1.0 1.

1

PENGENALAN ANATOMI DAN FISIOLOGI Anatomi

Anatomi ialah bidang sains yang berkaitan dengan struktur tubuh manusia. Anatomi juga dikenali sebagai morfologi atau sains bentuk. Bidang ini mula dikaji sejak 2300 tahun dahulu dan masih berkembang sehingga kini. Perkataan anatomi berasal daripada perkataan Greek yang bermaksud memotong atau membelah anggota badan untuk melihat strukturnya. Selain itu, anatomi terbahagi kepada beberapa subdisiplin seperti anatomi kasar (gross) dan mikroskopik. Anatomi kasar mengkaji tentang struktur tubuh yang dapat dilihat dengan mata kasar seperti struktur tulang, paru-paru dan otot. Anatomi mikroskopik (histologi) ialah kajian tisu dengan bantuan mikroskop.

1.2

Fisiologi

Anatomi berkait rapat dengan fisiologi iaitu mengkaji fungsi struktur tubuh badan. Sebagai contoh, tulang-tulang kaki yang panjang dan tebal seperti femur, tibia dan fibula dapat menyokong berat badan kita.

1.3

Organisasi Struktur Manusia

Tubuh badan manusia terdiri daripada unit-unit kecil yang dikenali sebagai atom dan berada pada aras pertama struktur manusia iaitu aras kimia. Atom ini bergabung sesama sendiri untuk membentuk molekul-molekul dan menjadi aras sel. Sel merupakan benda hidup paling kecil pada badan manusia serta berfungsi sebagai pengangkut nutrien dan oksigen, menjalankan tindak balas metabolism dan mengeluarkan CO2 daripada tubuh manusia. Seterusnya adalah aras tisu iaitu sekumpulan sel yang menjalankan fungsi khusus yang sama. Terdapat empat jenis tisu dalam badan manusia iaitu tisu epitilium, tisu penghubung, tisu otot dan tisu saraf.

ANATOMI DAN FISIOLOGI Aras organ merupakan struktur diskrit yang terbentuk hasil daripada gabungan dua atau lebih tisu. aras organisasi tertinggi ialah aras organisma yang merangkumi kesemua aras yang berfungsi untuk mencapai Rajah 1: Aras Kompleksiti Struktur Manusia 2 . Aras sistem terbentuk hasil daripada gabungan beberapa organ yang berbeza bagi menghasilkan tugas-tugas tertentu seperti organ-organ sistem respiratori. kesejahteraan kehidupan Seterusnya. ginjal dan jantung. Kebanyakan organ mempunyai keempat-empat jenis tisu seperti hati.

Rajah 2: Jenis-jenis Sistem Tubuh Manusia 3 .5 Sistem-sistem Tubuh Manusia Terdapat 11 jenis sistem tubuh manusia yang mempunyai fungsi-fungsi khusus.ANATOMI DAN FISIOLOGI 1.

asid urik dan lebihan garam mineral. 4 . Mengkumuhkan air. Sistem Integumentari Rajah 3:Struktur Kulit Rajah 4:Struktur Kuku Komponen Utama Kulit Rambut Kuku Kelenjar peluh • • • • • Fungsi Melindungi dan mengelak kecederaan pada tisu-tisu dalaman Pembalut luar tubuh Sintesis vitamin D Peka pada rangsangan sakit.ANATOMI DAN FISIOLOGI Jenis-jenis Sistem Tubuh Manusia 1. sejuk. tekanan dan sentuhan. panas.

Sistem Rangka Komponen Utama Tulang rangka Kartilej Ligamen Sendi • • • • • • Fungsi Memberi bentuk dan mengekalkan bentuk badan Menyokong berat badan Melindungi organ-organ dalaman Tuas untuk pergerakan badan Lokasi pembentukan sel darah merah dan putih serta platelet dalam sum-sum tulang Lokasi perlekatan otot 5 .ANATOMI DAN FISIOLOGI 2.

Sistem Otot Komponen Utama Otot rangka • • • • • Fungsi Menghasilkan lokomotor Mengekalkan postur badan Menghasilkan haba melalui aktiviti sel di dalam otot Mempamerkan ekspresi muka Menstabilkan sendi 6 .ANATOMI DAN FISIOLOGI 3.

Sistem Saraf Komponen Utama Otak Saraf tunjang Saraf periferi Reseptor • • • Fungsi Sistem kawalan tindak balas pantas badan Mengesan. menerima dan bergerak balas terhadap rangsangan yang diterima. Menyimpan maklumat yang diterima 7 .ANATOMI DAN FISIOLOGI 4.

Sistem Endokrin Komponen Utama Kelenjar: Tiroid Pituitari Adrenal Pankreas • Fungsi Kelenjar merembeskan hormon untuk menyelaras dan mengawal atur proses fungsi tubuh seperti pertumbuhan. • 8 . reproduktif dan metabolisma Mengubahsuai aktiviti sistem organ-organ yang lain dengan bertindak balas secara perlahan terhadap struktur atau persekitaran.ANATOMI DAN FISIOLOGI 5.

ANATOMI DAN FISIOLOGI 6. nutrien dan oksigen ke seluruh badan serta bahan kumuh seperti karbon dioksida ke sistem respiratori Salur darah menyerap oksigen dari paru-paru ke jantung secara resapan • 7. Sistem Limfatik 9 . Sistem Kardiovaskular Komponen Utama Jantung Darah Salur darah • • Fungsi Jantung mengepam darah Darah merupakan pengangkutan utama badan dengan membawa hormon.

ANATOMI DAN FISIOLOGI Komponen Utama Nodus limfa Pembuluh limfatik Duktus torasik Timus • • • Fungsi Rumah kepada sel darah putih yang menjadi sistem pertahanan badan Menghasilkan limfosit Mengangkut bahan kumuh dari tisu ke sistem darah untuk diuraikan oleh hati 8. Sistem Respiratori 10 .

ANATOMI DAN FISIOLOGI Komponen Utama Rongga hidung Farinks Larinks Bronkiol Paru-paru • • • Fungsi Membekalkan oksigen ke dalam darah dan mengkumuhkan karbon dioksida Pertukaran gas oksigen dan karbon dioksida antara paruparu Mengekalkan keadaan dan persekitaran dalaman tubuh yang stabil (homeostasis) 9. Sistem Pencernaan 11 .

Sistem Urinari 12 .ANATOMI DAN FISIOLOGI Komponen Utama Rongga mulut Esofagus Perut Usus besar Usus kecil Rektum Ileum Hati • • Fungsi Memecahkan makanan kepada unit-unit kecil yang boleh diserap oleh darah Makanan yang tidak dicernakan dikumuhkan dalam bentuk najis 10.

Sistem Reproduktif 13 .ANATOMI DAN FISIOLOGI Komponen Utama Ginjal Pundi kencing Ureter Uretra • • • Fungsi Menyingkirkan bahan kumuh nitrogen dari badan Mengawal air dan eletrolit Mengawal keseimbangan asid-bes dalam darah 11.

6 Kesimpulan 14 .ANATOMI DAN FISIOLOGI Komponen Utama Lelaki: Testis Penis Pundi postat Skrotum Vasikel semen Perempuan: Ovari Tiub Fallopio Uterus Vagina Fungsi • • • Menghasilkan zuriat Testis menghasilkan sperma dan hormon seks lelaki Duktus dan kelenjar membantu menyalurkan sperma ke trek reproduktif wanita • • Ovari menghasilkan telur dan hormon seks wanita Uterus merupakan lokasi persenyawaan antara sperma dan ovum dalam perkembangan janin semasa kehamilan 1.

Tanpa oksigen yang mencukupi. keupayaan aerobic akan berkurangan. 1. Kerosakkan terhadap sistem dalam tubuh akan memberi kesan kepada sistem-sistem lain. Sebagai contoh.7 Rujukan 15 . Secara tidak langsung juga. Ini berlaku apabila tar daripada rokok telah menyelaputi pundi-pundi udara di alveoli dan menyebabkan resapan oksigen berkurangan. kesan rokok akan menyebabkan prestasi kerja menurun.ANATOMI DAN FISIOLOGI Sistem-sistem yang berfungsi dengan baik dapat memantapkan keefisenan organisma. tubuh manusia tidak dapat menghasilkan tenaga bagi keperluan aktiviti daya tahan.

Selangor: H. Bhd.ANATOMI DAN FISIOLOGI Mohd Khairi & Borhannudin (2005).com/ Donald A. Dzulkifli & Jamaliyah (2004). Retrieved Oktober 10. Buku Teks Sains Sukan Tingkatan 5.nih. Buku Teks Sains Sukan Tingkatan 4.(2009). (2008). Buku Sumber Sains Sukan Tingkatan 5 . Selangor: H. Kuala Lumpur: Kementerian Pendidikan Malaysia. Argosy.htm 16 . Kuala Lumpur: Kementerian Pendidikan Malaysia. 1993 from http://www.B.l Holdings Sdn. Pusat Perkembangan Kurikulum (2002). Bhd. Medline Plus : Trusted Health Information for You . Buku Sumber Sains Sukan Tingkatan 4 .gov/MEDLINEPLUS/ency/ imagepages/ 19678. Visible Body : Discover Human Anatomy Like Never Before . Pusat Perkembangan Kurikulum (2004). Retrieved 2007 from http://www.nlm.visiblebody.l Holdings Sdn.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful