Anda di halaman 1dari 12

Kontabiliteti Publik Kontabiliteti sht nj nga tre funksionet themelore n aktivitetet e nj biznesi: 1.prodhimi, 2.marketingu. 3. kontabiliteti, 1.

nj biznes prodhues duhet te kemi produkte t mira e t prodhuara me efikasitet e !ila sht puna e funksionit t prodhimit. 2."uhet n t njejtn koh t kemi nj marketing t sukseshm n mn#r $ ai produ!t te shitet. 3."he duhet t kemi kontabilist kompetent pr t par nse t gjitha kto veprimtari jan fitim%prurse dhe pr t ofruar informa!ione finan!iare pr ti mundsuar mena&hmentit t ndrmarrjes ose organizimit publik marrjen evendimeve. Kontabiliteti sht s#stem informa!ioni $ mat,prpunon dhe komunikon informa!ionin finan!iar t nj entiteti ekonomik. 'lojet kr#esore te organizatave ne sektorin publik jan: (nstitu!ionet $everitare%$everia $ndrore,$everia komunale,$#teti,etj (stitu!ionet edukative%shkollat publike,kolegjet dhe shkollat tjera private,universitetet. (nstitu!ionet shndetsore dhe so!iale%spitalet,shtpit e shndetit,agjen!it pr shrbime so!iale etj. Po ashtu% agjen!it religjioze dhe humanitare,fonda!ionet etj. Kontabiliteti publik pas$#ron kr#esisht veprimtarin ekonomike%finan!iare t organizatave publike,ma dhe kontrollon krijimin e burimeve finan!iare dhe prdorimin e t#re,n prputhje me planifikimin bu&hetor. Kontabiliteti publik prmbledh: 1.kontabilitetin e shtetit,2.kontabilitetin e $everive komunale,3.kontabilitetin e ndrmarrjeve publike,).kontabilitetin e organizatave dhe institu!ioneve jo fitimprurse. 1.Kontabiliteti i shetetit%jep informa!ion dhe kontrollon realizimin e t ardhurave dhe t shpenzimeve t bu&hetit t shtetit si dhe pas$#ron dhe kontrollon veprimtarin ekonomike%finan!iare t organeve t pushtetit $endror. Kontabilitetit i shetetit prfshin* a.kontabilitetin e thesarit t shtetit b.kontabilitetin e institu!ioneve administrative kombtare. 2.kontabiliteti i $everive komunale%pas$#ron veprimtarin ekonomike%finan!iare t $everive komunale. 3.kontabiliteti i ndrmarrjeve publike%nuk ndr#shon nga kontabiliteti i ndrmarrjeve private. ).kontabiliteti i institu!ioneve jofitimprurse dhe +,-%ve sht disiplin e ve$ant ekontabilitetit.

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik 'idhja n mes kontabilitetit publik dhe bu&hetit t shtetit. %.u&heti i shetetit sht plan finan!iar i shtetit per periudhen nj vje$are.ai detajohet sipas muajve dhe zbatimi i i tij kontrollohet nga drejtoria e pergjithshme e thesarit. %.u&heti vjetor tek njsit publike prfshin bu&hetin e veprimtaris rrjedhse dhe bu&hetin e shpenzimeve kapitale. Buxheti operativ pas$#ron t gjitha llojet e shpenzimeve rrjedhse,$ do tikr#ej njsia publike gjat periudhs bugjetore,si dhe t gjitha burimet e parashikuara te finan!imit te t#re. Buxheti kapital pas$#ron shpenzimet e planifikuara per investimet dhe burimet e finan!imit t t#re pr periudhn bu&hetore. /ra lidhse midis kontabilitetit t njsive publike dhe bu&hetore jan* 1.t ardhurat publike dhe 2.shpenzimet publike. 'idhja ne mes kontabilitetit dhe bu&hetit sht e d#anshme: %bu&heti vendos standardit,te !ilin kontabiliteti e krahason me te dhenat faktike per te pr!aktuar shmangien. %Kontabiliteti kontallon hap pas hapi zbatimin e bu&hetit dhe pr!akton shamngiene te dhnave faktike prej tij,duke u dhene perdoruesve informa!ionin e nevojshem per marrjen e vendimeve. Kontabiliteti siguron nj baze te domosdoshme te dhenash per hartimin e bu&hetit te periudhes se re nperme pas$#rave finan!iare $e i harton. 0 ardhurat ,realizohen prmes politiks pr t ardhura fiskale,mbledhja e tatimeve dhe taksave. 1hpenzimet publike,para$esin prfitimet e t ardhurave publike sipas $llimeve t pr!aktuara nga bu&heti i shtetit. 1ektori publik dhe sektori privat -far esht sektori privat2 %0ermi sektori privat prdoret per te pershkruar kompanit,te !ilat ushtrojn viprimtarin e t#re per te realizuar fitim. %0ermi sektori publik nenkupton se!ilen organizat,e !ila administrohet per te ofruar sherbime ndaj publikut dhe jo per te realizuar fitime. 1ektori publik i nje vendi prbhetnga autoritetet publike $e per!aktohen ne men#re politike, te !ilat kan monopolin ne periudhen kontabel te !aktuar. 3unksioni paresor ka sigurimin e te mirave publike dhe sherbimeve te rendesishme. gjajshmerit ne mes d# sektorve: 0 d# sektoret perdorin: %kontabilitetitn me regjistrim te d#fiht %zbatojn t njejtat parime themelore kontabel,te tilla si hipoteza e vijushmeris dhe akrualeve %te d# sektoret zabtojn standardet kontabel.

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik

1ektori publik perbehet nga nje sere organizmash,te !ilat kr#ejn veprimtari komplekse,ato jan* 1.organet e $everisjes $endrore dhe njesit varese te t#re. 2.organet e $everisjes rajonale. 3.organet e $everisjes vendore. ). dermarrjet publike. 4.organizatat jofitimprurese publike. +rganet e $everisjes $endrore: +rganet $endrore ekzekutive,si kr#eministrija ministrit,njesit varese t t#re. jsit varese jan drejtorie pergjithshme e doganave,drejtoria e pergjithshme e tatimeve,etj. +rganet $endrore ligjevense,si kuvendi,presiden!a. +rganet $endrore gj#$esore,si:gj#katae lart,gj#kata kushtetuese,prokuroria e pergjithshme. +rganiet e $everisjes rajonale* zene vend ndermjets ne mes organeve te $everisjes $endrore dhe at#re vendore. 3unksionin e t#re e ushtrojn nen kontrollin nga organet $endrore,perve$ ne vendet federative,ku jane te pavarura nga $everija federative. +rganet e $everisjes vendore: jan njesite publike $e i $everisin $#tetet dhe fshatrat,si$ jane komunat. -everisjen e t#re e kr#ejne ne zonat ku ndodhen me juridiksionin e t#re. dermarrjet publike* jan ndermarrje prodhuese,tregtare dhe sherbuese ne varsi te organeve te $everisjes $endrore dhe at#re vendore. +raganizatat jofitimprurese publike* jane organizma publike,$e kane $ellim permisimin e mir$enjes sho$erore,pa s#nuar te sigurojn fitimin ne kembim te sherbimeve $e ato kr#ejn. Kontabiliteti ne sektorin publik Kontabiliteti ne sektorin publik siguron informa!ione pr: marrjen e vendimeve lidhur me perdorimin e rezervave ekonomike,identifikimin e a5zonave k#$e te vendimeve dhe per per!aktimin e objektivave b5drejtimin dhe kontrollimin me efektivitet te burimeve njerzore e materiale. 65ruajtjen e pasuris Kontabilitetit ne raportimin finan!iar ne sektorin publik fokusohet tek: 1.kontrollo.2.pergjegjshmeria,ne perdorimine burimeve finan!iare. "# mjetet kr#esore ligjore dhe finan!iare,$e perdoren per realizimin e ket#re $ellimeve jan:1bu&heti.2.kontabiliteti

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik Kon!eptet themelore te kontabilitetit ne sektorin publik jan: 1.pergjegjshmeria, 2.mbulimi i shpenzimeve rrjedhese nga te ardhurat rrjedhese. Pergjegjshmeria eshte det#rim $e kane organizmat publike per te vertetuar ne men#r bindese permes pas$#rave finan!iare. Kemi d# lloje te pergjegjshmeris* 1.Pergjegjmeria financiare% tregon se njesia publike i ka perdor fondet publike ne perputhje me vendimet publike te shprehura ne bu&het dhe pas$#ra finan!iare. 2.pergjegjshmeria operative%tregon efikasitetin me te !ilin i kane realizuar objektivat e veprimatris se t#re. Komiteti i sektorit publik ka per $ellim realizim e programeve pr t prmisuar mena&himin finan!iar dhe pergjegjshmerin ne sektorin publik. Parimi i akrualeve nnkupton $e ne krahasojm t ardhurat dhe shpenzimet gjat nj periudhe kontabl,dhe ndonj dallim raportohet si sufi!it apo si defi!it. 1hembuj t t ardhurave qarkulluese: tarifa dhe ngarkesat pr pranuesite shrbimeve gjobat dhe ndshkimet tarifat pr li!en!a,leje,lejime,etj. 1hitjet,tatimet,grantet dhe transferet nga organet $everitare,dona!ionet. shembuj te shpenzimeve qarkulluese jan: pagat,meditjet dhe benifi!ionet e puntorve grantet pr organizatat tjera furnizime dhe materiale shpenzuese zhvlersimi dhe ngarkesa tjera pr asete kosto e transportit finan!imi i kostove humbjet n shitjen e aseteve jo $arkulluese. Klasifikimi e njesit publike pasurit afatgjata klasifikohen n: 1.pasuri afatgjata jo materiale. 2.pasuri afatgjata materiale. 3.pasuri afatgjata finan!iare. Karakteristik te njesit publike eshte se tek to kemi m pak pasuri afatgjata jomateriale se sa ne biznes. dersa sa i perket pasurive afatgjata materiale,disa disa prej t#re jan karakteristike per njesit publike,si:p#jet planta!ionet,infrastruktura,monumentet historike,etj. Pasurit afatgjata finan!iare ndahen ne huadhenje te brendshme,te jashtme,investime afatgjata.

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik 1igurimi i pasurive afatgjata materiale jsit publike i sigurojn ato permes : 1.kr#erjes se investimeve kapitale. 2.prfitimit te t#re si dhurime. (nvestimet kapitale kr#hen * %duke i bler ato. %duke i ndertuar ato. %duke i rikonstruktuar. Kontabiliteti i daljes se pasurive afatgjata ja njesia publike pasurit afatgjata dalin kur: 1.n&irren jasht perdorimit per shkak te konsumimit fizik. 2.demtohet per shka$e te jashtezakonshme 3.shiten. ).dhurohen. Nxjerrja jasht perdorimit%ne momentin kur psuria n&irret jasht perdorimit nderpritet llogarija e zhvlersimit te tij dhe mb#llet. Demtimi per shkaqe te jashtezakonshme%te tilla konsiderohen p.sh demtimet nga fu$itee nat#res. Shitja e pasurive afatgjata%kur njesit publike nuk i nevojiten me nje pasuri per teushtruar veprimtarin e saj,si dhe ne rastet e privatizimit te pronave publike,ajo mund ta shes ate. Dhurimi i pasurive afatgjata%njesit publike ashtu si$ perfitojne grantet,mund edhe te dhurojn grantet,pra tu japim pasuri njesive publike te tjera te tenjejtit nivel. "hurimet pakesojn vleren e pasurive afatgjata te njesis publike dhe zvoglon fondet ne baz te tij. Pasurit afatgjata finan!iare 7 pasurit afatshkurtra Huadhenjet%dhenja e huave perben nje nga format e ndihmes se shtetit ndaj njesive ne sektorin publik dhe privat. ga kjo ndihme perfitojn njesit varese te $everisjes $endrore,njesite ekonomike private dhe individet. drh#rja e shtetit n sektort e ndr#shum t ekonomis bhet prmes: %huadhnieve dhe %paradhnieve Prfituesit jan* %organet e pushteti te vendit %institu!ionet bu&hetore %ndrmarrjet publike dhe private %individt %shtetet e huaja Paradhniet njihen si dhurata afatmesme t shtetit,te !ilat jepen n afat deri n 2 vjet,mund t riprtriten edhe pr 2 vjet tjera,pas prfundimit,paradheniete pashl#era transformohen n huadhnie.

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik Huadhniet jepen me afat deri ne ) vjet.urdhrdhnsi*ministri i finan!ave apo i deleguarii tij,arktimet dhe pagesat kr#hen nga thesari i shtetit apo thesareve lokale. 8uadheniet dhe paradheniet regjistrohen gjat viti vijues n thesarin e degve. Huadhniet klasifikohen n: 1.te brendshme%direkte afatgjata dhe nenhuadhenie: 2.te jashtme Huadheniet e rendshme direkte afatgjata jan hua afatgjata $e u jep $everia njesive te sektorit publik per ti ndihmuar ato me mjete finan!iare. Nenhuadheniet jan pjese huave te nenshkruara nga $everia per organizma te huaja. 0epri!a debitore e llogarise huadhenie tregon shumene huase $e nuk eshte arketuar ende. 'logaria te ardhurat nga interesi i huadhenies ben pjes ne te ardhurat finan!iare. Pasurit afarshkurtera te njesive pu like ndahen n! 1.mjetet monetare%llogaria ne thesar.ne banka,arka,etj. 2.investimet afatshkurtera%huadhenie afatshkurtera,investime ne letra me vler 3.te drejta%klint,dftesa te arketueshme,etj. ).inventare%materiale,objekte,mallra,etj. 4.parapagimet%$eraja e parapaguar,abonimet,sigurimet,etj. 9jetet monetare%njesit publike i mbajn mjetet monetare ne llogarin ne thesar dhe ne llogarin arka. Burimet e financimit ne njsite publike ndahen n* 1.burimet e veta. 2.burimet e huazuara%det#rimet. 1. urimet e veta te nje njesie publike jofitimprurse prbhet ngafondete veta dhe mund te ket ne te edhe sufi!it. :rantet kapitale jan finan!imet ose ndihmat finan!iare $e u vihen ne dispozi!ion njesive publike.perdoren per investime kapitale, $e do te thot per sigurimin e pasurive afatgjata.ato mundte perfitohen nga shteti, organizmat publike brenda dhe jasht shtetit. 2. urimet e huazuara klasifikohen ne det#rime: 1.afatgjata 2.afatshkurtera 8#jne*det#rimet ndaj furnitorve,kreditorve,personelit,ndaj shtetit per tatimet dhe taksat,etj.karakteristike per njesit publike jan huamarrjet afatshkurtera dhe afatgjata. Parimete pergjithshme te shtetit te kontabilizimit te huamarrjeve te shtetit: %kriteri i origjinis s bor&hit %kriteri i afatit t shl#erjes Borxhi i perhershum;afatgjat dhe afatmesm:obliga!ionet afatgjata dhe huamarrjet afatgjata t shtetit nga organizmat finan!iar ndrkombtar dhe nga bankat e huaja. Borxhi me afat t shkurtr;bonat e thesarit dhe huamarrjet afatshkurtra5 %kriteri i kombsis s huadhnsve 1.bor&hi i mbrendshm 2.bor&hi i jashtm.

,eton .#t#$i

<

Kontabiliteti Publik

Kollekfiumu i 2
Shpenzimet e njesis pu like 1hpenzimet e zvioglojn pasurin e njesive publike ose shtojne det#rimet e t#re . =rjedhin nga kr#erja e veprimtaris rrjedhese ,investuse apo huamarrjes. 1hpenzimet e njesive publike i nenshtrohen planifikumit bu&hetor,andaj edhe njihen si shpenzime bu&hetore. 1hpenzimet publike njihen ne periudhe kur ka lindur ,apo kur eshte dokumentuar det#rimi per tu paguar, pra zbatohet kontabiliteti akrual%rrjedhes. Baza ligjore%te gjitha shpenzimet realizohen sipas kornizes ligjare i !ili vendos baz ligjore per kontrollin e brendshm t finan!ave publike $ t hartoj rregulla finan!iare $ e per!akton ne men#r se si shpenzohen parat publike n pajtim me ligjin "onceptet kr#esore per shpenzimet e parave pu like jan: darja e bu&hetore, alokimi, zotimi Prokurimi , obligimi, pagesat. S$%&"%sht sistem i integruar i teknologjis informatike pr mena&himin dhe kontrollimin dhe kontabilitetin e finan!av $everitare 1(93K pas$#ron nje plan kontabl t detajuar pr kosoven,$e mundeson kodifikimin dhe kontrollin e t gjitha transaksioneve finan!iare, si psh : regjistrimin e klasifikimit ekonomik dhe funksionalte shpenzimeve dhe regjistrimin e burimit te fondit. 'lokimi i fondeve% sht pro!es i veniesne dispozi!ion te fondeve pr tu shpenzuar sipas ndarjeve bu&hetore te perfshira ne ligjinm per ndarje bu&hetore :jat mena&himit te alokimeve thesari bazohet n planet e detajuar t rrjedhjs s paras $e i derszojn organizatat bu&hetore ne fillim t vitit (otimi i fondeve)sht njohje kontabel n 1(93K e nje obligimi te mundshem n t ardhmen pr t br nj shpenzim t parave publike.>otimi i fondeve behet prmes />P dhe nnshkrimeve nga autorizuesit Prokurimi publik 7pro!esi i prokurimit drejtohet prmes ligjit mbi prokurimin publik. "odet% shpenzimet duhet ken kode adekuade,n pajtim me udhzimet administrative pr klasifikimin ekonomikte leshuar nga thesari sipas strukturs s planit kontabl t vendosur n 1(93K. Shpenzimet qe nuk kerkojne prokurim jane! Pagat, Praja e imt , ?vanset pr udhtime , Komunalit ,1ubvensionet@0ransferet, 0ransaksiopnet ndrdepartamentale. "lasifikimi i shpenzimit pu lik Shpenzime per investime rrjedhese)kr#hen gjat nje periudhe kontabel dhe i sherbejn vetem asaj periudhe ;psh :shp e personelit,materialit,t sherbimeve,per subven!ione,etj5 Shpenzimet pr veprimtari investuese%kr#hen gjat periudhes kontabel dhe sherbejn pr krijimin e pasurive afatgjata $ do te perdoren ne t ardhmen;shp pr ndertime,blerje te pasurive afatgjata ,dhe finan!ohen nga bu&heti ,nga vendet e jashtme dhe ngaburimet e brendshme $e i krijone njesia publike5

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik * ardhurat e njesis pu like 0 ardhurat zmadhojn vleren e pasuris dhe te drejtave te njesive publike, ato realizohen ne njesi publike gjat kr#rjes se veprimtaris rrjedhese dhe gjat huamarrjes. ?to i nenshtrohen planifikimit bu&hetor ,pr kt ars#e njihen si t ardhura bu&hetore dhe perfshihen ne ligjin e bu&hetit kontabilitet njihen ne momentin e lindjes se t#re dhe dokumentimit e te drejtes per tu arketuar , pra zbatohet parimi i kontabiliteti akrual%rrjedhes. *e ardhurat nga veprimtarija rrjedhse e njesis pu like jan: 0e ardhurat tatimor , 0e ardhurat jotatimore, 0e ardhurat nga grandet rrjedhse, 0e ardhurat finan!iare , 0e ardhurat tjera. *e ardhurat nga tatimet dhe kontri utet%pas$#rojn realizimin e te ardhurave fiskale. ?to realizohen bazuar ne te drejten e njesive $everisese te !ilat i mbledhin ato duke ushtruar pushtetin publik te t#re . *e ardhurat jotatimore%jan ato te !ilat realizohen nga veprimtaria ekonomik $e kr#ej njesit publike vendore,si$ jan te ardhurat e ndermarrjeve publike,institu!ionet finan!iare publike,nga sherbimet administrative,nga gjobat,nga veprimtaria gj#$sore,etj *e ardhurat nga grandet financiare%jan te ardhura nga ndihma finan!iare per veprimtarin rrjedhse;finan!imi nga bu&heti5.ato u jepen njesive publike nga bu&heti i shtetit ,nga $everia e huaja te organizmave nderkombetare,nga individet. 0e ardhurat finan!iare%jan teardhurat nga interesat $e realizojne njesit publike nga huadhniet . ND+,*$%$$ P'S-.,'/+ &$N'N0$',+ /1+*2,+ Pasq#rat financiare vjetore te njesis pu like para$esin ne men#r t permbledhur gjendjen finan!iare te t#re ,performan!en e veprimtaris dhe ndr#shimin e gjendjes finan!iare gjat vitit bu&hetor.ato perdoren nga nje rreth i gjer perdoruesish,si:drejtuesit e njesis publike,tatimpaguesitdhe taksapaguesit,furnitoret dhe kreditoret,donatoret dhe finan!uesit, organet e kontrollit finan!iar dhe nga mediat. B$3'N0$ "2N*'B+3 .ilan!i kontabel sht pas$#ra $ tregon gjendjen finan!iare t njesive publike. "uke dhn informa!ion mbi gjendjen finan!iare ,bilan!i hedh drite mbi pergjegjshmerine finan!iare te njesis publike. Bilanci konta el jep informa!ionin e neovjshme pr t gj#kuar se veprimtaria publike eshte kr#er n perputhje me vendimet publike te per!aktuara n bu&hetin e miratuar. 'na e majt e ilancit 'na e djatht e ilancit per ehet nga tri grupe! pr ehet nga tre grupe! 1. pasurit afatgjata, 1. llogarit eburimeve te veta, 2. pasurit afatshkurter, 2. llogarit e det#rimeve, 3. pasuri tjera, 3. llogarit tjera,

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik P'SH nga veprimtaria rrjedhese P'SHa nga veprimet rrjedhse para$et shpenzimet e kr#era dhe te ardhurat e realizuara gjat periudhes kontabel per veprimtarinn rrjedhese 7operative te njesive publike. "iferen!a eventuale n mes t#re per!akton rezultatin e periudhes kontabel. Shpenzimet paraqiten ne tri grupe te medha : 1. shpenzime t veprimtaris kr#esore rrjedhese 7shpenzimet operative, 2. shpenzime t veprimtaris rrjedhse finan!iare, 3. shpenzime tjera, *e ardhurat paraqiten n tri grupe te medha: 1. te ardhurat t veprimtaris kr#esore rrjedhse%shpenzimet operative, 2. te ardhurat nga veprimtarit rrjedhse finan!iare, 3. te ardhurat tjera, 0ri grupet perbejne shpenzimet shpenzimet e veprimtaris rrjedhse te nje njesie publike Pas totalit para$itet rezultati pozitiv ose tejkalimii teardhurave rrjedhse ndaj shpenzimeve rrjedhse S4&$0$* , ne te kunderten para$itet relzultati negativ ose tejkalimi i shpenzimeve rrjedhese ndaj te ardhurave rrjedhese 7D+&$0$*5 =ezultati perfundimtar tregon se si i ka zbatuar njesia publike bu&hetin e saj nga veprimtaria rrjedhse. Pasq#ra e shpenzimeve kapitale Kur shpenzimet kapitale nuk finan!ohen nga huat e marra,organizata sht efektivisht duke br perdorimt fondeve t lira. -ellimi i shpenzimeve kapitale eshte t qenurit t sigurt se mund te ket: perdorim m efikas t burimeve kapitale duke rritur ndrgjegjshmerin per kosto kapitale vnja e $mimeve m real pr sherbime, Shpenzimet kapitale duhet t pr!aktohen duke u bazuar mbi kostot aktuale n vend t kostove historike me men#r $ t bjn t sigurt krahasushmerin midis organizatave. Shpenzimi kapital, ( !illi perdr#she njihet edhe si shpenzim ( kon!eptuar ( interesit,llogaritet duke perdorur nje norm teorikebnte interesit dhe duke e zbatuar kt ndaj pasurive te organizats,me $ellimin $ t perfa$sohet se sa do te kishte $en interesi i kostove te finan!imit t t#re pasurive. ,egjistrimi konta el nuk ka ndikim mbi bilan!in neto te gjendjes t organizats ,me$ense edhe rrit edhe zvoglon fondet e pergjithshme, por sht prfshir n pas$#ren e te ardhurave dhe shpenzimeve n mn#r $ t per!aktohet kostoja e plot e ofrimit t shrbimeve. Shpenzimet kapitale shkaktohen me rastin e: shtimit te pasuris afatgjate* transferte kapitale* humbja nga shitja e pasurive afatgjata* investimet ne letra me vler* pagesat e huamarrjeve ,etj

,eton .#t#$i

Kontabiliteti Publik Pasq#ra e rrjedhjes se paras "onta iliteti akrual ka shun dobi ,mbase pas$#rat finan!iare te bazuara n akruale mund t japin informa!ion m t besueshme dhe m kuptimplot se sa pas$#rat e prpiluara n baze paraje. ,reziku pr falimentin zakunisht nuk para$et problem pr organizatat e sektorit publik,mirpo informatat pr gjendjen me paran ende jan shum t rndsishme. 2rganisatat qe investohen nga grandet ,$shtja k#$ mund t jet disponushmria e ksteve te grantit ne kohen relevante me $ellim te prmbushjes s pagesave kur ato e kan kohn. nivel qeveritar, gjendja eparas mund t kt nje ndikim n nevojat e huazimit dhe prandaj mund t kt ndikim n koston e pergjithshme t dhnies s shrbimit nse kostoja e huazimit sht e lart. Prandaj P','1' sht nj rndsie $ensore $ prdoruesit kan nevoj pr nj pas$#r, e !ila siguron informata pr at se prej nga ka ardhur paraja gjat vitit dhe se $fare ka br organizata me ato para,;kjo eshte informat $e pas$#ren e rrjedhjes s paras e siguron5. Struktura e pasq#rs s rrjedhs s para .urimet e paras $e jan n dispozi!ion per organizatat e sektorit publik jan: 1ufi!iti%nese organet gjenerojn m shum t ardhura sesa $ shpenzon ,kjo duhet t rezultoj me para t gatshme shtes n dispozi!ion. 1hitja e aseteve jo$arkulluse Paksimi i t arktueshmeve%nese organizatat ka m pak t arktueshme n fund t periudhs sesa $ ka pasur n fillim,kjo nnkupton $ klientt kan kontribuar me m shum para pr organizatn 1to$et%nese organizata ka me shum sto$e n fund t periudhs sesa $ kishte n fillim ather paraja mund t jet shpenzuar pr prvetsimin e sto$eve,ksisoji duke $uar tek zvoglimi i nivelit t paras n organizat. Kapitali i ri $ sillet n organizat Pranimi i kredive t reja 0 pagushmet%nnkupton se sa m shum e kemi mbajtur paran n organizat sesa prdorur ato pr t paguar furnitort. %n#rat n t cillen paraja del55 "efi!iti .lerja e aseteve jo $arkulluse =ritja e t arktushmeve =ritja e sto$eve Kapitali i n&err nga biznesi%organi i !ili kontribuon me kapital n organizat n ndonj faz mund t trhe$ nj pjes t kapitalit nga organizata apo mund t krkoj pages t rregullt n form dividende Pagesa e kredive >voglimi i t pagueshmeve

,eton .#t#$i

1D

Kontabiliteti Publik

'ktivitetet operrative 'ktivitetet operrative%para$esin t gjitha rrjedhat e paras $ dalin nga tatimet dhe prej pranuesve t mallrave dhe sherbimeve t ofruara nga organizatat. ,rjedhja e paras nga aktivitetet operuese: Pranimet e paras nga tatimet,gjobat dhe taksat t ndr#shme Pranimet e paras pr pagesat pr mallra dhe shrbime siguruar nga organizata, Pranimet e paras nga grantet apo transferet Pranimet e paras nga privilegjet,tarifat,komisionet,etj Pagesat e parase pr organe tjera publike pr finan!im t opera!ioneve t t#re Pagesat n para t gatshme furnitorve 'ktivitetet investuese uojn 'ktivitetet investuese)kan te bjn me rrjedhjn e paras $ ndrlidht me resurse,t !ilat kan pr $llim t kontribuojn pr t ardhmen e organizats pr ofrimin e sherbimeve. ,rjedhja e pasras nga aktivitetet investues! Pagesat me para pr t prvetsuar asetet jo$arkulluse;prekshme dhe paprekshme5 Pranimet e paras nga shitja e aseteve jo$arkulluse Pagesat me para pr t br investime;ekuitet apo investime bor&hi;aksi.bolig.55 Pranimet e paras nga shitja apo investimet Pagesa me para n form kredish organizatave tjera 'ktivitete financues 'ktivitete financues%kjo pje fokusihet n parime dhe pagesa $ ndrlidhen me mn#rn se si finan!ohet organizata. ,rjedhja e paras nga aktivitetet financues! Pranimet e para nga kapitali i ri i sjell n organizat =i%pagesat me para t kapitalit siguruesit t atij kapitali 0 h#rat n paara nga lshimi i bondeve, kredive etj apo lloje t huas =i%pagesa me para e shums $ sht huazuar Pagesat me para pr finan!imin e $iras Procesi i prgaditjes s pasq#rs s rrjedhjs s paras Keni d# op!ione kr#esor t prgatitjes s rrjedhjes s paras e kto jan: (ndefikoni t gjitha rrjedhat e paras ndarasi dhe i !aktoni ato pr aktivitetet operuese,investuese dhe finan!uese n mn#rn e duhur Prdorni informatat n bazakruale n pas$#rat tjera kr#esore dhe i prshtatni ato shifra akruale pr t n&jerr shifrat e paras $ mund t prfshihen n pas$#rn e rrjedhs s paras.

,eton .#t#$i

11

Kontabiliteti Publik

S$S*+6%$ $ *H+S',$* *+ SH*+*$* DH+ "2N*'B$3$*+*$ $ *$1 9inistria e ekonomis dhe finan!av sht prgjegjse pr koordinimin dhe mena&himin finan!iar t bu&hetit t Kosoves. &unksionet themelore t %inistris jan! >hvillimi dhe zbatimi i politikave fiskale dhe i sistemeve administrative ?naliza ekonommike dhe projeksionet makroekonomike Planifikimi bu&hetor >hvillimi dhe zbatimi i nj administrate $endrore tatimmore >hvillimi dhe zbatimi, i nj thesari $endror dhe sistemit t kontabilitetit;P.gatshme5 2rganizimi i sher imit t thesarit t shtetit Sher imi $ thesarit t shtetit ose shr imi $ t ardhurave dhe shpenzimeve t shtetit,sht trsiae organizumave t krijuara nga shteti ,pr t ndjekur,pr t kontrolluar dhe pr t informuar lidhur me zbatimin e bu&hetit t shtetit. 1hErbimi ( thesarti tE shtetit EshtE nE varEsi tE ministries se finan!ave 2rganizmi $ uxhetit 9inistria e finan!ave zbatimin e bu&hetit tE shtetit e bEnE pErmes: 1.

,eton .#t#$i

12