TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

awit taksih alit. banjur rampung. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. banjur kena. ingkang agengipun ngungkuli kula. nuli metu akale. Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. kula mugi sampeyan eculaken malih. 1953. Imam Supardi. Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak. bajingan . sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. iku wus mesthi katekem ing tanganku. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. Saka getere marang gegantungane pepesthen. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan. yen kolirokake karo kang durung mesthi. gentho = bangsat. sepele ing atasipun sampeyan. tartamtu kowe bakal kalorop. lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. saka kurang wiweka nyarap pancing. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). kanca cilik. benjing sampeyan wangsul. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. Kowe nedya mblilu aku. rungokna celathuku.. Juru amek iwak mangsuli :”O. . Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. kula sampeyan pancing. arep dilebokake ing kepis. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. Kajengipun kula ageng rumiyin.kudu diantepi dadi siji. njaluk ditresnani. awit wis dicekel marang kang mancing. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine . Yen kowe saiki dakculna. kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh.

kliken ana kene! . ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh. Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. Iku upamanipun. ing wusana dadi asor. gegedhug. Mangkono mau ambege wong digung. naradipati. ADIGUNG. 7. ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel. 3. aja kowe ngendelake yen putrane ratu. ngandelaken = mercaya. senapati. ambeg siya = awatak siya marang. nduweni bebuden.kumendel. ora ngandel = ora percaya. watak. FABEL. Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. nata = ratu. Lan Wedhus Lanang.F. 4. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. njagakake . Dr C. kalorop = kapusan. Laler lan Kreta Cilik. 5. suteng nata iya sapa ingkang wani. Tegese tembung : andel = percaya. aja ngandelaken sira iku. 2. ambeg = ambek. narendra. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. andel-andel = sing dipercaya. ambeg welas = welasan . Asu Ajag. katong.liding dongeng = katrangan karepe dongeng. wekasan dadi asor). suteng = suta + ing = anake. keblasuk. (Iku mau upamane. sapa sing bakal wani. Cempe. narpati. Kuwuk Lan Macan Tutul. Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. sing dijagakake. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. 23 September 2010 ADIGANG. ambeg darma = welasan. seneng tetulung. iku ambege wong digung. Yen kepingin maca.

patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. tuging prana ora injoh. Tegese tembung : suka = seneng. pangrasa 2. ati. kurang weweka. si ula ing patinipun. si kidang kasukan sing njalari patine. para tantang candhala anyenyampahi.8. suka parisuka = seneng-seneng. ngandelaken ing kasuranipun. . Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. maido. tekan prana = 1. dayaning urip. napas. tundhone. samubarang kabisan dipun dheweki. ala kalakuwane nyampahi = moyoki. nemahi bebaya amarga katalompen 2. si kidang suka ing patinipun. satemah = wasanane. maoni. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. Adiguna puniku. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. tutug. Bareng ditemeni ora bisa. seneng kekerengan. Katelu nora patut. (Dene telu-telune iku. ingwang. kasukan = kasenengan lena = 1. seneng tukaran. 10. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. wusanane dadi geguyon). ingsun = aku. 9. para tantang = seneng kekerengan. tineneman nora pecus. mati. si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). Ambeg adigang iku. sapa pinter kaya ingsun. pan si gajah alena patinireki. ngandelaken kapinteranipun. satemah dadi geguyon. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. tug = ketug. ambekan. ora ana sing pinter kajaba aku. ala bebudene lan seneng nacad. candhala = nistha . ilang. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine. ngandelken upase mandos. ingong. Dene katelu iku.

Yen saupama ora dibuwang wandane . perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. titikane = tetenger. konangan. wekasane kajalomprong. Serat Wulangreh Reaksi: Selasa. dikeker. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku. ora diwedharake marang liyan. kesasar. (Katelune mau ora pantes. aja sira nggunggung dhiri. bungah akeh wong anggunggung. kajalomprong = keblasuk. ala watake wong suka. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. kang ala lakunireki. aja leket lan wong ala. maton banget.. (Wulangreh. nora wurung ngajak-ajak. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. Yen wis tinitah wong agung. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w. ngonggrong. Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi.. Samono uga tembung lakunireki.yen tiniru mapan dadi luput. cegah dhahar lawan guling. manggon ing papan prayoga. ngompak. lan aja sok sukan-sukan. anggunggung = ngalem sing keladuk. kapusan. manggon. Ana candhake . titikane wong anom kurang wewadi. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. anganggoa sawatawis. 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. wewadi = kang sejati. ketitik = kaweruhan. bakal kaluwihan sawanda. nyuda prayitnaning batin. kang penting (perlu). ciri-ciri. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . yen ditiru malah luput. Tembung-tembung mau didadekake satembung. satemah anenulari.

Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. Tuladha: narenda = nara + endra. ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. ratu) narpendah = narpa + endah (tg. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil. Ana kidung rumeksa ing wengi. . Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. 1. (tg. sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku. sugih dhuwit ) 3.munggweng = munggu + ing (tg. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). karepe) sugyarta = sugih + arta. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA. manggon ing) 2. tujuane. luput ing bilahi kabeh. wong sing pangwasane kaya bathara endra. teguh ayu luputa ing lara. (tg.

bagindha Ngali kulit wang.jim setan datan purun. miwah panggawe ala. rineksa malaekat. Siti Aminah bayuning angga. paneluhan tan ana wani. dadya sarira ayu. Edris ing rambutku. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih. nabi Yusup rupengwang. nabi Yakub pamiarsaningwang. 3. sakehing braja luput. lan sagung pra rasul. balung bagendha Ngusman. . nabi Sleman kasekten mami. sakehing wisa tawa. tuju guna pan sirna. nabi Yunus ing otot mami. ati Adam utekku bagendha Esis. temahan rahayu mangke. songing landhak guwane wong lemah miring. 2. pinayungan Adam Kawa. myang pakiponing merak. Sakehing lara pan samya bali. Pagupakaning warak sakalir. pamuluku rasul. 6. ingideran pra widadari. welas asih pandulune. Sungsumipun Patimah linuwih. netraku ya Muhammad. Ayub ing ususku mangke. sato galak tutut. Abubakar getih daging Ngumar singgih. pinayungan ing Hyang Suksma. sampun pepak sakathahe para nabi. kadi kapuk tiba ing wesi. pangucap nabi Musa. sakeh ama pan samya miruda. 4. 5. nabi Nuh ing jejantung. kayu aeng lemah sangar. geni atemahan tirta. dadya sarira tunggal. Dawud suwaraku mangke. nadyan arga myang segara asat. nabi Brahim nyawaku. gunaning wong luput. maling adoh tan wani perak ing mami.

Ana wiji sawiji dadi. watek ken ing sekul. kang anurat kang animpeni. dadya unggul prangira. 7. dadya ayuning jasad. becik wacanen den age. sakeh ama tan ana wani. kinarya sesembur. iderana galengane. kang agring nuli waras. 8. PRIMBON Reaksi: Minggu. wacanen kidung iku. mring hyang suksma kang utang punika singgih. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. enggal nuli sinauran. luwar ingkang kabanda. kang kadendha wurung. kasamadan dening date. angsala tigang pulukan. Lamun ana wong kadendha kaki. Lamun arsa tulus nandur pari. 19 September 2010 SATRIYA . kang maca kang angrungu. lamun winaca ing toya. ing wanci tengah dalu. wong kabanda wong kakehan utang. wong edan nuli waras. KEPRIYE ? . ping sawelas wacanen singgih. lamun sira arsa prang. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. ingkang pencar salumahing jagad. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. puwasaa sawengi sadina.

Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. utawa prajurit luhur. kayata mbrantas tindak korupsi. sing tundhone malah kliru. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA. Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter. sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener. Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu. 18 September 2010 PARIKAN (3) . Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel.F.Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. Dene nyatriya : nduweni watak satriya . supaya kabeh padha nduweni watak satriya. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. pinter ing sakabehe.

Kodhoke kalung kupat. Abot entheng tak lakonane. Ireng-ireng kembang telekan. 14. Dilirik ora rumangsa. 13. 11. 4. Theklek kecemplung kalen. . Dadi randha aja sumelang. Mangan gethuk ra nganggo klapa. Timbang golek aluwung balen. Omah gendheng tak saponane. 7. Nganti edan ora kelakon. 10. Rupane ireng dadi golekan. Gresik Surabaya. Awan-awan mlaku ngulon. 12. Kene gedibagan kana ra piye-piye.1. Diajak gemang ditinggal gulung koming. Yen kebimbang ndang takokena. Gedhogan omahe cempe. Bir temulawak. Lurik Pantiyasa. Boyoke sing ora kuwat. 6. Kalah dhisik aja ngresula. 9. 2. Jombang Kertasana. 8. 3. 5. Yen wis gathuk ngenteni apa. Sing dadi nyatane. Purwadadi kuthane. Dipikir ngrusakke awak. Klambi abang suweng ontang-anting. Nyang Sala payunge ilang.

Nyangking ember isine lonthong. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. lan aja ati ngiwa. nora kena sira wadani. aja ladak wong ladak pan gelis mati. Lungguh jejer gak wani omong. yen angucap ngarah-arah. aja sedaya-daya. pambegane alus. mundhak ora tulus. tekeng saturun-turune. iku arahen sawabe. Pepali ku ajinen ambrekati. aja agawe angkuh. tur selamet sarta kuwarasan. Sapa-sapa wong kang agawe becik. . nora wurung mbejang manggih arja. lan aja mburu aleman. Padha sira tetirua kaki. amarentah marang wong cilik. pepali iku mangkene. aja ladak lan aja jail. nora gelem gumampang. lan aja celimut. yen sira dadi agung.15. yen alungguh nora pegat ngati-ati. jalma patrap iku kasihana. ambrekati wong iku. 3. 2. tiniru iku kena. aja ati serakah.

Poma-poma anak putu mami. temah sasar susur. amung budi rahayu. aja sira ngegungaken akal. bagus iku nyatanira. Padha sira ngestokena kaki. tengraning jalma utama. miwah jagal melanten lan kumala. kang den ajab mung reruba. kaum iku padune cukeng abengis. tutur ingsun kang nedya utama. iku nora dadi gedhe. aja watak kaum. patrap solah prasaja. warastra pira-pira. 7. wong akal ilang baguse. aja sira kepingijn kedhotan. Kawruhana pambengkasing kardi. yen tumpang suh iku niwasi. iku kaum sanyata. aja doyan sembrana. anggung katelanjukan. aja budi sudagar. harjaning rat punika pakuning bumi. 6. angarjani sarirane. 8. matuh analutuh. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. Lawan aja dhemen ngaji-aji. dudu rupa iku. aja ndhalang lan aja grami.nggonmu dadi pangauban. nganggoa tepa-tepa. dipun idhep wong bagus. lawan dudu sandhangan. rasa rasaning kembang. wya nganti seling surup. kasor dening tyas raharja. kabeh kapiyarsakna. 4. bagus iku dudu mas picis. setya tuhu marang hyang widhi. aja sira mbedhukun. pambengkasing jagad kabeh. aja nacah mrentahe ingkang patitis. 5. Kumbah krakah cukit lan andulit. . kadigdayan apa dene. niwasi sabarang karya. yen dinulu asih semune prak ati. kang anggung ginunggung. pakuning rat lelananging jagad. wong sembrana temahane nora becik. wajib sinirik iku. pan wus aja ngaruh-aruhi.

kawruhana iku. ingkang jero isi emas. 11. saujare manis trus ati. 9. . ing wong urip dipun titeni. Keh tepane mring sagunging ngaurip. tingkah una-unine prasaja. nora wurung bilahi pianggih wuri. kang cendhak kethokana. ala kang tinemu. sayektine ana tingkah solah muni. Aja watak sira sugih wani. aja watak sok ngajak tukaran. katon amawa cahya.nyenyenges nanjak-anjak. dadi panengran gedhene. ingkang nduwe bale kencana puniki. endhog bisa keluruk. iku talining barat. 10. aja watak anguthuh. semu becik semu ala. aja sira mengeran busana. iku ingaran dhomas. ingkang sasingkal gedhene. wong ala nemu ala. aketareng basa. wong bodho puniku. ja ewanan lan aja jail. aja ngendelken pintere. Poma-poma anak putu sami. miwah geni binakar warih. katandha ing semu. aja anggunggung laku. bola bali kinenca. eseme kadi juruh. aja ati canthula. sing sapa atine ala. bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. pan uninga ati tengu gengnya. Pae wong kang makrifat sejati. manjing atos nora renggang. 12. aja ngendelken kuwanen.

mulane awewuda. Bumi geni banyu miwah angin. nuhoni ingkang wawenang. aja kaya si soma. weruhena yen during sisip. kebone pinukul. pan srengenge lintang lan rembulan. kelangan tambah duraka. yen uwus katiwasan. yen tan layak enengena. Patrapena rayatira kaki. wenangira kawula pasthi. muhung cipta harjaning ragi. apan iku nggemeni darbek pribadi. yen bisaa nora beda padha urip. wus aneng sireku. amarentah kaya sato kewan. kaya uwong pan ora ngerti. sumangga ring kadarman. waspada marang ciptane. Tama temen tumanem ing ati. aja sira tutuh. tur iku mundhak apa. pan dudu rayatira. aruhana iku. lamun sira amuruk. miwah harjaning wuntat. 14. yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. atanapi lamung mangan beras. Aja sira amadhakken jalmi. 16. 17. anak putu sanak presanakan. lamun sira tetanggan kaki. sapa bisa wong iku njaringi angin. atinira tan nganggo was-uwas. iku wong olah semu. sababe sinau maca. aja sira prih weruh. mulane ana wong ngucap. . adoh kalawan perak. ciptane nrus kalbu. tan liya ananipun. yen layak ingaruhan. kebo sapi miwah iwen. enakena ing atine. kebo ingadhangan bae. segara jurang gunung. Ayam ginusah yen munggah panti. padhang peteng padha sumandhing.13. jaba jalmu utama. iku kabeh aneng kene. 15.

singset dongane ndhrindhil. 12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. 10 September 2010 . amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong . Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya.Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu. 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet .

dadi sawise satatabasa utawa adangiyah. Pada pancak. Adeg-adeg utawa ada-ada. j. pada andhap d. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. Pada madya c. k. Pada lingsa k. tangeh “. unine mandrawa. i. Pada luhur . wasanapada g. Madyapada. Guru utawa “uger-uger”. trape ing bebukaning ukara. trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. Adeg-adeg (ada-ada) i. pada pangkat 2. unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang . madyapada f. penggedhe utawa wong tuwa). e. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa. Tuladhane: d. Pada Guru (uger-uger) h. f. . Pada lingsa. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. unine iya “mangajapa”. purwapada e. g. Pada andhap. Pada lungsi l. trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku.PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. pada luhur b. Wasana pada. pada pancak j. tegese “adoh. gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. Purwapada. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. b. Pada madya. Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. c. h. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan.

pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. Pa. 4. Aksara Ca ora ana murdane . jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. kanggone ana ing wekasaning ukara. Cukup nganggo aksara murda siji . Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. Ta. Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. Saben aksara Murda ana pasangane. Murda = sirah (Walanda = hoofd. Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . 3.l. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. Pada lungsi. yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. nanging pasangane ana . a. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Inggris : capital). katulis nganggo aksara murda. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. AKSARA SWARA. Ga. Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. Saiki jaman demokrasi . kosok baline aksara alpaprana. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah. yaiku : Na. Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. Sa. kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. Ing saburine tembung “mangkene”. tegese kanggo pakurmatan. c. Ing wekasaning gatraning tembang. Tuladhane . kayata raseksa. AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Ka. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. 5. f. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. supaya gampang dingreteni maksude. Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . d. gunane werna-werna. e. Aksara murda iku satemene ORA ANA. Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA. dadi dienggo misah ukara. Nya. Pada pangkat. 3. Ba. utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda.

Mas Sudarsana. yaiku : kh. Espres Oktober. katon regeng. Mas Umarsaid. Aksara swara ora kena dadi pasangan. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. aremarem. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi. 5. sanget remen. damel rempeyek gelem. Wulan April. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . dadi lelirune re. Nga dilelet. E. I.rena. pambarep. angsal rejeki. Pak Idris. U. pelem. lembut. Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . kayata : Dipaprawira. pelem legi. sarem. boten lenggah 2. yaiku : A. Tuladhane. Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. kayata : Agustus. Bu guru Nurratri. A – kara unine a. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. Usman. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara. Prawiramartaya. dipun remet. marem. luwih-luwih tembung Arab. ya aksara burine . Tembung manca kang ora dicethakake. Aksara swara iku sejatine mung ana lima. Ibrahim. Aksara rekan cacahe ana lima. dadi lelirune le Kalebu aksara swara.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. malem Rebo. sareng. f. resik. O. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega . Raden Burham. Pangkat Opsihter. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. marem. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. aksara sing ngarep dhewe. ya burine maneh. dz. lemah. wulan Rejeb. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. z.mangan lepet 4. karep. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu. lumrahe katulis tanpa aksara swara. yen burine ora ana murdane. Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg.bae. adol lenga. Inggris 3.

mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . Tuladhane : sampun faham. layar utawa cecak . E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . wayahe :8. Aksara Swara. Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. Taun Masehi sapunika :2010 3. saweg dzikir. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. utawa cecak ing sisih tengen. sesigeging wanda iku kudu dipangku. dwifungsi. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi . cecake telu dumunung ing sisih kiwa. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I.Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. U. Aksara Rekan. dene yen karaketan sandhangan wulu. farlu. zakat fitrah. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. Aksara Murda. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. Murid SMP ing sekolahanku :294. kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan. O. E. Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. firman 3. sawulan punika :30: dinten. Tuladhane : Mangkate jam :7. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene . layar. cecake telu dumunung ing sajroning pepet. sandhangan wulu. supaya ora mbingungake . ANGKA JAWA 1. Tuladhane : fitrah. sumerep ghaib.

Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. tir. mancur. Wanda wekasan kang sigeg. cur b. wut. an.kancing Sing nyebal : ingkang b. sir. kayata : Timba. kayata : Mung . sulistya. keris. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. pun. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . nyamplung. cumplung. ngati-ati. wit. kayata : Cit. pring.pir. e. Tumrap ing wanda menga. manawa sesigege dudu aksara irung. Tumrap ing wanda menga. dadi kyai 2. jun. kayata : iki siji. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. manawa dumunung ing : a. kayata : ing. Tumrap ing wanda aswara jejeg. b.1. utawa en. kayata : Sampun. tur b. sing. pinten.murid c. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. manawa sandhangan suku dumunung ing : a. kayata : Siswa. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. nyut. kayata : bumbung . Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. ping. Saliyane wanda wekasan . kayata : Ut.brutu 2. suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1.Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh. kabeh sandhangan suku aswara jejeg. bur. anipun. wulu. kayata : Tuhu. Wanda wekasan : Becik. prit. manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. srundeng c. Wanda wekasan. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3.nglumpruk*) . banjur oleh panambang a. bung. i. bun. manawa dumunung ing : a. lunyu.blumbang. ting. crit c.

eram. Saliyane wanda wekasan. leren. kayata : Kendhang. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku. bengkong 4.kayata : Dumeh. taun be b. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. kerem. Purwane tembung 3 wanda. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg. cebol 2. Wanda wekasan kang sigeg. kemawon. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku . manawa dumunung ing : a. tempe. pete c. manawa dumunung ing . kayata : Endra. keksi c. Wanda wekasan. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. suksma. cemplang. estri. enjing. teji. gule. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku. Tembung mung sawanda : He. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung. kreta. the. sate. taun je. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. kayata : Kewala. pendeng. jres b. le. godheg. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara.kayata : Heh. cekli b. dewa. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung. kayata : Keri. sewaka d. kayata : Keyok. manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. pelo e. gepeng 3. endha b. grenjeng d. kayata : mesem . kayata : Jengki. beji. manawa dumunung ing : a. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. a. estu. kayata : Kate. kayata : Kendel. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. menda. rewanda. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling. Tembung mung sawanda. meh. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kayata : Duksina. kayata : Rene. trustha. kengser.bledheg .c. Tumrap ing wanda menga aswara miring. joged.

kopyor 3. kayata : Plonthang. kayata : Korawa. kolu b. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. dom. babon. Kondhe. jlog b. Tembung mung sawanda. konthit. kayata : . manawa dumunung ing : a. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. Purwane tembung telung wanda. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . lodaya. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. so. kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. komplang. kayata : Nyonyah. wo. blondho. Wanda wekasan. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. anjlog c. Tumrap wanda menga aswara jejeg. wolu. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. loh. bedho. mori. an . Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. lo b. kayata : Adoh. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. komuk. yen dumunung ing : a. Tumrap ing wanda menga aswara miring. kayata : Topi. manawa dumunung ing : a. moh. kayata : Krodha. kondhe c. kayata : Ho. kojur. ore e. kongas 2. kayata : Lor. rebo c. Wanda wekasan. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. bodho. semboja. krodhong. ngombe. kayata : Sinyo. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. Tembung mung sawanda. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. kayata : Coplok. buta locaya d. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. manawa dumunung ing : a. conto b. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. ngaso.

kandha. Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . Kang njalari klira-kliru mangkono. unine ana sing anteb lan ana kang ampang. plonthos Brongkos. kancanira. jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. Aksara ha ( a ) upamane. kongsi. konten. kajaba yen dipanambangi a. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. candra. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . Aksara legena. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. ana kang mawa abab mandamanda. brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . kayata : Jongki. kancane. unine ora mesthi padha . randha Ganda. langka. Tuladhane : kancaku (kancamu. lombok Lonthong.Amba. kancanipun. 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. kayata : Sonten. ana kang unine kanthi abab akeh. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. taling-tarung iku banjur ILANG . ana kang unine jejeg. lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara. Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. gombyok. kroncong. nangka. Diarani mangkono. tongki e. kancaningsun ) d. lan ana kang miring.

Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Tuladha : sapa. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. Aja nganti kena panggodha. Swara o owah dadi a. Tuladha : sarung. suku. Tuladha : popok. Tanjung Perak akeh kapale. Swara e tetep diunekake e. lѐrѐn. cere. Teka sawah kok diwedeni. jārān. kono. Tuladha : pepe. mѐpѐt. loro. Lunga wengi nglayap neng lurung. kana. semut. Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. lugu. pѐsѐk. Karang Tembok akeh wong mati. Peteng-peteng golek senggolan. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . Lenga leteng nyebenggolan. Uwur-uwur kodhok segara. bosok. bathuk. Supaya awak ilang sangkale. Tuladha : buku. Aja methik kembang semboja. buru. Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung. Ayuk unjung marang wong tuwa. Bandeng nener disaut ula. Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho. gosong. rana. Dadi wong wedok sing ngati-ati. rene. rasa. Tuladha : bѐbѐk. Wayah mahgrib budhal nang sawah.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. Swara e owah dadi ѐ . karung. Sukur-sukur yen pena jawa. Swara u tetep diunekake u. kāwāt. bolong. Swara u owah dadi o. kene. jodho. pāngān. .

Mangan kupat weton Medura. Pena kuru mikiri sapa. Kula mbenjing tumut sinten. Nandur tela kula guluti. Esuk enjing sore sonten. Walang ireng mabur mbrengengeng. Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Jamu pisan peresan pace. Suwe ora jamu. Nang Wendhit tukua klentheng. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Suwe ora ketemu. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Ati seneng ndang turutana.Tak ngengeri sak urip kula. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Sedulur sing jawa kula tumuti. Lalapane pluru karaben. Rujak kanon pecelan mortir. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu. Mung sayange bokonge sak amben. Santen duduh kalapa. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Marut klapa katut ampase. Cekap semanten atur kawula. Mikiri cacak gak tau kumpul. Aneng donya pira lawase. Walang ijo dawa suthange. Ketemu pisan bingung atine. Menawi lepat nyuwun ngapura. Ireng-ireng ndang jumputana. Pena turu rak ngimpi apa. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Tuku jamu nang kampung Gubeng.

gebyagan. bibi. 2. sapi. kere. bau. gobyog. kodhok. bodho.menek. pepe. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. gepyok. kosong. srutu. grenjeng.Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. tangi. setya. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. lemek. geneng. cedhak. bebek. dhedhet. kono. rono. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . tyas. yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki . Tuladha : kreteg. trenyuh. mati. brana. kebak. krupuk. ambyah. kepyur. mligi. kanti. mopo. suku. pepet. pipi. prenthul. trebang. sangu. tentrem. ambyur. wulu. sengak. mrana. buku. bosok. watu. loro. cere. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. gapyuk. jamu. turu. prenjak. bathi. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. patra. krembangan. grendul. cakra. tamu. janji. sigra. degan. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. panu. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . cecak. lele. cocor. mrucut. trebis. bolong. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. kranjang. . lagi. pejah. driji. Tuladha : putra. sempyok. cekak. mili. tuku. mari. kerek. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng.

menir. . gogor. 4. momong. Layar : minangka lelirune sigeg “r” . Tuladha : pasar. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. gosong. kether. bubrah. wegah. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. muter. saguh. kolah. . Kajaba iku. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. weruh. Tuladha : gagah. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. bakuh. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. kurung.3. kobong. awor. papah. pasir. lungguh. mothah. bobor. bocah. pulung. kapang. tukar. janger. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa). beber. dadi lelirune pada lungsi (titik ). palang. putung. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. bubar. pecah. SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . jagang. ngalor.

vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . tembung “lungguh” ngoko. Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” . dene “linggih” Krama Ngoko.Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa. 3. vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . 2.

panganggone : toh pejah. YA. Anggenipun tilem kepatos. TI. TA. raja pejah. JU.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4. pejah gesang. Wanda wekasan “RU. DI. 6. SA. utawa YU” dadi “JENG” . Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5. panganggone : Seratanipun boten patos sae. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos . REP. Wanda wekasan “DA. Pati = pejah.

RE.. antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7.arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R. IN. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11. BUH. EN. RI. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten . RAM” dadi “WIS”. . aken 10. Sing nduweni vocal pungkasan “I. Sing nduweni wanda wekasan “NA. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH. E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. RANG. BU. RA. Ana sing nduweni pungkasan “AN.ake = ….. U.

Sing nduweni pungkasan “DU. kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap . kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16. Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18. Ana sing ora ana pathokane . banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”. akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. Sing nduweni wanda wekasan “RI. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”.mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15.

gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA. tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan . Tembung Krama Reaksi: Kamis. 02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas.

. njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya. 2 September 2010.nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah. gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata. Surabaya.

Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN).. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu. 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S. Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe. Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung. dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe.

2. dummugi saiki dumugi. tinnampanan saiki tinampanan. 5. ing antarane : 1. Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. punniki saiki puniki. 8. saiki ora (mung wantah bae).runtut. 4. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha). 3. punapa. puniki nganggo na rangkep.pdf. saiki ora. saiki ora. Conto : punnapa saiki punapa. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . nanging saiki ora. saiki ora. Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep. saiki ora. Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing. conto : ingalas saiki ing alas. purwa a (ha) kudu katulis ng. Conto : pinnanggih saiki pinanggih. Conto : anyapu saiki nyapu. 7. Conto : dhummateng saiki dhumateng. punnika saiki punika. anulis saiki nulis. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda. ingara-ara saiki ing ara-ara. 6. Tembung punika. nanging mung wantah bae. panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format .