Anda di halaman 1dari 9

Atilla lhan _ Dnya Bankas Belgeleri Bu yazlar Atilla LHAN'n Cumhuriyet Gazetesi'nde 8 ! "##"$ %# ! "##"$ %& ! "##"' %! !

"##" gnleri yaynland 'Dnya Bankas'nn 'Gizli 'Belgeleri ()endim$ s*rmas ay+$ ,*se+h ( -tiglitz' tanr msnz. /ek sanmy*rum0 Ne hikmetse 1edia'mz$ i2ine gelmeyen$ ki2i$ kurulu2 3e s*runlar$ g4z ard etmekte raki+sizdir$ *ysa -tiglitz de$ 5al2t6 kurulu2 da$ u6ra2t6 k*nularda$ 7izim 1e8 dia'nn en 'i2ine gelmeye9ek' 2eylerle u6ra2y*r: ;n9e kim 7u zat. C*lum7ia <ni3ersitesi'nde =ABD> ktisat /r*)es*rym2$ n 7yk$ zira "##" yl N*7el (k*n*mi Arma6an *na 3erilmi2$ e3et: Bu arada$ hani * 5*k i5li d2l *ldu6umuz 'kresel' 4rgt 3ar ya$ Dnya Bankas$ *nun 7a2kan yardm9s *lmu2tu$ g4re3de 7ir sre kaldktan s*nra$ 7ir s4ylentiye g4re k*3uldu$ 7ir iddiaya g4re$ isti)a etti$ 5nk /r*) -tiglitz Dnya Bankas'nn 3e 8ikiz karde2i8 /ara ?*nu'nun =@1?>$ 'Areselle2me' kamu)laB altnda$ ger5ekle2tirdi6i 'tahri7ata' tahamml edememi2$ *laylar$ dnya kamu*yuna a5klamaya 7a2lam2t0 ya2ad6 'seren9am' kita+ halinde de$ yaymlad' neyi anlatt6n$ kita7n ad$ 4zetlemeye yetiy*r 'Byk D27*zumu' C 'La Grande Desillusi*n:' =?ayard Dayne3i$ /aris$ "###> Elay Frkiye d2nda$ her tara)ta tart2ly*r$ i2in ilgin5 yan$ daha 5*k da Bat lkelerinde0 nl 'Le 1*nde Di+l*matiGue'$ '@1?'ye Aar2 (tiy*+ya Aant' 7a2l6yla$ -tiglitz'n eserinden$ iki tam say)alk +asaBlar yaymlad =Nisan$ "##"> Daha 2a2rt9 *lan$ BBC'deki 'mlakat' Fhe E7ser3er'den =Guardian 1edia Gru7u> Greg*ry /alast ile BBC'den AleH ,*nes 7u mlakatta$ 'Dnya Bankas'nn Gizli Belgeleri$ ArBantin'i Bitiriy*r' 7a2l6 altnda$ Dnya Bankas 3e @1?'nn *lan9a 'mari)etini' say+ d4ktler =I 1art "##"> <lkemizde 'mlakatn'$ hJlJ 7u kurulu2lardan yardm 7ekleyen$ 7az '7ed7ahtlar inti7aha getire7ile9e6ini' d2nerek' internet'ten 7ana ula2trlan metni$ herkesle +ayla2maya karar 3erdim 7reti Jlem i5in: BBC C I 1art "##" /azartesi AleH ,*nes0 Bu dnyay altst ede9ek *lan 7ir 2ey Bunu 7ize a5klaya7ilir misiniz 3e ek*n*mistler 7u k*nuda neler ya+tlar Greg*ry /alast0 (3et 4n9e size iki 2ey s4yleye9e6im Bir$ Dnya Bankas'nn k*3mu2 *ldu6u , ( -tiglitz ile k*nu2tum D*laysyla$ hem BBC'de$ hem de Guardian'da$ *nu 7u *lay s*nras s*rguya 5ekmek i5in 3akit ayrm2 7iriyim F+k G4re3imiz Fehlike dizisinde *lanlar gi7iydi$ 7iliy*rsunuz$ kar2 tara)tan 7ir adam sizin tara)a ilti9a eder 3e siz *nu s*rgulamak i5in saatler har9arsnz B4yle9e$ Dnya Bankas'nda neler *ldu6u hakknda$ i5eriden 7ilgi alm2 *ldum Bunun yan sra *nun d2nda 7a2ka kaynaklarm da 3ard -tiglitz$ 7ana Dnya Bankas 3eya @1?'ye ait herhangi 7ir gizli 7elge 3ermedi )akat di6er 7a2ka insanlardan 7u iki kuruma ait y6nla gizli 7elge ge5mi2 7ulunuy*r A,0 Dani *nu ayry*rsunuz$ 7a2kas 3erdi diy*rsunuz G/0 Hayr$ hakikaten 74yle Enun 7elge i2iyle 7ir ilgisi y*k$ 7en ger5ekten )arkl kaynaklardan y6nla 7elge elde ettim A,0 Dani aynen K%LL@ 7elgesini sizin 3e 7izim ayn ki2ilerden almamz gi7i G/0 Me 7u yzden *lan 2eylerden 7iri de' Dnya Bankas Ba2kan ,im K*l)ensen ile CNN'e 5ka9aktm$ ama *$ e6er 7eni 5karrlarsa kendisinin CNN'e asla 7ir daha 5kmaya9a6n s4yledi Me CNN ya+a7ile9e6i en 5lgn9a 2eyi ya+t 3e 7eni +r*gramdan 5ekti A,0 Dani 2imdi tam 7ir 7*yk*t tehdidi 3ar

G/0 (3et$ d*6ru Bizim 7uldu6umuz 2uydu -4z k*nusu 7u 7elgeler g4steriy*r ki$ temelde uluslar kendileriyle gizli anla2malar ya+maya z*rluy*rlar$ * anla2malarda uluslar$ strateBik 3arlklarn satma s4z 3eriy*rlar$ kendilerini mah3ede9ek ek*n*mik admlar atma s4z 3eriy*rlar 3e e6er 7u admlar atmaya yana2mazlarsa$ her ulusun *rtalama *larak altna imzasn atmas gereken yz *n 7ir madde 3ar (6er 7u admlar atmazlarsa uluslararas kredi imkJnlar kesiliy*r Nluslararas +iyasada hi5 7*r5 +ara 7ulamaz hale geliy*rsunuz Hi5 kimse kredisiz ya2ayamaz$ ki2i de *lsa$ 2irket de *lsa$ lke de *lsa ya2ayamaz$ 7*r5 +ara almadan$ kredisi *lmadan A,0 Darattklar 7*r58en)lasy*n 5ukuru yznden G/0 (3et$ 2imdi$ 7akn$ *lan 2eylerden 7iri 2u idi 'Dakn zamanda elime ge5en gizli ArBantin 7elgelerinden$ gizli ArBantin +lanndan 4rnekler 3ar elimde Bu 7elgede Dnya Bankas Ba2kan ,im K*l)ensen'in imzas 3ar Bu arada$ 7ilinsin diye s4yly*rum$ 7elgeleri ele ge5irdi6im i5in 7ana ger5ekten 5*k kzdlar$ ama 7elgelerin ger5ek *lu+ *lmad6 k*nusunda reka7ete girmediler ;n9e denediler ;n9e 7u 7elgelerin 3arl6n inkJr ettiler Fele3izy*nda$ *nlara g4sterdim Me internette 7az alntlar yaymladm$ aslnda elimde 7az k*+yalar ' 'Bizden ayrlmayn: ' A,0 Greg /alast n*kta 9*m mu. G/0 (3et$ greg+alast 9*m -*nra 7unlar geri adm att 3e dediler ki$ e3et 7u 7elgeler ger5ektir$ ama 7iz sizinle 7u k*nuyu tart2maya9a6z 3e sizi zaten yayndan uzak tuta9a6z Dani$ 7u i2 74yle Ama dedikleri 2u$ 7akn$ ArBantin gi7i 7ir lkeyi aly*rsunuz$ 7iliy*rsunuz ale3ler i5inde 2imdi Be2 ha)tada 7e2 7a2kan de6i2tirmi2$ 5nk ek*n*mi tamamyla hara+ edilmi2 A,0 Oimdi alt *lmad mL G/0 (3et$ ha)talk 7a2kanlar gi7i g4zky*r$ 5nk ulusu 7ir arada tutamy*rlar Me 7u *ldu$ 5nk 8#'lerin s*nunda @1? 3e Dnya Bankas emirleri ile tm 3arlklarn$ kamu 3arlklarn satmaya 7a2ladlar Dani ABD'de asla ya+may d2nmeye9e6imiz 2eyler$ i5me suyu 2e7ekesinin satlmas 3s A,0 Dani insanlardan 3ergi aly*rlar Byk hkmet yaraty*rlar 3e 7yk hkmet de t*+lad6n 4zel @1?CDnya Bankas'na trans)er ediy*r Geri d4nersek$ sizin de zari) 7ir 2ekilde a5klad6nz d4rt 74lme geri d4nmek istiy*rum$ +*litika9larn s3i5re hesa+larna milyarlar9a d*lar g4nderiy*rlar 7u el de6i2tirmeyi ya+mak i5in G/0 D*6rudur A,0 ?akat 7u 2imdiye kadar g4rlm2 en 4nemli *laylardan 7iri * zaman$ 7aym /ard*n$ lt)en de3am edin siz G/0 Dani *lan *lay 2u$ 8 7u sade9e 7ir tanesi$ )akat 7u arada$ 4yle her 4nne gelen 7u *laylarda r*l alamaz Buen*s Aires i5me -uyu Oe7ekesi'ni 5 kuru2a (nr*n denen 2irkete sattlar ArBantin 3e Oili arasndaki 7*ru hatt satld$ (nr*n denen 2irkete satld A,0 Me 2u Areselle2me9iler$ 3arlklar (nr*n'dan kurduklar 7ir +ara3an 2irkete de3rettikten s*nra (nr*n'u +atlat+ 5alnt mallar hallettiler G/0 Anlam2snz Me 7u arada$ 7iliy*rsunuz$ 7*ru hattn neden (nr*n'a 3erdiler$ 5nk %L88'de Ge*rge K Bush diye 7ir adamdan tele)*n geldi A,0 nanlmaz$ 7aym Bizden ayrlmayn Greg /alast ile k*nu2uy*ruz

' (k*n*miyi$ Derle Bir (diy*rlar: '

'-istem'in ruhu'$ Her 5e2it 1edia'nn$ sk denetim altna alnmasndadr' kamu*yu$ *nun 3astasyla 'uyutuluy*r'' 7u 74yle: Dili uzun 7ir meslekta2 *lan AleH ,*nes$ yrtlen 'kresel 3urgunu'$ tek 9mleyle 4zetleyi3ermi2$ ne diy*r0 P 7u '4zelle2tirme')ilan de6il0 halktan 5aly*rlar 3e @1?CDnya Bankas'na de3rediy*rlarP 1edia'nn gk 5kmy*r$ neden$ 5nk *$ zaten 'Areselle2me9iler'in 'denetimi' altndadr Greg*ry /alast$ L*rd Kakeham'dan 7ahsederken$ 7unu a+a5k s4ylememi2 mi. P 7u adam ger5ek 7ir *lay$ kar2mad6 hi57ir dan2kl d432 y*k' yakla2k elli y4netim kurulunda yer aly*r = > DJni in9eleye9ek$ 'Denetleme A*mitesi'nin$ 7a2nda 7ulunmas 7ekleniy*r = > Burada 7u adama d*kunamazsnz$ 5nk dedi6im gi7i$ 1edia'y kendisi denetlemektedir' yJni 2ikJyet ederseniz$ 7iliy*rsunuz ki adamn eli kaleminizin u9unu tutuy*r P Gazete9iyseniz$ *layda iki n*kta$ sizi )ena 5ar+a9aktr0 'kar2' tara)n uluslararas 5a+na 3e g9ne ra6men$ Greg*ry /alast gi7i$ AleH ,*nes gi7i$ 'yrekli' meslekta2lar$ elde kalem ger5ekleri 3e halklarn 5karlarn sa3unmaktan$ asla geri durmuy*rlar' 7u$ * meseldeki '7arda6n$ d*lu tara)'' '7*2 tara)na' gelin9e$ *nu gali7a 5e3renize 7akarak$ '7izzat' 7ulmak z*rundasnz0 malQm ya 7izde 'kumanda'$ 'idare8i maslahat'n elindedir Dan 9e+te$ yz mily*nlar9a d*lar: A,0 Greg /alast ile k*nu2uy*ruz Aendisi 4dl sahi7i 7ir gazete9i$ BBC i5in$ L*ndra Guardian i5in 5al2an 7ir Amerikal$ 7yk 7ir 7*m7ay$ Areselle2me9iler 3e *nlarn su5 harekJtlar zerine$ daha yeni 7rakt Da+t6na 7a2ka 7ir 2ey denemez Daynlad6 di6er 4nemli ra+*rlar i5in in)*Rars 9*m'a 7a6lana7ilirsiniz$ 3eya kendi sitesi greg+alast 9*m'a 7a6lana7ilirsiniz @1?CDnya Bankas'nn ya+tklarn yllardr g4ry*ruz Geliy*rlar$ i5me suyu 2e7ekelerini$ demiry*llarn$ tele)*n 2irketlerini$ kamula2trlm2 +etr*l 2irketlerini$ 7enzin istasy*nlarn de3retmeleri i5in +*litika9lara +ara 3eriy*rlar$ 74yle9e +*litika9lar *nlara 7eda3a 3eriy*r Areselle2me9iler ki2ilere 4dy*rlar$ s3i5re 7ankalarna milyarlar Me +lan 2u0 tm halk i5in tam 7ir k4lelik Fa7ii (nr*n$ +ara aklama$ uyu2turu9u +aras i5in )alan$ +ara3an 7ir 2irketti $ 7unu 7urada daha 4n9e r4+*rtaB ya+t6mz gazete9ilerden 7iliy*ruz Bu muazzam 7yklkte 7ir *laydr 3e inanlmas g5tr ?akat 2u an *lan da 7udur Greg /alast 7unu tm dnyaya a5klam2 7ulunuy*r Dnya Bankas'nn eski 7a2 ek*n*misti ile g4r2t ()endim$ lt)en 7uradan de3am edin Dani 7izi dinleyen kendi ka7u6unda$ sradan 7ir insan i5in$ i)2a etti6iniz sistem nedir. G/0 )2a etti6imiz 2u0 (k3ad*r 3eya ArBantin$ sistematik *larak uluslar +ar5aly*rlar -*run 2udur$ 7u k4t )ikirlerin 7azlar ABD'ye geri aky*r Di6er 7ir deyi2le$ artk kan ala9aklar 7a2ka yer kalmy*r Me s*run 2u$ s4z k*nusu adam 7a2 ek*n*mist$ k5k 7ir memur de6il Bu arada$ iki ay 4n9e k*3ulduktan s*nra$ *na (k*n*mi dalnda N*7el 4dl 3erdiler Dani$ a+tal 7iri de6il Bana s4yledi$ 4zelle2tirmenin 3e kamu 3arlklarnn satlmasnn +lanland6 lkelere gitmi2 Me aslnda$ 7iliy*rlard$ lkelerin liderlerinin$ 7akanlarnn yz mily*nlar9a d*lar yan 9e+lerine aldklarn a5k5a 7iliy*rlard$ )akat 7a2larn 47r tara)a 5e3iriy*rlard A,0 Ama 7u 4zelle2tirme )alan de6il Halktan 5aly*rlar 3e @1?CDnya Bankas'na de3rediy*rlar G/0 Genellikle tandklara de3rediy*rlar 4rne6in$ Citi7ank ArBantin i2inde 5*k 7ykt 3e 7ankalarnn yarsn ka+t British /etr*leum da (k3ad*r'daki 7*ru hatlarn ka+m2tr (nr*n'un da 7tn lkede i5me suyu 2e7ekelerini ka+t6ndan 7ahsettim Me s*run 2udur$ 7u 2e7ekeleri de mah3ediy*rlar Artk Buen*s Aires'te i5me suyu 7ulamy*rsunuz Dani 7u sade9e 7ir hrszlk *lay de6ildir 1usluklardan su akmy*r Dani 7u$ kamuyu s*yarak zengin *lmaktan da 4te 7ir 2ey A,0 Me @1?$ Byk G4lleri de3retti Oimdi su arznn tamamna sahi+ler Chi9ag* Fri7une'de yazld G/0 Oimdi 7uradaki s*runumuz 2u$ 7akn$ @1? 3e Dnya Bankas yzde !% *rannda ABD Hazinesi'ne ait Dani s*ru 2u *luy*r$ 7unlara k*ydu6umuz +ara kar2l6nda ne aly*ruz. ;yle

g4zky*r ki$ ald6mz 7irka5 t*+lumda *rtaya 5kan karga2a 3e yak+ ykma (nd*nezya ale3ler i5inde Bana anlaty*rdu$ Ba2 (k*n*mist$ -tiglitz 7ana anlaty*rdu$ neler *luy*r diye kendine s*rmaya 7a2lam2 Bildi6iniz gi7i$ hangi lkenin i2ine 7urnumuzu s*ksak$ *nlarn ek*n*misini mah3ediy*ruz 3e s*nu5ta ale3ler i5inde kaly*rlar -tiglitz i2te 7unu s*rgulad6 i5in atld ?akat -tiglitz'in s4yledi6ine g4re ayaklanmalar 7ile +lanlam2lard Bir lkeyi sk2trd6nzda 3e *nun ek*n*misini mah3etti6inizde$ s*kaklarda ayaklanma *lmas d*6aldr Me 7una @1? ayaklanmalar deniy*r Ba2ka 7ir deyi2le$ e6er s*kaklarnda ayaklanmalar 3arsa siz kay7ediy*rsunuz Btn sermaye lkeden ka5y*r 3e 7u da @1?'ye yeni 2artlar k*2mas i5in )rsat 3eriy*r A,0 Me 7u *nlar daha da 5aresiz ya+y*r Dani lkeleri 54kertmek i5in tam 7ir ek*n*mik sa3a2 3e 2imdi sa3a2 7urada da (nr*n 3astasyla ya+y*rlar G/0 Daha dn$ 7uradan$ /aris'ten$ Aali)*rniya'daki (nr*n'u ara2tran eyalet 7a2m)etti2leri ile k*nu2tum Bana 7u adamlarn *ynad6 7az *yunlar anlattlar Aimse i2in 7u tara)na 7akmy*r Aaz6 yiyenler sade9e hissedarlar de6il ;zellikle Feksas 3e Aali)*rniya'nn kamu +arasndan mily*nlar9a$ milyarlar9a d*lar emdiler A,0 Marlklar nerede 'Bakn$ herkes (nr*n hayali 7ir 2irket *ldu6u i5in geriye hi57ir 3arlk kalmad6n s4yly*r' 7urada k*nu2an uzmanlara g4re$ tm 3arlklar 7a2ka 2irketlere 3e 7ankalara trans)er etmi2ler 'Bul karay$ al +aray 5kJ6d' G/0 D*6rusu$ e3et$ 7u i2 tam 7ir 7ul karay al +aray 5kJ6dna d4nd Demek istiy*rum ki$ esasen altta +ara 3ar -iz Aali)*rniya'daki elektrik )aturalarn 4dediniz 5nk$ m)etti2lerin 7ana anlattklarna g4re 7u )aturalar *lmas gerekenden a2a6 yukar L %" milyar d*lar )azla 2i2irilmi2lerdi Me 2imdi 7ilmiy*rum kimden 7u +aray geri ala9aklar A,0 (3et$ eyalet y4neti9isinin megaRatt 7a2na %&S d*lar 4dedi6ini$ s*nra da 7unu (nr*n'a geri % d*lara satt6n 3e 7unu tekrar 3e tekrar ya+t6n *rtaya 5karm2lar G/0 (3et$ sistem tamamyla k*ntr*lden 5km2t 3e 7u adamlar da tam *larak neler *lu+ 7itti6ini 7iliy*rlard Anlamak z*rundasnz ki$ Aali)*rniya'daki =kamu hizmetleri> sistemin ser7estle2mesi i5in tasarmlar ya+anlarn 7izzat kendileri i2lerini 7itirir 7itirmez (nr*n'da 5al2maya 7a2ladlar Aslnda$ 2imdi 7en 7urada L*ndra'daym$ 3e ngilizlerin de 7azlarnn 7unda s*rumlulu6u 3ar (nr*n'u denetleme k*mitesindeki 7ir adam da$ L*rd Kakeham Me 7u adam ger5ek 7ir *lay$ kar2mad6 hi57ir dan2kl d432 y*k A,0 Me 7u adam N1 T*ts9hild'in Ba2kan G/0 Bu adamn +arma6nn *lmad6 7ir 2ey y*k Dakla2k elli y4netim kurulunda yer aly*r Me s*runlardan 7iri 2u$ (nr*n'un kaytlarn nasl tuttu6unu in9eleye9ek m)etti2ler kurulunun 7a2kannn da 7u adam *lma durumu 3ar ?akat aslnda *nlar =(nr*n>$ 7u adama 7ir k42ede dan2ma 9reti 4dy*rlard 1argaret Fhat9her'n hkmetinde yer ald 3e (nr*n'un ngiltere'ye gelmesine 3e 7u kurulu2un ngiltere'deki elektrik santrallarn satn almasna izin 3eren kendisiydi Me ngiltere'nin *rtasnda i5me suyu 2e7ekesi *nlann mlkiyetindeydi Bu adam i2te 7unlar *naylad 3e s*nra 7una y4netim kurulunda 7ir i2 3erdiler Me y4netim kurulunda 7ulunmaktan 4te$ 7yk 7ir dan2manlk k*ntrat 3erdiler Dani 7iliy*rsunuz$ 2imdi 7u adamn$ hesa+lar nasl 3erdiklerini in9eleye9ek denetleme k*mitesinin 7a2nda 7ulunmas 7ekleniy*r A,0 1edyay denetleyen 7ir y4netim kurulunun da 7a2nda G/0 (3et$ 4yle$ 7en 7yk s*runlarla kar2la2y*rum$ 5nk 7eni de denetliy*r '-er7est de6il$ z*rlama ti9aret:' A,0 Ayr9a 2imdi yeni 7ir kanun 5karty*rlar ngiltere'de$ arazinizde 7ulunan 8## yllk kuyulara$ hatta kimi yerlerde T*mallardan kalma "### yllk kuyulara su saati k*ya9aklarn s4yly*rlar Aendi suyunuza sahi+ *lamaya9aksnz A,0 (3et$ i2te 7u L*rd Kakeham Dani i2te (nr*n'un adam 7u demek istiy*rum Bu adam tam 7ir *lay Burada 7u adama d*kunamazsnz 5nk dedi6im gi7i medyay kendisi

denetlemektedir Dani 2ikJyet ederseniz$ 7iliy*rsunuz ki$ adamn eli kaleminizin 7ir u9unu tutuy*r A,0 N 1 T*ts9hild' e2elerseniz he+sini *rda 7ulursunuz Lt)en 7ize * d4rt n*ktay anlatn (linizde 7elgeleri 3ar Dani @1?CDnya Bankas 54kertmesi$ d4rt n*kta$ 7ir lkeyi nasl 54kertiy*rlar 3e insanlarn kaynaklann nasl imha ediy*rlar G/0 D*6ru 4n9e sermaye +azarlarn a5y*rsunuz Dani$ yerel 7ankalar ya7an9 7ankalara saty*rsunuz -*nra )iyatlar +iyasa 7elirler diy*rsunuz Bu i2$ her 2eyi ser7est +iyasann 7elirledi6i$ Aali)*rniya'daki gi7i$ s*nra e3inize gelen su )aturalar *rtada 8 ABD'de su 2irketlerinin satla7ile9e6ini hayal 7ile edemeyiz Ama (nr*n gi7i 4zel 7ir 2irketin$ suyunuzun sahi7i *ldu6unu d2nn 7ir -*nra da )iyatlarn ta3ana )rlad6n -*nra da snrlarnz ser7est ti9arete a5y*rsunuz$ tam ser7est +iyasa9lk Me 7a2 ek*n*mist *lan -tiglitz 87u sistemi *nun 5al2trd6n unutmayalm$8 kendisi *nlarn hesa+ adamyd$ 3e 7u i2in a)y*n sa3a2larna 7enzedi6ini s4yly*r Bunun -er7est ti9aret *lmad6n$ z*rlama ti9aret *ldu6unu s4yly*r Bu y*lla ek*n*mileri yerle 7ir ediy*rlar 'Areselle2me' Drmy*r: <ni3ersiteli gen5 kz merak etmi2$ e8mail'le s*ruy*r P8 -tiglitz'e$ kita7na$ 3e yazdklaryla ilgili$ BBC'deki 'mlakata'$ 7u dere9e 4nem 3ermek gerekir mi. ';zelle2tirme'nin 3e 'Areselle2me'nin$ aslnda 'ya6ma9lk' *ldu6unu$ '-*syalist s*l' yllardr s4ylemiy*r mu.P Bir yerde$ hakl$ merakls hatrlaya9aktr$ s*n yirmi7e2 yldr$ s4yle2ilerimde$ 7ilinmez ka5 kere Cherill /layer'n 8Frk5eye de 5e3rilmi28 'B*r5 Fuza6% adl eserinden s4z edilmi2tir ki$ a5klad6$ @1?CDnya Bankas 'ikizlerinin$ '-istem'in hizmetinde *ldu6u ger5e6i idi -tiglitz'in )ark nerede. -any*rum kendisi de 'Li7eral' hatta 'Areselle2me'9i *ldu6u halde$ '@1?CDnya Bankas' 'ikizleri'nin$ dnyann 7a2na 7ela kesildi6ini$ a5k a5k s4ylemesinde% Bakar msnz ne diy*r POahsen Areselle2me'nin$ 7a2ta y*ksul lkeler *lmak zere$ yeryz insanlarn zenginle2tirme +*tansiyeline sahi+$ yararl 7ir g5 *la7ile9e6i kansn ta2maktaym:P Bu ka)adaki 7ir 'li7eral' iktisat5nn$ kita7n 7itirirken 2u s4yledikleri$ 7izdeki 83e dnyadaki8 tart2masz 3e heye9anl @1?CDnya Bankas 'yanda2larn'$ iki kere d2ndrmelidir P 7ugn 'Areselle2me ' yrmy*r$ hele y*ksullar i5in$ hi5 yrmy*r$ 5e3re9iler i5in$ hi5 yrmy*r$ dnya ek*n*misinin istikrar a5sndan$ hi5 yrmy*r:P /eki ya sizin y4neti9ileriniz$ 7u yrmeyen sre9e umut 7a6lam2$ Frk halknn Cumhuriyet tarihi 7*yun9a ger5ekle2tirdi6i '7irikimi' 2una 7una$ hele 'e9ne7iye' +e2ke2 5ekiy*rsa.$ 4yle sany*rum ki -tiglitz'in eserinin$ * eserden y*la 5karak Greg*ry /alast'la AleH ,*nes'un$ BBC'deki mlakatnn$ 7izim i5in neden 4nem ta2d6 k*lay9a anla2lr H*9a'nn 'karla +eynir ekmek yemek' meseli' 7ir kere daha d*6rulany*r 'Areselle2me'yi i9at eden *nlar ama$ k4t *ldu6unu 3e i2e yaramad6n$ i2te kendi a6zlaryla itira) ediy*rlar 'Me kamunun s4z hakk y*k :' A,0 Bakn Uin 7ize yzde I# 3ergi uyguluy*r$ 7iz *nlara yzde " uyguluy*ruz Bu ser7est 3e adil 7ir ti9aret de6ildir$ 7u Areselle2tirme9iler'in$ endstrileri tamamyla denetim altna ald6 7ir lke *lmaya z*rlamaktr G/0 (3etP Kalmart' 7iliy*rsunuz 8 7ir hikJye hazrlam2tm$ aslnda *$ e6er kita7m *kursanz Daknda 5ka9ak$ 7iraz s4zn edeyim$ '/arann -atn Ala7ile9e6i (n iyi Dem*krasi'$ Amerika'nn nasl sat2a 5karld6n anlaty*r$ 7u ha)ta 5ka9ak kita+ta$ Kalmart'n Uin'deki yedi yz retim tesisinden 7ahsediy*rum -iz du3ardaki Amerikan kartallarna 7akmayn$ Kalmart ma6azalarnda$ Amerikan mal hi57ir 2ey 7ulunmaz

A,0 ErRel'in '%L8I' adl eserinde anlatld6 gi7i$ *rada da Amerikan 1al -atn Aln' diye 7ayraklar asly*rdu 3e +ek az 2ey 3ard i5erde 8 ErRel'9i 7ir ikiyzllk: G/0 Hatta daha da k4ts% Bir )a7rika kiraly*rlar$ s*nra 7ir tane daha karde2 )a7rika kiraly*rlar$ 7u ikin9isi 7ir ha+ishanenin i5inde *luy*r Kalmart i5in tm * se3imli 2eyleri reten i25ilerin 5al2ma 2artlarn 7ir d2nn Ger5ekten de A,0 Me e6er elit5ilere 7ir insan kara9i6eri lazm *lursa$ 7ir tele)*n etmeleri yeterli G/0 =Glerek> Biliy*rum$ 5*k 3ah2i Aslnda$ 7ir adamla k*nu2tum$ ad Harry Ku$ ha+se girmi2 7iri$ Uin ha+ishanesinde %L yl kalm2 Anlatt6 k*rkun5 hikJyelere kimse inanmad$ i5eri tekrar girdi$ yanna 7ir de kamera ald 3e k*2ullarn resimlerini 5ekti 3e g4stererek Kalmart'n mallarnn retildi6i k*2ullar 7unlar dedi$ he+si A,0 Ben de 7urada$ Austin'de FM'den atlmakla tehdit edildim$ 5nk zin9ire 3urulmu2 I ya2nda t*+lama kam+larndaki Dahudilerden daha zay) g4rnen$ 4lme terk edilmi2 k59k kzlar 3ard$ *nlar yaymlam2tm Me ayn g4rntleri 7ir daha yaymlarsam tutuklana9a6m 2eklinde tehdit edildim G/0 Biliy*rsunuz$ 7unlar k*rkun5 2eyler ne yazk ki$ 7unlar 7ana 3erdiler 3e -tiglitz *rtaya 5k+ 7unlar s4yleyerek 5*k 9esur9a da3rand Dedi6im gi7i$ 7ana 7elgeleri 3eren * de6il Belgelere *nay mhrn 3urmu2 *ldular$ 5nk * tam 7unlar *luy*r demi2ti Ger5ekten de adamlarn dedikleri 2u' n*ktal 5izginin *ldu6u yeri imzalayn 3e her ulus i5in uygulanan %%% k*2ulu ka7ul edin Me kamunun s4z hakk y*k$ 7a2larna ne 7elalarn geldi6ini 7ilmiy*rlar 7ile Fm 7ildikleri 'T23etle2tirme' A,0 ;zelle2tirmeye d4nsek Ou d4rt n*ktadan de3am edelim Anahtar 7u /*litika9lara her 2eyi elleriyle 3ersinler diye milyarlar g4nderiy*rlar G/0 (3et$ * 7u i2e r23etle2tirme adn takt$ diyelim ki$ su 2irketini saty*rsunuz 3e de6eri %# yllk getirisi zerinden diyelim ! milyar d*lar$ nedir yzde %#'u$ !## mily*n$ 7u i2in nasl d4nd6n 7undan anlaya7ilirsiniz Ben iki ha)ta 4n9e 7izzat kendim 7ir ArBantinli senat4rle g4r2tm Aamerayla kaydettim %L88'de Ge*rge K Bush'un kendisini 7izzat arad6n 3e ArBantin'deki gaz 7*ru hattn (nr*n'a 3ermesini istedi6ini s4yledi$ 7u adam 7izim 2imdiki 7a2kanmz Aendisinin ger5ekten i6ren5 7uldu6u ise (nr*n kendilerine dnya gaz )iyatnn 7e2te 7irini 4deye9ekmi2 3e * 'B4yle 7ir tekli)i nasl ya+arsnz' diye s*rmu2 Me *na denmi2 ki 8Ge*rge Bush tara)ndan de6il$ *nun i2in i5inde *lan 7a2ka 7ir *rta6 tara)ndan8 3alla e6er 7iz 7e2te 7ir 4dersek * zaman sizin s3i5re 7ankas hesa7nza yata9ak me7la6 7aya6 7ir artar Me i2te i2ler 74yle yry*r A,0Bu G/0 ?ilm elimde Bu adam 5*k muha)azakJr Bush ailesini 5*k iyi tany*r ArBantin'de kamu i2leri y4neti9isiydi 3e dedi ki$ e3et$ 74yle 7ir tele)*n aldm Ena s*rdum$ dedim ki$ Ge*rge K Bush mu. (3et dedi$ Aasm %L88$ adam aram2 3e demi2 ki (nr*n'a 7*ru hattn 3erin Oimdi 7u$ %LLI'e kadar Aen Lay' tanmy*rdum diyen ayn Ge*rge K Bush'tur Dani 7iliy*rsunuz A,0 Dani 2imdi 7unlar 2u sra aklama s*ru2turmalar ya+maktalar Biliy*rsunuz$ dn H*ust*n'da (nr*n'daydm$ 2imdi 7urada Austin'deyim Aa+dan %# metre kadar uzakta$ sa6da kaldrmda kayttaydm$ g*riller geli+ dediler ki 5ekemezsiniz Ben de hadi durmayn$ tutuklayn 7eni dedim Greg d2nsene kaldrmdaym * sra G/0 Biliy*rsun$ maysta *radaydm Britanya'daki insanlara diy*rdum ki$ (nr*n'u hi5 duymadnz$ ama 8Me 7u hkmeti nasl 54zm2 7u adamlar8 aslnda$ 7az ilgin5 7elgeler g4rdk Bush 7a2kanl6 de3ralmadan 7ir ay 4n9e$ Bill Clint*n 8Vannederim Bush'un 7yk 7a625s (nr*n'la hesa+la2mak adna8 (nr*n'u Aali)*rniya enerBi +iyasasndan d2ly*r (nerBi )iyatlarna 7ir 9ret ta3an k*yuy*r Dani n*rmal )iyatn %## misli )yatlandramy*rlar Bu

(nr*n'u kzdry*r D*laysyla Aen Lay'n 7izzat kendisi Di9k Cheney'ye 7ir mektu+ yazy*r 3e Clint*n'n )iyat ta3an uygulamasn kaldrmasn istiy*r Ge*rge K Bush *)isine ge5tikten s*nra I8 saat i5inde (nerBi Bakanl6 (nr*n'un kele+5elerini 5karty*r /eki$ 7unun * adamlar i5in +arasal anlam nedir. Biliy*rsun ki$ 7ir ha)ta i5erisinde daha 4n9e =-e5im srasnda Bush'a> ya+lm2 *lan tm 7a62lar kar2lanm2 *lmal Hani '-is Uan' G4re3indeydik. Greg*ry /alast'la AleH ,*nes'n$ 7u uyar9 3e 46reti9i FM mlakat$ siz9e hangi s*na 7a6lany*r'. ArBantin'de *lu+ 7itenler$ -tiglitz'n 5ar+9 a5klamalar 3e Menezella'da *ynanan d4rt gnlk tragedyaCk*medya$ 7rakn -*syalist -*l ntelligentsia'y$ *yunu$ hi5 de6ilse kurallarna uygun *ynamak isteyen$ Li7eralCAa+italist aydnlar da$ isyana se3k ediy*r$ ksa9as$ geli2mesi mmkn$ )akat 'g4ze kestirilmi2' her lkenin$ elini k*lunu 7ir gzel 7a6lay+$ seni kurtara9a6z diye$ *nu 7ir gzel mah3ediy*rlar ta7l* 7u: <lkenin i5inde$ ele ge5irdikleri A*m+rad*rCEligar2i'yi =Br*krasiWBurBu3azi> kullanarak$ s4zde yeni Dnya Dzeni'ni ger5ekle2tiriy*rlar ama$ 7u ya+tklar$ 87az sa)dillerin sand6 gi7i8 4zgr 3e hakkaniyete uygun 7ir '4zelle2tirme' 3e ''kreselle2me'nin$ gezegene uygulanmas de6il$ tam tersine$ 'kresel' 7ir 'Eligar2i'nin$ duruma el k*ymas: Frkiye$ a2a6 yukar yarm yzyl ge5en$ halk5 3e t*+lumsal direni2ine ra6men$ adm adm$ /alast 3e ,*nes'n +ek etkileyi9i *larak anlattklar 'u5urum'un$ kysna getirilmi2tir 7ir yandan @1?CDnya Bankas 'ikizleri'$ 7ir yandan A3ru+a Birli6i =Aaren ?*gg 'rezaletleri' dizisi>$ lkenin ek*n*mik 7ir tutarllk i5inde kalknma te2e77sn$ t*r+illemekle kalmam2$ t*+rak 7tnl6ne ait k4t niyetleride a56a 5karm2tr Deh2et 3eri9i *lan$ 7u hile 3e d*la+lardan yararlana9ak '-istem' lkelerindeki$ namus 3e haysiyet sahi7i aydnlar$ seslerini ykseltir$ dnya kamu*yunu uyarmaya 5al2rken$ Frkiye gi7i 7az lkelerdeki 7ilim$ sanat =kltr> 3e siyaset 5e3relerinin$ en derin 7ir hJ78 ga)lete yan gelmi2 *lmalardr Hani 'sis 5an' g4re3indeydk. 'A4+ek 7al6' 7ankalar$ hangileri. A,0 /atlatmakta *ldu6unuz 7*m7alara 7akn Bakanlar ile$ @1?CDnya Bankas 7a2ek*n*misti ile r4+*rtaB ya+y*rsunuz '7tn 7unlar 3e elinizde 7elgeler 3ar$ insanlarn s3i5re'deki hesa+larna +aralar yatrly*r$ 7tn 7unlar *luy*r -*nra ikin9i 74lm 7a2ly*r$ 54knty 7a2lattktan s*nra ne ya+y*rlar ' G/0 (3et$ s*nra size 7t5enizde kesintiye gitmenizi s4yly*rlar ArBantin n)usunun 7e2te 7iri ssz 3e *nlara dediler ki$ i2sizlikle ilgili s*syal yardmlar 2iddetle ksa9aksnz$ emeklilik )*nlarn ka+ata9aksnz$ e6itim 7t5enizi k5lte9eksiniz$ yani 7er7at 2eyler kastediy*rum Oimdi siz$ 7u adamlarn yaratt6 ek*n*mik durgunlu6un tam *rtasnda 7ir de 7t5enizi ksarsanz$ hi5 2+he y*k ki 7u lkeyi mah3ede9ektir (yll %%'deki saldrnn arkasndan hemen Bush 5kt 3e ek*n*mimizi kurtarmak i5in !# ila %## milyar d*lar har9amak z*rundayz dedi Biz 7t5e ksmaya 7a2lamy*ruz$ siz 4n9e ek*n*minizi kurtarmaya 5al2mak z*rundasnz ?akat 7u lkelere$ kesintiye$ kesintiye 3e kesintiye gitmek z*rundasnz diy*rlar /eki neden$ kendi i5 7elgelerine g4re' ya7an9 7ankalara 4demelerini ya+a7ilmeleri i5in 'ya7an9 7ankalar yzde "% ila yzde S# arasnda )aiz aly*rlar Bunun ad 7*r5 3erirken k4+ek7al6 gi7i da3ranmaktr Aslnda * kadar k4tyd ki$ ArBantin'e$ 7unu ya+may 4nleyen yasalarn i+tal etme 2art da k*2tular$ 5nk neredeyse tm 7ankalar ArBantin yasalarna g4re 7*r5 3eren k4+ek7alklar haline gelmi2lerdi A,0 Ama Greg$ sen kendin dedin 3e 7elgeler de g4steriy*r Bu *rtam yaratmak i5in 4n9e ek*n*miyi 54kertiy*rlar Bunun i5in gerekli tm iklimi yaraty*rlar

G/0 (3et 3e s*nra diy*rlar ki$ 2ey$ hay Allah$ 7u durumda size an9ak 2u k4+ek7al6 )aizi *ranlar zerinden 7*r5 3ere7iliriz: Biz ABD'de insanlarn yzde S! )aiz i2letmesine izin 3ermiy*ruz Bu k4+ek7alkl6 ya+maktr A,0 Bunu ya+tktan s*nra & 3e I 74lmde ne ya+y*rlar G/0 Dedi6im gi7i$ ti9aret i5in snrlar a5arsnz$ 5a6mzn a)y*n sa3a2lar 7udur Me 7ir kere ek*n*miyi mah3ettikten s*nra$ hi57ir 2ey retemez hale gelin9e$ en 7er7at 2eylerden 7iri 2u *luy*r$ uluslar ila5 3e 7enzeri 2eyler i5in inanlmaz +aralar 4demeye z*rluy*rlar Me 7u arada uyu2turu9u ti9aretine se7e+ *lan da 7udur$ 5nk *nlar i5in 7izlere uyu2turu9u satmann d2nda hayatta kalmann 7a2ka 7ir y*lu kalmam2 *luy*r A,0 Me ayn C@A$ yani ulusal g3enlik diktat4rl6$ 7unlar lkeye s*karken yakaland G/0 (h i2te% -ade9e mtte)iklerimize yardm ediy*ruz: A,0 Fm 7unlar inanlmaz Me 74yle9e$ tm dnyay di7e d*6ru sry*rlar$ ek*n*milerini +ar5aly*rlar 3e +ar5alar da 7inde 7ir )iyatna satn aly*rlar$ @1?CDnya Bankas /lan'ndaki I B4lm nedir'. 'Dar7e' gi7i g4zky*r G/0 I B4lm$ de3let idaresinin +ar5alanmas ile s*nu5lany*r Me 7u arada$ ger5ek I B4lm hkmet dar7esidir -ize s4ylemedikleri 7u Me 7en de 7unu Menezella *laynda yeni ke2)ediy*rum Menezella Ba2kan 5*k ksa 7ir sre 4n9e 7eni arad A,0 Me kendi 2irketsel hkmetlerini yerle2tiriy*rlar G/0 Dedikleri 2u$ *rtada se5ilmi2 7ir hkmet 7a2kan 3ar$ 3e @1? a5klad$ 7akn dinleyin 2imdi$ e6er 7a2kan g4re3den uzakla2trlrsa @1? ge5i2 hkmetini destekleye9ekmi2' /*litikaya kar2a9a6z demiy*rlar 'sade9e ge5i2 hkmetini destekliy*rlarm2 (sasnda dedikleri 2u$ e6er askerler 2imdiki 7a2kan de3irirse dar7e hkmetinin +arasn 4deye9ekler$ 5nk Menezella'nn 2imdiki 7a2kan @1?'ye hayr dedi Bu adamlara +lnz +rtnz t*+layn dedi Nzmanlarn g4nderdiler$ s*nra da 2unu ya+n$ 7unu ya+n dediler Me * da dedi ki$ Ben hi57ir 2ey ya+mak z*runda de6ilim Benim ya+a9a6m 2u dedi$ +etr*l 2irketlerinin 3ergilerini iki katna 5kara9a6m$ 5nk Menezella'da +etr*lmz 5*k /etr*l 2irketlerinin 3ergilerini iki katna 5kara9a6m 3e d*laysyla elimde s*syal +r*gramlar i5in 3e hkmet i5in gerekli 5*k +ara *lmu2 *la9ak' 3e 5*k zengin 7ir ulus *la9a6z Oimdi 7akn$ 7unu ya+ar ya+maz$ *rduyu ka2maya 7a2ladlar 3e 7akn 7uraya yazy*rum Menezella Ba2kan 5 ay i5inde ya k*ltu6undan de3rile9ek ya da 3urularak 4ldrle9ek /etr*l 2irketlerinin 3ergilerini arttrmasna izin 3ermeye9ekler A,0 Greg /alast$ s*run 2u Bunu siz en 7a2ta s4ylemi2tiniz Daha da hrslany*rlar$ 2imdi 7unlar ABD'ye ya+maya 7a2ladlar G4rd6m 7tn deliller g4steriy*r ki$ (nr*n +ara3an 7ir 2irketmi2$ di6er 7ir 56rtkan 2irket yani$ 3arlklar 5al+ daha eski kresel 2irketlere de3rediy*rlard$ s*nra 5u3alladlar 3e emeklilik )*nlarn 5aldlar Oimdi 7ize diy*rlar ki$ ter4rizm ka+da (6er haklarnzdan )eragat etmezseniz sizi 3ura9ak Bush$ 7ir nkleer saldr halinde gizli hkmetin karar 3erme mekanizmas i5inde *lmas gereken insanlar 3e A*ngre'yi 7u i2e kar2trmy*r =Kashingt*n /*st0 A*ngreye G4lge Hkmet Hakknda Bilgi Merilmedi> (limizde 7ilgilendirilmemi2 7ir Femsil9iler 1e9lisi Ba2kan 3ar 7ir kere Bu 7ir dar7e gi7i g4zky*r Ben 7unu tm a5kl6 ile s4yleye9e6im Bizim 7u ger5ekleri yaymamz lazm$ aksi takdirde 7u hrsl yaratklar s*nuna kadar g4tre9ekler 7u i2i G/0 Bir k*nuda 5*k zgnm Bu hikJyeyi ngiltere'nin 7elli 7a2l yayn *rganlarnda duyurdum L*rd Kakeham'a ra6men BBC'de 5al2y*rum Erda *lmamdan h*2lanmad6n 7iliy*rum BBC'deydm$ ayr9a NeR D*rk Fimes'a 3s ye e2it saylan en 4nemli gnlk gazetelerden 7irinde 5al2y*rum$ yani 7u 7ilgiyi =ngiltere'de> duyurduk Me 5*k 5*k zgnm ki$ 7izim 7ir alternati) 7asnmz *lmas 2art =ABD'de>$ 7ir alternati) rady* 2e7ekemiz 3e anlaml *lan 7ilgiyi yaya7ilmek i5in 7a2ka ne lazmsa *na sahi+ *lmamz 2art

Her Amerikalnn 7u tr 7ilgilere ula2a7ilme *lana6nn *lmas gerekti6ini s4yly*rum Dani her 2eyden 4n9e 7u 7izim kendi hkmetimiz