Anda di halaman 1dari 14

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

PERBENGKELAN 1: SUMBER HUKUM YANG DISEPAKATI


1 2 3 4 5 Pengenalan Usul Fiqh Al Quran As Sunnah Al Ijmak Al Qiyas

FORMATIF
A 1. 2. 3. PENGENALAN USUL FIQH
Jelaskan pengertian usul fiqh dan perbezaannya dengan ilmu fiqh Jelaskan faedah mempelajari usul fiqh ( Faedah mempelajari UF) serta terangkan skop perbincangan usul fiqh Bincangkan Pertumbuhan, perkembangan, dan penyusunan ilmu usul fiqh dari zaman sahabat hingga zaman Imam Syafie/ Sejarah perkembangan pembukuan ilmu Usul Fiqh. Jelaskan tiga pendekatan penyusunan usul fiqh, iaitu aliran Mutakallimin, aliran Hanafiah, dan aliran Mutaakhirin.

4.

B 1. 2. 3.

SUMBER HUKUM 1 : AL QURAN


Jelaskan sumber hukum yang disepakati dan sumber hukum yang tidak disepakati. Jelaskan pengertian al-Quran serta nyatakan ciriciri al Quran. Jelaskan bahwa Al-Qur'an mengklaim sebagai mukjizat yang abadi /Terangkan sebuah dalil secara global atas kemukjizatan Al-Qur'an Terangkan Cara al- quran menerangkan hukum. Jelaskan tiga uslub al-Quran dalam menentukan hukum. Huraikan berserta contoh cara dilalah al Quran dalam mengistinbat hokum.

4. 5. 6

SYARIAH SYARIAH STPM STPM C 1 2.

MODUL MODUL 1 2

SUMBER HUKUM 2: AS SUNNAH


Jelaskan pengertian al-Sunnah serta nyatakan ciri-ciri as Sunnah. Terangkan bahagian/kategori al-Sunnah berasaskan kekuatannya sebagai sumber hukum yang dilihat dari dua aspek, iaitu bilangan perawi dan kesahihannya beserta contohcontohnya. Jelaskan peranan al-Sunnah terhadap al Quran dalam penentuan hukum. Bincang dan kemukakan dalil dan hujah tentang kedudukan alQuran sebagai sumber hukum utama. Dengan mengemukakan contoh daripada nas al-Quran ,jelaskan dilalah al Quran dalam menjelaskan hukum. Dengan mengemukakan dalil dan hujah ,bincangkan kedudukan al-Sunnah sebagai sumber hukum selepas al-Quran.

3. 4. 5. 6. D 1 2 3. 4. E 1 2 3 4.

SUMBER HUKUM 3: AL IJMAK


Jelaskan konsep ijmak dari segi pengertian,ciri-ciri, dalil, dan hukum. Nyatakan kategori ijmak berasaskan penyataan persetujuan dan berasaskan lokasi mujtahid. Dengan mengemukakan dalil dan hujah , jelaskan kedudukan ijmak sebagai sumber hukum selepas al-Quran dan al-Sunnah. Pada pendapat anda, apakah al Ijmak boleh berlaku pada masa kini.

SUMBER HUKUM 4: AL QIYAS


Jelaskan konsep al Qiyas dari segi pengertian,ciri-ciri, dalil. Berserta contoh, jelaskan rukun dan syarat bagi al Qiyas. Dengan membawa contoh jelaskan jenis al Qiyas berdasarkan kekuatan illah. Dengan mengemukakan dalil dan hujah , jelaskan pendapat ulamak tentang kedudukan al Qiyas Jaliy dan al Qiyas Khafiy sebagai sumber hukum . Nyatakan Aplikasi qiyas dalam menentukan hukum terhadap masalah semasa 3

5.

SYARIAH SYARIAH STPM STPM (i) penyalahgunaan dadah (ii) air tapai yang memabukkan (iii) pertukaran wang dengan wang (iv) air berkarbonat

MODUL MODUL 1 2

PERBENGKELAN 2 : SUMBER HUKUM YANG TIDAK DISEPAKATI


1 2 3 4 5 6 A 1. 2. 3. Al Istihsan Al maslahat Saddu az Zariah Al Istishab Al Ijtihad Al Talfiq wa al Taqlid

SUMBER HUKUM 1 : AL ISTIHSAN


Jelaskan konsep al Istihsan dari segi pengertian,ciri-ciri, dalil. Beserta contoh, nyatakan bahagian al Istihsan. Dengan mengemukakan dalil dan hujah , jelaskan pendapat ulamak tentang kedudukan al Istihsan sebagai sumber hukum .

B 1. 2. 3. 4.

SUMBER HUKUM 2 : AL MASLAHAT


Jelaskan konsep al Maslahat dari segi pengertian,ciri-ciri, dalil. Nyatakan syarat-syarat beramal dengan al Maslahat. Jelaskan bahagian-bahagian al Maslahah beserta contohnya. Bincangkan perbezaan pandangan ulama terhadap kehujahan al Maslahah.

C 1. 2.

SUMBER HUKUM 3 : SADDU AZ ZARIAH


Terangkan pengertian sadd al-dhariah dan perbezaannya dengan muqaddimah serta berikan contoh keduanya. Jelaskan perbezaan perbuatan mukallaf yang disyariatkan hukum terhadapnya dari sudut maqasid (tujuan) dan wasail (jalan).

SYARIAH SYARIAH STPM STPM 3. 4. 5.

MODUL MODUL 1 2

Terangkan bahagian al-dhariah dari sudut kesan buruk sesuatu perkara atau perbuatan. Bincangkan perbezaan pandangan ulama tentang kehujahan sadd al-dhariah . Bincangkan pengaplikasian sadd al-dhariah terhadap persoalan semasa, iaitu (i) tuntutan supaya balu berkabung semasa iddah (ii) larangan menzahirkan sembahyang Zohor berjemaah bagi orang-orang yang mengalami keuzuran untuk mengerjakan sembahyang Jumaat (iii) larangan pembelian buah yang sedang berputik di atas pokok (iv) larangan berbuka puasa kerana uzur di khalayak ramai (v) larangan menjatuhkan hukuman berasaskan pengetahuan hakim.

D 1. 2. 3. 4.

SUMBER HUKUM 4 : ISTISHAB


Jelaskan konsep istishab dari segi pengertian, dalil, dan contoh; Jelaskan maksud lima bahagian istishab, serta mengemukakan dalil dan contoh bagi tiap-tiap bahagian. Bincangkan Pendapat ulamak tentang kedudukan Istishab sebagai sumber hokum. Bincangkan beberapa masalah fiqh yang sering dihadapi dalam kehidupan seharian, (i) pewarisan harta orang yang hilang tanpa sebarang berita; (ii) kedudukan wuduk jika keluar benda yang najis tidak melalui qubul dan dubur; (iii) dakwaan keuntungan oleh pemodal dalam kontrak mudarabah.

E 1. 2. 3. 4.

SUMBER HUKUM 5 : IJTIHAD


Jelaskan konsep ijtihad dari segi pengertian dan dalil. Jelaskan syarat ijtihad dan mujtahid. Jelaskan perkara yang boleh dan tidak boleh diijtihadkan. Dengan mengemukakan dalil dan alasan tentang kehujahan ijtihad sebagai sumber hokum 5

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

5. 6

Jelaskan dan menentukan keadaan yang boleh membatalkan ijtihad. Jelaskan aplikasi ijtihad terhadap persoalan semasa (i) penentuan awal bulan Ramadan dan Syawal (ii) pemindahan organ manusia (iii) bayi tabung uji

F 1. 2. 3. 4.

SUMBER HUKUM 6 : TAQLID DAN TALFIQ


Jelaskan pengertian taqlid serta jelaskan hukum ber taqlid dalam perkara akidah dan masalah fiqh. Jelaskan pengertian talfiq dan jelaskan pendapat ulama mengenai hukum bertalfiq. Bincangkan persoalan semasa mengenai: (i) bayaran zakat fitrah dengan wang; Jawapan: (ii) bersentuh antara lelaki dengan perempuan semasa tawaf Jawapan:

5.

PERBENGKELAN 3 : QAWAID FIQHIYYAH.


1 2 3 4 5 A 1. 2. Pengenalan kaedah Fiqh Al Umuur Bi Maqosidiha Al Yaqiin la yuzaalu Bisy Syakk Al Dharau Yuzaal Al Masyaqqah tajlibut taisiir

PENGENALAN QAEDAH FIQH


Jelaskan pengertian Qawaid fiqh dan perbezaannya dengan ilmu fiqh. Bincangkan Pertumbuhan, perkembangan, dan penyusunan ilmu Qawaid fiqh dari zaman sahabat hingga zaman Imam Syafie/ 6

SYARIAH SYARIAH STPM STPM Sejarah perkembangan pembukuan ilmu Qawaid Fiqh. 3 Apakah sandaran bagi ilmu Qawaid fiqh.

MODUL MODUL 1 2

B 1.

KAEDAH 1: AL UMUUR BIMAQASIDIHA. (

Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh bagi kaedah al Umuur bimaqasidiha.bawakan dalil yang menjadi asas kaedah ini. Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Al-niyyah fi al-yamin tukhassis al-lafz al-am wala taumm al-khas

2.


(ii) Maqasid al-lafz ala niyyat al-lafiz ;


(iii) Al-fard la yataadda bi niyyat al-nafl


(iv) Ma yusytarat fihi al-taarrud fa al-khata fihi mubtil


(v) Al-Ibrah fi al-uqud li al-maqasid wa al-maani la li al-alfaz wa al-mabani

Jelaskan beberapa yang berkaitan dengan kaedah ini; i- tujuan dan masa berniat; ii- Amalan yang tidak memerlukan niat iii-Syarat niat

C 1.

KAEDAH 2: AL-Yaqin la yuzal bi al-syakk


Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh bagi kaedah al Yaqiin la yuzaalu bi asysyakk .bawakan dalil yang menjadi asas kaedah ini. Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Al-asl baqa ma kana ala ma kana

2.


(ii) Al-asl baraat al-dhimmah


(iii) Al-asl al-adam 7

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2


(iv) Al-asl fi kull hadith taqdiruhu bi aqrab zaman


(v) Al-asl fi al-kalam al-haqiqah


3 Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Al-asl baqa ma kana ala ma kana


(ii) Al-asl baraat al-dhimmah


(iii) Al-asl al-adam


(iv) Al-asl fi kull hadith taqdiruhu bi aqrab zaman


(v) Al-asl fi al-kalam al-haqiqah


D 1. 2.

KAEDAH 3:

Al-DHARARU YUZAAL

Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh bagi kaedah al Dhararu Yuzaal .bawakan dalil yang menjadi asas kaedah ini. Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Al-Darurat tubih al-mahzurat / (ii) Ma ubih li al-darurah yuqaddar bi qadariha /


(iii) Al-Darar la yuzal bi al-darar /

(iv) Dar al-mafasid muqaddam ala jalb al-masalih /


(v) Al-Hajah tanzil manzilat al-darurah / 3 Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Al-Darurat tubih al-mahzurat / (ii) Ma ubih li al-darurah yuqaddar bi qadariha /


(iii) Al-Darar la yuzal bi al-darar /

(iv) Dar al-mafasid muqaddam ala jalb al-masalih /


(v) Al-Hajah tanzil manzilat al-darurah /

SYARIAH SYARIAH STPM STPM E s1 . 2. 3. 4.

MODUL MODUL 1 2

KAEDAH 4: AL MASYAQQAH TAJLIBUT TAISIIR


Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh bagi kaedah al Masyaqqah tajlibut taysir .bawakan dalil yang menjadi asas kaedah ini. Jelaskan sebab takhfif atau masyaqqah yang diiktiraf 0leh syarak beserta contohnya. Bincangkan bahagian takhfif dan rukhsah beserta contohnya. Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Idha daqa al-amr ittasaa (ii) Idha ittasaa al-amr dhaqa

F 1.

KAEDAH 5: AL-ADAT MUHAKKAMAH

Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh bagi kaedah al Adat Muhakkamah serta bawakan dalil yang menjadi asas kaedah ini. Huraikan bahagian al-adah dan contoh serta jelaskan syarat al-adah yang boleh menentukan hokum Jelaskan pengertian kaedah, huraian, dan contoh; (i) Istimal al-nas hujjah yajib al-amal biha

2. 3.


(ii) (iii) Al-Maruf urfan ka al-masyrut syartan


Al-Tayin bi al-urf ka al-tayin bi al-nas

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

SOALAN SUMATIF 2
KERTAS SOALAN CONTOH 1

SYARIAH
Bahagian A: Usul Fiqh
(USUL FIQH DAN KAEDAH FIQH) (Dua Jam)

Jawab dua soalan sahaja 1 a ) b ) c ) 2 a ) b ) Terangkan pengertian al Sunnah dan kedudukannya sebagai sumber perundangan Islam Dengan memberikan contoh , jelaskan ciri-ciri hadis sahih, hasan dan dhaif Jelaskan peranan al Sunnah dalam penentuan hukum Terangkan Sadd al dzariah dari segi pengertian dan dalil. Jelaskan dua perbezaan di antara maqasid dan wasail. 10 [5 ] [9 ] [6 ] [4 ] [8 ]

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

c )

Dengan mengaplikasi kaedah sadd al dzariah, berikan alasan anda tentang hukum berkabung bagi balu semasa iddah menurut pandangan ulama.

[8 ]

a ) b ) c )

Terangkan konsep ijtihad segi pengertian dan dalil . Jelaskan perkara yang boleh dan tidak boleh diijtihadkan Ulamak berbeza pendapat tentang hukum pemindahan organ manusia. Bincangkan.

[4 ] [8 ] [8 ]

Bahagian B: Kaedah Fiqh Jawab dua soalan sahaja. 4. a) b) c) Terangkan kaedah al-Umuur bi maqosidiha dari segi pengertian,huraian dan dalil. Jelaskan tiga kaedah terbitannya Dengan menggunakan kaedah al Umuur bimaqosidiha. Nyatakan kaedah terbitan bagi masalah tersebut. i.Niat membaca al-Quran, berzikir,bertahmid dan bertasbih ii.Takyiin solat fardhu subuh iii.Ahmad bersumpah tidak akan makan buah-buahan, tetapi dia tidak meniatkan buah tamar, lalu dia makan buah tamar yang diberi oleh seorang Jemaah haji. iv.Seorang berniat solat fardhu maghrib 4 rakaat.

a) b)

Dengan memberikan contoh,jelaskan kaedah al Yakin la yuzal bi al syakk dan kaedah al Dhararu yuzaal Dengan berpandukan kaedah al Masyaqqah tajlibu al taysiir, nyatakan hokum dan kaedah terbitan pada persoalan yang berikut;

11

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

i.Penerimaan saksi doktor wanita dalam kes kelahiran bayi ii.DK yang dalam keadaan kebuluran, mengambil sedikit makanan yang haram.. iii.FS yang baru kematian suaminya, keluar rumah bekerja untuk menanggung nafkah anaak-anaknya iv.Seseorang yang dalam keadaan lapang, melakukan solat di awal waktu serta dengan menepati segala rukun dan syaratnya yang sempurna. 6 a) Terangkan kaedah dan contoh

dari segi pengertian, huraian

b) c)

Jelaskan syarat-syarat al Adah yang boleh menentukan hokum. Dengan disertai contoh yang sesuai, jelaskankaedah terbitan

( ) . KERTAS SOALAN CONTOH 2


930/2 STPM SYARIAH KERTAS 2 (USUL FIQH DAN KAEDAH FIQH) (Dua jam) MAJLIS PEPERIKSAAN MALAYSIA (MALAYSIAN EXAMINATIONS COUNCIL) SIJIL TINGGI PERSEKOLAHAN MALAYSIA (MALAYSIA HIGHER SCHOOL CERTIFICATE) Arahan kepada calon: JANGAN BUKA KERTAS SOALAN INI SEHINGGA ANDA DIBENARKAN BERBUATDEMIKIAN. Jawab empat soalan sahaja: dua soalan dalam bahagian A dan dua soalan dalam bahagian B . Anda boleh menjawab sama ada dalam Bahasa Malaysia atau bahasa Arab. Markah untuk tiap-tiap soalan diberikan dalam tanda kurung [ ]. Kertas soalan ini terdiri daripada Majlis Peperiksaan Malaysia 12 halaman bercetak.

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

Jawab dua soalan sahaja .

Bahagian A: Usul Fiqh

1 (a ) Terangkan pengertian ijmak dan kedudukannya sebagai sumber hukum. [6] (b ) Jelaskan tiga syarat ijmak. [6] (c) Bincangkan pandangan fuqaha tentang penghujahan ijmak sukuti . [8] 2 (a ) Terangkan istihsan dari segi pengertian dan dalil. [4] (b ) Dengan memberikan contoh, jelaskan tiga bahagian istihsan. [9] (c) Dengan menggunakan kaedah istihsan, berikan ulasan anda tentang keharusan jual beli istisna . [7] 3 (a ) Takrifkan taqlid dan talfiq berserta contoh. [8] (b ) Jelaskan bentuk taqlid yang diharamkan dan bentuk taqlid yang diharuskan oleh Islam. [6] (c) Masyarakat Islam di Malaysia ber taqlid kepada mazhab Shafie, namun dalam pembayaran zakat fitrah mereka telah ber talfiq kepada mazhab Hanafi. Bincangkan. [6]

Bahagian B: Kaedah Fiqh


Jawab dua soalan sahaja . 4 (a ) Terangkan kaedah al-darar yuzal dari segi pengertian, huraian, dan dalil. [6] (b ) Jelaskan tiga kaedah terbitannya. [6] (c) Dengan menggunakan kaedah al-darar yuzal , nyatakan kaedah terbitan bagi masalah berikut: (i) Seseorang ditegah mengurus harta miliknya jika pengurusan tersebut membahayakan dan memudaratkan orang lain. (ii) Ayam ternakan komersial dibunuh bagi tujuan mengawal wabak selesema burung. (iii) Seorang wanita membuka tudung kepalanya untuk mengelak daripada ancaman musuh. (iv) Doktor lelaki yang merawat wanita ajna bi diharuskan melihat tempat yang sakit sahaja. [8] 5 (a ) Dengan memberikan contoh, jelaskan kaedah al-masyaqqah tajlibut taysir dan kaedah la dharara wala dhirar. [12] (b ) Dengan berpandukan kaedah al-umur bimaqasi diha, nyatakan hukum dan kaedah terbitan pada persoalan yang berikut: 13

SYARIAH SYARIAH STPM STPM

MODUL MODUL 1 2

(i) Seorang suami memanggil isterinya yang bernama Taliqah (perempuan yang dicerai) dengan niat menceraikan isterinya. [2] (ii) Seorang suami menceraikan isterinya dengan lafaz, Aku ceraikan engkau Siti dengan talak satu. Dia mengulangi lafaz itu sebanyak tiga kali dengan tujuan untuk menguatkan tindakannya apabila isterinya tidak percaya dengan ucapan tersebut. [2] (iii) Seorang lelaki telah berniat menunaikan solat jenazah le laki tetapi ternyata mayat itu adalah perempuan. [2]

14