Anda di halaman 1dari 3

Ng mhiohio hauora u motika

Me pnei rawa ng umanga hauora... 1. Me kohikohi anake i ng mhiohio mu e ta hiahiatia ana e rtou 2. Me tiki mhiohio i a koe an ina taea 3. Me krero pono ki a koe ka ahatia aua mhiohio 4. Me tkeke rtou mahi kohikohi 5. Me whakarite kia pupuri ngitatia 6. Me tuku i a koe kia kite ina hiahia koe 7. Me whakatika mn ki t whakaaro kei te h 8. Me whakarite kia ttika i mua i te whakamahi 9. Kia tere tonu te whakawtea mn kua kore e hiahiatia 10. Me whakamahi m te ptake i kohia ai 11. Me whai ptake mn ka whkina 12. Me whakamahi te tau Taup Hauora -Motu (National Health Index number) m ng ptake hauora anake. Whakap ki te Mana Mtpono Matatapu i te 0800 803 909 mn ka hiahia mhiohio an, haere rnei ki te paetukutuku i www.privacy.org.nz

mhiohio hauora Mhio Ki O Motika Matatapu


mtou taipitopito whakap Te Mana Mtpono Matatapu Pouaka Poutpeta 10094 Te Taumata 4 109-111 Featherston Street Te Whanganui-a-Tara Waea uiui (09) 302 8655 waea koreutu rnei i 0800 803 909 Kore mtou e hei te hoatu i ng tohutohu -ture, engari e hei ana te krerorero ki a koe m tahi o ng take ka whai whi, m ng ture e hngai ana, me ng huarahi ki a koe. Paetukutuku www.privacy.org.nz

He aha te tau Taup Hauora -Motu? Ka tautuhi t tau Taup Hauora -Motu i a koe m ng ptake hauora. Ka whakamahia anake e ng tngata, ng whakahaere rnei e whai whi ana ki te rngai hauora. Me phea ki te kore au e rata? I te tuatahi me krero tonu atu ki te umanga hngai kia hei ai rtou te whakatika i ng mea mu. Ki te kore koe e rata ki t rtou mahi urupare, ka taea te amuamu ki Te Mana Mtpono Matatapu. Hei tauira, ka taea te amuamu mn: kua whakakoretia t hei ki mhiohio, kua meko rnei te umanga ki te whakatika i mhiohio. ki t whakaaro kua whkina htia atu mhiohio ki tangata k. ki t whakaaro kua h te whakamahi i mhiohio, kua whakamahia rnei me te kore whakarite kia ttika aua mhiohio ki t whakaaro, kore i rokiroki haumarutia mhiohio. Me phea taku tpae amuamu ki Te Mana Mtpono Matatapu? He mm, he koreutu. Tuhia mai he reta, whakap rnei ki t mtou waea uiui. Mn ka pai ki a koe, ka taea te tiki ake i ttahi puka amuamu i t mtou paetukutuku (www.privacy.org.nz) hei whina ki te tpae i t amuamu. He phea te tiaki mhiohio hauora? Ka whakahaere te Tikanga Mttapu Mhiohio Hauora i te hua e whaihangatia ai pkete. Tekau m rua ng ture o te Tikanga e whakahaere ana i te hua e kohikohia ai, e whakamahia ai, e whkina ai hoki mhiohio hauora e ng tngata i te rngai hauora. Mn kei te mhio koe ki u motika, ka hei koe te whina kia noho haumaru mhiohio. He aha te mhiohio hauora, , ko wai m ng tngata kei ttahi umanga hauora? Ko ng krero katoa e puritia ana e t tkuta, e ttahi atu umanga hauora rnei ng mhiohio hauora. Ka whai whi ki ng umanga hauora ng hohipera, ng kair ACC, ng kair hauora rnei. Kei roto i ng mhiohio hauora ng ta rongo, ng tuhipoka, ng tautuhi, ng otinga whakamtautau me ng pkete o ng krerorero. Me pupuri mhiohio kia haumaru? e. Me whai haumarutanga whaitake ng umanga hauora katoa m mhiohio. Ka whai whi ki nei te whakarite kia ngita ng pkete rorohiko, te whai pouaka raka m ng knae pepa, te whai whakaaetanga matatapu ki ng kaimahi whakahaere, me te ta whakawtea i ng mhiohio kua kore e hiahiatia. Ko wai ka kite i mhiohio hauora? Ka kitea mhiohio hauora e ng tkuta, ng tapuhi me ng mtanga hauora e tiaki ana i a koe kia taea ai te atawhai i runga i te ttika me te haumaru.

Ka hei hoki ng tngata e mahi ana m ng umanga hauora pnei i ng Poari Hauor Rohe, te ACC, te Manat Hauora rnei te kite i mhiohio mn ka hiahiatia hei whina i a koe, hei whakamahere me te whakahaere ratonga. Ka hei pea tahi atu tngata te kite i pkete, pnei i: mtua, kaitiaki rnei mn kei raro i te 16 tau ttahi kaitaunaki mu mn kei te mauri moe koe, mn kore e taea e koe te hoatu whakaaetanga (pnei i ttahi kei a ia te mana -ture mu) t kamupene ranga mn kua whakaae k koe ttahi whakahaere uruhi ture pnei i ng Pirihimana. Me whki atu ng umanga hauora ki a koe i ng tngata ka kite i mhiohio hauora, me te take an. Ki te kore koe e tino mhio ka ahatia mhiohio, uia t tkuta, ttahi atu pkenga hauora rnei. Mn kei te wangawanga koe ki te ahunga o mhiohio, te hunga whai whi rnei, me whakapuaki koe i aua wangawanga. Kore e taea e koe te aukati i ng w katoa i te whkinga o mhiohio hauora. I tahi w ka whakaaetia e te ture kia whkina mhiohio hauora. I te itinga rawa me mhio koe kei te aha, , he mea nui hoki kia mhio ng pkenga hauora mn ka whakah koe i te whkinga. Ka kite an koe i mhiohio hauora? Kei a koe te motika kia kite i mhiohio hauora. Uia noa t pkenga hauora ki te whakaatu i t knae ki a koe, tonoa rnei he trua mu. Mn ka tono koe kia kite koe i mhiohio hauora, me urupare te umanga hauora i roto i te 20 r. Ka aha mn kore koe i kite i mhiohio hauora? Mn ka tono koe kia kitea e koe mhiohio hauora, , kore e urupare te umanga i roto i te 20 r, tukuna atu he whakamaharatanga, tpaetia rnei he amuamu ki te umanga. Ki te kore koe e rata ki te urupare a te umanga, ka taea te amuamu atu ki Te Mana Mtpono Matatapu. Me whai ptake tino pai te umanga mn e whakahtia t tono. Mn ka whakahtia t tono, ka tuku rnei i ttahi whanga anake o mhiohio, ka hei koe te tono i te Mana Mtpono Matatapu kia arotake ia i taua whakataunga. Me aha mn kei te h mhiohoio hauora? Mn ki t whakaaro kei te h mhiohio, kei a koe te motika ki te tono kia whakatikahia. Ko te tikanga, kore e mukua ng mhiohio i ng knae e ng umanga he mea hira te tuhituhi i ng mea katoa i tpono. Engari, ki t whakaaro he h ng mhiohio kei te knae, ka hei te k atu ki a rtou he aha ng mhiohio tika. , ka hei koe te tono kia tuhia whakaaro ki t knae, kia kitea ai r katoa e titiro ana ki t knae i whakaaro, me te whai whakaaro ki nei.