Anda di halaman 1dari 20

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

ISI KANDUNGAN Isi Kandungan Sekapur Sireh Abstrak Pendahuluan Pandangan Sarjana Definisi Fonologi, Fonetik dan Fonem 1.0 Dapatan Kajian Latar Belakang Responden Transkripsi Rakaman Sebutan Yang Salah Jadual Vokal Jadual Konsonan Refleksi Kajian Penutup Rujukan ----------------------------------------------------1 2 3 3

-------------- 4 -------------- 5 - 6 ................... 6 .................... 7 .................... 8 - 14 .................... 15 --------------- 16 - 17 ..................... 18 ..................... 19 - 20 ..................... 21

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Sekapur Sireh

Syukur kehadrat Illahi kerana dengan limpah kurniaNya, akhirnya saya berjaya menyiapkan tugasan yang telah diamanahkan. Jutaan terima kasih kami kepada En. Anuar Bin Mohd Amin yang telah banyak membimbing dan memberi panduan bagi menyiapkan tugasan ini. Tidak lupa juga kepada rakan-rakan serta individu-individu terutamanya En. Wan Azahan bin Wan Yaacob dan adik Luqman Hakim ( Baby ) yang telah banyak membantu saya sama ada secara langsung ataupun tidak langsung dalam pelaksanaan tugasan ini. Budi baik dan pengorbanan kalian tidak ternilai dengan wang ringgit.. Ribuan terima kasih juga saya ucapkan kepada ahli keluarga dan isteri tercinta atas segala pengorbanan dan sokongan moral sehingga saya dapat menyiapkan tugasan ini. Akhir kata saya memohon maaf atas segala kekurangan yang ada dalam tugasan ini. Sesungguhnya yang baik itu datang dari pemberian Allah dan segala kekurangan dan kelemahan itu datang dari saya.

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Abstrak
Tugasan kali ini, berkaitan dengan kajian fonologi dan fonetik di peringkat kanak-kanak. Dalam hal ini, kanak-kanak berumur dua hingga empat tahun merupakan calon yang paling sesuai untuk dijadikan bahan kajian kerana pada peringkat umur ini seorang kanak-kanak sudah berupaya mengeluarkan bunyi, kata dan ayat ringkas. Ternyata tugasan pada kali ini agak mencabar dan menguji kesabaran. Misalnya kesukaran menemui kanak-kanak yang sesuai, keengganan kanak-kanak beraksi saat diperlukan atau ketika cuba memahami maksud perkataan yang diucapkan. Kanak-kanak pada usia ini sudahpun berupaya mengeluarkan bunyi-bunyi bahasa . Saya telah memilih , berumur 2 tahun 3 bulan menjadi bahan kajian bagi tugasan ini. Kali ini, saya akan mengkaji dan membincangkan tentang kajian utama kita iaitu fonologi dan fonetik. Selain itu, kajian maksud istilah-istilah seperti fonologi, fonetik dan fonemik akan turut saya sentuh.

1. Pendahuluan Tanpa kita sedari bahawa pembelajaran utama dan pertama yang diperolehi oleh manusia adalah bahasa. Bahasa dalam hal ini tidak hanya memiliki pengertian sebagai serangkaian huruf dan kata, akan tetapi meliputi seluruh persamaan komunikasi verbal mahupun nonverbal. Hal ini secara alamiah dunia kebahasaan telah terintegrasi dalam diri setiap manusia Bidang fonologi ini sebenarnya adalah bidang yang mengkaji salah satu dari aspek yang terpenting dalam Bahasa Melayu iaitu bunyi. Bidang ini juga dikenali sebagai fonetik. Tetapi pengertian ini sebenarnya mempunyai sedikit perbezaan. Ini kerana bidang fonetik itu mengkaji fenomena bunyi atau pertuturan manusia sejagat sedangkan bidang fonologi pula mengkaji sistem bunyi-bunyi yang tertentu dalam pertuturan khasnya bagi sesuatu bahasa.
3

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Bunyi bahasa ialah bunyi yang terdapat dalam apa jua bahasa di dunia ini. Bunyi-bunyi bahasa dihasilkan apabila udara tersekat atau terhalang pada alat artikulasi . Sementara itu , terdapat juga bunyi-bunyi bukan bahasa yang membawa maksud-maksud tertentu. Bunyi-bunyi bukan bahasa ialah bunyi-bunyi bukan bahasa seperti batuk , bunyi orang berdehem , bunyi siulan , tiruan kepada bunyi-bunyi binatang , sendawa , berdengkur , menangis dan sebagainya 1.1 Pandangan Sarjana Tentang Fonologi dan Fonetik Menurut Rahimah Haji Sabran dan Rahim Sham, bidang fonologi mengkaji sistem bunyibunyi yang tertentu dalam pertuturan, khusus bagi sesuatu bahasa. Ini jelas daripada pendapat Henderson yang menyatakan the study of the systematicorganization of selected speech sounds in the spoken form of individual language has variously been called phonology. Manakala menurut Dalbor, salah seorang ahli linguistik Barat pula, phonology is the study of the function and patterning of speech sounds yang bermaksud fonologi ialah kajian tentang fungsi dan pencorakan dalam bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia. Dr. Ali Mahmood, Mashudi Bahari, Lokman Abd Wahid dan Dr. Seman Salleh pula mendefinisikan fonologi sebagai bidang yang mengkaji sistem bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia. Menurut Arbak Othman (1983), fonetik adalah kajian adalah kajian tentang bunyi bunyi ujar. Sebagai ilmu, fonetik bersaha menemukan kebenaran-kebenaran umum dan memfomulasikan hukum-hukum umum tentang bunyi-bunyi itu dan pengucapannya, manakala sebagai kemahiran, fonetik memakai data deskriptif dasar daripada fonetik ilmiah bagi memberi kemungkinan pengenalan dan pengucapan bunyi-bunyi ujar itu. Selain itu, fonetik boleh didefinisikan sebagai mempelajari segala bunyi yang diucapkan melalui mulut manusia, baik bunyi manusia, bukan bunyi bahasa, maupun bunyi bunyi marginal, dan memberikan simbol fonetik untuk setiap bunyi, yakni menurut Dr. Lufti Abas (1985).

Menurut ahli linguistik Barat, Kenstowicz dan Kisserberth (1979) the study of the sounds human beings employ when speaking a language is phonetics. Penyataan yang dinyatakan
4

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

dapat kita terjemahkan yang bermaksud penkajian tentang bunyi-bunyi oleh manusia yang kita digunakan semasa bertutur ialah fonetik. 1.2 Definisi Fonologi Pengkajian tentang bidang fonologi iaitu mengkaji sistem bunyi yang bermakna yang diucapkan oleh manusia telah bermula sejak 200 tahun yang lalu, bermula pada awal tahun 1800, apabila para ahli bahasa memulakan pengkajian tentang perubahan bunyi bahasa dengan cara membandingkan bunyi yang wujud dalam pelbagai bahasa yang berkaitan. Menurut Henderson, J.A, bidang fonologi disebut sebagai fonemik atau functional phonetics, yang mana tugas bidang ini sebenarnya merumuskan, menghuraikan dan mengelaskan dengan teliti dan cermat segala bentuk bunyi dalam sesuatu bahasa untuk menentukan peraturan dan bentuk bunyi yang tertentu itu. Menurut Raminah Haji Sabran (1984) dalam buku berjudul Kajian Bahasa Untuk Pelatih Maktab Perguruan menyatakan bahawa fonetik kajian tentang fenomena bunyi atau pertuturan manusia sejagat. Bagi Arbak Othman (1983), fonetik adalah kajian tentang bunyi-bunyi ujar. Sebagai ilmu, fonetik berusaha menemukan kebenaran-kebenaran umum dan memfomulasikan hukum-hukum umum tentang bunyi-bunyi itu dan pengucapannya, manakala sebagai kemahiran, fonetik memakai data deskriptif dasar daripada fonetik ilmiah bagi memberi kemungkinan pengenalan dan pengucapan bunyi-bunyi ujar itu.

Selain itu, fonetik boleh didefinisikan sebagai mempelajari segala bunyi yang diucapkan melalui mulut manusia, baik bunyi manusia, bukan bunyi bahasa, maupun bunyi bunyi marginal, dan memberikan simbol fonetik untuk setiap bunyi, yakni menurut Dr. Lufti Abas (1985).

1.3

Definisi Fonetik

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Sementara bidang fonetik ialah mengkaji bunyi dari segi sifat bunyi itu, cara pengeluarannya dan aspek pendengaran.Kajian fonetik in dapat dikaitkan dengan organ pertuturan, sifat bunyi bahasa (akuistik), dan pendengaran (auditori). 1.4 Definisi Fonem Fonem ialah unit bahasa yang terkecil yang membezakan makna.Perbezaaan makna ini dapat dilihat pada pasangan minimal atau pasangan terkecil perkataan.Misalnya pasangan minimal pedang dan petang.Dalam pasangan minimal perkataan pedang dengan petang itu terdapat bunyi yang berbeza ( distingtif ),iaitu bunyi p dan bunyi t. Oleh sebab perkataan pedang berbeza makna dengan perkataan petang ( walaupun dari segi bunyinya hampir sama, kecuali bunyi p dan bunyi t ).Maka dikatakan bahawa bunyi p dan bunyi t adalah bunyi yang distingtif yang membezakan makna.Oleh itu p dan t adalah bertaraf fonem yang berbeza, bunyi fonem ini diletakkan dalam kurungan fonem , iaitu / p / dan / t /. 2. Dapatan Kajian 2.1 Luqman Hakim bin Wan Azahan Menurut Pn. Siti Zainab bin Ramlan ibu kepada Luqman Hakim, pada usia dua tahun tiga bulan, dia sudah mula berkomunikasi menggunakan perkataan-perkataan yang agak sukar difahami maksudnya. Lukman boleh bertutur seawal usia 15 bulan. Di samping itu juga, keadaan sekeliling Lukman ialah abang, kakak, ibu bapa , pengasuh serta kebanyakan kawan-kawan di kawasan kejiranannya turut mempengaruhi percakapan dan perkembangan pemerolehan bahasanya. Ibunya merupakan seorang guru oleh hal yang demikian banyak masa yang dapat ditumpukan untuk luqman lebih-lebih lagi dia merupakan anak bongsu dalam keluarga. Maka tidak hairanlah ramai yang suka melayan karenahnya. Jika ada yang bertanyakan soalan kepada beliau, maka dia akan memberi respond yang menggalakkan kerana dia merupakan seorang kanak-kanak yang penggunaan kamera menyebabkannya rasa 2.2 Latar Belakang keletah. Walau bagaimanapun dalam tugasan ini sering tidak selesa ketika berkomunikasi. Responden
6

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Nama Umur Tarikh Lahir Jantina NamaBapa Nama Ibu Hobi Adik Beradik Alamat

: Luqman Hakim bin Wan Azahan : 2 tahun 3 bulan : 23 Februari 2007 : Lelaki : Wan Azahan bin Wan Yaacob : Siti Zainab bte Ramlan : Bermain basikal dan alat permainan seperti kereta dan kereta api : 3 orang : No, 13 Jln 2A/11, PU/ 11B. Persint 11, Putrajaya.

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

3.

Transkripsi Rakaman

Tarikh / Lokasi

Ujaran Kanak-Kanak Transkripsi Fonetik Transkripsi Umum

22.6.2009 Ruang Tamu

Ni bear # ni b er # weh koci. [ Weh koci ] Tak nak. # ta? Na? # songkok. [ soko? ] Nak cuci. # na? cuci # Jangan. [ ja an ] amanda. [ amanda] Kak Ngah [ ka? ah ]

Ini bear

Kuih koci

Tak nak

Songkok

Nak cuci

Jangan

Alamanda Kakak Ngah

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

23.6.2009 Ruang Tamu

nam. [ nam] Buah [bu wah] epal. [pal] elon. [lon] efon. [efon] Mama . [ma ma]

Enam

Buah

Epal

Belon

Telefon

Mama

24.6.2009 Ruang Makan

epi.. epi.. [ epi-epi ] kan nasi. [kan nasi] Nak kok. # na? kok# andai. [an dai ]

Ketepi -ketepi

Makan nasi.

Mangkuk. Nak mangkuk.

Pandai.

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

25.6.2009 Halaman Rumah

Elo [elo ] Elo cik [elo cik] Ini apa? #ini apa # ler coter. [ler cter]

helo helo makcik.

Ini apa?

Roller coster.

26.6.2009 Halaman rumah

iyem. [ai yem] red. [ red ] Na nak [na na?]

Ais krim

Red

Tak nak

27.6.2009 Ruang Tanu # na? Cucu #. na nak la.. # na na?la # syen [syen]. Televisyen Nak susu Tak naklah

28.6.2009

uar lang

Seluar hilang

10

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Ruang Tamu

[uar la].

ni kal # ni kal # kedai. [ke dai] kacut [ka cut] Na nak pencel. [na Na? pencel] lipar. ( li par ) Umah car [ Umah car]. ijau. [i jau] Ini pokok. [ni oko?]

Ini basikal

kedai.

Ini kasut

Tak nak pensel

selipar. rumah besar.

warna hijau.

Ini pokok.

kolah (ko lah)

sekolah.

29.6.2009 Halaman rumah

Nak agi [na? agi]

Hendak lagi

11

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Nak Engok. [na? ok] umah akak. [u mah kaka?] Mana abah? # mana abah#

Nak Tengok Rumah Kakak

Di mana Abah

30.6.2009 Halaman rumah Kacut ilang. [ka cut i la] Ecik [ci?] nak iskut. [na? iskut] Nak Biskut Kecil Kasut hilang

1.7.2009 Ruang tamu

Nak gi ane [na? gi an] Amanda [a manda]

Hendak pergi ke mana ?

Alamanda

12

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Gi alan [gi alan] Nak ayer [na? a yer] Nak kolah [na? kolah] 2.7.2009 Halaman Rumah aki, [a ki] mata, [ma t] perut, [pe rut] inga, [I a ]

Pergi jalan

Nak Air

Hendak Sekolah Kaki,

mata,

perut,

telinga,

4.7.2009 Dakam kereta

la koto [la koto]

bola kotor

Buah oren Uah oyen [uwah oyen]

13

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Ni keta abah #ni ket abah# Kopok [ ko p k]

Ini kereta abah.

keropok

4.

Jadual Vokal Vokal Fonetik [a man da] [a pa] [ai yem] [pal] [i ni] Alamanda apa Ais krim epal ini
14

Umum

amanda apa aiyem epal ine

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Andai e fon E lon inga U mah A bah Agi Ijau Akak Uar ilang elo

[an dai] [e fon] [e lon] [in a] [u mah] [a bah] [lagi] [I jau ] [ka ka?] [uar I la ] ( e lo )

pandai telefon belon telinga rumah abah lagi Hijau Belon Seluar Hilang Helo

5.

Jadual Konsonan Konsonan Fonetik [ma t] [kedai] [ka cut] [pencel] [li par] [po ko?] [dah ila] [ si kal] [be sar] (sen ) mata kedai kasut pensel selipar Cicak man Sudah hilang Bassikal besar televisyen Umum

mata Kedai kacut pencel lipar pokok Dah ilang sikal sar Syen

15

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Mama mangkuk Kuih Songkok

[ma ma] [uar I lakuk ] [ku weh ] [ soko? ]

mama mangkuk kuih songkok.

Kakah Ngah linga perut mama kacut Nak tengok

[ka ka? ah ] [Te lia ] [pe rut] [mama] [ka cut] [na? ] [te gok]

Kakak Ngah telinga perut Mama kasut hendak tengok

16

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

6.

Refleksi Kajian Banyak dugaan dalam menyiapkan kajian ini. Tugasan ini tidaklah semudah yang

disangkakan kerana subjek yang menjadi bahan kajian ini merupakan kanak-kanak yang berusia dua tahun lebih. yang tidak mengerti apa-apa. Kesukaran membuat rakaman menyebabkan saya terpaksa menukar subjek di saat-saat akhir kerana subjek enggan bercakap atau lebih banyak bertutur dalam Bahasa Inggeris. Kesukaran ini berlaku kerana subjek diganggu oleh abang dan kakak ketika proses kajian ini dijalankan. Selain itu mood subjek yang berubah-ubah juga menyukarkan keadaan. Justeru saya terpaksa meminta bantuan adik ipar untuk merakamkan percakapan anak mereka ( Luqman Hakim yang baru berusia 2 tahun 3 bulan). Walau bagaimanapun hasil rakaman ini sebenarnya tidak seperti yang diharapkan kerana rakaman ini dilakukan oleh orang lain. Kanak-kanak ini begitu aktif apabila ditemubual.Beliau boleh menunjukkan aksi yang spontan dan berlakon apabila dikehendaki.Kanak-kanak ini telah diberi ganjaran apabila dimulakan rakaman.Jika tidak mengikuti kehendaknya beliau akan cepat merajuk. Keterbatasan masa menyebabkan rakaman ini dilakukan pada bila-bila masa. Peluang yang ada untuk membuat kajian ini digunakan sepenuhnya seperti rakaman di dalam kereta, di rumah dan di halaman rumah tempat subjek bermain Abang dan kakaknya juga memainkan peranan penting. Beliau akan mengikut tindaktanduk keduanya ketika mereka bersama dan ada kalanya tercetus pertengkaran kecil membabitkan adik beradik ini.

17

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

7.

Penutup

Pemerolehan bahasa merupakan satu proses perkembangan bahasa manusia. Lazimnya pemerolehan bahasa pertama dikaitkan dengan perkembangan bahasa kanak-kanak manakala pemerolehan bahasa kedua bertumpu kepada perkembangan bahasa orang dewasa (Language Acquisition: On-line). Perkembangan bahasa kanak-kanak pula bermaksud pemerolehan bahasa ibunda kanak-kanak berkenaan. Namun terdapat juga pandangan lain yang mengatakan bahawa terdapat dua proses yang terlibat dalam pemerolehan bahasa dalam kalangan kanak-kanak iaitu pemerolehan bahasa dan pembelajaran bahasa. Dua faktor utama yang sering dikaitkan dengan pemerolehan bahasa ialah faktor nurture dan faktor nature. Namun para pengkaji bahasa dan linguistik tidak menolak kepentingan tentang pengaruh faktor-faktor seperti biologi dan persekitaran. Kajian-kajian telah dijalankan untuk melihat sama ada manusia memang sudah dilengkapi dengan alat biologi untuk kebolehan berbahasa seperti yang didakwa oleh ahli linguistik Noam Chomsky dan Lenneberg ataupun kebolehan berbahasa ialah hasil daripada kebolehan kognisi umum dan interaksi manusia dengan persekitarannya Mengikut Piaget, semua kanak-kanak sejak lahir telah dilengkapi dengan alat nurani yang berbentuk mekanikal umum untuk semua kebolehan manusia termasuklah kebolehan berbahasa. Alat mekanisme kognitif yang bersifat umum inilah digunakan untuk menguasai segala-galanya termasuklah bahasa. Bagi Chomsky dan Miller pula, alat yang khusus ini dikenali sebagai Language Acquisition Device (LAD) yang fungsinya sama seperti yang pernah dikemukakan oleh Lenneberg yang dikenali sebagai Innate Prospensity for Language. LAD dikatakan telah dimiliki oleh setiap anak secara semula jadi dan dengan alat nurani ini akan membolehkan kanak-kanak mampu memperoleh bahasa ibundanya dengan mudah dan cepat Pada umumnya, setiap bayi yang normal akan mengalami proses perkembangan bahasa secara berperingkat-peringkat dan bersifat arbitrari. Perkembangan bahasa akan menjadi lebih mantap dan sempurna mengikut perkembangan usia kanakkanak tersebut. Mengikut Mangantar Simanjuntak, 1987 (dlm. Tay. 2000:228) peringkat perkembangan bahasa ini boleh dibahagi
18

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

kepada (a) peringkat mengagah; (b) peringkat holofrasa; (c) peringkat ucapan dua kata; (d) peringkat permulaan tatabahasa; (e) peringkat menjelang tatabahasa dewasa; dan (f) peringkat kecekapan penuh. Seseorang kanak-kanak akan melalui tiga proses pemerolehan bahasa iaitu proses pemerolehan komponen fonologi, sintaksis dan semantik. Ketiga-tiga komponen ini dikatakan berlaku secara serentak. Mengikut Menn dan Stoel Gammon (Babbling: On-line), dalam perkembangan bahasa, tempuh vokalisasi pralinguistik atau tempuh mengagah boleh dibahagikan kepada lima tahap iaitu tahap tangisan, cooing, tahap bermain dengan vokal, tahap canonical babbling (bermula pada umur 6 bulan) dan tahap conversational babbling yang bermula pada umur lebih kurang 10 bulan. Seterusnya apabila mencapai umur 12-18 bulan, kanak-kanak akan mula menggunakan bunyi atau satu kata untuk merujuk kepada sesuatu yang bermakna, misalnya bunyi kereta untuk merujuk kepada benda kereta atau mengujarkan satu kata kereta untuk mewakili satu ayat yang mungkin bermakna Mama, saya nak naik kereta. Apabila menjangkau umur 18-24 bulan, kanak-kanak sudah dapat menghasilkan kata-kata yang membentuk ayat pendek. Peringkat mengagah yang berlaku dalam tahun pertama kanak-kanak merupakan satu proses yang normal Tuntasnya, pemerolehan bahasa kanak-kanak adalah melalui beberapa proses seperti peringkat fonologi, morfologi dan sintaksis. Peringkat fonologi ialah peringkat mengeluarkan bunyi-bunyi dan membiasakan diri dengan bunyi-bunyi yang didengar. Peringkat mofologi ialah peringkat menggabungkan unit-unit bunyi menjadi bunyi-bunyi yang bermakna manakala peringkat sintaksis ialah peringkat menggabungkan mofem-mofem menjadi ungkapan-ungkapan atau ayat-ayat yang bermakna. Kemahiran bahasa adalah dikuasai secara beransur-ansur. Kanakkanak mempelajari pertuturan menurut kebiasaan tertentu. Kebiasaan ini mungkin berbeza antara satu individu dengan individu yang lain. Proses pemerolehan bahasa mereka adalau unik. Oleh hal yang demikian kanak-kanak tidak perlu dihalang mengembangkan kebolehan mereka berbahasa secara tersendiri.

19

MOHD NAZRI BIN MASH TUKI 721218105885

HBML1203

Rujukan

Abdullah Hassan, Ainon Mohd, Bahasa Melayu Untuk Maktab Perguruan,Fajar Bakti Sdn Bhd, Kuala Lumpur,1994 Ee Ah Meng, Ilmu Pendidikan; Pengetahuan dan Ketrampilan Ikhtisas. Fajar Bakti Sdn Bhd.Kuala Lumpur,2003 Ee Ah Meng, Pedagogi Satu Pendekatan Bersepadu.Fajar Bakti Sdn Bhd. Kuala Lumpur,1990 Dr Ali Mahmood,Mashudi Bahari, Lokman Abd Wahid, Dr Seman Salleh, Pengenalan Fonetik dan Fonologi Bahasa Melayu, Meteor Doc.Sdn.Bhd. Seri Kembangan Selangor, 2007 Abdullah Yusoff dan Che Rabiah Mohamed (1995). Teori Pemelajaran Sosial dan Pemerolehan Bahasa Pertama. Jurnal Dewan Bahasa, Mei. 456-464

Rujukan Internet

( CHILDES Child Language Data Exchange System. (On-line). Available: 23 Jun 2009 ) http://childes.psy.cmu.edu/ Language Acquisition. (On-line). Available: http://earthrenewal.org/second language.htm ( 23 Jun 2009 ) Mean Length of Utterance (MLU) . /bwjohn/4004/Materials/MLU.htm (On-line). Available: http://www.clas.ufl.edu ( 24 Jun 2009 ) /users

20