Anda di halaman 1dari 12

SSP 2233 Teori-teori Pendidikan Seni

Pensyarah: Hassan Mohd Ghazali


TEORI-TEORI SENI
Kandungan:
1. Pengenalan
2. Teori Erwin Panofsky - Ikonografi
3. Teori Susanne K. Langer

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


PENGENALAN
• Teori ini membicarakan tentang objek dan makna
• Beliau telah mengutarakan suatu teori yang bercakap
tentang objek dan makna melalui penyataan ikonografi
atau sekarang ini disebut ikon.
• Objek dan makna bukanlah bentuk

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


IKONOGRAFI
• Ikonografi merupakan persoalan ikon yang memperkatakan
tentang objek dan makna
• Peringkat awal Panofsky menerangkan tetang objek dan makna
apabila menceritakan bahawa kawannya menegur beliau
dengan mengangkat topi.
• Dengan mengangkat topi itu beliau telah mengatakan itu suatu
petanda tetang objek dan makna.
• Simbol mengangkat topi adalah suatu makna yang mendalam
itu samada menghormati, menegur,bermesra atau sopan santun
• Makna itu juga boleh dikatakan sebagai makna inprisit atau
makna dalaman.
• Makna tersebut tidak dapat diterima pada tempat yang lain.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


IKONOGRAFI
OBJEK DAN MAKNA DALAM KARYA SENI

Terdapat 3 objek dan makna dalam karya seni


1. Objek yang natural atau primari
2. Objek yang biasa atau sekunder
3. Makna intrinsik atau isi.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


IKONOGRAFI
1. Objek yang natural

• Objek yang natural atau primari terbahagi kepada Fakta dan


Ekspesi
• Makna diberoleh daripada bentuk
• Menurutnya bentuk adalah dihasil daripada konfigurasi garisan,
warna, diperbuat dari gangsa atau batu.
• Objek natural adalah manusia, binatang, tumbuh-tumbuhan,
rumah dan alatan.
• Makna yang berhubung dengan objek diperolehi dari peristiwa.
• Makna juga diperolehi dari perasaan seperti sedih dan suasana,
misalnya suasana rumah mewah atau rumah yang biasa.
• Alam berbentuk demikian dipanggil objek primari dan motif seni
yang asas.
• Motif-motif tersebut dihuraikan sebagai pra-ikonografi dalam
karya seni.
SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni
IKONOGRAFI
2. Objek yang biasa atau sekunder

• Beliau menggambarkan sebuah arca objek lelaki yang


memengang pisau mewakili ‘St. Bartholomew’ dan objek
perempuan memengang buah peach adalah sebagai personaliti
‘Kejujuran’.
• Beliau juga menggambarkan objek karya lukisan ‘The last
supper’ dalam gambaran dua watak jahat dan baik.
• Dalam karya di atas menunjukkan peristiwa dan makna
• Dalam hal yang demikian, maka dalam pengolahan karya di atas
terangkumlah persoalan objek yang digambarkan dengan
peristiwa. Disamping karya tersebut mencantumkan persoalan
komposisi.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


IKONOGRAFI
3. Makna Intrinsik atau Isi

• Beliau mendefinisikan makna melalui sejumlah prinsip yang


menentukan sikap sesuatu negara, zaman, kelas atau pendirian
agama dan falsafah.
• Kesemuanya adalah dinyatakan melalui personaliti seseorang
melalui karya seni
• Beliau menyatakan kepentingan kaedah komposisi dan
ikonogarafi dalam sesebuah karya.
• Beliau telah membuktikan sebuah karya bertajuk ‘ Virgin Mary’
dimana Mary terbaring diatas sofa melutut memujuk ‘Baby
jesus’. Gambaran objek karya menunjukkan skema tiga segi.
• Dari segi ikonografi mempunyai makna yang intrinsik.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


SUSANNE K. LANGER
• Beliau adalah ahli falsafah Amerika, pernah mengajar di Kolej
Radcliffe dan Kolej Connecticut sebagai profesor.
• Karya belaiu ialah: An Introduction to symbolic Logic, Feeling
and Form: A Theory of Art dan banyak lagi.
• Baliau menyatakan dalam falsafah seni, Bentuk atau Form
menjadi tumpuan utama.
• Beliau menerangkan tentang definisi seni dan fungsi seni.
• Beliau berpengang kepada 7 konsep teknik yang pelbagai
dalam karya seni iaitu: Lambang, abstraksi, ekspresi, perasaan,
bentuk, ilusi dan imej yang tersirat.
• Lambang, abstraksi, ekspresi, perasaan dan bentuk adalah
bersangkutan dengan takrif seni
• Sementara ilusi dan imej tersirat adalah tesis tentang fungsi
seni.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


SUSANNE K. LANGER
• Perkataan perasaan yang digunakan oleh beliau merangkumi
dalam semua hal yang dapat dirasakan tau dialami, termasuklah
kesakitan, sedih, pilu, riang, gembira, dendam, ketengangan
intelek dll.
• Menurut beliau bentuk mempunyai pengertian yang amal luas.
• Bentuk dapat difahami antara lain sebagai bentuk soneta dan
balada dalam puisi dan bentuk simfoni dalam muzik.
• Dalam pengertian ini bentuk merupakan sebahagian kecil
daripada bentuk yang dimaksudkan oleh beliau.
• Dalam karya seni visual, bentuk adalah struktur, kejelasan, satu
kesatuan yang dihasilkan daripada hubungan faktor-faktor yang
saling berkaitan.
• Secara ringkasnya bentuk adalah suatu kesatuan yang
disatukan.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


SUSANNE K. LANGER
• Perkataan perasaan yang digunakan oleh beliau merangkumi
dalam semua hal yang dapat dirasakan tau dialami, termasuklah
kesakitan, sedih, pilu, riang, gembira, dendam, ketengangan
intelek dll.
• Menurut beliau bentuk mempunyai pengertian yang amal luas.
• Bentuk dapat difahami antara lain sebagai bentuk soneta dan
balada dalam puisi dan bentuk simfoni dalam muzik.
• Dalam pengertian ini bentuk merupakan sebahagian kecil
daripada bentuk yang dimaksudkan oleh beliau.
• Dalam karya seni visual, bentuk adalah struktur, kejelasan, satu
kesatuan yang dihasilkan daripada hubungan faktor-faktor yang
saling berkaitan.
• Secara ringkasnya bentuk adalah suatu kesatuan yang
disatukan.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


SUSANNE K. LANGER
• Menurutnya Abstraksi tidak hanya terbatas kepada objek-objek,
malah abstraksi juga dapat digunakan untuk peluahan rasa.
• Karya seni ialah lambang ikon pada perasaan manusia, yakni
lambang bagi maksud sesuatu.
• Lambang bagi seni ialah unsur-unsur dalam karya seni yang
bersifat seperti kekudusan dan cinta.
• Langer menyatakan bahawa semua karya seni adalah memiliki
satu ciri yang sama iaitu mengabstraksi lambang melalui
gambaran.
• Semua karya seni menggambarkan bentuk-bentuk peasaan
manusia.
• Semua luahan perasaan dalam karya seni adalah luahan
perasaan subjektif yang sukar difahami.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni


SUSANNE K. LANGER
• Sama juga lambang bersifat ikon hanya difahami oleh
pengkarya sahaja.
• Langer menyatakan bahawa karya seni meniru perasaan
manusiawi walaupun peniruan itu tidak ketara.
• Teori peniruan Plato tidak diterima oleh Langer. Bagi langer
karya seni bukanlah peniruan ianya adalah perasaan pengkarya.
• Beliau berpendapat karya seni hanyalah sebagai ilusi.
• Pengukuhannya ialah semua karya seni ada makna tersirat di
dalam perasaan pengkarya.
• Beliau berpendapat dalam ruang karya seni berbeza dengan
ruang yang terdapat disekitar.
• Contohnya ruang dalam lukisan adalah ilusi berbanding dengan
ruang sebenar.

SSP2233 Teori-teori Pendidkan Seni