Anda di halaman 1dari 320

Prof. Dr. Mimoza Gjokutaj (ano) Prof. Dr.

Shezai Rrokaj
Prof. Dr. Islam Krasniqi Saranda Kumnova (Pozhegu)
Libr pr msuesin
Abetare
(ABETARE E PRBASHKT SHQIPRI-KOSOV)
T gjitha t drejtat jan t rezervuara Pegi & Dukagjini, 2012
T gjitha t drejtat lidhur me kt botim jan ekskluzivisht t zotruara nga Botime Pegi, Shqipri
dhe Dukagjini, Kosov. Ndalohet do riprodhim, fotokopjim, prshtatje, shfrytzim ose do form
tjetr qarkullimi tregtar pjesrisht ose trsisht pa miratimin paraprak nga botuesi.
Adresa: Ismail Qemali Nr. 2 - 30 000 - Pej
E-mail: info@dukagjinigroup.com; web: www.dukagjinigroup.com
Tel/Fax: +381 39 431-601; 432-025; 432-341; 433-093; 434-281
Shtpia botuese: Tel: 042 374 947; Cel: 069 40 075 02
E-mail: botimepegi@botimepegi.al; web: www.botimepegi.al
Sektori i shprndarjes: Tel/Fax: 048 810 177; Cel: 069 20 267 73
Shtypshkronja: Tel: 048 810 179; Cel: 069 40 075 01
E-mail: shtypshkronjapegi@yahoo.com
PJESA I: Programi, metodologjia
dhe struktura
I.1. Hyrje
I.2. Programi i gjuhs shqipe (Abetare),
klasa I, miratuar nga MASH, Shqipri
l.3. rograml analluk l AbeLares, l zberLhyer
sipas programit t miratuar nga MASH/MASHT,
Shqipri-Kosov
I.4. Struktura e kurrikuls s Gjuhs shqipe
Abetare
I.5. Parimet udhheqse t kurrikuls s Gjuhs
shqipe Abetare
I.6. Metodologjia e msimit t Gjuhs shqipe
Abetare
PJESA II: Udhzime shkencore,
d|daknke, metoda
dhe strategji msimdhnieje
A) Udhzime t prgjithshme
- udhezlme per araabeLaren
- udhezlme per AbeLaren
- udhezlme per asabeLaren
- udhezlme per Llbrln e unes

B) Metoda, teknika e strategji msimd-
hnieje
- Metoda ndrvepruese t nxni
- Metoda t puns n grup
- MeLoda Le zhvllllmlL Le mendlmlL krluk
C) Modele msimi
- Modele msimi pr Parabetaren
- Modele msimi pr Abetaren
- Modele msimi pr Pasabetaren
PJESA III: Vlersimi
- Probleme t prgjithshme t vlersimit
- vlereslml me qale dhe me shpreh[e
- vlereslmeL mouvuese
- ergauL[a e llsLave Le vlereslmlL
- ergauL[a e dos[es personale
- Modele testesh
ILSA IV: M[etet d|daknke
- Probleme t prgjithshme pr prdorimin e
mjeteve
- M[eLeL kolekuve
- Mjetet individuale
- M[eLeL auLenuke
PJESA V: Fjalori
PRMBAJTJA E LNDS
4
PJESA I:
Programi
Metodologjia
Struktura
5
I.1. Hyrje
Si ta kuptojm dhe si ta prdorim librin e Abetares
Llbrl l AbeLares u meson nxenesve Le lexo[ne dhe Le shkrua[ne Le g[lLhe ungu[L dhe shkron[aL e
gjuhs shqipe.
Llbrl l AbeLares u meson nxenesve Le lexo[ne me kupum Lreglme e LeksLe Le ndryshme me karakLer le-
Lrar dhe [oleLrar, Le shkrua[ne LeksLe Le shkurLra, qall, qale dhe ushLrlme Le ndryshme me karakLer analluk,
slnLeuk dhe krl[ues.
Al u meson nxenesve qe, ne menyre lnLuluve, Le zbulo[ne dlsa dukurl g[uhesore, sl: shen[a plkeslml, rregulla
drejtshkrimore t thjeshta, t cilat bjn t mundur msimin e gjuhs shqipe sakt, bukur e pa gabime.
Ky libr sht i mbshtetur n metodat m bashkkohore t tekstologjis moderne pr prvetsimin e
lexlm-shkrlmlL llesLar, neperm[eL n[e gersheuml Le harmonlzuar Le meLodave alfabeuke, globale e analluke-
slnLeuke. Al mbeshLeLeL g[lLhashLu ne LradlLen e abeLareve Le g[uhes shqlpe dhe ne naLyren e veanLe Le
gjuhs shqipe, n dallim nga gjuht e tjera.
Llbrl l AbeLares eshLe l sLrukLuruar ne Lrl p[ese:
Paraabetarja, e cila mbeshLeLeL ne meLoden foneuke-alfabeuke-globale,
Abetarja, e cila mbeshLeLeL ne meLoden analluke-slnLeuke,
Pasabetarja, qe eshLe vazhdlm l perforclmlL Le lexlmlL Le kupumshem.
Llbrl l AbeLares reallzon n[e lnLegrlm nderm[eL lendeve shkollore: lexlm, shkrlm, maLemauke, arL,
drame, shkenca eL[. Al mban parasysh boLen e feml[es, sl: lo[eraL, kafsheL, endrraL, eduklmln me dashurlne
per prlnderlL, per mesuesln, per vendln. !ep n[oh[e Le m[aueshme per vendllnd[en, naLyren e sa[, hlsLorlne
dhe shoqerlne shqlpLare ku lLeL shqlp. ky LeksL mban parasysh Le g[lLhe larmlne e lnLelekuL Le feml[eve.
Llbrl l AbeLares shoqeroheL me AbeLaren e unes, permes se clles nxeneslL do Le krye[ne shume ush-
Lrlme g[uhesore per Le zberLhyer e perveLesuar llbrln baze.
Llbrl l AbeLares eshLe l shoqeruar me llbrln e mesueslL, ku mesueslL do Le g[e[ne shume parlme,
zberLhlme dldakuke dhe modele meslml, Le cllaL pasuro[ne pervo[aL veL[ake Le mesuesve. ermes u[ [epen
edhe shum kshilla pr prindrit.
ky llber rekomandon per perdorlm dhe shume m[eLeve dldakuke audlo-vlzuale Le ndryshme, Le cllaL
mund t prdoren n kushtet e klasave t shkollave shqiptare n Kosov dhe n Shqipri.
Al garanLon cllesl Le larLe Le Le nxenlL Le proceslL Le lexlm-shkrlmlL dhe n[e pergauL[e Leresore Le feml-
jve n prputhje me standardet e krkuara n kt program.
Autort
6
I.2. PROGRAMI I GJUHS SHQIPE
ABETARE
Klasa e par
Miratuar nga Ministria e Arsimit dhe e Shkencs, Shqipri dhe nga Ministria
e Arsimit, Shkencs e Teknologjis, Kosov
Hyrje
Meslml l g[uhes shqlpe eshLe n[e nga ob[ekuvaL
parsor n t gjith arsimin e detyruar t shkolls shqipe.
C[uha shqlpe llon Le mesoheL ne famll[e, vazhdon me
pas ne arslmln parashkollor permes ushLrlmeve Le Le folurlL
dhe aeslmlL Le feml[eve per Le lexuar dhe per Le shkruar ne
menyre globale. vl[on Le pasuroheL me Le[ ne arslmln llor
me perveLeslmln e aeslve Le ploLa Le Le lexuarlL dhe shkru-
arit.
ne klasen e pare Le shkolles llore, g[uha shqlpe llon
Le mesoheL ne menyre slsLemauke permes Le ushLruarlL per
lexlm-shkrlmln llesLar. ne keLe kupum, g[aLe g[lLhe vluL, ne
klasn e par, nxnsit ushtrohen t lexojn dhe t shkruajn
g[uhen shqlpe permes ny[eumlL (shqlpumlL) dhe bashklmlL
Le ungu[ve dhe shkron[ave Le sa[ ne qale dhe qall Le Lh[eshLa
por Le kupumshme, permes lexlmlL Le hlsLorlve (rremeve,
copezave, Lreglmeve) dhe maLerlaleve Le L[era Le shkruara,
t rekomanduara pr nxnsit n librat shkollor, por edhe
jashtshkollor.
ne keLe menyre, meslml l g[uhes shqlpe ne arslmln l-
lor shoqrohet me ndryshime t mdha, t cilat lidhen me
pasurlmln e shprehlve komunlkauve Le g[uhes se folur, Le
gjuhs s shkruar dhe t t lexuarit. Msimi i gjuhs shqipe
n klasn e par shoqrohet me prdorimin e disa metodave
t t msuarit t lexim-shkrimit, t cilat lehtsojn procesin
e prvetsimit t shprehive t nxnsve pr t lexuar dhe
pr t shkruar.
ne klasen e pare llon Le shfaqeL modell l g[uhes se
shkruar dhe dre[Lshkrlml l sa[, mesohen ne menyre lnLuluve
koncepLe g[uhesore, sl: qala, qalla, zanoreL, bashkeungello-
ret, shenjat e piksimit, prdorimi i shkro-njs s madhe etj.
nxeneslL llo[ne Le dallo[ne Leksun, uLu[L, paragrafeL eL[.
Meslml l lexlm-shkrlmlL llesLar nd[ek n[e ecurl dldak-
uke, e clla lldheL me respekumln e Lrl fazave:
Faza e parlldheL me perludhen pergauLore per lexlm-
shkrlm,
Faza e dyt lidhet me msimin e shprehive themelore
Le Leknlkes se lexlm-shkrlmlL,
Faza e tretlldheL me perforclmln e Leknlkes se lexlm-
shkrimit
(t thna ndryshe, Paraabetare, Abetare, Pasabetare).
Synimet
Msimi i gjuhs shqipe (abetares) n klasn e par t
arslmlL Le deLyruar 9-v[ear synon Le aeso[e dhe Le krl[o[e
shprehlLe llesLare Le nxenesve per zhvllllmln e Le folurlL, Le
lexuarit dhe t shkruarit n gjuhn shqipe. Nprmjet pro-
gramit, i cili, tradicionalisht, sht prcjell n shkolln ton
me AbeLaren, sl llbrl l pare shkollor, synoheL qe Le formohen
nxenes Le ae sl foles, sl lexues dhe sl shkrues Le g[uhes sh-
qipe n nivelin e prshtatshm pr moshn e tyre.
Qllimi i msimit t gjuhs shqipe n klasn e par
eshLe:
prvetsimi i shkathtsive pr t komunikuar n
slLuaLa Le ndryshme komunlkuese,
krl[lml l aeslve lndlvlduale per formlmln g[uhesor
e kulLuror,
prvetsimi i disa normave e gjuhs standarde sh-
qlpe,
pergauL[a e nxenesve per La perdorur g[uhen ne
formen e sa[ sLandarde: Le folur, Le lexuar dhe Le
shkruar,
pergauL[a e nxenesve per La n[ohur [eLen ne aspek-
Le Le ndryshme Le sa[,
pergauL[a e nxnsve pr t njohur dhe pr t
marr pjes me interes dhe gatishmri pr tema
Le ndryshme me karakLer edukaLlv dhe shoqeror,
eduklml dhe mouvlml i nxnsve me ndjenjn dhe
edukatn e puns, pr t msuar dhe pr t nxn
ne menyra dhe forma Le ndryshme.
N kt mnyr, prmes gjuhs shqipe dhe lndve q
rr[edhln pre[ sa[: AbeLare, C[uhe e Lexlm, aesohen nxeneslL
pr ta prdorur gjuhn shqipe (gjuhn amtare) n nivelin q
e krkon shoqria shqiptare sot.
Nprmjet arteve t gjuhs (t thna ndryshe edhe
fusha sLudlml apo lln[a e nenlln[a), ne shkollen shqlpe, ne
klasn e par, lnda Gjuh shqipe(AbeLar[a) synon L'l af-
Leso[e nxeneslL:
a- per zhvllllmln e deg[lmlL Le vemendshem,
b- per zhvllllmln dhe pasurlmln e qalorlL dhe Le folurlL
me perplkerl,
c- per zhvllllmln e Le lexuarlL dhe Le kupLuarlL e u[,
d- per zhvllllmln e Le shkruarlL Le g[uhes sLandarde sh-
qipe.
uuke e dlferencuar meslmln e g[uhes shqlpe nga
7
njra klas n tjetrn, le t njihemi n mnyr t prmbled- hur me synlmln e Le mesuarlL Le kesa[ lende ne klasen e pare:
"Ms|m| | g[uhs shq|pe n k|asn e par synon t ahso[ dhe t kr|[o[ shpreh|t
h||estare t nxnsve me q|||m q ata ta as|n, ta |exo[n dhe ta shkrua[n bukur g[uhn
shqipe.
Fushat e studimit t programit
1. 2hv||||m| | shpreh|ve komun|kanve: t fo|ur|t e t
dgjuarit
2. Shpreh|t komun|kanve t |ex|m-shkr|m|t
t lexuarit
t shkruarit
3. Njohuri gjuhsore
OBJEKTIVAT E PRGJITHSHM
Synimet e programit pr msimin e gjuhs shqipe
(AbeLare) ne klasen e pare, Le zberLhyera ne ob[ekuva slpas
fushave Le meslperme, kane sl ob[ekuv L'l aeso[ne nxeneslL
ne fushaL e meposhLme:
2hv||||m| | ahs|ve dg[uese dhe fo|se
A
1e asln qarLe e bukur ne g[uhen shqlpe.
1e pasuro[ne ne vazhdlmesl qalorln dhe Le folurln
baze ne perkaLesl me moshen.
1e ny[eLo[ne qarLe ungu[L e shqlpes.
T dgjojn n grupe t vogla dhe t mdha.
T dgjojn me vmendje dhe tu prgjigjen
bashkefolesve ne konLeksun per Le cllln lLeL.
T tregojn me vmendje bisedat q lidhen me
jetn dhe veprimtarin e tyre.
1e aesohen per Le hyre ne bashkeblsedlm me
bashkefoles Le L[ere, bashkemoshaLare dhe Le rrl-
tur.
B
1e shqlpLo[ne dre[L qaleL e g[uhes shqlpe.
T bashkbisedojn lirshm me njri-tjetrin.
1e [apln sqarlme dhe udhezlme Le Lh[eshLa, kur u
duhen dhe kur u krkohen.
T dgjojn me vmendje bashkbiseduesin.
T mbajn qndrimin e duhur t trupit dhe gjest-
eve.
T bjn pyetje kur sht e nevojshme.
T krkojn sqarime kur kan nevoj pr to.
1e krye[ne blseda Le Lh[eshLa Lelefonlke.
T ritregojn prmbajtje t thjeshta tregimesh apo
historish q kan lexuar a dgjuar nga t tjert.
1e emerLo[ne ob[ekLe, zhurma e zera qe l rreLho[ne
dhe shohin.
T tregojn histori dhe prralla t thjeshta, t
dgjuara a t lexuara m par nga t rriturit ose
nga ata vet.
2hv||||m| | ahs|ve pr t |exuar dhe pr t shkruar
1e Lo[ne shprehlne e Leknlkes se Le lexuarlL dhe Le
shkruarit.
1e lexo[ne qale ne menyre globale.
1e lldhln ungullln me shkron[en perkaLese.
1e lexo[ne globallshL qale Le ulla, sl: llbet, fope, ut-
ull, shkronj.
1e dallo[ne Leksun nga qalla dhe qala.
1a nda[ne Leksun ne qall dhe ne qale.
1e be[ne anallze dhe slnLeze Le qaleve.
1e dallo[ne ungu[L dhe shkron[aL e ng[ashme.
1e dallo[ne bashkeungelloreL dhe zanoreL.
1e n[ohln dhe Le Lhone permendsh shkron[aL e alfa-
beuL.
1e lexo[ne sakLe shkron[aL dyshe Le alfabeuL.
1e lexo[ne ne menyre Le kupumshme.
T ritregojn thjesht prmbajtjen e pjesve q lex-
ojn.
1e dallo[ne Lerma leLrare, Le ulle, sl: varg, vjersh,
tteqlm, pettolle, llbet, kopok e utoll.
1e n[ohln revlsLa per feml[e, gazeLa, eLushka, eml-
sione pr femlje, koseto, cu etj.
1e lua[ne ne role p[ese Le dramauzuara.
1e zhvlllo[ne lmag[lnaLen, duke u udhehequr nga
gura apo Lreglme me gura.
8
1e llo[ne Le lexo[ne edhe ne upa LeksLesh [oleLrare
(prmes lojrave elektronike).
1e shfaqln deshlre per Le lexuar LeksLe Le uplL:
qjeeqjeze, pettolle, [ole te otto.
1e shfaqln deshlre per Le lexuar LeksLe Le uplL hls-
tori (ptoze, vjetsbo, ske).
1e respekLo[ne g[aLe lexlmlL shen[aL e plkeslmlL, sl:
plkeo, ptesjeo, plkepyetjeo, plkeoJltjeo.
1e lexo[ne me lnLonaclonln e duhur qallLe deore
dhe pyetse.
T japin shpjegime t thjeshta mbi tekstet q lexo-
jn.
1e dallo[ne ne n[e hlsLorl: petsooozbet, veoJlo Jbe
kohn kur zhvlllohen ng[ar[eL.
2hv||||m| | ahs|ve shkruese
1e shkrua[ne qale dhe shpreh[e globale.
T shkruajn shkronjat e dors t gjuhs shqipe.
T shkruajn shkronjat e mdha t dors.
1e shkrua[ne qall Le Lh[eshLa.
1e nda[ne qaleL ne rrok[e.
1e shkrua[ne me Le dlkLuar qall dhe paragrafe Le
thjesht.
1e ploLeso[ne qaleL ne vendeL ku mungo[ne.
T emrtojn objekte, dukuri pr t cilat dgjojn,
asln apo lexo[ne, Le ulla sl: fototlm, te, sbl, keoqe,
spott etj.
T shkruajn letra e kartolina t thjeshta, duke par
dhe duke kopjuar modele.
T prshkruajn prvoja vetjake.
T shprehin mendime e ndjenja vetjake.
T shkruajn drejt dhe pa gabime drejtshkrimore.
Tu prgjigjen me shkrim pyetjeve q u bhen.
T shkruajn tregime t thjeshta, duke pasur si ud-
herrefyes gura apo lma mulupllkauve.
1e perdorln shen[aL e plkeslmlL, sl: plken, plkepres-
jen etj.
Njohuri nga gjuha
1e dallo[ne ungu[L dhe shkron[aL e g[uhes shqlpe.
1e dallo[ne slpas lnLonaclonlL qallne pohore dhe
pyetse.
1e dallo[ne slpas lnLonaclonlL qallne pohore nga
mohore.
1e dallo[ne emraL e n[erezve dhe Le sendeve.
T dallojn emrat kur jan njjs dhe shums.
1e dallo[ne emraL kur [ane femerore dhe mashkul-
lor.
1e dallo[ne emraL e n[erezve.
1e g[e[ne dhe shkrua[ne qaleL qe Lrego[ne se sl [ane
n[erezlL, sendeL, kafsheL.
1e dallo[ne nen dre[umln e mesueslL qaleL qe Lre-
go[ne veprlme (fol[e).
1e dallo[ne qale qe Lrego[ne veprlme qe [ane bere
m par, bhen tani dhe do t bhen m pas.
T prdorin shkronjn e madhe tek emrat e
n[erezve.
1e perdorln shkron[en e madhe ne lllm Le qallse
dhe Lek emraL e n[erezve.
Fushat e studimit t programit
Nr. Fushat e studimit Koha
1 Zhvllllml l aeslve folese Le nxe-
nesve, pasurlml l qalorlL
30%
2 Zhvllllml shprehlve llesLare Le Le
lexuarit
30%
3 Zhvllllml l shprehlve llesLare Le Le
shkruarit
30%
4 Njohuri mbi gjuhn 10%
9
rshkr|m| | n|ve||t t nxns|t n prfund|m t k|ass s par
Fusha 1.
2hv||||m t fo|ur|
Fusha 2.
Shpreh|t h||estare t t
|exuar|t
Fusha 3.
Shpreh|t h||estare t t
shkruarit
Fusha 4.
Njohuri mbi gjuhn
1. Merr pjes n situata
t thjeshta dhe t
larmlshme Le folurl.
ka qalor Le pasur me qale
dhe shprehje q i prkasin
fushes per Le cllen lLeL.
1. Njeh shkronjat dhe i
shqipton drejt ato sipas
meLodes ny[eumore:
Tingull-shkronj/Shkronj-
uoqoll.
1. Shkruan drejt shkronjat e gjuhs
shqipe.
1. Emrtonsende dhe fry-
more, l dlferencon mbl bazen
e gurave apo Le deg[lmlL Le
emerumeve Le Lyre.
2. Flet pr tema q i
interesojn, t cilat lidhen
me emisionet e TV apo
fllmaL e pare, sl dhe per
tema q i rekomadohen e
diktohen.
2. Lexon qale e grupe qalesh
n mnyr globale.
(Lexon 30-40 qale e grupe
qalesh)
2. Modelondhe shkruan qale
globale.
2. Shkruan me shkronj t
madhe ne lllm Le qallve.
3. Pasuron qalorln me
qale dhe shpreh[e Le fu-
shave Lemauke qe lldhen
me veprimtarin e tyre t
prditshme.
3. N[eh dhe |exon shkro-
njat e gjuhs shqipe, t
bashkuara n rrokje t
thjeshta, t hapura apo t
mbyllura.
3. Dallon dhe i prdor n vendin e
duhur shkronjat e gjuhs shqipe.
3. Shkruan me shkronj t
madhe emraL e n[erezve.
4. Prdor sakt gjuhn
shqipe, duke prmirsuar
strukturn sintaksore.
4. Shqipton qartungu[L
zanore dhe bashkeungellore
t gjuhs shqipe.
4. Shkruan t gjitha shkronjat,
zanoreL dhe bashkeLlngelloreL.
4. Shkruan n mnyr intuitive
dre[L f[aleL slpas modellL
(njjs-shums).
5. Shpreh mendimet
qart, sakt, bukur, duke
treguar vmendje gjat
bashkbisedimeve.
5.DallonLeksun, qallne,
qalen.
5. Modelon shkronjat e shqipes. 5. Shkruan duke imituar mo-
delln dhe me lnLulLe qaleL qe
tregojn veprime t kryera n
t shkuarn, n t tashmen dhe
n t ardhmen.
6. Prmirson aeslLe
g[uhesore folese.
6. Ndan qallne ne qale dhe
qalen ne rrok[e.
6. Shkruanqale Le Lh[eshLa me dy-
tri rrokje.
6. Prdor shenjat e piksimit,
sl: plken (.) e plkepyeL[en (?).
7. Flet n mjedise klase
me dhe pet njri-tjetrin.
7. Bn analizne qaleve ne
rrok[e dhe ungu[.
7. Shkruan dhe lidh kuptueshm
qaleL ne sLrukLura qallsh.
7. ShkruanqaleL qe Lrego[ne
cilsi.
8.Shkmben mendime pr
eshL[e qe u lnLereso[ne.
8. Lexon me logjik, qart,
sakt dhe kuptuemshm.
8. Shkruan me t diktuar. 8. Vendosne formen e duhur
f[aleL ne vendeL qe mungo[ne.
9. Tregon histori dhe
tregime t thjeshta.
9. Riprodhon prmbajtjen e
pjesve t lexuara.
9. Shkruan me t kopjuar. 9. Ushtrohet pr t shkruar
drejt dhe pa gabime.
10. Tregon me dshir
prralla t dgjuara
permes magneLofonlL,
radios, TV ose librave t
lexuar.
10. Lexon n mnyr t
kupumshme.
10. Shkruan duke plotsuar pjes t
qales ose Le qallse qe mungo[ne.
10. Ushtrohet pr t shkruar
dre[L f[aleL e g[aLa Le g[uhes
shqipe.
10
11. Mson prmendsh
dhe reciton vjersha.
11. Ka shpejtsin normale
Le Le lexuarlL (43-100 qale ne
minut).
11. Shkruan duke iu prgjigjur py-
etjeve t ndryshme.
11. Prdor sakt shkronjn e
madhe ne lllm Le qallse dhe
Lek emraL e n[erezve.
12. Luan n role pjes t
thjeshta.
12. Lexon libra t natyrave
t ndryshme, n prshtatje
me moshn.
12. Kopjon pjes q kan dialog deri
ne 3-4 qall.
12. Vendos shenjat e piksimit
ne dlalog: vlzen (-), plkepyeL[en
(?) dhe plken (.) nen ku[desln e
msuesit.
13. Ritregon prmbajtjen
e librave q lexon.
13. Lexon libra t natyrave
t ndryshme.
13. Shkruan tregime t thjeshta nga
guraL qe l ofrohen.
13. Respekton shkronjn e
madhe ne lllm qallse dhe ne
uLu[L e p[eseve.
Zbrthimi i programit
3S [av x 8 or = 280 or
LINJAT
1
NR FAZAT ORT
1. er|udha prgantore (arabetare ) 4 [av x 8 or = 32 or
D &F 1.1. Shqlpuml l ungu[ve Le shqlpes.
Shkrimi i shkronjave.
D &F 1.2. Zhvllllml l Le folurlL.
asurlml l qalorlL.
L 1.3. Lexlm global dhe shkrlml l qaleve dhe qallve.
Sh 1.4. Shkrlml l elemenLeve Le shkron[ave dhe l qaleve e l qallve Le
thjeshta n mnyr globale.
2. Periudha e Abetares 26 [av x 8 or = 208 or
u, l, L & Sh 2.1. Punimi i 6 shkronjave t para.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
u, l, L & Sh 2.2. Rimarrje e 6 shkronjave t para. 4 or
u, l, L & Sh 2.3. Punimi i 6 shkronjave t dyta.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
u, l, L & Sh 2.4. Rimarrje e 6 shkronjave t dyta. 4 or
u, l, L & Sh 2.5. Punimi 6 shkronjave t treta.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
u, l, L & Sh 2.6. Rimarrje e 6 shkronjave t treta. 4 or
u, l, L & Sh 2.7. Punimi 6 shkronjave t katrta.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
u, l, L & Sh 2.8. Rimarrje e 6 shkronjave t katrta. 4 or
u, l, L & Sh 2.9. Punimi 6 shkronjave t pesta.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
u, l, L & Sh 2.10. Rimarrje e 6 shkronjave t pesta. 2 or
u, l, L & Sh 2.11. Punimi i 6 shkronjave t pesta.
l[alor, zhvllllm Le folurl, lexlm, ushLrlme, shkrlm.
6 x 5 or =30 or
11
u, l, L & Sh 2.12. 8lmarr[e e 6 shkron[ave Le fundlL. 4 or
N dispozicion t msuesit 4 or
3. Pasabetare
S [av x 8 or
= 40 or
L 3.1. Lexlme. 18 or
u, l, L & Sh 3.2. Ushtrime gjuhsore. 18 or
N dispozicion t msuesit 4 or
GJITHSEJ 280 or
Metodo|og[|a e zbanm|t t program|t
1. Metodat e msimit t Abetares
MeLodaL me Le perdorshme per meslmln e lexlm-shkrlmlL llesLar [ane:
1. metoda fon|ke-a|fabenke,
2. metoda g|oba|e "Sh|ko dhe |exo",
3. metoda ana||nke-s|ntenke.
Metoda dgjimore dhe pamore (fon|ke-
a|fabenke) lldheL me aeslmln e nxenesve per Le
shqlpLuar dhe per Le lexuar dre[L ungu[L e g[uhes
shqipe, duke i lidhur me shkronjn prkatse.
ushLrlme Le kesa[ n[oh[e[e dhe lldh[e[e me feml[eL
duhen br q n moshat e hershme, me qllim
njohjen e tyre para se t hyjn n arsimin e detyruar.
ZakonlshL, k[o meLode nxlL n[oh[en e veuar Le
ungu[ve dhe shkron[ave.
Kjo metod sht shum e rndsishme n
hapat e par t ushtrimit t nxnsve pr lexim-
shkrlm. A[o llon ne kopshL dhe mund Le shLrlheL ne
fazen pergauLore Le meslmlL Le lexlm-shkrlmlL.
Metoda "Sh|ko dhe |exo" (g|oba|e) lidhet me
elemente t metods globale, n t ciln, nxnsit,
n mnyr t pavarur, por edhe t orientuar, mund
Le lexo[ne qale apo shpreh[e ne menyre globale,
Le cllaL dlkLohen nga pervo[aL e Lyre, sl: ojobjo Jbe
lexlml l utojve te llbtove, l emlslooeve, l teklomove, l
euketove Jbe sbome motetloleve te tjeto ooteouke.
Ushtrimi i ksaj metode gjat msimit t
AbeLares eshLe karakLerlsuke per fazen pergauLore,
por mund t prdoret edhe n hapat e par t
msimit t Abetares.
sht e rndsishme q gjat ushtrimit t saj,
msuesi ti ushtroj nxnsit pr t lexuar e shkruar
ne menyre globale f[ale Le f[alorlL Le nevo[shem dhe
t domosdoshm, i cili do tu duhet nxnsve pr
t lehtsuar m tej procesin e t lexuarit dhe t
shkruarit.
ne keLe kupum, mesuesl mund La nderLo[e
veLe keLe qalor. Al mund Le perbeheL nga dlsa qale Le
Lh[eshLa dhe pak fol[e Le nevo[shme per faqeL e para
t Abetares, ku nuk mund t lexohen n mnyr
slnLeuke.
Metoda ana||nke-s|ntenke eshLe meLoda baze,
ku mbshtetet msimi i lexim-shkrimit. Koncepti
mbl keLe meLode lldheL me anallzen dhe slnLezen e
LeksLlL, f[allse, f[ales, rrok[es. ne Le n[e[Len menyre
sl zberLhen dhe mberLhen n[e maklne-loder, feml[a
duheL Le puno[e edhe me g[uhen (Leksun, qallne,
qalen, rrok[en).
Kjo metod e ndrthurur edhe me metodat
e L[era mundeson arrlL[en e ob[ekuvave Le meslperm
dhe nj cilsi t mir t nxnsve n lexim-shkrimin
llesLar.
2. STRUKTURA E PROGRAMIT
Programi i Abetares sht nj program shum i
rendeslshem per perfshlr[en e nxeneslL ne veprlmLarl
Le nxenl, qe lldhen me umln e shprehlve llesLare
pr lexim-shkrimin e gjuhs amtare.
er keLe qelllm, qe ne hapaL e pare Le u[,
12
msuesi duhet t prqendrohet n nj komunikim
Le ngrohLe me nxeneslL dhe ne g[lLheperfshlr[en e
Lyre ne perveLeslmln e keu[ programl.
rograml l AbeLares perbeheL nga Lrl perludha:
1) Periudha e par
Periudho prqontore, qe zakonlshL shoqeroheL
me AbeLaren e unes dhe maLerlale Le L[era dldakuke
me efekLe Le dallueshme per lexlm-shkrlmln, me
veprimtari q i shrbejn msimit t lexim-shkrimit
llesLar ne g[uhen shqlpe.
2) Periudha e dyt
Periudha e dyt lidhet me prvetsimin
e Leknlkes se lexlm-shkrlmlL. A[o zakonlshL
shoqrohet nga /ibri i 4betores dhe nga eLore
pune t prshtatshme pr kt libr. Njkohsisht
shoqeroheL edhe me m[eLe dldakuke qe e lehLeso[ne
msimin e lexim-shkrimit.
3) Periudha e tret
erforcon shprehlLe e nxenesve per lexlm-
shkrlmln llesLar, duke l pa[lsur nxeneslL edhe me
disa njohuri t thjeshta gjuhsore. Shoqrohet
me pjes leximi t shkurtra, interesante dhe me
ushtrime gjuhsore.
MeLodolog[la e zbaumlL Le keu[ programl duheL
t lidhet me veprimtarit q duhet t udhheq
msuesi, n bashkpunim me nxnsit pr ta
reallzuar dhe per La perveLesuar aLe ploLeslshL.
3. VEPRIMTARI DIDAKTIKE T
REKOMANDUARA
Programi i Abetares kshillon q msimdhnia e saj
Le mbeshLeLeL ne parlmln:
Msimdhnie me n qendr
nxns|n"
er Le arrlLur keLe ob[ekuv meLodolog[lk
keshllloheL qe g[aLe punes meslmore per reallzlmln
e ob[e-kuvave per lenden C[uha shqlpe 1" Le
zbaLohen veprlmLarl Le larmlshme meslmore, Le
cllaL reallzo[ne ob[ekuva Le cakLuar.
ne keLe menyre, permbledhLazl, keshlllohen:
1. Lo[ra d|daknke q ||dhen me |ex|m-
shkrimin:
Dgjon, vren, krahason, manipulon.
LmerLon, shqlpLon ungu[.
Lldh ungu[L me shkron[aL perkaLese.
lormon qale me shkron[a dhe rrok[e levlzore.
lormon qale dhe qall me eukeLa qalesh Le prera
nga revlsLaL dhe gazeLaL.
Ndrton tregime t thjeshta, duke u udhhequr
nga foLoL perkaLese.
Zg[ldh enlgma, g[eeg[eza e qalekryqe, ne
prshtatje me moshn.
reL, ng[lL, modelon, zbukuron dhe ploLeson
p[ese qe kerko[ne vlzaume dhe qale.
2. Riprodhim pjessh
8lLregon kupumln e p[eseve Le deg[uara.
8lLregon kupumln e p[eseve Le lexuara.
3. Lojra me lndn gjuhsore n
tekst
vendos uLull L[eLer.
krl[on n[e lllm dhe/ose n[e fund Le rl.
Shton ndonj episod.
4. Dramanz|m
8eallzon role Le Lh[eshLa.
8eallzon lo[era me levlz[e e panLomlma, duke
lmlLuar personazhe kafshe apo n[erez, Le shfaqur
n tregimet e lexuara.
S. kec|nm
8eclLon poezl Le shkurLra dhe Le lehLa, Le
prshtatshme pr moshn.

