Anda di halaman 1dari 35

1

NAMA PELAJAR : MARSHIZAWATI BINTI RASIP



NO. TELEFON : 0176143324
E-MEL : marshiza@gmail.com
FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA
SEMESTER SEPTEMBER 2012

HBMT4403
TEACHING MATHEMATICS IN FORM SIX
DISEDIAKAN OLEH:
PN MARSHIZAWATI BINTI RASIP
2
Nota : Pembezaan 3
Merupakan operasi atau konsep
matematik yang digunakan dalam
kalkulus di mana sesuatu terbitan fungsi
atau pembolehubah ditentukan
Ia juga merupakan songsangan bagi
konsep pengamiran
KONSEP PEMBEZAAN
Nota : Pembezaan
4
Pembezaan boleh ditakrifkan sebagai proses
mencari Terbitan Fungsi. Pembezaan boleh
digunakan sebagai alat untuk mengira atau
mengkaji kadar perubahan kuantiti berkenaan
dengan perubahan dalam kuantiti lain. Contoh
yang paling biasa adalah pengiraan halaju dan
pecutan. Halaju diberi oleh v = dx / dt, dimana 'x'
adalah jarak yang diliputi oleh badan yang
bergerak dalam masa 't'.
Nota : Pembezaan 5
Definisi :Terbitan
Pengiraan kecerunan garis tangen, kadar serta-merta perubahan fungsi, dan
halaju seketika objek pada semua yang diperlukan untuk mengira had
berikut.
Perubahan kecil notasi had ini juga boleh ditulis sebagai,
Ini adalah apa-apa had yang penting dan ia timbul di banyak tempat maka ia
diberikan nama. Itulah terbitan. Berikut adalah definisi rasmi terbitan.
Terbitan berkenaan dengan x adalah fungsi dan ditakrifkan sebagai,
Nota : Pembezaan(HBMT4403) 6
TERBITAN FUNGSI
Pembezaan Daripada Prinsip Pertama
Terbitan fungsi y = f (x) pada titik (x, f (x)) bersamaan dengan kecerunan garis
tangen kepada graf pada ketika itu. Ia boleh ditakrifkan sebagai:
Di mana 'h' menghampiri sifar sebagai had. Rajah di bawah
menggambarkan konsep ini secara grafik:
Formula terbitan (atas) memberikan kecerunan garis sekan di antara kedua-dua titik.
Ketika nilai 'h' menjadi lebih kecil, kedua-dua titik menjadi lebih dekat dan kecerunan
sekan menghampiri garis tangen kepada lengkung itu pada (x, f (x)):
Nota : Pembezaan 7
Jika y = x
n
maka = n x
n-1
, n R


Jika y = f (x) = e
x
maka =

f '
(x) = e
x

Jika y = e
f(x)
maka = e
f(x)
.
f
'

(x)



Jika y = ln x

maka =


KAEDAH PEMBEZAAN
Nota : Pembezaan 8
Imbas Kembali: Fungsi terbitan ditakrifkan hanya untuk x positif, bukan untuk x = 0.
Apabila r = 0, peraturan ini menunjukkan bahawa f '(x) adalah sifar untuk x 0, yang
hampir kepada peraturan malar(seperti yang dinyatakan di bawah).
Fungsi Eksponen dan Logaritma
Fungsi Trigonometri
Fungsi Songsangan
Trigonometri
Nota : Pembezaan
9
Imbas Kembali Mengenai Petua Pembezaan
Bagi Satu Fungsi Pembolehubah
0 ) 1 = k
dx
d
1
) 2

=
n n
nx x
dx
d
( ) ( ) | | ( ) ( ) x g x f x g x f
dx
d
'

'
= ) 3
=
=
Nota : Pembezaan 10
Petua Fungsi Malar
Terbitan bagi fungsi malar adalah bersamaan 0 untuk setiap nilai x
0 ) 1 = k
dx
d
Buktikan jika:
, k f(x) =
Maka
:
k f(N)=
0 lim
) ( ) (
lim =

=

N x
k k

N x
N f x f
f '(N)
N x N x
0 ) ( =
'
N f Maka
:
0 f '(x) =
Nota : Pembezaan 11
Petua Fungsi Kuasa
1
) 2

=
n n
nx x
dx
d
Terbitan fungsi xn adalah bersamaan
Jika,
,
n
x f(x) =
Maka,
1 n-
nx f '(x) =
Contohnya: Jika
4
x
Maka,
3
4x dy/dx =
Nota : Pembezaan
12
KAEDAH PEMBEZAAN
Petua Hasil Tambah - Hasil Tolak
Petua Hasil Darab
Petua Hasil Bahagi
Fungsi Gubahan
Fungsi Mutlak
Nota : Pembezaan 13
( ) ( ) | | ( ) ( ) x g x f x g x f
dx
d
'

