P. 1
Tata Krama

Tata Krama

5.0

|Views: 240|Likes:
Dipublikasikan oleh Surawan Be

More info:

Published by: Surawan Be on Nov 17, 2012
Hak Cipta:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/15/2015

pdf

text

original

TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

njaluk ditresnani. nuli metu akale. rungokna celathuku. Imam Supardi. Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan. Yen kowe saiki dakculna. banjur rampung. kanca cilik. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine . kula sampeyan pancing.. kula mugi sampeyan eculaken malih. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. benjing sampeyan wangsul. Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. banjur kena. awit wis dicekel marang kang mancing. Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. sepele ing atasipun sampeyan. iku wus mesthi katekem ing tanganku. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). tartamtu kowe bakal kalorop. sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. bajingan .kudu diantepi dadi siji. yen kolirokake karo kang durung mesthi. . lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. Kowe nedya mblilu aku. ingkang agengipun ngungkuli kula. arep dilebokake ing kepis. Juru amek iwak mangsuli :”O. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. Saka getere marang gegantungane pepesthen. gentho = bangsat. Kajengipun kula ageng rumiyin. 1953. Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. awit taksih alit. saka kurang wiweka nyarap pancing. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa.

Mangkono mau ambege wong digung. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. nduweni bebuden. kliken ana kene! . wekasan dadi asor). aja ngandelaken sira iku. suteng nata iya sapa ingkang wani. Iku upamanipun. Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. Kuwuk Lan Macan Tutul. Dr C. Asu Ajag. 3. narpati. Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. ambeg welas = welasan . ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel. gegedhug. keblasuk. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. 2.liding dongeng = katrangan karepe dongeng. naradipati. 7. ing wusana dadi asor. ambeg = ambek. narendra. seneng tetulung. aja kowe ngendelake yen putrane ratu. Cempe. andel-andel = sing dipercaya. Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh. ora ngandel = ora percaya. watak. suteng = suta + ing = anake. Laler lan Kreta Cilik. senapati. Yen kepingin maca. Tegese tembung : andel = percaya. ADIGUNG. nata = ratu. 5. kalorop = kapusan.kumendel.F. sapa sing bakal wani. ambeg siya = awatak siya marang. sing dijagakake. Lan Wedhus Lanang. FABEL. 23 September 2010 ADIGANG. katong. (Iku mau upamane. njagakake . ambeg darma = welasan. iku ambege wong digung. ngandelaken = mercaya. 4.

ora ana sing pinter kajaba aku. ingsun = aku. maido. ala bebudene lan seneng nacad.8. tug = ketug. samubarang kabisan dipun dheweki. candhala = nistha . nemahi bebaya amarga katalompen 2. maoni. Tegese tembung : suka = seneng. seneng kekerengan. tuging prana ora injoh. satemah dadi geguyon. ngandelaken ing kasuranipun. si ula ing patinipun. dayaning urip. pan si gajah alena patinireki. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. para tantang candhala anyenyampahi. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. ambekan. . Bareng ditemeni ora bisa. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. sapa pinter kaya ingsun. Dene katelu iku. kurang weweka. para tantang = seneng kekerengan. napas. ilang. Adiguna puniku. tundhone. ngandelaken kapinteranipun. mati. suka parisuka = seneng-seneng. tutug. 10. ngandelken upase mandos. pangrasa 2. tekan prana = 1. ingong. seneng tukaran. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. kasukan = kasenengan lena = 1. ati. ingwang. patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. wusanane dadi geguyon). (Dene telu-telune iku. Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine. si kidang kasukan sing njalari patine. satemah = wasanane. si kidang suka ing patinipun. Ambeg adigang iku. si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). 9. ala kalakuwane nyampahi = moyoki. tineneman nora pecus. Katelu nora patut.

Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w. bungah akeh wong anggunggung.. ngompak. manggon ing papan prayoga. aja leket lan wong ala. Tembung-tembung mau didadekake satembung. Yen wis tinitah wong agung. anganggoa sawatawis. kesasar. aja sira nggunggung dhiri. ketitik = kaweruhan. titikane wong anom kurang wewadi. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. bakal kaluwihan sawanda. titikane = tetenger. kajalomprong = keblasuk. tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi. wekasane kajalomprong. maton banget. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. ciri-ciri. ngonggrong. kapusan. ala watake wong suka. kang penting (perlu). Yen saupama ora dibuwang wandane . Serat Wulangreh Reaksi: Selasa. konangan. (Wulangreh. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. cegah dhahar lawan guling. nyuda prayitnaning batin.yen tiniru mapan dadi luput. (Katelune mau ora pantes. kang ala lakunireki.. perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . satemah anenulari. lan aja sok sukan-sukan. manggon. nora wurung ngajak-ajak. 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. Samono uga tembung lakunireki. Ana candhake . PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. ora diwedharake marang liyan. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. wewadi = kang sejati. anggunggung = ngalem sing keladuk. Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. yen ditiru malah luput. dikeker. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku.

Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. (tg. (tg. manggon ing) 2. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). Tuladha: narenda = nara + endra. sugih dhuwit ) 3. teguh ayu luputa ing lara. ratu) narpendah = narpa + endah (tg. Ana kidung rumeksa ing wengi. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA. ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. wong sing pangwasane kaya bathara endra. karepe) sugyarta = sugih + arta. tujuane. Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. luput ing bilahi kabeh. 1. sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku. .munggweng = munggu + ing (tg. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil.

myang pakiponing merak. sakehing wisa tawa. 3. pinayungan ing Hyang Suksma. pinayungan Adam Kawa. Abubakar getih daging Ngumar singgih. lan sagung pra rasul. nabi Yakub pamiarsaningwang. nadyan arga myang segara asat. kadi kapuk tiba ing wesi.jim setan datan purun. 2. sakehing braja luput. miwah panggawe ala. nabi Brahim nyawaku. gunaning wong luput. nabi Yusup rupengwang. 4. ingideran pra widadari. maling adoh tan wani perak ing mami. nabi Nuh ing jejantung. Edris ing rambutku. 6. ati Adam utekku bagendha Esis. . sampun pepak sakathahe para nabi. Sungsumipun Patimah linuwih. kayu aeng lemah sangar. dadya sarira tunggal. sato galak tutut. temahan rahayu mangke. Dawud suwaraku mangke. Ayub ing ususku mangke. rineksa malaekat. Pagupakaning warak sakalir. netraku ya Muhammad. 5. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih. bagindha Ngali kulit wang. balung bagendha Ngusman. nabi Yunus ing otot mami. paneluhan tan ana wani. pangucap nabi Musa. pamuluku rasul. dadya sarira ayu. tuju guna pan sirna. sakeh ama pan samya miruda. Siti Aminah bayuning angga. geni atemahan tirta. welas asih pandulune. songing landhak guwane wong lemah miring. Sakehing lara pan samya bali. nabi Sleman kasekten mami.

puwasaa sawengi sadina. ingkang pencar salumahing jagad. 7. ping sawelas wacanen singgih. wacanen kidung iku. PRIMBON Reaksi: Minggu. watek ken ing sekul. dadya ayuning jasad. kang maca kang angrungu. lamun sira arsa prang. wong edan nuli waras. kang kadendha wurung. kang agring nuli waras. sakeh ama tan ana wani. kinarya sesembur. luwar ingkang kabanda. wong kabanda wong kakehan utang. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. Lamun ana wong kadendha kaki. 19 September 2010 SATRIYA . kasamadan dening date. 8. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. mring hyang suksma kang utang punika singgih. KEPRIYE ? .Ana wiji sawiji dadi. lamun winaca ing toya. enggal nuli sinauran. ing wanci tengah dalu. angsala tigang pulukan. iderana galengane. Lamun arsa tulus nandur pari. becik wacanen den age. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. kang anurat kang animpeni. dadya unggul prangira.

F.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter. kayata mbrantas tindak korupsi. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener. supaya kabeh padha nduweni watak satriya.Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu. Dene nyatriya : nduweni watak satriya . 18 September 2010 PARIKAN (3) . yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel. sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. utawa prajurit luhur. Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. sing tundhone malah kliru. pinter ing sakabehe. Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur. Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA. Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu.

6. Dipikir ngrusakke awak. 4. Kodhoke kalung kupat. Kene gedibagan kana ra piye-piye. Timbang golek aluwung balen. Dadi randha aja sumelang. 12. 10. Ireng-ireng kembang telekan. Yen wis gathuk ngenteni apa. Omah gendheng tak saponane. Abot entheng tak lakonane. Gedhogan omahe cempe. Gresik Surabaya. Jombang Kertasana. . Awan-awan mlaku ngulon. Nganti edan ora kelakon. 11. 9. Purwadadi kuthane. 3. Diajak gemang ditinggal gulung koming. Rupane ireng dadi golekan. 14. 13. Dilirik ora rumangsa. Lurik Pantiyasa. Bir temulawak. Yen kebimbang ndang takokena. 7. Boyoke sing ora kuwat.1. Mangan gethuk ra nganggo klapa. Nyang Sala payunge ilang. Kalah dhisik aja ngresula. 2. 5. Theklek kecemplung kalen. Sing dadi nyatane. 8. Klambi abang suweng ontang-anting.

aja ati serakah. pambegane alus. jalma patrap iku kasihana. Pepali ku ajinen ambrekati. 3. aja ladak lan aja jail. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. aja ladak wong ladak pan gelis mati. nora kena sira wadani. lan aja mburu aleman. yen angucap ngarah-arah. Lungguh jejer gak wani omong. amarentah marang wong cilik. iku arahen sawabe. Nyangking ember isine lonthong. pepali iku mangkene. lan aja ati ngiwa. 2. tekeng saturun-turune. aja sedaya-daya. mundhak ora tulus. . lan aja celimut. ambrekati wong iku. yen alungguh nora pegat ngati-ati. Padha sira tetirua kaki.15. aja agawe angkuh. yen sira dadi agung. nora gelem gumampang. tiniru iku kena. nora wurung mbejang manggih arja. tur selamet sarta kuwarasan. Sapa-sapa wong kang agawe becik.

temah sasar susur. . wya nganti seling surup. bagus iku dudu mas picis. 7. kabeh kapiyarsakna. 8. bagus iku nyatanira. harjaning rat punika pakuning bumi.nggonmu dadi pangauban. anggung katelanjukan. aja sira mbedhukun. 5. 6. dudu rupa iku. Padha sira ngestokena kaki. aja budi sudagar. wong akal ilang baguse. 4. dipun idhep wong bagus. kang den ajab mung reruba. pakuning rat lelananging jagad. kadigdayan apa dene. wong sembrana temahane nora becik. Kawruhana pambengkasing kardi. iku kaum sanyata. matuh analutuh. aja ndhalang lan aja grami. rasa rasaning kembang. aja doyan sembrana. Poma-poma anak putu mami. Lawan aja dhemen ngaji-aji. tutur ingsun kang nedya utama. pambengkasing jagad kabeh. setya tuhu marang hyang widhi. pan wus aja ngaruh-aruhi. aja nacah mrentahe ingkang patitis. aja sira ngegungaken akal. yen tumpang suh iku niwasi. lawan dudu sandhangan. wajib sinirik iku. niwasi sabarang karya. iku nora dadi gedhe. aja watak kaum. miwah jagal melanten lan kumala. warastra pira-pira. Kumbah krakah cukit lan andulit. tengraning jalma utama. kang anggung ginunggung. kasor dening tyas raharja. angarjani sarirane. nganggoa tepa-tepa. kaum iku padune cukeng abengis. aja sira kepingijn kedhotan. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. yen dinulu asih semune prak ati. amung budi rahayu. patrap solah prasaja.

9. manjing atos nora renggang. pan uninga ati tengu gengnya. . 10. ala kang tinemu. dadi panengran gedhene. tingkah una-unine prasaja. aja watak anguthuh. eseme kadi juruh. ja ewanan lan aja jail. Pae wong kang makrifat sejati. ingkang nduwe bale kencana puniki. ing wong urip dipun titeni. katandha ing semu. sayektine ana tingkah solah muni. saujare manis trus ati. aja watak sok ngajak tukaran. ingkang jero isi emas. endhog bisa keluruk. bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. 11. iku ingaran dhomas. wong ala nemu ala. katon amawa cahya. aja anggunggung laku. aja sira mengeran busana. iku talining barat. 12. kang cendhak kethokana. kawruhana iku.nyenyenges nanjak-anjak. Keh tepane mring sagunging ngaurip. semu becik semu ala. aketareng basa. aja ngendelken kuwanen. miwah geni binakar warih. aja ati canthula. Poma-poma anak putu sami. ingkang sasingkal gedhene. sing sapa atine ala. nora wurung bilahi pianggih wuri. Aja watak sira sugih wani. bola bali kinenca. aja ngendelken pintere. wong bodho puniku.

17. Tama temen tumanem ing ati. yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. kebone pinukul. lamun sira amuruk. lamun sira tetanggan kaki. 15. muhung cipta harjaning ragi. miwah harjaning wuntat. kaya uwong pan ora ngerti. amarentah kaya sato kewan. 16. Patrapena rayatira kaki. pan srengenge lintang lan rembulan. mulane awewuda. sapa bisa wong iku njaringi angin. tan liya ananipun. yen tan layak enengena. yen uwus katiwasan. yen layak ingaruhan. jaba jalmu utama. aja kaya si soma. Ayam ginusah yen munggah panti. nuhoni ingkang wawenang. kebo sapi miwah iwen. enakena ing atine. aja sira tutuh. iku kabeh aneng kene. mulane ana wong ngucap. wenangira kawula pasthi. apan iku nggemeni darbek pribadi. kelangan tambah duraka. wus aneng sireku. kebo ingadhangan bae. 14. adoh kalawan perak. tur iku mundhak apa. Aja sira amadhakken jalmi. atinira tan nganggo was-uwas. waspada marang ciptane. sumangga ring kadarman. ciptane nrus kalbu. weruhena yen during sisip. . Bumi geni banyu miwah angin. padhang peteng padha sumandhing. atanapi lamung mangan beras. yen bisaa nora beda padha urip. aja sira prih weruh. iku wong olah semu. anak putu sanak presanakan. pan dudu rayatira. aruhana iku.13. sababe sinau maca. segara jurang gunung.

12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong . ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya. Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). 10 September 2010 . singset dongane ndhrindhil. amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet .Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu.

dadi sawise satatabasa utawa adangiyah. Pada madya c. Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. tangeh “. Purwapada. madyapada f. unine iya “mangajapa”. Guru utawa “uger-uger”. . pada andhap d. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. Pada pancak. unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang . tegese “adoh. trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa.PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa. trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. Pada luhur . Wasana pada. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. f. Pada andhap. j. trape ing bebukaning ukara. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. purwapada e. i. b. Pada lungsi l. Pada Guru (uger-uger) h. penggedhe utawa wong tuwa). Adeg-adeg utawa ada-ada. wasanapada g. pada pangkat 2. unine mandrawa. k. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. Pada lingsa k. Tuladhane: d. Pada lingsa. Adeg-adeg (ada-ada) i. Pada madya. Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. e. h. Madyapada. pada pancak j. g. c. gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. pada luhur b.

5. Ta. Sa. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah. e. kanggone ana ing wekasaning ukara. Ba. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. Ka. Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. Inggris : capital).l. Nya. Saiki jaman demokrasi . Aksara Ca ora ana murdane . Cukup nganggo aksara murda siji . Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . yaiku : Na. Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. 3. kosok baline aksara alpaprana. supaya gampang dingreteni maksude. Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. 3. 4. Tuladhane . Murda = sirah (Walanda = hoofd. aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. nanging pasangane ana . a. Pa. pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda. kayata raseksa. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b. kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. Pada lungsi. dadi dienggo misah ukara. yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. Pada pangkat. AKSARA SWARA. c. Saben aksara Murda ana pasangane. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. tegese kanggo pakurmatan. katulis nganggo aksara murda. f. Ing wekasaning gatraning tembang. Ing saburine tembung “mangkene”. Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. Aksara murda iku satemene ORA ANA. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. Ga. gunane werna-werna. Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. d. jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121.

boten lenggah 2. lembut. wulan Rejeb. dipun remet. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. yen burine ora ana murdane. Tuladhane. Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . sanget remen. luwih-luwih tembung Arab. kayata : Dipaprawira. marem. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. angsal rejeki. pelem. Mas Sudarsana. pelem legi. ya aksara burine .bae.rena. pambarep. Espres Oktober. lumrahe katulis tanpa aksara swara. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara.mangan lepet 4. Bu guru Nurratri. sarem. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. Pak Idris. katon regeng. ya burine maneh. yaiku : kh. f. Inggris 3. aksara sing ngarep dhewe. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega . dz. aremarem. O. resik. dadi lelirune re. sareng. E.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg. Raden Burham. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi. Aksara rekan cacahe ana lima. Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. Pangkat Opsihter. z. lemah. yaiku : A. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi. karep. Mas Umarsaid. I. Usman. Wulan April. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. Prawiramartaya. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. A – kara unine a. Aksara swara iku sejatine mung ana lima. 5. Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. malem Rebo. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. kayata : Agustus. Nga dilelet. marem.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. U. damel rempeyek gelem. adol lenga. Ibrahim. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . dadi lelirune le Kalebu aksara swara. Tembung manca kang ora dicethakake. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. Aksara swara ora kena dadi pasangan.

Taun Masehi sapunika :2010 3. Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. farlu. wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. layar. manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. cecake telu dumunung ing sisih kiwa. dwifungsi. saweg dzikir. supaya ora mbingungake . dene yen karaketan sandhangan wulu. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. sawulan punika :30: dinten. Aksara Swara. O. sesigeging wanda iku kudu dipangku. Tuladhane : sampun faham. sumerep ghaib. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. firman 3. Aksara Rekan. Tuladhane : Mangkate jam :7. Murid SMP ing sekolahanku :294. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene . Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . U. Aksara Murda. utawa cecak ing sisih tengen.Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. cecake telu dumunung ing sajroning pepet. E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan. Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. Tuladhane : fitrah. E. layar utawa cecak . zakat fitrah. sandhangan wulu. wayahe :8. ANGKA JAWA 1. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi .

wit. kayata : Siswa. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. sulistya. anipun. manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. kayata : iki siji. wulu. kayata : Tuhu.murid c. Wanda wekasan kang sigeg. kayata : Cit. lunyu. crit c. kayata : bumbung . prit. kayata : Mung . utawa en. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3. jun. bung. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. e. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. srundeng c. ngati-ati. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun.brutu 2. bun. kayata : Sampun. sing. kabeh sandhangan suku aswara jejeg. Wanda wekasan. pinten. manawa sesigege dudu aksara irung. manawa sandhangan suku dumunung ing : a. banjur oleh panambang a. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. manawa dumunung ing : a.blumbang.1. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring.Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh. Saliyane wanda wekasan . ping. i. an. dadi kyai 2. nyamplung. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. pring. cumplung. mancur. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. tur b. cur b. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . ting. suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. manawa dumunung ing : a.kancing Sing nyebal : ingkang b. b. bur. kayata : ing. Tumrap ing wanda menga. sir. Tumrap ing wanda aswara jejeg. keris. kayata : Ut. Wanda wekasan : Becik. pun. kayata : Timba.nglumpruk*) . wut. Tumrap ing wanda menga.pir. tir. nyut.

enjing. manawa dumunung ing . jres b.kayata : Heh. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. Wanda wekasan. keksi c. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. Tumrap ing wanda menga aswara miring. pendeng. Wanda wekasan kang sigeg. kayata : Kewala. kayata : Jengki. manawa dumunung ing : a. kayata : Kate. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku. taun be b. cebol 2. kayata : mesem . kengser. kayata : Kendel. Tembung mung sawanda : He. kerem. godheg. estri. cekli b. endha b. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. Saliyane wanda wekasan. Purwane tembung 3 wanda. estu. Tembung mung sawanda. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. manawa dumunung ing : a. beji.c. pelo e. gule. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. menda. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling. kayata : Keyok. utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung. cemplang. manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. tempe. leren. kayata : Keri. kreta. grenjeng d. suksma. sewaka d. le. eram. a. meh. kayata : Endra. taun je. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku .kayata : Dumeh. trustha. bengkong 4. gepeng 3. sate. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. teji. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. kayata : Duksina. pete c. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg.bledheg . kemawon. joged. rewanda. dewa. the. kayata : Rene. kayata : Kendhang.

Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. Tembung mung sawanda. bedho. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. krodhong.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. kopyor 3. Tumrap wanda menga aswara jejeg. semboja. jlog b. loh. yen dumunung ing : a. kolu b. konthit. lodaya. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. kayata : Sinyo. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . komuk. kayata : Krodha. kondhe c. ngombe. anjlog c. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. kayata : Korawa. Wanda wekasan. Kondhe. wo. kayata : Coplok. bodho. babon. kayata : Plonthang. moh. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. manawa dumunung ing : a. blondho. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. Purwane tembung telung wanda. so. Tumrap ing wanda menga aswara miring. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. komplang. kayata : Adoh. lo b. dom. conto b. manawa dumunung ing : a. Wanda wekasan. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. mori. kayata : Topi. kojur. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. manawa dumunung ing : a. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. kayata : Lor. wolu. kayata : Ho. kayata : . ore e. kongas 2. kayata : Nyonyah. rebo c. ngaso. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. buta locaya d. an . Tembung mung sawanda.

jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. Aksara legena. ana kang unine kanthi abab akeh. lan ana kang miring. Tuladhane : kancaku (kancamu. randha Ganda. unine ora mesthi padha . kroncong. Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. konten. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. kayata : Jongki.Amba. 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. unine ana sing anteb lan ana kang ampang. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. tongki e. lombok Lonthong. kandha. kancanipun. plonthos Brongkos. Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. nangka. taling-tarung iku banjur ILANG . Diarani mangkono. kancanira. kongsi. gombyok. kancaningsun ) d. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. kajaba yen dipanambangi a. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara. kancane. ana kang unine jejeg. ana kang mawa abab mandamanda. kayata : Sonten. langka. Aksara ha ( a ) upamane. candra. Kang njalari klira-kliru mangkono.

semut. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. karung. mѐpѐt. Swara o owah dadi a. lѐrѐn. loro. kāwāt. Uwur-uwur kodhok segara. Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung. kene. rasa. Tuladha : sarung. Karang Tembok akeh wong mati. Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. rene. Wayah mahgrib budhal nang sawah. gosong. Peteng-peteng golek senggolan. Tuladha : sapa. Tuladha : buku. Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. Supaya awak ilang sangkale. Lunga wengi nglayap neng lurung. . Sukur-sukur yen pena jawa. Swara u tetep diunekake u. bosok. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. Bandeng nener disaut ula. cere. bolong. Swara e tetep diunekake e. Dadi wong wedok sing ngati-ati. Swara e owah dadi ѐ . kono. lugu. buru. pāngān. jārān. Tanjung Perak akeh kapale. pѐsѐk. rana. Teka sawah kok diwedeni. Tuladha : pepe. kana. Lenga leteng nyebenggolan. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . jodho. Tuladha : bѐbѐk. Ayuk unjung marang wong tuwa. Aja nganti kena panggodha. bathuk. suku. Tuladha : popok. Swara u owah dadi o. Aja methik kembang semboja.

Ireng-ireng ndang jumputana. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Nang Wendhit tukua klentheng. Ati seneng ndang turutana. Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Suwe ora jamu. Cekap semanten atur kawula. Mangan kupat weton Medura. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Esuk enjing sore sonten. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Kula mbenjing tumut sinten. Suwe ora ketemu.Tak ngengeri sak urip kula. Lalapane pluru karaben. Tuku jamu nang kampung Gubeng. Marut klapa katut ampase. Sedulur sing jawa kula tumuti. Pena turu rak ngimpi apa. Nandur tela kula guluti. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Mung sayange bokonge sak amben. Aneng donya pira lawase. Rujak kanon pecelan mortir. Menawi lepat nyuwun ngapura. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Ketemu pisan bingung atine. Mikiri cacak gak tau kumpul. Santen duduh kalapa. Walang ijo dawa suthange. Walang ireng mabur mbrengengeng. Pena kuru mikiri sapa. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Jamu pisan peresan pace.

yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki .Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. gebyagan. sangu. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. kerek. mari. sengak. tamu. wulu. tangi. sigra. pipi. mati. cocor. cakra.menek. sapi. jamu. grendul. kepyur. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. pejah. 2. rono. setya. Tuladha : kreteg. pepe. mopo. cedhak. . gobyog. grenjeng. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng. srutu. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . suku. patra. tentrem. bebek. kranjang. gepyok. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. kanti. cecak. trenyuh. kono. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. watu. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . degan. prenthul. lagi. trebis. bau. janji. kebak. sempyok. brana. tyas. panu. Tuladha : putra. gapyuk. bodho. kere. lemek. dhedhet. bibi. trebang. mrana. cekak. buku. kodhok. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. cere. prenjak. krupuk. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. mrucut. tuku. krembangan. pepet. geneng. ambyur. lele. bathi. driji. kosong. mligi. mili. turu. loro. bolong. bosok. ambyah.

Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa). muter. palang. ngalor. weruh. beber. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. janger. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). bubrah. kobong. pasir. Tuladha : pasar. dadi lelirune pada lungsi (titik ). mothah. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. kolah. gogor. SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . saguh. bakuh. yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. pulung. bocah. kurung. 4. Layar : minangka lelirune sigeg “r” . Kajaba iku. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. wegah. . tukar. bobor. awor. pecah. kapang.3. gosong. . putung. papah. momong. Tuladha : gagah. bubar. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. lungguh. menir. kether. jagang. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA.

2. Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” . vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. tembung “lungguh” ngoko. vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. dene “linggih” Krama Ngoko. Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . 3.Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa.

raja pejah. TA. Wanda wekasan “RU. JU. YA. Wanda wekasan “DA. Pati = pejah. 6. TI. panganggone : toh pejah. SA. pejah gesang. utawa YU” dadi “JENG” . Anggenipun tilem kepatos. Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4. REP. DI. panganggone : Seratanipun boten patos sae. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos .

arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R.. Ana sing nduweni pungkasan “AN. RA.ake = …. U. Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7. aken 10. IN. RAM” dadi “WIS”. RANG. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH.. Sing nduweni wanda wekasan “NA. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. Sing nduweni vocal pungkasan “I. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten . BU. . EN. BUH. RE. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11. antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. RI.

Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18. kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap . DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15. Sing nduweni wanda wekasan “RI. banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. Sing nduweni pungkasan “DU. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”. Ana sing ora ana pathokane . akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16.mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”.

tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan . Tembung Krama Reaksi: Kamis. 02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas.gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA.

nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah. Surabaya. 2 September 2010. njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya. . gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata.

Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S. dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe. Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe.. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu. Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung.

Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha). Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. nanging mung wantah bae.runtut. Tembung punika. saiki ora. saiki ora (mung wantah bae). Conto : dhummateng saiki dhumateng. 6. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. conto : ingalas saiki ing alas. dummugi saiki dumugi. anulis saiki nulis. 3. ing antarane : 1. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format . Conto : anyapu saiki nyapu. nanging saiki ora. Conto : punnapa saiki punapa. saiki ora. ingara-ara saiki ing ara-ara. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing. puniki nganggo na rangkep.pdf. 5. Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep. 7. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. saiki ora. Conto : pinnanggih saiki pinanggih. purwa a (ha) kudu katulis ng. tinnampanan saiki tinampanan. 2. 8. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda. punniki saiki puniki. punapa. saiki ora. 4. punnika saiki punika.

You're Reading a Free Preview

Mengunduh
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->