TATA KRAMA

Tembung tata krama iku kedadean saka rong tembung yaiku tembung tata lan tembung krama . Miturut Baoesastra Jawa karangan WJS Poerwadarminta tegese tembung tata lan krama iku mangkene : Tegese tembung Tata = 1. Beciking pangetrap (pasang rakit), 2. Becik pangetrape , mawa aturan sing becik, Tegese tembung Krama = 1. (kawi) pratingkah, patrap. 2. (kawi) tata pranata kang becik, suba-sita. 3. (kawi) watak, sipat. 4. (krama ngoko) tembung pakurmatan (ing unggah-ungguhing basa). 5. (krama inggil ) laki – rabi. 6. (kawi) bojo. Tembung camboran sing nganggo tembung krama antarane : Kaum krama = wong cilik. Ngapus krama = ngapusi sarana alus. Nyangga krama = ngepenaki rembug. Ngungkak krama = nerak tatanan. Dikramani = dibasani (dijak guneman nganggo tembung krama ). Dikramakake = 1. ditembungake krama 2. (krama inggil) diomah-omahake , dirabekake, dilakekake.

Dadi tembung tata krama iku tegese yaiku patrap utawa pratingkah kang becik pangetrape. Ing Serat Nayakawara anggitan KGPAA Mangkunagara IV diterangake ing tembang Dhandhanggula. Werdingkang wasita jinarwi, wruhing kukum iku watakira, adoh marang kanisthane, pamicara puniku, weh reseping sagung miyarsi, tata-krama punika, ngedohken panyendhu, kagunan iku kinarya, ngupa boga dene kalakuwan becik, weh rahayuning angga.

Saben bangsa nduweni tata krama dhewe, tata kramane wong Jepang, Eropah beda karo tata kramane wong Jawa. Samono uga tata-krama kang lumaku dhek jaman biyen beda karo jaman saiki . kang perlu digatekake , yaiku : yen kita pinuju ana ing kalangan liya kang nduweni tatakrama dhewe, kita sing bisa nglarasake dhiri marang swasana ing kono mau. Kudu eling marang tujuwane njunjung tata krama kang maksude : memayu ayuning pasrawungan. Adat pakulinan kang alus, tingkah laku kang becik, bisa nglarasake marang kahanan , klebu sawijining pranatan pasrawungan sadina-dina.

Bisa nyingkiri tekane pasulayan utawa rasa pangrasa kang bisa njalari seriking atine liyan. Miturut tembang ing dhuwur tata krama iku ngedohken panyendhu, lire bisa nyingkiri anane pasulayan utawa salah tampa. Dhuwuring drajade bangsa bisa katitik saka alusing tata kramane. Mula wis aran wajib, yen para wong tuwa lan para pamong kajabaning paring tuntunan lan kapinteran marang para putra lan para muride , uga anggulawenthah bab kasusilan lan paring tetuladhan ing bab tata krama Tumrap bocah-bocah, para siswa lan para putra semono uga, saliyane sengkud ngudi undhaking kawruh lan kapinteran , aja nganti nglirwakake tata krama. Ana ngendi bae tata krama mau ditrapake ? Pangetrape tata krama antara liya : 1. Nalika tetepungan karo mitra anyar 2. Nalika cecaturan. 3. Nalika mara dhayoh. 4. Nalika kedhayohan. 5. Nalika ana ing dalan 6. Tata cara manganggo 7. Nalika dhahar lan liya-liyane.

Ing ngendi-endi panggonan salagine isih sesrawungan kang liyan panganggone tata krama iki ora kena kari. Tata krama ing basa Indonesia utawa cara Mlayu diarani sopan santun. Elinga : tata krama iku busananing bangsa. Disadhur saka : Tata Krama, Imam Supardi, 1953 .
Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:09 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook

Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN., 14 TATA KRAMA

Reaksi: Rabu, 29 September 2010

PERCAYA MARANG DHIRI PRIBADHI
Lumrahe yen wong mrangguli alangan nalika nindakake pegaweyane, adate nggoleki dununge pepalang mau : ing panggonan liya. Yen mrangguli ruwet renteng, sing ditliti utawa sing didakwa adate : wong liya. Mangka sanyatane ora sakehing alangan lan rintangan iku tekane saka njaba utawa saka wong liya. Malah kerep banget : asal mulane alangan mau saka kita dhewe, kang banjur gawe akibat nuwuhake kesalahan-kesalahan kang agawe rintangan. Wondene kang kerep nekakake alangan kang sale saka kita (badan) dhewe mau, ora liya : rasa pangrasa kita. Yaiku rasa –pangrasa apes, perasaan sumelang, kuwatir , mamang, gojag-gajeg, cekake ora percaya marang awake dhewe. Tumrap wong urip , lumrahe kang dianggep bebaya utawa mungsuh iku anane penyakit utawa lelara. Ana maneh saweneh kang nganggep mungsuhing wong urip iku sanyatane anane peperangan, pembrontakan, perampogan, begalan, paceklik lan liya-liyane. Nanging sejatine mungsuh tumrap siji-sijine wong kang luwih mbebayani , ora adoh saka badan kita dhewe. Yaiku kang awujud rasa –pangrasa apes-pepes, sumelang, kuwatir, wedi, jirih lan sapanunggalane mau. Iya iki mungsuh kang ora katon, nanging kang tansah ngalang-alangi marang kekarepan utawa panggayuh kita, ngrintangi marang keleksanane pegaweyan kita, ngrintangi marang rahayu slameting urip kita. Anane bebaya pageblug utawa lelara tekane ora temtu. Malah yen rakyat wis ngerti temenan marang ajine kuwarasan langka anane pageblug mau. Balik mungsuh kang ana sajrone badan kita mau, saben dina tansah dumunung cedhak kita. Ing ngendi papan, yen kita ora bisa merangi mungsuh mau, iya kinthil bae. Pegaweyane ora liya, tansah ngalang-alangi laku arep maju. Kita nedya maju upamane, nenging rehne mamang utawa sumelang, satemah meneng utawa mundur. Arep mbeciki pegaweyan, nanging rehne kuwatir mengko gek tuna, gek jatuh, satemah mundur, ora sida. Arep ada-ada pegaweyan anyar utawa arep nggedhekake perusahaan kang wis ana, nanging wedi anane kongkirensi, sumelang yen ora kasil, satemah ya wurung bae, ora sida ada-ada. Wong kang kelangan kapercayan awake dhewe, ora bakal bisa ngrampungi pegaweyan kanthi becik. Luwih-luwih maneh yen arep nindakake pegaweyan kang gedhe lan abot. Suwalike , kapercayan marang awake dhewe mau, bisa neguhake kekarepan, nyantosani tekad, ngyakinake dhiri pribadhi, satemah sarupaning pegaweyan bisa ditandangi. Bisa dirampungi kanthi asil becik. tembunge saiki : sukses. Dhandhanggula ing ngisor iki wejangane Sri Ramawijaya marang Anoman : Kuneng lingnya Ramadayapati, angandika sang Ramawijaya, heh, bebakal sira kiye, gampang kalawan ewuh, apan ana ingkang akardi, yen wania ing gampang, wedia ing kewuh, sabarang ora tumeka, yen antepen gampang ewuh dadi siji, ing purwa nora nana. Terange mangkene: Sawise rampung ature Anoman, Sang Ramawijaya banjur ngendika, yen sanyatane Anoman iku isih bebakal, lire isih durung akeh pengalamane. Mungguh sanyatane : bab gampang angel iku, satemene gumantung ana sing nglakoni. Yen sing nglakoni mung golek gampange bae, wis mesthi ora bakal katekan sedyane. Suwalike yen mung mikir marang kangelane bae, iya ora bakal kelakon anggone ngrampungi gawe. Mula kang perlu kudu mantep. Gampang lan angel

bajingan . banjur rampung. awit taksih alit. Saka getere marang gegantungane pepesthen. Cekake yen percaya marang dhiri pribadhi tartamtu bisa mrantasi gawe. banjur kena. awit wis dicekel marang kang mancing. rungokna celathuku. Awit wis ora nduweni rasa-rumangsa kuwatir gagal. yen kolirokake karo kang durung mesthi. lan ora nduweni rasa-rumangsa gumampang kang njalari sembrananing lalu. 24 September 2010 JURU AMEK IWAK LAN IWAK CILIK Ana juru amek iwak mancing ing pinggir kali. kaya-kaya salawase ora kena dakpancing maneh. Yen kowe saiki dakculna. tartamtu kowe bakal kalorop. saka kurang wiweka nyarap pancing. gentho = bangsat. . ingkang agengipun ngungkuli kula. Juru amek iwak mangsuli :”O.. njaluk ditresnani. Tegese tembung : juru amek iwak = tukang golek iwak. Sampeyan mancing malih mangsa ngantos dangu mesthi pikantuk sadasa. arep dilebokake ing kepis. ndhrodhog geter atine = ketir-ketir atine . kanca cilik. Imam Supardi. wiweka = pangati-ati geter = obah kumitir. nuli metu akale. benjing sampeyan wangsul. sepele ing atasipun sampeyan. mengko banjur percaya marang dhiri prinbadhi: ora ana rasa rumangsa wegah arep miwiti nindakake pegaweyan. Kowe ing mengko wis kacekel dening aku. ora bakal ngrasa abot maneh wusanane bisa kasil becik. Percaya Marang Dhiri Pribadhi Reaksi: Jumat. Bareng nibakake pancinge ora antara suwe ana iwak cilik. kula mugi sampeyan eculaken malih. Disadhur saka : Pertjaja Diri Pribadi (Djimat Sedjati). 1953. kula sampeyan pancing. Liding dongeng mangkene : samubarang kang wus mesthi. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:59 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 02 REPUBLIK RASAN-RASAN. Mulane kowe gentho cilik mengko bakal mlebu ing wajan. sumelang semu wedi kepis = wadhah iwak lumrahe digawe saka nam-naman pring angasih-asih = njaluk diwelasi. iku wus mesthi katekem ing tanganku. Celathu angasih-asih marang kang mancing : “ Dhuh kyai sanak. Kajengipun kula ageng rumiyin. Kowe nedya mblilu aku.kudu diantepi dadi siji.

aja ngandelaken sira iku. FABEL. njagakake . aja kowe ngendelake yen putrane ratu.F. ambeg darma = welasan. 23 September 2010 ADIGANG. Iku upamanipun. ora ngandel = ora percaya.liding dongeng = katrangan karepe dongeng. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:05 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 08 DONGENG BOCAH. 4. iku ambege wong digung. Cempe. Laler lan Kreta Cilik. wekasan dadi asor). Ing ngisor iki ana dongeng sato kewan sawetara yaiku : 1. ngandelaken = mercaya. ambeg = ambek. gegedhug. ADIGUNG. Juru Amek Iwak Lan Iwak Cilik Reaksi: Kamis. Yen kepingin maca. 5. 2. kalorop = kapusan. nduweni bebuden. narpati. Dr C. sing dijagakake. Tegese tembung : andel = percaya. senapati. kliken ana kene! . (Iku mau upamane. Mangkono mau ambege wong digung. seneng tetulung. Asu Ajag Lan Manuk Gagak. ambeg welas = welasan . ambeg sura = kendel banget ambeg wani = kendel. andel-andel = sing dipercaya. naradipati. narendra. suteng = suta + ing = anake. 3. sato = kewan Dilatinake saka : Layang Dongeng Sato Kewan. ADIGUNA SERAT WULANGREH Anggitan : Ingkang Sinuwun Sri Pakubuwana IV Gambuh.kumendel. Lan Wedhus Lanang. Winter Dongeng sato kewan iku uga diarani fabel. ambeg siya = awatak siya marang. keblasuk. Manuk Merak Lan Sandhang Lawe. ing wusana dadi asor. nata = ratu. sapa sing bakal wani. Asu Ajag. Kuwuk Lan Macan Tutul. suteng nata iya sapa ingkang wani. watak. 7. katong.

si ula patine jalarane ngandelake wisane sing mandi). ilang. si ula ing patinipun. Tegese tembung : suka = seneng. 9. (Dene telu-telune iku. satemah dadi geguyon. para tantang = seneng kekerengan. ati. candhala = nistha . si kidang suka ing patinipun. (Ambeg adigang iku ngandelake kuwanene. sapa pinter kaya ingsun. patinireki = pati + ira + iki mandos = mandi (mandos = kanggo nyundhukake guru lagu kudu o ) 11. ingong. tekaning endhon ora bisa ) Tegese tembung : kabisan = kapinteran. tekan prana = 1. pangrasa 2. para tantang candhala anyenyampahi. tuging prana ora injoh. ngandelken upase mandos. nacad tinemenan = ditemeni ora pecus = ora bisa. tineneman nora pecus. ngandelaken ing kasuranipun. ora ana sing pinter kajaba aku. Bareng ditemeni ora bisa. satemah = wasanane. kurang weweka. (Adiguna iku ngandelake kapinterane. mati. ambekan. Samubarang kapinteran ora ana sing madhani. ingsun = aku. Dene katelu iku. Katelu nora patut. tundhone. suka parisuka = seneng-seneng. tug = ketug. seneng tukaran. kasukan = kasenengan lena = 1. . maido.8. maoni. Tegese tembung : kasuranipun = ka + sura + ipun = kuwanene. ala bebudene lan seneng nacad. Ambeg adigang iku. nemahi bebaya amarga katalompen 2. ngandelaken kapinteranipun. pan si gajah alena patinireki. samubarang kabisan dipun dheweki. tutug. 10. Adiguna puniku. dayaning urip. si kidang kasukan sing njalari patine. ingwang. seneng kekerengan. wusanane dadi geguyon). ala kalakuwane nyampahi = moyoki. napas. si gajah patine jalaran kurang pangati-atine.

titikane = tetenger. perlune kanggo nyocokake guru wilangane tembang. kesasar. cegah dhahar lawan guling. dikeker. bungah akeh wong anggunggung. bakal kaluwihan sawanda. wekasane malah kesasar ) Tegese tembung : mapan = milih papan. wewadi = kang sejati. Tembung-tembung sing kaya mangkono iku diarani tembung garba utawa tembung sandi. Rumangsa seneng yen akeh wong ngalem (nggunggung). (Katelune mau ora pantes. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 06:22 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Adigang adigung adiguna. manggon ing papan prayoga. ketitik = kaweruhan. ala watake wong suka. anganggoa sawatawis. ngompak. wekasane kajalomprong. manggon. Tembung-tembung mau didadekake satembung. titikan = apa-apa sing kanggo tandha bukti barang sing ilang. Serat Wulangreh Reaksi: Selasa. ora diwedharake marang liyan. yen ditiru malah luput. Samono uga tembung lakunireki.. kang ala lakunireki. satemah anenulari. anggunggung = ngalem sing keladuk. Tembung garba sutrawam : yaiku tembung garba sing oleh aksara w. Tuladha: : malbweng = malebu + ing . (Wulangreh.. titikane wong anom kurang wewadi. Yen saupama ora dibuwang wandane .yen tiniru mapan dadi luput. PB IV) Ing tembang Kinanthi ing dhuwur iku ana tembung “lakunireku” lan tembung “lakunireki”. aja sira nggunggung dhiri. tengerane wong anom iku kurang bisa nyimpen wewadi. maton banget. Satemene tembung lakunireku kedadean saka tembung laku + panambang ira + tembung iku. ngonggrong. 21 September 2010 TEMBUNG GARBA ( TEMBUNG SANDI ) KINANTHI Dadia lakunireku. nyuda prayitnaning batin. kapusan. nora wurung ngajak-ajak. kajalomprong = keblasuk. Tembunggarba ana telung warna yaiku : 1. ciri-ciri. Ana candhake . kang penting (perlu). aja leket lan wong ala. konangan. Yen wis tinitah wong agung. lan aja sok sukan-sukan.

. wong sing pangwasane kaya bathara endra. Tembung garba sutraye : yaiku tembung garba sing oleh aksara y (ya). Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:58 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: TEMBUNG GARBA Reaksi: Senin. teguh ayu luputa ing lara. 20 September 2010 KIDUNG MANTRAWEDHA DHANDHANGGULA. tujuane. manggon ing) 2.munggweng = munggu + ing (tg. (tg. 1. jalwestri = jalu + estri jiwangga = jiwa + angga kajuwareng = kajuwara + ing kalokeng rat = kaloka + ing rat karyenak = karya + enak kawindra = kawi + indra lagyantuk = lagi + antuk lebdeng = lebda + ing legaweng = legawa + ing lumakweng = lumaku + ing maharaja = maha + raja maharsi = maha + resi mahmeru = maha + meru martotama = marta + utama murweng = murwa + ing nayakeng = nayaka + ing pranaweng = pranawa + ing prapteng = prapta + ing prawireng = prawira + ing prawirotama = prawira + utama sangsayarda = sangsaya + arda sarotama = sara + utama sarwendah = sarwa + endah sireku = sira +iku sitinggil = siti + inggil. ratu) narpendah = narpa + endah (tg. karepe) sugyarta = sugih + arta. sukeng = suka + ing surendra = sura + indra waspadeng = waspada + ing wirotama = wira + utama yeku = ya + iku. (tg. ratu sing ayu ) Tuladha liyane : aneng = ana + ing araneki = arane + iki dupyarsa = dupi + arsa. Tuladha: narenda = nara + endra. Ana kidung rumeksa ing wengi. Tembung garba warga ha: yaiku tembung garba sing ora kalebu ing lelorone iku. sugih dhuwit ) 3. Tuladhane : sedyarsa = sedya + arsa (tg. luput ing bilahi kabeh.

nadyan arga myang segara asat. Pan napasku Nabi Ngisa linuwih. netraku ya Muhammad. 6. Sungsumipun Patimah linuwih. sampun pepak sakathahe para nabi. myang pakiponing merak. rineksa malaekat. Sakehing lara pan samya bali. miwah panggawe ala. 3. sakehing braja luput. 4. nabi Yakub pamiarsaningwang. dadya sarira tunggal. nabi Yusup rupengwang. gunaning wong luput. Ayub ing ususku mangke. pamuluku rasul. temahan rahayu mangke. nabi Nuh ing jejantung. Dawud suwaraku mangke. Edris ing rambutku. nabi Brahim nyawaku. ati Adam utekku bagendha Esis. sakehing wisa tawa. kadi kapuk tiba ing wesi. dadya sarira ayu. sato galak tutut. maling adoh tan wani perak ing mami. balung bagendha Ngusman. bagindha Ngali kulit wang. welas asih pandulune. 5. Abubakar getih daging Ngumar singgih. sakeh ama pan samya miruda. kayu aeng lemah sangar.jim setan datan purun. nabi Yunus ing otot mami. Pagupakaning warak sakalir. pinayungan ing Hyang Suksma. . pinayungan Adam Kawa. lan sagung pra rasul. nabi Sleman kasekten mami. Siti Aminah bayuning angga. pangucap nabi Musa. tuju guna pan sirna. ingideran pra widadari. songing landhak guwane wong lemah miring. geni atemahan tirta. 2. paneluhan tan ana wani.

puwasaa sawengi sadina. wong kabanda wong kakehan utang. becik wacanen den age. wacanen kidung iku. sakeh ama tan ana wani. lamun sira arsa prang. Lamun arsa tulus nandur pari. kinarya sesembur. luwar ingkang kabanda. PRIMBON Reaksi: Minggu. KEPRIYE ? . angsala tigang pulukan. ingkang pencar salumahing jagad. kang kadendha wurung. Lamun ana wong kadendha kaki. dadya ayuning jasad. kang anurat kang animpeni. kinarya dus prawan tuwa aglis laki. 7. ping sawelas wacanen singgih. 19 September 2010 SATRIYA . wong edan nuli waras.Ana wiji sawiji dadi. kang maca kang angrungu. mungsuhira rep-sirep tan ana wani. watek ken ing sekul. enggal nuli sinauran. 8. ing wanci tengah dalu. kang agring nuli waras. kasamadan dening date. dadya unggul prangira. mring hyang suksma kang utang punika singgih. lamun winaca ing toya. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 04:23 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Kidung Mantrawedha. iderana galengane.

Wasis samubarangipun bisa mumpuni sabarang pakaryan. sarta ora nalisir saka angger-anggering negara. yaiku nduweni tindak tanduk kang utama sarta kendel. Apa ta satriya iku ? Miturut kamus Kawi-Jawa karangan C. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 09:50 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 12 WACAN AKSARA JAWA. mbrantas mafia hukum sing saiki lagi dadi kawigatene bangsa Indonesia.Tembang ing dhuwur kapethik saka Serat Wulang Reh anggitan Ingkang Sinuwun Paku Buwana IV minangka piwulang marang putra wayahe. Samubarang tindak dipikir kanthi jero. supaya kabeh padha nduweni watak satriya. Dene kendel ateges wani nindakake bebener. Dene miturut Baoesastra Djawi karangan WJS Poerwadarminta ateges : wong luhur. Tembung jatmika lan ruruh iku tembung loro sing ora kena dipisah-pisahake. utawa prajurit luhur. Nindakake samubarang pakaryan ora kena grusagrusu. Wong sareh ora ateges ora bisa mlayu banter.Winter satriya iku tegese tedhak turune ratu. Bebener kaya kang didhawuhake dening Gusti kang Maha Kawasa. kayata mbrantas tindak korupsi. Jatmika tegese anteng utawa alus budine. Watak utama iku watak kang ora nalisir saka bebener. Dene ruruh ateges wanguning praen sareh. Dene nyatriya : nduweni watak satriya . Satriya iku kepriye Reaksi: Sabtu. pinter ing sakabehe.F. sing tundhone malah kliru. 18 September 2010 PARIKAN (3) .

Omah gendheng tak saponane. 7. Jombang Kertasana. 2. Rupane ireng dadi golekan. Kalah dhisik aja ngresula. Theklek kecemplung kalen. 9.1. Klambi abang suweng ontang-anting. 11. Gresik Surabaya. Dadi randha aja sumelang. Dilirik ora rumangsa. 8. 10. 14. Dipikir ngrusakke awak. 5. 13. 12. Ireng-ireng kembang telekan. 3. Purwadadi kuthane. Mangan gethuk ra nganggo klapa. Lurik Pantiyasa. Awan-awan mlaku ngulon. Diajak gemang ditinggal gulung koming. Abot entheng tak lakonane. Boyoke sing ora kuwat. Sing dadi nyatane. Yen wis gathuk ngenteni apa. Nganti edan ora kelakon. . Bir temulawak. Timbang golek aluwung balen. Kodhoke kalung kupat. Nyang Sala payunge ilang. Kene gedibagan kana ra piye-piye. 4. Yen kebimbang ndang takokena. 6. Gedhogan omahe cempe.

mundhak ora tulus. ambrekati wong iku. iku arahen sawabe. aja ati serakah. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 23:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: PEPALI KE AGENG SELA (1) DHANDHANGGULA 1. aja agawe angkuh. nora wurung mbejang manggih arja. yen angucap ngarah-arah. Padha sira tetirua kaki. aja ladak wong ladak pan gelis mati. . jalma patrap iku kasihana. 2. Pepali ku ajinen ambrekati. Sapa-sapa wong kang agawe becik. aja ladak lan aja jail. nora gelem gumampang. lan aja mburu aleman. Nyangking ember isine lonthong. tiniru iku kena. lan aja celimut. 3. yen alungguh nora pegat ngati-ati. yen sira dadi agung. amarentah marang wong cilik. Lungguh jejer gak wani omong. pepali iku mangkene. tekeng saturun-turune. pambegane alus. aja sedaya-daya. tur selamet sarta kuwarasan. lan aja ati ngiwa.15. nora kena sira wadani.

temah sasar susur. patrap solah prasaja. yen dinulu asih semune prak ati. pambengkasing jagad kabeh. kaum iku padune cukeng abengis. aja nacah mrentahe ingkang patitis. Lawan aja dhemen ngaji-aji. aja watak kaum. tutur ingsun kang nedya utama. aja sira mbedhukun. iku nora dadi gedhe. pakuning rat lelananging jagad. bagus iku dudu mas picis. kang den ajab mung reruba. dudu rupa iku. dipun idhep wong bagus. matuh analutuh. angarjani sarirane. bisa nimbang kang ala lawan kang becik. aja budi sudagar. tengraning jalma utama. kabeh kapiyarsakna. miwah jagal melanten lan kumala. iku kaum sanyata. 8. setya tuhu marang hyang widhi. aja doyan sembrana. pan wus aja ngaruh-aruhi. Kumbah krakah cukit lan andulit. amung budi rahayu. 7. wong sembrana temahane nora becik. rasa rasaning kembang. yen tumpang suh iku niwasi. kadigdayan apa dene. kang anggung ginunggung. Kawruhana pambengkasing kardi. anggung katelanjukan. aja sira ngegungaken akal. wya nganti seling surup. . wajib sinirik iku. aja ndhalang lan aja grami. Padha sira ngestokena kaki. Poma-poma anak putu mami. lawan dudu sandhangan. nganggoa tepa-tepa. kasor dening tyas raharja. 5. bagus iku nyatanira. wong akal ilang baguse. aja sira kepingijn kedhotan. warastra pira-pira.nggonmu dadi pangauban. 6. harjaning rat punika pakuning bumi. 4. niwasi sabarang karya.

katandha ing semu. 10. tingkah una-unine prasaja. ingkang sasingkal gedhene. kawruhana iku. wong bodho puniku. endhog bisa keluruk. aja watak sok ngajak tukaran. iku ingaran dhomas. 9. aja anggunggung laku. wong ala nemu ala. aja sira mengeran busana. eseme kadi juruh. aja watak anguthuh. Pae wong kang makrifat sejati. semu becik semu ala. Aja watak sira sugih wani. bola bali kinenca. ala kang tinemu. dadi panengran gedhene. ingkang jero isi emas. iku talining barat. 12. ja ewanan lan aja jail. 11. Poma-poma anak putu sami. sayektine ana tingkah solah muni. nora wurung bilahi pianggih wuri. aja ati canthula. . bisa mrojol ing kerep dipun kawruhi. aja ngendelken pintere. saujare manis trus ati. ingkang nduwe bale kencana puniki. Keh tepane mring sagunging ngaurip. ing wong urip dipun titeni. aja ngendelken kuwanen. pan uninga ati tengu gengnya. kang cendhak kethokana.nyenyenges nanjak-anjak. miwah geni binakar warih. katon amawa cahya. sing sapa atine ala. aketareng basa. manjing atos nora renggang.

iku kabeh aneng kene. Bumi geni banyu miwah angin. enakena ing atine. nuhoni ingkang wawenang. Ayam ginusah yen munggah panti.13. anak putu sanak presanakan. kaya uwong pan ora ngerti. sumangga ring kadarman. lamun sira tetanggan kaki. wus aneng sireku. aja sira tutuh. kebo ingadhangan bae. 14. 17. ciptane nrus kalbu. atinira tan nganggo was-uwas. mulane awewuda. aja kaya si soma. 16. tan liya ananipun. sababe sinau maca. 15. jaba jalmu utama. pan srengenge lintang lan rembulan. pan dudu rayatira. Tama temen tumanem ing ati. tur iku mundhak apa. yen tan layak enengena. Aja sira amadhakken jalmi. yen wus tiwas sira umpah-umpah kaki. kebo sapi miwah iwen. atanapi lamung mangan beras. muhung cipta harjaning ragi. segara jurang gunung. aruhana iku. yen uwus katiwasan. kelangan tambah duraka. yen bisaa nora beda padha urip. . mulane ana wong ngucap. aja sira prih weruh. apan iku nggemeni darbek pribadi. amarentah kaya sato kewan. iku wong olah semu. miwah harjaning wuntat. waspada marang ciptane. wenangira kawula pasthi. kebone pinukul. Patrapena rayatira kaki. yen layak ingaruhan. padhang peteng padha sumandhing. sapa bisa wong iku njaringi angin. adoh kalawan perak. lamun sira amuruk. weruhena yen during sisip.

Pepriman (Guritan) Reaksi: Jumat. amarikelu nyadhong runtuhan welas angen-angene sajangkah sadawane tangan bisa mlumah weteng diempet . 10 September 2010 . ana sing setor ing ngendi regane awak ? dibusak ? apa cluthak ? Surabaya. 12 September 2010 PEPRIMAN pepriman ing pojok dalan klambi gombal nyeret theklek kayune entek sila sedheku. amit-amit anak putu aja niru tembunge mung saukara : “nyuwun separing-paring nampia rejeki kathah saking Gusti Allah” yen atine bungah ana maneh pepriman klambi nylithit nganggo sandhal kulit antri jakat nganti nyawa oncat apa kesrakat ? toh pati rebut barang tanpa aji sapa mreduli ? ana maneh ing jero kantor nganggo dasi numpak montor tanpa nyadhong . 13 September 2010 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 05:50 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). singset dongane ndhrindhil.Ana candhake … Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 22:52 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: Serat Pepali Ki Ageng Sela Reaksi: Minggu.

maksude isih adoh utawa isih tangeh tamate buku utawa carita iku. pada pangkat 2. unine “iti” tegese “tamat” trape ing wekasaning carita kang sinawung ing tembang . purwapada e. tangeh “. pada luhur b. penggedhe utawa wong tuwa). Trape ing wekasane pupuh manawa arep ganti pupuh liya. . Adeg-adeg utawa ada-ada. Madyapada. Pada madya c. Pada Guru (uger-uger) h. Pada luhur . tegese “adoh. gunane dienggo misah gatraning gatraning ukara. pada pancak j. Tuladhane: d. trape ing : sajroning layang kiriman ing sangarepe purwabasa. e. trape ing bebukaning ukara. Pada andhap. unine “becik” trape ing bebukane layang tembang ing sangarepe pupuh kapisan. i. unine uga “mangajapa” trape ana ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka sapadha-padha. wujude lan jenenge kaya kang kacetha ing ngisor iki : a. Pada pancak. Wasana pada. Pada lingsa. Guru utawa “uger-uger”. unine “mangajapa” kanggo bebukane layang kiriman ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang saka bangsa luhur (saka dhedhuwuran. c. g. h. Pada madya. wasanapada g. f. k. pangkon iku dadi lelirune pada lingsa. Pada lingsa k. trape ing sangarepe satatabasa utawa adangiyahe layang kang saka andhahan (utawa saka wong enom). Purwapada. Gunane pada lan tetenger liya-liyane mangkene : a. pada andhap d. b. unine mandrawa. Panutuping wasanabasa ing layang kiriman. Yen ing wekasane gatra kang pancene kudu mawa pada lingsa wis ana pangkon. unine iya “mangajapa”. Adeg-adeg (ada-ada) i. Pada lan tetenger liya-liyane kang kanggo ing sastra Jawa.PADA LAN TETENGER LIYANE ING AKSARA JAWA (6) Trap-trapane ing aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ING KENE ! PADA LAN TETENGER LIYA-LIYANE 1. j. dadi sawise satatabasa utawa adangiyah. Pada lungsi l. madyapada f.

c. Ka. Pada pangkat. d. Aksara murda mung kanggo ing tata prunggu. nanging saiki wis ora kanggo Aksara murda ing jaman saiki uga wis ora kanggo. Cukup nganggo aksara murda siji . Pada Ing Aksara Jawa Reaksi: AKSARA MURDA. dadine pada lungsi mung kari muwuhi pada lingsa utawa pada siji. supaya gampang dingreteni maksude. dadi dienggo misah ukara. f. Pada lungsi. Aksara Ca ora ana murdane . a. Pa. kayata raseksa. kosok baline aksara alpaprana. 5. Mriksanana layang Sarining Paramasastra Jawa kaca 121. pancene (mathuke) kudu dumunung ana ing wekasaning gatra iku. jejuluke lan pedunungane minangka pakurmatan. Manawa ing wekasane ukara ana pangkon. Inggris = head) Aksara murda = aksara sirah. wanara lan sapanunggalane kang kasebut ing carita padhalangan lan liya-liyane . Ga. kayata : Kanjeng SuSuhunNan PaKu BuwaNa ing SuraKarta HadiNingrat Dewi SinTa putrane putri PraBu JaNaKa raTu nagara manTili kagarwa PraBu Rama. Nya. Murda = sirah (Walanda = hoofd. manawa sawise tembung iku banjur mratelakake bab utawa barang luwih saka loro. Kanggo ngapit-apit angka Jawa b. yaiku aksara kang pancene kudu diucapake kanthi abab akeh. Ing wekasaning gatraning tembang. yaiku aksara kang kudu diucapake lumrah (kanthi abab sathithik) 2. Wondene kang lumrahe diarani aksara murda. Tuladhane . Manawa tembung ing wiwitaning gatra candhake. Saiki jaman demokrasi . aksara sesirah (Walanda : hoofdletter. katulis nganggo aksara murda. Ta. Ing saburine tembung “yaiku” utawa “kayata”. yaiku : Na. 4. Inggris : capital). 3. Kanggo ngelet-eleti kandhane pangripta karo tembung / ukara kang ditirokake dening pangripta. Aksara murda ora kena dadi sesigeging wanda. Saben aksara Murda ana pasangane. Prayogane kabeh jenenge wong lan jenenge titah kang tata-caraning uripe kaya manungsa. Sa. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:36 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Cacahe aksara murda (kang DIANGGEP aksara murda ) ana wolu. Ing saburine tembung “mangkene”. AKSARA SWARA. Ing jaman biyen kang lumrah ditulis nganggo aksara murda asmane para luhur. Aksara murda iku satemene ORA ANA. tegese kanggo pakurmatan. AKSARA REKAN LAN ANGKA JAWA (5) Tata panulise aksara Jawa katrangan ing ngisor iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! AKSARA MURDA 1. kanggone ana ing wekasaning ukara. gunane werna-werna. 3. e. nanging pasangane ana .l. utawa kang DIANGGEP minangka aksara murda iku sejatine AKSARA MAHAPRANA. Kanggo ngelet-eleti tembung utawa bab karo katrangane . Ba.

Usman. Tuladhane.Manawa ora dicethakake yen kang ditulis iku tembung manca. Nga dilelet. malem Rebo. luwih-luwih tembung manca kang wis rumasuk basa Jawa nganti arang kang sumurup yen iku tembung manca. sareng. adol lenga. Pak Idris. f. 5. kayata : Dipaprawira. damel rempeyek gelem. aksara swara nga lelet dadine pasangan katulis ing sangisore aksara kang dipasangi. z. Espres Oktober. luwih-luwih tembung Arab. marem. mung katulis nganggo aksara lumrah bae. dipun remet. mulane banjur ana sing ngarani yen cacahe aksara swara ana pitu. Prawiramartaya. Manawa dumunung ing saburine wanda sigeg. Wulan April.mangan lepet 4. Wondene aksara swara pa cerek dadine pasangan katulis jejer karo aksara kang dipasangi. Raden Burham. dz. aksara sing ngarep dhewe. ya burine maneh. Bu guru Nurratri. ya aksara burine . Aksara rekan cacahe ana lima. wulan Rejeb. aremarem. Mas Sudarsana. Aksara swara ora kena dadi pasangan. mesthi bae pasangane pepet dumunung ing sadhuwure aksara kang dipasangi. Aksara swara iku sejatine mung ana lima. lumrahe katulis tanpa aksara swara. angsal rejeki. yaiku : kh. Raden Ajeng Kartini Pak Mantri Aripin Raseksi Trijatha. sarem. aksara sesigeging wanda iku kudu dipangku. gh Gunane aksara rekan dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. pelem. Inggris 3.kara unine u Ananging aksara : Pa dicerek. Mas Umarsaid. Ibrahim.bae. Tembung manca kang ora dicethakake. marem. Gunane aksara swara dienggo nulisi tembung manca kang dicethakake. Tuladhane kayata tembung Sangsekerta “aksara” lumrahe mung katulis AKSARA REKAN 1. resik. Tuladhane kayata : Khatib yen ora dicethakake katib Dzikir yen ora dicethakake dikir Faham yen ora dicethakake paham Zakat yen ora dicethakake jakat . U.rena. katon regeng. yaiku : A. tembung swara dianggep darbe watak wilangan pitu. pelem legi. yen burine ora ana murdane. Mung tembung “Gusti Allah” lumrahe aksara murda saanane ditulis kabeh. Aksara swara iku ora kena ditrapi sandhangan swara. Bab iku salaras karo kawruh sangkalan. kayata : Agustus. pambarep. lembut. mangkene : GusTi Allah AKSARA SWARA 1. karep. Yen aksara sing ngarep dhewe ora ana murdane . boten lenggah 2. I – kara unine i E – kara unine e O– kara unine o U. A – kara unine a. Pangkat Opsihter. O. dadi lelirune re. sanget remen. dadi lelirune le Kalebu aksara swara. I. Panganggone aksara swara pa cerek lan nga lelet rega . E. lemah.

supaya ora mbingungake . Tuladhane : Sataun wonten :12: wulan. layar utawa cecak . wayahe :8. Angka Jawa Reaksi: UNINE SANDHANGAN SWARA I. sumerep ghaib. Aksara Murda. sawulan punika :30: dinten. farlu. E (4) UNINE SANDHANGAN WULU (UNINE SWARA I) Katrangan kanthi tuladha -tuladha aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! . layar. Aksara Swara. ing saburine angka iku banjur tanpa pada pangkat. cecake telu dumunung ing sisih kiwa. panulise kudu dipisah karo aksara Jawa kang dumunung ana ing sakiwa tengene . kajaba aksara rekan f kang wujuding pasangane pa cecak telu aksara rekan ora kena dadi pasangan. Tuladhane : sampun faham. utawa cecak ing sisih tengen. manawa aksara rekan karaketan sandhangan pepet. Srana kang dienggo misah iku pada pangkat. firman 3. Murid SMP ing sekolahanku :294. zakat fitrah. Taun Masehi sapunika :2010 3. wujude mangkene : 1 = aksara ga 2 = aksara nga dilelet 3 = aksara nga dipengkal 4 = aksara ma miring 5 = aksara ma kurung 6 = aksara E – kara 7 = aksara la 8 = aksara pa murda 9 = aksara ya 0 = bunderan (Indonesia : nol) 2. mulane angka Jawa diapit-apit ing pada pangkat. Tuladhane : Mangkate jam :7. dene yen karaketan sandhangan wulu. cecake telu dumunung ing sajroning pepet. Sarehning angka Jawa iku awujud aksara Jawa . ANGKA JAWA 1. sesigeging wanda iku kudu dipangku. mulihe jam :10 Putrane pak Guru :3. Aksara Rekan. Manawa ing saburine angka Jawa ana pada lingsa utawa lungsi . wadone :106 Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 16:49 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. Angka Jawa siji tekan sanga sarta das. O.Ghoib yen ora dicethakake gaib 2. dwifungsi. Manawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg. Tuladhane : fitrah. E. U. sandhangan wulu. saweg dzikir.

manwa sandhangan wulu dumunung ing : a. Tumrap ing wanda aswara jejeg. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. lunyu.1. mancur. Saliyane wanda wekasan . suwignya UNINE SANDHANGAN SUKU ( SWARA U ) 1. b. nyamplung. tur b. cur b. an. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. keris. kayata : Ut. utawa en. kayata : Timba.nglumpruk*) . anipun. Wanda wekasan kang sigeg. Wanda wekasan : Becik. Wanda wekasan. prit. kayata : bumbung . jun. ping. kabeh sandhangan wulu aswara jejeg. kabeh sandhangan suku aswara jejeg. Tumrap ing wanda menga. dadi kyai 2. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. manawa sandhangan suku dumunung ing : a. sing. Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan.brutu 2. kayata : Tuhu. pring.pir. e. ting. kayata : Mung . Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun. Tumrap ing wanda menga.murid c. wut. sulistya. manawa dumunung ing : a. bun. kayata : Sampun. manawa sesigege dudu aksara irung. Tembung mung sawanda kang kalebu tembung pangungun . Wanda sigeg aksara irung kang dudu wanda wekasan. banjur oleh panambang a. bung. ngati-ati. crit c. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. i. kayata : iki siji. sir.blumbang. wulu. Tembung mung sawanda kang dudu tembung pangungun. srundeng c. kayata : ing.kancing Sing nyebal : ingkang b. nyut. Wanda wekasan kang banjur oleh panambang Kayata : sabun ( u miring) nyabuni (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunan (u jejeg) sabunane ( u jejeg) sabunanipun (u jejeg) sabunen (u jejeg) sinabunan ( u jejeg) 3. mancing ( i miring) mancinga (i jejeg) mancingi (i jejeg) pancinge (i jejeg) pancingan (i jejeg) pancinganipun ( i jejeg) 3. pun. bur. manawa dumunung ing : a. wit. tir. kayata : Cit. cumplung.Sing maune nduweni swara miring bali jejeg maneh. kayata : Siswa. pinten.

Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. enjing. manawa dumunung ing : a. le. kayata : Keyok. a. dewa. leren. gule. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. trustha.bledheg . pelo e. meh. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. Tembung mung sawanda : He. tempe. endha b. sewaka d. grenjeng d. joged. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang sigeg lan mawa sandhangan pepet utawa taling. beji. kayata : Duksina. kengser. Sangarepe wanda wekasan kang menga legena.c. kayata : Kate. Tumrap ing wanda menga aswara miring. taun je. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku . kemawon. kerem. godheg. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. Saliyane wanda wekasan. Tembung mung sawanda. Wanda menga ing sangarepe wanda wekasan kang uga menga mawa sandhangan wulu utawa suku.kayata : Dumeh. pete c. manawa sandhangan taling iku dumunung ana ing : a. Wanda wekasan kang sigeg. rewanda. manawa dumunung ing : a. kayata : Kewala. Tumrap ing wanda menga aswara jejeg. cekli b. kreta. Sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu utawa suku.kayata : Heh. Wanda wekasan. kayata : Jengki. kayata : Keri. Purwane tembung 3 wanda. kayata : Kendhang. kayata : Endra. kayata : mesem . estri. murni UNINE SANDHANGAN TALING (SWARA E ) 1. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling. suksma. keksi c. bengkong 4. taun be b. pendeng. manawa dumunung ing . eram. sate. utawa mawa sandhangan wulu utawa taling tarung. cemplang. utawa mawa sandhangan swara saliyane pepet utawa taling. jres b. teji. kayata : Rene. estu. utawa mawa sandhangan swara liyane wulu utawa suku. kayata : Kendel. gepeng 3. manawa sesigege wanda iku dudu aksara irung. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. cebol 2. menda. the.

lo b. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga lan mawa sandhangan swara taling atawa taling tarung. kayata : . Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasankang uga sigeg tanpa sandhangan swara. semboja. wo. Tembung mung sawanda. rebo c. dom. Tumrap ing wanda menga aswara miring. moh. Sangarepe wanda wekasan kang sigeg tanpa sandhangan swara. ngaso. kongas 2. kayata : Adoh. kayata : Topi. Tumrap ing wanda sigeg aswara jejeg. kopyor 3. kojur. blondho. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg kang banjur oleh panambang a rontog ( o miring) rontoga ( o jejeg) rontogan ( o jejeg ) 4. jlog b. Wanda wekasan kang sigeg banjur oleh panambang a . utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. manawa dumunung ing : a. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara.UNINE SANDHANGAN TALING TARUNG ( SWARA O ) 1. bedho. Purwane tembung telung wanda. kayata : Korawa. Wanda sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan pepet utawa taling tarung. conto b. Wanda wekasan. kayata : Plonthang. komuk. Wanda ing sangareping wanda wekasan kang menga mawa sandhangan wulu lan suku. kayata : Lor. buta locaya d. bodho. so. ore e. mori. an . krodhong. manawa dumunung ing : a. kayata : cakot ( o miring) nyakota( o jejeg ) cakotan ( o jejeg ) d. ngombe. kayata : Krodha. kayata : Coplok. konthit. kondhe c. babon. wolu. kayata : Ho. lodaya. Tembung mung sawanda. kayata : Sinyo. Tumrap wanda menga aswara jejeg. Kondhe. kolu b. loh. utawa mawa sandhangan saliyane wulu utawa suku. utawa mawa sandhangan saliyane pepet utawa taling tarung. manawa dumunung ing : a. anjlog c. Wanda wekasan. komplang. yen dumunung ing : a. Sangarepe wanda wekasan kang menga tanpa sandhangan swara. Tumrap ing wanda sigeg aswara miring. kayata : Nyonyah.

Aksara ka ( k ) kang dadi sesigeg . Kang njalari klira-kliru mangkono. kongsi. unine ana sing anteb lan ana kang ampang. gombyok. randha Ganda. unine ora mesthi padha . lan ana kang miring. ana kang unine jejeg. tongki e. plonthos Brongkos. kajaba yen dipanambangi a. candra. kroncong. Unine Sandhangan Swara Reaksi: Rabu. kayata : Sonten. Jangkepe katrangan ing dhuwur (sing nganggo tulisan aksara Jawa ) iki PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : . kancanira. 08 September 2010 UNINE AKSARA JAWA (3) UNINE AKSARA LAN SANDHANGAN SWARA Aksara lan sandhangan swara iku tumrap ing tembung siji karo sijine. kancaningsun ) d. Diarani mangkono. kancane. jalaran wong kang nulis durung ngerti temenan marang unine aksara legena kang dumunung ing siji-sijine tembung. lombok Lonthong. mangsa Taling-tarung ing dhuwur iku lumrahe diarani TALING-TARUNG PALSU. Wanda sigeg aksara irung sangarepe wanda wekasan kang sigeg mawa sandhangan swara pepet utawa taling-tarung . Mulane perlu banget wong ngerti temenan marang unine aksara legena lan unining siji-sijine sandhangan swara. Tuladhane : kancaku (kancamu. kandha. ana kang mawa abab mandamanda. Aksara ha ( a ) upamane. ana kang unine kanthi abab akeh. taling-tarung iku banjur ILANG . brondong Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:47 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. jalaran yen tembunge rinaketan panambang apa bae. lan durung lebda marang unining siji-sijine sandhangan swara.Amba. langka. Wanda sigeg aksara irung ing sangarepe wanda wekasan kang menga mawa sandhangan swara saliyane taling utawa taling tarung. konten. kayata : Jongki. Aksara legena. nangka. kancanipun.

Tuladha : bѐbѐk. rene. Unine Aksara Jawa Reaksi: Parikan (2) Lenga wangi cap iwak dhuyung. Ayuk unjung marang wong tuwa. Swara u owah dadi o. Dadi wong wedok sing ngati-ati. lugu. lѐrѐn. Teka sawah kok diwedeni. Supaya awak ilang sangkale. Swara e owah dadi ѐ . Swara o tetep diunekake o Tuladha : bodho. Swara u tetep diunekake u. pāngān. bolong. kana. bosok.Swara jejeg yaiku swara sing durung owah saka asale : Swara a tetep diunekake a. Wayah mahgrib budhal nang sawah. Bandeng nener disaut ula. kono. loro. Peteng-peteng golek senggolan. Tuladha : sapa. Aja nganti kena panggodha. suku. gosong. Aja methik kembang semboja. kāwāt. pѐsѐk. Tuladha : sarung. bathuk. . Tuladha : popok. Swara a owah dadi ā Tuladha : pāpān. karung. jodho. Lenga leteng nyebenggolan. Tuladha : buku. Swara o owah dadi a. rana. Uwur-uwur kodhok segara. buru. Sukur-sukur yen pena jawa. rasa. jārān. mѐpѐt. Kampung Ujung ndhuk Surabaya. semut. Swara e tetep diunekake e. Tuladha : pepe. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 20:48 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. cere. Karang Tembok akeh wong mati. Tanjung Perak akeh kapale. Swara miring yaiku swara sing owah saka asale . Dadi wong urip kok serba salah Kuwata wae nggone nglakoni. kene. Lunga wengi nglayap neng lurung.

Ati seneng ndang turutana. Walang ijo dawa suthange. Pena turu rak ngimpi apa. 07 September 2010 SANDHANGAN AKSARA JAWA (2) . Mikiri cacak gak tau kumpul. Rujak kanon pecelan mortir. Mung sayange bokonge sak amben. Tuku jamu nang kampung Gubeng. Ngimpi bapak nengguluk pacul. Yen seneng aja mung mandeng Golekana ngendi omahe. Cekap semanten atur kawula. Marut klapa katut ampase. Esuk enjing sore sonten. Mojokerto tretek terusan Kali gedhe dalane prau. Suwe ora jamu. Jamu pisan peresan pace. Pena kuru mikiri sapa.Tak ngengeri sak urip kula. Lalapane pluru karaben. Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 01:54 2 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: parikan Reaksi: Selasa. Walang ireng mabur mbrengengeng. Ketemu pisan bingung atine. Dadi jaka jok adol kebagusan Nyambuta gawe sing paling perlu. Bareng katon nek kiwir-kiwir. Nganggoa kendhit sampek methentheng. Yen wong lemu gak wurung mbembeng. Santen duduh kalapa. Menawi lepat nyuwun ngapura. Kula mbenjing tumut sinten. Ireng-ireng ndang jumputana. Aneng donya pira lawase. Sedulur sing jawa kula tumuti. Nandur tela kula guluti. Mangan kupat weton Medura. Suwe ora ketemu. Nang Wendhit tukua klentheng.

pepe. bolong. Taling : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ E “ Tuladha : rene. kodhok. cocor. cekak. bosok. gepyok. bebek. cecak. rono. tangi.Kang diarani sandhanganing aksara iku tetenger kang dienggo ngowahi utawa muwuhi unining aksara utawa pasangan. yaiku : Kanggo gegaran katrangan ing ngisor iki . prenthul. Taling-tarung : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ O “ Tuladha : bojo. bodho. dhedhet. kere. setya. turu. geneng. ambyur. mopo. SANDHANGAN SWARA Sandhangan swara ana limang warna yaiku : Wulu : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ I “ Tuladha : siji. lemek. gapyuk. janji. krembangan. mili. prenjak. 2. gebyagan. srutu. kanti. loro. mrana. trenyuh.menek. trebis. kepyur. sengak. bibi. pepet. kebak. mligi. granggang Keret : minangka sesulihe panjing ra lan pepet . Tuladha : putra. Tuladha : kreteg. trebang. pipi. watu. PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! 1. cere. degan. mrucut. cakra. lagi. Pengkal : minangka sesulih panjingan ya Tuladha : kyai. sempyok. buku. kolong Pepet : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ Ě “ Tuladha : peteng. kerek. grendul. tentrem. sangu. wulu. grenjeng. sapi. suku. Suku : gunane kanggo aweh uni kaya dene “ U “ Tuladha : suru. mati. tuku. SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana telung warna yaiku : Cakra : minangka sesulihe panjing ra . kono. pejah. cedhak. tyas. mari. jamu. gobyog. driji. krupuk. sigra. kranjang. patra. bathi. brana. kosong. . lele. bau. ambyah. tamu. panu.

3. gogor. Layar : minangka lelirune sigeg “r” . SANDHANGAN PANYIGEG Sandhangan panyigeg ana telung warna . awor. 4. kolah. Sandhangan Aksara Jawa Reaksi: CARA NGRAMAKAKE TEMBUNG NGOKO PANGRIMBAGE TEMBUNG NGOKO DADI TEMBUNG KRAMA 1. wegah. . papah. weruh. Tuladha : gagah. beber. tukar. palang. bocah. Cecak : minangka lelirune sigeg “ng” Tuladha : pasang. bubrah. pasir. Kajaba iku. bobor. kurung. menir. sandhangan pangkon uga dadi sesulihe pada lingsa (koma). Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 08:24 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 13 TATA TULIS AKSARA JAWA. kether. kobong. janger. ngalor. Tuladha : pasar. lungguh. bakuh. jagang. gosong. kapang. pulung. Vokal “A “ ing wanda wekasan dadi “I” agama = agami jaga = jagi jawa = jawi kuwawa = kuwawi manawa = manawi muga = ugi swarga = swargi tangga = tanggi tuna = tuni uga = ugi upama = upami utama = utami warna = warni Katrangan : Tembung “swarga “ dikramakake “swargi “ yen ateges “jenat”. bubar. Manawa diwuwuhi pada siji (lingsa). momong. yaiku : Wignyan : minangka lelirune sigeg “h”. SANDHANGAN PANGKON (PATEN ) Sandhangan pangkon utawa paten. mothah. gunane kanggo mratelakake yen aksara kang dipangku iku dadi sesigeging wanda kang ana ing sangarepe. muter. putung. dadi lelirune pada lungsi (titik ). . saguh. pecah.

Tuladha : Swargi Dr Sutomo ageng sanget lelabetanipun dhateng nusa lan bangsa. dene “linggih” Krama Ngoko. tembung “lungguh” ngoko. 3. Yen wanda wekasan mawa vocal “A” lan wanda burine mawa “U” . vocal “U” ing sangarepe wanda wekasan dadi “I”. vocal “A” ing wanda wekasan ajeg “A” . Vokal “U” ing wanda wekasan dadi “A” lan yen sangarepe wanda wekasan uga mawa vocal “U” . vocal iku dadi “E” buruh = berah butuh = betah etung = etang ingu = ingah kepung = kepang kukuh = kekah lembut = lembat lemu = lema lungguh = lenggah luput = lepat mungsuh = mengsah rembug = rembag rusuh = resah suguh = segah surup = serap tempuh = tempah wutuh = wetah wuwuh = wewah Katrangan :Tembung “lenggah” lumrahe dianggep krama inggil. bubrah = bibrah budhal = bidhal bukak = bikak bungah = bingah kulak = kilak kurang =kirang kuwat = kiyat lumrah = limrah mundhak = mindhak murah = mirah . 2.

Anggenipun tilem kepatos. Wanda wekasan “RU. Wanda wekasan “DA. TI. utwa JI” dadi “OS” aji = aos carita = cariyos dadi = dados ganti = gantos gati = gatos jati = jatos kadi = kados kuwasa = kuwaos ngati-ati = ngatos-atos prada = praos rasa = raos rekasa = rekaos supadi = supados wadi = wados waspada = waspaos yekti = yektos Pati = patos . Pati = pejah. raja pejah. YA. utawa YU” dadi “JENG” . 6. DI. REP. TA. panganggone : toh pejah.rusak = risak susah = sisah unggah = inggah 4. JU. Ana tembung ngoko sing dikramakake sarana kaganti aksarane “O” sing dumunung ing wandane wekasan lan / utawa ing sangarepe wanda wekasan dadi “E” anggo = angge angon = angen elor = eler enggon = enggen enom = enem kongkon = kengken kulon = kilen obah = ebah omah-omah = emah-emah opah = epah owah = ewah somah = semah takon = taken 5. panganggone : Seratanipun boten patos sae. pejah gesang. SA.