'
= ) 3
Terbitan bagi Hasil Tambah(atau Hasil Tolak) Dua Fungsi
adalah sama denganHasil Tambah (atau Hasil Tolak)
Terbitan bagi Dua Fungsi.
0 10 8 3
75 10 4
75 10 4
2
2 3
2 3
+ + =
+ + =
+ + =
Q Q
dQ
dC
dQ
d
Q
dQ
d
Q
dQ
d
Q
dQ
d

dQ
dC
Q Q Q C
Nota : Pembezaan 14
Petua Hasil Darab
( ) ( ) | | ( ) ( ) ( ) ( ) x g x f x f x g x g x f
dx
d
'
+
'
= ) 4
Terbitan hasil darab dua fungsi adalah sama dengan fungsi kedua
didarabkan dengan terbitan hasil tambah fungsi pertama
didarabkan dengan terbitan fungsi kedua
Algoritma Mnemonik:
1d2) (2d1+
Nota : Pembezaan 15
Tinjauan Semula Petua-petua Pembezaan Bagi
Fungsi Satu Pembolehubah
( ) ( ) | | ( ) ( ) ( ) ( ) x g x f x f x g x g x f
dx
d
'
+
'
= ) 4
1d2 2d1 : mnemonic algorithm +
Petua Hasil Darab
c cx
dx
d
a = ) 5
( )( ) ( )( ) c x c x cx
dx
d
= + =
0
1 0
1
) 5

=
n n
cnx cx
dx
d
b
( )( ) ( )( )
1 1
0

= + =
n n n n
cnx nx c x cx
dx
d
Petua Malar dan Petua Hasil Darab
Petua Malar , Petua Hasil Darab dan Petua
Kuasa
Nota : Pembezaan 16
( )
( ) x g
x f
( )
( )
( ) ( ) ( ) ( )
( ) x g
x g x f x f x g
x g
x f
dx
d
2
) 6
'

'
=
(

|
.
|

\
|
2
2
1d2 - 2d1
: mnemonic Algorithm
Nota : Pembezaan 17
Untuk membezakan fungsi gubahan kita
menggunakan aturan rantai yang ditulis seperti
berikut;

[ f (g (x)) ] = f ' (g (x)) g' (x) = f ' ( ) . g' (x)





Ini bermaksud membezakan fungsi luar, meninggalkan hujah
fungsi luar sahaja, dan kemudian darabkan dengan terbitan
di dalam fungsi.
Nota : Pembezaan 18
Untuk mencari , daripada Fungsi Mutlak yang diberikan, kita perlu menggunakan

Petua rantai dan petua hasil darab

Teknik untuk mencari kita namakan sebagai Fungsi Mutlak
Nota : Pembezaan 19
Petua Pembezaan
Melibatkan Fungsi Yang Pembolehubahnya
Berbeza
Nota : Pembezaan 20
( ) ( )
( ) ( )
( ) ( )
1
0
1
1
. . 2
) 8
,...,
variable exog. one than more w/ rule chain
) 7
variable exog. one w/ rule chain
x
y
dy
dz
dx
dz
x x g f z let
x g y f
dx
dy
dy
dz
dx
dz
x g f z let
n
dx
n
c
c
=
=
' '
= =
=
=
Nota : Pembezaan 21
Petua Rantaian
Ini adalah kes di mana dua atau lebih fungsi
diterbezakan, yang mana setiap satunya
mempunyai pembolehubah tak bersandar
Dimana, i.e., , f(g(x)) z =
i.e., , f(y) z =
i.e., , g(x) y =
Z adalah fungsi pembolehubah y dan
Y adalah fungsi pembolehubah x
( ) ( ) ( )
( ) ( ) x g y f
dx
x dg
dy
y df
dx
y df
dx
dy
dy
dz
dx
dz
' '
= =
= ) 7
Nota : Pembezaan
22
Petua Rantaian
Ini adalah kes di mana dua atau lebih fungsi
diterbezakan, yang mana setiap satunya
mempunyai pembolehubah tak bersandar
dx
dy
dy
dz
dx
dz
= ) 7
f(Q) R =
Jika,
Dan jika, g(L) Q =
( ) ( )
L L
MRP MPP MR
L g Q f
dL
dQ
dQ
dR
dL
dR
= =
'

'
=
=
Nota : Pembezaan 23
Cari
, dx dz
1
dimana f(y) z = dan .
2 1
) , x g(x y =
Prosedur: Gantikan kebezaan jumlah y ke
dalam z dan bahagikan kepada
Dengan mengandaikan
1
dx
0 dx
2
=
1
0
1
2
2
1
1
2
2
1
1
2
) 4 ) 2
) 3 ) 1
x
y
dy
dz
dx
dz
dx
x
y
dx
x
y
dy
dx
x
y
dx
x
y
dy
dz
dz dy
dy
dz
dz
dx
c
c
=
c
c
+
c
c
=
|
|
.
|

\
|
c
c
+
c
c
= =
=
Nota : Pembezaan 24
y
x
B
T
R
A
Kecerunan lengkungan, y = f(x), pada
titik R atas lengkungan diberi oleh
lengkungan tangen di R. Ia juga diberi
oleh nilai di atas titik R, yang mana
ia boleh dikira menggunakan
persamaan lengkungan. Oleh itu, kita
boleh mengira kecerunan tangen bagi
lengkungan pada sebarang titik R
Nota : Pembezaan 25
Jika A (x
1
, y
1
) ialah titik pada garisan y = f(x), kecerunan
garis (pada garis lurus) atau kecerunan tangen di atas garis
(lengkungan) nilai apabila x = x
1

Kecerunan Tangent pada A (x
1
, y
1
):
= Kecerunan Tangen

Persamaan Tangen: y y
1
= m
tangent
(x - x
1
)
Kecerunan Normal pada A (x
1
, y
1
):
m
normal
= - 1 __
m
tangent

Kecerunan normal

Persamaan Normal : y y
1 =
= m
normal
(x - x
1
)



Nota : Pembezaan 26
Jika y suatu fungsi x, maka merupakan kadar
perubahan y terhadap x. Sebagai contoh jika r mewakili
jejari dalam meter dan tmewakili masa dalam saat, r ialah
fungsi t, maka mewakili kadar perubahan jejari terhadap
masa.

Nilai yang positif mewakili kadar perubahan menokok
bagi y terhadap x manakala nilai yang negatif mewakili
kadar perubahan menyusut bagi y terhadap x.

Nota : Pembezaan 27
CONTOH-CONTOH
SOALAN
BERKAITAN TOPIK
PEMBEZAAN
Nota : Pembezaan 28
SOALAN-SOALAN PEMBEZAAN
Soalan 3: Cari kecerunan fungsi y = 3x
2
apabila x = 5.
Jawapan Soalan 1: Cari pembezaan bagi
Jawapan
Soalan 2: Cari pembezaan bagi Jawapan
Soalan 4: Bezakan terhadap x.

Soalan 5: Bezakan
2x
3
+ \x +
2
2
2
x
x x +
.
Jawapan
Jawapan
Nota : Pembezaan 29
Jawapan soalan 1:




Nota : Pembezaan 30
Jawapan soalan 1:




Nota : Pembezaan 31
Jawapan soalan 3:





Dengan itu, apabila x = 5
Nota : Pembezaan 32
Bahagikan : 1 + 2x
1

Bezakan: 6x
2
+ 2x
2

2
1
2
1
x
4.

Jawapan soalan 4:




Nota : Pembezaan 33
Pemboleh ubah adalah m dan oleh itu terbitan
fungsi adalah terhadap m.
Pembezaan mesti diselesaikan
dengan menggunakan hukum rantai. Ia adalah:


Jawapan soalan 5:
Nota : Pembezaan 34
TAMAT
SEKIAN
TERIMA
KASIH
Nota : Pembezaan 35
RUJUKAN
Nor Hayati Md Yusof.Aisah Ali. (2011)HBMT4403Teaching Mathematics
In Form Six. OUM.Meteor.Doc.Sdn.Bhd.Selangor
Mohd Nasir Mahmud.et.al. (2011)HBMT4303Teaching Mathematics In Form
Five. OUM.Meteor.Doc.Sdn.Bhd.Selangor
Expert Math Tutoring
http://www.expertmathtutoring.com/Differentiation-Knowledge-Examples.php
Bab 3:Penggunaan Pembezaan
http://www.oocities.org/enotebvp/bab3/bab_3_penggunaan_pembezaan.htm
Differentiation
http://www.mathslearn.co.uk/core2differentiation.html
Differentiation From First Principle
http://www.mathsrevision.net/alevel/pages.php?page=23
http://math2.org/math/derivatives/more/trig.htm