Anda di halaman 1dari 9

NUCLEUS NO 1.

KISI-KISI Bagian-bagian nucleus: Nuclear Envelope/ Selaput Nukleus: Merupakan membran ganda membran luar dan membran dalam! "ang me"elubungi nukleus# berp$ri-p$ri bersambungan dengan %E. &ungsi: Memisa'kan nukle$plasma cairan nukleus! dari si($plasma. )n(ara membran luar dan membran dalam dipisa'kan $le' perinuclear space. *ada bagian permukaan membran luar saling ber'ubungan dengan %E. Membran dalam (idak dikelilingi $le' rib$s$m melainkan ber'ubungan dengan kr$ma(in. Nukleoplasma: +i dalam cairan nukle$plasma (erdapa( k$mp$nen nuclear (erdiri dari benang-benang kr$ma(in dan nukle$lus. Selain i(u ,uga (erdapa( nuklear pr$(ein# +N) dan %N) &ungsi memban(u dalam pr$ses-pr$ses "ang (er,adi dalam nukle$lus "ai(u : penggandaan replikasi!# pen"alinan (ranskripsi!# dan kegia(an pasca pen"alinan. Kromatin / kromosom: Kr$m$s$m (erdiri dari +N) dan *r$(ein -is($n. K$mp$sisi +N) dan *r$(ein 1:1. S(ruk(ur kr$ma(in (ampak seper(i benang-benang "ang saling membeli(# pada saa( sel membela' (ampak sebagai kr$m$s$m indi.idual. Nukleolus / anak inti: (erdapa( didalam nukle$plasma# (empa( (ranskripsi r+N) men,adi r%N). /empa( adan"a r+N). Kumpulan dari r+N) karena adan"a ma(riks pr$(ein. Nuclear pore / pori pori nukleus: *ada nuclear en.el$pe (erdapa( nuclear p$re "ang ber0ungsi un(uk memuda'kan pengangku(an ba'an a(au sen"a1a makr$ dari a(au ke si($plasma. Lubang pada nucleus ber.ariasi (ergan(ung pada spesies dan (ipe sel n"a. *ada mamalia# nuclear p$re paling ban"ak# 'ampir seluru' permukaan dikelilingi nuclear p$re. Nukle$lus: +e0inisi dan pr$ses ker,a nucle$lus: Ben(uk bundar3l$n,$ng. Merupakan pusa( "ang pen(ing un(uk mengendalikan a(au menga(ur pr$ses seluler "ang diperlukan un(uk seluru' ak(i.i(as sel seper(i per(umbu'an dan pembela'an sel. &ungsi u(ama dari nukle$lus adala' un(uk mempr$duksi dan meraki( subuni( "ang memben(uk rib$s$m. %ib$s$m adala' si(us un(uk sin(esis pr$(ein. Nukle$lus memainkan peran (idak langsung namun pen(ing dalam sin(esis pr$(ein dengan meraki( subuni( rib$s$m. *eraki(an subuni( rib$s$m (er,adi dengan cara beriku(: Nukle$lus adala' l$kasi un(uk (ranskripsi r%N) prekurs$r m$lekul dari +N). M$lekul prekurs$r r%N) pan,ang "ang di$la' un(uk memben(uk 4 %N) ma(ang. Langka' selan,u(n"a dalam pr$ses adala' pengemasan. %N) dikemas bersama beberapa# ben(uk-ben(uk k'usus dari pr$(ein. )k'irn"a# uni( rib$s$m (erben(uk. Uni(-uni( rib$s$m dapa( ber.ariasi dalam ukuran. Ba'an baku dalam ben(uk subuni( rib$s$m "ang dibu(u'kan un(uk pr$ses pener,ema'an. *eraki(an subuni( rib$s$m diangku( ke si($plasma sel "ai(u di luar nukle$lus! dan berpar(isipasi dalam pr$ses pener,ema'an sin(esis pr$(ein!.

2.

4.

Kr$m$s$m: bagian-bagian kr$m$s$m# (a'ap pemben(ukan kr$m$s$m# ker,a kr$m$s$me: Bagian kr$m$s$m: kr$ma(id adala' sala' sa(u dari dua lengan 'asil replikasi kr$m$s$m. Kr$ma(id masi' meleka( sa(u sama lain pada bagian sen(r$mer. Kr$m$mer merupakan s(ruk(ur berben(uk manik-manik "ang merupakan akumulasi dari ma(eri kr$ma(in "ang (erkadang (erli'a( saa( in(er0ase. Sen(r$mer adala' daera' kns(riksi pelekukan! di seki(ar per(enga'an kr$m$s$m. *ada sen(r$mer (erdapa( kine($k$r. Kine($k$r adala' bagian kr$m$s$m "ang merupakan (empa( peleka(an benag-benang spindel selama pembela'an in(i dan merupakan (empa( meleka(n"a lengan kr$m$s$m. Lekukan kedua *ada beberapa kr$m$s$m (erdapa( lekukan kedua "ang berada di sepan,ang lengan dan ber'ubungan nucle$lus. Ole' karena i(u disebu( dengan NO% Nucleolar Organizing Regions). Sa(eli( adala' bagian kr$m$s$m "ang berben(uk bula(an dan (erle(ak di u,ung lengan kr$ma(id. Sa(eli( berben(uk karena adan"a k$ns(riksi sekunder di daera' (ersebu(. /el$mer merupakan is(ila' "ang menun,ukkan daera' (eru,ung pada kr$m$s$m. /el$mer ber0ungsi un(uk men,aga s(abili(as bagian u,ung kr$m$s$m agar +N) di daera' (ersebu( (idak (erurai. *emben(ukan kr$m$s$m: *r$ses pengemasan +N) dan pr$(ein (er,adi pada (a'ap pr$0ase. *r$ses "ang (er,adi adala' sebagai beriku(# Un(ai +N) dipin(al dalam sua(u pr$(ein 'is($n# men,adi sua(u uni( "ang disebu( nukle$s$m. Nukle$s$m sa(u dengan "ang lainn"a bergabung memben(uk benang "ang lebi' pada( dan (erpin(al men,adi lipa(an-lipa(an "ang disebu( dengan s$len$id. S$len$id sa(u dan "ang lainn"a bergabung dan lebi' pada( lagi memben(ik sua(u benang "ang disebu( kr$ma(in. Benang-benang 'alus kr$ma(in memada( memben(uk lengan kr$ma(id. Lengan kr$ma(id berpasangan memben(uk kr$m$s$m. Ker,a kr$m$s$m: Kr$m$s$m mengandung gen. Se(iap gen dalam m$lekul +N) memba1a ins(ruksi un(uk membua( sa(u ,enis pr$(ein. /ugas gen dalam m$lekul +N) adala' un(uk memberi(a'u sel bagaimana mempr$duksi semua sen"a1a kimia "ang berbeda pr$(ein! "ang mereka bu(u'kan un(uk membua( agar ber0ungsi dengan baik. +N) merupakan m$lekul pan,ang "ang men"impan in0$rmasi gene(ik. /$(al in0$rmasi gene(is "ang di dalam +N) sua(u sel disebu( gen$m. 5en$m +N) (ersusun a(as gen-gen. /iap gen mengandung sa(u uni( in0$rmasi mengenai sua(u karak(er "ang dapa( diama(i. 5en (erdapa( di dalam kr$m$s$m# dengan ka(a lain gen adala' 0ragmen +N) di dalam kr$m$s$m. Nuclear p$re: 0ungsi# c$n($' (ransp$r(asi pada nuclear p$re imp$r(in# eksp$r(in! &ungsi: un(uk memuda'kan pengangku(an ba'an a(au sen"a1a makr$ dari a(au ke

6.

si($plasma. *ada (a'ap (ersebu(# m$lekul carg$ p$lipep(ida "ang akan di(rans0er ke nukle$plasma! bersamaan dengan NLS akan berin(eraksi dengan imp$r(in kar"$p'erin! "ang merupakan m$lekul pr$(ein "ang (erliba( dalam (ransp$r p$lipep(ida dan %N* rib$nukle$pr$(ein! menu,u ke nukle$-plasma. M$lekul carg$ "ang bersamaan dengan NLS se(ela' berin(eraksi akan memben(uk sua(u k$mpleks. K$mpleks dari carg$# NLS# dan imp$r(in akan berin(eraksi dengan %an5+* %as-rela(ed nuclear 5+*!. %an5+* memban(u k$mpleks carg$# NLS# dan imp$r(in menu,u ke nukl$plasma. Se(ela' menu,u ke nukle$plasma# maka %an5+* dik$n.ersi men,adi %an5/* $le' 5)*. *engk$n.ersian (ersebu( men"ebabkan peruba'an k$n0$rmasi "ang mengakiba(kan imp$r(in dan %an5/* memben(uk sebua' k$mpleks. Semen(ara carg$ dan NLS masi' bersamaan di dalam nukle$plasma "ang selan,u(n"a NLS akan dipeca' dengan en7im. K$mpleks imp$r(in-%an5/* akan meninggalkan nukle$plasma menu,u si($s$l melalui N*Cs. Ke(ika k$mpleks imp$r(in-%an5/* suda' berada di si($s$l# maka k$mpleks (ersebu( dipeca' men,adi imp$r(in dan %an5+* $le' 5)* "ang akan digunakan un(uk mekanisme seper(i sebelumn"a *L)SM) MEMB%)NE NO 1. KISI-KISI S(ruk(ur membrane plasma: merupakan lapisan ganda bila"er! Ke(ebalann"a 'an"a 8#9 sampai 1: nm. Membran sel bersi0a( 'idr$0$bik Membran si($plasmik bersi0a( 'idr$0ilik /erdiri dari sen"a1a lipida# pr$(ein# dan karb$'idra( S(ruk(ur0$s0$lipid: &$s0$lipid (erdiri a(as empa( k$mp$nen: asam lemak# gugus 0$s0a(# alk$'$l "ang mengandung ni(r$gen# dan sua(u kerangka. &$s0$lipid memiliki kerangka gliser$l dan 2 gugus asil. *ada p$sisi ke(iga dari kerangka gliser$l di (empa(i $le' gugus 0$s0a( "ang (erika( pada amin$ alk$'$l.

2.

4. 6.

M$lekul 0$s0$lipid dapa( dipandang (erdiri dari dua bagian: "ai(u kepala dan ek$r. Bagian kepala memiliki mua(an p$si(i0 dan nega(i0 ser(a bagian ek$r (anpa mua(an. Bagian kepala karena bermua(an bersi0a( 'idr$0ilik a(au laru( dalam air sedangkan bagian ek$r bersi0a( 'idr$0$bik a(au (idak laru( dalam air. &$s0$lipid dig$l$ngkan sebagai lipid am0ipa(ik. Sin(esis membrane plasma: *eran k$les(er$l: memban(u mens(abilkan membran. K$les(er$l meng'amba( pen"usunan-rapa( 0$s0$lipid# k$les(er$l ,uga memban(u menurunkan su'u membran ,ika su'u diseki(ar naik. ;ika membran membeku permeabili(asn"a beruba'# pr$(ein en7ima(ik di dalamn"a mungkin men,adi inak(i0. /ransp$r(asi pada membrane plasma (ransp$r( ak(i0# pasi0!: /ransp$r pasi0 /ransp$r pasi0 merupakan perpinda'an 7a( "ang (idak memerlukan energi. *erpinda'an 7a( ini (er,adi karena perbedaan k$nsen(rasi an(ara 7a( a(au laru(an. /ransp$r pasi0 melalui peris(i1a di0usi# $sm$sis# dan di0usi (erban(u. a. +i0usi +i0usi dapa( diar(ikan perpinda'an 7a( pada(# cair# dan gas! dari laru(an k$nsen(rasi (inggi 'iper($nis! ke laru(an dengan k$nsen(rasi renda' 'ip$(enis!. +engan ka(a lain se(iap 7a( akan berdi0usi menuruni gradien k$nsen(rasin"a. -asil dari di0usi adala' k$nsen(rasi "ang sama an(ara laru(an (ersebu( dinamakan is$($nis. Kecepa(an 7a( berdi0usi melalui membran sel (idak 'an"a (ergan(ung pada gradien k$nsen(rasi# (e(api ,uga pada besar# mua(an# dan da"a laru( dalam lemak lipid!. Membran sel kurang permeabel (er'adap i$n-i$n Na<# Cl=# K<! dibandingkan dengan m$lekul kecil "ang (idak bermua(an. +alam keadaan "ang sama m$lekul kecil lebi' cepa( berdi0usi melalui membran sel daripada m$lekul besar. M$lekul-m$lekul "ang bersi0a( 'idr$0$bik dapa( bergerak dengan muda' melalui membran daripada m$lekul-m$lekul 'idr$0$lik. M$lekul-m$lekul "ang besar dan i$n dapa( bergerak melalui membran. b. +i0usi (er0asili(asi +i0usi (er0asili(asi meliba(kan di0usi dari m$lekul p$lar dan i$n mele1a(i membran dengan ban(uan pr$(ein (ransp$r. *r$(ein (ransp$r merupakan pr$(ein k'usus "ang men"ediakan sua(u ika(an > sik bagi m$lekul "ang sedang bergerak. *r$(ein (ransp$r ,uga meren(angkan membran sel se'ingga men"ediakan sua(u mekanisme un(uk pergerakan m$lekul. +i0usi (er0asili(asi ,uga merupakan (ransp$r pasi0 karena 'an"a mempercepa( pr$ses di0usi dan (idak meruba' ara' gradien k$nsen(rasi. c. Osm$sis Osm$sis merupakan di0usi air melalui selapu( semipermeabel. )ir akan bergerak dari daera' "ang mempun"ai k$nsen(rasi laru(an renda' ke daera' "ang mempun"ai k$nsen(rasi laru(an (inggi. /ekanan $sm$sis dapa( diukur dengan sua(u ala( "ang disebu( $sm$me(er. )ir akan bergerak dari daera' dengan (ekanan $sm$sis renda' ke daera' dengan (ekanan $sm$sis (inggi. Sel akan mengeru( ,ika berada pada lingkungan "ang mempun"ai k$nsen(rasi laru(an lebi' (inggi. -al ini (er,adi karena air akan keluar meninggalkan sel secara $sm$sis. Sebalikn"a ,ika sel berada pada lingkungan "ang 'ip$($nis k$nsen(rasi renda'! sel akan ban"ak men"erap air# karena air ber$sm$sis dari lingkungan ke dalam sel. ;ika sel-sel (ersebu( adala' sel (umbu'an#

9.

maka akan (er,adi (ekanan (urg$r apabila dalam lingkungan 'ip$($nis. Sebalikn"a ,ika sel (umbu'an beradapada lingkungan 'iper($nis# dapa( mengalami plasm$lisis "ai(u (erlepasn"a sel dari dinding sel. /ransp$r( ak(i0 *ada (ransp$r ak(i0 diperlukan energi dari dalam sel un(uk mela1an gradien k$nsen(rasi. /ransp$r ak(i0 sanga( diperlukan un(uk memeli'ara keseimbangan m$lekul-m$lekul di dalam sel. Sumber energi un(uk (ransp$r ak(i0 adala' )/* aden$sin (ri0$s0a(!. /ransp$r ak(i0 primer dan sekunder /ransp$r ak(i0 primer membu(u'kan energi dalam ben(uk )/*# sedangkan (ransp$r ak(i0 sekunder memerlukan (ransp$r "ang (ergan(ung pada p$(ensial membran. Kedua ,enis (ransp$r (ersebu( saling ber'ubungan era( karena (ransp$r ak(i0 primer akan mencip(akan p$(ensial membran dan ini memungkinkan (er,adin"a (ransp$r ak(i0 sekunder./ransp$r ak(i0 primer dic$n($'kan pada keberadaan i$n K< dan Na< dalam membran. Keban"akan sel memeli'ara k$nsen(rasi K< lebi' (inggi di dalam sel daripada di luar sel. Semen(ara k$nsen(rasi Na< di dalam sel lebi' kecil daripada di luar sel./ransp$r ak(i0 sekunder dic$n($'kan pada asam amin$ dan gluk$sa dengan m$lekul pengangku(ann"a berupa pr$(ein (ransp$r k'usus. *engangku(an (ersebu( bersama dengan pengangku(an Na< un(uk berdi0usi ke dalam sel. *engangku(an Na< adala' (ransp$r ak(i0 primer "ang memungkinkan (er,adin"a p$n(ensial membran# se'ingga asam amin$ dan gluk$sa dapa( masuk ke dalam sel. %IBOSOME ? EN+O*L)SMIC %E/ICULUM NO 1. KISI-KISI S(ruk(ur rib$s$me: %ib$s$m (erdiri dari 2 sub uni( "ai(u sub uni( besar dan kecil. Masing-masing disusun $le' r%N) dan pr$(ein rib$s$m. S(uk(ur rib$s$m mere0leksikan 0ungsin"a un(uk mengumpulkan m%N) dengan (%N) pemba1a asam amin$. Sua(u rib$s$m memiliki sa(u (empa( pengika(an m%N) subuni( kecil! dan (iga (empa( pengika(an (%N) dikenal dengan (empa( E e@i(!# * pep(idil!# dan ) amin$sil! "ang (erdapa( pada sub uni( besar. /empa( E merupakan (empa( keluar (%N) "ang (idak bermua(an. /empa( * merupakan (empa( pengika(an (%N)-pep(idil biasan"a pengika( (%N) "ang meleka( pada ran(ai p$lipep(ida "ang sedang (umbu'. /empa( ) merupakan (empa( pengika(an (%N)- amin$asil biasan"a mengika( (%N) "ang memba1a asam amin$ beriku(n"a "ang akan di(amba' pada ran(ai p$lipep(ida. *erbedaan pada eukari$( dan pr$kari$( (erdapa( pada ukuran dan ,umla' %N) pen"usunn"a. *emben(ukan rib$s$me:

2.

4.

C$ (ranslasi$nal dan p$s( (ransslasi$nal:

6.

&ungsi %e(ikulum end$plasma kasar peris(i1a "g (er,adi pada membrane3 lumen %E kasar!: %e(ikulum End$plasma %E! kasar %E! adala' %e(ikulum End$plasma %E! "ang dileka(i rib$s$m. %e(ikulum End$plasma %E! memiliki peran anab$lik dan pr$(ek(i0. *eran anab$lik "ai(u mensin(esis k$les(er$l# '$rm$n s(er$id# dan asam-asam empedu. *eran ka(ab$lik "akni dapa( menguba' a(au mene(ralisir ba'an "ang bersi0a( ($ksik. *r$ses glik$silasi "ang (er,adi di dalam %E dan )5 ber,alan dengan uru(an "ang (e(ap dan (era(ur. *ada %E dan se(iap sis(erna )5 (er,adi peris(i1a (er(en(u dengan ka(alisa($r en7im "ang (erdapa( pada %E dan masing-masing sis(erna. Semua pr$(ein "ang di'asilkan dari %EK# kecuali "ang un(uk membran %E sendiri# masuk ke lumen sis(erna )5 bagian cis# selan,u(n"a ke bagian media dan ak'irn"a masuk bagian (rans. +ari %E ke )5 pr$(ein dikemas dalam .esikel (ransisi sedang dari sis(erna sa(u ke "ang lain pr$(ein dikemas dalam .esikel-.esikel kecil "ang diben(uk dari sis(erna. *emila'an pr$(ein berdasar p$lipep(ida is"ara( p$lipep(ida sin"al! "ang dipun"ai $le' masing-masing pr$(einA misaln"a pr$(ein un(uk lis$s$m mempun"ai p$lipep(ida sin"al

9.

B.

"ang berbeda dari pr$(ein un(uk sekresi. *ada membran ,ala (rans 5$lgi (erdapa( resep($r un(uk masing-masing p$lipep(ida sin"al. +engan demikian pr$(ein dengan p$lipep(ida sin"al (er(en(u akan (erika( pada resep($r "ang sesuai. Selan,u(n"a dari bagian membran ,ala (rans g$lgi "ang suda' mengika( pr$(ein (er(en(u (erben(uk (unas "ang ak'irn"a (erlepas memben(uk .esikel (ransp$r a(au .esikel sekresi. &ungsi %e(ikulum end$plasma 'alus: %e(ikulum End$plasma %E! 'alus %E! adala' %e(ikulum End$plasma %E! "ang (idak dileka(i rib$s$m# "ang ber0ungsi dalam bermacam-macam pr$ses me(ab$lisme# (ermasuk sin(esis lipid# me(ab$lisme karb$'idra(# ser(a mena1arkan $bar dan racun. En7im%e(ikulum End$plasma %E! 'alus pen(ing un(uk sin(esis lipid# (ermasuk 0$s0$lipid dan s(er$id. +ian(ara s(er$id "ang di'asilkan $le' %e(ikulum End$plasma %E! 'alus adala' '$rm$n seks .er(ebra(a dan berbagai '$rm$n s(er$id "ang di sekresi $le' kelen,ar adrenalin. )pa "ang (er,adi di %E 'alus:

5OL5I )**)%)/US NO KISI-KISI

1.

&ungsi appara(us g$lgi: Mempr$ses pr$(ein dan m$lekul lain "ang akan dieksp$r ke luar sel a(au ke membran sel. *eraki(an makr$m$lekul ka"a karb$'idra( *emben(ukan lis$s$m dan akr$s$m *emben(ukan dinding sel (umbu'an *eris(i1a "ang (er,adi di dalam appara(us g$lgi C$n($'ren(e(anspesi0ikasi pr$(ein dari %E kasar = appara(us g$lgi *er,alanan .esicle pr$(ein c$a(! Sebelum %E men(ransl$kasi pr$(ein menu,u ke badan g$lgi# maka %E akan mengemas pr$(ein dalam .esikel. )dapun pr$ses (erben(ukn"a .esikel diilus(rasikan pada gambar C. *ada gambar (ersebu(# carg$ pr$(ein! akan berika(an baik secara langsung maupun secara (idak langsung dengan man(el c$a(! dari CO*II# membran# dan adan"a e@i( signal. Se(ela' (erk$nsen(rasi dalam sua(u membran %E# maka (erben(ukla' kuncup budding! dan selan,u(n"a (erben(ukla' .esikel Mekanisme sekresi pr$(ein dari %E menu,u badan g$lgi dapa( di,elaskan melalui gambar 1:. *ada gambar 1:. ). men,elaskan .esikel dari badan g$lgi "ang akan dikembalikan lagi menu,u %E dengan memba1a residen( pr$(ein 1arna mera'! "ang mana .esikeln"a akan dibungkus dengan sin"al pemba1a .esikel berupa CO*I 1arna biru!. )gar residen( pr$(ein (ersebu( dapa( di (erima $le' %E# maka residen( pr$(ein memiliki signal seDuence berupa L"s-)sp-5lu-Le K+EL!. Semen(ara pada gambar 1:. B. Men,elaskan dua ,alur# "akni sekresi dari %E ke badan g$lgi dan pengembalian residen( pr$(ein dari badan g$lgi ke %E. *ada saa( secre($r" pr$(ein "ang memiliki sin"al )sp-E-5lu 1arna kuning! akan disekresikan# %E akan memben(uk .esikel dengan dibungkus $le' CO*II. Selan,u(n"a .esikel (ersebu( di(rans0er menu,u badan g$lgi. +isisi lain residen( pr$(ein dari badan g$lgi akan di(rans0er menu,u ke %E dengan dibungkus $le' CO*I

2. 4. 6.

9.

)n(er$grade %e(er$grade

LISOSOM NO 1. 2. KISI-KISI *emben(ukanlis$s$m Lis$s$m primer dansekunder

SI/OSKELE/ON NO 1. 2. 4. 6. KISI-KISI *erbedaans(ruk(urdan0ungsian(ara micr$(ubule# micr$0ilamen(# 0ilamen( in(ermedie( +inamika ins(abili(" padamikr$(ubul *eranmikr$(ubuldalampembela'andanperansi($skele($ndalamke'idupansel Implikasidalamkese'a(an