala. 10.nyenyenges nanjak-anjak. ala kang tinemu. Poma-poma anak putu sami. miwah geni binakar warih. iku talining barat. eseme kadi juruh. manjing atos nora renggang. bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. aketareng basa. ja ewanan lan aja jail. ingkang sasingkal gedhene. nora wurung bilahi pianggih wuri. ingkang nduwe bale kencana puniki. 12. aja anggunggung laku. bola bali kinenca. sayektine ana tingkah solah muni. aja sira mengeran busana. kang cendhak kethokana. katon amawa cahya. . dadi panengran gedhene. ing wong urip dipun titeni. katandha ing semu. 9. saujare manis trus ati. pan uninga ati tengu gengnya. iku ingaran dhomas. kawruhana iku. aja ngendelken kuwanen. endhog bisa keluruk. semu becik semu ala. Pae wong kang makrifat sejati. wong bodho puniku.

yen uwus katiwasan. atinira tan nganggo was-uwas. sababe sinau maca. iku wong olah semu. enakena ing atine. 14. padhang peteng padha sumandhing. Aja sira amadhakken jalmi. waspada marang ciptane. sumangga ring kadarman. jaba jalmu utama. mulane ana wong ngucap. Ayam ginusah yen munggah panti. mulane awewuda.13. 17. ciptane nrus kalbu. 15. yen bisaa nora beda padha urip. nuhoni ingkang wawenang. segara jurang gunung. pan dudu rayatira. aja kaya si soma. yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. aruhana iku. wenangira kawula pasthi. kaya uwong pan ora ngerti. iku kabeh aneng kene. sapa bisa wong iku njaringi angin. muhung cipta harjaning ragi. apan iku nggemeni darbek pribadi. kebone pinukul. kebo ingadhangan bae. aja sira prih weruh. . miwah harjaning wuntat. tan liya ananipun. wus aneng sireku. yen layak ingaruhan. tur iku mundhak apa. pan srengenge lintang lan rembulan. Patrapena rayatira kaki. yen tan layak enengena. Bumi geni banyu miwah angin. lamun sira tetanggan kaki. adoh kalawan perak. anak putu sanak presanakan. aja sira tutuh. atanapi lamung mangan beras. Tama temen tumanem ing ati. kebo sapi miwah iwen. lamun sira amuruk. kelangan tambah duraka. amarentah kaya sato kewan. weruhena yen during sisip. 16.

ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya. singset dongane ndhrindhil. amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong . 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN).Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu. Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. 12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet . 10 September 2010 .

trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. f. b. Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. madyapada f. trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). pada andhap d. unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang . pada luhur b. j.PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. Pada lungsi l. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan. maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku. Guru utawa “uger-uger”. wasanapada g. Wasana pada. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. i. Pada Guru (uger-uger) h. . tangeh “. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa. Adeg-adeg utawa ada-ada. Pada madya. Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. Madyapada. Pada madya c. Purwapada. Tuladhane: d. Pada lingsa. pada pangkat 2. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. Pada andhap. Adeg-adeg (ada-ada) i. unine iya “mangajapa”. penggedhe utawa wong tuwa). Pada pancak. e. g. pada pancak j. purwapada e. c. tegese “adoh. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. trape ing bebukaning ukara. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. unine mandrawa. k. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa. h. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. Pada luhur . gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. dadi sawise satatabasa utawa adangiyah. Pada lingsa k.

utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. e. Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121. 4. Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. supaya gampang dingreteni maksude. AKSARA SWARA. aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. Tuladhane . Saben aksara Murda ana pasangane. Murda = sirah (Walanda = hoofd. kayata raseksa. kanggone ana ing wekasaning ukara. Ing wekasaning gatraning tembang. Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. Nya. tegese kanggo pakurmatan. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. Pa. Ing saburine tembung “mangkene”. Saiki jaman demokrasi . a. Ba. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. Aksara murda iku satemene ORA ANA. d. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b. Cukup nganggo aksara murda siji . AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. f. Sa. katulis nganggo aksara murda. nanging pasangane ana . Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . dadi dienggo misah ukara. Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA.l. 3. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda. Pada pangkat. jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah. kosok baline aksara alpaprana. Inggris : capital). 5. Ga. gunane werna-werna. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. Ka. Pada lungsi. yaiku : Na. Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Ta. c. Aksara Ca ora ana murdane . Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. 3.

adol lenga. angsal rejeki. Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. U. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. 5. dipun remet. Tembung manca kang ora dicethakake. aremarem. z. pelem. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. Raden Burham.bae. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. malem Rebo. dadi lelirune le Kalebu aksara swara. marem. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi. f. lemah. Pak Idris. Wulan April. yaiku : kh. O. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. dz. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. Mas Sudarsana. Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg. pambarep. ya burine maneh. boten lenggah 2. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega . katon regeng. Tuladhane. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu.rena. Aksara rekan cacahe ana lima. I. sanget remen.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. karep. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara. yaiku : A. Prawiramartaya. Usman. Aksara swara iku sejatine mung ana lima. kayata : Agustus. Nga dilelet. yen burine ora ana murdane. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. kayata : Dipaprawira. resik. Mas Umarsaid. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. Pangkat Opsihter. Ibrahim.mangan lepet 4. lumrahe katulis tanpa aksara swara. marem. pelem legi. luwih-luwih tembung Arab. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . Inggris 3. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. Aksara swara ora kena dadi pasangan. lembut. Bu guru Nurratri. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. E. sarem. aksara sing ngarep dhewe. dadi lelirune re. damel rempeyek gelem. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. ya aksara burine . Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. wulan Rejeb. sareng. Espres Oktober. A – kara unine a.

E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . Murid SMP ing sekolahanku :294. O. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi . layar utawa cecak . manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan. sawulan punika :30: dinten. Aksara Swara. Tuladhane : sampun faham. zakat fitrah. ANGKA JAWA 1. saweg dzikir.Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I. Taun Masehi sapunika :2010 3. Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. Tuladhane : Mangkate jam :7. layar. supaya ora mbingungake . Tuladhane : fitrah. utawa cecak ing sisih tengen. E. U. sumerep ghaib. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. sesigeging wanda iku kudu dipangku. firman 3. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene . wayahe :8. dwifungsi. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. dene yen karaketan sandhangan wulu. Aksara Murda. cecake telu dumunung ing sisih kiwa. Aksara Rekan. Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . farlu. Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. cecake telu dumunung ing sajroning pepet. sandhangan wulu.

Tumrap ing wanda menga.pir. sir. ting. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. kayata : Ut. kayata : Mung . prit. sulistya. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. jun.nglumpruk*) . crit c. Wanda wekasan : Becik. tir. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. wulu. cur b. pun.Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh. Wanda wekasan. ping. mancur. manawa sandhangan suku dumunung ing : a. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3.kancing Sing nyebal : ingkang b.brutu 2. manawa dumunung ing : a. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. srundeng c. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. wit. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kayata : Cit. sing. kayata : bumbung . wut. kayata : Siswa.murid c. kayata : Tuhu. manawa dumunung ing : a. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. lunyu. utawa en. Saliyane wanda wekasan . kayata : iki siji.1. manawa sesigege dudu aksara irung. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . kayata : Timba.blumbang. keris. manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. Wanda wekasan kang sigeg. kayata : Sampun. bung. dadi kyai 2. banjur oleh panambang a. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. Tumrap ing wanda aswara jejeg. Tumrap ing wanda menga. cumplung. bun. kabeh sandhangan suku aswara jejeg. pring. an. nyut. ngati-ati. pinten. anipun. nyamplung. b. e. i. bur. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. kayata : ing. tur b. suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1.

Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. kayata : Endra. kayata : Kendel. enjing. kreta. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku . kerem. Saliyane wanda wekasan. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. menda. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. taun be b. Tumrap ing wanda menga aswara miring. Tembung mung sawanda. grenjeng d. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku. estri. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena.bledheg . manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. Purwane tembung 3 wanda. eram. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku. kemawon. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. pete c. taun je. cekli b. kayata : Keyok. dewa. bengkong 4.c. kayata : mesem .kayata : Heh. Wanda wekasan. pendeng. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kayata : Jengki. kayata : Kate. godheg. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg. tempe. endha b. kayata : Kendhang. kayata : Rene. leren. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. estu. kayata : Keri. a. Tembung mung sawanda : He. rewanda. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling. manawa dumunung ing . kayata : Kewala. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. jres b. pelo e. manawa dumunung ing : a. manawa dumunung ing : a. kengser. the. Wanda wekasan kang sigeg.kayata : Dumeh. gepeng 3. cemplang. suksma. kayata : Duksina. beji. utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung. sewaka d. sate. gule. keksi c. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. teji. cebol 2. le. trustha. meh. joged.

kondhe c. ore e. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. semboja. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. konthit. loh. kayata : Korawa. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. babon. kopyor 3. Tembung mung sawanda. rebo c. buta locaya d. Tumrap wanda menga aswara jejeg. kayata : Ho. Tumrap ing wanda menga aswara miring. wolu. komplang. kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. manawa dumunung ing : a. krodhong. kayata : Sinyo. kayata : Adoh. manawa dumunung ing : a. kongas 2. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. Wanda wekasan. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . manawa dumunung ing : a. conto b. kayata : Coplok. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. bodho. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. Wanda wekasan. kayata : Krodha. kayata : Lor. jlog b. kayata : Topi. kayata : . lo b. Tembung mung sawanda. ngombe. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. lodaya. yen dumunung ing : a. so. Kondhe. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. Purwane tembung telung wanda. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. an . mori. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. dom. kayata : Nyonyah. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. wo. kojur. kolu b. moh. anjlog c.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. blondho. kayata : Plonthang. bedho. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. ngaso. komuk.

unine ana sing anteb lan ana kang ampang. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. ana kang mawa abab mandamanda. lan ana kang miring. lombok Lonthong. Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . kayata : Sonten. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. kroncong. kongsi. konten. Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. kancane. randha Ganda. plonthos Brongkos. tongki e. candra. Diarani mangkono. kajaba yen dipanambangi a. kancanira. Kang njalari klira-kliru mangkono. unine ora mesthi padha . taling-tarung iku banjur ILANG . ana kang unine kanthi abab akeh. Aksara legena. nangka. Tuladhane : kancaku (kancamu. 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. kancaningsun ) d.Amba. kayata : Jongki. langka. lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara. kancanipun. kandha. gombyok. Aksara ha ( a ) upamane. ana kang unine jejeg.

Tuladha : pepe. rana. Dadi wong wedok sing ngati-ati. Swara u owah dadi o. Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. mѐpѐt. . Ayuk unjung marang wong tuwa. Karang Tembok akeh wong mati. pāngān. jārān. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. bathuk. Swara e tetep diunekake e. loro. Lenga leteng nyebenggolan. Tuladha : sapa. Tuladha : buku. Tuladha : bѐbѐk. Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho. lugu. buru. kana. Bandeng nener disaut ula. Tuladha : popok. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . rasa. Aja methik kembang semboja. kāwāt. Wayah mahgrib budhal nang sawah. Supaya awak ilang sangkale. cere. kono. rene. jodho. Swara o owah dadi a. Tuladha : sarung. lѐrѐn. Aja nganti kena panggodha.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung. Sukur-sukur yen pena jawa. suku. Uwur-uwur kodhok segara. bolong. Peteng-peteng golek senggolan. semut. pѐsѐk. Teka sawah kok diwedeni. kene. Swara u tetep diunekake u. bosok. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. gosong. Tanjung Perak akeh kapale. Swara e owah dadi ѐ . Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. karung. Lunga wengi nglayap neng lurung.

Cekap semanten atur kawula. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Kula mbenjing tumut sinten. Pena kuru mikiri sapa. Rujak kanon pecelan mortir. Mangan kupat weton Medura. Ati seneng ndang turutana. Jamu pisan peresan pace. Suwe ora jamu. Nang Wendhit tukua klentheng. Ireng-ireng ndang jumputana. Mikiri cacak gak tau kumpul. Menawi lepat nyuwun ngapura. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Marut klapa katut ampase. Aneng donya pira lawase.Tak ngengeri sak urip kula. Walang ireng mabur mbrengengeng. Walang ijo dawa suthange. Tuku jamu nang kampung Gubeng. Pena turu rak ngimpi apa. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Santen duduh kalapa. Sedulur sing jawa kula tumuti. Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Esuk enjing sore sonten. Lalapane pluru karaben. Nandur tela kula guluti. Ketemu pisan bingung atine. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Suwe ora ketemu. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Mung sayange bokonge sak amben. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu.

ambyur. kerek. kodhok. . grendul. kepyur. kebak. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. dhedhet. pepe. bodho. sapi. prenjak. ambyah. pipi. buku. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. cecak. watu. loro. mati. lagi. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng. sangu. bau. mopo. mrana. prenthul. yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki . kere. sempyok. sengak. suku. kono. tuku. brana.menek. cocor. cekak. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. bibi. grenjeng. janji. mili. mari. driji. cere.Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. lele. sigra. gepyok. kranjang. setya. degan. gebyagan. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . pepet. turu. Tuladha : putra. krupuk. bosok. srutu. patra. gapyuk. gobyog. trenyuh. tangi. mrucut. kosong. trebang. wulu. kanti. cakra. bathi. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. tyas. bolong. krembangan. 2. pejah. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . panu. cedhak. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. tentrem. Tuladha : kreteg. bebek. trebis. jamu. lemek. geneng. mligi. rono. tamu.

bobor. muter. momong. pasir. bubrah. palang. beber. kapang. jagang. bubar. wegah. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. dadi lelirune pada lungsi (titik ). lungguh. menir. saguh. janger. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Tuladha : pasar. Layar : minangka lelirune sigeg “r” . yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. mothah. awor. bakuh. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). Kajaba iku. putung. pecah. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. tukar. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. . weruh. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. bocah. kobong. . gogor. Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa).3. papah. ngalor. kether. Tuladha : gagah. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. kolah. pulung. gosong. SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . kurung. 4.

dene “linggih” Krama Ngoko. vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . 3. bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . tembung “lungguh” ngoko. Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” . vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. 2.Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa.

Wanda wekasan “RU. REP. SA. Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5. DI. TA. JU. YA. TI. utawa YU” dadi “JENG” . Wanda wekasan “DA. panganggone : toh pejah. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos . panganggone : Seratanipun boten patos sae. pejah gesang.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4. Anggenipun tilem kepatos. Pati = pejah. 6. raja pejah.

IN. BU. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7. RA.ake = …. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9.. antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. RAM” dadi “WIS”.arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R.. Sing nduweni vocal pungkasan “I. U. aken 10. Ana sing nduweni pungkasan “AN. RANG. BUH. Sing nduweni wanda wekasan “NA. E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. RI. EN. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten . . RE.

banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”. Sing nduweni pungkasan “DU. Ana sing ora ana pathokane . Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18. DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15. kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16. Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. Sing nduweni wanda wekasan “RI. kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap .mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”.

gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA. Tembung Krama Reaksi: Kamis. 02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas. tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan .

. Surabaya. njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya. gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata. 2 September 2010.nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah.

Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe. Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu. dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe. Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung. 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S. Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN)..

Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep. Conto : punnapa saiki punapa. purwa a (ha) kudu katulis ng. nanging saiki ora. conto : ingalas saiki ing alas. Conto : anyapu saiki nyapu. punniki saiki puniki. 6. 8. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. Tembung punika. tinnampanan saiki tinampanan. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha). saiki ora. panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format . Conto : dhummateng saiki dhumateng. punapa. 7. Conto : pinnanggih saiki pinanggih. anulis saiki nulis. 2. ing antarane : 1. nanging mung wantah bae. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. saiki ora. saiki ora. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda. saiki ora (mung wantah bae).pdf. puniki nganggo na rangkep.runtut. saiki ora. 5. ingara-ara saiki ing ara-ara. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . dummugi saiki dumugi. Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. punnika saiki punika. 4. 3. Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing.