Anda di halaman 1dari 7

UNIVERSITAS INDONESIA

TECHNOLOGI PERAWATAN IBU HAMIL DENGAN KELAINAN JANTUNG DI RUMAH MENGGUNAKAN RING SENSOR

Disusun Sebagai Tugas Mata Ajar Sistem Informasi Manajemen

Koordinator: Rr.T ti! Har"ati# MARS

KARTINI NIM $%%&'()&**

PROGRAM MAGISTER ILMU KEPERAWATAN KEKHUSUSAN KEPERAWATAN MATERNITAS +AKULTAS ILMU KEPERAWATAN UNIVERSITAS INDONESIA ,%$$

TECHNOLOGI PERAWATAN I ! HAMIL DENGAN "ELAINAN #ANT!NG DI R!MAH MENGG!NA"AN RING SENSOR "artini$

A-.tra! Pen%a&it jantung meru'a&an 'en%ebab &ematian utama (i(unia) 'en%a&it ini (a'at men%erang 'ria mau'un *anita+ Wanita ,ami- (engan 'en%a&it jantung a&an beresi&o terja(in%a gangguan 'er&embangan 'a(a janin &arena terja(i 'enurunan cardiac output se,ingga tranfer o&sigen &e janin ber&urang+ "esu-itan %ang (ia-ami o-e, 'era*at obsetri a(a-a, 'entauan se-ama 'era*atan (iruma,+ Ring sensor meru'a&an sa-a, satu te&,no-ogi &e'era*atan %ang (a'at (iguna&an untu& memonitor &on(isi *anita ,ami- (iruma,+ A-at ini (a'at memantau &on(isi jantung 'asien (engan te.,no-ogi photoplethysmography (an na(i o&simetri+ Cara &erja a-at ini (engan mengguna&an ge-ombang .a,a%a %ang a&an mentransfer (ata &e 'erang&at CP! (iruma, %ang nantin%a a&an (itranfer &emba-i (engan mengguna&an *ear-est &e&om'uter (i ruma, sa&it se,ingga 'era*at (a'at memantau -angsung &on(isi 'asien se-ama /0 jam mes&i'un bera(a (i ruma,+ Kata kunci: 'en%a&it jantung) &e,ami-an) ring sensor

$. Latar -/0a!an1 "e,ami-an (engan 'en%a&it jantung meru'a&an sa-a, satu 'en%ebab &ematian materna-+ Ang&a &eja(iann%a ber&isar antara 1+0 2 0+34 5An*ar) )T+ /1106+ "eban%a&an jenis 'en%a&it jantung 'a(a &e,ami-an a(a-a, 'en%a&it jantung &ongenita- %ang te-a, a(a 'a(a (iri 'asien+ Se.ara fisio-ogis jantung mam'u bera(a'tasi se-ama masa &e,ami-an+ A(a'tasi norma- %ang (ia-ami seorang *anita %ang menga-ami &e,ami-an termasu& s%stem &ar(io7as&u-er a&an memberi&an geja-a (an tan(a %ang su&ar (ibe(a&an (ari geja-a 'en%a&it jantung+ "ea(aan ini %ang men%ebab&an bebera'a &e-ainan %ang ti(a& (a'at (ito-eransi 'a(a saat &e,ami-an+ Wanita ,ami- (engan gangguan sistem &a(io7as&u-er 'er-u 'emantuaan e&stra (i

ruma, mau'un (iruma, sa&it+ "esu-itan %ang (ia-ami 'era*at a(a-a, saat 'era*atan (iruma,) ma&a (i'er-u&an te&,no-ogi &e'era*atan 5telenursing6 %ang (a'at memantau &on(isi *anita ,ami- (engan 'en%a&it jantung (iruma,+ Telenursing meru'a&an suatu 'roses 'emberian) manejemen (an &oor(inasi
asu,an serta 'emberian -a%anan &ese,atan me-a-ui te&no-ogi informasi (an te-e&omuni&asi 5CNA) /1189 Hea-t, 'rofesiona- -isensing aut,oriti /1186+

Te&no-ogi %ang (a'at (iguna&an (a-am telenursing sangat ber7ariasi) me-i'uti: te-e'on 5-and line (an te-e'on se-u-er6) personal digital assistants 5PDAs6) mesin fa&simi-i) internet) 7i(eo (an audio conferencing) te-era(io-ogi) s%stem informasi &om'uter ba,&an me-a-ui te-eroboti.s 5S.otia) /11;6 Ring sensor meru'a&an sa-a, satu te&,no-ogi &e'era*atan %ang (a'at (i guna&an o-e, *anita ,ami- (engan 'en%a&it jantung+ Sistem ini (a'at memantau &on(isi 'asien mes&i'un 'asien bera(a (i ruma,+ bi-a terja(i masa-a, 'a(a 'asien) ring sensor ini (a'at memberi&an sin%a- &e ruma, sa&it se,ingga 'asien (a'at tertangani -ebi, .e'at+ 5So&*oo R,ee et a-+ <==;6+ ,. Ka2ian 0it/rat r /+<+ "e,ami-an (engan &e-ainan jantung Se.ara fisio-ogis jantung a&an bera(a'tasi (engan &e,ami-+ !sia &e,ami-an >0?>@ minggu fre&uensi jantung a&an mening&at) se(ang&an 'a(a &e,ami-an -anjut 're&or(ium menga-ami 'ergeseran &e &iri (an sering ter(engar bising sisto-i& (i (aera, a'e&s (an &atu' 'u-mona-+ A(a'atasi materna- %ang terja(i se-ama &e,ami-an a(a-a, : a+ Pa(a trimester I terja(i 'ening&atan CO 5cardiac output) %ang (ini (an n%ata (an se-anjutn%a berangsur?angsur menurun sam'ai ma&simum 014 (iatas ni-ai norma- 'a(a trimester II+ b+ Saat 'ersa-inan) CO mening&at saat &ontra&si uterus (an menurun saat &ontra&si uterus ,i-ang

.+ Pas.a 'ersa-inan) terja(i 'eruba,an 'a(a 7o-ume (ara, sir&u-asi %ang berasa- (ari sir&u-asi utero'-asenta) ,a- ini a&an mening&at&an beban jantung+ 5Lo*(ermi-&) D+L+)A Perr%) S+E) /11>6 Pen%a&it jantung a&an menja(i -ebi, berat 'a(a 'asien %ang ,ami- (an me-a,ir&an) ba,&an (a'at terja(i (e.om'ensasi .or(is+ Se.ara fisio-ogis 'a(a ibu ,ami- juga terja(i 'eruba,an gambaran E"G se,ingg 'er-u 'emantauan eBtra o-e, 'era*at se-ama *anita ,ami- bera(a (iruma,+ Se-ama ini E-a&tro.ar(iogra',% -ebi, ban%a& (iguna&an untu& (iagnosa 'en%a&it jantung (a-am &e,ami-an &arena bersifat non?in7asif (an -ebi, aman+ Teta'i 'emeri&saan ini ,an%a (a'at (i-a&u&an (i ruma, sa&it (an untu& 'emantauan (i ruma, su-it (i-a&u&an 5POGI) /11=6 /+/+ Ring sensor Ring sensor meru'a&an sa-a, satu te.,no-ogi &e'era*atan %ang memantau &ea(aan jantung 'asien se-ama /0 jam (i ruma,+ Ring sensor ini ter(iri (ari Sensor .in.in ter(iri (ari &om'onen optoelectronic) CP!) fre&uensi 'eman.ar 5RC6) baterei (an .in.in chassis. Sensor (i&emas &e(a-am .in.in termasu& LED (engan 'anjang ge-ombang berbe(a) te&no-ogi (ari photoplethysmography (an o&simetri na(i+ Ring sensor ini (i guna&an (i jari &arena se.ara anatomi jari memi-i&i &u-it (an jaringan %ang trans'aran se,ingga a-iran (ara, arteri 5saturasi o&sigen6 (a'at ter'antau mengguna&an sensor optoelectric+ Me-a-ui sensor ini gangguang jantung (an 'ere(aran (ara, se(er,ana (a'at ter(ete&si+ Sensor ini seban(ing (engan 'erang&at %ang (iguna&an
untu& men(ete&si (en%utan mes&i'un ter(a'at gangguan se'erti e-e&tro&ar(iogram+

Me&anisme &erja ring sensor sebagai beri&ut: LED (engan (ua 'anjang ge-ombang %ang berbe(a mera, (an inframera, se.ara bergantian beruba, .a,a%a+
Me&anisme ring sensor untu& 'emantauan

meng,asi-&an

out'ut

(ari

sensor

photodiode

se,ingga

meng,asi-&an ge-ombang %ang meneta' untu& setia' 'anjang ge-ombang

te-a,

(i&embang&an

mengguna&an prototipe (engan 'eman.ar nir&abe- %ang a&an (i transmisi&an &e &om'uter+ Pa(a sistem 'emantauan 'asien) receiver (i tem'at&an 'a(a tem'at %ang te'at (i ruma, (an ter,ubung (engan &om'uter ruma, me-a-ui &aber seria-+ "om'uter ruma, a&an mengana-isis (ata %ang (irim&an (an mengirim&an sin%a- 'eringatan 'a(a 'usat telenursing me-a-ui sa-uran te-e&omuni&asi se'erti internet ji&a a(an%a gangguan 'a(a jantung+ Da-am sistem 'emantauan ring sensor ini mengguna&an (ua jenis receiver %aitu receiver g-oba- (an receiver -o&a-+ Re.ei7er g-obamemi-i&i jang&auan -ebi, -uas (an ,am'ir men.a&u' se-uru, ruma,) se(ang&an re.ei7er -o&a- memi-i&i rang&auan %ang -ebi, sem'it+ Tujuan mengguna&an re.ei7er -o&a- agar sin%a- 'emantau (a'at terus (iterima (iarea ruma, mana'un (an untu& mengeta,ui (imana &ebera(aan 'ema&ai ring sensor+ Gera&an 'asien (an 'en.a,a%aan (a'at mengganggu &erja ring sensor+
"eti&a 'asien bergera&) ga%a inersia %ang (ibuat o-e, jari men%ebab&an .in.in bergera& re-atif &e 'ermu&aan &u-it) se,ingga 'engu&uran mung&in teriso-ir+ "eti&a .in.in men%entu, 'ermu&aan -ing&ungan) ga%a &onta& (a'at men%ebab&an (istorsi 'engu&uran a&ibat 'er'in(a,an re-atif (ari sensor jari+ Se-ain itu 'en.a,a%aan se&itarn%a a(a-a, sumber utama untu& 'engu&uran o'ti&+ Gangguan ini menurun&an &ua-itas 'engu&uran+

*. K/.i34 0an dan r/!o3/nda.i Ring sensor muru'a&an sa-a, satu te&no-ogi &e'era*atan %ng (i guna&an untu& memantau &on(isi 'asien se-ama /0 jam (i ruma,+ A-at ini mengguna&an te&no-ogi (ari photoplethysmography (an o&simetri na(i) serta mengguna&an optoelectric sensor %ang (a'at memantau gangguan jantung (an 'ere(aran (ara,+ Sin%a-?sin%a- %ang terbentu& (ari sensor tersebut a&an (itransmisi&an me-a-ui &om'uter (i ruma, untu& men(iagnosis &on(isi jantung 'asien+ "om'uter ruma, a&an mengana-isis (ata %ang (irim&an (an mengirim&an sin%a- 'eringatan 'a(a 'usat telenursing me-a-ui sa-uran te-e&omuni&asi se'erti internet ji&a a(an%a gangguan 'a(a jantung+ Ring sensor ini (a'at membantu menurun&an ang&a &ematian ibu %ang (ia&ibat&an &arena &e,ami-an (engan 'en%a&it jantung+ Dengan mengguna&a ring sensor &on(isi jantung ibu a&an ter'antau setia' saat mes&i'un bera(a (i ruma,+ Da5tar 4 .ta!a An*ar) )T+ /110+ Wanita Kehamilan Dan Penyakit Jantung+ agian "ar(io-ogi (an "e(o&teran Das&u-er+ C" !ni7ersitas Sumatera !tara+Dia&ses me-a-ui ,tt':EEre'ositor%+usu+a.+i(EbitstreamE</>08@3;=E>0;8E<EgiFi?ba,ri<<+'(f+ (ia&ses tangga- < No7ember /1<<
Cana(ian Nurses Assosiation+ 5/1186+ NurseOne) t,e Cana(ian Nurses Porta- Otta*a+ Di'ero-e, me-a-ui ***+.na?a-i.+.a+ Tangga- / No7ember /1<<

Hea-t, 'rofesiona- -isensing aut,oriti. 5/1186+ Nursing and Mid ifery !oard of the Northern Territory" TeleNursing Practice #tandards+ Arti&e-+ Dia&ses me-a-ui ,tt':EE***+,ea-t,+nt+go7+auE-ibrar%Es.ri'tsEobje.tif%Me(ia+as'BG fi-eH'(fE<>E;=+'(fAsiteIDH<Ast+ Tangga- >< O&tober /1<< Lo*(ermi-&) D+L+) A Perr%) S+E+ 5/11>6+ Maternity nursing+ 5@ t, E(6+ St Louis: Mosb% Iear oo& In.+

Per&um'u-an Obstetri (an Gine&o-ogi In(onesia+ 5/11=6+ Kumpulan pedoman pengelolaan kasus+ Him'unan &e(o&teran fetomaterna- POGI+ S.otia+ 5/11;6+ Telenursing practice guideline+ Co--ege of Registere( Nurses of No7a S.otia+ Dia&ses me-a-ui ***+'roJuest+.om tangga- / No7ember /1<<+ So&*oo R,ee et a-+ <==;+ $ t enty%&our 'our Tele%Nursing #ystem (sing )ing #ensor. !+S+A: Massa.,usetts Institute of Te.,no-og%+ Dia&ses me-a-ui ,tt':EE***+so&*oo+.omEEM S=;'a'er+'(f+ Di a&ses tangga- < no7ember /1<<+