P. 1
Serat Darmasuya

Serat Darmasuya

|Views: 18|Likes:
Dipublikasikan oleh Krida Pamungkas
serat
serat

More info:

Published by: Krida Pamungkas on Apr 13, 2013
Hak Cipta:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/30/2013

pdf

text

original

Widyakirana Inggih Sêrat Darmasunya Mangunwijaya

1937

Sêrat Widyakirana Inggih Sêrat Darmasunya Anggitanipun Êmpu Yogiswara TJITAKAN KE II Diterbitken dan didjoeal olih: Boekhandel TAN KHOEN SWIE, Kediri 1937. Sêrat Widyakirana Inggih Sêrat Darmasunya Babon saking Mas Ngabèi Mangunwijaya ing Wanagiri - Surakarta Taun 1853 TJITAKAN KE II Diterbitken dan didjoeal olih: Boekh. TAN KHOEN SWIE, - Kediri 1937. PENERBIT: TAN KHOEN SWIE KEDIRI. Diperlindoengi Hak karang-karangan Stb. 1912 fatsal 11 No 600. Kitab ini sjah bila ada tanda tangannja si penerbit sebagi di bawah ini: Sêrat Widyakirana, inggih Darmasunya Sêrat Widyakirana punika anggitanipun Êmpu Yogiswara ing nagari Mamênang, inggih ing Kêdhiri, pêthikan saking Sêrat Darmasunya yasanipun Sang Hyang Sitra, inggih Bathara Panyarikan ing Suralaya, babon saking Sêrat Sastradarya. Dene Sêrat Widyakirana wau, sampun asring kawêdalakên, kacithak sarta ugi kawastanan Sêrat Darmasunya. Ananging salugunipun ingkang kapêthik wontên Sêrat Widyakirana wau, namung bab purwaning dumados kemawon. Dene sajatosipun Sêrat Darmasunya punika agêng sangêt awit isi kawruh warni-warni, kawruh jaman samantên (jaman kadewatan) saha ingkang sampun kawêdalakên wau dèrèng wontên ingkang jangkêp, wontên ingkang sawêg dumugi 8 bab, wontên ingkang 16 bab, punapadene têmbungipun salong wontên ingkang lêpat, kados ta: ingkang mungêl: sastradarwa, punika lêrêsipun: sastradarya. Môngka têgêsipun têbih sangêt susatipun. Darwa, têgêsipun gadhah, darya, têgêsipun manah utawi budi, sastra, têgêsipun aksara utawi tulis dados têmbung sastradarya, gadhah têgês sêrat ingkang kinancing salêbêting budi. Inggih punika ingkang sinêbut sastracêtha. Ananging tanpa papan tanpa tulis, mungêl piyambak, botên kêndhat ing salami-laminipun.

Mênawi bôngsa Krèstên, Injil, amastani sang sabda. Inggih sabda ghaib. Mênawi bôngsa Jawi, amarlambangi jago kluruk sajroning êndhog, utawi swara ingkang pindha swaraning gêntha kêkèlèng.kêkêlèng. Mênawi bôngsa Hindhu, tiyosopi, amastani: swaraning asêpi. Mênawi bôngsa Islam, amastani kun. Pangandika sapisan, gumêlar salaminipun, inggih pangandika: Allah. Wangsul têmbung: sastradarwa, kadospundi. Punapa: tulis gadhah. Utawi gadhah tulis, têka inggih mèmpêr. Dene Sêrat Widyakirana utawi Darmasunya ing ngandhap punika, kajawi sampun jangkêp dumugi 18 bab, têmbung-têmbung ingkang lêpat sampun sami kula lêrêsakên, amila para maos sampun sumêlang ing galih, sampun tamtu badhe sagêd anyakup punapa suraosipun, awit sampun botên wontên ingkang nusabiyat. Mangunwijaya.

Sêrat Widyakirana Bab I Bêbukaning Bawana Amratelakakên bêbukaning buwana, miturut saking suraosing Sêrat Sastradarya, punika sêrat ingkang winados dening para jawata, inggih punika sastra ingkang kinancing ing salêbêting budi, ananging sampun kawêdharakên dening Sang Hyang Panyarikan, sarta lajêng kaanggit dening Êmpu Yogiswara ing Mamênang, kacêtha wontên salêbêting pralambang. Sêrat pralambang wau dipun paringi nama Darmasonya. Suraosipun kados ing ngandhap punika. Mungguh gumêlaring jagad kang sapisan iku diarani sonyaruri, wrêdine suwung utawi sêpi, mulane mangkono marga titahing Pangeran durung padha dumadi, kang lagi dumadi dhingin amung surya, côndra, kartika, swasana, swasana iya iku amun-amun. Amun-amun iku minôngka kêkandhangane: surya, côndra, kartika, iku mau ing jêro padha kaèbêkan dening amun-amun, patang prakara iku langgêng anane, tur ora kêna owah gingsir ing salawas-lawase. Apadene jêjêg ajêg ing wujude, iya iku kodrating Pangeran kang dhingin dhewe, kaanane papat iku padha kasinungan wahyuning wahyu panguripan, ing têmbe bakal kawasa anartani panguripan kita iki kabèh. Dene kodrat papat kang wus cinaritakake ing dhuwur mau, wujud utawa gêdhene cilike, apadene pangwasane beda-beda pratelane kaya ing ngisor iki. 1. rêmbulan, wujude sumunu, asêmu kuning maya-maya, kuwasane ing têmbe bakal kawawa mahanani, martaningrat ngraya iki kabèh.

2. lintang-lintang, iku gêdhene luwih saka rêmbulan, apadene ngumandhang ana sadhuwuring rêmbulan, êlêt têlung atus pandulu, wujude lintang mau biru, asêmu ijo maya-maya, kuwasane ing têmbe ya bakal amimbuhi martaning jagad iki kabèh. 3. srêngenge, gêdhene luwih saka ing lintang, apadene gone ngumandhang ana sadhuwuring lintang êlêt têlung atus pandulu, wujude srêngenge abang amarakata, kuwasane ing têmbe bakal mahanani urup-uruping jagad raya iki kabèh. 4. swasana, iku gêdhene luwih saka srêngenge, rupane irêng mêlês amaya-maya, kuwasane dadi kêkandhanganing dumadi iki kabèh. Swasana iku kang binasakake lêmbut tan kêna jinumput, gêdhe angèbêki jagad, mulane binasakake mangkono, swasana iku saking lêmbute tur jêmbar têbane, sawiyah para winasis, ginawe pralambang warôngka manjing curiga. Curiga manjing warôngka. Mulane mangkono swasana iku sanadyan sajroning watu iya kaèbêkan, dening kaananing swasana. Ewadene watu iku mau ing jaba iya ngumandhang ana sajroning swasana. Ing sajroning alam sonyaruri, jagad iki isih jêjêmjênjêm. prêmanêm, angin durung ana lumaku, banyuning sagara durung ana tumitah, bêbasane amung suwung tumalawung tanpa ujung, amung sirat soroting srêngenge kang sumêbar angêbêki sabawana iki kabèh, sirat soroting srêngenge iku andarbèni daya panas, lawas-lawas soroting srêngenge iku anabêti marang swasana, tabêt panasing swasana lawas-lawas tumêka ing ngontariksa,ngantariksa. tumanduk ing rêmbulan utawa lintang, lintang rêmbulan barêng kêna dayaning pêpanas, têmahan tumuli padha kumaringêt, dene karingêting rêmbulan lan lintang, padha tumiba graning gunung cakrawala, prênahing gunung cakrawala, iku dumunung saimbanging bawana kang sisih lor, mungguh karingêting lintang utawa rêmbulan mau diarani tirta prawita, têgêse banyu kang kawitan. Barêng wus antara lawas, tirta prawita mau têmah kawawa umili tanpa kêndhat sarta banjur angubêngi sakubuke jagad iki kabèh, ing kono tirta prawita tumuli karan tirta kamandhanu, têgêse banyu mili malêngkung utawa banyu urip, wujuding banyu iku putih, wus sarupa kalawan kapuking kapas, sarta anduwèni cahya amaya-maya. Ilining tirta kamandhanu barêng tumêka marang imbanging jagad kidul, têmah têmpur lan pêpanasing srêngenge, ing kono tumuli arêbut daya, padha santosane padha kuwate, ing nalika padha nêdhêng têmpuring tirta prawita, kalawan dayaning srêngenge têmah mijilakên swara umung, iya iku kang diarani rijal utawa jatingarang. Saking kuwat sakaro-karone, têmah kawawa angobahake sabuwana iki kabèh, obahing bawana barêng katêmpuk dayaning kang padha rêbut daya mau, wêkasan srêngenge lintang rêmbulan, apadene swasana, padha mubêng anyakra pagilingan adhewe-dhewe, dene banyu kang têmpur karo pêpanas iku tanpa kêndhat ing sadinadinane, ing kono purwane ana rina lan wêngi. Ing nalika iku tirta kamandhanu sirna adhême sarta srêngenge ilang panase, saksirnaning adhêm lan pêpanas têmahan padha sumaring, sarining adhêm lan panas mau tumuli kumpul ngumandhang ana ing swasana. Jalantahing tirta kamandhanu, sarta jêlantahing pêpanas, kang kasar-kasar padha tumus tumêka sajroning bawana, dumadi jalanidhi, wardine banyu kang bênêr utawa banyu wantah, dene kang alus-alus padha bali marang graning wukir cakrawala manèh, mangkono ing salawas-lawase.

Manik tatêlu iku padha rêbut daya. kang putih ilang putihe. gêsange tanpa sukma. têlu dumunung ana srêngenge. iya amèr sawatara. padha kêna panggèndènge manik ioma. ana wahyuning wahyu kauripan têlung prakara. . ewadene banyu ing têngahan mau manawa kêtaman mayaning adhêm ing wêngi iya bisa pupul sawatara. kuwasa daya panggèndènge amung manik ioma. rupane irêng sumorot. daya prabawa iku diarani angin.Sangsêkrita (dan di tempat lain). dadi ing masa iku bawana wus kadunungan dening kodrat cahya campuran rong prakara. barêng wus mangkono mari kasêbut alam sonyaruri. ing têmbing lor lan ing têmbing kidul. manik ismaya. kaananing banyu padha anjêndhêl. mangkono uga banyu kang padha jêndhêl mau manawa kataman ing pêpanasing srêngenge. lan manik mulat. barêng bêngi kêna dayaning adhêm têmah kawawa pupul tumuli pulih dadi banyu manèh. prabawa iku diarani bayu. Trimurti iku têtêp bangsaning aluhur. wêrdine murup. daya prabawa rong prakara mau ing nalika têmpuring tirta kamandhanu lan panasing srêngenge. rupane abang ambalêrêngi sênêning sorot wus saingga namaning wulan. diarani manik ioma. ing kono banjur sinêbut maruta utawa morota. iya iku wahyuning tirta kamandhanu. pratandhane dene sarira cahya. utawa tumitahing banyu kang kapisan. mulane mangkono awit adoh karo sasipatane srêngenge. mulane mangkono kang awit angin iku kasoran daya panggèndènging kalawan banyu. dêrêse manawa ing wanci bangun esuk. wêrdine rêmbêsing kawêningan. Bab 2 Kasidan Jati Amratelakakên kasidaning jati. Mungguh katêrangane banyu kang wus kasêbut ing dhuwur mau. trimurti iku binasakake uripe ora ana kang nguripi. ing têmbung Sassêkrita diarani manikmaya. taksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. dhingin banyu. kang banyune padha ajèr mung ing têngahan bae. ing kana sêsilih aran trimurti. manawa ing wayah wêngi tumuli bali anjêndhêl manèh. utawa kaalusan têtêlu. maruta iku tumuli anut salaku jantrane tirta kamandhanu. kang irêng ilang irênge. rêbut pangwasa. wardine: urip. kapindhone maruta. wêrdine paworing loro. diarani manikmulat. têmbungipun kados ing ngandhap punika. diarani banyu tumitah. wêkasan salin cahyane kawarna biru. santosane kalawan daya prabawane dhewe. ing môngsa iku diarani alam tirtayoga. yèn ing têmbung Arab diarani nur cahya. têmah kawawa awor dadi sawiji. awit saka sathithike. wêrdine amor cahya têtêlu. loro dumunung ana ing maruta. Campuring manik tatêlu mau. Dene kang mratandhani ing môngsa wêngi banyu iku bisa pupul ing sawatara katitik saka tibaning êbun kang saka ing antariksa kang mêsthi ing wayah wêngi.Ilining tirta kamandhanu mau. apadene panasing srêngenge iku iya padha mawa daya prabawane dhewe. siji dumunung ana sêndhang cakrawala. môngka êbun iku hawaning banyu kang ginêbug hawaning panas. kang abang ilang abange. pangarangipun Bagawan Yogiswara ing Mamênang. maya-maya asêmu ijo. Ing sajroning jaman tirtayoga iku mau. têmah padha sirna sipate. ing têmbung Sassêkrita. ananging pupule mau ora kongsi katara. warnane putih umancur. yèn para budi ing tanah Eropah padha angarani: sil. mangkono ing salawas-lawase. wasana tumuli campur dadi sawiji. utawa tanpa raga.

Barêng wus mangkono. ing masa alam iku: kaananing raga iya padha andarbèni cahya. ing kono banjur kaaranan bathara. kang binasakake maujud iku sarining pramana. kadya purnamaning wulan. isih kalah kalawan panasing pramana. antara lawas manèh tumuli gana manungsa. ananging sarèhning bakal padha katabêtan kêna hawaning bumi. tripurusa gone jumênêng ana ngalam kono. sapira adhêming tirta prawita. dadi ing samêngko pramana kêna diarani raga bathara. saya lawas saya wimbuh ing kasantosane. têmah kawawa dadi kêkandhangane tripurusa. wus tanpa obah sadina-dinane. iya sari hèrya. iku sajatine bêburon. beda karo bêburon kang padha tumuwuh sajroning jalanidhi. apadene sorot sirating tripurusa mau. ana kang kuning. kapindho kawasa anggônda kang tan kalawan grana. sapira panasing bagaskara. Wêrdine alus. sapira santosane maruta isih kalah kalawan santosaning pramana. Saya lawas-lawas manèh sirat soroting pramana mau wimbuh akèhe. Ing nalika trimurti jumênêng ana ing kono. kang mêsthi têmbene kêna ing pati. ananging bêburon ing awang-awang. yèn ing awang-awang diarani lintang alihan. mangan lan turu. mungguh saikine têrusing mangisor ana sadhuwuring bumi Mêkah. lawas-lawas wimbuh prabawane amancorong cahyane. kang binasakake samadyaning tawang iku alam antara. Pramana mau saya lawas saya wimbuh daya santosane. wêrdine kabèh ingkang padha dumadi ana ing alam kono padha darbe cahya mancorong. iku kabèh padha ora kêna ing pati. apadene têngah-têngahing lor lan kidul. ana kang irêng. awit ing alam iku kêna diarani alam kaalusan. têmah padha anguripi sarupaning bêburon ing môngsa iku. têtêpe manawa wus sarira wahyu. sêsilih aran tripurusa. kang kaping têlu kawasa awacana kang tanpa pangandika. kang kaping lima kawasa amirasa kang datantanpanetra. kang sarta lara lawan kapenak. . wetan kulon. apadene suka lan prihatin. Tripurusa barêng wus ngandhang ana sarira tumuli sêsilih aran pramana. kang kaping pat kawasa amiyarsa kang datan kalawan karna. apadene sarining maruta.Ing nalika iku trimurti dumunung samadyaning tawang. manawa rina kawasa ngukut sarining srêngenge. ana kang dadu. mulane sinêbutake mangkono. wêrdine wahyu tatêlu kang padha santosa. têgêse katon utawa maujud. kang diarani alam antara mau têngah-têngahing dhuwur lan ing ngisor. durung ana carane. yèn wêngi kawasa ngukut sarining tirta kamandhanu. kang mangkono iku mratandhani wus sarira wahyu. sarana. utawa kaya srêngenge. sarta banjur diarani sarira. têrange mangkono. utawa santosane wahyu tatêlu. jroning alam tirtayoga kabèh. wêrdine sari banyu. kang awit ora kataman marang hawa sêsukêring bumi ing salawas-lawase. Barêng wus antara kandêl kumpule sari têlung prakara mau. dene sagunging bêburon ing nalika gone dumadi ana sajrone alam tirtayoga mau kang dadi pratandhane kabèh mawa raga cahya. utawa wimbuh-wimbuh wahywaning wahyune. Tripurusa ing sadina-dina ora sah gone kataman dening sarining pêpanas. lawas-lawas sari têlung prakara kawawa anglimputi tripurusa. Ora panas kataman prabawaning bagaskara. pramana tumuli tuwuh pangwasane kang limang prakara. Ing nalika alam iku. apadene kêna kang kasêbut karaton siwandakara. ana kang wungu. utawa warna-warna rupane. lire mangkono. isih kalah lawan adhêming pramana. utawa sarining banyu. ana kang abang. Wujude sarira mau lawas-lawas tumuli gana. ora adhêm kinum ing tirtamaya. kang dhingin kawasa andulu tanpa netra. dene ora obah katêmpuh sapira gêdhening maruta. ing wêkasan kawasa anarik sari-sarining bawana. ana kang ijo.

Ing sajatine wiji têlung prakara mau. amratelakakên wêwijanganing wiji ing satunggal-tunggalipun. wiji kang irêng iku angsal saka maruta. wêrdine sukci utawa padhang. irêng kaya ing dhuwur mau. iya bakal ora kawawa dadi wiji. Bab 3 Wêwijanganing Wiji Têksih salêbêting jaman tirtayoga. utawa . yèn ing têmbung Arab diarani roh rabani. dene yèn isih maligi sawujude dhewe-dhewe. Wiji kang biru nom sumirat amaya-maya. ing têmbung Walônda diarani: sil. amung sawatara sarta kawimbuhan sarining srêngenge sawatara. têmbung Walônda isih diarani sil. arane mulat. wiji putih iku asal saking tirta kamandhanu. nanging rada amêm wicarane. rêrupan samono kèhe mau. taksih miturut wêwarahing Sêrat Darmasonya. kawoworan saka sarining tirta kamandhanu. yèn ing têmbung Arab diarani rohkani. apadene banjur sumiwi ngabyantaraning pramana. 3. wêkasan padha urip dhewe-dhewe. iku iya maksih adêging sari maruta. para apsaraapawara. iku wus kêna binasakake trimurti. Loro rupane abang. pangarangipun Bagawan Yogiswara ing Mamênang kados ing ngandhap punika. arane murti. asihan sarta tarimanan. gone bisa dadi wiji manawa campur rupa sawiji. guru alêman. wêrdine alus. Wêrdining wiji mau têlung prakara. kang dhingin putih. iku têtêp adon-adone trimurti saukur. Wiji kang warnane biru amarakata. Wiji kang rupa ijo nom amancur maya-maya. sakèhing wiji iku diarani apawara.ana kang biru. 4. sarining srêngenge kaduk. arane pramana. manawa têmbung Walônda isih diarani: sil. abang. iya iku kang dèn arani sajatining rupa. Wiji kang rupane mangkono iku. kang mangkono mau ing têmbe bakal mahanani budi sêdhêng kalantipane lumaku sabar maklume. ing têmbe bakal dadi wijining dumadi. wiji kang abang iku angsal saka srêngenge. Rarupan samono mau barêng padha antuk daya wahyuning pramana. ing têmbung Walônda diarani: sil. iku ing têmbe bakal dadi wiji budi dhewe-dhewe. Wiji kang ijo maya-maya. iku pratôndha asli saka adêging maruta. kawoworan sarining tirta kamandhanu. têmên trima utama. amung maligi salingganing pramana. ing têmbe bakal mahanani budi cubluk. Têlu rupane irêng. ana kang putih sapêpadhane. mung sawatara. ananging langgêng lêgawane. ing têmbung Arab diarani rahmani. 1. 2. dadi sirna wujuding putih. kang mangkono iku ing têmbe bakal mahanani budi wêlasan. kawoworan sarining tirta kamandhanu utawa sarining srêngenge rada kaduk. ing têmbung Arab diarani roh ilapi. ananging adon-adone durung satimbang. ing têmbe bakal mahanani budi rila. gone arsa mêncarake tuwuh. têgêse murup utawa têrang. iku mratandhani asli adêging sari maruta.

5. taksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. sarining maruta rada kaduk. ananging adon-adone rada kaduk sarining srêngenge. Kacèke amung andarbèni cipta wasesa. kalawan êninge bae. apadene sarining tirta kamandhanu. ananging manawa wus kataman kamartaning cipta dadi rila lêgawa. siji sarining pêpanas. Kang wiji rupa kuning sêmu sumunar. dumilah asêmu maya-maya. sari têtêlu mau gone manukma ing lêmah . Wiji kang rupa abang abra marakata. iku pratôndha isih trimurti. cupêtan atèn. kang kasêbut ing dhuwur mau. manawa lara mau tumanduk ing raga dadi barah rambat. têmbungipun makatên. ananging amèring banyu jalanidhi mau antêng anjêlantah. dadi ing môngsa iku durung ana lara lan pati. atêmah pupul. sarira bathara. kawoworan adêging tirta kamandhanu sêdhêng. tur santosa amisesa. agung angkarane. têmah dadi êmbag-êmbag utawa lêmah. Wiji kang rupa dadu. ora andêlan. sadhuwuring lêmah mau barêng tansah kataman siliring maruta kalawan dayaning srêngenge. kalawan panasbaranan. kang diarani cipta wasesa iku thukuling karsa pangiyas marang sapadhaning tumitah. kang mangkono iku ing têmbe bakal mahanani budi landhêp sugih panggraita. Bab IV Kodrating Cêcamboran Amratelakakên wêwahing kodrat camboran. tur gêdhe kiyase marang sapêpadhaning tumitah apadene butêng utawa rupak budine. iku pratôndha adêging srêngenge kawoworan sarining tirta kamandhanu sathithik. kang mangkono mau ing têmbe bakal mahanani budi gêdhe pangôngka-angkaning kêrêp sônggarugi. adoh marang wêlas asih cêpak wisesane.tata. pangarangipun Bagawan Yogiswara ing Mamênang. dene ing jêro taksih binuntu. wêrdine lêmês. 8. Wiji kang rupa wungu muyêk amarakata. têlu sarining maruta. awas eling. Dene pêncaring wiji môngsa iku isih padha raga cahya kabèh. lawas-lawas katon tumandhon ing jalantah. mulane kêna binasakake araga sukma. kang awit sêdya lan karsa durung ana tumuwuh. sabên antara wêngi kataman ing daya adhêm. iku pratôndha adêging srêngenge.sônggarunggi. kang mêngkono mau bakal mahanani budi kaya adêging trimurti. kang mangkono iku ing têmbe bakal anduwèni lara panas sarta asring suwa pandulune. kang mêngkono iku adat ing têmbe bakal andarbèni lara rong prakara. muncaring cahya mau wus ora beda karo urubing pramana. têtêg ngati-ati kang sarta kadunungan ênêng êning. barah rambat iku kang lara tatu ora ana warase. ambalêrêngi iku pratôndha adêging srêngenge kawoworan sarining maruta lan sarining tirta kamandhanu amung sathithik. 6. Banyu jalanidhi kang wus kacaritakake ing dhuwur mau. kaanane amung ênêng. tumuli garing utawa akas. yèn ing môngsa awan kataman dening hawaning panas têmah amèr manèh. yèn tumanduk ing panon dadi lara edan. tipis budayane. culika durjana. ewasamono santosane lêmah iku saka dayaning panukmaning sari têlung pakara. kang akèh sarining maruta kang mangkono iku ing têmbe bakal mahanani budi drêngki arda angkara murka. titi. loro sarining banyu. Apadene têtêp mantêp tur lantip mring kabudian. 7. Saya lawas saya wimbuh kandêle sarta wimbuh santosane.

Pulung. sarta banjur campur camboran. ananging kang diluluti bôngsa tancêbing cipta kang marang lalêgawa têmên tarima. amoring sari têtêlu iku aluse kawawa anjêbus mring bumi. bakiwit. siji manik-manik sapanunggalane. 1. môngka binantonan ing tapabrata. pratelane kaya ing ngisor iki. 3. Wahyu. Andaru. iya tumuli amèr. banjur anartani panguripaning thêthukulan kang wus padha tumuwuh ana sadhuwuring bumi. loro êmas. banjur anartani panguripan. barêng ginêbug dening dayaning pêpanas padha amèr. pitu uyah. wêrdine wêwadhah bumi iku saya lawas ing dhuwur saya kandêl lan rêntête. Kaya ta: tancêbing cipta kang marang wêlas asih. rupane putih sumirat kuning. . wêrdine kagunan wolu kang kaanggo urip. amèring hawa mau aluse kawawa jêbus mring bawana. 2. lima dêmbaga. iya iku kang diarani asthagina. rupane biru sumirat ijo. salaka. têlu salaka. iku pratôndha adêging cahya têmbaga. lêmah mau barêng wus kataman panukmaning sari têtêlu têmah kawawa mahanani thêthukulan saane. kalakone pangèsthi iku kudu sinêmbuh ing tapabrata. wolu walirang. manawa kêna dayaning pêpanas. barêng kêtaman hawaning pêpanas padha wimbuh amère. ing nalika kêtaman adhêm padha wimbuh pupule. barêng lêmah mau wus kawawa mahanani sakèh thêthukulan. ing ngisor ora pêdhot wimbuhe mulane awit ing môngsa iku sari tatêlu têmah padha manukma ing bumi mau. 5. mulane gone jêbus mring bawana kurang lêstarine. iku pratôndha adêging cahya manik-manik êmas. andaru mau ing têmbe iya bakal sarana amimbuhi daya panguripan. awit sari têtêlu mau isih kawilang sari kasar. têmah diarani bumi. Utawa bêburon kang wus padha tumitah ing kono. iku pratôndha adêging cahya manik-manik êmas sarta timah utawa salaka. wêsi. mangkono uga hawa wolung prakara mau ing sabên kataman dayaning adhêm tumuli padha pupul. panusupe kurang lêstari. amarga tansah kapêpêt ing bumi. ananging kang dèn kaluluti. lan sapêpadhane. barêng kêtaman dening pêpanas têmah kawawa padha mêtu hawane sarta banjur cêcamboran ing saanane. jalantahing hawa kang padha kèri jroning bumi mau dadi limang prakara. Têluh braja. dene jalantahing sari têtêlu padha-padha isih kèri ana sajroning bumi. iku pratôndha adêging cahya manik-manik êmas sarta têmbaga. rupane wungu sumirat dadu. rupane abang sumirat ungu. walirang. dene sari kasar têtêlu mau ing sabên kêna dayaning adhêm iya pupul. nêm wêsi. guntur mau ing têmbe bakal dadi sarana amimbuhi daya panguripan. wêsi timah walirang têluh braja mau ing têmbe bakal sarana amimbuhi daya panguripan ananging kang dèn kaluluti bôngsa tancêbing cipta jail muthakil. cêcamborane jalantahing sari têtêlu iku dumadi wujud ing wolung prakara. bôngsa tancêbing cipta kang marang marta mardi aksama. lire mangkene. ananging cêcamborane hawa wolung prakara mau isih hawa kasar. pulung mau ing têmbe iya bakal dadi sarana mimbuhi daya panguripan. 4. ananging kang dèn kaluluti bôngsa tancêbing cipta angkara murka. Guntur.salawas-lawase wus tanpa kêndhat. mungguh warna wolung prakara iku. ananging kang diluluti bôngsa tancêbing cipta kang marang wêlas asih. adat tumuli cêpak tibaning wahyu. samono iku dadine kalawan dèn èsthi. uyah. têmbaga. rupane kuning sumunar. wahyu mau ing têmbe iya bakal sarana amimbuhi daya panguripan. iku pratôndha adêging cahya wêsi. papat timah.

3. môngka binantonan ing tapabrata. antêping pramana têmah kawawa tumurun samadyaning tawang. thêthukulaning bumi wus gumêlar arupa-rupa. Bab V Babaring Kawontênan Amratelakakên babaring kawontênanipun salêbêting jaman kêrtayoga. apadene linuhurake ing asmane. wrêdine lêstarining urip. Mulane sabên kataman dayaning adhêm pupul. môngka binantonan ing tapabrata adat tumuli cêpak tibaning guntur. pakolèhe sinupêkêtan ing akèh. tur cumawis kacilakane. kang mangkono iku adat cêpak sangsarane. Pulung. tumuli ingaranan jaman kêrtayoga. apadene kèringan sasama-samining tumitah. pramana barêng wus kalimputan dening sari bumi dadi wimbuh antêp ing kaanane. ingkang lajêng kinarang dening Bagawan Palasara. iya uga kêna diarani darajat. dene kasare kang padha kèri ana ing ngarcapada têmah banjur kawawa amimbuhi angganing kang dumadi ana ing ngarcapada kabèh. jail muthakil. wrêdine wêwadhahing kajat. Apadene sato kutu walang ataga. Ing jaman kêrtayoga iku. pakolihe kinalulutan sarta jinurung ing sasama-samining tumuwuh. têmbungipun kados ing ngandhap punika. sarèhning isih akèh tabêting hawa bumi. 4. dening sari kang wus dumunung ana ngarcapada iku. môngka binantonan tapabrata. adat tumuli cêpak tibaning daru. wêwarahipun Dèwi Rukmawati. tumuli tumrap tumamèng pramana. Andaru. Ing nalika bumi iku wus tumuwuh. . adoh kabêjane. amèring sari kasar mau aluse padha mêsat marang gêgana. Dene limang prakara iku. miturut suraosing sêrat Jitapsara. sarta lêstari gone lumaku kalawan panarimane. 2 Wahyu. tur rinêksa kasangsarane. pakolihe rinukêtan sasama-samaning tumitah. ing Ngukir Ratawu. Pramana mau ora sah gone kataman dening sari bumi. kang mangkono iku adat cêpak bilaine tur cumawis bêbayane. 1. Awit saka rêmbês jêbusing sarining bumi sangsaya ngrêpda. basiwit. pratelane kaya ing ngisor iki. Kaya ta: tancêbing cipta kang marang angkara murka. pakolihe sinêngitan ing sasamaning tumitah. yèn kêna dayaning pêpanas iya amèr. Guntur. dadi maksih kalêbu sari kasar. 5. ingkang awarna pêksi. adat tumuli cêpak tibaning têluh braja. Kaya ta: tancêbing cipta kang marang drêngki. utawa kauripan ing môngsa iku isih anuhoni saupakartine dhewe-dhewe. kang wus padha dumadi awarna-warna. Têluh braja. barêng lawas-lawas sari bumi iku têmah kawawa anglimputi kaananing pramana.Kaya ta: tancêbing cipta kang marang mardi aksama. ing sasama-samaning tumitah. pakolihe karênggan.

apadene suka lan prihatin. dadi wus kalimput dening kaananing sungsum. iya iku kang diarani jantung. Pramana saya wimbuh antêpe têmah tumibèng ngarcapada. mulane mêngkono kang awit durung kêtabêtan dening sarining bumi kang kasar. ananging rikala wêtu iku patraping sacumbana amung kalawan cipta sasmita bae. sajrone rongèwu taun mau ing têmbung Jawa diarani jaman purwa. sarupaning sari kang padha arum-arum ing gandane. dene kang minôngka pangane. kang barêngi tarbukaning jêrohan mau babare bayubayu. sungsum iku pêncaring mani. dene caloning balung iku diarani sungsum. pramana têmah ambabar sarira dhampit. wêrdine dhèmpèt utawa pipit. ragane isih padha alus-alus. têmah sêmi tarubusing karsa kang marang sacumbana. karingêting jantung mau kawawa mahanani pêru loro dumunung ana sakiwa-têngêning jantung. iku andadèkake kuwat kêngkênging kulit utawa daging. apsari kang wadon. samêktaning ragangan iku kabèh. Sasirnaning panglimput mau. babarane dadi manungsa sajodho mangkono ing sabanjure. apsari tumuli kawawa ambobot banjur ambabar. sapêcahing sari têmah padha mêsat marang gêgana. banjur kawawa tumanduk pramananing apsari. mulane manungsa ing môngsa iku durung duwe lara lan pati. amèr pupuling mani mau ing jaba têmah kumulit. ana ing kono sari kang padha nglimputi mau pêcah. urubing cahyane dhewe. Ing môngsa iku diarani jaman kajiwatan. mulane mangkono awit ing sabên muksa isih kawawa anggawa ragane dhewe-dhewe. kang minôngka dadi sêsandhangan panglimputing wêwadine. sarta banjur kumulit. barêng wus kataman dening panukmaning wiji. mani mau ing sabên kêna dayaning adhêm pupul. barêng padha kêna daya panggèndènge pramana têmah kawawa padha anjog. agatra lanang lan wadon. karingêting mau diarani mani. sukma iku barêng wus lawas kêna dayaning panas lan adhêm têmah akas. ewadene jog-joganing sungsum kang môngka mani mau ing sadina-dina tanpa kêndhat. sarta durung ana nyandhang utawa mangan. apsara kang lanang. apadene caloning balung-balung. sapraptaning kono wiji mau banjur padha umanjing sajrone guwa garbaning apsara apsari. kajabaning saka pêru kabèh tarbukane jêrohan iya saka jantung awite. ing kono banjur sêsilih aran. apsara apsari. Kocapa sakèhing wiji kang maksih padha tininggal ana ing alam sonyaruri. ing kono tumuli sêmi tarubusaning urat sapanunggalane. Pramana barêng wus dumunung ana ing jaman kono tumuli kêna dayaning adhêm isih kawawa pêngkuh ing kaanane. sirat soroting pramana kang padha kalimput ing sungsum diarani sukma. wrêdine kawitan utawa . Manungsa kang padha tumitah ing jaman iku. jantung iku ing nalika ginêbug ing pêpanas tumuli kumaringêt.dumunung ana antaraning ngarcapada. dene kang minôngka cacithakaning rêragangan mau sirat soroting pramana. barêng kêna ginêbug dening dayaning pêpanas tumuli kawawa pisah maujud dhewe-dhewe. tumuli agatra rêraganganing salira. barêng tumêkane kêtaman dayaning adhêm têmah jêndhêl. barêng kêna daya panggêbuging pêpanas têmah kumaringêt. banjur padha manjing jumujug ing ngarcapada. jaman kang mangkono mau lawase rongèwu taun. rasaning cipta samsita mau. têgêse kaalusan. nalika kataman ing pêpanas. sarta minôngka pikukuh sêsadon sambunganing balung. mahanani lidhah kilat thathit sapanunggalane. kang diarani antaraning ngarcapada iku sangisoring awang-awang saluhuring bumi. pramananing apsari barêng kapandukan dening cipta sasmita rahsaning pramana. sabên kêna panggêbuging pêpanas amèr. ana ing kono kawawa sarupa kalawan pramana.

lan panggandane. barêng wus mangkono tumuli kèlu padha mangan woh thêthukulaning bumi. kayadene kartining kewan sapanunggalane. dadi gone arsa mêncarake wiji: wadone kudu sarana garbini.wiwitan. tuwin banjur kataman ing duka cipta sapanunggalane. kang sarta ing jaman iku daya panggèndènge ora kawawa anarik wiji. awit kalis dening ambon-amboning bawana sakabèhe. rêmbês marang ing panon. angawit-awiti kasare. Manawa têmbung Sasêkrita diarani masidham. banjur rumêsêp ing utêg. wêkasan padha tuwuh akale. dene kang aran cipta kang sajati iku kang maksih maligi durung kawoworan ing karsa. awit anuhoni grênêging cipta kang sajatine. kang mangkono iku awit ora kêtabêtan dening kumaraning kujagad iki kabèh. amarga kalis dening dayaning pêpadhanging srêngenge. Bab 6 Dumadining Manungsa Anyariyosakên dumadosing manungsa ingkang kaping kalih. sababe durung bisa tumular. manawa têmbung Arab diarani adam. wrêdine jaman kamokalan. kang mangkono mau andadèkake pituna ing kasêktène. Ing jaman iku padha lêpas-lêpas pandulune. utawa atas-atas ing pamiyarsane. sumusuping wiji mau ambarêngi nalika lêbuning napas. . têgêse jênjêm utawa jêjêg. woring rasa cahya utawa saeka karsa. karana cahyaning pramana durung wigar. dadi êmpaning karsa iya durung tumangkar. pêncaring pôncadriya mau têmah kawawa anuwuhake karsa kang dudu sawantahe. Saya lawas saya mundhak kêkarêpane. Manungsa ing jaman iku isih padha anuhoni pakartining pramana. apadene wêtuning hawa sangsaya akèhe. ing kono padha tumuli thukul ing papenginane. manawa ora kalawanan ing êninge. miturut Sêrat Jitapsara wêwarahipun Dèwi Rukmawati. Sapungkure jaman ing dhuwur mau diarani jaman dwaparayoga. kang mangkono iku andadèkake suruting urup muncaring pramana. bumine bawana saya wimbuh kandêle. amarga sari sarasaning jagad durung bisa tumular. kang sarta amor sarahsa. wiji mau ana ing kono kawawa sumusup tumamèng pramana. apadene pôncadriya uga wus angawitawiti pêncare. kênyaring cahya iya suda muncare. Sarèhne ing jaman iku wus padha laku raga. apadene wus ora ana padha sêkti yèn ora kalawan ngêngurangi. mulane mangkono awit pôncadriya durung kawawa pêncar. kang sarta padha têtêp-têtêp pamicarane. têgêse kawitan. kang diarani panon iku banyu sari sêsarining banyu utêk kang manggon ana satêlêning manik. sarta têrus-têrus pangandikane. kang suwene ora kurang sapandurat. marmane durung pêncar. mungguh katrangane kapratelakake kaya ing ngisor iki. Ing saupamane ana sujanma kataman êninging cipta. yèn ora kalawan tapabrata. têmbungipun kados ing ngandhap punika. ing jaman iku raganing manungsa utawa kewan-kewan. thêthukulan sarta sato-sato utawa kewan-kewan pitik iwèn wus padha awarna-warna. ing jaman iku wus ora ana wong bisa mati muksa. iku daya panggèndènge lagi kawawa anarik wiji. gone padha sacumbana wus kalawan saragane. utawa kêkarêpane.

tumuli kawawa mahanani putra. manawa tipis iya mahanani tipisan atèn. kang mêsthi ora kawawa dumadi manungsa. . pratelane kaya ing ngisor iki. iya wadon iya lanang. Sarining tirta kamandhanu manawa amung kalawan sarining wulan. iku kawawa narik wiji loro kang mangkono mau awit daya panggèndènge luwih santosa. apadene luwih kuwasa. sanadyan dadi iya ora kawawa uripe. wahana wêwatêking siwi. kaya mangkono sapiturute. iku purwane ana umur dawa lan cêndhak. Dene wiji kang mêsthi dadi iku lêngkape saka adon-adon têtêlu. lire mangkene. iya iku kandhanganing wiji kang wadon. yèn têmbung Jawa têngahing panon iku diarani manon. ing têmbung Walônda diarani ambrèktên is. iku mratandhani yèn wiji iku cumithak ana satêngahing panon.kang mangkono mau adat banjur anuwuhake adrênging sacumbana. kaya kang wus kapratelakake ing dhuwur mau. sayêkti wimbuh muncaring pangèksi. Yèn ana janma sacumbana. adrênging sacumbana mau yèn cinêgacinêgah. yèn bêsêm mahanani watêk sungkawanan. kang mancorong mahanani watêk ayêman. yèn mêtu kêmbar amratandhani wiji iku gone cumithak ana ing panon kang sisih. iku mratandhani yèn wiji mau cumithak ana panon kang kiwa. manawa napas kang kiwa lan têngên padha santêre. dadi pedah yèn linantur dadi batur. môngka lakuning napas. dene bêja cilakane bakal kapratelakake ing ngisor iki. ingkang mangkono iku ing têmbe bakal mahanani putra wandu. yèn cilik iya mahanani rupak. wahanane putra iya kêmbar. kaping têlu sarining maruta. manawa panuju lènging irung kang têngên. manawa mêtu dhampit. wijanganing wiji-wiji.têngên. têgêse kumpuling rêrêmbêsan. manawa ing têmbung Arap. iya bakal mahanani watêk kandêl atèn. uga bakal nuwuhake wêwatêkan. amratandhani manawa wiji mau gone cumithak ana panon kang têmên. Sing sapa kasusupan wiji. kapindho sarining wulan. miturut apa sawujude wiji mau. kang dhingin sarining tirta kamandhanu. diarani insan kamil. pratelanipun kados ing ngandhap punika. pangarangipun Bagawan Palasara. pinuju santêr lènging grana kang kiwa. dunungdumunung. Mungguh wêwijanganing wiji mau kajabane bakal mahanani budi. kang mêsthi ora dadi. Kaya ta sawijining wiji kang wujude kandêl. kang diarani wandu iku dudu wadon dudu lanang. môngka kawawa nanggulangi. dene manawa kurang lêngkape saka adon-adon têtêlu mau. manawa gêdhe iya mahanani watêk jêmbar. sarta paguting rêrêmbês. utawa dhampit. têksih miturut suraosing Sêrat Jitapsara. pratôndha gone cumithak ana panon kang kiwa têngên. ingkang sami badhe dumadi. lire mangkene. manawa dèn turut. ana bab kaping: 7. iku kandhanganing wiji kang lanang. tanpa sarining maruta. ing wukir Ratawu. Bab 7 Wijanging Wiji kang Dumadi Amratelakakên wiji. Ing saupama ana manungsa kang kataman êninging cipta kang suwene kongsi bisa rong pandurat.

sayêkti sumusuping wiji iya tunggal urube. pratelane mangkene. kênane tinonton manawa saka kaalusaning pandulu. nanging gêtapan. sayêkti sumusuping wiji iya kang tunggal urube. sayêkti sumusuping wiji iya kang tunggal urube. ing môngka kêtaman ênêng kongsi kawawa anarik wiji. bèr budi. sayêktine sumusuping wiji iya kang tunggal urup. sayêkti sumusubing wiji iya tunggal urube. kaping têlu sarwa sarèh ing panggônda. ing môngka nuli kêtaman ênêng kongsi kawawa anarik wiji. Manawa ana jalma lagi tuwuh tancêbing cipta kadêrêng mardi kabudidayan. ing têmbe bakal mahanani putra bodho. ing môngka tumuli kêtaman ênêng kongsi kawawa anarik wiji. ing têmbe bakal mahanani putra lantip budine. nanging rada gêtapan. ing têmbe bakal mahanani putra cukêng rêngkêng jail bakiwit. bèr budi. Manawa ana jalma kang lagi tuwuh tancêbing cipta rila lêgawa. nanging bêcik budine. sayêkti sumusuping wiji iya kang tunggal urube. elingan. sumirat amaya-maya. dadi ora kêna tinonton saka sawantahing paningal. sarta pinarcaya ing sasamasama. bawa lêksana.Ing sarèhning wêwijangane wiji mau padha saka bangsaning alus. alus budine. kaping pat lêrêming pôncadriya. sapadhane. ing têmbe dadining putra. bakal linulutan ing akèh. Manawa jalma kang lagi tuwuh tancêbing cipta runtik. sarta jatmika. ing têmbe bakal mahanani putra landhêp panggraitane. kang dhingin tancêp ênêng êninging cipta. ing têmbe bakal mahanani putra culika dêluya. amaya-maya. kang mêsthi uruping pramana biru tuwa muyêg marakata. kang mêsthi urubing pramana wungu muyêg marakata. Manawa ana jalma kang lagi tuwuh tancêbing cipta drêngki. adat kang mangkono iku asring kataman lara owah. . sayêkti sumusuping wiji iya tunggal urube. ing têmbe bakal mahanani putra limpat panggraitane. kang diarani kaalusaning pandulu mau. kang anduwèni daya panggèndènging wiji. sarwi mêlês. dura wicarane. kaping lima jêtmikaning bawa. kapindho sirnaning karsa. kang mêsthi urubing pramana kuning sêmu abang abra baranang. ing môngka tumuli kêtaman ênêng kang kongsi kawawa anarik wiji. manawa wus nêtêpi pakarti limang prakara iku amêsthi kawawa anon wujud sawantahing wiji mau. Mungguh warna panukmaning wiji mau. ing môngka tumuli kêtaman ênêng kang kongsi kawawa anarik wiji. kajèn marang sasamane. kang mêsthi urubing pramana abang baranang balêrêngi. kang mêsthi urubing pramana biru sêmu ijo. cêpak panggraitane. Manawa ana jalma kang lagi tuwuh tancêbing cipta arda murka puwa-puwa. kang mêsthi urubing pramana putih asêmu kuning. ing môngka tumuli kêtaman ênêng kongsi kawawa anarik wiji. manut saurubing ciptane. têrkadhang asring kataman lara barah. panas baranan. kang mêsthi urubing pramana dadu burêng amarakata. Ing saupama ana jalma kang lagi tuwuh tancêbing cipta wêlas asih. Manawa ana janma kang lagi tuwuh tancêbing cipta mêthuthuk rumôngsa kabênêran ing solah bawane. ing môngka kataman ênêng kongsi kawawa narik wiji. nanging kurang lantip panggraitane.

ing têmbe bakal anandhang cipta sasmitaning rahsa. trimurti nalika wus mangkono diarani pramana. kumpul manèh. kongsi tumêkaning bangun. rahsaning mani kang wus padha sumusup ing gêtih padha kumpul marang ing jantung manèh. Ing nalika sujalma sacumbana kang wus kapanjingan wiji mau mangkene. sapanunggalane. nalika katampèn guwa garbaning biyung. bayu iku basane otot kang alus. Mulane para sarjana ing jaman kuna. kêna binasakake trimurti. tur bijaksana. Barêng wus antuk satus dina lawase. pangarangipun Bagawan Palasara ing Ngukir Ratawu. kang sarta sirat sorote padha manukma marang otot bayu.Manawa ana sujalma kang lagi nungkul pujabrata. purwane saka lêmbut dadi ana. awit kataman dayaning adhêm. rupane otot bayu sapanunggalane kawawa modod ing salakune dhewe-dhewe. amarga kataman daya panggêbuging pêpanas. rila. kang luwih kasar manèh diarani balung nom. iya iku kang bakal mahanani balung-balung rêraganganing raga. iku gêtih kang isih sukci. têmah darbe daya pangwasa. ing kono diarani ki jabang bayi. lêgawa. Bab 8 Tarbukaning Wiji Anyariyosakên tarbukaning wiji. awit urubing pramana rahsa ing wayah iku lagi amèr. bangsaning bayu iku rong prakara. Ewasamono jantung nalika kêtaman sêsumuking garbaning biyung tumuli kumaringêt. kang diarani roh. amarga urubing pramananing rahsa ing wayah iku pupul. rahsaning mani irêng wus campur kalawan urubing pramana. murti iku nalika kataman daya sêsumuking biyung ambabar dadi jêjantung. apadene otot sapanunggalane. karingêt mau uga rêmbêsing mani. mangkono ing sajroning ana garbaning biyung. manawa sacumbana kang pinilih wayah sak akhiring wêngi. dadi samêngko wus campur katêlu. banjur kawit gana manungsa wujude abang. Wiji kang kacritakake ing dhuwur mau manawa panusupe anuju wayah awan amêsthi tipis. ewadene samono tumangkare otot lan jêrohan iku kabèh iya saka wahyaning wahyu urubing trimurti. amère tumuli kawimbuhan rêmbêsaning mani kang tanpa mêtu ing jantung. kabèh pirantining raga iku. sayêkti sumusuping wiji iya tunggal urube. kang dinut salaku jantrane sorote pramana mau. tangkar tumangkare tuwuhan jantung iku dadi jêrohan. Wijining piranti mau kabèh. kang mangkono iku adat asring kêtaman darajating kawiryawan. anane saka cilik dadi gêdhe. mêsat tumurun tumibèng garbaning rena. taksih miturut suraosing Sêrat Jitapsara. kang kasar-kasar diarani otot. paramarta. manawa kêna dayaning sêsumuk têmah dadi amèr. ing môngka tumuli kataman ênêng kongsi kawawa anarik wiji. ing têmbe bakal mahanani putra apura. lire mangkene. ana ing kono nuli kawawa campur dadi sarahsa nunggal sawarna kalawan pramana. tarima. mangkono uga barêng kataman sorot sirating pramana. tumuli gatra kang minôngka dadi pikuwate sarira. kang alus-alus diarani bayu. kang mêsthi urubing pramana ijo nom muncar amaya-maya. yèn panusuping wiji mau môngsa wêngi kang mêsthi kandêl. ing kono diarani jabang. kang marang tancêbing cipta têmên tarima. lagi saka têtuwuhaning para bayu bae. ora beda karo nalika Sang . wrêdine isih abang santosane kalawan bayu. apadene tanduking solah-bawa iki kabèh. barêng kataman dayaning adhêm.

banjur dadi adam. kang mangkono mau caloning balung kang isih padha lêmês. Barêng jabang bayi wus ana rong atus pitung puluh dina. kakaking kulit atosing balung mêsthi kaya ginege. manawa kêtaman hawaning panas. . karingêting utêg mau banyu wêning rupane putih asêmu biru maya-maya. apadene nyakra pagilingane para piranti. Swasana kawawa narik marang ing jaba. laire ki jabang bayi ana ing ngarcapada barêng lan tarbukane pramana mijil saka jroning jêjantung. Manawa pinuju ana jalma kang ambabar putra ing sadurunge sangang sasi. banyu iku diarani manon. woworan iya woworan. urat iku bangsaning otot kang tarubus saka ing bêbalung. dadi ing samêngko pramana ngumandhangi apêpadhange dhewedhewe. ing kono tumuli têmpur kalawan swasana. kang sarta isih bisa tarubus sarining urat. sarana sinandhingan ing sêga panas. padha kuwasane. ususing pusêr iku barêng kêna dayaning sumuking biyung kawawa kumaringêt. ing kono manawa ora ana bêbayane adat tumuli lair. Jabang bayi nalika ing môngsa iku. sarta rêbut daya panggèndèng padha santosane. manon iku gone ngumandhang ana maripat kiwa têngên. jalantahe mahanani ari-ari. sarta pusêre tarubus bangsaning usus. sarupaning pirantine ki jabang bayi wus padha samêkta. banjur kumaringêt. kang dhinahar amung sarasaning sari-sari kang padha sumaruna ana garbaning biyung. ing wukir Ratawu. Barêng wus tumêka rong atus sapuluh dina. Barêng dumunung ana ing kono diarani ambêgan. têmbungipun makatên. pangarangipun Bagawan Palasara. têmah bali umanjing lumêbu manèh. mulane para winasis ing jaman kuna aparing pratikêl. tumuli padha sumaring têmpuring sari loro mau padha ngumandhang ana ing pasung. wêrdine idham têtêp. nalikane wêtuning ambêgan kang kapisan mau barêng tangising ki jabang bayi. miturut suraosing Sêrat Paramayoga. ambêgan barêng wus angêbêki pasung. padha dayane. kalawan pêncaring pôncadriya. dadi ing môngsa iku rasaning biyung têtêp amor kalawan rasaning jabang bayi. tumuli banjur diêngi. kang kasêbut ing bab 2. mangkono purwane ambêgan iku mlêbu mêtu. môngka jabang bayi ing môngsa iku. sarine manukma amor sarasaning biyung. kêna binasakake tanpa dhahar tanpa sare.Hyang Purusa duk gumana munggwing madyaning tawang. amung cêcalonaning balung isih padha lêmês. Bab 9 Wimbuhing Pangraos Amiraos wimbuhing pangraos. kang sarta lakuning bayu lan gêtih sapanunggalane. pêpadhanging pramana mau barêng tumanduk marang ing utêg. wor siliring angin. Ing kono pramana banjur ambabar cahya murup amarakata. ingkang badhe tumanduk dhumatêng ki jabang bayi. têmah mêtu saka lènge garana. kabèh saupakartine piranti. isih jênjêm prêmanêm. sawêtuning ambêgan kang tumuli kataman dening daya panggèndènging pramana. amung karana pêpusêre bae. ambêgan barêng katarik dening swasana kalah daya panggèndènge. iku ana bêbasan idham-idham kaworan. cahyaning pramana mau kawawa amadhangi saubênge angga iki kabèh. ing nalika kêna panggêbuging pêpanas. kêkandhangane manon iku diarani manik. mungguh gone dhahar sarasaning sari-sari mau ora kalawan lesane. dene gone sare amung kalawan sarèhe bae. wus nêdhêng-nêdhênge samêkta.

iya isih jumênêng bocah kumaratu-ratu. ing kono banjur mari diarani bayi. pêncaring pôncadriya wus samêkta. ing kono wus sêdhênge tinandukan dening pamardi wisesa. wawuha karo sari rasaning thêthukulan kang ing têmbe bakal padha pinangan. amarga tansah kataman dening hawa dayaning bumi. barêng bocah umur têlung puluh nêm sasi diarani patang jaman. samubarang kang katon anyar kapengin kudu cinêkêl. kang dhingin. anandhang karsaning rahsa tumangkaring pôncadriya wus sangsaya angrêbda. mulane para brahmana. yèn wis widagda dèn alêmbanaa. sarta sakèhing pamirasa wus wêruh beda-bedane. kang mangkono iku amung minôngka pandhangiring panggraita. yèn ana rungon anyar kapengin bisa anirokake.Manawi ki jabang bayi sampun umur têlung puluh lima dina. awit ing waktu iku sari hawaning bumi wus padha mèlu. tumêkane rong atus pitung puluh dina. iku diarani sajaman. diarani rong jaman. kulite awit marang abang. wêktu iku wus mari diarani bocah. manawa anyapih putra yèn nuju wêktu iku. iku prayoga winulanga ing tata parikrama sawatara. amrihe rong prakara. wrêdine durung wêruh pakewuh. amung isih salakune dhewe. pêncaring pôncadriya wus akèh kaundhakane. kang kapindho aja nganti kasuwèn gone ngombe banyu susu. kabèh pirantining raga padha wimbuh santosane. bocah ing môngsa iku wus sêmi dayane pêpenginan. ing masa iku daya pangwasaning panon durung padha samêkta ing kaanane. ing nalika iku balung sarta otot-otot pirantining raga wus padha santosa. diarani jêjaka kumala-kala. pirantine badan sangsaya wimbuh kasantosane. yèn wadon parawan kêncur. sarta kulite wus wimbuh kandêl. amung santosane para piranti kang padha wimbuh kongsi tumêka umur sèkêt papat sasi. wus tètèh pangucape. tangkare pôncadriya wus ganêp. tumindaking wulang winor ing pangudang. ing wêktu iku balung utawa otototot wus sêdhêng padha kuwate. mulane ing môngsa iku prayoga diawit-awitana sinung wulang pinangkata ing sawatarane. anganggo pakartine anyar. ananging isih padha lêmês. ingatase gone tumitah anèng ngarcapada. pakartine angga wus têtêp. ananging durung pati wala. mulane padatan Jawa bocah kang umur samono mau disêlamêti aran tumêdhak siti. wus kawawa nandhang sarasaning karsa. pôncadriya wus akèh tumangkare. Manawa bocah mau wus umur patang puluh lima sasi. têtêp aran jaman gêdhe kang kapisan. pratôndha bocah ing wêktu iku wus dhamang pandulune. Barêng bocah mau wus umur patang atus sangang puluh dina. dadi mung kasêbut bayi bae. diarani wala utawa bocah wrêdine wala uwal saka pakartine lawas. Manawa ana bocah wus umur pitu likur sasi. ing kono diarani bocah dêmolan. iya mundhak kaanane. amarga wus mari abang. ananging bocah ing wêktu iku lagi mangsane kumaratu-ratu. manawa wus umur limang taun têlung sasi. wus aran limang jaman. kang mangkono iku amung minôngka dadi sêsirêping angkara. ing kono banjur kasêbut pôncadriya. utawa kêkarêpan. iku diarani nêm jaman. bocah kang umur samono mau wus mari kasêbut kumaratu-ratu. êmpaning karsa saya arda. iku aran têlung jaman. anartani panguripaning bocah mau. watêke kang mangkono mau sayêktine adoh lêlarane. balung utawa otot pirantining raga kabèh padha wimbuh santosane. amarga panukmaning sari hawaning bumi sangsaya warata. dadi solah-bawane mau durung kawêngku ing karsa. wus kawawa nancang sarasaning karsa. ing wêktu iku mari kasêbut jabang bayi. awit wus bisa unggah-ungguh. lire mangkene. amarga pamangane banyu susu iku luwih gampang dadi ing têmbe bakal kurang panggraitane. Manawa ki bayi wus umur pitung puluh dina. awit bocah kang lagi umur samono mau nêdhêng- .

iku diarani jaman kaping têlu jaman gêdhe. diarani jêjaka. sanadyan sato-sato manuk kewan. sanadyan banyu. Mungguh kauripan ing sajagad iki kabèh. suprandene iya anduwèni hawa panas. punjul ing adhuwur. mulane ki jaka ing môngsa iku. bumi. kewan kang wus winilang lantip dhewe akale. wrêdine alus paraèhane. Trimurti iku wus têtela alus-alusaning sabawana iku kabèh. mulane prayoga disalèwèngake marang upakarti. suprandene bisa mahanani panas. gone karsa nyuda ajêging kodrat wiji kang ala. yèn ing ngarcapada buron kang kawilang gêdhe dhewe gajah. diarani jaka birai. saisèn-isène kabèh. wus têtela anduwèni hawa panas lan adhêm. . iya saka ing kono. ewadene trimurti gone manukma ing kono ora sêsak. utawa angin. Bab 10 Miraos Upakartining Raga Amiraos upakartining raga ingkang dados tartubukaning rêrigên solah bawa. utawa cinaritakake sakèhing lêpian kuna-kuna. sanadyan angin bangsaning kêkês. apadene gêni. pratandhane mangkene. wus mari kasêbut jêjaka kêmala-kala. mulane ing wêktu iku yèn arêp nandukake wêwulang kudu kalawan sarèh. kang mangkono mau iya saka istiyare para bijaksana. karodene manèh sapira lêmbuting buron gurêm. Manawa wus tumêka ngumur salikur taun. sapira dhuwuring kayu kang kawilang dhuwur dhewe. kang anyar dinulu kapiluyu. lanang wadon akèh kang padha kapiluyu. diarani jaman kaping pat. kaya ta ananing banyu. Manawa jaka mau wus umur sapuluh taun punjul nêm sasi iku wus kasêbut ing jaman gêdhe. ewadene trimurti gone manukma ing kono ora kêna logron. angin. yèn ora tumuli pinapas. ki jaka wus diarani adiwasa.nêdhênge tumangkaring angkara. banyu iku tur bangsaning adhêm. gêni. lan manèh angin. mardi wimbuh ing kagunan. ananging kang kalêbu pinunjul dhewe amung manungsa. yèn wus ing môngsa iku gone nandukake wimbuh-wimbuhing piwulang. durung bisa madhani akale manungsa kang bodho dhewe. ora marojol saka panukmaning trimurti. ing têmbe mêsthi tuwuh kamurkane. muncaring panon mau amimbuhi sunaring guwayane. mangkono manèh bumi. sanadyan bangsaning panas suprandene bisa mahanani banyu. lire mangkene. tarbukaning urip. sayêkti padha kataman panukmaning trimurti. utawa adhêm. awit manungsa iku kadunungan lantip ing panggraita sarta winasis amardi budi. wêninging panon lagi nêdhêng muncare. Sanadyan uriping dumadi iki. pratandhane mangkene. ing Mamênang têmbungipun makatên. dèn araha salintire dhewe. bêbasane marojol ing akêrêp. jinalaran saka kêdhap cipta sasmita. wrêdine durung ajêg karsane sarta tansah salin-sumalin kêkarêpane. Manawa wus tumêka ngumur limalas taun punjul limang sasi. bêbasane êndi kang têmbe rinungu iya ginugu. sarana saka trimurti kabèh. wrêdine sirna adining warna. apadene thêthukulan sapanunggalane. ewadene trimurti gone manukma ora cupêt. upamane kêmbang lagi nêdhêng mêkare. miturut sêrat Darmasonya pangarangipun Bagawan Yogiswara. trimurti iku gone manukma ora ngêmungake bangsaning urip bae. ing kono wus têtêp manungsane. kang mangkono iya saka prabedaning piranti. aja kang manungsa.

saka ing utêg. lêbu wêtune ing mêngko wus campur dadi têlu. pangarangipun Bagawan Yogiswara. iya iku diarani gêtih sukci. punapadene saking utêg. ing kono banjur campur karo mani. têmah dadi abang manèh. cumawis ing kamulyane. awit mêtune saka pancuraning jantung. utawa cacing. dene kang saka utêg padha diarani otot bae. mulane rupa irêng. têrkadhang anduwèni lara budhêg sarta bisu. iya akèh panggraitane. padha mêncar manut salakune dhewe-dhewe. Sakèhe balung mau padha dadi lêgawaning panon. adat adoh lêlarane lan cilakane. Beda manungsa kang mardi sirêping hawa lan nêpsu. dêlinge pôncadriya bisa nyarèhake lakuning napas. panon iku kawasa mandum upakartine patang prakara. mungguh otot rong prakara mau padha andarbèni upakarti dhewe-dhewe. Beda uriping thêthukulan iku padha tanpa bêbalung kabèh. kang kiwa rupane abang. Sucining gêtih mimbuhi dayaning bayu otot balung sungsum. têmpuraning gêtih iku. ing môngka bêbalung mau kurang saka rong atus têlulas. Ing saupama ana manungsa balunge luwih saka rong atus têlulas. apa manèh bangsaning bêburon gumrêmêt kang uripe tanpa balung kaya ta: lintah rêsrêspoh. Otot lan bayu iku tarubuse saka rong prakara. miturut suraosing Sêrat Darmasonya. dadi têtelane dumadi iki êndi kang akèh balunge. mulane bangsaning urip kalêbu bodho dhewe. sarta banjur kawawa angubêngi sakubuking angga iki kabèh. dene ilining gêtih kang wus rupa irêng mau tumuli anjog bolongane jantung kang têngên. iku wêtuning gêtih kang saka pancuraning jantung kang sisih kiwa. amêsthi arupa putih sumunar kuning amarakata. kapindho saka ing utêg. ananging ilining gêtih mau ora dadi sawiji. kang dhingin saka ing jantung. sukcining gêtih iku amratandhani adêging trimurti. Tajêming pramana kawasa narik sari sarasaning jagad raya. barêng wus tumêka ing kono salin rupa irêng. Bab 11 Upakartining Otot Amratelakakên upakartining otot ingkang sami tarubus saking jantung. ana ing kono mau padha tumanduk ana ing panon. dayaning bayu otot balung sungsum mau kawasa ngêningake pôncadriya. manawa kewan sapanunggalane ora ana samono. kang tansah anyakra panggilingan. Kang mangkono iku kêna sinêbut adêging trimurti manèh. awit kataman dening panasing panon. Mani kawasa anucèkake gêtih. sarta kêna hawaning bayu. kajabane balung kang dadi untu.mangkono uga kewan kang bodho dhewe akale iya ngungkuli sakabèhing thêthukulan. kaya ta: . tansah angêgungake tancêbing cipta kang wêlas asih. kang mêsthi bodho ing panggraitane. Pramana iku kawasa mahanani mani. mungguh beda-bedaning piranti mau kapratelake kaya ing ngisor iki. panon iku lêgawaning pramana. amêsthi luwih ing kabudayane. tumêkaning utêg amung abang asêmu kuning bae. têmbungipun makatên. Bêbalunging manungsa kang lumrah iku kabèh rong atus têlulas. kang saka ing jantung padha diarani otot pramana. lèrèhing karsa anajêmake urubing pramana. kaya ta jantung iku kawasa tarubus tatuwuhaning otot kang saka utêg têmpur ing pramana. Sarèhning napas kawasa anglèrèhake êmpaning karsa. Ambalèni kodrat lakuning gêtih mau manawa jalma salumrahe bae. ing Mamênang. Iku uripe prasasat êlung bae. Manungsa manawa tansah madêg trimurtine.

ewadene manon iku manawa kurang samêkta lawan tumusaning otot pramana. pratelane mangkene. jalma kang mangkono iku adoh kasangsarane. Kaya ta sasmitaning cipta kang arsa ngobahake raga. yèn kang kabênêr gothang otot kang dayane pangucap. kang iku mêsthi dadi sababing kabuwanên. cêpak kamulyane. grênêging panon kataman ing otot-otot kalawan bêbalung. Kaya ta: otot pramana. sapira ciptaning sasmita gone ngajak tangi. kang mangkono iku saka kurang lêngkap adon-adoning panon. apadene pangambu. kang mêsthi suda ing kabudidayane. Beda karo kang lêngkap adon-adone. banjur tumanduk marang panon. iku tumuli katampan ing karsa. kaya ta upamane kang lagi tinuju ing sasmita solahing tangan têngên. pratandhane mangkene. yèn adonadone gêtih kurang samêkta. pandulu. kang pancèn dayaning padhanging pandulu. saupama patang prakara mau ora kawawa nandhang sarahsaning karsa. Sabab patang prakara iku. kaanane uga angêbêki angga iki kabèh. manawa durung samêkta lan dayaning panon iya ora kawawa calathu. iya dadi sabab budhêg. têmah kawawa amolahake raga. apadene banjur tumancêp ana ing jantung sarta jêrohan sapêpadhane. mangkono ing sapiturute. Nala têgêse gênining pramana. pratelane mangkene. lêngkape upakarti samono mau. kaya ta pangucap. jalma kang kataman wahyu iku kang mêsthi banjur lêpas pangrasane. thukuling panggraita kawasa anuwuhake waskitha. têlu iku padha campuran anukma anut salakuning gêtih. manawa ana jalma kang lagi turu môngka katindhihên. sayêkti padha kasandhang dening rahsaning panon. Pratelaning otot pramana. môngka pratelane têlung prakara iku mau ana kang gothang. lire mangkene. sanadyan sakèhing jêrohan sapanunggalane iya padha kataman tarubusaning otot pramana. waya. awas paningale. Dene yèn kang kabênêr gothang: otot dayaning pangrungu. pangucap. sarèhning panon durung nanggapi. sababe mangkene. pratitis pamicarane. sayêkti ora bisa anuhoni marang sasmitaning cipa mau. apadene kadayan panukmaning: nala. maruta. utawa pelo. pandulu. saupama upakarti patang prakara iku yèn nganti gothang salah sawiji. pangrungu. iya mangkono uga. nala. iya dadi sababing gêndhêng. Manawa kang kabênêr gothang otot dayaning pangambu. gone mandum pakartine patang prakara mau sayêkti kurang daya. Otot pramana iku lêngkape saka adon-adon têlung prakara. utawa kurang. awas pamiyarsane. môngka kabèh otot kang tarubus saka ing utêg iku padha kawawa nandhang rahsaning panon. waya têgêse banyuning pramana. kang mêsthi kurang santosa. iku gone tarubus ora ngêmungake marang ing utêg bae. utawa nyasmitani apa sagrênêge. Mungguh panon gone ora kawasa nanggapi sasmitaning cipta mau. maruta têgêse angining pramana. pratandhane jalma kang wus kataman cacat kaya ing dhuwur mau. dadi sabab bisu. kang mêsthi amimbuhi daya wêninging panon. kang mêsthi dadi sabab. pratelane mangkene. thukuling waskitha adat kawawa narik ing wahyu.pangambu. môngka adon-adon têlu iku kongsi bisa gothang utawa salah ing patrap panusupe. dadi raga isih ora kuwawa nglawani. iya tangan têngên kang kawawa molah. maruta. wêninging panon kawawa anukulake panggraita. mangkono manèh otot pramana. putus panggandane. waya. apa kang kabênêr tinuju dening sasmitaning cipta. . Dene otot-otot kang tarubus saka ing utêg. sarta lamur. pangrungu.

pôncadriya padha pêncar. mungguh purwane ana supêna saka nendra. kang dadi sabab bisa anendra iku mangkene. lumèngsèr marang karsa utawa marang ing panon manèh. pramana barêng wus kasamêktan dening kukudaning sari sarasaning karsa. Bab 12 Kawontênaning Pramana Mungguh pramana iku mau uripe amung kalawan cahyane pribadi. urubing cahya kang tumanduk marang ing utêg. ingatase ngarcapada iku. padatane wong lagi tindhihên mau mripate wus kawawa andulu. kuwasa amimbuhi daya sucining gêtih. pupuling pêpadhang mau tumuli gana dadi putih maligining angga pramana. panganggitipun Bagawan Yogiswara. nalika raga ing wayah awan ginêbug dening daya hawaning pêpanas. Ing nalika raga iku têntrêm. mangkono mulane turu iku ora kawawa calathu. pramana wus padha gingsir. kang marang angkara. granane wus kawawa ngambu. apadene balung-balung sapanunggalane. ananging êmpaning tanduk sarênti. padha cumithak ana ing panon. durung kataman marang panukmaning mani. Ing nalika tansah kataman daya rêrubaning karsa. apadene ragane bisa molah iku uga linawanan dening otot lan balung. arda tumangkar ing karsa kawawa molahake urubing pramana. awit gêtih kang durung winimbuhan panukmaning mani iku sayêkti ora kawawa nandhang sarasaning panon. amung lesane durung calathu. tindhihên iku kêna sabab mangkene. barêng tumêkaning kataman dening daya adhêm. talingane wus kawawa rumungu. amêsthi adarbe supêna.Ing satêngahing jalma kang lagi nêdhêng anendra. nanging urubing cahya mau kawawa amèr. pêncaring pôncadriya têmahan tumuli têntrêm. lêbune kabèh kaalusan mau. kang sarta amirasa kaalusaning gônda. mungguh kang dadi sabab. Anyariyosakên kawontênanipun pramana. kuwasa andayani wêninging panon. lire mangkene. ing sawijining môngsakala. mulane kuwasa ningali kaalusaning wujud iki kabèh. dene sari rasaning karsa kukut tumamèng pramana. apadene angrungu. rasa pangrasane cipta ayêm. taksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. pêncaring pêncadriya têmah amahanani amèring panon. mangkono mulane supêna. awit padha katon lan panukmaning sari sarasaning mani mau. iya iku kang padha katingalan ana alaming pangimpèn. sudaning pêpadhang sabarang kang kadulu. apadene amijilake sabdane. pupuling panon jênjêm. trêkadhang . amèring panon kawawa mahanani ardaning karsa. kang karungu. dadi loro-loroning atunggal. ing kono tarbuka adêging trimurti manèh. Mangkono mulane ing wêktu iku raga lawan wacana durung padha kawawa. têmbungipun makatên. ing Mamênang. ing nalika ngalilir kumpuling sari sarasaning rasa. padhanging panon kawasa mahanani sagung kaalusaning wujud. wêninging mani kawasa anucèni gêtih. ing têmbung Jawa kang mangkono iku diarani tindhihên. apadene kuwasa amiyarsa kaalusaning swara iki kabèh. ana uga jalma kang nglilir saka turu. gumêlaring pêpadhang têmah padha pupul. amèring panon wus pulih kumpule. kang tumanduk marang mani. mulane mangkono awit pakêcapaning calathu iku kudu kalawan dening otot lan balung. urubing pramana wus jênjêm. kang wus padha cumithak ana ing kono. urubing pramana kang marang angkara iku kawawa nyuda padhange. ora kawawa ngobahake ragane. sucining gêtih kawasa madhangi panon. môngka sagunging otot lan balung. dadi balining kukudan rasa panukmaning mani mau durung kawawa amartani sakèhing otot. kang kaambu. aluse kang padha kalêbu. tajêming urub iku mau kawawa ngênêngake mani. jênjêming panon têmahan kawawa narik sarining mani kang wus padha manukma ing gêtih. iki kabèh. mulane ana supêna awite mangkene. angambu. tumangkaring karsa padha jênjêm.

Dene amèr pupuling pramana kang wus kapratelakake ing dhuwur mau. dene adhême masa wêngi. Kaya ta panasing masa awan. pratelane mangkene. kaya ta manungsa kang lagi bagas kawarasan.pupul. iya mèlu irêng. manungsa kang lali wigar graitane adat cêpak nêpsune. pôncadriya akèh bawure. . êmpaning paningal kurang cêthane. kang antuk sasmitaning karsa. mèlu rupa abang. siji êmpaning angkara murka. yèn gêtih kurang lêstari lakune. mangkono ing sapiturute. utawa saka ing jêro. anuwuhake dayaning panggraita. môngka antuk sasmitaning karsa kinèn lumaku. padhane kayadene pangilon mangkono. kang mêsthi iku dadi sabab amèring pramana. iya lumayu. Dene urubing pramana kang lagi amèr tumanduking marang utêg kurang padhange. iya banjur kawawa nyambadani laku. lêrêming pôncadriya kawawa anyarèhake karsa. môngka kajogan banyu manèh kang mêsthi baludak. tibaning pêpadhang sayêkti jêmbar. loro tancêbing cipta marta tarima. mêngkono padhane. kang dhingin panas saka ing jaba. kuwasa bisa mancala warna. pratelane mangkene. rupa irêng. Dene amère pêpadhang kang tumanduk ing mani ora katata mahanani sucining gêtih. lire mangkene. kuning mèlu kuning. manawa abang. jêmbaring pêpadhang mau kang tumanduk marang ing utêg kawawa anartani wêninging panon. kang mêsthi bisa mahanani pupuling pramana. urubing pramana iya mèlu warna putih. manawa aningali sakèhing kawujudan kang katingalan. tumraping panon. kinèn anjêjunjung iya anjêjunjung. kang mêsthi ora bisa nyêmbadani. kawawa amahanani santosaning raga. Mungguh pêpadhanging pramana mau. kawawa amimbuhi pasucèning gêtih iku manawa sukci lakune mêsthi lêstari. dene yèn pinuju pupul. santosaning raga kawawa nyêmbadani grênêging karsa. gêtih iku manawa ora sukci lakune kurang lêstari. tumangkaring karsa kawawa migarake panggraita. kinon lumaku anjêjunjung sapanunggalane. yèn amère sawatara. lêsahing raga ora kawawa nyêmbadani panggrênêging karsa. kêna sabab ing rong prakara. dêlinging panonton kawasa anglêrêmake pôncadriya. pratelane mangkene. tur akèh salang surupe. manawa panuju amèr sayêkti kurang padhang urube. iya kurang wêninge. kang mêsthi mahanani pupuling pramana. Mangkono uga. iya iku kang diarani sabab saka ing jaba. Wêninging panon kawasa andêlingake panonton. loro adhêm kang saka ing jaba utawa saka ing jêro. iku mratandhani manawa uriping raga iku wus kêbak urubing pramana. sudane iya amung sawatara. êmpaning karsa sayêkti akèh tumangkare. ing saupama pandulu iku. dene sabab kang saka ing jêro. kinèn lumayu. ing sapiturute. upamane kayadene banyu kang wus ngêbaki sakubuking jêmbangan. apa sasmitaning karsa mau. wimbuh pupule uga wimbuh jêmbaring pêpadhang. manawa amèr akèh sudane pêpadhang iya akèh. Kaya ta manungsa kang lagi lêsah ragane. adoh ngapurane. aningali rêrupan putih. kang mêsthi dadi sabab amèring pramana. Dene padhanging pramana kang tumanduk marang ing mani. tumrape marang raga lêsah.

ewasamono ing wayah mau manawa panuju kataman dening tancêp martaning cipta. dayaning pêpanas wis ngawiti suda bantêre. ananging sarèhning wanci iku arêp anampani pêpêting wêngi. barêng tumêkane jam 8 esuk. pêncaring pôncadriya sangsaya ngrêbda. pangrungu. êmpaning karsa saya wimbuh sarèh. êmpaning karsa sirêp tumangkare. Tumêkane jam 7 esuk. mulane durung duwe upakarti ruwêt rêntêng. wêninging panon kawawa anêntrêmake karsa. prabawaning cahya kawawa amimbuhi dayaning mani iya iku anggone anucèni gêtih. miturut suraosing Sêrat Darmasonya. saupama katancêban utawa kawuwuhan dening cipta arda angkara.Bab 13 Beda-bedaning Raos Amratelakakên ingkang dados sabab bedaning raos. 10 bêngi rasa pangrasa wus suda . wêninging panon sangsaya muncar. nanging êmpaning pangrasa wus prasasat ora beda. êmpaning karsa ngawit-awiti tumangkar. uga ana undhake sawatara. tumêkane jam 5 utawa jam 6 sore wus prasasat padha bae. dayaning salira kawawa mawèh adhêming pangrasa. ananging wêninging panon isih muncar. sarupaning hawa. pangarangipun Bagawan Yogiswara. barêng tumêka jam 4 saya wimbuh. tuwin pangraos. dene ing wayah iku manawa katancêban cipta marta iya suda. pangrasa anuwuhake panggraita. ayêmingadhêming. pupuling kumara iku anuwuhake têntrêming pangambu. utawa wigar urubing pramana isih antêng. ananging kang kacaritakake ing dhuwur iku. maligining pôncadriya kawawa amêningake panon. dayaning pêpanas angawit-awiti bantêre. barêng tumêka wayah jam 8. anggènipun tansah anyakra pagilingan ing sadintên-dintênipun. cipta kang ora kawoworan ardaning angkara murka sapêpadhane. Tumêkane jam 3 awan. sarupaning sari hawaning jagad wus padha tumular. wêninging panon wus mari muncar. urubing pramana wus mari antêng. rasa pangrasaning angga nêdhêng-nêdhênging mêgar. tumanduking hawa sarining bumi saya akèhe. kang mêsthi rasa pangrasa kawawa pulih kaya wayah jam 6 esuk. êmpaning karsa saya tumangkar. ananging wayah iku. pôncadriya ing masa iku isih maligi apa saanane dhewe-dhewe. tumêkane jam 1 utawa jam 2 wus prasasat padha bae. tumêkane wayah jam 3 wêngi saya wimbuh. dayaning pêpanas wus padha sirna. prabawaning bagaskara wus angawit-awiti panas. yèn kataman ardaning angkara iya ngrêbda. wêninging panon angawitawiti muncare. têmbungipun makatên. Tumêkane wayah jam 7 sore. dadi êmpaning rahsa pangrasa sêmu sulêg. tumêkane wayah jam 11 awan. manawa katancêban cipta marta sayêkti amimbuhi katêntrêmane. urubing pramana saya wimbuh antênge. rasa pangrasa anduwèni ruwêt rêntêng. ing Mamênang. antênging urub amimbuhi prabawaning cahya pramana. pêncaring pôncadriya sangsaya suda. rasaning pôncadriya wus padha pêncar. kabèh kang padha pupul mau ngawiti amèr. sangsaya andadi. barêng tumêka jam 12 awan. rasa pangrasa yêkti bali kaya wayah jam 12 awan mau. sucining gêtih kawawa amimbuhi dayaning salira. iku lagi nêdhêng-nêdhênge masa adhêm. têntrêming karsa angantêngake urubing pramana. jam 9. Mulane mangkono awit durung padha kêtaman sarining jagad iki kabèh. urubing pramana wus angawit-awiti antênge. apadene kumaraning jagad iki padha pupul kabèh. barêng tumêkane wayah jam 4 wêngi kongsi jam 6 esuk. ananging êmpaning pangrasa wus ora beda. pandulu. apadene barêng tumêkane jam 10 iya saya wimbuh undhake. Manawa wayah jam 2 bêngi.

ruwêt rêntênge. ing sajagad iki kabèh. kang padha antuk panasing srêngenge. 1 bêngi rasa pangrasa wus ilang ruwêt rêntênge. wêninging panon wimbuh muncare. kang mêsthi saka mangkono mulabukane. iku anduwèni wahana dhewe-dhewe. têmbungipun makatên. dirikat gonmu padha angruwat sarupaning grênêg kang marang candhala murka. Tumêkane wayah jam 11 bêngi. Kangjêng Nabi Mukhamad iku manungsa waskitha. Bab 14 Wêwahan Paedahing Badan Anyariyosakên upakarti ingkang dados paedahing badan. wêtuning napas banjur katampan ing swasana. hèh para siswaningsun. sabab swasana iku kang kawawa amratakake ing jagad iki kabèh. kabèh sarupane kang padha katitipan sarahsaning cipta candhala murka iya mahanani candhala murka. Kangjêng Sultan Agung ratu binathara ing nuswa Jawi. ana umanjing ing manungsa. sayêkti kawawa tumanduk marang ing panon. sanadyan tibaa ing ngêndi-êndi. aja kongsi bisa tumanduk ing pêpanonira. yèn wis tumanduk ing panon. barêng tumêka wayah jam 12. iku yèn kongsi andadi. urubing pramana saya jênjêm. kaya ta manungsa kang sinêngitan dening wong akèh apadene cinakot ing sato kewan. wêwarah upakartining raga marang sarupaning manungsa ing jaman Asiyha. miturut suraosing wêwarahing sêrat pêkih. iya wus ora bisa mingsêt surasane. sawênèh marang thêthukulan. kayadene papan kang wus tinulis. sarta ora pêdhot gone mardi budi. sayêkti bakal bali kaya ing wayah jam 3 sore mau. swasana iku kang kawawa amratelakake. yèn tinimbang karo jaman kang padha kapering kalawan . ana umanjing marang manungsa ana kang marang sato kewan. têmbunge mangkene. kang padha katancêban arda utawa marta. yèn kongsi andadi. awit bumi ing tanah Asiyha iku bangêt panase. iya bisa kawawa tumanduk marang ing panon. ingkang sampun kinarang dening Sang Prabu Anyakrakusuma. awit grênêg kang wus tumanduk iku. mulane amacak pustaka. tur parama ing ngèlmu kodrat. apadene sarupaning thêthukulan. pôncadriya wus maligi sakodrate dhewe. wêtuning napas iku banjur kêtaman swasana. Mungguh beda-bedaning rasa pangrasa. apadene marang sato-sato sapêpadhane. sapêpadhane. ana kang marang kewan. Beda grênêg cipta kang wêlas asih. kang sarta kayu sapêpadhane. sarupane kang padha katitipan cipta kang marang wêlas asih kang supaya antuk sih kawêlasaning jagad iki kabèh. manawa katancêban cipta marta saya wimbuh. dene ing wayah iku saupama kataman tancêbing cipta arda angkara. pratelane kaya ing ngisor iki. marang kang anitipake mau. êmpaning karsa wus lêrêm. narendra ing tanah Arab. Mulane Bagawan Yogiswara ing Mamênang. nganti tumêkane wayah jam 2 bêngi iku wus bali kaya kang wis kapratelakake ing dhuwur mau. bangêt gone amêling. banjur katarik dening wêtuning napas. yèn wus tumanduk ing panon iya kêtarik dening wêtuning napas. Kaya ta grênêging cipta kang marang candhala murka sapêpadhane. iku kang binasakake tôndha patra liru nama. pangarangipun Kangjêng Nabi Mukhamad.

amarga dadi sarana pêpulihing jiwa kang tansah sumaring ing sadina-dina iku. amarga wus kataman ing hawa adhêm. padha kinèn asêsuci kayadene wayah kang wus kapratelakake ing dhuwur mau. isih lêstari gone manukma ana ing gêtih. tumêkane saantaraning wêngi kalawan rina. malah angungkuli nalika ginêbug ing masa panas mau. sêmbahyange ing wêktu iku diarani salat ngisa. kang mêsthi lêngane kanggo sawêngi. ing wanci iku wêwarahe agama rasul. padha kinèn asêsuci kayadene kang wus kapratelakake ing dhuwur mau. kang supaya awèt kasantosane gone padha dadi kêkandhanganing jiwa. kodrating jiwa wus nêdhêng pupule. sarampunge sêsuci tumuli pinurih sêmbahyang diarani salat subuh. manawa wus tumêka antaraning wayah bangun raina. uriping urub mau beda karo yèn diupakara pinurih samadya bae. ing wanci iku wêwarahing agama rasul. kayadene urub-urubing diyan. paedahe salat subuh iku rong prakara. ingatase jalma ing jaman panas. kang ngumandhang ana ing raga iki. ngasar kodrating jiwa wus angawit-awiti pupul. sêmbahyange ing wêktu iku diarani salat luhur. sarining jiwa durung kawawa padha jêbus saka ing raga. padha andikakake sêsuci kalawan banyu. lire mangkene. mungguh wulang pangruktining raga mau prêlu bangêt. wijiling gêtih kang panas mau tumuli tangkar-tumangkar tumulare angga iki kabèh. amarga kataman dening daya kang sangsaya adhêm. gêtih kang wus panas mau tumuli anjog umanjing ing jantung. paedahe iya kaya ing dhuwur iku mau. kang lêngane amung pancèn kanggo sawêngi. aluming mani têmah ora kawawa mawèh sukci. môngka kongsi kurang panguktining badan kang mêsthi cêpak lêlarane. padha kinèn asêsuci kayadene kang wus kapratelakake ing dhuwur mau. ijih wutuh titipaning trimurti. kang dhingin. mangkono pralambanging jiwa. paedahe mangkono mau amulihake pupuling jiwa kang awit amèr. paedahe uga kaya ing dhuwur mau. anglêmêsake otot kang padha tumanduk ing badan iki kabèh. kodrating jiwa lagi nêdhêng amère. awit jiwa kang ora kalong-longan sarirane. sêmbahyange ing wêktu iku diarani salat mahrib. Kang wus kasêbut ing dhuwur mau wêwarah pangruktining raga ing mêngko ana wêwarahing agama kang tumrap marang upakartining cipta. padha kinèn asêsukci. awit otot kang padha kaku iku ora nglastarèkake lakune gêtih. paedahe iya kaya ing dhuwur mau.sirating srêngenge. iku jiwa wis awit amèr. Ing wayah sirêping srêngenge. manungsa kang adoh lêlarane iku manawa ora kêna sambekala adat dawa umure. gêtih manawa kurang lêstarine lakuning gêtih ora kawawa mawèh adhêming panon. asating lênga urubing diyan tumuli sirna. saka kagêdhèn urube kang mêsthi andadèkake gêlising asat lêngane. paedahe kaya ing dhuwur mau. paedahe ngrikatake pupuling jiwa. Kaya ta cipta kang pinuju arda. sêmbahyange ing wêktu iku diarani salat ngasar. sumuking jantung nalika kataman dening panasing gêtih kawawa ngalumake mani. wêkasan dadi lara panas. awèt santosane. Ing saupama manungsa kang padha dumunung ana ing tanah panas iki. ing wanci iku wêwarahing agama rasul. kayadene ing wayah bangun. utawa adusa jinabat pisan. têgêse ngumbar karsa kang akèh-akèh. mulane wêwarahe agama rasul. iku ing têmbe têkane jaman kamuksan. ing kono wêwarahing agama rasul. kang mêsthi adoh lêlarane. ing . lumrahing jalma jamaning tanah panas. beda karo otot kang ajêg lêmêse. kang mangkono iku paedahe anyênyuda amèring jiwa. ing nalika jam 3 wêngi. Tumêka wayah jam satêngah papat. wong cêpak lêlarane mau adat ora bisa dawa umure. pirabara kanggo luwih satakêre. dadi wêwarahe agama rasul mau têtêp amurih rahayuning sarira. ing wanci iku wêwarahe agama rasul. kodrating jiwa wimbuh pupule. ing wayah jam 12 awan. iku sabab amèring jiwa. tumêkane jam 5 esuk. panon iku manawa kurang adhême panase kawawa nartani ilining gêtih kang padha lumaku ana laladaning utêg. jiwane isih padha pupul.

dene paedahe pêpuji iku mau anglêmpêrake tumangkaring karsa kang akèh-akèh. kalawan tanah panas iku beda-beda. iya beda-beda karo jalma ing samadyapada. marga saka ciliking bumi.sajrone sêmbahyang utawa sawise. mulane mangkono awit saka êmpaning sari hawa gone nartani panguripan tumrape kang mêtu saka ing tanah adhêm. wêrdine têlung golongan. yèn têmbung Lônda diarani nurpul. wêwantuning wêwatêkan sarta êmpaning kabudidayan. bumi Ostroliyah. rong prakara. kang sagotra dumunung ana têngah. diarani bumi Aprikah. diarani atas angin. sapêpadhane kayadene raga kalawan adhêming banyu iku. Gumêlaring bumi kang padha dumunung sajroning jagad iki kèhe têlung gotra. manawa ing têmbung Jawa diarani sagara jinêm. arupa bumi banyu. kalêbu sagara jinêm loro mau. 2. ing têmbung Jawa isih diarani sagara jinêm. uga kaperang dadi têlu. dadi hawaning sagara jinêm mau wus prasasat ora bisa sumaring. yèn ing têmbung Walônda diarani pul. dadi sagotraning bumi kang têngah mau kauripane saka antuk dayaning angin. . pratelane kaya ing ngisor iki. wêwatêkane dumadi ing tanah kono mau isih padha anuhoni ing sabare. kang mêsthi beda-beda. ora padha karo jalma ing atas angin kang kidul. iku wus padha kataman dening dayaning panasing srêngenge sawatara. wahananing watêk kang sarta budayane. 3. siji diarani bumi Eropah. Ananging kang padha dumadi ana sakiduling sagara jinêm kang mêsthi isih padha dawa umure. dadi tumangkaring karsa ora pati akèh. tumangkaring karsa iku manawa sirêp kang mêsthi kawawa mawèh martani cipta. dene sagotraning bumi kang kidul. wêwatêkane sarwa tarima sarta rila lêgawa. kang sagotra dumunung ana jagad sisih lor. budine mungkul sawiji. Ing jaman samêngko bumi têlung gotra mau binage dadi têlu. Mangkono uga kang padha dumadi ana ing jaman têlung gotra mau. kaya ta: jalma kang tuwuh ana jaman atas angin kang lor wêwantuning watêk apadene têpaning kabudidayan. surasane layang Darmasonya iya wus anyatakake manawa bumi kang tuwuh ing jagad iki kèhe pêpitu. mangkono pupuling jiwa wus kawawa amèr sawatara. amarga kauripan ing tanah kono iku kaananing jiwa arang amère. Bab 15 Gumêlaring Siti Anyariyosakên gumêlaring siti. mulane mangkono awit saka adoh karo sasipataning srêngenge. mangkono uga para sato kewan. kang sagotra dumunung ana kidul arane uga atas angin. kawasa ngumpulake jiwa. pangarangipun Bagawan Yogiswara. tumangkaring karsa durung pati akèh. Dene sagotraning bumi têngahing samêngko diarani Asiya. pinardi aja kongsi pêdhot pujine. tur adoh marang upakartining cipta drêngki. dene antarane tanah kono kang wus kapering kidul dhewe. utawa jagad kang kidul. jaman madyapada. arupa bumi banyu. ing sakubênging donya miturut suraosing Sêrat Darmasonya. kang mangkono iku mau andadèkake sarana dawaning umur. akèh pupule. 2. diarani tadhah angin. 1 bumi Amirikah. kang sarta jêmbar kabudidayane. Ing sagara jinêm kang sisih lor. ing Mamênang têmbungipun makatên. saka jagad kang lor. sasipatane kaanan iya beda-beda. mulane madyapada mau ora kaperang dadi loro utawa têlu. antarane kono mau luwih saka adhême. manawa têmbung Jawa diarani madyapada.

yèn kaamèrên kawawa anuwuhake karsa kang akèh-akèh. karsa iku manawa nganti tangkar-tu Bab 16 Sarining Cêcamboran Anyariyosakên sarining cêcamboran ingkang anartani daya panggêsangane sawêrnining têtuwuhan. amèring pêdhut lan ampak-ampak mau. kacamboran dening sari pêpanasing srêngenge. pratelane mangkene. amèring jiwa wus ana wimbuhe sawatara. awit atas angin kidul. kanêpsone iya cêpak-cêpak. kasipat bangêt karo hawaning srêngenge. kang sarta jêmbar kabudidayane. pupuling pêdhut lan ampak-ampak. wêwatêkane dumadi ing tanah kono mau iya isih anuhoni katêmênane. barêng banyu wus kakênan dening daya panggèndènging pêdhut lan ampak-ampak. êmpaning karsa padha tumangkar. amèring mêndhung iku dadi banyu. sapanunggalane. kalawan ing atas angin kang lor. amarga durung kêna daya panasing srêngenge. Mungguh sarining bumi kang padha cêcampuran iku. iku wahanane adhêm. Ingkang alus-alus dadi sarana panguripaning thêthukulan. barêng wus ana kono yèn ing môngsa adhêm. mêndhung iku manawa kêna dayaning pêpanasing srêngenge. kawawa mêsat ngumandhang ana madyantara. kang sarta sato kewan. pangarangipun Bagawan Yogiswara. môngka pêdhut utawa ampak-ampak iku manawa kêna dayaning srêngenge padha kawawa amèr. tuwuhing cipta kang akèh amung marang kadrêngkèn utawa panastèn. apadene êmpaning karsa wus tumangkar sawatara. têksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. Apadene sagotraning atas angin kang kidul. iku hawa panasing srêngenge luwih bantêr. apadene amimbuhi daya pikuwating manungsa. sapanunggalane. . wêtuning ampak-ampak lan pêdhut mau ing sadina-dina tansah kêndhat. amung pasahing kalantipan bae cêpak atas angin kidul. karo umur-umurane manungsa ing atas angin kang kidul dhewe. sarta daya bantêring maruta. ing têmbung Jawa banyu kang tiba saka madyantara iku diarani udan. yèn ing atas angin lor adhême amung kalawan sarining tirta kamandhanu. ewadene umur-umurane dawa-dawa ing atas angin ing lor. têmah andarbèni daya panggèndèng kawawa anarik banyu kang padha ngumandhang anèng swasana. pêdhut lan ampak-ampak iku mau kawawa pupul. ing Mamênang têmbungipun makatên. iya iku kang diarani jaladara utawa mêndhung. arang pupule. awit jiwa manawa kapupulên ora kawawa anuwuhake graita. tinimbang karo liya-liyane. wêkasan dadi bodho. ing jaman ngarcapada sadaya. ingatase ngatas angin kang sisih lor. kang mêsthi kawawa amèr. dene têtakêraning umur cêndhak dhewe. iku luwih ananing dumadi iya mèh padha bae karo ing atas angin kang sisih lor. dene sakiduling bumi iku wahanane dumadi iya padha bae karo antaraning madyapada kang sisih lor. Dene bumi samadyaning madyapada mau. yèn têmbung Walônda diarani lini. dene têtakêrane ngumur kacèke iya ora akèh.Dene sagotraning tanah samadyapada kang sisih lor dhewe. ora kaamèrên ora kapupulên. iku wus awit kataman dening hawa panasing srêngenge. dene kang padha dumadi ana ing kono jiwane tansah amèr. tumuli amor sawujud katon amêtêngi bawana. dene kang kasar diarani ampak-ampak utawa pêdhut. lêpas-lêpas panggraitane. mulane wêwatêkane padha rupak-rupak. ananging kang kêna tinonton ing akèh amung yèn wayah bangun esuk. yèn mangkono lêpasing kabudidayan iku saka antaraning adhêm lan pêpanas mau amèr pupule jiwa tansah sêdhêng.

aluming godhong lawas-lawas katêmahan padha gogrog. dadi panêsêping sari amung sawatara olèhe. sarta oyot kang padha tumuwuh. iya iku wijining sari cêcamboran. pratelane mangkene. beda thêthukulan kang padha tumuwuh ana ing lêmpung utawa padhas. Beda kalawan manungsa kang nancêpake cipta marta wêlas asih. utawa tripurusa. jiwa kang minôngka oyot. êmpaning karsa. kang minôngka tansah anjurungi karsa ardaning budi angkara. dene sarining banyu lan angin padha sumisih ing pinggir. marga kang dadi sabab lêmah sarta wijining thêthukulan. anadene manèh mulane sari camboran têtêlu iku diarani tripurusa. dadi nêsêping sari luwih gampang. kang minôngka uwoh. kang mêsthi godhonge padha katon ngrêmbaka sarta sêgêr. beda lan thathukulan kang wite rêntêt adon-adone wiji kaduk sarining gêni. mulane diarani mangkono. kaping pate sarining bumi. sabab gone anduwèni daya panggèndèng kawawa anêsêp sarining bumi. lan bumi. Kaya ta thêthukulan kang padha tumuwuh ing lêmah ladhu utawa papan pagunungan. sarta dèn ruktèni sakiwatêngêne. sarupaning thêthukulan iki kabèh. sari patang prakara iku wijange mangkene.Ambalèni sari-sari kang kawawa anartani panguripaning thêthukulan iku mau. banyu. kapindho sarining gêni. sêgêring godhong kawawa anuwuhake sêmi. iku kang mêsthi bungkik godhonge. iku kang mêsthi bisa subur godhonge. kêna uga kinarya ngombe panulaking pêpanas. kang minôngka kêmbang. kaananing rahsa. iku pralampitane kayadene thêthukulan kang tansah kataman ing udan. pêncaring pôncadriya. Manusa iku kang minôngka uwit. marmane thêthukulan kang rêntêt iku kang mêsthi padha santosa wite suwe patine. awit adon-adoning sari têlung prakara. lan gêlis lagang uwite. sarta gêdhang sapanunggalane. mungguh pratelane mangkene. bumi. kang mangkono iku sabab saka gêronggonging lêmah. iku bakal mahanani godhong kêmbang lan uwoh. beda karo thêthukulan kang wite gombong iku kang mêsthi pêpês apês sêmpalan tur gêlis patine. iku pratandhane. mulane thêthukulan kang padha gombong iku samôngsa dipêrês kang mêsthi mêtu banyune. iku bakal kawawa mahanani uwiting kayu. Kang dhingin sarining lêmah. sarining gêni padha nisih ana ing jaba bae. pratitise thêthukulan wit kamplong. wahananing banyu iku adhêm. ngaranging uwit iku têmahan bêrbêg banjur tumiba ningnèng. tanduking graita. sêmi . mungguh adon-adoning wiji kaduk sarining banyu lan angin. mangkene têmbunge. kang minôngka godhong. Sari kang padha nguripi thêthukulan iku. loro sarining adhêm. Mangkono uga pralampitane ngaurip iku iya padha uga lan tuwuhane thêthukulan. dadi sarining bumi ing sadina-dina tansah sinêsêp dening tripurusa tanpa kêndhat. iku pralampitane kayadene thêthukulan kang tansah kapanasan ing sadina-dina. kaping pindho sarining banyu. wênang diarani trimurti. kaping têlu sarining angin. gogroking godhong wite sayêkti ngarang. mulane kabèh sarupaning thêthukulan iku undha-usuking kaanane. pratelane mangkene. siji sarining panas. kang mêsthi godhonge padha alum. cipta kang minôngka êpange. kaping têlu sarining angin. tur bajang uwite. angin. môngka tan antuk udan. kang mangkono iku sabab saka rapêting lêmah. dene sari kang padha anartani uriping thêthukulan. Kang dhingin sari gêni.

apadene jalma manungsa kang padha andulu. Sakit saking latu. pundi prênahing sêsakit kinêrokan. lawan enak rasane. ingkang têngah kawawa ngudalakên toya. bilih jampi ingkang mawi sarana. inggih botên andarbèni sêsakit. ing Mamênang. sabab angin punika anggènipun andarbèni sêsakit awit saking pupu dados botên lêstantun lampahipun. saèstu raga kita punika botên andarbèni sêsakit punapa-punapa. ingkang têngên kawawa ngudalakên latu. ingkang kiwa kawawa ngudalakên angin. Bab 17 Upakartining Sêsakit Anyariyosakên upakartining sêsakit. ingkang tamtu andamêl sêsakit panas. manawi jampi ingkang mawi sarana. bilih agêng salah satunggal. utawi sênêp. saupami kagêngên udaling latu. têksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. Wiyosipun mênggah manungsa punika anggènipun nandhang sêsakit punika witipun saking kalih prakawis. kaunjuk utawi kaborèhakên sarira. Sakit saking angin. punika saèstu andarbèni sêsakit kawontênanipun dhatêng raga. Sadaya wau tuking sêsakit dumunung wontên ing jantung. bilih gêgodhongan ingkang kadamêl jampi. punika gêgodhongan ingkang adêg asli toya. satunggal pêrnah wontên ing kiwa. punika lajêng lêstantun lampahipun. inggih punika toya saking karingêting pramana. saupami manungsa punika botên nênêdha. margi saking tatêdhan. bilih ngantos kaladukên udaling angin. mêngah jampènipun. awit tatêdhan punika adamêl rêndhêt lampahing latu angin toya wau. têmbungipun makatên. pangarangipun Êmpu Yogiswara. kang arum gandane. ingkang anartani dados gêsanging raga kita punika. ananging sêsakit punika anggènipun warni-warni. ugi sampun kapratelakakên ing bab 16. kados ing ngandhap punika pratelanipun. . punika andadosakên sêsakit ngêlu. mênggah gêgodhongan ingkang adêg asli toya wau sampun kapratelakakên ing bab kaping 16. ingkang satunggal ing têngah. Mênggah jantung punika andarbèni bolongan tiga. amiliha gêgodhongan ingkang adêg asli srêngenge. 1. manawi sami udalipun. kang mêsthi kapidêrêng kapengin ngundhuh woh kang èdi rupane. manawi sumusup ing wadhuk têmahan dadosakên sakit mulês. mangkono pralampitane jalma kang agung nêcêp cipta marta wêlas asih. tuwuhing uwoh iku mratandhani kabèh sato kewan kang sarwa rumangkang. pramila jantung wau dados tuking sêsakit. ingkang tamtu saras sakitipun.kawawa mahanani kêmbang sarta uwoh kang padha andadi. ingkang saking upakartining manah. satunggal pêrnah wontên ing têngên. kêdah nancêbakên cipta marta wêlas asih. awit gêsanging raga kita punika muhung jantung purwanipun wontên. mênggah jampènipun ingkang saking upakarti manah ugi anancêbakên cipta marta wêlas asih. môngka tumanduking utêg. tigang bolongan wau sami tumanduk dhatêng utêg sadaya. manawi kenging pêpanas utawi kinêrokan. 2. dados kawawa ewah gingsir lampahipun. utawi kajampenan ingkang sarwa panas. utawi watuk.

saèstu cabar kamandènipun. kawawa anjêbus saênggèn-ênggèn. sanadyan sarasa ing wingking tansah tuwuh sêsakitipun. kalajêngking sasamènipun. Botên angêmungakên sawêr kemawon. ananging wisaning manungsa punika bèntên kalihan wisaning sawêr. bôngsa wisa sadaya. jangji botên ambêkan. pramila manawi wontên sawêr botên sagêd nêdha wohing papasan tuwin bolu bang. margi wisanipun ampuh. pangarangipun Êmpu Yogiswara ing Mamênang. punika amargi saking andarbèni manah drêngki. saèstu limprêk-limprêk. botênipun inggih toya lèpèn. sabab gêgodhongan kalih warni wau. utawi dêdamêl. utawi kaêntup wau. punika saèstu manawi agung wisanipun. sarta kaêntup ing tawon. môngka lajêng pêjah. punika jampènipun ingkang saking upakartining manah. ngantos angêbêki badan. kaunjuk sarta kaborèhakên saèstu sagêd saras. sawêr banyu. anggènipun botên katingalan sarintên dalonipun punika. sawêr ingkang kêsit punika mratandhakakên manawi sampun cabar wisanipun. mênggah jampènipun ingkang mawi sarana kasirama toya wantah. awit anggènipun kêrêp nanêdha. wondene jampènipun. makatên ugi kenging latu. yèn sawêr pundi ingkang cinakot andadosakên sangsara. sanadyan manungsa ugi makatên. makatên purwanipun. ananging ingkang makatên wau manawi botên sagêd angruwat kadrêngkèning panggalih saèstu botên sagêd saras. têmbungipun makatên.Wontên malih manungsa ingkang nandhang sêsakit tatu. punika sampun tatela andarbèni kalakuan angkara murka ingkang sakalangkung sangêt. salêbêtipun têksih cinakot. Wondene manawi manungsa kacakot sawêr kang sarta kaêntup samining bôngsa wisa. katarik saking lêbêting napas. asarana ngampêt ambêgan. ananging botên andarbèni kalakuan angkara murka. utawi papasan. gêgodhongan ingkang winastanan bolu bang. tanpa daya. kados ta bubrah kowak korèng sapanunggilanipun. Mila makatên margi sawêr kalih warni wau anggènipun manggèn wontên sapinggiring sagantên utawi rawa. awit labêt saking botên sagêd nêdha wohing papasan utawi wohing bolu bang. punika botên wontên jampènipun. têmah andadosakên sêsakit kados kang kasêbut ing nginggil wau. daya wisa punika sagêdipun malêbêt dhatêng sarira. . dados têmah adamêl cabaring wisa. punika saèstu botên tumama wisanipun. êrah wau manawi rêgêd. têksih miturut suraosing Sêrat Darmasonya. Bab 18 Upakartining Pêjah Anyariyosakên upakartining pêjah. môngka kadrêngkèn punika adamêl rêgêding êrah. Mênggah wisanipun manungsa wau. ngantos saicalipun raosing sêsakit. dados panyabaraning wisa. dèntên wisaning manungsa punika kawawa ambucal sawarnining sêsakit. bèntên kalihan sawêr lêmpe. margi saking lêpat raosipun piyambak. amargi saking kêkathahên wisanipun. dèntên manawi botên nêdha. sanadyan nyakota botên mandi. punika manawi purun nyakot manungsa saèstu mandi. Manawi wontên manungsa cinokot sawêr. têgêsipun rêmên adamêl pitênah sasamining tumitah. ingkang makatên wau sadaya. têgêsipun toya sagantên. manawi kêkathahên wisa têmah lêsah tanpa bayu. bilih angsal tatêdhan wau lajêng trêngginas polahipun.

Manawi wontên manungsa pêjah jalaran anggènipun nêdha woh-wohan utawi lombok sasamènipun. Wiwit kapisan ing alam janaloka. têgêsipun wiji ingkang kirang langkêp. ingkang sabagean êlêt tigang atus pandulu. angêningakên cipta. gangsal pangraos. manawi ing têmbung Arab kawastanan betalmakmur. amung santun alamipun kemawon. angracut pôncadriya. Bèntên akalihan manungsa ingkang sampun kasêbut pandhita. kados ta manungsa ingkang sampun katingal mêtêng môngka têrèk. Mênggah alam têtiga wau. môngka toya angin latu punika bôngsa lumampah. saèstu kita punika lajêng pêjah. bôngsa lêlêmbat punika kadadosan saking sukmaning êrah ingkang sami kantun wau. dados kawawa lajêng ngangkat rungkating pramana. supados sampun adamêl kèndêl dhatêng lampahing roh rahmani. pamrihipun adamêl maligining pramana. punika alamipun bôngsa kamawurung. angrèh raga. Dene manawi têmbung Arab. alam kaalusan punika wau. pamrihipun supados adamêl sukcining pramana. abên-abênanipun trimurti. ingkang wontên salêbêting jantung. anglêrêmakên êmpaning karsa. betalmukadas. satêmahan kantun sami sagêd gêsang piyambak-piyambak. pêjah ingkang makatên wau sukmaning êrah saèstu botên sagêd kukut dhatêng pramana malih. awimbuh prabawanipun. ing ngriku sami alamipun bôngsa alus-alus. sampun ngantos anuwuhakên panggagasing panggalih. punika manawi angêtrap pangruktining raga makatên. purwanipun saking jantung. kalih pamiyarsa. manawi pramana sampun rungkat saking panggenan. biyung tolung sirah galundhungan saminipun. guruloka. kados ingkang sampun kapratelakakên ing bab 17. satunggal-tunggalipun binage dados tiga. II. ing sagêgolonganipun piyambak-piyambak. betalmukaram. pratandhanipun makatên. utawi anjing wêdaling napas wau kaajêgna.Wiyosipun. punika ugi sampun dados wiji ananging saèstu kirang ing . janaloka. sakawan paningal. manawi sampun makatên manungsa punika. ingkang makatên wau pininta sagêda wangsul dhatêng pramana malih. anyarèhakên napas. awit jantung wau sampun têtela bilih andarbèni bolongan têtiga. Kados ta. mênggah anggènipun dados sabab manungsa pêjah punika. têmahan botên kawawa angudalakên tuking latu tuwin toya. endraloka. botên mebah botên musik. tiga pangandika. Manawi sampun ngangge upakarti ingkang makatên punika wau saèstu Hyang Pramana kawasa ngukut sagunging sukma. kapêpêtan hawa tatêdhan saking jawi. V. III. IV. punika pramana lajêng agung kawasanipun. kang awit bolonganing jantung mingkup. supados anilar satunggal panggônda. dipun wastani betalmakmur. roh rahmani. mênggah pratelanipun makatên. Manawi têmbung Sangsêkrita alam têtiga wau dipun wastani. inggih punika ingkang sami kawastanan. punika têtela jantung ingkang kenging hawaning tatêdhan. ingkang minôngka siti swasana. prasasat botên pêjah. kaalusan tundha kapisan. I. Ing mangke anyariyosakên alam kaalusan. mênggah kathahipun tigang golongan. bilih manawi sampun racut dados satunggal wontên ing jantung. manawi badhe racut kadonyanipun. ingkang sumusup ing êrah sadaya. pamrihipun supados angantêngakên pramana.

. Ing alam ingkang sampun kasêbut nginggil wau. angrèh sagunging jim pêri parayangan. manawi ing têmbung Arab dipun wastani betalmukadas. punika alamipun manungsa. punika manungsa ugi sagêd angambah ing alam ngriku. ingkang dipun wastani makatên wau sadaya kama salah. wêdaling kama saèstu dipun saranani saking supêna sacumbana. Kaalusan tundha tiga. punika têksih salêbêting alam janaloka.Tamat . ananging mênggah gêndhak sikaranipun sami kemawon kalihan ingkang sampun kasêbut ing alam tundha kapisan wau. pêri. ugi betalmukaram. punika wau ing ngriku pagolonganing bôngsa alus ingkang botên mawi cacat. sarta ingkang tansah anancêpakên cipta marta wêlas asih. manawi ing jaman purwa winastanan ing tenjomaya.. ingkang sampun kacariyosakên ing Sêrat Paramayoga. Ing kaalusan kapisan.kawujudanipun. awit ing ngriku alamipun para nabi. ing ngriku mênggah tataranipun kalihan manungsa ingkang limrah.. Tataran kaalusan tundha kalih. ingkang sampun badan alus. punika wiji lajêng kawawa gêsang dumunung wontên alam kaalusan ingkang tundha kalih. Ing salêbêting alam endraloka. ingkang sami angêgungakên pujabratanipun. punika alamipun para satriya. inggih punika lêrês-lêrêsing panggenan. ingkang sami angêgungakên pujabratanipun. mênggah kalakuan ing kadonyanipun manungsa ingkang makatên wau kalêbêt sêdhêng. sasamènipun. utawi para nata. ingkang makatên wau margi saking kirang abên-abênanipun trimurti. kados ta manawi manungsa pinuju tilêm. manawi narendra ingkang limrah budinipun. punapadene sawêg ana gêmbung sasamènipun. manawi têmbung Arab dipun wastani betalmukaram. punika alam panggenanipun para pandhita. ugi ing betalmakmur. jim. ananging manawi sampun sagêd saupakartining para nabi. Ingkang alus tundha tiga. sadaya sami damêl sikara. Ing salêbêting alam guruloka. . Ing kaalusan tundha kalih. Ing kaalusan tundha kalih. sakathahing wiji ingkang dumunung ing ngriku. inggih punika ingkang kasêbut botên asor botên luhur. ing ngriku manawi manungsa sagêd angambah nunggil ing alam punika. Ing kaalusan tundha tiga. punika ugi sami tundha tigang kaalusan. têgêsipun botên marta botên murka. ewadene ingkang makatên wau sami sagêd gêsang ing kawontênanipun. punika alamipun para parayangan. ingkang sami tigang kaalusan. saèstu wangsul duk purwanipun trimurti. tataran kaalusan ingkang kapisan. ing ngriku ingkang kawasa murba amisesa salêbêting alam janaloka wau. punika ugi sagêd anunggil sapanggenan kalihan para pandhita. têgêsipun kama ingkang botên katampèn dening baganing biyung. punika alamipun manungsa ingkang sami angêgungakên tancêbing cipta marta wêlas asih. têksih salêbêting alam endraloka. punika alam pungkasan. punika dipun wastani alam sonyaruri. sadaya sami anandhang cacat. inggih punika kratonipun Sang Bathara Ismaya. kados ta sawêg ana sirah. môngka kawawa anarik wiji. punapa malih botên wontên ingkang botên gêndhak sikara.

You're Reading a Free Preview

Mengunduh
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->