E” ana sing diganti “EN” sepi = sepen ngaku = ngaken …. Sing nduweni vocal pungkasan “I.. . aken 10. RAM” dadi “WIS”. Tembung ngoko sing wanda wekasan “ RA. U. Ana sing nduweni pungkasan “AN. Sing nduweni wanda wekasan “NA. Ayu = R Ajeng rahayu = rahajeng 7.. LI” ana sing diganti “TEN” dina = dinten kori = konten . IN. antara = antawis anyang = awis arang = awis karang = kawis katara = katawis larang = awis mataram = matawis prakara = prakawis semarang = semawis watara = watawis 8. EN. Tembung ngoko sing nduweni wanda wekasan “WUH. BUH. RE. BU. RANG.ake = ….arep = ajeng buru = bujeng guyu = gujeng karep = kajeng kayu = kajeng laju = lajeng maju = majeng pambarep = pambajeng payu = pajeng pitaya = pitajeng playu = plajeng R. BUNG” diganti “BET utawa WET” ambu = ambet ewuh = ewed imbu =imbet imbuh = imbet lumebu = lumebet sambung = sambet 9. RA. RI. IR” diganti “OS” batin = batos ketan = ketos krasan = kraos kuwatir = kuwatos penjalin = penjatos prihatin = prihatos tlaten = tlatos 11.

banget = sanget banter = santer bareng = sareng waras = saras 17. kalang = kambeng kalangan = kambengan palang =pambeng ilang = ical walulang = wacucal 16. wanda wekasan “LANG” dadi “MBENG” utawa “CAL”.mori = monten nuli = nunten rina = rinten sagara = saganten samana = samanten sore = sonten 12. DO” ana sing diganti “BEN” adu = aben padu = paben paido = paiben 15. Ana sing ora ana pathokane . Sing nduweni wanda wekasan “RI. Ana tembung sing apurwa “W” utawa “B” dadi “S”. Sing nduweni wanda wekasan “LI” ana sing diganti “SUL” bali = wangsul kendhali = kendhangsul kuwali = kuwangsul tali = tangsul 14. kayata : abang = abrit bengawan = benawi cedhak = celak cendhak = celak eling = enget endhek =andhap . Sing nduweni pungkasan “DU. akeh sing diganti “TUN” kari = kantun lemari = lemantun lestari = lestantun mari = mantun nagasari = nagasantun pari = pantun 13. Ana sing dadine tembung krama sarana ditambahi “PUN” apa = punapa endi = pundi ika = punika 18.

gampang = gampil ijo = ijem isih = taksih jamu = jampi jeruk = jeram katon = katingal kirim = kintun maneh = malih priyayi = priyantun rata = radin salin = santun sawah = sabin sega = sekul sikil = suku sungu = singat suruh = sedhah trasi = traos Lan liya-liyane Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 00:55 1 komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 10 BASA KRAMA. Tembung Krama Reaksi: Kamis. tembang jaman kamardikan tembang sing wis suwe ora nate keprungu menyang endi paranmu? apa wis katut iline banyu ing kali sangisormu ? tembang sing wis suwe ora nate kocap sapa sing arep nyingkap ? tembang sing wis ilang saka dhadha tembang sing wis ilang saka jiwa apa sliramu isih ngulandara ? jembatan merah pancen gedhongmu isih katon endah apa sliramu isih kelingan . 02 September 2010 JEMBATAN MERAH keprungu ing sajroning atiku tembang lamat-lamat “jembatan merah sungguh indah berpagar gedung megah” tembang lawas.

njerbabah ndhepani lemah toh pati getih muncrat saka dhadhaning para prajurit kang lagi sekarat mblabar abang mlerah nelesi lumahe bumi mbelani ibu pertiwi saiki apa kita wis mardika ? pancen saiki walanda wis ora ana pancen saiki wis bisa ngatur negara pancen saiki wis ora dikuya-kuya bangsa liya saiki apa kita wis mardika ? apa saiki wis bisa urip mulya ? jembatan merah sliramu isih katon gagah malah tambah endah saiki dadi saksi bisu lambe abang mlerah krana gincu lambe abang mlaku-mlaku ing sadhuwurmu ngguya-ngguyu jembatan merah jaman wis owah gingsir nekseni bengoke pak sopir ing pinggir dalan golek momotan mlipir-mlipir grenenge kawula alit mider-mider golek dhuwit anak bojone njerit tansah kecepit sanajanta wis diirit-irit jembatan merah apa sliramu isih bisa nekseni kawula rumangsa urip mulya. 2 September 2010. Surabaya.nalika dadi saksi bisu makantar-kantare semangat para pejuang nom-noman padha mbengok sora “merdeka !!! lepas dari segala bentuk penjajahan belanda !!!” nom-noman jumangkah. gagah maju perang mung sangu granggang sangu semangat supaya walanda enggal oncat sangu dongane ibu minangka teguh timbul jeroning kalbu pranyata. .

Yen panjenengan ngersakake maos Tata Tulis Aksara Jawa kanthi . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:41 Tidak ada komentar: Kirimkan Ini lewat EmailBlogThis!Berbagi ke TwitterBerbagi ke Facebook Label: 05 PUISI (GEGURITAN). Padmosoekotjo sing kababar dening PT “Citra Jaya Murti “ Surabaya. Mung wae postingan sing dhisik dhewe bakal manggon ing ngisor dhewe. 01 September 2010 DENTA WYANJANA LAN PASANGAN (1) Panulise aksara Jawa sing arep diaturake panulis ing ngisor iki adhedhasar buku “Wewaton Panulise Basa Jawa Nganggo Aksara Jawa “ anggitan S. Tata panulise aksara Jawa bakal kapacak kanthi cara sambung-sinambung.. dene postingan anyar manggon ana ing dhuwur dhewe. Jembatan Merah (Guritan) Reaksi: Rabu.

saiki ora (mung wantah bae). ingara-ara saiki ing ara-ara. saiki ora. saiki ora. Tembung nganggo seselan in katulis ngango pasangan n (na rangkep) . Diposkan oleh Sugeng Kariyodiharjo di 07:18 4 komentar: . saiki ora. puniki nganggo na rangkep. nanging mung wantah bae. punapa.pdf. Conto : anyapu saiki nyapu. purwa a (ha) kudu katulis ng. dummugi saiki dumugi. conto : ingalas saiki ing alas. Aksara na sing dipasangi pasangan tha lan dha kudu ditulis na murda. Tembung aran apurwa ha (a) sing kadhisikan tembung ing. tinnampanan saiki tinampanan. Aksara sa sing dipasangi pasangan ja kudu ditulis nganggo sa murda. punniki saiki puniki. Conto : pinnanggih saiki pinanggih. Ater-ater anuswara sing luluh karo purwaning tembung katulis a (ha). Tembung punika. Aksara na lan sa ing saburine wanda sing nganggo sandhangan layar kudu katulis na murda lan sa murda. Perlu dikawruhi yen tata panulise tembung Jawa nganggo aksara Jawa ing jaman biyen karo jaman saiki ana bedane. 4. punnika saiki punika. ing antarane : 1.runtut. anulis saiki nulis. 8. 3. Conto : punnapa saiki punapa. nanging saiki ora. Conto : dhummateng saiki dhumateng. 7. panjenengan klik Isinipun Blog : "13 TATA TULIS AKSARA JAWA" Kanggo miwiti tata tulis aksara Jawa PANJENENGAN KLIK ANA KENE ! Katrangan : download an kanthi format . saiki ora. 2. Tembung nganggo seselan um kudu ditulis rangkep. 5. 6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful