Anda di halaman 1dari 10

1

PUASA A. Definisi Menurut Imam an-Nawawi dalam Syarh Shahh Muslim, serta al-Hfidz I n Ha!ar alAs"alni dalam #ath al-$r, %uasa se&ara ahasa men'andun' %en'ertian al-imsa( )menahan diri*. Sedan'(an menurut %en'ertian syari+at, %uasa adalah menahan ma(an dan minum serta yan' mem atal(annya, %ada wa(tu, dan den'an syarat-syarat yan' ersifat (husus. Den'an (ata lain, %uasa se&ara syar+i adalah, ,Menahan diri dari ma(an, minum, !ima+ dan lain-lain yan' (ita di%erintah(an untu( mendahan diri dari%adanya se%an!an' hari menurut &ara yan' telah disyari+at(an- disertai den'an menahan diri dari %er(ataan sia-sia, %er(ataan yan' meran'san', %er(ataan yan' diharam(an dima(ruh(an menurut syarat-syarat dan wa(tu yan' telah diteta%(an..

$. /u(un Puasa Niat men'er!a(an %uasa %ada tia%-tia% malam di ulan /amadhan)%uasa wa!i * atau hari yan' henda( er%uasa )%uasa sunat*. 0a(tu erniat adalah mulai dari%ada ter enamnya matahari sehin''a ter it fa!ar. Menin''al(an sesuatu yan' mem atal(an %uasa mulai ter it fa!ar sehin''a masu( matahari.

1. Syarat Sah Puasa Dalam men!alani %uasa terda%at e era%a syarat yan' men!adi ru(un syahnya %uasa, diantaranya Syarat-syarat sahnya %uasa ada enam, ya(ni 2 3. Islam2 tida( sah %uasa 4ran' (afir se elum masu( Islam. 5. A(al2 tida( sah %uasa 4ran' 'ila sam%ai (em ali era(al. 6. 7amyiz2 tida( sah %uasa ana( (e&il se elum da%at mem eda(an )yan' al( den'an yan' uru(*. 8. 7ida( haid2 tida( sah %uasa wanita haid, se elum erhenti haidnya. Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

<. 7ida( nifas2 tida( sah %uasa wanita nifas, se elum su&i dari nifas. =. Niat2 menyen'a!a dari malam hari untu( setia% hari dalam %uasa wa!i . Hal ini didasar(an %ada sa da Na i shallallahu 'alaihi wasallam2 >$aran'sia%a yan' tida( erniat %uasa %ada malam hari se elum fa!ar, ma(a tida( sah %uasanya.> )H/.Ahmad, A u Dawud, I nu Ma!ah, An-Nasa?i dan At-7irmidzi. Ia adalah hadits mauquf menurut At-7irmidzi*. Dan hadits ini menun!u((an tida( sahnya %uasa (e&uali diirin'i den'an niat se!a( malam hari yaitu di salah satu a'ian malam. Niat itu tem%atnya di dalam hati, dan melafazd(annya adalah id?ah yan' sesat, walau%un manusia men'an''a%nya se a'ai satu %er uatan ai(. ;ewa!i an niat semen!a( sa!a, (arena /asulullah malam harinya ini hanya (husus untu( %uasa wa!i

Shallallahu 'alaihi wa sallam %ernah datan' (e Aisyah %ada selain ulan /amadhan, (emudian eliau ersa da )yan' artinya*2 >A%a(ah en'(au %unya santa%an sian'@ Ma(a !i(a tida( ada a(u a(an er%uasa> AHadits /iwayat Muslim 33<8B. D. Hal yan' Mem atal(an Puasa 3. Ma(an dan minum den'an sen'a!a. Ci(a dila(u(an (arena lu%a ma(a tida( %uasanya. 5. Cima? ) ersen''ama*. 6. Memasu((an ma(anan (e dalam %erut. 7ermasu( dalam hal ini adalah sunti(an yan' men'enyan'(an dan transfusi darah. 8. Men'eluar(an mani dalam (eadaan ter!a'a (arena 4nani, ersentuhan, &iuman atau se a lainnya den'an sen'a!a. Ada%un (eluar mani (arena mim%i tida( mem atal(an %uasa (arena (eluamya tan%a sen'a!a. <. ;eluamya darah haid dan nifas. Mana(ala se4ran' wanita menda%ati darah haid, atau nifas atallah %uasanya, ai( %ada %a'i hari atau s4re hari se elum ter enam matahari. =. Sen'a!a muntah, den'an men'eluar(an ma(anan atau minuman dari %erut melalui mulut. Hal ini didasar(an %ada sa da Na i shallallahu 'alaihi wasallam2 >$aran'sia%a yan' muntah tan%a sen'a!a ma(a tida( wa!i "adha, sedan' aran'sia%a yan' muntah den'an sen'a!a ma(a wa!i "adha.> )H/. Ahmad, A u Dawud, I nu Ma!ah dan At7irmidzi*. Dalam lafazh lain dise ut(an2 >$aran'sia%a muntah tan%a disen'a!a, ma(a ia tida( )wa!i * men''anti %uasanya.> Diriwayat(an 4leh Al-Har i dalam Gharibul Hadits )<D<<D3* dari A u Hurairah se&ara maudu' dan dishahih(an 4leh Al-Al ani dalam Silsilatul Ahadits Ash-Shahihah N4. E56. Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI; atal

F. Murtad dari Islam -sem4'a Allah melindun'i (ita darinya. Per uatan ini men'ha%us(an se'ala amal (e ai(an. #irman Allah 7a?ala2 >Seandainya mere(a mem%erse(utu(an Allah, nis&aya lenya%lah dari mere(a amalan yan' telah mere(a (er!a(an.> )GS. Al-An?aam2 HH*. 9. Sunnah dalam $er%uasa $ersahur walau%un sedi(it ma(anan atau minuman Melam at(an ersahur Menin''al(an %er(ataan atau %er uatan (e!i Se'era er u(a setelah masu(nya wa(tu er u(a Mendahulu(an er u(a dari%ada sem ahyan' Ma'hri $er u(a den'an uah tamar, !i(a tida( ada den'an air Mem a&a d4a er u(a %uasa

#. Hi(mah $er%uasa Hi(mah %uasa teran'(um dalam firman Allah S072 >Hai 4ran'-4ran' yan' eriman, diwa!i (an atas (amu er%uasa se a'aimana diwa!i (an atas 4ran'-4ran' se elum (amu a'ar (amu erta(wa.> )GS. Al-$a"arah A5B2 3H6*. Dalam ayat ini, Allah S07 tida( erfirman den'an men''una(an reda(si2 ,A'ar (amu se(alian menderita., atau ,sehat., atau , ersaha!a )hemat*.. A(an teta%i Allah S07 erfirman den'an men''una(an reda(si, a'ar (amu se(alian erta(wa. Den'an demi(ian, ayat terse ut da%at (ita %ahami ahwa Allah S07 men!adi(an %uasa se a'ai u!ian ruhani )s%iritual* dan m4ral, dan se a'ai media )sarana* untu( men&a%ai sifat dan dera!at 4ran'-4ran' yan' erta(wa. Allah S07 men!adi(an %ula ta(wa se a'ai tu!uan utama dari %en'alaman i adah %uasa terse ut. Syai(h Ahmad Musthafa Al-Mara'hi dalam tafsir Al-Mara'hi men'ata(an, ada e era%a sisi %uasa yan' da%at men'antar(an manusia meraih 'elar mutta"in. a. %uasa mem iasa(an sese4ran' ta(ut (e%ada Allah S07, (arena 4ran' yan' sedan' er%uasa tida( ada yan' men'4ntr4l dan melihat (e&uali Allah S07. . %uasa mam%u men'han&ur(an ta!amnya syahwat dan men'endali(an nafsu, se a'aimana sa da /asulullah SA02 0ahai %ara %emuda, aran'sia%a yan' mam%u untu( meni(ah, ma(a meni(ahlah. Sesun''uhnya ni(ah itu Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI; isa

menahan %andan'an dan men!a'a (emaluan. Dan mam%u, henda(lah er%uasa, (arena %uasa men'endali(an syahwat.

aran'sia%a yan' tida( sesun''uhnya da%at

&. %uasa mem iasa(an sese4ran' er(asih sayan'. Mem iasa(an untu( selalu er(ur an dan ersede(ah. Di saat ia melihat 4ran' lain ser a(e(uran'an, tersentuhlah hatinya untu( er a'i (e%adanya. d. %uasa mem iasa(an (eteraturan hidu%, yaitu 4ran' yan' (eh4rmatan, harta, atau !a atan, misalnya. e. adanya %ersamaan antara yan' mis(in dan (aya, antara %en'uasa dan iasa, tida( ada %er edaan dalam mela(sana(an (ewa!i an a'ama. f. %uasa da%at men'han&ur(an sisa-sisa ma(anan yan' men'enda% dalam tu uh, terutama %ada 4ran' yan' mem%unyai (e iasaan ma(an dan sedi(it (e'iatan. '. %uasa da%at mem ersih(an !iwa, (arena %uasa ha(i(atnya memutus d4minasi syahwat. Syahwat isa (uat den'an ma(an dan minum, dan setan selalu er%uasa, syahwat da%at ersa da2 $aran'sia%a datan' melalui %intu-%intu syahwat. Den'an di%ersem%it 'era(nya. h. %uasa mem entu( manusia ulan /amadhan se a'aimana aru, /asulullah SA0 ayi yan' aru lahir. er%uasa den'an niat men&ari %ahala dari Allah S07, ma(a ia (eluar dari er%uasa a(an er u(a %ada wa(tu yan' sama, dan tida( ada yan' le ih dulu (arena

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

HACI A. Definisi Ha!i )$ahasa Ara 2 IJ, Hajj* adalah ru(un )tian' a'ama* Islam yan' (elima setelah syahadat, salat, za(at dan %uasa. Menunai(an i adah ha!i adalah entu( ritual tahunan yan' dila(sana(an (aum muslim sedunia yan' mam%u )material, fisi(, dan (eilmuan* den'an er(un!un' dan mela(sana(an e era%a (e'iatan di e era%a tem%at di Ara Saudi %ada suatu wa(tu yan' di(enal se a'ai musim haji ) ulan Dzulhi!!ah*. Hal ini er eda den'an i adah umrah yan' isa dila(sana(an sewa(tu-wa(tu. ;e'iatan inti i adah ha!i dimulai %ada tan''al H Dzulhi!!ah (eti(a umat Islam ermalam di Mina, wu(uf ) erdiam diri* di Padan' Arafah %ada tan''al E Dzulhi!!ah, dan era(hir setelah melem%ar !umrah )melem%ar atu sim 4lisasi setan* %ada tan''al 3: Dzulhi!!ah. Masyara(at Ind4nesia lazim !u'a menye ut hari raya Idul Adha se a'ai Hari /aya Ha!i (arena ersamaan den'an %erayaan i adah ha!i ini. Se&ara lughawi, ha!i erarti menyen'a!a atau menu!u dan men'un!un'i. Menurut etim4l4'i ahasa Ara , (ata ha!i mem%unyai arti qashd, ya(ni tu!uan, ma(sud, dan menyen'a!a. Menurut istilah syara?, ha!i ialah menu!u (e Baitullah dan tem%at-tem%at tertentu untu( mela(sana(an amalan-amalan i adah tertentu %ula. Kan' dima(sud den'an temat-tem%at tertentu dalam definisi diatas, selain ;a? ah dan Mas?a)tem%at sa?i*, !u'a Arafah, Muzdalifah, dan Mina. Kan' dima(sud den'an wa(tu tertentu ialah ulan- ulan ha!i yan' dimulai dari Syawal sam%ai se%uluh hari %ertama ulan Dzulhi!!ah. Ada%un amal i adah tertentu ialah thawaf, sa?i, wu(uf, mazbit di Muzdalifah, mel4ntar !umrah, mabit di Mina, dan lain-lain. $. /u(un Ha!i

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

/u(un ha!i adalah hal-hal yan' wa!i dila(u(an dalam erha!i yan' a%a ila ada yan' tida( dila(sana(an, ma(a dinyata(an 'a'al ha!i alias tida( sah, harus men'ulan' di (esem%atan eri(utnya. 3. Ihram Per(ataan ihram erasal dari%ada %er(ataan Ara : yan' mem awa ma(sud men!adi(an ia haram. Iaitu a%a ila sese4ran' memula(an ta( iratul ihram ma(a ia se4lah-4lahnya den'an rela hati men'haram(an a%a-a%a yan' se elum ta( iratul ihram itu halal. Ihram meru%a(an %a(aian wa!i (aum muslimin yan' henda( mela(sana(an I adah ha!i mau%un Umrah. Pa(aian Ihram adalah %a(aian %utih yan' yan' dise ut !u'a %a(aian su&i, %a(aian ini tida( (ese(elilin' tu uh )!ama+ah %ria*. 5. 0u(uf 0u(uf adalah men'asin'(an diri atau men'antar(an diri (e suatu ,%an''un' re%li(a. %adan' Masyhar. Suatu tamsil a'aimana (ela( manusia di(um%ul(an di suatu %adan' Masyhar dalam f4rmasi antri menun''u 'iliran untu( dihisa 4leh Allah S07. 0u(uf adalah suatu &4nt4h se a'ai %erin'atan (e%ada manusia tentan' (e enaran Illahi. Status hu(um 0u(uf di Arafah adalah ru(un yan' (alau ditin''al(an ma(a Ha!inya tida( sah. 0u(uf !u'a meru%a(an %un&a( i adah Ha!i yan' dila(sana(an di Padan' Arafah dan %ada tan''al E Lulhizah. se a'aimana sa da /asulullah 2 Alhaju arafah manjaal yalata jamin kabla tuluw ilafji pakad adraka alhajj (diriwayatkan l!h " ahli hadis# artinya 2 ,Ha!i itu mela(u(an wu(uf di Arafah. 6. 7hawaf Dalam %en'ertian umum i adah thawaf adalah men'elilin'i ;a+ ah se anya( F (ali, dimana %utaran %ertama den'an lari-lari (e&il )!i(a mun'(in*, dan selan!utnya den'an er!alan iasa, thawaf dimulai dan era(hir di 'aris se!a!ar den'an atas Ha!ar Aswad. P4sisi (a+ ah (eti(a 7hawaf adalah dise elah (iri tu uh (ita. 7hawaf /asulullah SA0, dari I nu Umar /A men&erita(an 4leh di!ahit. 1ara %ema(aiannya dililit(an

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

,Dahulu a%a ila /asulullah mela(sana(an thawaf yan' %ertama )Gudum, atau selamat datan'*, eliau erlari-lari (e&il %ada ti'a %utaran %ertama dan er!alan iasa %ada em%at %utaran selan!utnya.. 7hawaf terdiri dari em%at ma&am yaitu 7hawaf Ifadah, 7hawaf Gudum, 7hawaf 0ada dan 7hawaf Sunat . 7HA0A# I#ADHAH 2 Semua ulama meneta%(an ahwa 7hawaf Ifadhah adalah ru(un ha!i tida( 4leh di tin''al(an (arena da%at mem atal(an ha!i. 7hawaf ini !u'a dise ut 7hawaf Liarah atau 7hawaf /u(un. 7HA0A# GUDUM 2 Dise ut !u'a 7hawaf Du(hul yaitu thawaf %em u(aan atau 7hawaf selamat datan' yan' dila(u(an %ada wa(tu !ama+ah aru ti a di Me(ah. /asul setia% (ali masu( Mas!idil Haram le ih dulu mela(u(an thawaf se a'ai 'anti shalat tahiyyatul mas!id. Ma(a thawaf ini%un dise ut !u'a 7hawaf Mas!idil Haram. 7HA0A# 0ADA+2 Dila(u(an %ada saat a(an menin''al(an Me(ah yan' iasanya dila(u(an untu( men'h4rmati $aitullah (arena a(an er%isah. Hu(um 7hawaf 0ada adalah wa!i , sehin''a (alau tida( di(er!a(an wa!i mem ayar dam )menyem elih (am in'*. 7hawaf ini di se ut !u'a 7hawaf Per%isahan. 7hawaf wada+ meru%a(an %enutu% dari (ewa!i an M (ewa!i an ha!i yan' se4ran' ha!i wa!i mela(u(annya se elum %er'i menu!u ne'erinya atau menin''al(an (4ta Me((ah. 7HA0A# SUNA7 2 Adalah thawaf yan' isa dila(u(an (a%an sa!a. ;alau dila(u(an saat aru memasu(i Mas!idil Haram, thawaf ini erfun'si se a'ai %en''anti shalat 7ahiyatul Mas!id . 7hawaf sunat inilah yan' di ma(sud atau di se ut 7hawaf 7athawwu+. 8. Sa?i I adah Sa?i meru%a(an salah satu ru(un Ha!i dan umrah yan' dila(u(an den'an er!alan (a(i ) erlari-lari (e&il* 4la(- ali( F (ali dari $u(it Shafa (e $u(it Marwah dan se ali(nya. ;edua u(it yan' satu sama lainnya er!ara( se(itar 8:< meter. ;eti(a melintasi $athnul 0aadi yaitu (awasan yan' terleta( di antara u(it Shafa dan u(it Marwah )saat ini ditandai den'an lam%u ne4n erwarna hi!au* %ara !ama?ah %ria disunat(an untu( erlari-lari (e&il sedan'(an untu( !ama?ah wanita er!alan &e%at. I adah Sa?i 4leh dila(u(an dalam (eadaan tida( erwudhu dan 4leh wanita yan' datan' Haid atau Nifas. Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

<. 7ahallul Menurut ahasa 7ahallul erarti Nmen!adi 4leh+ atau Ndi%er 4leh(an+. Den'an demi(ian tahallul ialah di%er 4leh(an atau di e as(annya sese4ran' dari laran'an atau %antan'an Ihram. Pem e asan terse ut ditandai den'an tahallul yaitu den'an men&u(ur atau mem4t4n' ram ut sedi(itnya 6 helai ram ut. Semua Masha er%enda%at ahwa tahallul meru%a(an wa!i ha!i, hanya Syafi+iyah men'an''a%nya se a'ai ru(un ha!i, se a'ai mana firman allah dalam surat AO #ath ayat 5F 2 $%akad shadaqal laahu rasuulahur ruya bilhaqqi latadkhulunnal masjidal haraama in syaa-al laahu aaminiina muhalliqiina ruu-usakum wa muqashshiriina laa takhaafuuna faalima maalam talamuu fajaala min duuni dzaalika fathan qariibaa&' Artinya 2 ,Sesun''uhnya Allah a(an mem u(ti(an (e%ada /asulNya ahwa mim%i /asulNya itu a(an men!adi (enyataan. Kaitu en'(au eserta %endudu( Me(ah lainnya a(an memasu(i (4ta Me(ah Insya Allah den'an aman, e as dari rasa ta(ut terhada% (aum musyri( den'an men&u(ur rata (e%alamu, sedan' yan' lain men''untin'nya sa!a. 7uhan men'etahui a%a yan' tida( (amu (etahui itu. Di ali( NKan' tida( (amu (etahui itu+ 7uhan mem eri (emenan'an le ih dahulu (e%adamu %ada wa(tu de(at.. Mele%as(an diri dari (eadaan Ihram, setelah mela(u(an dua diantara ti'a %er uatan alternatif se a'ai eri(ut 2 Mel4ntar Cumrah A"a ah dan Men&u(ur. Mel4ntar Cumrah A"a ah dan 7awaf Ifadah, 7awaf Ifadah, Sa+i dan Men&u(ur.

1. Syarat Ha!i Dalam ha!i%un terda%at 3. A'ama Islam 5. Dewasa D ali'h ) u(an mumayyis* 6. 7ida( 'ila D waras 8. $u(an uda( )merde(a* D. Ma&am-ma&am Ha!i e era%a syarat yan' men!adi ru(un wa!i dalam menda%at(an syahnya ha!i yan' dila(sana(an, diantaranya adalah 2

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

Setia% !amaah e as untu( memilih !enis i adah ha!i yan' in'in dila(sana(annya. /asulullah SA0 mem eri (e e asan dalam hal itu, se a'aimana terlihat dalam hadis eri(ut. Aisyah (A b!rkata) *ami b!rangkat b!ribadah b!rsama (asulullah SA+ dalam tahun hajjatul wada& ,iantara kami ada yang b!rihram- untuk haji dan umrah dan ada pula yang b!rihram untuk haji& .rang yang b!rihram untuk umrah b!r-tahallul k!tika t!lah b!rada di Baitullah& S!dang rang yang b!rihram untuk haji jika ia m!ngumpulkan haji dan umrah& /aka ia tidak m!lakukan tahallul sampai d!ngan s!l!sai dari nahar.

$eri(ut adalah !enis dan %en'ertian ha!i yan' dima(sud. 3. Ha!i ifrad, erarti menyendiri. Pela(sanaan i adah ha!i dise ut ifrad ila ses4ran' erma(sud menyendiri(an, ai( menyendiri(an ha!i mau%un menyendiri(an umrah. Dalam hal ini, yan' didahulu(an adalah i adah ha!i. Artinya, (eti(a men'ena(an %a(aian ihram di mi"at-nya, 4ran' terse ut erniat mela(sana(an i adah ha!i dahulu. A%a ila i adah ha!i sudah selesai, ma(a 4ran' terse ut men'ena(an ihram (em ali untu( mela(sana(an umrah. 5. Ha!i tamattu?, mem%unyai arti ersenan'-senan' atau ersantai-santai den'an mela(u(an umrah terle ih dahulu di ulan- ulah ha!i, lain ertahallul. ;emudian men'ena(an %a(aian ihram la'i untu( mela(sana(an i adah ha!i, ditahun yan' sama. 7amattu? da%at !u'a erarti mela(sana(an i adah didalam ulan- ulan serta didalam tahun yan' sama, tan%a terle ih dahulu %ulan' (e ne'eri asal. 6. Ha!i "iran, men'andun' arti men''a un'(an, menyatu(an atau menye(ali'us(an. Kan' dima(sud disini adalah menyatu(an atau menye(ali'us(an erihram untu( mela(sana(an i adah ha!i dan umrah. Ha!i "iran dila(u(an den'an teta% er%a(aian ihram se!a( mi"at ma(ani dan mela(sana(an semua ru(un dan wa!i ha!i sam%ai selesai, mes(i%un mun'(in a(an mema(an wa(tu lama. Menurut A u Hanifah, mela(sana(an ha!i "iran, erarti mela(u(an dua thawaf dan dua sa?i.

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;

10

DA#7A/ PUS7A;A

Dr. Kusuf al-Garadhaw. 011 2anya 3awab Haji- 4mr h 5 *urban. Ca(arta 2 Pema Insani. N4'arsyah M4ede Pay4, 6ustaka pintar haji dan umrah, In4Qasi, Ca(arta25::6. Imam asy-Syau(ani, Nailul Authar, ;ita ash-Shiym, hal. 58<. Su ulus Salam, !ld. 5, hal. 5=. Dr. A dullah in Muhammad. /!raih 6uasa S!mpurna. Ca(arta 2 Pusta(a I nu ;atsir. A;. Mustafit. *upas 2untas 6uasa& Ca(arta 2 GultumMedia. Dr. H. Miftah #aridl. 6uasa- 7badah *aya /akna& Ca(arta 2 Pema Insani

Nama 2 9n''ar Ayu Saraswati Nim 2 5:333:66:6333:8 7u'as UAS AI;