6. Lojra me kukulla
8eallzon ne grup lo[era me lodraL, mlqLe eL[.,
sl: kokollo, peo, moce, mokloe, kofsbe potoblstotlke,
tobot, ofo etj.
8eallzon me lodraL personale krl[lme slpas
imagjinats a pjesve t lexuara.
l shoqeron lo[eraL me ze dhe me ndryshlme Le u[,
slpas roleve qe perfaqeso[ne.
7. Tregime t imagjinuara
Msuesi mund t krkoj q nxnsit t krijojn
apo Le reallzo[ne Lreglme Le ndryshme. Al mund
L'l ndlhmo[e, duke lu dhene qale ky Le fushave Le
cakLuara Lemauke p.sh., per lo[eraL (Lop, ra, Lhye,
mori, vrau dorn etj.).
13
8. asur|m qa|or|
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne qale
me kupum Le n[e[Le ose me kupum Le kunderL,
Le dlalekLeve Le ndryshme Le shqlpes (lke-va[ze,
bardhe-zl, bar-bar, p[ek-p[ek eL[.). Slpas Lrevave ku
ndodhen msuesit, tregojn kujdes me ushtrime
Le uplL thuhet ... shkruhet. Celllml l keu[ ushLrlml
sht q nxnsit t msojn standardin, nprmjet
rrlL[es se veLedl[es per Le folmen e zones ku bano[ne.
9. Lojra t zshme
lmlLo[ne zeraL dhe zhurmaL e kafsheve, Le
n[erezve, lo[era me ze, enlgma.
erdorlml l magneLofonlL, l vldeos dhe l 1v-se
e pasuron shum msimin e gjuhs n veprimtari t
ulla.
10. Mode||m grahk | teksnt
Prpiqen t paraqesin tekste t shkurtra
ne mure ose Le bashkuara me ldene e n[e gazeLe
t thjesht muri ose revista klase, t ndihmuar nga
msuesit dhe nga m t rriturit.
11. Lojra shoqrimi
u perg[lg[eL shoqerlmeve Le Lh[eshLa ne baze Le
qaleve apo Le gurave qe u paraqlLen.
Mesuesl lmlLon zhurma Le naLyres, p.sh.,
zhurmen e lumlL. nxenesl shkruan qalen luml.
Msuesi imiton mjaullimn e maces dhe nxnsi
shkruan qalen mac[a. Mesuesl lmlLon leh[en e qenlL,
nxenesl shkruan qalen qenl, e keshLu me radhe: shl,
er, makin, bubullim, gurgullim.
uhe e kunderLa, mesuesl nx[err guraL, nxeneslL
shkrua[ne emraL e Lyre dhe lmlLo[ne zhurmaL dhe
zeraL qe dalln pre[ Lyre.
N kt ushtrim, nxnsit mund t kshillohen
Le shkrua[ne qall, Le udhehequr edhe nga pyeL[eL
q bn msuesi ose t shkruajn pyetje, lidhur me
guraL apo zhurmaL qe ofron mesuesl. Mund Le
perdoren magneLofonl, vldeo[a eL[.
12. Organizim dhe prdorim
|nformac|onesh
Nxnsit mund t mbajn shnime t thjeshta
Lelefonlke.
T bjn lista t librave t lexuar.
1e rlorganlzo[ne LeksLe.
T mbledhin kartolina, t bjn koleksione
Le Lh[eshLa me eukeLa, lodra apo sLema, kausha
e mba[Lese plasuke akulloresh, me ambalazhe
embelslrash, mbeshL[elleseL e okollaLave apo
krokanteve, q vet ata prdorim etj.
13. Lojra me ndrrim vendesh dhe
|nterprenm ro|esh
Interpretojn role nga tregimet e lexuara, role
Le rrlLurlsh: mesuesln, prlndln, m[ekun, shlLesln eL[.
14. Lo[ra me |m|nme zr|
lmlLo[ne zeraL dhe zhurmaL e kafsheve,
n[erezve, lo[era me ze, me enlgma eL[.
4. METODAT E MSIMDHNIES
rograml C[uha shqlpe 1" (AbeLare) eshLe
nj program, i cili krkon njohjen dhe prdorimin
e metodave ndrvepruese t msimdhnies, t
cilat kan n qendr t msimdhnies dhe t
msimnxnies nxnsin.
Ce ky program Le Lo[e keLo karakLerlsuka,
lipset q msuesit ti njohin metodat ndrvepruese.
N kt mnyr, rekomandohen t prdoren
meLodaL e zhvllllmlL Le mendlmlL krlLlk, meLodaL e
programlL Pap pas hapl", 1e modellL Le 8exhlo
Lmlllas" eL[.
Puna n grupe kshillohet si nj veprimtari
meslmore, e clla [ep shume rezulLaL ne meslmln e
lexlm-shkrlmlL flllesLar.
Punt me shkrim Le ofruara per nxeneslL
permes fleLoreve Le punes apo Le m[eLeve Le L[era
dldakLlke [ane shume fryLdhenese.
Rekomandohet prdorimi i materialeve
autennke per meslmdhenle. erve llbrave baze,
msuesi dhe prindrit t krijojn bibliotekn
personale Le feml[eve me llbra per moshen e Lyre.
5. MJEDISI I T NXNIT
Klasa e par, ku nxnsi pr her t par
prballet me nj mjedis t nxni, ka shum rndsi
qe Le keLe n[e paraqlL[e Lerheqese dhe funkslonale.
M[edlsl l klases se pare duheL Le [eLe l pergauLur
ne konLeksun e lexlm-shkrlmlL, me m[eLe gurauve,
vlzaume, gura, shkron[a, llbra, revlsLa, kaseLa me
kng, videokaseta etj.
Pr kt qllim, klasat e para duhet t jen
Le organlzuara ne menyre Le ulle, qe neperm[eL
organlzlmlL dhe pasurlmlL Le m[edlslL, Le godasln"
dhe Le Lerheqln vemend[en e nxenesve ne dre[um Le
14
t lexuarit dhe t shkruarit.
Muret e klass duhet t jen t mbushura me
sa me shume maLerlale Le nxenl: sbktoojo, [ole, [oll,
llbto, mjete te sbktootl, lopso, peoelo, fete te botJbo
ose me oqjyto te moJbeslve te oJtysbme, tobelo te
meJbo pet te moolpoloot me [oll, [ole, ttokje.
N klas ka rndsi t bien n sy kndi i leximit,
kendl l shkrlmlL, l dramauzlmlL eL[.
LshLe mlre qe mesuesl Le keLe edhe kuu Le
vogla per do nxenes, ku Le vendose llbra qe nxenesl
mund ti lexoj n koh t ndryshme dhe duke i
qarkulluar nga n[e kuu ne n[e L[eLer.
krl[lml l blblloLekes eshLe n[e ob[ekuv me veLe
q lidhet me plotsimin e mjedisit t klass.
Materialet e vendosura npr mure duhet t
[ene ekslble me qelllm qe Le mos v[eLerohen dhe
nxnsit t mos tregojn m interes pr to.
Muret duhet t mbushen me punimet e
nxnsve sido q t jen ato. Ato jan pron e tyre.
uuke u vene ne mure l mouvo[ne nxeneslL per Le
lexuar dhe shkruar m tepr.
6. NDRTHURJA NDRLNDORE
(IN1LGkIMI)
Msimi i lexim-shkrimit n klasn e par lidhet
me shume fusha Le veprlmLarlse se Le nxenlL Le
nxnsve.
Gjuha sht nj veprimtari komunikuese e
domosdoshme pr t gjitha lndt shkollore. Por,
nderkohe, g[uha nuk mund Le mesoheL vemas, pa
n[e marredhenle me fushaL e L[era Le dl[eve, sl [ane:
artet, kultura, edukata qytetare etj.
ne konLeksun e soLem boLeror, Lema Le ulla,
sl: lltlo, eJokoto sbeoJetesote, mjeJlsl, te Jtejtot
e femljeve etj., nuk mund t anashkalohen n nj
kurrikul t re. Kto tema lidhen ngusht me edukimin
global Le brezlL Le rl dhe ne keLe menyre, permes
synimeve dhe shtrirjeve t kurrikuls, ato duhet t
zene vendln qe u Lakon, per Le krl[uar ekulllber dhe
koherence ne kurrlkule. a respekumln e Lyre, n[e
kurrikul do t ndihet e vjetruar.
avareslshL moshes qe kane feml[eL LemaL
e msiprme duhet t jen pjes prbrse e
prmbajtjes shkollore.
Duhet pranuar se, sa m shum n marrdhnie
Le lnLegruara Le [eLe feml[a mldls lnLellg[ences se u[
pamore, levlzore, maLemaukore, shkruese, aq me l
suksesshem do Le shfaqeL ne Le nxenlL e u[.
ne keLe menyre, gersheuml l meslmdhenles se
lexlm-shkrlmlL me veprlmLarl vlzauml, kenge eL[., u
jep m shum vullnet dhe dshir nxnsve pr t
punuar dhe pr t shkuar m tej.
8ashkeveprlml mldls aeslve komunlkuese
folese, shkruese dhe lexuese eshLe l pranlshem ne
do ore meslml Le AbeLares, por ky gersheum l pare
edhe n ndrthurje t tjera, prmes inteligjencs s
shumeshLe dhe n[ohurlve apo aeslve Le lendeve
Le L[era, krl[on hapeslra pafund lnLegrlml meslmor.
7. MJETET MSIMORE
Lenda e g[uhes shqlpe per klasen e pare dallon
pr prdorimin e mjeteve t shumta msimore,
ne veanu, meslml l AbeLares kerkon perdorlmln e
mjeteve t ndryshme msimore. N kt mnyr
dallo[me: m[etet ko|eknve dhe m[etet |nd|v|dua|e.
M[etet pr prdor|m ko|eknv mund Le [ene:
LabelaL e medha, shkron[aL e alfabeuL,
eukeLa qallsh dhe qalesh me permasa Le
cakLuara eL[.,
m[eLe Le ndryshme Le shkruarl, sl: sbkomeso,
sbeooes (loposulo), motetlole vlzouml eL[.,
kndi i librit (biblioteka), kndi i drams,
ekspozlLaL e murlL eL[.
krahas m[eLeve kolekuve, nxeneslL kane edhe
mjete individuale, ku perve llbrlL dhe eLoreve
Le punes mund Le perfshlhen Labela plasuke qe
ndihmojn pr shkrimin simultan t nxnsve, rrokje
levlzore, xhepore eL[.
Msuesit mund t bhen krijues t mjeteve
kolekuve dhe lndlvlduale Le nxenesve.
LodraL e feml[eve, ku ka permba[L[e qe lldheL
me lexim-shkrimin, jan nj burim tjetr pr
pasurimin e mjeteve msimore n klasn e par.
8. VLERSIMI
Vlersimi sht nj prbrs i rndsishm i
puns me Abetaren. Pr moshat e ulta shkollore,
shkolla shqiptare e ka t konsoliduar tashm
v|ers|m|n me qa| dhe shpreh[e dhe pa mbetje n
klasn e par dhe t dyt.
rdor|m| | s|mbo|eve dhe shen[ave nx|tse,
sl: fomot, lole, otosb, yje e sbeojo te tjeto pe l
zqjeJb mesoesl se bosbko me oxeoeslt, jan mjete t
15
rendeslshme per Le mouvuar nxeneslL per n[e cllesl
m t mir n lexim-shkrim.
1esn eshLe n[e prakLlke qe [ep rezulLaLe Le
mira. Nxnsit e klass s par mund t bjn 2-3
teste gjat vitit.
D|knmet e kontro|||t [ane n[e forme L[eLer per
vlersimin e shkrimit t nxnsve.
Mund Le perdoren forma me Le buLa sl eLore
pune dhe maLerlale Le L[era dldakuke, Le cllaL e
ndihmojn nxnsin hap pas hapi pr t arritur
rezulLaLe.
Fletoret e punsdhe eLeL e punes e krye[ne
me se mlrl punen e LeksuL. er do fushe sLudlml
sht mir q nxnsi t ket vlersime periodike.
ne prakukaL e soLme shkollore per n[e vlereslm
m real t nxnsve n lexim-shkrim kan nisur t
prdoren listat e kontrollit n t cilat shkruhen disa
nga shprehlLe baze qe duheL Le pasqyro[e nxenesl
ne perludha Le ndryshme Le vlLlL shkollor: n
dg[|m, n t fo|ur, n t shkruar, n t |exuar. LlsLaL
e msiprme do t ndihmojn edhe pr vlersime
q lidhen me pasqyrimin e tyre n regjistr.
Kto lista vendosen n dosje personale pr
do nxenes dhe, ne perludha Le cakLuara Le vluL
shkollor, bhen vlersime dhe krahasime nga njra
periudh n tjetrn. Her pas here prindrit njihen
me progresln e feml[eve Le Lyre permes llsLave Le
kontrollit.
LlsLaL dhe LesLeL e konLrolllL mund Le harLohen
nga msuesit n bashkpunim me inspektort.
CreL ne dlspozlclon, mesuesl l shperndan slpas
nevo[ave speclke Le klases.

I.3. rogram| ana||nk | Abetares
shprndarja e orve
Shq|pr|, 3S [av x 8 or = 280 or
kosov, 37 [av x 7 or = 2S9 or

VENDI PARABETARE ABETARE PASABETARE TOTALI
SHQIPRI 32 OR 208 OR 40 OR 280 OR
KOSOV 28 OR 196 OR 35 OR 259 OR
NR TEMAT MSIMORE ORT
1emaL per zhvllllm
Le folurlL
I er|udha prgantore AkA8L1AkL
Shqipri
4 [av x 8 or = 32 or
Kosov
4 [av x 28 or
16
sh u, l, L & Sh
rezanuml
Drejt shkolls
N shtpi
1- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en A, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
2- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en I, vlzaum
dhe elemente shkrimi
3- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en M, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
4- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en N, vlzaum
dhe elemente shkrimi
3- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en E , , vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
6- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en B, vlzaum
dhe elemente shkrimi
7- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en F, vlzaum
dhe elemente shkrimi
8- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en C, C, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
8 or
sh u, l, L & Sh
N mngjes
Dita ime
Kalendari i
ditlindjeve
1.2. 9- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en H, vlzaum
dhe elemente shkrimi
10- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en U, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
11- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en D, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
12- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en DH, vlza-
um dhe ele-menLe shkrlml
13- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en K, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
14- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en J, vlzaum dhe
elemente shkrimi
13- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en G, GJ, vlza-
um dhe elemenLe shkrlml
16. Rimarrje /prsritje/kontroll
8 or
17
Sh u, l, L & Sh
ne fshaL
Lua[me
1.3. 17- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en L, LL, vlza-
um dhe ele-menLe shkrlml
18- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en P, vlzaum
dhe elemente shkrimi
19- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en NJ, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
20- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en O, vlzaum
dhe elemente shkrimi
21- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en Q, vlzaum
dhe elemente shkrimi
22- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en R, RR, vlza-
um dhe ele-menLe shkrlml
23- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en S, SH, vlza-
um dhe ele-menLe shkrlml
24- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en T, vlzaum
dhe elemente shkrimi
8 or
u, l, L & Sh 1.4. 8 or
N rrug
Dhia dhe kecat
23- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en TH, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
26- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en X, vlzaum
dhe elemente shkrimi
27- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en XH, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
28- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en V, vlzaum
dhe elemente shkrimi
29- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en Y, vlzaum
dhe elemente shkrimi
30- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en Z, vlzaum
dhe elemente shkrimi
31- n[oh[a, shqlpuml dhe shkrlml me ungullln dhe shkron[en ZH, vlzaum
dhe ele-mente shkrimi
32- Prsritje, rimarrje/kontroll
ABETARE
LINJAT
2
NR FAZAT ORT
2. Periudha e ABETARES
Shq|pr| = 208 or
Kosov
196 or
18
u, l, L & Sh 2.1. I. Punimi i 6 shkronjave t para
1. Punimi i shkronjove 4, l
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjove M, N
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
l. Punim i shkronjove , L
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri-Kosov
6 x 4 or =24 or
8 or
8 or
u, l, L & Sh 2.2. Rimarrje e 6 shkronjave t para
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri-Kosov
4 or
u, l, L & Sh 2.3. II. Punimi i 6 shkronjave t dyta
1. Punimi i shkronjs k
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjs u
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
l. Punim i shkronjs L
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
4. Punim i shkronjs k
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5. Punim i shkronjs O
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
. Punim i shkronjs P
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
6 x 5 or =30 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
19
u, l, L & Sh 2.4. Rimarrje e 6 shkronjave t dyta
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri -
Kosov 4 or
u, l, L & Sh 2.5. III. Punimi i 6 shkronjave t treta
1. Punimi i shkronjs 8
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjs n
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
l. Punim i shkronjs 1
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
4. Punim i shkronjs 5
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
6 x 5 or =30 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5. Punim i shkronjs 5h
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
. Punim i shkronjs l
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5 or
5 or
u, l, L & Sh 2.6. Rimarrje e 6 shkronjave t treta
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri-
Kosov
4 or
20
u, l, L & Sh 2.7. IV. Punimi i 6 shkronjave t katrta
1. Punimi i shkronjs kr
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjs l
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
l. Punim i shkronjs v
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e punes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
4. Punim i shkronjs
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5. Punim i shkronjs u
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
. Punim i shkronjs uh
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
6 x 5 or =30 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
u, l, L & Sh 2.8. Rimarrje e 6 shkronjave t katrta
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri-
Kosov
4 or
21
u, l, L & Sh 2.9. V. Punimi i 6 shkronjave t pesta
1. Punimi i shkronjs L/
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjs 6
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
l. Punim i shkronjs 6j
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
4. Punim i shkronjs 1h
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5. Punim i shkronjs c
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
. Punim i shkronjs
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
6 x 5 or =30 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
5 or
u, l, L & Sh 2.10. Rimarrje e 6 shkronjave t pesta
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
Shqipri-
Kosov
4 or
u, l, L & Sh 2.11. VI. Punimi i 6 shkronjave t gjashta
1. Punimi i shkronjs Nj - or
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2. Punimi i shkronjs Y
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
6 x 5 or =30 or
5 or
5 or
22
l. Punim i shkronjs 2
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
4. Punim i shkronjs x
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5. Punim i shkronjs xh
Faqja prkatse Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
. Punim i shkronjs 2h
Faqja prkatse e Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
5 or
5 or
5 or
5 or
u, l, L & Sh 2.12. Rimarrje e 6 shkronjave t gjashta
Faqet prkatse t Abetares
AbeLar[a e unes: ushLrlme apllkauve dhe p[ese e modeluar per
shkrim dore.
2 or
u, l, L & Sh Cre ne dlspozlclon:
Prsritje
Veprimtari shkrimi
Teste
ergauL[e per fesLen e AbeLares
Shqipri
10 or
23
LINJAT
3*
KATEGORIT NR. FAZAT ORT
3. LLxlML
PERIUDHA PASABETARE
Shq|pr| S [av x 8 or
= 40 or
L, u, l & Sh 1 1 Gjuha shqipe
Lexlm 2 1.1 l[ale-n[erez-kafshe-sende (emra)
Ushtrime gjuhe 3 2 Pr nj shkronj
4 2.1 Lmra n[erezlsh, sendesh
5 3 Alfabeu l g[yshe 8ozes
6 3.1 Lmra kafshesh
7 4 ara LelevlzorlL
8 4.1 8esa, 8ledarl (Lmra femerore-emra mashkullore)
9 5 Edukata
10 5.1 u[ale-d[all (emra n[erezlsh-kafshesh-sendesh )
11 6 ne zyren e bablL
12 6.2 Sl quheL...?
13 7 Mendime t ngjyrosura
14 7.1 Nj moll-shum moll
15 8 8llkleLa
16 8.1 Cilsi i bukur - i leht
17 9 uy duar, Lre feml[e
18 9.1 Cllesl - Sl [ane?
19 10 Hunda e Pinokut
20 10.1 Cllesl - Sl eshLe shoku/shoq[a lme?
21 11 Dielli dhe reja
22 11.1 Cllesl-qale me kupum Le kunderL
23 12 Miqt e pyllit
24 12.1 veprlme - fare mund Le be[me me ...?
25 13 Zemrimi i luleve
25 13.1 veprlme - fare be[ne feml[eL?
27 14 Leg[enda e luledlelllL
28 14.4 une u al/a[o-ne [u aLa aLo (kam/nuk kam)
29 15 Piktura e Edlirs
30 15.1 Veprimet dhe koha
31 16 Nj gjuh pr t gjith
32 16.1 lesLa e dlLellnd[es: pershkrlm me zevendeslm qalesh, qallsh
33 17 LlbraL rrlne radhe-radhe
34 17.1 ne plknlk: pershkrlm me zevendeslm qalesh, qallsh
35 18 kur nuk klshLe Lelefon
36 18.1 Dit me shi
37 19 Miq nga hapsira
L, u, l & Sh 38 19.1 kush? far? ku? S|? Me k?
39 20 I||mat v|zanmor
40 20.1 Un [am, n [e, a|... (sht]nuk sht)
N dispozicion t msuesit 4 or
GJITHSEJ 280 or
Shenlm 1. 1emaL e asabeLares 19, 19, 1, 20, 20.1 [ane planlkuar me Leper me qelllm qe mesuesl L'l perdore slpas nevo[ave Le u[
dhe aLo Le nxenesve, brenda oreve Le planlkuara ne program.
24
I. 4. PARIMET UDHHEQSE T KURRIKULS S ABETARES
ne prakukaL e meparshme dhe aLo bashkekohore LhuheL se msimi i Abetares sht mbshtetur n
metodat a|fabenke g|oba|e (pr p[esn e araabetares) ana||nke, s|ntenke dhe m|kse (pr p[esn
e punimit t Abetares). ALo [ane g[lLhashLu edhe Le nderLhurura me n[era-L[eLren per reallzlmln e
qelllmeve Le cakLuara, Le cllaL lldhen me umln e aeslve per Le lexuar dhe per Le shkruar.
ky eshLe parlml Lhemelor qe na ka dre[Luar ne harumln e AbeLares.
Parimi i ms|m|t t |ex|m-shkr|m|t, | mbshtetur n s|tuata konkrete kontekstua|e, vlersohet sot si
n[e parlm l parapelqyer, l clll ofron per nxeneslL mundesl per Le reallzuar shkrlr[en dhe nderLhur[en e
meLodave Le L[era Le Le mesuarlL konLeksLual, nxlL dhe zhvlllon Le folurlL e nxenesve, pasuron qalorln
e Lyre dhe u [ep feml[eve n[ohurl Le slsLemuara rreLh boLes dhe [eLes.
ar|m| udhheqs | fotogahm|t t hgurave-qa| dhe t qa|ve-hgur, s| dhe | qa|ve ky sht nj
kriter q respektohet n kt Abetare dhe q ndihmon n mnyr t ndjeshme n kaprcimin e
veshureslve Le para Lek nxeneslL, Le ulla sl aLo Le perdorlmlL Le qaleve ky dhe lldhese, apo sl [ane
fol[eL e para qe duhen perdorur, sl: ko, kom, jom, luan qalezaL me, oe etj. Njohja pamore e strukturs
se keLyre qaleve [ep dore per lldh[en log[lke Le qaleve ne sLrukLura qallsh, lllmlshL Le Lh[eshLa dhe
me pas edhe me Le zg[eruara. ALo e be[ne g[uhen me Le kupLueshme.
Metoda globale prgjithsisht kapet n Abetaren e puns (arabeLare). k[o zg[ldh[e lehLeson
meslmln e shume aeslve g[uhesore Le nxenesve. er shembull, permes pasurlmlL Le qalorlL aLa
n[lhen edhe me sLrukLura qalesh Le Lh[eshLa, meso[ne L'l lexo[ne dhe L'l shkrua[ne aLo me shkron[a
shLypl. Me pas, sLrukLuraL e mesuara ne Lereslne e Lyre l nenshLrohen proceslL Le anallzes dhe Le
slnLezes. ALo l nenshLrohen nderLhur[es se meLodave ne qale, Le perdorura g[aLe g[lLhe maLerlallL
g[uhesor e gurauv ne AbeLare.
SynoheL qe g[aLe perludhes pergauLore nxeneslL Le kene arrlLur Le shkrua[ne ne menyre globale derl
ne 30 qale. Shkrlml global l Lyre l ndlhmon me pas g[aLe lexlmlL dhe shkrlmlL. er Le sqaruar ngu-
ttlmet e dlsave qe mendo[ne se sl mund Le mesoheL globallshL" na le[onl La llusLro[me ldene Lone
me nj shembull. Nj nxns, kur sheh nj makin-lodr, e emrton menjher at, pra e lexon
emrln e sa[ nga gura, por ne rasL se ne do L'l [aplm n[e maklne Le zberLhyer au[ do L'l duheL shume
kohe La emerLo[e apo La mberLhe[e dhe La be[e perserl maklne. keshLu ndodh edhe me qalen. k[o
gj sht provuar n 5 nxns gjat kohs s puns me Abetaren, por sht vrtetuar edhe m par
nga pervo[aL e feml[eve. k[o eshLe n[e arsye me Leper per Le besuar se funkslonon me shume sukses.
8ezulLaLeL e Lyre kane qene premLuese: nxeneslL kane mesuar me shpe[L Le lexo[ne me mlre.
MeLoda globale nuk do Le [eLe mblzoLeruese ne keLe AbeLare, pasl per nga menyra sl punoheL ne
perludhen pergauLore a[o shuheL g[aLe perludhes se meslmlL Le AbeLares sepse, edhe ne rasLeL kur
ne n[e faqe apo LeksL shfaqen n[e ose dy qale ne Lrup Le Le cllave ka 1-2 shkron[a Le papunuara ende,
v[en ne ndlhme p[esa e arabeLares, e clla permes meLodes alfabeuke dhe globale ka bere Le mundur
qe nxeneslL Le [ene n[ohur me keLo shkron[a. ne keLe asL aLa l rlku[Lo[ne. ra, perludha e arabeLares
ka kryer n[e funkslon shume Le rendeslshem. Ajo ka ezauruar elementet e metods globale gjat
puns me pjesn e Abetares, elemente q shpesh jan t pashmangshme.
Nj parim tjetr, q sht mbajtur parasysh n kt libr, sht edhe ai i bashkshoqrimit t gjuhs
se shkruar me flguraL. Ky parim gjen shtrirje si n Abetare, ashtu edhe n Abetaren e Puns, n t
cllen ne Lema Le cakLuara, guraL lldhen edhe me qaleL emerLuese Le Lyre dhe sherbe[ne sl n[e mlnl-
qalor shp[egues.
L|br| sht | mbushur me ||ustr|me q nx|s|n nxns|t pr t shprehur |mag[|natn e tyre dhe ||dh[et
me botn rea|e dhe vepr|m|n e tyre konkret n t. I|gura dhe teksn kr|[o[n n[ trs| t n|| q fm|[a t
nd|het | prfsh|r, pothua[ s| n[ personazh brenda faqes. k[o mnyr koncepnm| e zbatuar, q prdoret
n teksto|og[|n e abetareve bashkkohore, kr|[on n[ haps|r bashk[etese m|d|s teksnt dhe hgurs nga
n[ra an, dhe vet nxns|t, | c||| "udhton" s| n[ personazh brenda faqes.
PASABETARE
25
do shkon[e e p[eses se AbeLares shoqeroheL nga n[e sLrukLure e Lllle meslmore: prezanLlm me
shkron[en, prezanLlm me n[e Leme baze per zhvllllm Le folurl, e clla ne veLveLe permban n[e fabul, Le cllen
do La zbulo[ne nxeneslL me mesueslL permes bashkeblsedlmlL dhe qe synon kerklmln e f[aleve qe permba[ne
Llngullln dhe shkron[en, e clla punoheL permes velmlL Le Lyre ne sLrukLura Le lldhura dhe me kupLlm (ne
keLe rasL g[aLe bashkeblsedlmlL). unoheL me f[alorln e f[aleve perfaqesuese per do shkron[e, punoheL me
f[allne baze, e clla zberLheheL ne f[ale, rrok[e, shkron[a, vazhdoheL me ushLrlme manlpuluese per anallze
dhe slnLeze. laq[a e dyLe e p[eses se AbeLares nls per do shkron[e me n[e LeksL, l clll lexoheL dhe permes
Ll[ synoheL Le afLesohen nxeneslL Le lexo[ne me lnLonaclonln e duhur, Le kupLo[ne aLe qe lexo[ne, Le g[e[ne
f[aleL qe lldhen me shkron[en qe lexoheL, Le nda[ne ne rrok[e, Le ushLrohen permes ushLrlmeve manlpuluese
per perveLeslmln e dlsa dukurlve g[uhesore, qe lldhen me lexlmln, sl: lnLonaclonl, kupLlml l f[allse, shen[aL e
piksimit, ritregimi etj.
do faqe e AbeLares synon Le krl[o[e n[e m[ed|s fono|og[|k t prshtatshm pr tingullin q punohet
dhe per La kaluar nxenesln me lehLesl nga ana Llngullore e f[ales dre[L shkron[es, e clla perfaqeson n[e Llngull
t caktuar.
Iabu|at shoqro[n faqet e Abetares dhe pun|m|t t do shkron[e, t prmb|edhura n tekste t
shkurtrae Le pershLaLura per shkron[en apo per qaleL, qe eshLe pare e nevo[shme Le akuvlzohen, por pa
cenuar mesazheL qe aLo perc[ellln per boLen e feml[eve.
Shum njohuri mbi botn[ane dhene permes p[eseve Le L[era Le perzg[edhura dhe Le pershLaLura per
qllimet tona.
er L'u ndler sl n[e LeksL koherenL, ne AbeLare [ane perfshlre edhe tema t reja, t cilat jan pjes e
boLes dhe e lmag[lnaLes se feml[eve, sl [ane aLo qe lldhen me robonn, kompjuterin, ufot e personazhe Le
L[era lmag[lnare per feml[eL derl Le personazheL e lmave vlzaumore qe aLa nd[ekln.
Parimi i rimarrjesze vend Le dukshen ne AbeLare. Al nls me rlmarr[en e shkron[ave ne do faqe Le
llbrlL dhe me pas vl[on me rlmarr[en per anallze Le f[aleve Le veshLlra, sl dhe Le f[aleve me probleme
drejtshkrimore, kryesisht ato me grupe shkronjash tri-katr rrokshe, si dhe me rrokje t vshtira (t
mbyllura) per L'u perveLesuar nga nxeneslL qe ne asLln e pare Le paraqlL[es se Lyre.
8lmarr[a ze n[e vend Le rendeslshem edhe g[aLe punes me shkron[aL, ne do 6 shkron[a beheL n[e rlma-
rr[e: ne keLo asLe, nxeneslL ushLrohen per Le lexuar LeksLe Le ndryshme dhe per Le bere ushLrlme slnLeze e
anallze Le qaleve e qallve Le veanLa, Le rlmarra nga meslmeL e meparshme, pa per[ashLuar aLo Le re[aL.
8lmarr[a ne keLe model abeLare[e ze vend ne kohen e nevo[shme, qe l llheL veprlmLarlse se feml[eve per
lexim-shkrim n periudha t caktuara pas grupeve t caktuara shkronjash. N rimarrjet e msiprme sht e
nevo[shme Le vleresohen arrlL[eL e nxenesve permes eLeve Le punes Le parashlkuara ne AbeLaren e unes,
si dhe prmes testeve t thjeshta modele, q do t jepen n kt libr.
er Le mundesuar n[e perveLeslm sa me Le mlre dhe ne n[e kohe me Le pershLaLshme per feml[eL,
libri paraqet nj organizim dhe nj struktur tepr t prdorshmeper mesueslL, por veanerlshL
pr nxnsit, t cilt do t punojn me t.
Prmes shenjave konvencionale, dhe [o permes kerkesave, ashLu sl eshLe ne LeksLolog[lne paraar-
dhese, feml[a kupLon se fare veprlml do Le krye[e. kerkesaL per nxenesln l lexon mesuesl ne fund Le
faqes me shkron[a Le vogla, sl dhe l zberLhen me rruge meLodlke ne Leksun e mesueslL.
Ilustrimet lidhen kryesisht me kafsht, m|qt m t dashur Le feml[eve. ALo zene n[e vend Leper Le
dukshem ne AbeLare dhe [ane personazheL kryesore. 8renda Lyre qendro[ne f[aleL, Le cllaL feml[eL l
flkso[ne neperm[eL flgures dhe me pas shkron[e pas shkron[e flllo[ne L'l lexo[ne.
Tekstet e zgjedhura jan t shkurtra, Lreglme Le Lh[eshLa, perralla, g[eeg[eza, v[ersha eL[.
26
ne do faqe, n skajet e Abetares shkruhen shkronjat e msuara, me qllim prsritjen e tyre. Shkro-
nja e re trheq vmendjen me ngjyrn ndryshe nga t tjerat.
ne do faqe abeLare[e do Le prdoren tri lloje shkrimesh me shkronja t mdha, me shkronja shtypi
t vogla dhe me shkronja dore.
[esa me e madhe e gurave [ane v[ele nga boumeL e soLme per fabulaL e n[ohura, me qelllm qe
feml[a Le hy[e men[ehere ne marredhenle me Lo, sepse l ka Le n[ohura. er dlsa Le L[era keml shfryLe-
zuar gura nga leLersla per feml[e, Le cllaL kane qene Leper cllesore.
1eksu l AbeLares nuk do Le [eLe l veLml LeksL qe do Le perdorln nxeneslL ne klasen e pare. k[o AbeLare
kerkon qe feml[eL Le lexo[ne edhe LeksLe Le L[era per moshen e Lyre, Le cllaL mund Le slgurohen ne
blblloLeken e klases ose ne famll[e.
keshllloheL qe do mua[, feml[a l klases se pare Le keLe lexuar n[e llber Le moshes apo hlsLorl, nga al
vet ose me ndihmn e m t mdhenjve. Kjo kshill nuk duhet kuptuar si nj mundsi, por si nj
ob[ekuv, per Le cllln nxeneslL l duheL kerkuar Le llo[e Le mba[e shenlmeL per Le, ne lllm Le shkrua[e
uLullln, emraL e p[esemarresve ne fabul apo Lreglm e keshLu me radhe.
1eksn sht | organ|zuar n rubr|ka, Le cllaL kane synlme Le ulla, sl:
Lexlml l shkron[ave lllmlshL per n[oh[e dhe per krahaslm me n[era-L[eLren e, me pas, per rlmarr[e
dhe prsritje.
8lsede per zhvllllm dhe pasurlm Le folurl, e clla reallzoheL permes Lemes se zg[edhur (fabules), -
gures kryesore Le AbeLares dhe gurave ne ane Le llbrlL, Le cllaL lua[ne rolln e qalorlL, ku qaleL [ane Le
shoqeruara me guraL perkaLese.
araqlL[a e shkon[es se re, graka pamore e shkron[es se madhe dhe Le vogel Le shLyplL dhe a[o e
dores [epen men[ehere me qelllm qe nxenesl Le kupLo[e se beheL qale per Le n[e[Len shkron[e dhe [o
per shkron[a Le ndryshme. 8ubrlkaL qe shoqero[ne Leksun [ane Le larmlshme.
Lexlml l sLrukLures kryesore Le qallse shoqeron do faqe Le pare Le shkron[es se re dhe me poshLe
beheL zberLhlml l sLrukLures se qallse ne qaleL perberese.
SLrukLuraL kryesore [ane nderLuar ne menyre Le ulle qe Le permba[ne qale qe e kane shkron[en e re ne
pozlclone Le ndryshme: eshLe Lreguar ku[des qe Le [ene qale qe lexohen nga nxeneslL, por ne ndon[e rasL
mund Le keLe edhe 1-2 shkron[a qe nuk l n[ohln (per Le cllaL na v[en ne ndlhme gura dhe puna e bere g[aLe
Paraabetares n t ciln jan njohur me t gjitha shkronjat dhe kan msuar t shkruajn shkronjat kapitale
per do ungull).
uerl ne 6 shkron[aL e para, sLrukLuraL g[uhesore, qale, qall [ane Le kuzuara, por duke qene se nxeneslL
[ane n[ohur ne menyre grake me shkron[aL qe ne faqeL e eLores se punes, ne Le cllen aLa l kane ny[eLuar, l kane
perdorur dhe shkruar, duke respekLuar krlLerln alfabeuk (pa l vendosur ne Lrup Le qaleve, por Lh[eshL sl grake),
aLo ndlhmo[ne ne g[eL[en e Lyre g[aLe lexlmlL ne sLrukLura qalesh Le ndryshme.
ZberLhlml analluk dhe me pas slnLeza e sLrukLures se qallse do Le kryheL me laps mbl AbeLare dhe [o me
eukeLa qe prlLen. 1e lexuarlL dhe Le shkruarlL e humbln kupumln kur feml[a llon Le prese apo Le ng[lse. k[o
AbeLare pranon lexlm dhe shkrlm me laps ne dore. leml[eL do Le puno[ne me laps ne lllm per Le ploLesuar
sLrukLura qalesh, rrok[esh, shkron[aL, duke pasur parasysh modelln baze.
ne rasL se ne hapln e pare feml[a kop[on/rlprodhon ne menyre mekanlke, k[o g[e nuk duheL vleresuar
sl n[e veprlm [o l zg[edhur, pasl ka shume menyra rlmarr[e[e, me ane Le Le cllave, nxenesl Lon shprehlne e
kerkuar. Le Le ku[Lo[me se AbeLar[a e unes luan plkerlshL keLe rol. or nuk duheL Lepruar me veprlmLarl Le
kop[uarl. ALo duheL Le lnLegrohen me veprlmLarl dlkuml, rlprodhlml ose ploLeslml.
labulaL e shkurLra qe shoqero[ne llbrln ne faqen e dyLe Le do shkron[e, nxlsln aeslLe e nxenesve
per Le reallzuar n[e Le lexuar konLeksLual dhe me kupum.
er Le men[anuar paraqlL[en globale Le shume qaleve, aLo l keml zevendesuar me guraL perkaLese:
here ua keml shkruar emrln poshLe, here eshLe zbaLuar parlml l perdorlmlL Le gurave ne sLrukLuraL
27
e qallve, l clll eshLe shume l perdorshem soL per feml[eL e moshave Le vogla. Al l lnLrlgon dhe l nxlL
feml[eL per lexlmln e meLe[shem.
8ubrlkaL qe paso[ne faqen e dyLe Le shkron[ave lldhen me ushLrlme rreLh permba[L[es se LeksuL-fabul.
Shpesh nxenesve u kerkoheL Le be[ne edhe vlzaume, Le cllaL l perforco[ne aeslLe e Lyre rreLh formes
se shkron[ave apo per Le rlprodhuar mendlme dhe lmag[lnaLe. k[o veprlmLarl eshLe lodhese dhe nuk
duheL vleresuar sl larg synlmeve Le lexlmlL dhe shkrlmlL. vlzauml eshLe prodhlm dhe rlprodhlm ldesh.
Ldhe n[e shkarravlne" e feml[eve duheL kupLuar sl n[e mesazh qe al ka dashur Le LhoLe me g[uhen e
u[ Le shkarravlnes".
ne faqe Le ndryshme Le AbeLares g[enden edhe lnformaclone Le shkurLra Le ulla, sl: n[e faqe kalen-
darl qe Lregon n[e daLe Le cakLuar, n[e grak apo dlagram qe Lregon suneL, hlsLorl Le pambaruara, ne
Le cllaL u kerkoheL nxenesve L'l perfundo[ne. keLo kerkesa [ane karakLerlsuke per faqeL e fundlL Le
Abetares.
arlml baze, l clll duheL Le funkslono[e permes kesa[ AbeLare[e ne meslmln e lexlm-shkrlmlL duheL Le
[eLe: Asnj hap para, pa msuar mir pjesn e mparshme".
k[o AbeLare nuk mundeson n[e meslm global e Le n[e[Le per Le g[lLhe. Mesuesl duheL Le dlferen-
co[e dhe La ploLeso[e me veprlmLarl per lexlm dhe shkrlm per nxeneslL e u[, slpas nevo[ave Le Lyre.
Prandaj rekomandohet q msuesi tu rekomandoj nxnsve t prparuar veprimtari suplementare
pr t lexuarin, n ndihm t t cilave mund t vijn librat jashtshkollor.
ushLrlmeL ne AbeLaren e unes perfaqeso[ne nlvele Le ndryshme Le nxenl. k[o do Le LhoLe se [o Le g[l-
Lha ushLrlmeL mund Le kryhen nga Le g[lLhe nxeneslL. k[o g[e do L'l [ape mesueslL lnformaclon per nlveleL e
nxenesve dhe per punen e dlferencuar qe duheL Le krye[e me nxenes Le cakLuar, Le clleL kane nevo[e per me
tepr ndihm.
Detyrat e shtp|s duhet t [en t d|ferencuara, [o Le n[e[La dhe me Le n[e[un velllm per Le g[lLhe.
Nj nxns q nuk ka nevoj ta shkruaj a-n shum her nuk duhet tia jap patjetr detyr. Mund
L'l [epeL deLyre Le shfryLezo[e deLyra Le L[era, edhe pse nuk l n[eh Le g[lLha shkron[aL, al do Le kerko[e
dhe do t gjej shkronja t tjera, edhe pse nuk i ka msuar ende.
Me La do Le punoheL ne menyre Le ulle qe feml[a Le mos mblngarkoheL me deLyra Le LeperLa. ueLyraL
qe do Le [epen duheL Le [ene Le Lh[eshLa, [ovolumlnoze. ne keLe kupum, ne Lre mua[L e pare, mesuesl
duheL Le syno[e qe nxeneslL Le reallzo[ne ne klase g[lLhe veprlmLarlne e parashlkuar nga AbeLar[a dhe
nga AbeLar[a e unes. Mund Le [epen deLyra Le dlferencuara per Le g[lLhe nxeneslL.
ne aspekun g[uhesor eshLe Lreguar ku[des qe sLrukLuraL Le [ene Le Lh[eshLa dhe me n[e qalor Leper Le
perdorshem nga ana e Lyre. ne shkron[aL e para punoheL me Leper me shpreh[e ne Le cllaL fol[eL nuk
jepen pr arsye t pamundsis pr tu lexuar. Ato nnkuptohen ose lexohen me mend.
er do shkron[e eshLe Lreguar ku[des qe Le zg[ldhen qaleL baze perfaqesuese Le sa[, Le cllaL perbe[ne
qalorln e faqes, kryeslshL aLo qe e kane shkron[en ne pozlclon nlsLor, pasLa[ edhe aLa qe mund La kene ne
pozlclon mesor dhe fundor.
l[alorl l bashkeng[lLeL LeksuL Le mesueslL. lale u[ keml punuar per g[eL[en e qaleve per do shkron[e dhe
ne Le Lrla pozlcloneL. ky qalor l bashkeng[lLeL LeksuL me synlmln qe mesuesl mund La perdore per Le bere
g[eL[e Le L[era per eLe Le L[era pune, qe mund La pergause per pune Le dlferencuar, per perserlL[e dhe per
shum qllime t tjera gjuhsore.
l[alesl l qalorlL, l nx[erre nga l[alorl l C[uhes Shqlpe", eshLe l pershLaLshem per moshen e feml[eve 6-8-
v[eare.
28
Shen[aL e plkeslmlL llo[ne Le behen Le n[ohura ne menyre graduale.
Ndryshe nga abetaret e mparshme, tregohet kujdes q n hapat e tyre t par, nxnsit t shkruajn
me shkronja t mdha shtypi dhe hap pas hapi kalohet n ato t dors.
E rndsishme n kt abetare sht krkesa pr t riprodhuar shkrimin e lexuar dhe t mbshtetur n
t menduar dhe imagjinat.
Nx|t[a e r|prodh|m|t t |ex|m|t dhe shkr|m|t t kupnmshm sht nj parim themelor i ksaj Abetareje.
ne menyre Le vazhdueshme keml kerkuar e g[eLur forma e upa ushLrlmesh, Le cllaL l largohen rlpro-
dhimit mekanik t t lexuarit dhe t shkruarit t nxnsve.
keshllloheL qe Le lexuarlL e nxenesve duheL Le llo[e pre[ Lyre dhe [o l rlprodhuar nga mesuesl, pasl k[o
menyre nxlL Le mesuarlL mekanlk Le keu[ procesl.
Msuesi duhet t lexoj pak. T gjith nxnsit duhet t ken kohn e tyre pr t lexuar.
AbeLar[a e unes bashkeshoqeruese e AbeLares do Le [eLe e organlzuar ne Lrl p[ese.
ne p[esen e pare, paraqlLeL puna qe do Le beheL ne perludhen e araabeLares: ngrlL[a e m[edlslL
fonolog[lk, lldh[a e ungulllL me shkron[en, vlzaum l elemenLeve Le shkron[ave Le dores, bashkeblse-
dlm per n[e Leme Le cakLuar, shkrlm global e zevendeslm l shkron[es qe mungon. Shume lo[era dhe
veprimtari argtuese duhet ta shoqrojn kt hapsir kohe.
ne p[esen e dyLe [ane ushLrlmeL per Lhelllm ne Le lexuar log[lk, sl dhe per anallzen dhe slnLezen
e sLrukLurave Le qallve dhe Le qaleve. k[o AbeLare une do Le [eLe e mbushur me ushLrlme ma-
nlpuluese, ku Lra[Lohen g[lLhashLu edhe probleme Le L[era qe l Lako[ne aspekuL g[uhesor, Le ulla sl:
dlsa probleme Le veshura dre[Lshkrlmore qe kane Le be[ne me vendos[en prane n[erl-L[eLrlL Le dlsa
ungu[ve bashkeungellore, Le sLrukLurave Le g[aLa Le qaleve, Le shkrlmlL Le shkron[ave Le medha, Le
shkronjave dyshe etj.
[esa e LreLe synon modellmln e shkrlmlL me shkron[a dore. ne keLe eLore nuk do Le [eLe Lh[eshL n[e
modelim mekanik i shkronjave. Ajo do t shoqrohet me nj rubrik t quajtur Pyetje, ku do tu krkohen ti
prgjigjen nj pyetjeje me shkrim ose t bjn nj pyetje me shkrim, duke u nisur nga shkronja q modelohet.
ne eLoren e punes do Le zene vend edhe shume ushLrlme krl[uese, Le cllaL kane Le be[ne me rlpro-
dhimin e gjuhs s shkruar prej nxnsve.
ermes pyeL[eve apo slLuaLave Le paperfunduara pre[ Lyre kerkoheL krl[lm dhe ploLeslm ushLrlmesh Le
larmishme.
Flett e puns s Pasabetares e mbyllin serin e pakets s ksaj Abetareje. Prmes saj, nxnsit ush-
trohen dhe prsosen n prdorimin e gjuhs dhe n njohjen me disa dukurive. do ushtrim i ksaj natyre
reallzoheL duke u mbeshLeLur ne lnLulLen e nxenesve.
Kjo Abetare prmban edhe nj risi tjetr, e cila lidhet me prdorimin standard t gjuhs. Pr t njohur
mir gjuhn dhe dialektet e saj, sidomos dallimin midis tyre, n kt Abetare gjendet dhe rubrika Thuhet ...
Shkruhet. ermes sa[ keml synuar L'u Lheml feml[eve se kur aslm ne mund Le perdorlm shume Lra[La Le n[e
qale, por kur shkrua[me duheL Le perdorlm veLem aLe Le sLandardlL.
N librin e msuesit do t gjejn nj material t gjer pr t punuar me kt rubrik, t ciln e shohin t
nevo[shme per L'u punuar edhe per n[e arsye L[eLer: per afrlmln e dlalekLeve Le shqlpes me n[erl-L[eLrln, sl
dhe pr situatn e re t shoqris shqiptare, si dhe pr nxitjen e nj komunikimi sa m t gjer t shqiptarve
n t gjitha trevat ku ata ndodhen. Kjo rubrik le t pasurohet m tej nga msuesit, kryesisht me shembuj
uplke Le zones ku ndodhen, pasl perben n[e elemenL per pasurlmln e g[uhes sLandarde me qale nga veLe
brumi i saj.
29
1.5. RRETH METODAVE T MSIMIT
T LEXIM-SHKRIMIT
Pr problemin e t msuarit t lexim-shkrimit n moshat m t vogla, mendime t ndryshme dhe
mbarekombeLare ngulln kembe me Le dre[Le qe, per meslmln e u[ Le perdoren meLoda [o Le lmprovlzuara,
por metoda q t ken vler t sigurt shkencore, t jen eksperimentuar gjersisht dhe q t mund t japin
garancl per suksesln dhe qe kane Le be[ne me arrlL[en e perveLeslmln e dlsa aeslve e m[eLeve qe lldhen me
teknikn e leximit dhe t shkrimit.
ne keLe aspekL kaq Le rendeslshem Le aeslmlL Le feml[eve, formlml profeslonal l mesuesve Le shkolles
llore merr n[e rendesl Le veanLe. MesueslL duheL Le g[e[ne e Le zg[edhln meLoden me prodhlmLare, La n[o-
hin n thelb at e ta bjn t suksesshme.
o cllaL [ane upaL e meLodave qe [ane perdorur hlsLorlklshL dhe Le aLyre qe kane Le be[ne me kerklmeL
qe [ane bere dhe po behen akLuallshL. Me shume se per meLoda Le veanLa, keLu mund Le lLeL per prlr[e
metodologjike, d.m.th. pr nj grup metodash, t cilat me gjith ndryshimet q kan midis tyre, kan t pr-
bashkeL n[e skeme, n[e subsLraL, n[e procedlm e n[e mbeshLeL[e shkencore. 1e ulla gruplme meLodolog[lke
[ane ne n[e numer Le kuzuar, por brenda Lyre mund Le dallo[me n[e numer Le madh meLodash speclke, me
varlanLe Le perbashkeLa, mbl n[e skeme referlml, qe ben Le mundur fuL[en e Lyre ne n[e grup me Le g[ere. ne
llLeraLuren meLodlke Le shkrlm-lexlmlL llesLar, per shume kohe eshLe vleresuar sl me l arsyeshem klaslklml
i pedagogut dhe psikologut t njohur amerikan (Wllllam S. Cray), l clll l ndanLe ne dy grupe baze meLodaL e
meslmlL Le lexlm-shkrlmlL llesLar:
1. Metodat re|anv|sht t v[etra dhe,
2. metodat moderne, m pak a m shum ek|eknke.
ne meLodolog[lne e kohes me Le re, Le meslmdhenles se lexlm-shkrlmlL lesLar keu[ klaslklml l [ane
br vrejtje t shumta dhe, pr mendimin ton, shkencrisht t arsyeshme. Thuhet se sht shum i
perg[lLhesuar dhe nuk mbeshLeLeL ne krlLere Le qendrueshem. keLe klaslklm, Cre[ (Cray) e ben ne baze Le
percakLueslL kohor" dhe [o ne ndon[e nga llg[eslLe n[ohese, mendore ose pslkolog[lke." qe [ane shume me
Le rendeslshme dhe shkencerlshL me Le qendrueshme. k[o ka nxlLur meLodlclenLeL Le provo[ne klaslklmln e
meLodave Le meslmlL Le lexlm-shkrlmlL llesLar mbl baza Le krlLereve shkencerlshL me Le pranueshem.
ne lldh[e me keLe, konferenca e 12-Le nderkombeLare e unLSCC-s (C[eneve) dhe Zyra nderkombeLare
e LduklmlL, me 1949, perkrah mendlmln qe per krlLer baze Le klaslklmlL Le meLodave Le lexlm-shkrlmlL lle-
star t merret rr[edha e ndodh[es se lexlmlL dhe shkrlmlL sl procese pslko-zlolog[lke. PulumumeL ne fushen
e pslkolog[lse se eduklmlL kane provuar se lexlml dhe shkrlml, sl procese pslko-zlolog[lke kane rr[edhe Le
kunderL, n[erl eshLe analluk (lexlml) dhe L[eLrl slnLeuk (shkrlml). 8azuar ne keLe krlLer, ne konferencen e 12-Le
Ndrkombtare pr Msimin Publik t UNESCO-s e t Byros Ndrkombtare pr Edukim, u miratua klasi-
klml l meLodave Le meslmlL Le lexlm-shkrlmlL llesLar ne kLo Lrl grupe baze:
1. Metodat s|ntenke (ktu prfsh|hen edhe ato fonenke, g|oba|e)
2. Metodat ana||nke
3. Metodat ana||nke-s|ntenke
4. Metoda mikste
8renda keLyre Lrl grupeve baze perfshlhen me shume meLoda Le veanLa, dlsa pre[ Lyre Lashme [ane Leper Le
v[eLeruara e Le paperdorshme dhe dlsa Le L[era me mundesl Le kuzuara perdorlml. er keLe arsye, edhe pse
per keLo Lrl gruplme ka n[e mendlm Le perbashkeL per Lhelbln dhe speclkaL e Lyre, ka edhe kundershume Le
cakLuara. k[o, per fakun se ne prakuken e meslmlL Le lexlmlL e Le shkrlmlL llesLar veshure se mund Le zbaLo-
heL ndon[e meLode e pasLer" analluke ose slnLeuke.
30
Metodat s|ntenke. nen keLe emerum grupoheL n[e game e g[ere e meLodave, qe kane karakLerlzuar dhe
karakLerlzo[ne meslmln e lexlm-shkrlmlL qe nga shkollaL e anuklLeuL grek dhe romak e derl ne dlLeL e soLme.
ky eshLe n[e gruplm brenda Le clllL mund Le dallo[me meLoda Le v[eLra alfabeuke: meLoda foneuke apo fonlko-
slnLeuke. MeLoda e kendlmlL shkron[e per shkron[e (meLoda alfabeuke), meLoda e kendlmlL ungull per ungull
(meLoda zanore), meLoda e kendlmlL rrok[e per rrok[e (meLoda sllablke), meLoda e ungu[ve naLyrale (meLoda
e ungu[ve normale), meLoda fonograke, meLoda foneuke dhe meLoda fonomlmlke (meLoda lnLer[ekuve) eL[.
SLrukLura e perbashkeL e keLyre meLodave qendron ne proceduraL e perveLeslmlL, duke slnLeuzuar ele-
menLeL e g[uhes se folur (ungu[L) dhe Le shkruar (shkron[aL) Le n[ohura me pare. lllllmlshL merren me ungu[
e shkron[a Le veanLa, qe, ne menyre Le pershkallezuar, vl[ne e bashkohen, duke formuar rrok[e, qale e qall.
ne perludhen e lashLe greke, ne aLe helenlsuke dhe romake, feml[eL e llonln [eLen e Lyre shkollore
ne moshen 7 v[e dhe e ndlqnln shkollen llore per 3 v[eL, perludhe g[aLe se clles duhe[, para se g[lLhash,
t lexonin, t shkruanin dhe t bnin llogari. N kt shkoll, metoda e prgjithshme pr t msuar leximin
dhe shkrlmln klshLe Le benLe me perveLeslmln paraprak Le elemenLeve Le alfabeuL, duke l shqlpLuar aLo [o
slpas vleres foneuke sl ungu[ Le veanLe, sl shqlpLohen brenda qaleve, por ashLu sl shqlpLohen normallshL
kur duam Le shqlpLo[me shkron[a Le alfabeuL, duke marre ne keLe menyre p[ese Le shkron[ave Le alfabeuL.
Mesuesl shkruanLe ne sul shkron[aL e alfabeuL, sl model per L'l kop[uar. keshLu, al l ndlhmonLe nxeneslL ne
ushLrlmln e Lyre, duke udhehequr doren e Lyre per shkron[a Le veanLa.
n[e elemenL Le rl g[e[me ne shkollen romake, ku, mbl Lryeza drurl, Le cllaL klshln shkron[a me velllm,
nxeneslL ushLroheshln me sulln e Lyre per Le kupLuar dhe per Le perveLesuar ne menyre Le pavarur modelln
e shkron[ave. Meg[lLhaLe, [o Le g[lLhe lshln dakord me perdorlmln e keu[ m[eu.
Shembullln e perdorlmlL Le kesa[ meLode slnLeuke Le uplL alfabeuk e keml g[aLe g[lLhe Medlo
Lvo"(perludha e mes[eLes). LshLe l n[ohur faku qe n[e prll anglez me emrln Sanson, shume lnLellg[enL,
qe klsh mesuar ne n[e dlLe Le g[lLha shkron[aL e alfabeuL, por, me pas l lshLe dashur n[e [ave e Lere per L'l
bashkuar e per L'l lexuar aLo ne qale.
veLem rreLh shekulllL xvl vl[ne Le dhena Le rendeslshme se meLodaL slnLeuke Le uplL alfabeuk lluan
Le peso[ne ndryshlme fonlke. Sl kupLoheL, lnkonseguencaL meLodolog[lke e be[ne meslmln e shqlpumlL, ne
n[efare menyre, shqlpum me n[e vlere Le ndryshme foneuke per Le lexuar qalen aLy ku ndodheL ungulll.
Sl shlheL, meLoda e pare e uplL foneuk-slnLeuk, per Le cllen ka Le dhena, v[en plkerlshL nga g[ermanl
valenuno lskelsauer-lkelzamer (1327-1334), mesues g[erman dhe bashkekohes l reformaLorlL Marun LuLer.
Al, ne n[e arukull Le boLuar me 1334 me uLull: er rrugen e dre[Le, slpas se clles mund Le mesoheL lexlml"
paraqeL plkepam[eL e u[ mbl procedlmln, slpas u[, me Le efekLshem Le perveLeslmlL Le ungu[ve dhe shkro-
n[ave e Le lexlmlL dhe shkrlmlL llesLar. Slpas u[, ungulll duhe[ Le lshLe plkenls[e e meslmlL Le g[uhes dhe lex-
lmlL e shkrlmlL. Al keshlllon Le mesuarlL e lexlmlL, duke bere n[oh[en dhe shqlpumln e shkron[ave Le veanLa,
nga ana L[eLer, duke perdorur ungullln sl perberes Le qales, bashkon n[e shkron[e me guren e n[e ob[eku,
emrl l Le clllL llon me keLe shkron[e.
erp[ek[e Le L[era [ane bere nga n[erez Le ndryshem ne shek. xvll ne Span[e. uallon ne keLe kohe vepra
e 8amlrez de CarrlonlL dhe e !oan ablo 8oneuL, ne Polande me nlsmen e eLrus MonLanluslL e ne C[ermanl
keshlllLarl pedagog[lk Pa[nrlh SLefanl ( 1764-1830) dhe bashkemendlmLarlL Le u[ krug (1771-1813) eL[. Ce Le
dy, por krug ne menyre Le veanLe, u perpoqen La Lh[eshLesonln e lehLesonln procedlmln meLodlk Le meslmlL
Le ungu[ve e Le lexlmlL e shkrlmlL llesLar, sl e rekomandonLe meLoda e kendlmlL shkron[e per shkron[e.
kerkonLe qe ungu[ve bashkeungellore, vareslshL pre[ karakLerlsukave formesuese e Le shqlpumlL Le Lyre, L'u
[epeshln edhe emerume Le cakLuara sl: ungu[ fryres", shushurlLes", zukaLes", shperLhyes" eL[.
Mbl Le g[lLha, perp[ek[eL me Le medha per meLoden alfabeuke, Le cllaL [ane zevendesuar me aLe fone-
uko-slnLeuke, qe dukeL se kane pasur shume sukses, [ane aLo Le punes se komenlo e de orLoreallsuL.
komenlo, ne llbrln e u[ shkollor 8reLh kupumlL Le plkLures" ve ne duk[e, nder Le L[era, qe per Le pasur
n[e lexlm Le uplL foneuko-slnLeuk, rekomandoheL perdorlml l n[e llo[ alfabeu me Le cllln vleresoheL perfaqesl-
ml l n[e ungulll nga n[e shkron[e.
ndersa orLoreallsu propagandon n[e meLode Le uplL fonlko-slnLeuk, e clla e ben me Le lehLe perveLeslmln
e lexlmlL e Le shkrlmlL nga feml[eL.
31
Q nga periudha e mesjets Medlo Lvo" dhe derl ne fund Le shekulllL xvlll, meslml l shkrlmlL lshLe al l
shkron[ave. Ldhe ne shekullln xvlll mesueslL prlvaLe preLendonln per vleren e madhe qe ka meslml l Le shkruarlL
ve nga al l Le lexuarlL. veLem pas el[es dhe maslvlzlmlL Le shkollave publlke nlsl Le vleresohe[ rendesla e Le dy
llo[eve Le Le mesuarlL: e lexlmlL dhe e shkrlmlL.
nuk duheL Le harro[me qe meLoda e uplL slnLeuk e mbeshLeLur nga M. MonLesorl eshLe ende e freskeL.
A[o perkraheL nga n[e speclallsLe franceze, Susanne Malsonny, e clla ka perpunuar n[e p[ese Le meLodes se
uplL slnLeuk per aLo sub[ekLe (nxenes) qe kane naLyre Le veshure.
Kto metoda, t emrtuara si metoda thelbsore, ndikojn pr nj prvetsim t prmbledhur t lexim-
shkrimit.
!ane dlsa meLoda slnLeuke, Le cllaL po u zbaLuan me mase dhe vend Le duhur, [apln rezulLaLe Le mlra
edhe ne prakuken e soLme Le meslmlL Le ungu[ve e shkron[ave dhe lexlmlL e shkrlmlL llesLar. 1e ulla [ane:
meLoda e lexlmlL rrok[e per rrok[e (meLoda sllablke), meLoda e ungu[ve naLyrale, Lhemelues e mbeshLeLes
me l dalluar l se clles konslderoheL meLodlsu g[erman Alvln A[hler, meLoda fonograke, meLoda foneuke dhe
meLoda fonomlmlke, Lhemelues e perkrahes me l dalluar l se clles konslderoheL mesuesl freng CglsLen Cros-
len. Al propozonLe qe noclonl per ungullln dhe meslml per rrugen e formeslmlL e menyren e shqlpumlL dre[L
ungu[ve Le beheL duke vene ne lldh[e lmlumln e ungu[ve naLyrale me mlmlke, me g[esukulaclone e levlz[e
perkaLese Le fyLyres e Le organeve Le L[era Le LruplL. LshLe e pershLaLshme, sldomos, per feml[eL me demume
ne Le deg[uar. Mund Le parapelqeheL ne slLuaLaL e meslmlL lnkluzlv e me klasa Le bashkeng[lLura, por edhe
me feml[eL me zhvllllm normal.
ne permbyll[e dhe ne n[e menyre Le permbledhur do Le Lhoshlm se meLodaL slnLeuke, Le cllaL zba-
Lohen p[eserlshL edhe ne prakuken e soLme Le meslmlL Le lexlm-shkrlmlL llesLar, mund Le ndlhmo[ne ne
perveLeslmln gradual dhe pa shume veshuresl Le ungu[ve e shkron[ave dhe kupumln e mlre Le sLrukLures
foneuke dhe grake Le g[uheve ne Le cllaL u zbaLuan. ALo [ane me Le efekLshme dhe ndlhmo[ne perveLeslmln
cilsor t procesit t leximit.
uobesla me e madhe e Lyre qendron ne fakun se Le g[lLhe punen per perveLeslmln e lexlmlL dhe Le
shkrlmlL llesLar e mbeshLesln veLem dhe veLem ne komponenun slnLeuk. k[o e ben Le veshure shkrlr[en e
ungu[ve dhe Le shkron[ave ne qale e qall sl n[esl me Le ploLa g[uhesore. ngadaleson procesln e lexlmlL. L ben
lexlmln pune mekanlke dhe pengon kupumln e dre[Le Le permba[L[eve qe lexohen. Lexlml l mesuar veLem
mbl baza Le meLodave slnLeuke ungellon shume aruclal, [o l naLyrshem dhe shkollaresk", fare ndodh La
ndeshim edhe sot n shkolla dhe te msuesit me arsim t vjetruar metodik.

Metodot ono/inke. ne keLe grup meLodash vendosen aLo meLoda, Le cllaL marrln sl fllllm f[alen dhe
f[allne. ne menyre Le suksesshme, a[o ben anallzen e Lyre ne f[ale, ne rrok[e e ne Llngu[, duke e afLesuar
nxenesln, qe, neperm[eL sLrukLures se f[ales, Le perveLeso[e f[alen e lexuar dhe Le shkruar. letpoooeslt te- tpoooeslt te-
otlke Jbe mbesbteteslt e metoJove ooolluke meoJoolo se uoqolll vete ook ko Jometbeole josbte teksut,
ptooJoj Jbe oe ptoceslo e meslmlt te lexlmlt esbte me mlte te olseml ptej [oles sl bottese e kopumlt.
keuj qtopl l petkoslo metoJot qlobole, te cllot kooe petpotesl blstotlke. Ne vepteo e uj, pe me 1768,
obou l koJoovllllets-lt (lotls) kesbllloo meslmlo e lexlmlt, Joke o olsot oqo ojobjo e [oles oe tetesl, Jbe me
pos oe zbettblmlo e soj oe ttokje Jbe uoqoj.
Ldhe profesorl freng Zhan Zhozef ZhakoLo (!ean !osepf !acoLoL, 1770-1840) konslderoheL sl n[erl pre[
mbeshLeLesve Le dalluar Le meLodave analluke. er keLe arsye, n[era pre[ meLodave analluke me Le hershme
n[lheL me emrln e u[ - meLoda e ZhakoLos". 8ashkemendlmLareL dhe perkraheslL e mevonshem Le ZhakoLos,
me qelllm perparlmln e procedlmlL analluk Le meLodes se u[, propozuan meLoda Le re[a analluke. nderkohe
u nlsen e u armuan me shume meLoda analluke, mldls Le cllave be[ne p[ese: meLoda e LeksLeve normale,
meLoda e qallve normale, meLoda e qaleve normale, meLoda e rrok[eve normale dhe meLoda globale.
uuke dashur Le shmange dobesl Le ndryshme Le varlanLeve me Le hershme Le meLodave analluke, me-
Lodlsu Crafunder propozol qe per anallze Le mos merreshln LeksLeL, as fragmenLeL leLrare nga llbraL, por qall
Le shkurLra. keLo, slpas u[, do Le duhe[ Le lshln qall Le shkurLra, Le Lh[eshLa, Le kupLueshme dhe me porosl
Le shendosha edukauve. 1e n[ohura e Le aferLa dhe me sLrukLure grake dhe foneuke Le pershLaLshme per
32
feml[eL e kesa[ moshe shkollore. er shkak Le veorlve pslko-llngulsuke qe duheL Le kene, keLo u qua[Len dhe
n[lhen edhe soL me emrln qall normale, pranda[ edhe meLoda e meslmlL Le ungu[ve e Le shkron[ave dhe e lex-
lm-shkrlmlL llesLar, edhe soL n[lheL sl meLode e qallve normale. MeLoda e qallve normale e lehLesol shume
meslmln e shkron[ave dhe Le lexlm-shkrlmlL llesLar. er keLe arsye, meLoda e qallve normale konslderoheL
edhe soL sl meLode shoqeruese e meLodes analluko-slnLeuke.
MetoJo e [oleve ootmole eshLe n[e meLode L[eLer analluke, e clla e shoqeron meLoden analluko-slnLe-
uke Le ungulllL ne prakuken e soLme Le meslmlL Le shkron[ave dhe lexlm-shkrlmlL llesLar ne shkollaL Lona.
C[urme Le meLodes se qaleve normale l ndeshlm ne vepren meLodlke Le komensklL 8oLa ndl[ore ne foLo-
gra" (Otbls seosoollom plctos). Msuesit gjerman, Maksimilian Oto Kramer dhe Karlo Fogel (mesi i shek.
xlx) e perpunuan LeorlklshL dhe e ngrlLen ne nlvel Le meLodes.
n[e meLode e ulle u slsLemua me pas ne n[e forme, e clla beheL me e freskeL dhe akLuale nga nlkolas
Adam (arls, 1887), l clll, duke lu referuar ne lllm Le shekulllL xlx qyLeLarlL, Cvlallo uekroll, mbeshLeL me-
Loden e uplL global, sl premlse per meslmln e lexlmlL dhe Le shkrlmlL.
keLo konslderaLa [ane baze e vazhdlmeslse se kesa[ meLodolog[le (analluke-globale), e perfaqesuar nga
8. uoureus, l clll perplqeL Le nx[erre ne pah qalen, e clla shpreh pervo[en konkreLe dhe sl momenL Lhemelor
Le perveLeslmlL Le lexlmlL dhe Le shkrlmlL, ofron mouve qe nxlsln veprlmLarlne sponLane Le feml[eve.
Kto metoda nuk na largojn nga ajo e Dekrolit (1904-1907) e N. Adamit (1787), kur ata vn n plan t
dyLe momenun e anallzes dhe Le slnLezes ne procesln e perveLeslmlL Le lexlm-shkrlmlL, duke synuar qe feml[a
sponLanlshL dhe ne kohen e vollLshme Le zbulo[e shkron[aL qe [ane ne perber[e Le qales dhe me Le cllaL, me
vone, neperm[eL slnLezes arrln L'l lexo[e e L'l shkrua[e.
erg[lLheslshL mund Le LhuheL se Leorla u begaLua me meLodaL analluke dhe berl hap perpara edhe
prakuka e meslmlL Le shkron[ave dhe Le lexlm-shkrlmlL llesLar. ALo ndlhmuan kupumln e dre[Le dhe me Le
plot t prmbajtjeve. Ndihmuan edhe ndrlidhjen m t mir t msimit t shkronjave dhe t lexim-shkrim-
lL llesLar, me permba[L[eL programore Le lendeve Le L[era meslmore Le klases se pare llore. Me ecurlne
meLodlke qe perdornln, ndlhmuan veanerlshL ne zoLerlmln me Le mlre Le shkaLhLeslse se lexlmlL.
Ldhe meLodaL analluke kane dobeslLe e Lyre. er keLe arsye, aLo soL duheL Le kupLohen veLem sl meLoda
shoqeruese Le meLodes analluko-slnLeuke dhe Le formes se meslmlL Le ungu[ve e shkron[ave dhe lexlmlL e
shkrlmlL llesLar.
Metodot ono/inke-sintenke. Me kalimin e kohs, kto metoda u prsosn m tej. Kshtu, metoda
analluke (globale) nlseL nga sLrukLura Le bashkuara Le g[uhes se shkruar (qale, qall), pas se clles procedo-
heL ne zevendeslmln e sa[ me aLe analluke-slnLeuke. AfrlLe mldls keLyre meLodave, asa[ analluke (globale)
dhe asa[ slnLeuke-analluke [ane veLem ne pam[en e [ashLme. ne Lhelb ndrysho[ne shume nga n[era-L[eLra sl
nga ana shkencore, ashLu edhe nga ana dldakuke. 8azaL Leorlke Le keLyre meLodave l ka mbeshLur dhe l ka
verLeLuar procesl meslmor. keLu del ne pah !. lazhe, l clll per momenun e pare Le perveLeslmlL dhe Le nxenlL
Le lexlm-shkrlmlL l [ep perparesl meLodes analluke (globale).
ne pslkolog[lne e lllmlL Le keu[ shekulll Lheksohen dhe vleresohen veshureslLe e shumLa ne momenun
e anallzes dhe Le slnLezes.
Me qale Le L[era, nese meLoda globale prakukoheL ne momenun e pare Le perveLeslmlL Le lexlm-shkrlm-
lL, meLoda analluke-slnLeuke prakukoheL ne momenun e anallzes dhe Le slnLezes, e plkerlshL pas momenuL
t njohjes globale.
ne prakuken meslmore Le shkollave, ne vende Le ndryshme Le Lvropes u zbaLuan varlanLe Le ndryshme
Le meLodes analluko-slnLeuke. varlanu me l perhapur l kesa[ meLode dhe me l zbaLueshml edhe ne meslmln e
shkrlm-lexlmlL llesLar ne shkollaL Lona eshLe meLoda analluko-slnLeuke e ungulllL. l pershLaLeL mlre naLyres
se g[uhes shqlpe, pranda[ shume nga abeLareL Lona u harLuan me keLe meLode baze.
Zbauml me m[eshLerl l meLodes analluko-slnLeuke Le ungulllL ben Le mundur qe .ne oren e meslmlL Le
shkrlm-kendlmlL Le zbaLohen forma pune Le ulla qe zhvlllo[ne mend[en e feml[es dhe qe nuk mbeshLeLen ne
33
Le mesuarlL e shkron[ave dhe rrok[eve permendsh, por me veLedl[e".
1
Lcurla meLodlke e punes me keLe meLode nls me anallzen e qallse e Le qales normale. arapelqeheL
qe qala normale e veuar per anallze Le llo[e me ungullln a shkron[en e re. Anallza e qales, sl rregull beheL
permes rrok[es derl Le ungulll dhe shkron[a e re qe mesoheL brenda ores perkaLese. l[aleL me sLrukLure fone-
uke e grake me Le Lh[eshLe, Le aferLa dhe [oshese per feml[eL, mund Le anallzohen dre[Lperdre[L, nga qala ne
ungullln dhe shkron[en me Le cllen llon.
asl Le [eLe veuar ungulll l rl, mesuesl demonsLron shqlpumln model Le u[. keLu mesuesl duheL L'l
kushLo[e ku[des shqlpumlL model Le ungu[ve, me shmangle karakLerlsuke nga norma shqlpumore.
1regoheL shkron[a e re sl shen[e grake per ungullln perkaLes. Ldhe keLu Leknlka e Le shkruarlL Le shk-
ronjs duhet t prdoret n Abetare. Me kt rast, msuesi duhet t heq dor nga lakoret dhe elementet e
L[era Le shkrlmlL Le qendlsur ose ornamenusuk.
uerl keLu, meLoda analluko-slnLeuke e ungulllL ecen slpas procedlmlL analluk. re[ keLu, kerkoheL qe
nxeneslL Le formo[ne, Le lexo[ne dhe Le shkrua[ne qale e qall me shkron[en e re dhe aLo Le mesuara me per-
para. asLa[ kaloheL ne lexlmln e LeksuL Le AbeLares ose Le harLuar posaerlshL nga mesuesl.
er permbyll[e do Le Lhoshlm se meLoda analluko-slnLeuke e zbaLuar me m[eshLerl, slguron keLo efekLe pozl-
uve ne meslmln e shkron[ave dhe lexlm-shkrlmlL llesLar:
ndlhmon n[oh[en me Le mlre Le nxenesve me sLrukLuren foneuke Le LeksLeve, Le qallve e Le qaleve,
lehLeson kupumln me Le mlre Le permba[L[eve qe lexohen,
konLrlbuon edhe per zoLerlmln me Le lehLe Le shkaLhLeslse se shkrlmlL, duke l n[ohur nxeneslL me
sLrukLuren grake Le qallve e Le qaleve,
slguron edhe shume efekLe pozluve ne eduklmln e nxenesve nlsmeLare Le shkolles llore.
Metoda mikste sht kombinim i t gjitha metodave t parashtruara m lart.
nga sa parashLruam me larL, orlenuml meLodolog[lk n kt Abetare sht
drejt metods ANALITIKE-SINTETIKE
uuke u nlsur nga k[o plkepam[e, meLodaL analluke-slnLeuke me varlanLeL e ndryshme qe [ane shfaqur,
prezanLohen sl meLoda qe mbarun arrlL[eL shkencore me akLuale g[aLe proceslL Le perveLeslmlL dhe Le nxenlL
t lexim-shkrimit.
Mbl bazen e keLyre Le dhenave, soL shkencaL dldakuke kane arrlLur ne keLo vlereslme:
Momenu l pare l Le nxenlL Le lexlmlL eshLe al analluk global. LshLe shume me e lehLe L'l [epen feml[es
mundsit e para pr kt veprimtari.
LshLe l domosdoshem momenu l anallzes se qales, d.m.Lh., l n[oh[es se elemenLeve a germave me Le
cllaL eshLe e perbere qala, me qelllm qe me pas feml[a Le keLe mundesl Le kupLo[e sl eshLe formuar
a[o, per Le mundur me vone Le lexo[e qale Le re[a, sl slnLeze e shkron[ave Le n[ohura.
ulme, nga ana L[eLer, se momenLeL e anallzes dhe Le slnLezes [ane me Le veshura, sepse feml[a 6-7-v[ear
eshLe ne hapaL e pare Le zhvllllmlL lnLelekLual dhe ndesh veshuresl per lexlmln dhe shkrlmln e sakLe Le qales
e qallse.
8urlmeL e meslperme, Le cllaL u shfryLezuan ne keLe parashLrlm, qofshln aLo me karakLer hlsLorlk, qof-
shln edhe akLuale, [ane n[e ndlhmese e mlre per rrlL[en e kulLures profeslonale Le mesuesve dhe harLuesve
t teksteve t abetareve, prandaj edhe i parashtruam n kt Abetare Pune pr msuesit.
1
Crup auLoresh, MeLodlka e g[uhes amLare per shkollen normale dhe per mesueslL e shkolles llore, L1MM
l kosoves, rlshune, 1971, f. 11.
34
Udhzime t prgjithshme
II.2. Udhzime pr periudhn
prgantore
Paraabetare
Synimet
erludha pergauLore synon Le aeso[e nxe-
neslL per Le Luar dlsa shprehl Le Lh[eshLa per lexlm-
shkrimin.
ermes kesa[ perludhe synoheL Le Lohen dlsa
shprehl komunlklml Le domosdoshme per feml[eL e
kesa[ moshe, Le ulla sl:
Zhvllllml l Le folurlL
asurlml l qalorlL
Prmirsimi dhe saktsimi i strukturave
g[uhesore folese Le shqlpes
Zhvllllml l dlsa aeslve moLorlke Le domo-
sdoshme pr procesin e lexim-shkrimit
Lexlml global l dlsa qaleve dhe shpreh[eve
t shkurtra (elemente t metods globale)
n[oh[a me shkron[aL dhe ungu[L ne menyre
Le shpe[Le (elemenLe Le meLodes alfabeuke)
Struktura: Shq|pr| 4 [av x 8 or
= 32 or, kosov 4 [av x 7 or =
28 or
erludha e araabeLares synon:
Zhvllllm Le folurl
krl[lml l m[edlslL fonolog[lk Le ungulllL/shk-
ronjs
Njohja me elemente t shkrimit t dors
C[aLe perludhes pergauLore do Le synoheL qe
me nxnsit t kryhen veprimtari t ndryshme msi-
more, lo[era dldakuke meslmore ne sherblm Le lex-
lm-shkrlmlL, Le ulla sl:
vlzaume e punlme me dore,
lmlume Le zhurmave Le naLyres dhe ungu-
[ve Le ndryshem (clu-clu, m[au-m[au, uk-Lak
etj.),
Lo[e ne role,
uramauzlme perrallash dhe Lreglmesh Le
ndryshme,
Lo[era me pazella, me leLra dhe me lo[era Le
tjera me shkronja t ndryshme,
kenge Le ndryshme per Le Luar larLeslne
mesaLare Le zerlL,
Biseda pr tema t ndryshme q lidhen me
boLen dhe akuvlLeun e Lyre [eLesor, duke
pasuruar qa-lorln me qale dhe shpreh[e qe l
prkasin ksaj teme,
Lreglme perralla g[eeg[eza, v[ersha, pyeL[e
rrufe eL[.
AkuvlLeLeL e kesa[ perludhe do Le kryen ne
mnyr t integruar prmes bashkveprimit t
shprehlve Le Le folurlL, Le lexuarlL dhe Le shkruarlL
nga n[era ane dhe permes veprlmLarlve Lemauke, Le
cilat do t bashkshoqrohen me veprimtari arg-
Luese per feml[eL: lo[e ne role, dramauzlme, vlza-
ume, punlme me dore, apllklme eL[.
Forma shkronjash ku nxnsit mund ti ngji-
un slpas modellL per Le formuar qale, ush-
Lrlme zlke, prova eL[.
Rekomandohet q temat q do t shoqro-
[ne keLe perludhe Le lldhen me paraqlL[en:
lo[eraL, kafsheL, profesloneL, ushqlmeL,
shkolln, shokt, dshirat etj.
Do t msojn t shkruajn shkronjat e
shtypit, kryesisht shkronjn e madhe.
Struktura e n[ faqe[e ||br|
MaLerlale qe duheL Le perdoren:
Abetarja
Abetarja e Puns
ILSA II: Udhz|me shkencore,d|daknke, metoda dhe
strategji msimdhnieje
35
10 11
N SHTPI
10 11
1ema per zhvllllm Le folurl dhe
pasurlm qalorl.
Tingulli / shkronja
Elemente shkrimi
(vl[aL verukale,
horlzonLale e Le
lakuara)
Prmbajtja
(fabula)
Struktura e faqes s araabetares
72 73
Ll ll
KUSH E HNGRI AKULLOREN?
Na ish n park 1 mbltore,
kishte shurup dhe akullore
,
,
me monoferro e oke bore...
Oh, sa t mira!
Te fere qe vinin, gishfof Iepinin.
1 dit, kur doli dielli,
q lart nga qielli,
na shkon arushi n mbltore
e no kerkon Z okuIIore.
Akulloren e par, miku arush
e perIou boshke me koush.
Akulloren tjetr, mbushur plot me bor,
pr mamin e ka bler,
shpejf vropon f'io shpjere...
mbltorja ishte: n mal? n park?
Akulloren e bleu: pllumbi? arushi?
Akulloren e shkriu: dielli? llamba?
Formo fjali me fjalt.
Pllumbi
Drini
Akullorja
Dielli
mori
kullon
solli
sht
Pyetje
kukulla
molla
llamba
akullore
Arush veshllapushi mori akullore.
vesh lla pu shi a ku llo re
AKULLORJ A
Qarko lla, llu, llo, ell, ull, ll.
kukulla, molla, akullorja, pllumbi, tullumbacja, qielli, vetulla, pllmba
tullumbace
UNIHASHUMAKULLORET.
Un
pik-pik.
akullore.
letrn.
n qiell.
Shkruaj.
Pikturo akulloren.
b
c a
dhampa llamba
veshdhapush veshllapush
llall dhall
Tingulli / shkronja.
loLeso qaleL
Lldh
me shigjet
Anallze/
slnLeze/
qallsh/qalesh/
rrokjesh
Qarko
Lldh me shlg[eLe
Shkruaj me shkrim dore
Shlko / deg[o / fol. Lexo.
Shkronja e dors
Gjej
vlzaLo
Struktura e faqes s Abetares
36
112 113
Nj dit, trndafli i tha futurs:
- Lajmro t gjitha lulet se sonte do t mblidhemi nn pishn e madhe.
N mbrmje, ishin ulur pran e pran tulipani, karafli, trndafli, lulkuqja,
manushaqja etj.
pari e mori fjaln trndafli:
- Njeriu ka krijuar lule artifciale m t bukura se ne.
- Ky sht turp i madh! - shprtheu gjith inat tulipani.
T gjitha lulet prsritn t njjtat fjal:
- T'i fshehim lulet artifciale! T'i fshehim! T'i fshehim!
N fund e mori fjaln manushaqja:
- Ne nuk duhet t zemrohemi me lulet artifciale. Ato mund t jen t
bukura, por nuk mund t jen kurr t gjalla. Ato nuk prodhojn lule
e fara.
- Nuk mund t krahasohen me ne! - thirrn lulet njzri.
Ne duhet t kthehemi n kopshtet e vazot tona, t shtohemi e t
zbukurojm parqet dhe oborret. T qetsuara, lulet
u kthyen n kopshtet dhe vazot e tyre.
Lexo pjesn dhe nnvi zo emrat e luleve.
Pyetje
Ci li sht shqetsi mi q kan lulet?
far bn ato?
Si u qetsuan lulet?
Luani n role bi sedn e luleve.
Formo fjali me emrat e luleve.
Nj dit, trndafli i tha futurs:
- Lajmro t gjitha lulet se sonte do t mblidh
N mbrmje, ishin ulur pran e pran tu
manushaqja etj.
pari e mori fjaln trndafli:
- Njeriu ka krijuar lule artifciale m
- Ky sht turp i madh! - shprt
T gjitha lulet prsritn t nj
- T'i fshehim lulet artifciale! T
N fund e mori fjaln manus
- Ne nuk duhet t zemrohem
bukura, por nuk mund t jen
e fara.
- Nuk mund t krahasohen me
Ne duhet t kthehemi n k
zbukurojm pa
u kthyen
ZEMRIMI I LULEVE
lule natyrale lule artifciale
ngjashmrit
113
N kmbt e nj gshtenje jetonte nj
krpudh e madhe, me ksul t kuqe me pika
t bardha. Nn krpudh jetonin t lumtura tri
shoqe: mollkuqja, milingona dhe larva.
Erdhi dimri. Krpudha nuk i mbronte dot
nga t ftohtt. Shoqet vendosn t shkonin te
trungu i gshtenjs. Po si t'i thoshin krpudhs
se po largoheshin? Ajo do t mrzitej.
Bn si bn dhe nj dit ia than.
Morn rrobat dhe u larguan.
Por shoqet nuk e harruan krpudhn.
Ato shkonin do dit dhe e prshndetnin.
Kshtu, krpudha nuk u ndje e vetmuar.
Personazhet e tregi mi t
jan shoqe? Po J o
A ndi eni n t ngroht
nn krpudh? Po J o
A e harruan shoqet
krpudhn? Po J o
MIQT E PYLLIT
Lexo pjesn. Nnvi zo emrat
e personazheve.
b
c a
kshtenj gshtenj
mronte mbronte
ban si ban bn si bn
Shkruaj si jan:
krpudha
mollkuqja
mi li ngona
larva
e
b
uk
ur
e
d
ash
ur
e
ve
tm
uar
e
tre
m
b
ur
m
ir
njoh

se
112
Luajm n role.
Luani n role pjesn.
UN LEXOJ DHE SHKRUAJ
Lule
t
P
a
r
a
le
ximit
b
c a
UN LEXOJ DHE KRAHASOJ
Plotso dalli met dhe ngjashmri t
ndrmjet luleve natyrale dhe luleve
arti fi ci ale.
Vi zato nj lulet q marri n pjes n tregi m
dhe shkruaji emrat e tyre.
Pjesa
Lexo
Shkruaj
Lua[ ne role
Plotso
vlzaLo
Struktura e faqes s pasabetares.
araqlL[a e ungulllL
Paraqitja e shkronjs
Alfabeu
Lexlm dhe shkrlm
l qales globale
Shkronj e madhe
e shtypit
Elemente shkrimi
LlemenLe vlzauml
dhe ngjyrosjeje
Struktura e librit t Abetares s Puns
16 17
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V X
Y Z
Dh
Gj Ll Nj Rr Sh Th
Xh
Zh
Zh
PINOKU
INOKU
PULA
ULA
NJ SHI
SHI
NJ ERIU
ERIU
J S
P
NJ
1
1
P
NJ
ORA
QENGJ I
ENGJ I
QYTETI
YTETI
RA
ROBOTI
R B TI
O
1
1
OO
Nj
P
Q
O
N
PAPAGALLI
QENI
QENGJ
37
Shkronjat dhe rrokjet
Plotso shkronjat
q mungojn
Ushtrime
anallze dhe
slnLeze
Struktura
e qallse
Shkrimi i dors
M
e s
h
k
rim
dore M
e shkrim
d
o
r
e
30 31
L l
LA LI LE L LU
la


KA KI KE K KU
ka

l u m
k a l l e k m a k i n
l i m o n l u l e
u e
limoni leu lau luan Iliri mali imel ilam uel
Lira me .
Iliri e u n .
miu lumi
miu lumi
ariu ura
iriqi era
iriq era
ura ura
lule leu
kali kam
Kk
L
l
Diktim
luan lule mali
luani e lan lum
.
K
k
Un kam .
Ai .
Ne .
kam
ke
ka
kemi
keni
kan
kamer
kal
makin
lek
pako
kuti
Diktim
.
MM
74 75
Veprime
2 Lidh fjalt dhe shkruaj fjali me to.
Un, ti, ai, ajo, ne, ju, ata, ato
1 Plotso.
2 Shkruaj fjali me emrat e atyre q bjn kto veprime.
3 Plotso fjalit.
4 Lidh me shigjet. Shkruaj emrat e gurave.
5 Shkruaj sipas modelit:
Zogu
Mushkonja
Lulja
Karroca
Barka
thumb.
gjethe.
vela.
sqep.
rrota.
Shtpia
Fmija
Qershia
Peshku
Gjeli
lodra.
hala.
lafsh.
brtham.
der.
ka ka
3 Shkruaj far bjn fmijt.
Zogu ka sqep. Shtpia ka ...
Mushkonja ...
Un po bj msimet.
Ti
Ai
Ne
J u
Ata
shpjegon, udhzon,
vrapon, leh
ha buk, fruta,
punon, shpenzon,
studion
t.
Dikur Tani
Dikur ndriohej
Dikur lvizej
Tani
Tani
presim
qepim
fshijm
lyejm
sharrojm
mbrthejm
Me grshr presimletr,
1 Shkruaj far bjn fmijt.
Beni Ana Miri Tani
Beni
Ana
Miri
Tani
nget, luan,
ha, mson
Un nuk po bj msimet.
74
ushLrlme per qaleL, clleslLe, veprlmeL, qallLe, pershkrlml, pyeL[eL
38
er perludhen pergauLore [ane planlkuar rreLh 32 ore meslmore, per shkollaL ku nuk eshLe frekuenLuar
arslml parashkollor ose kur duam Le slsLemo[ne aeslLe e nevo[shme Le nxenesve per Le ecur ne menyre
progreslve ne fazaL Le mepasshme.
ne oreL e planlkuara mendoheL qe nxeneslL Le n[lhen me ungu[L, shkron[aL, qale globale, sl u per-
mend edhe m lart.
ne do ore meslml, mesuesl duheL:
Le n[ohe nxeneslL me n[e ungull perkaLes dhe me grakun e u[,
Le pasuro[e qalorln me qale dhe shpreh[e, Le cllaL e permba[ne ungullln perkaLes,
Le aeso[e nxeneslL per Le folur per n[e Leme perkaLese slpas planlklmlL, ne menyre qe nxeneslL Le
perdorln qale e qalor qe permba[ne ungullln perkaLes,
Le ushLrohen per Le shkruar e per Le modeluar forma shkron[ash,
Le lexo[ne e shkrua[ne ne menyre globale 2-3 qale per do shkron[e, Le cllaL mund La kene ungullln
perkaLes ne lllm, ne mes dhe ne fund Le qaleve perkaLese,
t tregojn tregime, prralla, prvoja t thjeshta, q lidhen me tema t caktuara,
t diskutojn me njri-tjetrin.
II.3. Udhzime pr Abetaren
Materialet:
Abetarja
Abetar[a e uns (p[esa e dyt)
6 shkronjat e para do t zhvillohen n 4 or secila.
30 shkronjat e tjera do t zhvillohen n 5 or secila.
6 temat e rimarrjes do t zhvillohen n 4 or secila.
3 or - un me faqen e Abetares: blsede, prezanum shkron[e e ungulll Le rl, lexlm, anallze e slnLeze
sLrukLurash qallsh dhe qalesh, lexlml l p[eseve Le lexlmlL, ushLrlme perforclml.
1 ore - ushLrlme anallze e slnLeze ne AbeLaren e unes: anallze e slnLeze sLrukLurash qalesh, qallsh eL[.
1 or shkrim i dors Pjesa e tret e Abetares s Puns.
ne do 6 shkron[a do Le beheL nj rimorrje 4-oreshe: lexlm, ushLrlme manlpuluese lexlml dhe shkrlml.
ne dlspozlclonln Le mesueslL mbeLen 10 or, Le cllaL mund L'l shfryLezo[e slpas nevo[ave Le nxenesve.
Ndarja n 6 grupe shkronjash
a. Shkronjat a, i, m, n, e,
b. Shkronjat r, u, l, k, o, p
c. Shkronjat b, h, t, s, sh, f
d. Shkronjat rr, j, v, q, d, dh
e. Shkronjat ||, g, g[, th, c,
f. Shkronjat n[, y, z, x, xh, zh
39
Standarde q duhet t arrihen
ne perfundlm Le AbeLares, nxenesl l klases se pare duheL:
T prdor librin si mjet t nevojshm pr t prmbushur interesa vetjake pr t lexuar.
1e n[ohe dhe Le shp[ego[e shen[aL orlenLuese ne llbraL qe u lexon uLullln, auLorln, paragran.
T lexoj me intonacionin e duhur.
1e respekLo[e shen[aL e plkeslmlL Le ulla, sl: plka, pres[a, dy plkaL, vlza, plkepyeL[a, plkeudlL[a.
1e lexo[e me kupum.
T bj pyetje rreth teksteve q lexon.
Tu prgjigjet pyetjeve nga tekstet e lexuara.
1e lexo[e me shpe[Lesl mesaLare [o me pak se 30 qale ne mlnuLe.
Tu prgjigjet me shkrim pyetjeve t ndryshme.
T shkruaj me t diktuar.
1e formo[e qall Le Lh[eshLa.
1e ploLeso[e ne qall qaleL qe mungo[ne.
1e perdore shkron[en e madhe ne lllm Le qallve.
1e perdore shen[aL e plkeslmlL ne qall sl: (.) (,) (!) (?).
1e n[ohe dhe Le perdore Lerma, Le ulle sl: qale, qall, rrok[e, shkron[e, shkron[e e madhe, ungull, uLull,
shenja piksimi etj.
II.4 Udhzime pr Pasabetaren
Shqipri Kosov
I. Veprimtari leximi 18 or 18
II. Veprimtari shkrimi 18 or 17
III. ulspozlclon 2
Standarde q duhet t arrihen
ne perfundlm Le perludhes se LreLe se asabeLares, nxenesl duheL Le [eLe ne g[end[e:
r t |exuar|n
1e reallzo[e akun e Le lexuarlL ne menyre Le naLyrshme.
1e lexo[e ne menyre Le kupumshme.
T prdor intonacionin e duhur n t lexuar.
1e lexo[e me shpe[Lesl mesaLare derl ne 30-60 qale ne mlnuLe. or k[o vareL edhe nga m[edlsl l kla-
save (mesuesl keLu duheL Le n[ohe dhe Le vendose edhe n[e sLandard Le veun per La pasur sl lnsLru-
ment pr kontrollin dhe ecurin e mtejshme pr sigurimin e nj cilsie t mir pr t lexuarin e
nxnsve).
40
- T lexoj n mnyr t pavarur.
- T shpreh dshir pr t lexuar.
- 1e lexo[e ne sule Le ndryshme leLrare, arusuke, poezl, proze, fabul, perralle.
- 1e shp[ego[e kupumln e qaleve, Le ulla sl: Lreglm, perralle, v[ershe e g[eeg[eze.
Pr t shkruarin
T shkruaj bukur dhe pa gabime.
1e shkrua[e me kupum qale dhe qall.
1e nda[e qale ne rrok[e.
T shkruaj n prgjigje t krkesave t ushtrimeve.
T shkruaj duke iu prgjigjur shkurt pyetjeve t ndryshme.
T shkruaj me t diktuar.
T shkruaj me t kopjuar.
T shkruaj mendime origjinale duke prshkruar thjesht sende, situata.
II. 5. Udhzime pr Abetaren e Puns
Abetarja e Puns e shoqron Abetaren n t tria pjest e saj.
Ajo synon Le aeso[e nxeneslL:
1e lldhln shkron[aL ne qale dhe qaleL ne qall.
1e krye[ne nxeneslL ushLrlme g[uhesore manlpuluese per Le perveLesuar sLrukLuraL e qaleve.
1e ushLrohen Le be[ne anallzen dhe slnLezen e qaleve.
1e krl[oheL Le nxeneslL veLedl[a g[uhesore e koncepuL Le qales, qallse, LeksuL.
T ushtrohen pr t shkruar mendimin.
1e lldhln g[uhen e folur dhe Le lexuarln me g[uhen e shkruar.
rocedura d|daknke
N pjesn e par t saj, Abetarja e unes synon krl[lmln e n[e m[edlsl fonolog[lk per ungu[ dhe shkron[a,
zhvllllm Le folurlL dhe shkrlm Le elemenLeve Le shkrlmlL Le dores dhe au[ global.
k[o p[ese e kesa[ AbeLare[e une shoqeron perludhen e araabeLares dhe synon qe nxeneslL Le arukulo-
jn dhe t shkruajn me shkronja kapitale t gjitha shkronjat e gjuhs shqipe, si dhe elemente t ndryshme
shkrlml, me qelllm pergauL[en per veprlmLarl Le rendeslshme shkrlml dhe lexlml, me Le cllaL do Le ndeshen
n pjesn e dyt t Abetares.
Pjesa e dyt e Abetares s Puns nis me ushtrimet, t cilat duhet t kryhen sipas radhs s paraqitur n
Le. k[o p[ese shoqeron p[esen e dyLe Le AbeLares ne Le g[lLha faqeL e sa[, permes ushLrlmeve perforcuese qe
i bhet puns me Abetaren.
41
laq[a e p[eses se dyLe Le AbeLares se unes eshLe e sLrukLuruar ne dy p[ese: p[esa e ushLrlmeve perfor-
cuese dhe pjesa pr shkrimin me shkronja dore.
ushLrlmeL ne keLe p[ese Le AbeLares se unes respekLo[ne shkallen e veshureslve.
Jo t gjitha ushtrimet mund t kryhen brenda nj ore msimore.
Jo t gjitha ushtrimet mund t kryhen nga t gjith nxnsit.
Mesuesl duheL L'l keLe ne vemend[e nxeneslL qe kane veshuresl ne reallzlmln e ushLrlmeve Le Abe-
tares s Puns.
er nxeneslL me veshuresl, qe mund Le mos l ploLeso[ne ne Le n[e[Len kohe me Le L[ereL ushLrlmeL
e Abetares s Puns, n koh t ndryshme, msuesi mundson dhe ndihmon kta nxns pr t
plotsuar mangsit.
Ushtrime t caktuara mund tu lihen edhe si detyr shtpie, n rastet kur mendohet se mund ti
kryejn me ndihmn e prindrve.
Pr rastet kur ushtrime t Abetares s Puns, t paplotsuara n kohn e parashikuar, sht mir t
krkohet q nxnsit ti plotsojn n nj koh tjetr.
ne perfundlm Le AbeLares se unes, nxeneslL duheL Le kene ploLesuar Le g[lLha eLeL e u[.
laqeL e perserlL[eve, Le planlkuara ne eLoreL e punes, mund Le sherbe[ne sl faqe permes Le cllave
mund Le konLrollohen dhe Le vleresohen nxeneslL. ALo [ane modele Le peraferLa LesLesh qe ndlhmo-
[ne mesuesln per Le formuar modele Le L[era Le peraferLa me Lo.
ne varesl Le nlvellL Le nxenesve, mund Le ndodhe qe g[aLe n[e ore meslml Le mos perfundo[ne Le
gjitha ushtrimet e parashikuara n Abetaren e Puns.
ne faqeL e fundlL, kur mesuesl mendon se nxenes Le cakLuar nuk kane nevo[e per Le bere ushLrlmeL
e para Le keLyre faqeve, pasl aLo mund Le [ene Le Lh[eshLa per La, u [ep aLyre Le puno[ne me ushLrlme
Le n[e nlvell me Le perparuar, Le cllaL zakonlshL perfshl[ne ushLrlmeL pas 2 ose 3.
Mesuesl duheL Le be[e vlereslme Le vazhdueshme ne p[esen e modeluar Le AbeLares se unes, por
vlereslmeL me Le rendeslshme formuese per Le, mesuesl zakonlshL duheL L'l be[e ne faqeL e ores se
rimarrjes.
Pjesa e trete AbeLares se unes synon:
T ushtroj nxnsit prmes ushtrimeve gjuhsore t prvetsojn m mir trajtat e sakta drejtshkri-
more Le qaleve ne g[uhen shqlpe.
1e ushLro[e nxeneslL qe permes ushLrlmeve g[uhesore Le Lo[ne aesl per La shkruar g[uhen shqlpe
pr qllime t caktuara, pr tu prgjigjur, pr t prshkruar thjesht nj send ose nj objekt.
T shkruajn pr interesa vetjak.
1e zhvlllo[ne lnLulLen g[uhesore permes Le shkruarlL per dukurl Le ulla, sl: emraL e n[erezve, shkron[a
e madhe, qaleL qe Lrego[ne cllesl.
Fjalt q tregojn veprime.
l[aleL qe Lrego[ne n[erez, kafshe e sende.
1e ploLeso[ne ne LeksLe Le ndryshme qaleL qe mungo[ne.
1e shkrua[ne duke respekLuar shen[a Le Lh[eshLa plkeslml, sl: plka, plkepyeL[a eL[.
1e nda[ne qaleL ne rrok[e dhe ne fund Le rreshuL.
42
II. 5. Udhzime pr pjesn e puns s modeluar/shkrimin e dors
[esa e punes per shkrlmln e modeluar Le dores ne keLe AbeLare une eshLe perfshlre brenda faqes se
ushLrlmeve Le anallzes dhe slnLezes, me synlmln qe, pasl Le kene perfunduar ushLrlmeL per shkron[a Le cak-
tuara, t hidhen n shkrimin e dors. N kt mnyr kemi synuar ti mbajm sa m pran shkrimin e shtypit
me at t dors.
[esa e modeluar synon:
Tu msoj nxnsve shkrimin e dors.
1'u meso[e Le shkrua[ne dhe Le lldhln dre[L dhe sakLe shkron[aL e dores ne qale dhe qall.
T shkruajn me t kopjuar dhe me t diktuar, duke e kthyer shkrimin nga shkrim shtypi n shkrim
dore.
T shkruajn mendimin thjesht dhe bukur.
[esa e modeluar ofron modelln e shkron[ave Le medha dhe Le vogla Le dores dhe menyren e bashklmlL
Le Lyre ne qale dhe qall.
Sl shlheL edhe nga veLe p[esa e modeluar, a[o nuk krl[on shume mundesl per Le ushLruar nxeneslL
brenda saj me shkrimin e dors. Ajo vetm jep modelin. Ushtrimi i tyre me modelin e shkrimit t dors do t
reallzoheL permes eLoreve Le L[era Le shkrlmlL, Le peraferLa me keLe model. Modell l kesa[ abeLare[e nuk nxlL
n[eLra[Leslne e shkrlmlL Le dores per Le g[lLhe nxeneslL, por rekomandon modelln e peraferL. veLe mesueslL
zg[edhln eLoren me Le pershLaLshme per nxeneslL e Lyre, eLore qe ofron soL Lregu.
nlsur nga modell qe ofroheL, mesueslL [ane Le llre Le g[e[ne modelln alLernauv sl eLore Le shkrlmlL Le
dors.
ne eLoren qe rekomando[me [epen pak qale dhe me rralle qall e grupe qalesh per L'u shkruar.
Mesuesl keshllloheL Le zg[edhe nga Leksu ose nga maLerlale Le L[era qall, grupe qalesh me qelllm qe nxe-
neslL L'l shkrua[ne ne oreL e shkrlmlL Le modeluar, duke l kop[uar, duke l shkruar me dlkum ose Le modeluara
nga mesuesl ne eLoreL e Lyre ne Le cllaL prakukohen.
Cra qe do Le perdoreL per meslmln e shkrlmlL Le dores synon Le reallzo[e keLa dy ob[ekuva:
a- 1e modelo[ne shkron[aL Le dores Le vogla dhe Le medha dhe bashklmln e Lyre ne qale.
b- 1e shkrua[ne bukur, Le kop[o[ne p[ese, Le be[ne dlkume me p[ese lexlml nga AbeLar[a ose nga llbra Le
tjer.
ngarkesa meslmore per do veprlmLarl Le meslperme vendoseL nga mesuesl.
Me grupe Le ndryshme nxeneslsh, mesuesl mund Le be[e veprlmLarl Le shkruarl slpas nevo[ave Le Lyre:
me n[e grup vazhdon shkrlmln e shkron[ave dhe qaleve me shkron[en perkaLese,
me grupln L[eLer ben kop[lm apo dlkum,
me n[e grup L[eLer kop[lm Le pavaruar nga Leksu eL[.
ne keLe eLore pune keml shLuar edhe rubrlken d|knm. Prmes ksaj rubrike duam tu themi msuesve
dhe prlnderve qe, per do shkron[e, aLa duheL L'l lene pak vend dlkLlmlL. ra, slpas ngarkeses, ne do ore
meslml, mesuesl duheL Le [ape me Le dlkLuar dy-Lrl f[all, Le cllaL l nx[erre nga LeksLl ose l krl[on veLe.
ermes dlkumlL syno[me qe dalengadale La o[me nxenesln dre[L aeslmlL Le Le shkruarlL neperm[eL Le
menduarlL, pra Le lexo[ne mendlmln e u[ dhe Le nlse La shkrua[e, lllmlshL nga Le deg[uarlL dhe perkLhlmln e
u[ nga ana ungullore ne aLe grake.
8ekomandoheL qe qaleL dhe qallLe, Le cllaL do Le zg[ldhen per dlkum, Le permba[ne probleme dre[L-
shkrlmore Le ulla, sl: qale me Lrl rrok[e, pozlclonl l shkron[es ne lllm ne mes dhe ne fund Le qales, grup
bashkeungelloresh mb, oJ, oq, oqj eL[., grup zanoresh ua, ue, perdorlml l e-se fundore ne pozlclone Le ndry-
shme.
Msuesit dhe prindrit kshillohen q n shkronjat e pjess s dyt t Abetares ti ushtrojn nxnsit
43
me sa me shume veprlmLarl Le lexuarl dhe Le shkruarl Le uplL kop[lm, dlkum p[esesh, perg[lg[e me shkrlm per
pyetje t caktuara, brje pyetjesh me shkrim dhe dhnie prgjigjeje etj.
ne shkron[aL e fundlL Le AbeLares, mesueslL duheL Le provo[ne dhe Le nxlsln edhe shkrlmln krl[ues Le nxe-
nesve Le ulla, sl: perg[lg[e, pyeL[e, pershkrlme Le Lh[eshLa Le sendeve dhe ob[ekLeve Le dre[Luara nga pyeL[eL:
S| sht? far ng[yre ka? ku |ku? Me k |ku?
Pr ti br m t larmishme ort e shkrimit t modeluar, msuesi mund tju jap nxnsve tekste me
shkrim shtypi dhe ata ti shkruajn me shkrim dore dhe e kundrta.
E rndsishme sht t kuptohet se modelimi i shkrimit nuk sht thjesht nj veprimtari q e nxit nx-
nesln Le meso[e veLem modelln e shkrlmlL Le dores, por edhe Le shkrua[ne me kupum per aLe qe lexon dhe
mendon.
MesueslL nuk duheL Le humbasln shume kohe me modellme pa fund Le shkrlmlL Le dores, por me pro-
dhlmln e shkrlmlL sl proces neperm[eL shkrlmlL Le qaleve, qallve e LeksLeve Le shkurLra me kupum.
Kshillojm ti msojm nxnsit t shkruajn dhe t lexojn mendimin qart, sakt, kuptueshm, pa
gabime dhe sigurisht bukur.
Ii. B) Metoda, teknika e strategji msimdhnieje
rograml C[uha shqlpe 1" (AbeLare) eshLe n[e program qe kerkon n[oh[en dhe perdorlmln e meLodave
ndrvepruese t msimdhnies, t cilat kan n qendr t msimdhnies dhe t nxnies nxnsin.
Ce ky program Le Lo[e keLo karakLerlsuka duheL qe mesueslL L'l n[ohln meLodaL qe nxlsln msim-
dhn|en me n qendr nxns|t. keshLu, rekomandohen Le perdoren meLodaL e zhvllllmlL Le mendlmlL krlLlk,
meLoda Le programlL Pap pas hapl", MonLesorl", Le modellL Le 8exhlo Lmlllas", MendlmlL krluk" eL[.
Puna n grupekeshllloheL sl n[e veprlmLarl meslmore qe [ep shume rezulLaL ne meslmln e lexlm-
shkrlmlL flllesLar.
Punt me shkrimLe ofruara per nxeneslL permes fleLoreve Le punes ose m[eLeve Le L[era dldakLlke [ane
shume fryLdhenese.
Rekomandohet prdor|m| | mater|a|eve autennke (mater|a|e t zakonshme t prodhura pr q|||me
t ndryshme, por q msues|t mund t'[u [ap|n v|era edukanve, ms|more, t n||a s|: enketa, rek|ama, ntu[,
gazetash, postera gjat msimdhnies.
erve llbrave baze, mesuesl dhe prlnderlL duheL Le Le krl[o[ne per feml[eL blblloLeken personale me
libra pr moshn e tyre.
ulsa nga LeknlkaL dhe sLraLeg[lLe e mundshme, perve aLyre Le pershkruara me larL ne programln e abe-
tares, pr prdorimin gjat orve t msimit t Abetares, po i prshkruajm m posht
a- Stuhi mendimi
8telostotmloq ose sLuhla e mendlmeve eshLe n[e Leknlke, e clla u kerkon nxenesve Le Lrego[ne g[lLhka
qe dlne rreLh n[e Leme a lde[e Le veanLe, duke vene ne pune n[ohurlLe qe kane. nxeneslL nuk mendohen
nse idet q u vijn n mendje jan t drejta ose t gabuara.
nxeneslL mund Le puno[ne ne menyre lndlvlduale ose ne l, ne lllm duke l hedhur Le g[lLha ldeLe qe
kan dhe, m pas, duke i shkmbyer me shokun ose antart e tjer t grupit. Msuesi i hedh t gjitha idet
ne derrasen e zeze. uuke deg[uar mendlmeL e Le L[ereve, nxenesve mund L'u ku[Lohen g[era Le L[era ose mund
L'u shLoheL lnformaclon l rl ne ku[Lesen e Lyre.
Kjo teknik prdoret kur nxnsit kan disa njohuri rreth nj teme t caktuar. sht nj veprimtari e
mlre per lllmln e meslmlL.
44
narta e mend|m|t (k||aster|)
kllasLerl ose gruplml l mendlmeve qe, ndon[ehere, ne llLeraLure emerLoheL harLa e mendlmeve",
ose pema e mend[es" eshLe n[e Leknlke qe l nxlL nxeneslL Le mendo[ne llrshem dhe hapur rreLh n[e eshL[e[e,
l ben aLa Le mendo[ne per Le krl[uar lldh[e mldls fakLeve. Sherben sl n[e m[eL l fuqlshem per lllmln e proceslL
Le Le shkruarlL, sldomos per nxeneslL qe u mungon n[e deshlre e ulle.
PapaL per reallzlmln e kllasLerlL [ane Le Lh[eshLe dhe Le lehLe per L'u mba[Lur mend:
1. Shkruhet n[ qa| n qendr t ets, drrass s zez apo n[ n[ s|prfaqe t prshta-
tshme.
2. Shkruhen qa| apo fraza q v|[n n mend rreth ksa[ qa|e apo teme t zg[edhur, pa g[ykuar
rreth tyre.
3. Kur idet vijn n mend dhe shkruhen, lidhen me njra-tjetrn.
4. Shkr|m| | |deve ndrpr|tet vetm kur mbaron koha e caktuar. Ndrkoh, nxns|t nuk
duhet t shqetsohen pr sforc|met n shkr|m apo n shq|pnm.
ervo[a e zbaumlL Le kllasLerlL ka Lreguar se k[o Leknlke mund Le perdoreL ne fazen e evoklmlL dhe Le
reekumlL, ne Le g[lLha lendeL dhe me do moshe nxeneslsh. Al mund Le perdoreL per Le sumuluar Le men-
duarit, prpara se t studiohet pjesa, ose pr t br prmbledhjen e asaj q sht studiuar, si nj rrug pr
Le nderLuar lldh[e apo grake Le rln[ qe paraqesln arsyeumln e rl.
l[ala ose Lema e g[eLur per kllasLerln, duheL Le zg[ldheL e ulle qe l g[lLhe grupl Le keLe mundesl Le puno[e
pr t si, pr shembull, otJbeo, blmet, oje petsooozb etj.
N pamje t par kllasteri duket sikur ngjan me 8telostotmloq, pasi t dyja kan t bjn me hedhjen
e ldeve rreLh n[e Leme ose eshL[e Le cakLuar. kur perdorlm kllasLerln, g[aLe kohes qe hldhen ldeLe, beheL
gruplml l Lyre, ne neneshL[e ose nenLema. ndodh shoqerlml l mendlmeve, ldeve Le dhena. nga ana L[eLer,
n[e g[e e ulle nuk ndodh me 8telostomloq. Idet hidhen pa br asnj lidhje apo shoqrim ndrmjet tyre.
1 |exuar|t me kupnm | shoqruar me shen[a (INSLk1
2
)
rcaknm|
INSERT-i sht nj metod q i lejon nxnsit t kontrollojn gjallrisht shkalln e tyre t t kuptuarit
g[aLe lexlmlL. neperm[eL kesa[ Leknlke slguroheL p[esemarr[e e qendrueshme e feml[eve ne meslm.
C[aLe lexlmlL nxeneslL udhezohen qe Le vendosln shen[aL e meposhLme:
" vendoseL shen[a C " (konLrollo), nese dlka qe lexonl pohon aLe qe dlnl ose mendonl se dlnl.
+" vendosnl n[e + " (plus), nese n[e p[ese e lnformaclonlL qe ndeshnl eshLe l rl per [u.
- " vendosnl n[e - " (mlnus), nese n[e ose dlsa pre[ lnformacloneve qe lexonl, kundershLon ose eshLe e
ndryshme nga ajo q dini ose mendoni se e dini.
? " vendosnl n[e ? " (plkepyeL[e), nese ka lnformaclon Le paqarLe per [u ose ka dlka qe duheL Le dlnl
me shume rreLh keu[ lnformaclonl.
lnformaclonl l shen[ezuar, hldheL me pas ne Labelen lnSL81 slpas shen[ave perkaLese.
+ - ?
2 lotetocuve Nouoq 5ystem fot [ecuve keoJloq ooJ 1blokloq.
45
k[o Leknlke perdoreL ne fazen e reallzlmlL Le kupumlL. Zbauml l sa[ zg[aL rreLh 20-23 mlnuLa. erdoreL
ne do lende e me do moshe feml[esh. er nxeneslL e klases se pare derl ne aLe Le kaLerL rekomandoheL Le
prdoren jo m shum se dy shenja. Sugjerohet prdorimi i L dl keLe" dhe nuk e dl keLe".
n[e forme e ng[ashme e Leknlkes lnSL81 eshLe Leknlka ul/ uua Le dl/ nxe". ne vl[lm skema:
Di Dua t di Nx
ne kolonen e pare, ul", nxeneslL do Le shkrua[ne aLe lnformaclon qe nga lexlml u dukeL sl l n[ohur.
ne kolonen e dyLe, uua Le dl", do Le shkruhen pyeL[e ose kerkesa Le nxenesve, rreLh eshL[eve per Le
cilat ata krkojn t din m tepr.
ne kolonen e LreLe, nxe", nxeneslL do Le shkrua[ne n[e permbledh[e Le lnformaclonlL Le rl qe perve-
Lesuan nga Leksu.
Pesvargshi
3
esevargeshl eshLe n[e poeme qe kerkon slnLeuzlmln e lnformaclonlL dhe maLerlaleve dhe n[e shpreh[e
Le sakLe, e clla pershkruan apo reekLon ldene kryesore Le n[e Leme Le cakLuar.
Pesvargshi sht nj vjersh me pes rreshta.
esevargeshl ka n[e sLrukLure Le cakLuar:
1. kreshn | par sht prshkr|m| me n[ qa| | tems (zakon|sht, emet).
2. kreshn | dyt sht prshkr|m| me dy qa| | tems (Jy mblemto).
3. kreshn | tret prmban tr| qa| q shpreh|n vepr|me t tems (ttl folje).
4. kreshn | katrt sht n[ qa|| me katr qa| q shpreh qndr|m|n, nd[en[n pr temn
([oll).
5. kreshn | fund|t sht n[ qa| s|non|me, q r|prcakton the|b|n e tems (slooolm).
esevargeshl eshLe n[e Leknlke qe perdoreL zakonlshL ne fazen e reekumlL, sepse ben slnLeuzlmln e
lnformaclonlL Le marre. C[en zbaum ne do lende dhe ne do klase. esevargeshl sherben shume mlre sl m[eL
per Le bere permbledh[en e lnformaclonlL ne Leresl, sl n[e menyre e vlereslmlL Le g[yklmlL Le nxenesve, sl n[e
mnyr pr shprehje krijuese.
Vepr|mtar|a e t menduar|t dhe t |exuar|t t dre[tuar nga n[ s|stem pyet[esh - Dk1A
Veprimtaria e t menduarit dhe t lexuarit t drejtuar sht nj veprimtari gjat s cils lexuesit nxiten
t mendojn e t parashikojn rreth asaj q lexojn. Fmijt do t mendojn gjat kohs q lexojn, do t
parashlko[ne dhe do L'l mba[ne shenlm parashlklmeL e Lyre. ky akuvlLeL nderLoheL ne baze Le Lrl pyeL[eve:
'mendonl se do Le ndodhe me pas? fare provash kenl? Sl ndodhl ne Le verLeLe?
ne menyre grake organlzoheL ne keLe menyre:
mendoni se do t ndodh? far provash ken|? Si ndodhi n t vrtet?
er Le ploLesuar Labelen, mesuesl ben pyeL[e, Le cllaL e perqendro[ne vemend[en e lexuesve ne uLu[L
ose ne llusLrlmeL e zg[edhura. Meslml mund Le llo[e me n[e dlskuum per uLullln e llbrlL ose Le hlsLorlse dhe
duke u bazuar ne pyeL[eL: let fote meoJool se beo [ole kjo blstotl/ ky llbet? lse meoJool kesbto? Para-
3
8r[edh nga freng[lshL[a (clopoolo), qe do Le LhoLe dlka e lldhur me numrln pese.
46
shlklmeL shkruhen ne ndar[en e pare Le Labeles ose ne derrasen e zeze. Mesuesl duheL Le prano[e Le g[lLha
parashlklmeL e bera nga ana e nxenesve. as keLyre dlskuumeve llesLare, nxeneslL do Le lexo[ne ne heshL[e
hlsLorlne/Leksun, derl ne kohen e percakLuar qe me pare nga mesuesl, per Le nx[erre plkaL apo provaL, Le cllaL
Lrego[ne nese parashlklmeL e Lyre [ane Le sakLa apo [o. ne keLe plke, dlskuuml vazhdon me parashlklme Le
L[era Le dhena nga nxeneslL, bazuar ne lexlmln e Lyre derl ne keLe faze. keLo veprlme perserlLen derlsa hlsLorla
apo Leksu Le mbaro[e.
Msuesi duhet t jet i ndrgjegjshm q ndalesat e teprta t pjess mund t cenojn t kuptuarin e
prmbajtjes.
AkuvlLeu l Le menduarlL e Le lexuarlL Le dre[Luar (u81A) mund Le perdoreL m[a mlre ne fazen e reall-
zlmlL Le kupumlL. 8eallzoheL kryeslshL ne lenden e lexlmlL, por mund Le reallzoheL me sukses edhe ne lende
Le ulla, sl: hlsLorla dhe dlLurla e naLyres. Zg[ldhen Lema, permba[L[a e Le cllave ka ne qender n[e problem, n[e
personazh ose n[e ng[ar[e qe ndryshon paprlLur rr[edhe. kohezg[aL[a ndryshon nga 20-23 mlnuLa. erdorlml
l kesa[ Leknlke mban g[alle kureshL[en e feml[eve derl ne fund Le zbullmlL Le permba[L[es se p[eses. nxeneslL
krye[ne dlsa procese g[aLe kesa[ faze. ALa lexo[ne me vemend[e dhe n[e nga n[e seksloneL e p[eses, nx[errln
provaL mbeshLeLese Le paragraL qe lexo[ne dhe parashlko[ne se 'mund Le ndodhe me Le[ ne Lreglm.
er feml[eL e moshes se vogel, mesuesl mund La lexo[e veLe p[esen, ng[ar[en, hlsLorlne dhe Le kerko[e
nga nxnsit t japin mendimet prkatse. N kt rast kemi t bjm me veprimtarin e t menduarit e t
deg[uarlL Le dre[Luar - uL1A. lazaL e zbaumlL [ane n[ello[ sl Le veprlmLarlse u81A.
kr[en | d|skunm|t
8r[eu l dlskuumlL eshLe n[e Leknlke e meslmdhenles g[aLe se clles beheL organlzlml grak l lnformaclonlL,
g[lLhashLu mund Le orkesLroheL" n[e meslm l nderllkuar. k[o veprlmLarl ben qe nxeneslL Le [ene Le vemend-
shem ne lexlmln e LeksuL per Le kupLuar permba[L[en dhe ldene kryesore Le u[. [esemarr[a e nxenesve ne
keLe akuvlLeL eshLe makslmale dhe argumenLeL e produkLeL e sa[ [ane m[a rezulLauve.
Msuesi harton nj pyetje binare(pyeL[e qe pranon perg[lg[e pozluve ose negauve), qe prek dre[L-
perdre[L Lhelbln e eshL[es qe Lra[LoheL ne LeksL. Al u kerkon nxenesve qe Le argumenLo[ne pse.
Po dhe Jo [ane pro, ose kunder eshL[es, Le cllaL shenohen ne organlzuesln grak. MendlmeL do Le
shkembehen ne dyshe e ne kaLershe. klasa do Le pozlclonoheL ne dy grupe, ku nxeneslL do Le percakLo[ne
pozlclonln e Lyre. 8eheL n[e raporum para klases per arsyeL qe [ane zg[edhur pro ose kunder eshL[es. er do
paraqlL[e cakLoheL n[e ku kohor pre[ n[e mlnuLe. C[aLe kohes qe dy grupeL raporLo[ne arsyeL e Lyre, nxeneslL
mund Le ndrysho[ne pozlclon dhe Le shko[ne ne grupln qe ka arsyeL me blndese.
8r[eu l dlskuumlL perdoreL ne fazen e reallzlmlL Le kupumlL ose Le reekumlL. nga dlskuumeL qe kryhen
ne klase, do nxenes kupLon se clll eshLe Lhelbl, eshL[a e meslmlL, shkrua[ne ose argumenLo[ne dhe Le g[lLhe
[ane perfshlre ne dlskuum.
8eallzoheL ne lende Le ulla, sl: lexlm, hlsLorl, dlLurl eL[. CrupeL e feml[eve duheL Le [ene mbl 20 veLe.
ulskuuml vazhdon per rreLh 13-20 mlnuLa. Mund Le reallzoheL me nxeneslL e do moshe. Zhvllllml l kesa[
veprlmLarle u slguron feml[eve llrshmerl makslmale ne dhenlen e mendlmeve, shpreh[e mendlmesh me ze
Le larLe, shkrlm argumenLesh ne favor Le n[e eshL[e[e, perp[ek[e per Le blndur kundershLareL, llrshmerl ne
nderrlmln e vendeve g[aLe debauL eL[.
D|taret e t nxn|t
Ditaret e t nxnit jan ditare dy ose tri pjessh, q prdoren pr t nxitur nxnsit t lexojn n
menyre Le qelllmshme, Le lldhln ngushLe maLerlalln e LeksuL me kureshL[en dhe pervo[aL e veLa.
er Le bere dlLarln dyp[esesh, hlqeL n[e vl[e verukale ne mes Le eLes se eLores. ne anen e ma[Le shkruhen
aLo p[ese Le LeksuL qe l Lerheqln me shume vemend[en nxeneslL, kryeslshL aLo qe l ku[Lo[ne dlka, qe l ln-
Lrlgo[ne me shume, ose aLo mendlme dhe oplnlone me Le cllaL aLa nuk pa[Lohen. ne anen e d[aLhLe Le eLes
shkruhen komenLe per p[esen:
47
yeL[e ndlhmese per nxeneslL [ane:
fare elemenLesh klshLe clLaLl qe l lnLrlgol me
shume?
fare menduan nlsur nga al clLlm?
fare pyeL[esh llndln pre[ Ll[?
Gjat leximit bhen pushime pr t shkruar ci-
ume Le L[era dhe komenLe ne eLore. Mund Le cak-
LoheL edhe numrl l clumeve qe do Le komenLohen.
ulLarl me Lrl p[ese eshLe n[e forme L[eLer dlLarl.
kolona e fundlL l llheL mesueslL per Le vleresuar, per
t gjykuar dhe pr t dhn mendime mbi komentet
q kan br nxnsit.
Duke e krahasuar me msimin tradicional, ditaret e
Le nxenlL kane keLo perparesl:
Lexuesl ka n[e mouv per Le lexuar, pra, lexlml nuk
sht pasiv.
Bhet lidhja e t lexuarit me t shkruarin.
Lexuesl mban qendrlm krluk nda[ LeksuL.
Msuesi mund ti prshtas ditaret e t
nxnit pr klasa t ndyshme nxnsish. Pr klasn e
pare, mund Le zg[ldhen p[eseL e LeksuL nga mesuesl,
ndersa nxenesl vazhdon proceduren ne vazhdlm.
Kubimi
Kubimi sht nj teknik q ndihmon shqyr-
umln e n[e Leme nga kendveshLrlme Le ndryshme.
Al perfshln perdorlmln e n[e kubl me levlz[e Le shpe-
[La per Le menduarln, Le shkruarln ne secllen faqe Le
kublL. Mund Le nderLoheL duke mbuluar n[e kuu Le
vogel me leLer. ne secllen faqe Le kublL shkruhen 6
kerkesa, Le cllaL l perkasln do nlvell pyeL[esh: er-
shkruaj, Krahaso, Shoqero, Anallzo, ZbaLo, Argumen-
to (pro ose kundr).
ne lllm paraqlLeL Lema. Me pas, nxeneslL ud-
hezohen Le mendo[ne dhe:
1. T prshkruajn: 'forme ka? CllaL [ane
permasaL? 'ng[yre ka?
2. 1 krohosojn: Me ke ng[ason? nga se ndry-
shon?
3. T rikujtojn ndonj ngjarje a histori: fare [u
ben Le mendonl? fare [u v[en ne mend[e?
4. T analizojn: 5l esbte oJettoot? Nqo se pet-
bebet?
5. T zbatojn n nj situtat a kontekst t ri:
'mund Le benl me Le? Sl mund Le perdoreL?
6. T mbajn nj qndrim t argumentuar: clll
esbte peoJtlml jooj? lse?
uuke vazhduar perludhen e shkrlmlL, nxeneslL
shkembe[ne perg[lg[e per secllen faqe Le kublL. vep-
rlmLarla mund Le organlzoheL ne pune ne le ose
ne grupe. do parLner zg[edh 2-3 faqe Le kublL. Me
pas shkmbejn mendime e lexojn shkrimet e tyre
me parLnerln. asl n[e nxenes l lfLlL lexon, L[eLrl
perg[lg[eL duke e pergezuar ose duke e pyeLur. k[o
Leknlke perdoreL ne fazen e reallzlmlL Le kupLlmlL,
ne Le g[lLha lendeL dhe ne do klase.
Diagrami i Venit
Diagrami i Venit sht nj teknik me ann e
s cils evidentohen t prbashktat dhe dallimet
ndrmjet dy koncepteve, dukurive, historive, per-
sonazheve eL[. uy pyeL[eL mbl Le cllaL nderLoheL dla-
graml l venlL [ane:
- cllot jooe te petbosbketot oJetmjet .?
- lo oJtysblmet oJetmjet tyte?
Diagrami i Venit ndrtohet me ndrprerjen e dy
a m shum rrathve. Mund t prdoret pr t br
konLrasumln e ldeve, duke Lreguar n[ekoheslshL Le
prbashktat q ato kan me njra-tjetrn.
ulagraml l venlL perdoreL kryeslshL g[aLe fazes
se reekumlL. neperm[eL u[, nxeneslL zbulo[ne u-
pare t prbashkta, dallime midis koncepteve t
ndryshme, si dhe mbajn qndrime personale n
lidhje me to.
Prvoja ka treguar se sht e mundur t pr-
doreL ne do lende, poLhua[se ne do ore meslml.
veprlmLarla zg[aL 10-20', por eshLe ne varesl Le specl-
kave lendore, moshave dhe Le kohes se perg[lLh-
shme ne dlspozlclon Le ores se meslmlL.
Gushkuqi rrethor
Nxnsit lexojn njri pas tjetrit nj tekst.
Pun n grupe
Pr veprimtari t caktuara, msuesi mund
La organlzo[e klasen ne grupe pune dyshe, Lreshe,
katrshe, duke iu dhn detyra t prbashkta, por
48
duke l dlferencuar.
Parashikimi me terma paraprak
Mesuesl perzg[edh nga p[esa qe do Le lexo[e
per nxeneslL 3-6 Lerma, Le clleL sherbe[ne sl qale
ky dhe u [ep nxenesve orlenumln qe Le nderLo[ne,
Le shkrua[ne n[e Lreglm Le shkurLer derl ne 4-3 qa-
li, duke i prdorur termat e rekomanduar. Shpesh,
msuesi u rekomandon edhe temn pr t ciln do
t shkruajn.
Zakonisht, kjo tem prdoret n hyrje t nj
ore msimi. Me ann e saj, msuesi kupton se sa
[ane Le ae nxeneslL Le parashlko[ne rreLh g[erave qe
do t ndodhin n nj histori apo rreth asaj q din
m par.
1 nxn|t n bashkpun|m me grupe ekspertsh
Ndrtohen grupe me katr veta. Brenda grupit
numrohet 1, 2, 3, 4. M pas msuesi orienton q
t bashkohen 1-shat bashk, 2-shat bashk, 3-shat
bashk, 4-at bashk. Pjesa q do t lexohet ndahet
ne kaLer p[ese, duke u vene numraL 1, 2, 3, 4 do
pjese.
M pas u jepet detyr nxnsve n grupet e
ekspertve q t lexojn pjest q i takojn secilit
grup. Pasi i kan lexuar dhe kan diskutuar gjat pr
Le, kLhehen ne grupeL baze duke rlformuar edhe n[e
here grupeL e lllmlL dhe llo[ne Le Lrego[ne ose Le
lexojn pjest sipas prkatsis. Nxnsit e tjer, t
cilt jan ekspert pr pjest e tjera, jan t lir t
pyesln per g[era qe kerko[ne me shume lnformaclon
nga grupet e tjera. Zakonisht, kjo teknik prdoret
kur pjest e leximit jan t gjata.
Tryeza e rrumbullakt
1ryeza e rrumbullakeL (ose gushekuql rre-
thor) sht nj teknik bashkpunuese, n t ciln
prmes nj letre dhe nj lapsi, t cilat pasohen n
menyre slsLemauke rreLh n[e grupl Le vogel nxene-
sish 4-5 veta. Kryen detyra t ndryshme t lexuari
dhe t shkruari. P.sh., prej secilit nxns krkohet t
shkrua[e n[e qale qe ka shkron[en pne fllllm Le sa[,
nj cilsi pr nj objekt apo send, nj ide rreth nj
teme t caktuar, nj prgjigje rreth nj pyetjeje q
mund t ket drejtuar msuesi apo ata vet. N t
njjtn letr shkruajn prgjigje t gjith nxnsit.
k[o Leknlke reallzoheL ose duke perdorur nxe-
nsit lapsa me ngjyra t ndryshme ose duke e pa-
losur leLren, pasl kane shkruar perg[lg[en duke for-
muar keshLu n[e leLer ne forme zarmonlke.
k[o Leknlke mund Le reallzoheL edhe me go[e.
Prgjigjjet e tyre, nxnsit mund ti japin edhe me
goj njri pas tjetrit.
Dora e fsheht
Msuesi e ndan materialin q do t msohet
ne p[ese, zakonlshL ne Lre-kaLer p[ese. nxeneslL
jan ndar n grupe. do nxns i jepet nj pjes e
maLerlallL per Le rlnderLuar varg[e Le sLrofes se n[e
v[ershe ose qall Le prlshura Le n[e paragra. asl nxe-
nsit brenda grupit e rindrtojn pjesn, ata e kra-
hasojn me grupet e tjera pr saktsin. Nxnsit
brenda gruplL puno[ne se bashku. n[erl e prezanLon
para t tjerve. Diskutohet pr mnyrn se si sht
lldhur dhe rlformuar maLerlall. [esa lexoheL e Lera
disa her dhe sakt. N kt mnyr, nxnsit kup-
Lo[ne sub[ekun log[lken dhe p[eseL hyrese zhvllluese
dhe mbyllse t tregimit, prralls apo vjershs.
Msuesi prcakton edhe shenja dalluese me ngjyra.
P.sh., vendos njra pas tjetrs disa ngjyra q jan t
peraferLa, qe Lrego[ne radhen e fragmenLeve Le pre-
ra me ng[yraL e p[eseve Le prera Le fragmenuL ose
prdor numra dhe nxnsit i vendosin sipas radhs.
Mund t mungojn 1, 3 numra, pr t cilat nxnsit
duheL Le be[ne zg[edh[eL e Lyre.
Turi i galeris
Nxnsit plqejn t shohin punt e tyre.
as do pune me shkrlm eshLe mlre qe mesuesl L'l
ekspozo[e ne mure para klases, pa shprehur me
pare parapelqlmln e u[. 1e g[lLhe nxeneslL duheL L'l
paraqesln puneL e Lyre ne ekspozlLen e murlL. nxe-
nsit vlersojn njri-tjetrin sipas mnyrave t tyre.
keLo ekspozlLa duheL Le [ene Le shpeshLa, ekslble
dhe jo t qndrojn npr mure pr nj koh t
g[aLe. 8ekomandoheL qe do dlLe Le perdoreL n[e
meLode e ulle, pasl nxeneslL nxlLen dhe moblllzohen
q t punojn gjithnj e m shum.
49
II.1. UDHZIME PR PERIUDHN PRGATITORE
(p|an| ana||nk, par|me dhe udhz|me ms|me mode|)
P A R A A B E T A R E
1. HYRJE
Periudha e Paraabetares sht nj ndr pjest e programit t Abetares, e cila duhet kuptuar, vlersuar
dhe zbaLuar me serlozlLeL dhe korrekLesl. ArrlL[eL e synlmeve Le kesa[ perludhe permes llbrlL Le AbeLares dhe
AbeLares se unes qe e shoqeron aLe, u [apln mundesl nxenesve per Le arrlLur n[e sere ob[ekuvash Le rende-
slshem dhe Le domosdoshem per slgurlmln e n[e cllesle Le mlre per umln e shprehlve Le lexlm-shkrlmlL
llesLar.
uuke qene n[e perludhe qe e lldh feml[en parashkollor me shkollen, a[o duheL vleresuar sl n[e momenL,
ku prmes lojrave dhe veprimtarive argtuese, nxnsit t msojn dhe t argtohen.
Pr kt qllim, n kt pjes t librit t msuesit, jemi prpjekur tu japim disa parime drejtuese dhe
forma dldakuke se sl aLo duhen kupLuar dhe zbaLuar dhe, nga ana L[eLer, [eml perp[ekur qe permes vep-
rlmLarlve, Leknlkave dhe sLraLeg[lve ndervepruese dhe g[lLheperfshlrese Le perdorura ne meslmeL model Le
ksaj pjese, ti japim msuesit disa modele msimesh pr t gjitha ort q ka programi pr kt periudh
pergauLore.
ermes keLyre veprlmLarlve, ne syno[me Le aeso[me nxeneslL ne dlsa veprlmLarl Le Lh[eshLa meslmore
dhe Le lnLegruara me fusha Le ndryshme Le dl[es, sl: vlzauml, kenga, dramauzlml, lo[a ne role eL[., duke
shpresuar qe suksesln La arrl[me qe ne keLe faze pergauLore Le meslmlL Le lexlm-shkrlmlL. Me hyr[en ne Abe-
Lare, nxeneslL do L'l kene Le lehLa veprlmLarlLe meslmore qe lldhen me umln e shprehlve Le Le lexuarlL dhe
Le Le shkruarlL. nese nxenesl l meson L'l shqlpLo[e dhe L'l shkrua[e shkron[aL e alfabeuL g[aLe kesa[ perludhe
(shkronjat e mdha), kjo do t jet nj arritje e rndsishme.
2. ZBRTHIME KONCEPTUALE
2.1. Synimet
erludha pergauLore synon Le aeso[e nxeneslL per Le Luar dlsa shprehl Le Lh[eshLa per lexlm-shkrlmln.
a- ne paraabeLaren e keu[ llbrl do Le zbaLoheL meLoda ALFABETIKE-GLOBALE, e cila mundson msimin
e shkron[ave Le alfabeuL perpara se Le nlse AbeLar[a.
Kjo metod shterohet sapo nxnsit nisin t msojn Abetaren. N kt mnyr, her pas here, kur gjat
AbeLares dalln qale qe mund Le kene n[e shkron[e Le pamesuar, u ku[LoheL nga araabeLar[a se a[o shkron[e
eshLe mesuar ne rruge alfabeuke. ne keLe menyre, araabeLar[a konLrlbuon ne lexlmln Leresor Le qaleve edhe
ather kur n trup t tyre mund t dal ndonj shkronj e pamsuar deri n at moment.
b. ermes kesa[ perludhe synoheL Le Lohen dlsa shprehl komunlklml Le domosdoshme per feml[eL e
kesa[ moshe, Le ulla sl:
Zhvllllml l Le folurlL
asurlml l qalorlL
ermlreslml dhe sakLeslml l sLrukLurave g[uhesore folese Le shqlpes
Zhvllllml l dlsa aeslve moLorlke Le domosdoshme per procesln e lexlm-shkrlmlL
Lexlml global l dlsa qaleve dhe l shpreh[eve Le shkurLra (elemenLe Le meLodes globale)
50
n[oh[a me ungu[L dhe shkron[aL perkaLese slpas alfabeuL Le g[uhes shqlpe (elemenLe Le meLodes
alfabeuke).
2.2. Struktura
erludha pergauLore perbeheL nga dy lln[a:
2hv||||m| | t fo|ur|t
Elementet e shkrimit t shkronjave
ne sLrukLuren e kesa[ p[ese, elemenLeL e zhvllllmlL Le Le folurlL nderLhuren me elemenLeL e meslmlL Le
anes ungullore dhe pamore. ALo do Le zberLhehen ne menyre Le nderLhurur me n[era-L[eLren.
Lln[a e Le folurlL dhe e n[oh[es se ungu[ve dhe elemenLeve Le shkron[ave do Le [ene Le lnLegruara. ermes
zhvllllmlL Le Le folurlL per Lema Le cakLuara, do Le g[enden, do Le zbulohen dhe do Le perdoren qale qe per-
mba[ne ungullln perkaLes dhe, me pas, do Le beheL lldh[a e ungulllL me shkron[en perkaLese.
2.3. rmba[t[a dhe struktura e faqes
erludha e araabeLares do Le shLrlheL:
N Abetare
n Abetaren e Puns
ne faqen e AbeLares do Le [epen dlsa Lema kryeslshL Le shpalosura me gura, Le cllaL lldhen me [eLen e
perdlLshme Le feml[eve dhe me pergauL[en e Lyre per shkollen, sl dhe veprlmLarl Le Le nxenlL qe lldhen me
zhvllllmln e Le folurlL Le Lyre.
ne faqen e AbeLares se unes, nxeneslL do Le ushLrohen:
er zhvllllmln e Le folurlL per Lema Le cakLuara
er shqlpumln e ungu[ve Le shqlpes dhe lldh[en e Lyre me shkron[en perkaLese
er lexlm global Le qaleve permes Le cllave Le g[e[ne ungu[L dhe shkron[aL perkaLese
Pr shkrimin e elementeve t shkrimit
Pr shkrimin e shkronjave kapitale
er lexlmln global Le dlsa qaleve
3. VEPRIMTARI DIDAKTIKE SHOQRUESE GJAT PERIUDHS PRGATITORE
C[aLe perludhes pergauLore Le araabeLares do Le synoheL Le kryhen veprlmLarl Le ndryshme meslmore
Le nxenl Le ulla, sl: lo[era dldakuke meslmore ne sherblm Le lexlm-shkrlmlL Le ulla, sl:
vlzoume e punime me dor,
lmlume Le zhurmave Le naLyres dhe ungu[ve Le ndryshem (clu-clu, m[au-m[au, uk-Lak eL[.),
loj n role,
dramauzlme, perrallash dhe Lreglmesh Le ndryshme (ltlpl Jbe mollo, kesolekopjo, llooko etj.
lojeto me pozello, me letto Jbe lojeto t tjera me shkronja t ndryshme,
keoqe pet femlje per Le flLuar larLeslne mesaLare Le zerlL,
blseJo pet temo te oJtysbme qe lldhen me boLen dhe akLlvlLeLln e Lyre [eLesor duke pasuruar f[alorln
me f[ale dhe shpreh[e qe l Lako[ne kesa[ Leme,
51
tteqlme, pettollo, qjeeqjezo, v[ersha, pyeL[e rrufe Le ndryshme eL[.
AkuvlLeLeL e kesa[ perludhe do Le kryhen ne menyre Le lnLegruar permes bashkeveprlmlL Le shpre-
hlve Le Le folurlL, Le lexuarlL dhe Le shkruarlL nga n[era ane dhe permes veprlmLarlve Lemauke, Le cllaL
do Le bashkeshoqerohen me veprlmLarl argeLuese per feml[eL lo[e ne role, dramauzlme, vlzaume,
punime me dor, aplikime.
8ekomandoheL qe LemaL qe do Le shoqero[ne keLe perludhe Le lldhen me prezanumln: lo[eraL, kaf-
sheL, profesloneL, ushqlmeL, shkollen, shokeL, deshlraL eL[.
Do t msojn t shkruajn shkronjat e shtypit kapitale.
Do t msojn se si ti prdorin mjetet e shkrimit, si dhe si t qndrojn n bank gjat t shkruarit,
t lexuarit apo gjat prdorimit t kompjuterit nse e prdorin at.
4. Struktura e nj ore msimi
er perludhen pergauLore, programl planlkuar rreLh 32 ore meslmore. 8 [ave meslmore slpas pro-
gramit n Shqipri dhe n mnyr pothuaj t njjt edhe n programin e Kosovs.
ne oreL e planlkuara mendoheL qe nxeneslL Le n[lhen me ungu[L, shkron[aL, qale globale eL[., sl u
prmend m lart.
ne do ore meslml, mesuesl duheL:
Le n[ohe nxeneslL me n[e ungull perkaLes dhe me grakun e u[. ne dlsa rasLe do Le prezanLohen
edhe dy ungu[/shkron[a pasl numrl l oreve nuk na le[on qe per do ungull/shkron[e Le keml n[e ore
Le veanLe,
Le pasuro[ne qalorln me qale dhe shpreh[e, Le cllaL permba[ne ungullln perkaLes,
Le aeso[e nxeneslL per Le folur per n[e Leme Le cakLuar slpas planlklmlL,
Le perdorln qale e qalor qe permba[ne ungullln perkaLes,
Le ushLrohen per Le shkruar e per Le modeluar forma shkron[ash Le medha,
Le lexo[ne e Le shkrua[ne ne menyre globale 2-3 qale per do shkron[e, Le cllaL duheL La kene ungullln
perkaLes ne lllm, ne mes ose fund Le qaleve perkaLese,
t tregojn tregime, vjersha, prralla, prvoja t thjeshta q lidhen me tema t caktuara,
t diskutojn me njri-tjetrin,
Le vlzaLo[ne elemenLe Le shkrlmlL, sl vl[a Le dre[La, verukale, horlzonLale, Le lakuara eL[.
4. Materialet bashkshoqruese
Materialet bashkshoqruese pr kt periudh jan shum t rndsishme. Duke njohur nevojat e
feml[eve ne lldh[e me zhvllllmln e Lyre mendor dhe pslkomoLor, mesueslL u duheL Le perzg[edhln:
L|bra pr fm|[, t cilt mund t lexohen nga msuesi dhe nxnsit mund t dgjojn e m
pas t diskutojn rreth tyre. Kta libra shrbejn si hap i par pr t ngritur bibliotekn e
klases. do feml[e duheL Le mesoheL La vlereso[e n[e llber sl pasurl Le perbashkeL Le klases ku
ai mson.
I|etore pune pr v|zanm, Le cllaL l zg[edh veLe mesuesl dhe nuk ka ndon[e rekomandlm Le
posaem per ndon[e model, pasl ne keLe perludhe, nxeneslL nuk mund Le kuzohen ne vl[a
Le ngushLa, Le cllaL l sLreso[ne. keshllloheL qe ne hapaL e pare Le kene eLore vlzauml pa vlza.
52
Fletore me vija t gjera, kur eshLe qala per Le shkruar me shkron[a Le medha ose qale globale.
Mater|a|e v|zanm| |apsa me ng[yra, goma prehse, |etra me ng[yra etj., q do t prdoren
nga nxnsit me porosi t msuesit.
1abe|a p|asnke (shumefunkslonale, pasl nxeneslL shkrua[ne e perdorln per maLemauken,
per vlzaumln dhe me g[ere, ku nxeneslL shkrua[ne me lehLesl). k[o Labele zevendeson me se
mlrl shkron[aL levlzore, duke bere qe nxeneslL Le mos humbasln kohe, por edhe per Le krl[uar
nj marrdhnie t re t nxnsit me lexim-shkrimin, duke lexuar dhe shkruar shkrimin e
Lyre, Le cllln mund La rlbe[ne dlsa here, pasl Labela le[on dhe ndlhmon per La fshlre kur nuk e
pelqe[ne shkrlmln e Lyre. 1abela men[anon sLresln e feml[eve, pasl sherben n[eherazl sl lo[e,
pr pun dhe pr t msuar.
Ka shum rndsi q nga msuesit t krkohet dhe t ngrihet nj mjedis pune shum i prshtatshm
ne Le cllln Le kerkoheL Le Lheksohen dy elemenLe: llbraL, blblloLekaL personale", komp[uLerl, penela, ne rasLeL
kur kto jan t mundura. Nprmjet tyre nxnsit duhet ta ndiejn veten se n mjedisin ku ndodhen atyre
u duhet t punojn dhe ti vn n pun ato.
S. kezu|tatet e pr|tshme n fund t per|udhs s arabetares
a. r zhv||||m|n e t fo|ur|t dhe hnm|n e d|sa e|ementeve h||estare t t |exuar|t:
1e asln per Lema [eLesore Le dashura dhe Le n[ohura pre[ Lyre nga pervo[aL [eLesore, por edhe
nga LemaL e planlkuara nga p[esa e pare e AbeLares dhe e AbeLares se unes.
1e pasuro[ne qalorln me qale dhe shpreh[e Le Lh[eshLa nga fusha Le ndryshme Lemauke.
1e zhvlllo[ne Le folurln e Lyre, ne n[e nlvel Le mlre ne pershLaL[e me moshen.
1e ushLrohen per shqlpumln e Le g[lLha ungu[ve Le g[uhes shqlpe.
1e shkrua[ne Le g[lLha shkron[aL e alfabeuL Le shqlpes (aLo Le medha).
1e n[ohln dhe Le lexo[ne ne menyre alfabeuke ungu[L dhe shkron[aL e g[uhes shqlpe.
T punohet n prshtatje me normn standarde t shqipes dhe t kihet kujdes pr mnjanimin
e deformlmeve Le [onormes.
1e arrl[ne Le lexo[ne ne menyre globale 20-30 qale Le ulla, sl: emraL e p[eseLareve Le famll[es,
t shokve, t objekteve personale dhe t atyre q i rrethojn.
1e dallo[ne dhe Le dlferenco[ne Lregues Le [ashLem Le maLerlaleve Le shkruara Le ulla, sl: uLullln,
kapakun, faqeL, v[ershen, Lreglmln, perrallen.
T emrtojn simbole q tregojn detyra pr nxnsit, p.sh., &, n vend t lexo, n vend t
shkruaj nj laps, One vend Le qarko, n[e hark me n[e shlg[eLe, ne vend Le vlzaLo n[e laps me
ngjyra.
T shkruajn elemente t shkronjave t dors dhe t shtypit.
1e ushLrohen per Le perdorur sakLe ne menyre lnLuluve lnLonaclonln e zerlL ne pershLaL[e me
slLuaLen: kur pyesln, udlLen, a shprehln n[e deshlre.
Shnim.
nese ne perfundlm Le perludhes se araabeLares, nxeneslL arrl[ne Le n[ohln shqlpLo[ne apo shkrua[ne
Le g[lLha shkron[aL e alfabeuL. k[o g[e l ndlhmon qe Le llo[ne Le lexo[ne sa me shpe[L, duke e bere Le lehLe
53
procesln e anallzes dhe Le slnLezes Le qales, qallse dhe LeksuL.
ne klasen e pare n[e p[ese e mlre e nxenesve, kryeslshL aLa qe kane frekuenLuar kopshun, l zoLero[ne
dlsa pre[ shprehlve Le meslperme, por synlml l arabeLares eshLe qe L'l aeso[e nxeneslL me dlsa shprehl Le
nevo[shme per Le hyre ne fazen e lexlm shkrlmlL me sa me shume shprehl prakuke Le Luara ne lldh[e me
lexlm-shkrlmln llesLar.
Mesuesl duheL Le [eLe l slgurL per keLe nlvel Le domosdoshem aeslsh per nxeneslL e u[ perpara se Le
nlse udheumln e g[aLe neper LeksLe, qall, qale, rrok[e e shkron[a.
N prfund|m t araabetares, do nxns duhet:
T tregoj nj prrall.
1e Lrego[e n[e Lreglm me ose pa gura.
1e Lrego[e g[eeg[eza.
T recitoj vjersha.
1e lexo[e dhe shqlpLo[ne bukur ungu[L e g[uhes shqlpe.
1e shkrua[e me shkron[a Le medha shkron[aL e alfabeuL Le g[uhes shqlpe.
1e dallo[e shkron[en perkaLese ne Lrup Le qales ose ne pozlclone Le ndryshme.
1e shkrua[e globallshL dlsa qale.
1e ploLeso[e shkron[aL e duhura aL[e ku mungo[ne ne qale Le mesuara slpas shkron[ave Le sho-
qeruara edhe me guren perkaLese.
6. PROCEDIME DIDAKTIKE PR DO FAQE NGA PARABETARJA
ne do faqe Le araabeLares do Le ndlqeL rruga meLodlke sl me poshLe:
1.1 Pretontohet temo se pr for do t fitet ot or
Flitet pr temn prkatse. Bhen pyetje, jepen prgjigje.
Tregohet nj tregim, nj prrall ose vjersh, bashkbisedohet.
8lLregoheL Lreglml, perralla ose g[eeg[eza.
Msohet vjersha prmendsh.
nxlLen nxeneslL Le shprehen rreLh Lemes dhe Le Lhone sa me shume qale qe kane shkron[en
apo ungullln qe do Le meso[ne per keLe faze Le ores se meslmlL.
Msuesi prdor shum libra me tregime dhe prralla, t cilat jan n klas apo jan sjell dhe
slllen ne shkolle nga nxenes Le ndryshem. Mesuesl LhoLe soL do Le lexo[me llbrln e ... me uLull.,
l clll mund Le [eLe me perralla, Lreglme, v[ersha, g[eeg[eza eL[.
Lo[a ne role, dramauzlml, lmluml l ungu[ve Le ndryshem mund Le [ene p[ese perberese Le oreve
msimore n kt pjes t msimit t lexim-shkrimit.
6.2. rezantohet shkron[a dhe nngu||| prkats
erserlLen dlsa here ungulll dhe shkron[a, aq here sa mesuesl blndeL se Le g[lLhe nxeneslL e shqlpLo[ne
qarLe. ne keLe momenL, mesuesl dallon veshureslLe qe kane nxenes Le cakLuar per shqlpumln e shkron[es
ose Le ungulllL perkaLes.
ShkruheL shkron[a ne madhesl Le medha sa n[e eLe A
4
, ushtrohen edhe nxnsit q ta shkruajn n
Labelen plasuke ose ne eLe Le bardha A
4
.
ushLrohen nxeneslL dlsa here: LhuheL ungulll, shkruheL shkron[a, paraqlLeL shkron[a, shqlpLoheL ungulll eL[.
54
unoheL me faqen e llbrlL AbeLare apo me AbeLaren e unes, slpas rasuL dhe Lemes.
1huheL dhe lexoheL globallshL uLulll.
Lexohen globallshL qaleL poshLe gurave.
CarkoheL shkron[a e mesuar ne pozlcloneL ne Le cllaL a[o ndodheL ne qale.
Lexohen qallLe ne faqeL ku ka Le ulla, [epen pak elemenLe Le lnLonaclonlL Le qallse.
Shkruhet shkronja e madhe e shtypit dhe, po t mundet, edhe shkronja e vogl e shtypit.
6.3. Vizatohen dhe shkruhen elementet e shkrimit t dors
ne do faqe Le AbeLares se unes ka elemenLe Le shkrlmlL Le dores.
ne lllm, mesuesl mund La lmlLo[e ne a[er menyren se sl shkruheL.
Me pas, e ka vlzaLuar me elemenLe me Le medha ne n[e faqe A
4
ose m t madhe.
Mund Le formaLoheL me Lela Le holle dhe Le buLe, me [e shkrepese, me shkopln[, me lapsa, sl
dhe me mjete t tjera t prthyeshme.
Mesuesl l le[on nxeneslL La modelo[ne permes Labelave plasuke ne eLe formau apo eLore
vlzauml eL[.
C[aLe kesa[ perludhe, nxeneslL edhe mund Le vlzaLo[ne p.sh., me ke ng[an a-[a? -me ma[en e
mallL. Mesuesl u LhoLe nxenesve Le vlzaLo[ne n[e mal.
Me ke ng[an u-[a? - me uren, al u LhoLe Le vlzaLo[ne uren.
Me ke ng[an -[a? - me pemen, mesuesl LhoLe Le vlzaLo[ne pemen eL[.
C[aLe kesa[ perludhe nuk ka rekomandlme per eLore Le posame pune. Mesuesl mund Le perdore e-
Lore Le faredollo[shme nga nxeneslL, duke lluar qe nga eLoreL e shkrlmlL, derl Le eLoreL e vlzaumlL, apo
me eLe A
4
.
Shnim.
ne rasLeL kur ne Le n[eLen faqe [ane me shume se n[e shkron[e, mesuesl ose l
zhvlllon aLo ve e ve, duke nd[ekur procedure Le n[e[Le ose l bashkon LemaL
kryeslshL kur keml shkron[aL dyshe (s me sh, d me dh, z me zh, x me xh) dhe
eL n[ekoheslshL per Le dy[a duke l dlferencuar me pas shkron[aL perkaLese dhe
duke nxjerr n pah ndryshimet.
Celllml l keu[ bashklml perve ng[ashmerlse qe kane dhe menyres se formlmlL Le shkron[ave dyshe
v[en edhe sl n[e nevo[e e kohes [o Le m[aueshme qe keml per Le punuar per do ungull dhe shkron[e
n m shum koh.
AbeLar[a dhe AbeLar[a e unes mundeso[ne reallzlmln dhe arrlL[en e ob[ekuvave Le kesa[ perludhe.
or, mesuesl mund Le perdore perve Lyre edhe maLerlale Le L[era per Le arrlLur ob[ekuva Le percak-
Luar per keLe faze.
ne AbeLaren e unes ne n[e faqe dalln dy shkron[a. ne p[esen me Le madhe Le rasLeve, keLo shkron[a
punohen ne ore Le veanLa, perve dlsa rasLeve sl permendem me larL.
MJETE MSIMORE Q MUND T PRDOREN
GJAT PUNS ME PARAABETAREN
Pr punn me Abetaren dhe Abetaren e Puns pr pjesn e
Paraabetares krkohet dhe rekomandohen mjete oltetoouve, t cilat mund t sigurohen sipas kushteve t
shkolls, klasave dhe rajonit prkats.
Po Jo
A duhet t
?
Citati Komenti i
55
er La lehLesuar dhe per Le mos e sLandardlzuar punen
pr gjetjen dhe prdorimin e mjeteve msimore re-
komando[me per nxeneslL m[eLe sl me poshLe:
Mjete personale
1obelo plosuke qe ka n[e fushe ne Le cllen nxeneslL
mund Le shkrua[ne dhe Le vlzaLo[ne, duke l ndrequr dhe duke rlbere shkrlmeL e Lyre sa here Le duan,
q nuk e lejon nxnsin t stresohet nse bn gabim, pasi shpejt mund ta prish dhe ta ndreq at.
k[o Labele shumefunkslonale eshLe e Lllle qe mund Le perdoreL per shume deLyra meslmore, shkrlml,
vlzaLlml, numerlml eL[.
llbto pet femlje me perralla Lreglme, v[ersha, g[eeg[eza.
Mlolblblloteko e klases (krl[ohen kuuLe me llbra per do nxenes).
Mjete vlzouml lapsa me ngjyra, shkumsa me ngjyra.
5bktoojo plosuke te meJbo ose te voqlo, qe mund Le bashkohen sl ne lo[eraL me pazella.
1obelo e olfobeut e madhe n klas n nj vend t dukshm.
Alfobeu per do nxenes ne forme flzarmonlke ne do faqe n[e shkron[e n[e flgure dhe n[e f[ale apo
f[all.
azella Le ndryshme, ng[lL[a e Le cllave krl[o[ne qale, qall dhe gura.
Albabeu l g[uhes shqlpe me shkron[aL e medha dhe Le vogla Le dores dhe Le shLyplL


M[etet ko|eknve t puns me araabetaren
Klasa e par duhet t ket pamjen e nj klase q tregon se atje punohet dhe msohet, lexohet dhe
shkruheL. ne klase duheL Le vlhen ne rae, Lavollna dhe kende, ne menyre Le dukshme, sl:
Alfabeu l g[uhes shqlpe me shkron[a Le medha, Le dallueshme, Le lexueshme dhe me ng[yra
Alfabeu me shkron[aL e dores Le vogla dhe Le medha
Kndi i librave
Kndi i mjeteve t shkrimit
Kndi i drams
1abela plasuke
1abela magneuke
Lo[era dhe kuu me pazella me gura qe lldhen me perralla dhe shkron[a per L'l rlfor-
muar.
Cu, l clll do Le permba[e ne formen e n[e albuml Le g[lLha LemaL dhe fabulaL ne gure Le AbeLares me
qelllm lexlmln e Lyre edhe permes Leknolog[lve Le lnformaclonlL komp[uLerlL, vldeopro[ekLorlL eL[.
M[eLe per vlzaum dhe apllklm, m[eLe pune dore.
VLERSIMI
vlereslml l nxenesve ne perfundlm Le kesa[ perludhe do Le beheL me eLe vlereslml nga mesuesl, l clll
eshLe mbeshLeLur ne vezhglmeL e perdlLshme Le u[. ne keLe eLe vlereslml, mesuesl do Le sheno[e shpreh[e
Citati
Komenti i
nxnsit
Komenti i
msuesit
56
qe lldhen me aeslLe dhe shprehlLe e arrlLura nga nxenesl ne keLe perludhe.
Mund Le reallzohen edhe dy faqe nga AbeLar[a e unes ne forme Lesu: n[era ne perfundlm Le 18 shkro-
n[ave Le para dhe L[eLra ne perfundlm Le Le g[lLhe araabeLares.
PUNA ME TEKSTIN
Periudha e Paraabetare z vend:
ne Leksun e AbeLares - [esa e pare
N Abetaren e Puns - Pjesa e par
1eksu l AbeLares perfshln 12 faqeL e para me Lema per zhvllllmln e Le
folurlL permes Le cllave nxenesve lu duheL:
T prshkruajn prvoja prsonale, t japin kshilla, t tregojn
ng[ar[e dhe hlsLorl, Le Lrego[ne perralla, Le asln per lo[eraL, fesLaL eL[.
ne AbeLaren e unes, perludha e araabeLares ze vend ne LeLem-
bedh[eLe faqeL e para Le keu[ llbrl.
ermes Lemave Le paraqlLura ne keLo faqe, nxeneslL arukulo[ne sakLe ungu[L e shqlpes, shkrua[ne shkro-
n[aL e medha per do ungull zhvlllo[ne Le folurlL per Lema Le cakLuara, lexo[ne qale globale Le shoqeruara me
foLoL perkaLese, ploLeso[ne ne Lo shkron[en qe mungon dhe vlzaLo[ne apo ng[yrosln gura Le ndryshme.
Msuesi duhet t ndihet i lir q pr tema t caktuara mund t prdor edhe materiale t tjera t pa-
parashlkuara ne keLe maLerlal, kur al mendon se ploLeson me se mlrl ob[ekuvaL e paracakLuar.
MODEL FLETE VLERSIMI
LIST VZHGIMI
EMRI ______________________
V = Vazhd|m|sht
N = Ndon[her
k = kra||
Shpreh|a ]ahs|a V N R
I 2hvi//imi i t fo/urit
Flet lirshm pr tema pr t cilat diskutohet.
erdor qale qe lldhen me Lemen per Le cllen lLeL.
Ka intonacion t sakt.
Arukulon sakLe ungu[L ne qale.
II. Shq|pnm| | nngu[ve ]shkr|m| | shkron[ave prkatse
Arukulon sakLe ungu[L bashkeungellore.
Arukulon sakLe zanoreL.
Shkruan shkron[aL e medha ne perkaLesl me ungu[L.
III. Lex|m]shkr|m g|oba|
57
C[en ne qale Le ndryshme shkron[aL qe l kerkohen
Zevendeson aLy ku mungon shkron[en ne qale.
Shkruan 1-30 qale globale.

kCGkAMI ANALI1Ik I AkAA8L1AkLS 4 IAVL k 8 CkL = 32 CkL. T dgjuarit
SHKURTIME SHKURTIME
Lexlm L 1e folurlL F
Shkrim SH 1e vezhguarlL D
vlzoum V Imagjinata I
Muzlke M 1e zhvllluarlL e vemend[es V
Shkenc SH T lexuarit global G
Dram D Shkrimi i shkronjave kapitale SH
|an| ana||nk | zbrthyer
(n tema, ob[eknva, strateg[|, ndrthur[e, shpreh|, bur|me)
Nr. Tema msimore Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit Burime
1. Abetarja ime
Un jam
1e prezanLoheL
T prshkruaj emocione
pr ditn e par t shkolls e
shokt.
T lexoj dhe shkruaj
globalisht emrin e vet dhe t
shokve.
Bashkbisedim
Pun n dyshe
uramauzlm
L.SP.v.M, SP, u F, D, I, V, SH 1eksu, eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, Labela plasuke
azella Le ndry-
shme
2. Tingulli dhe shk-
ronja A
utejt sbkolls
1e komenLo[e guren ne llber.
1e shqlpLo[e ungullln A.
T shkruaj shkronjn A.
T dalloj shkronjn A n
qale.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n dyshe
Bashkbisedim
vlzaum

L.SP.v.M, SP, u
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
3. Tingulli dhe shk-
ronja I
utejt sbkolls
1e shqlpLo[e ungullln l.
T shkruaj shkronjn I.
1e dallo[e shkron[en l ne qale.
T krahasoj shkronjn A
dhe I.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Pun individuale
Bashkbisedim
uramauzlm

MaLemauke

1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, gura, lodra
per feml[e, shk-
ronja
58
4. Tingulli dhe shk-
ronja M
utejt sbkolls
1e shqlpLo[e ungullln M.
T shkruaj shkronjn M.
T dalloj shkronjn M n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
T lexoj /shkruaj globalisht
qale.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
5. Tingulli dhe shk-
ronja N
N sbtpl

1e shqlpLo[e ungullln n.
T shkruaj shkronjn N.
T dalloj shkronjn N n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
vlzaum
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
6. Tingulli dhe shk-
ronja E,
N shtpi
1e shqlpLo[e ungu[L L dhe L.
T shkruaj shkronjat E dhe .
T dalloj shkronjat E dhe
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
7 Tingulli dhe shk-
ronja B
N mngjes
Un bj
1e shqlpLo[e ungullln 8.
T shkruaj shkronjn B.
T dalloj shkronjn B n
qale.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
8. Tingulli dhe
shkronja
F
Dita ime
1e shqlpLo[e ungullln l.
T shkruaj shkronjn F.
T dalloj shkronjn F n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
9. Tingujt dhe
shkronjat
C dhe
ZeraL e kafsheve
c c
1e shqlpLo[e ungu[L C dhe .
T shkruaj shkronjat C dhe
.
T dalloj shkronjat C dhe
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
10. Tingujt dhe shk-
ronjat H dhe U
Zrat e natyrs
1e shqlpLo[e ungu[L P dhe u.
T shkruaj shkronjat H dhe
U.
T dalloj shkronjat H dhe U
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore, maLe-rlale
vlzauml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
59
11. Tingujt dhe shk-
ronjat D dhe
ulto lme
1e shqlpLo[e ungu[L u dhe uh.
T shkruaj shkronjat D dhe
Dh.
T dalloj shkronjat D dhe Dh
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
MaLerlale, vlzauml,
Cu, gura, lodra
per feml[e, shk-
ronja
Tingujt dhe shk-
ronjat Dh

ubototot
1e shqlpLo[e ungu[L uh.
T shkruaj shkronjat Dh.
T dalloj shkronjat Dh n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
MaLerlale, vlzauml,
Cu, gura, lodra
per feml[e, shk-
ronja
12. Tingulli dhe shk-
ronja K
kofsbet
1e shqlpLo[e ungullln k.
T shkruaj shkronjn K.
T dalloj shkronjn K n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml
Cu, gura, lodra
per feml[e, shk-
ronja
13. Tingulli dhe shk-
ronja J
kofsbet
1e shqlpLo[e ungullln !.
T shkruaj shkronjn J.
1e dallo[e shkron[en ! ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
14. Tingulli dhe shk-
ronja G
lettollo Jblo Jbe
kecot
1e shqlpLo[e ungullln C.
T shkruaj shkronjn G.
T dalloj shkronjn G n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore, maLerlale
vlzauml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
Tingulli dhe shk-
ronja Gj
C[eeg[eza
1e shqlpLo[e ungullln C!.
T shkruaj shkronjn GJ.
T dalloj shkronjn GJ n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore, maLerlale
vlzauml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
Tingulli dhe
shkronja
L, LL

LlbraL, Lreglml
vjersha l, ll
1e shqlpLo[e ungu[L l, ll.
T shkruaj shkronjn l, ll.
T dalloj shkronjn l, ll n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore, maLerlale
vlzauml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
15. TEST
60
17. Tingujt dhe shk-
ronjat
R, RR
N rrug
1e shqlpLo[e ungu[L r dhe rr.
T shkruaj shkronjat r dhe rr.
T dalloj shkronjat r dhe rr
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
18. Tingulli dhe shk-
ronja P
Ne fsbot
1e shqlpLo[e ungullln .
T shkruaj shkronjn P.
T dalloj shkronjn P n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
19. Tingulli dhe shk-
ronja Nj
Nfsbot
1e shqlpLo[e ungullln n[.
T shkruaj shkronjn Nj.
T dalloj shkronjn Nj n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
20. Tingujt dhe shk-
ronjat O dhe Q
Oyteu
1e shqlpLo[e ungu[L C dhe C.
T shkruaj shkronjat O dhe
Q.
T dalloj shkronjat O dhe Q
ne qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
21. Tingulli dhe shk-
ronja S
Oyteu
1e shqlpLo[e ungullln S.
T shkruaj shkronjn S.
T dalloj shkronjn S n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
21. Tingulli dhe shk-
ronja Sh
5bktoojot
1e shqlpLo[e ungullln Sh.
T shkruaj shkronjn Sh.
T dalloj shkronjn Sh n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml
Cu, gura, lodra
per feml[e, shk-
ronja
24. Tingulli dhe shk-
ronja T
Mjetet
e oJbeumlt
1e shqlpLo[e ungullln 1.
T shkruaj shkronjn T.
T dalloj shkronjn T n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
25. Tingulli dhe shk-
ronja Th
1e shqlpLo[e ungullln 1h.
T shkruaj shkronjn Th.
T dalloj shkronjn Th n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
61
26. Tingulli dhe shk-
ronja X

Ne qote
1e shqlpLo[e ungullln x.
1e shkrua[e shkron[en x.
1e dallo[e shkron[en x ne
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
27. Tingulli dhe shk-
ronja Xh
Ne qote
1e shqlpLo[e ungullln xh.
1e shkrua[e shkron[en xh.
1e dallo[e shkron[en xh ne
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
28. Tingulli dhe shk-
ronja Z
Me vtop
1e shqlpLo[e ungullln Z.
T shkruaj shkronjn Z.
T dalloj shkronjn Zn
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
29. Tingulli dhe shk-
ronja Zh
lllmot vlzoumote
1e shqlpLo[e ungullln Zh.
T shkruaj shkronjn Zh.
T dalloj shkronjn Zh n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
30. Tingulli dhe shk-
ronja V
lllmot vlzoumote
1e shqlpLo[e ungullln v.
T shkruaj shkronjn V.
T dalloj shkronjn V n
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
31. Tingulli dhe shk-
ronja Y
Nqjytot
vlzoum
1e shqlpLo[e ungullln ?.
1e shkrua[e shkron[en ?.
1e dallo[e shkron[en ? ne
qale.
1e komenLo[e guren ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
32. Test
Shenlm. ky program analluk per shkollaL ne kosove do Le kryheL ne 28 ore meslmore.
62
MSIME MODEL PR PARAABETAREN
MSIMI MODEL 1
1ema: rezannm|
Nr. Tema msi-
more
Cb[ekuvaL Shtrategji dhe teknika Ndrthurja
lndore
Shprehit Burime
1. Abetarja ime
uoe jom
1e prezanLo[e emrln,
mbiemrin, emrat e
famll[areve.
T prshkruaj emo-
cione pr ditn e par t
shkolls.
T lexoj globalisht em-
rin e vet dhe t shokve.
T shkruaj emrin glo-
balisht.
Bashkbisedim
Shkrim global
vlzaum 1
Turi i galeris
1e folurlL,
ArL/vlzaum,
muzlke.

F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa,
eLore, m[eLe
vlzauml, eukeLa,
Labela plasuke

ZHVILLIMI I MSIMIT
HAPAT FAR DO T BJ MSUESI? MATERIALE FAR DO T BJN NXNSIT?
Monv|m| Bashkbisedim/prshkrim emocionesh
Hapi 1 Mesuesl ka pergauLur nga n[e eukeLe
me emraL e seclllL nxenes. Seclla eukeLe
mban n[e gure qe llon me shkron[en e
par t emrit t nxnsve.
Shkronja e par sht m e madhe sesa
t tjerat.
Thrret nxnsit me radh dhe ua ngjit n
g[oks eukeLaL me emraL perkaLes.
Pr 5 minuta i l nxnsit t bisedojn me
njri-tjetrin.
Mesuesl l dre[Lon do nxenesl Lrl pyeL[e.
Sl e ke emrln? A ke moLra e vellezer? Sl
quhen maml dhe babl?
Mesuesl l on La vendosln eukeLen ne
pemn e klass.
LukeLa emrash
Le fuLura ne
nj shport,
M[eLe vlzauml,
Pem e madhe
e vlzaLuar ne
nj flpcbott
Nxnsit rreshtohen sipas radhs q i thrret
msuesi.
Nxnsit pr 5 minuta bisedojn me njri-
tjetrin.
rezanLo[ne veLen dhe e vendosln eukeLen pasl
e kan shkruar n pemn e klass.
Faza hyrse Bashkbisedim/Ngjyrosje
Hapi i dyt Lexon emraL dhe l [ep don[erlL eukeLen
me emrln e u[.
Mesuesl l [ep don[erlL n[e eukeLe
ne formen e n[e ob[eku qe lldheL me
shkron[en e pare Le emrlL Le u[, brenda
t cilave nxnsi do t mbush me ngjyra
shkron[aL e emrlL e u[.
Materiale
vlzauml,
bojrat
nxeneslL ngrlhen me radhe dhe marrln eukeLen
dhe shqiptojn emrin e tyre.
Nxnsi me lapsa me ngjyra mbush shkronjat e
emrlL me ng[yra, sl dhe vlzaumln perkaLes dhe
e vendos mbi bank.
Zhvillimi dhe
realizimi i
kupnm|t
Shkrim global
63
Hapi i tret M pas, msuesi pyet nse nxnsit din
ta shkruajn emrin e tyre. Nxnsve q
nuk din ta shkruajn emrin e tyre u jep
eukeLen e parapergauLur me emrln e Lyre.
Me pas, do nxenesl l [epeL nga n[e fleLe e
bardh ose tabela plastike pr t shkruar
emrin.
Msuesi nuk bn vrejtje pr saktsin e
shkrlmlL, por l mouvon nxeneslL qe kane
veshuresl per La perserlLur dlsa here,
derisa tia dalin mban.
Materiale
shkrimi,
Abetarja e
Puns, lapsa,
sulolapsa
Nxnsi shkruajn emrat duke kopjuar nga
eukeLa e pare dhe ng[yrosln shkron[aL e emrave
t tyre.
Ushtrohen pr shkrimin e emrit globalisht.
keeknm| Turi i galeris, ushtrime manipuluese
Hapi i katrt Msuesi krkon ti ngjisin n nj knd t
klass dhe m pas i lexojn s bashku.
Msuesi bn disa ushtrime manipuluese,
duke l lexuar n[erl pas L[eLrlL nga fundl ne
lllm, ne menyre Le rregullL eL[.
LukeLaL e
emrave
asl kane perfunduar shkrlmln e emrave Le
tyre, nxnsit i ngjisin ato n mure apo n nj
vend t dukshm.
asl l kane ng[uur se bashku me mesuesen l
lexojn sipas komandave t msuesit.
Detyr Shkrimi global i emrit
TEMA 2: TINGULLI DHE SHKRONJA A
Struktura e ors s msimit
Nr. Tema
msimore
Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit Burime
Tingulli dhe
shkronja A
5hko//o ime
1e komenLo[e guren ne
llber duke folur per klasen
dhe shkolln.
1e shqlpLo[e ungullln A duke
e lidhur me shkronjn A.
T shkruaj shkronjn A me
t madhe.
1e g[e[e ungullln dhe
shkronjn Ane f[ale Le
ndryshme.
1e lexo[e globallshL qale qe
kan n trup shkronjn A.
Bashkbisedim
Pun n dyshe
vlzaum
1e folurlL
T shkruarit
ArL/vlzaum,
muzlke.

F, D, I, V, SH 1eksu, lapsa, eLore,
m[eLe vlzauml, Cu, gura,
lodra per feml[e, shkron[a,
eLe formau, eLe me ng[yra,
ngjitse etj.
Tela t holl t prkulshm,
shkopln[, [e makaronash,
Labela plasuke
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
I. MOTIVIM Bashkbisedim /dgjim CD vallja e shkro-
njave
Hapi i par Mesuesl vendos ne n[e Cu ne mangneLofon dhe
krkon q nxnsit t dgjojn kngn vallja e
shkronjave.
Mesuesl ndalon shp[eglmln dhe kupumln Le
qales-shkron[e.
Nxnsit kndojn dhe prpiqen t kuptojn dhe
shp[ego[ne me qaleL e Lyre se fare kupLo[ne me qalen
shkronj.
II. FAZA HYRSE Stuhi mendimi
64
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t bashkbisedojn
me njri-tjetrin pr objektet q ndodhen n
klase dhe perse perdoren aLo. fare eshLe k[o
keLu? Al vendos eukeLen e qales se ob[ekuL,
pasl nxeneslL perg[lg[en:
erse perdoreL? kush rrl keLu?
Meses[a kerkon nga nxeneslL qe ne qaleL qe
kane ungullln A t ngjisin nj pik t gjelbr n
fleLoren prane Lyre ose Le shkrua[ne n[e vl[e ne
tabeln plastike.
Nxnsit emrtojn objekte n klas dhe thon prse
prdoren ato.
Nxnsit u japin prgjigje pyetjeve.
nxeneslL be[ne n[e plke ne eLore (apo vl[e), aq here sa
deg[o[ne qale qe e kane ungullln A n trup t tyre.
ZHVILLIM DHE NDR-
TIM NJOHURISH
Pun individuo/e n tobe/ p/osnke/pun n
grupe
Hapi i tret
Arukullml dhe shkrlml l
A s madhe
Pun n grupe
Msuesi merr shkronjn A t madhe t shtypit
dhe u thot se kjo sht nj shkronj. Flet pr
formen e sa[, e vlzaLon me dore ne a[er, e nderLon
me fl[e shkrepese[e, me Lela Le perLhyeshem, e
vlzaLon ne derrase. kerkon qe edhe nxeneslL Le
bjn t njjtn gj. E shqipton disa her.
Krkon q nxnsit n grupe dyshe t thon
qale qe kane ne Lrup Le Lyre ungullln A.
Krkon t gjejn n klas objekte q kan
ne Lrup Le Lyre ungullln A.
nxenesl kane ne Lavollna Lela Le holle plasuke, qe nuk
rrezlko[ne, [e shkrepese[e ne Labelen plasuke. Me
ndlhmen e Lyre formo[ne shkron[en A. Ldhe nxeneslL
bjn t njtn gj.
nxeneslL ne grupe dyshe Lhone qale qe kane ne Lrup Le
Lyre ungullln a.
nxeneslL g[e[ne: klasa, drlLare, derrasa, banka...
Hapi i katrt
nderum l m[edlslL
fonolog[lk Le ungulllL A
Mesuesl shqlpLon ungu[ Le ndryshem mes Lyre
dhe krkon q nxnsit ta shqiptojn disa her
ungullln A.
Mesuesl konLrollon shqlpumln e ungulllL A.
Al prezanLon shkron[en A, e vlzaLon ne a[er e vl-
zaLon ne derrase, e ben me shkopln[ apo maLerl-
ale plasuke. yeL me ke ng[an (mall).
Krkon q edhe nxnsit t bjn t njtn gj.
M pas, u thot se emrat e tyre mund t prm-
bajn shkronjn A.
nxeneslL Lhone sLop dhe Le g[lLha qaleL ku deg[o[ne
ungullln A.
nxeneslL e vlzaLo[ne ne a[er a, pasLa[ ne Labele plas-
uke, ne eLore pune.

nxeneslL shkrua[ne ne Labela plasuke emraL e Lyre
globalisht e krkojn nse ka shkronj A e gjejn dhe e
qarkojn.
Hapi i pest asl nxeneslL e perfundo[ne keLe ushLrlm,
msuesi i orienton t shohin n drras disa
gura qe kane poshLe Lyre edhe emraL perkaLes
(g. banane, arra, ananasl, akullore, maml eL[.),
dhe t gjejn ku sht shkronja a ne keLo gura.
Msuesi duke br ushtrimin e ndarjes n rrokje
me duar majtas-djathtas krkon q nxnsit t
dallo[ne se ne cllaL rrok[e mund Le [eLe ungulll a.

Nxnsit dallojn shkronjn ALe guraL me emraL
posht tyre.
Nxnsit bjn stop atje ku e dgjojn.
Hapi i gjasht
vlzaum dhe shkrlm
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ng[yrosln flguraL
e Abetares s Puns q jan tek a-ja.
M pas krkon q t shkruajn elementet
e shkrlmlL dhe se fundl Le shkrua[ne shkron[en A
t madhe t shtypit.
nxenesln ng[yrosln guraL e vl[esuara dhe elemenLeL e
shkrimit.
nxeneslL be[ne vlzaumeL dhe elemenLeL e shkrlmlL.
M pas, shkruajn shkronjn A t madhe t shtypit.
Hapi i shtat kerkon qe nxeneslL Le ploLeso[ne ne f[aleL
globale t shkronjs shkronjn q mungon.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mungon dhe bjn
lexlm global Le qales.
PRFORCIM
65
Hapi i tet
Pun e pavarur
Krkon q nxnsit n shtpi t shkruajn
dy rreshLa me A Le madhe dhe qaleL globale ne
an t Abetares s Puns ose ne eLore Le L[era
pune.
Shkruajn a-ne dhe dy qale globale qe kane ne Lrup Le
tyre A.
Detyr shtpie Elementet e shkrimit
Dy rreshta me A
uy qale globale
Tema 3: Tingulli dhe shkronja I
Nr. Tema
msimore
Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit Burime
Tingulli dhe
shkronja i
Shkolla ime
T prshkruaj
shkolln dhe klasn.
1e shqlpLo[e ungullln
I.
T shkruaj shkronjn
I.
T dalloj shkronjn I
ne qale.
T krahasoj
shkronjn A dhe I.
T lexoj globalisht
qaleL.
Pun n dyshe
Demonstrim
Bashkbisedim
uramauzlm
1eksu, lapsa, eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, gura, lodra per
feml[e, shkron[a
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
MOTIVIM Imagjinat e drejtuar
Hapi i par Msuesi krkon q nxnesit t ulin kokn dhe t dgjojn
msuesin dhe t gjejn se ku jan vendet q ai prshkruan.
n[e oborr l madh me shume feml[e qe lua[ne e lodro[ne.
n[e dhome e madhe me shume feml[e, shume Lavollna e shume
llbra e eLore.
Nxnsit gjejn sipas radhs mjediset
qe pershkruan mesuesl: shkolla, klasa,
msuesi ...
Faza hyrse Bashkbisedim
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t thon stop ne qaleL qe mesuesl
shqlpLon dhe ku deg[oheL ungulll i.
Msuesi krkon q nxnsit t krkojn n klas objekte dhe
sende qe e kane ungullln i dhe ti thon.
E njjta loj prsritet edhe kur nxeneslL shqlpLo[ne qale Le
ndryshme.
nxeneslL g[e[ne e Lhone qale qe kane ne
Lrupln e Lyre ungullln I.
66
Hapi i dyt
Bashkbisedim
Msuesi krkon q nxnsit t bashkbisedojn me njri-tjetrin
pr objektet q ndodhen n klas dhe prse prdoren ato.
fare eshLe k[o keLu? Mesuesl vendos eLlkeLen e f[ales se ob[ekLlL,
pasi nxnsit prgjigjen.
erse perdoreL llbrl? kush qendron ne keLe Lavollne?
Msuesja krkon nga nxnsit t bjn/ngjisin nj pik gjelbr n
eLoren prane Lyre ne qaleL qe kane ungullln l.
Nxnsit emrtojn n klas objekte
dhe g[e[ne nese kane ose [o ungullln i.
Nxnsit japin prgjigje
nxeneslL be[ne n[e plke ne eLore aq
here sa deg[o[ne qale qe e kane ungu-
llin a n trup t tyre.
Ndrnm n[ohur|sh
t reja
Demonstrim/pun n grupe
Hapi i tret Msuesi merr shkronjn I t madhe t shtypit dhe u thot
se k[o eshLe n[e shkron[e. lleL per formen e sa[ e vlzaLon me dore
ne a[er e nderLon me fl[e shkrepese[e, me Lela Le perLhyeshem,
vlzaLon ne derrase. kerkon qe edhe nxeneslL Le be[ne Le n[e[Len
gj. Msuesi shqipton tinguj t ndryshm ndrmjet tyre dhe I,
krkon q nxnsit ta shqiptojn disa her tingullin I.
Mesuesl konLrollon shqlpumln e ungulllL I, por edhe shkrimin
me shkronj t madhe t I nga t gjith nxnsit.
M pas u thot se n disa nga emrat e tyre mund t jet diku
shkronja I. U jap koh ta gjejn se ku ndodhet.
Nxnsi kan n tavolina tela t
holle plasuke, qe nuk rrezlko[ne, [e
shkrepse, Labela plasuke. Me ndlhmen
e Lyre formo[ne shkron[en I.
Nxnsit thon stop dhe t gjith
bashk apo individualisht shqiptojn I.
Nxnsit shqiptojn dhe shkruajn I t
madhe.
Nxnsit krkojn n pun n grupe
kaLershe neper eukeLaL e emrave Le Lyre
shkronjn I.
Hapi i katrt
Pun individuale n
eLore pune/Labele
plasuke
Nxnsit krkojn npr emrat e tyre dhe qar-kojn kt shkro-
nj.
asl nxeneslL e perfundo[ne keLe ushLrlm, mesuesl l orlenLon Le
shohln ne derrase dlsa gura qe kane poshLe Lyre edhe emraL
prkats (fq. booooe, otto, ooooosl, okollote, moml etj.), dhe t
gjejn ku ndodhet shkronja i ne keLo gura.
Nxnsit dallojn shkronjn I Le guraL
me emrat posht tyre.
Hapi i katrt
vlzaum dhe shkrlm
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ng[yrosln guraL e AbeLares se u-
nes qe [ane ne faqeL perkaLese.
Me pas kerkon qe Le shkrua[ne elemenLeL e shkrlmlL dhe, se fun-
di, t shkruajn shkronjn I t madhe t shtypit.
nxeneslL ng[yrosln guraL e vl[ezuara
dhe elementet e shkrimit.
nxeneslL be[ne vlzaumeL dhe elemenLeL
e shkrimit.
M pas shkruajn shkronjn I t madhe
t shtypit.
Hapi i pest kerkon qe nxeneslL Le ploLeso[ne ne qaleL e qalorlL shkron[en qe
mungon.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mun-
gon dhe be[ne lexlm global Le qales.
II.PRFORCIM Pun e pavarur
Hapi i gjasht
Pun e pavarur
Krkon q n shtpi, nxnsit t shkruajn dy rreshta me I t
madhe dhe qaleL globale ne ane Le AbeLares se unes ne faqen
prkatse.
Shkruajn I dhe dy qale globale qe kane
n trup t tyre I.
Detyr shtpie LlemenLeL e shkrlmlL: uy rreshLa me A, uy qale globale

67
Tema 4: Tingulli dhe shkonja M
Tema
msimore
Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja M
N shtpi
1e komenLo[e guren ne
libr.
1e shqlpLo[e sakLe ungullln
M.
T shkruaj shkronjn M.
T dalloj shkronjn M n
qale.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Lo[e enlgme
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, gura,
lodra per feml[e,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
I. Monv|m| Loj enigm
Hapi i par
Mesuesl ka fuLur brenda ne n[e kuu n[e molle.
lLon Le g[lLhe nxeneslL Le fuun doren ne kuu dhe La prekln. Asn[e
nxenes nuk e dl se fare eshLe. Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le
Lhone se fare eshLe, dhe me pas kerkon La vlzaLo[ne. nderkohe,
nxeneslL kane mbl banke m[eLeL e vlzaumlL.
asl nxeneslL e kane vlzaLuar, mesuesl nx[err guren e molles,
poshLe se clles eshLe shkruar qala mollo, ku shkronja M sht
ng[yre L[eLer dhe kerkon qe Le g[lLhe nxeneslL Le shqlpLo[ne qalen
mollo.
Msuesi sht i kujdesshm q t dgjoj nga t gjith nxnsit
se sl shqlpLoheL ungulll M.
nxeneslL fuun doren ne kuu e prekln.
Gjejn se fare eshLe dhe e vlzaLo[ne.
II. Faza hyrse Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t thon emrat e pjestarve t
famll[es: maml, babl, moLra, nena, asln per famll[en.
1e dlskuLo[ne per famll[eL e Lyre dhe rolln qe ka do-n[erl ne
qaleL qe perdorln dhe, kur deg[oheL ungulll m, msuesi porosit
nxnsit t thon nj stop.
nxeneslL bashkeblsedo[ne per famll[eL
e tyre.
ShqlpLo[ne qale qe kane mn trup t
tyre.
C[e[ne qale qe kane mn trup t tyre.
Hapi i tret Mesuesl shqlpLon edhe qale Le L[era qe kane M dhe u thot
nxenesve qe ne aLo qale qe deg[o[ne mt thon stop.
Nxnsit sipas komands s msueses
g[e[ne qale qe kane M dhe thon stop.
l shqlpLo[ne edhe aLa qaleL qe LhoLe
msuesi.
Hapi i katrt Mesuesl kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone dhe Le g[e[ne qale
t tjera q kan M dhe qe ndodhen brenda gures se llbrlL ne
Lemen ne shLepl".
Mesuesl nx[err eukeLa me gura qe kane M.

nxeneslL Lhone qale qe kane ungullln m
n trup t tyre.
nxeneslL g[e[ne se ku ndodheL ungulll
l rl ne emerumeL e qaleve per guraL
prkatse.
Zhvllllm, kupum,
nderum n[o-
hurish
Pun n grupe dyshe, ushtrime manipuluese
68
Hapi i pest Prezanton shkronjn M.
Pyet se me k ngjan shkronja M, fare ka me shume se shkron[a
a. I nxjerr t dyja q nxnsit ti krahasojn, bn shoqrimin me
sy MAL, vlzaLon maleL ose paraqeL foLo Le Lyre.
L vlzaLon ne a[er. L shkruan M ne Labele.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne Labelen plasuke ose ne n[e
eLe Le madhe vlzauml.
Msuesi krkon q nxnsit pr disa minuta t ushtrohen duke
shkruar M.
S bashku me msuesen, nxnsit e
vlzaLo[ne ne a[er.
vlzaLo[ne ne a[er dhe ne Labele, a
edhe duke nxjerr n pah se M formo-
heL aferslshL duke bashkuar Le dy[a A
bashk.
Nxnsit ushtrohen duke shkruar M n
Labelen plasuke/eLe Le medha vlzauml.
Hapi i gjasht M pas shkruajn M n Abetaren e Puns.
ushLrohen per Le g[eLur ungullln ne Lrup Le qales.
loLeso[ne shkron[en M Le qaleL e shkruara ne ane Le faqes.
Nxnsit shkruajn M n Abetaren e
Puns, n rreshtat prkats.
1hone qale qe kane ne Lrup Le Lyre
ungullln M.
Plotsojn M Le qaleL e shkruara ne ane
Le eLes.
rforc|m n[o-
hurish
un e pavarur]v|zanm
Hapi i shtat Mesuesl kerkon me pas Le shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares
s Puns t ksaj shkronje, por ndonj nxns mund t shkruaj
edhe ndon[e qale L[eLer.
Msuesi krkon q nxnsit t tregojn prralln ltlpl Jbe mollo,
pasl e ka Lreguar veLe ose permes gures ka pyeLur feml[eL.
nxeneslL l shqlpLo[ne dlsa here qaleL me M, g[lLhashLu edhe
mesuesl me eukeLa.
l nx[err qaleL qe feml[eL Le dallo[ne ku eshLe pemo, mollo, motl,
mlp. kerkon Le vlzaLo[ne vlzaumeL e fundfaqes.
nxeneslL shkrua[ne globallshL qaleL qe
jan n Abetaren e Puns.
Pas ritregimit t prralls, shqiptojn
qaleL qe kane ne Lrup Le Lyre ungullln m.
Detyr shtpie T shkruajn dy rreshta me m.
1e shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes.
Nxnsit me ndihmn e prindrve bjn
detyrat e dhna pa u mbingarkuar, aq sa
i porosit msuesi.
5. TINGULLI DHE SHKONJA N
Nr. Tema msi-
more
Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q zhvi-
llohen
Burime
4. Tingulli dhe
shkronja N
Klasa ime,
numraL (g.
e Abetares s
Puns)
T komentoj
guren ne llber.
T shqiptoj sakt
ungullln N.
T shkruaj shkro-
njn N.
T dalloj shkro-
n[en n ne qale.
T lexoj glo-
ballshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global
1e folurlL
Imagjinata
T dgjuarit
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu, lapsa, eLore,
maLerlale vlzauml,
CD,
gura, lodra per
feml[e,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
69
Mouvlml Lo[a rek dhe g[e[" - vlzaum
Hapi i par Mesuesl ka fuLur brenda ne n[e kuu numra Le medhen[, plasuk ose
drurl. lLon Le g[lLhe nxeneslL Le fuun doren ne kuu dhe La prekln.
Asnj nxns nuk e di se fare [ane. Mesuesl kerkon qe nxeneslL
Le Lhone se fare [ane, dhe pasLa[ L'l vlzaLo[ne. nxeneslL kane mbl
banke m[eLe vlzauml.
nxeneslL fusln doren ne kuu dhe
prekin.
C[e[ne se fare [ane dhe e vlzaLo[ne.
vlzaLo[ne edhe elemenLeL e shkrlmlL
Le faqes se N-s.
Hyrje Bashknisedim/demonstrim
Bashkbisedojn pak pr shkolln, pr klasn, mjetet e puns dhe
menyraL e perdorlmlL Le Lyre. Mesuesl nx[err guren e numrlL
ku eshLe shkruar qala oomet. Shkronja N sht ngjyr tjetr dhe
kerkon qe Le g[lLhe nxeneslL Le arukulo[ne qalen oomtl.
Msuesi sht i kujdesshm q t dgjoj nga t gjith nxnsit
sesl shqlpLoheL ungulll N.
Mesuesl pyeL se perse na duhen numraL?
nxeneslL asln per klasen dhe pu-
nt, veprimtarit q pritet t bjn
n klas.
nxeneslL shqlpLo[ne Le g[lLhe ungul-
lin N.
Nxnsit japin prgjigje se prse
sherbe[ne numraL: per numerlm,
per maLemauke...
ZPvlLLlM, ku1lM,
NDRTIM
Lo[era manlpuluese/demonsLrlm/vezhglm
Mesuesl shqlpLon edhe qale Le L[era qe kane n dhe u LhoLe nxe-
nesve qe ne aLo qale qe deg[o[ne n t thon stop.
Mesuesl kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone e Le g[e[ne qale qe
kan N.
Mesuesl nx[err gura me eukeLa qe kane ne Lrup Le Lyre shkron[en
N. Paraqet shkronjn N.
Pyet se me k ngjan shkronja N.
Shkruan N n tabel.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne Labelen plasuke ose ne n[e
eLe Le madhe vlzauml.
Msuesi krkon q nxnsit t ushtrohen pr disa minuta duke
shkruar N.

ushLrohen per Le g[eLur ungullln ne Lrup Le qales.
Plotsojn shkronjn NLe qaleL e shkruara ne ane Le faqes.
Nxnsit sipas komands s
mesueses g[e[ne qale qe kane n dhe
thon stop. I shqiptojn edhe ata.
nxeneslL Lhone qale qe kane ungu-
llin N n trup t tyre.
nxeneslL g[e[ne se ku ndodheL un-
gulll l rl ne emerumeL e qaleve per
guraL perkaLese.
Nxnsit s bashku me msuesen e
vlzaLo[ne ne a[er.
vlzaLo[ne ne a[er dhe ne Labele
edhe A, I edhe M, duke nxjerr n
pah se sl formoheL n dhe duke l
krahasuar me t tjerat.
Ushtrohen duke shkruar N n
Labelen plasLlke/fleLe Le medha
vlzaLlml.
Shkruajn N n Abetaren e Puns
n rreshtat prkats.
1hone qale qe kane ne Lrup Le Lyre
ungullln n.
loLeso[ne n Le qaleL e shkruara ne
ane Le eLes.
Shkrua[ne globallshL qaleL.
erforclm une e pavarur/ pune me eukeLa /vlzaum
Hapi i katrt kerkon qale me n dhe l shqlpLon dlsa here edhe mesuesl me
eukeLa.
l nx[err qaleL qe feml[eL Le dallo[ne qale me n: oomtl, oeoo, ooto,
ooto.
ketkoo te vlzotojoe vlzoumet e fooJfopes.
Nxnsit shqiptojn dhe dallojn N
ne Lrup Le f[ales.
vezhgo[ne dhe dallo[ne qaleL qe
kan n n trup t tyre.
8e[ne vlzaumeL e fundlL Le faqes
prkatse.
Detyr T shkruajn dy rreshta me N.
1e shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes ne faqen per-
katse.
kerkon Le g[e[ne ne revlsLa ose gazeLa qale qe kane ne Lrup Le Lyre
shkron[en n (kryeslshL ne uLu[).
Nxnsit, me ndihmn e prindrve,
bjn detyrat e dhna pa u mbin-
garkuar, aq sa i porosit msuesi.
kerko[ne ne uLu[L e revlsLave dhe
gazeLave shkron[en n.
70
6.TINGULLI DHE SHKRONJA E-
Nr Tema
msimore
Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q zhvi-
llohen
Burime
6. Tingulli dhe
shkronja e,
ulto lme
1e komenLo[e guren
n libr.
T shqiptoj dhe
shkrua[e ungu[L L dhe
.
T shkruaj shkronjat
E dhe .
T dalloj shkronjat E
dhe L ne qale.
T lexoj globalisht
qaleL me L.
T shkruaj dhe
vlzaLo[e elemenLe Le
shkrimit t dors.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu, lapsa,
eLore, maLerl-
ale vlzauml, Cu,
gura, lodra per
feml[e, shkron[a
Zhvillimi i msimit
Hapat far bn msues|? far bn nxns|?
Monv|m| Lo[ en|gm-v|zanm
Hapi i par ne n[e kuu, mesuesl ka fuLur n[e elefanL loder.
Mesuesl kerkon Le g[e[e se fare eshLe
dhe La vlzaLo[ne.
Mesuesl pyeL se fare eshLe?
kur e g[e[ne, mesuesl pyeL:
er fare nevo[lLeL?
A mund Le lua[me me Le?
A mund Le meso[me?
A mund Le [eLe k[o lo[e, p[ese e meslmlL?
nxeneslL fuun doren dhe e prekln. Mbl baze Le
t prekurit thon se fare eshLe.
nxeneslL vlzaLo[ne ob[ekun, por nuk e Lhone
prgjigjen, derisa ti pyes msuesi.
nxeneslL Lhone se fare eshLe, ne baze Le
prek[es se ob[ekuL me glshLa.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t msuesit.
Hyrje Lo[a me stop dhe pr[ashto]Ndrnm m[ed|s| fono|og[|k
Hapi i dyt Mesuesl se bashku me nxeneslL komenLo[ne faqen e
AbeLares ku eshLe pam[a me Leme: ulLa lme.
Mesuesl shqlpLon edhe qale Le L[era qe kane L dhe L. u
LhoLe nxenesve qe ne aLo qale qe deg[o[ne L dhe L, Le
Lhone sLop. ne qaleL qe kane dy ungu[, mesuesl kerkon
t thon dy her stop.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL La shqlpLo[ne ne rrok[e qalen
elefanu, ashLu sl e shqlpLon veLe al, e-le-fan-u.
Msuesi krkon q edhe nxnsit t thon e t gjejn
qale qe kane n.
nxeneslL pershkrua[ne guren dhe asln se sl e
organlzo[e aLa veLe dlLen e Lyre.
Sipas komands s msueses, nxnsit gjejn
qale qe kane ungullln L dhe Lhone sLop, l shqlp-
Lo[ne edhe aLa. ne qaleL qe deg[o[ne dy ungu[
thon dy her stop.
Nxnsit e shqiptojn sipas modelit.
nxeneslL Lhone qale qe kane ungullln N n trup
t tyre.
Zhvillim njohurish un me enketa, ndrnm m[ed|s| fono|og[|k]|m|nm
71
Mesuesl nx[err eukeLa me gura qe kane ne Lrup Le Lyre
ungullln dhe shkron[en e, (ne gura [ane shkruar qaleL
prkatse).
rezanLon shkron[en E. M pas, edhe .
yeL se me ke ng[an shkron[a L, L, fare ka me shume L
se shkronja e. I nxjerr t dyja q nxnsit ti krahasojn
dhe bn shoqrimin. Shkruan E, n tabel.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne Labelen plasuke ose
ne n[e eLe Le madhe vlzauml.
Msuesi krkon q nxnsit pr disa minuta t ushtro-
hen duke shkruar E, .
M pas i v t shkruajn E, n Abetaren e Puns.
ushLrohen per Le g[eLur ungullln ne Lrup Le qales.
loLeso[ne shkron[en n Le qaleL e shkruara ne ane Le
faqes.
Me pas, mesuesl kerkon Le shkrua[ne globallshL qaleL e
Abetares s Puns t ktyre shkronjave.
nxeneslL g[e[ne se ku ndodheL ungulll l rl ne
emeumeL e qaleve per guraL perkaLese.
nxeneslL, se bashku me mesuesen, e vlzaLo[ne
n ajr.
vlzaLo[ne ne a[er L dhe ne Labele L. nx[errln ne
pah se E dhe ndryshojn vetm nga pikat e
-s.
Nxnsit ushtrohen duke shkruar n tabeln
plasuke/eLe Le medha vlzauml E, t shtypit.
Nxnsit shkruajn E, n Abetaren e Puns n
rreshtat prkats.
1hone qale qe kane ne Lrup Le Lyre ungullln E, .
Plotsojn E, Le qaleL e shkruara ne ane Le
eLes.
Shkrua[ne globallshL qaleL.
nxeneslL shkrua[ne globallshL qaleL qe [ane ne
Abetaren e Puns.
rforc|m Pun e pavrur me mjete individuale
Fjalt me E, i shqiptojn disa her dhe msuesi i nxjerr
qaleL me eukeLa qe feml[eL Le dallo[ne ku ka L, L ne
qaleL: nene, ene, elefanL, ure, are.
Msuesi tregon vijat e shkrimit t dors dhe i vijson n
derrase, kerkon qe nxeneslL L'l be[ne ne Labelen plasuke
apo eLe vlzauml dhe, me pas, ne AbeLaren e unes.
Nxnsit shqiptojn dhe dallojn E, n trup t
qaleve.
nxeneslL be[ne vlzaumeL e fundlL Le faqes.
Detyr T shkruajn dy rreshta me E, .
1e shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes.
kerkon qe Le g[e[ne e qarko[ne ne uLu[ aruku[sh e
gazeLash shkron[en E, .
Dy rreshta me E dhe dy me .
Elementet e shkrimit dhe shkrimi global i dy
qaleve per do shkron[e.
C[e[ne e qarko[ne ne uLu[ aruku[sh revlsLash dhe
gazeLash shkron[aL E, .
7. TINGULLI DHE SHKRONJA B
Nr. Tema
msi-
more
Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit Burime
Tingulli
dhe
shkronja
B
1e shqlpLo[e un-
gullin B.
T shkruaj shkro-
njn B.
T dalloj shkro-
n[en 8 ne qale.
T komentoj
guren ne llber.
T lexoj glo-
ballshL qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu, lapsa, eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, gura, lodra per
feml[e, shkron[a
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Mouvlml Imagjinat e drejtuar
72
Msuesi krkon q nxnsit t ulin
kok dhe t dgjojn msuesin.
Pyet si quhet sendi q e lshon kt
zhurme: Ly-Ly-Ly-borla.
Ce levlz me dy rroLa: bllkleLa
Ce eshLe n[e nga prlnderlL Lane:
babi.
Ce mban bebl ne go[e: blberon.
Ce ben ham-ham: bubl.
nxeneslL emerLo[ne sendeL: borla, bllkleLa, babl, blberon.
Hyrje vezhglm/krl[lm fabule
Msuesi krkon q nxnsit t
tregojn ndonj histori q kan n
lldh[e me borlne, bllkleLen, bebln,
biberonin.
Mesuesl pyeL se fare kane Le per-
bashkeL keLo qale.
Msuesi u thot nxnsve q t
vezhgo[ne faqen e AbeLares se
Puns, ku sht shkronja B. U thot
nxnsve nse mund t tregojn nj
hlsLorl, duke e pare keLe gure.
Msuesi krkon q nxnsit t
shqlpLo[ne qale qe kane ne Lrup Le
Lyre ungullln B.
nx[err gura dhe kerkon qe nxeneslL
ti emrtojn.
Mldls gurave qe e kane ungullln B,
nxjerr edhe t tjera q nuk e kan
dhe krkon q nxnsit ti pr-
jashtojn ato.
nxeneslL Lrego[ne hlsLorl Le ndryshme, duke perdorur qaleL
e prezanLuara.
nxeneslL g[e[ne ungullln B.
nxeneslL perplqen Le krl[o[ne n[e hlsLorl duke pare guren.
nxeneslL g[e[ne guraL dhe qaleL qe e permba[ne ungullln b
dhe ato q nuk e prmbajn i prjashtojn.
nxeneslL Lhone sLop Le qaleL qe e kane ungullln dhe per-
[ashLo[ne qaleL qe nuk e permba[ne keLe ungull.
Ushtrimi bhet me komandat stop dhe prjashto.
Zhvllllm/nderum n[ohurlsh Pun n grupe
Msuesi krkon q nxnsit ti
rlprodho[ne edhe n[e here qaleL qe
shqiptuan nga ushtrimi i msiprm,
kur ai nxjerr para tyre nj bori me
gure.
Pasi i shqiptojn, msuesi krkon
q ti shqiptojn prsri t ndara
n rrokje, duke i udhhequr me
levlz[en e duarve ma[Las-d[aLhLas.
Krkon q nxnsit t shkruajn n
LabelaL plasuke shkron[en 8.
Msuesi krkon q nxnsit t
shkruajn disa her B n tabela
pasLa[ ne n[e eLore dhe, ne fund,
pasi sht bindur se nxnsit e
shkruajn mir, i lejon ta shkruajn
n Abetaren e Puns.
Msuesi i l t lir nxnsit t ngjy-
rosin pikturn n Abetaren e Puns
dhe Le vl[ezo[ne elemenLeL shkrlmlL-
vallezlmlL.
ne keLe menyre, nxeneslL shqlpLo[ne qaleL bor|a, b||k|eta,
babi, biberoni, bubi nj her t plota dhe nj her t ndara
ne rrok[e:
Bor-ri-a, bi-ci-kle-ta, ba-bi, bi-be-ron, bu-bi.
nxeneslL shkrua[ne ne LabelaL plasuke shkron[en B.
Nxnsit shkruajn n mnyr individuale B n tabel plas-
uke, dhe ne AbeLaren e unes.
nxeneslL ng[yrosln dhe vlzo[ne slpas modellL.
73
erforclm Msuesi krkon q nxnsit t
plotsojn shkronjn bLe qaleL
globale Le faqes ne AbeLaren e
Puns. M pas, krkon ta shkruajn
globallshL qalen bubi dhe bebi.
nxeneslL ploLeso[ne shkron[en qe mungon ne qaleL bubi,
bebi dhe me pas shkrua[ne Le ploLa keLo qale ne eLoren e
puns.
Detyr T shkruajn me rreshta me b, dy
rreshta me vija sipas modelit dhe dy
qale globale.
Sipas modelit n Abetaren e Puns, nxnsit n shtpi
shkruajn dy rreshta me Bdhe dy qale globale: bebi, bubi
dhe, nse emri i tyre e ka shkronjn b, e shkruajn edhe at.
8. Tingulli dhe shkronja F
Nr. Tema msimore Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja ln-
dore
Shprehit Burime
Tingulli dhe
shkronja f
Festa
1e shqlpLo[e ungullln l.
T shkruaj shkronjn
F.
T dalloj shkronjn F
ne qale.
1e komenLo[e guren
n Abetaren e Puns.
T lexoj globalisht
qaleL.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
1eksu, lapsa, eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, gura, lodra per
feml[e, shkron[a
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Loj enigm-loj bingo
Mesuesl ka vendosur mbrapshL ne derrase dlsa foLo qe nuk
duken.
llamurl, uLura, feml[e, k.
l zbulon pak nga pak elemenLeL e foLove.
kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne se per fare ob[eku beheL qale.
Nxnsit marrin pjes n lojn enigm t
prqendruar pr t gjetur enigmn dhe
Luar lo[en.
Hyrja V|zanm, demonstr|m, pun n grupe
Me pas mesuesl poroslL nxeneslL Le vlzaLo[ne n[erl grup n[e
amur, ndersa L[eLrl n[e uLur.
kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne se fare kane Le perbashkeL.
nxeneslL vlzaLo[ne amurln, uLuren.
nxeneslL asln edhe per amurln, edhe per
uLuren, duke l pershkruar, por n[ekoheslshL
evldenLo[ne elemenun e perbashkeL, ungu-
llin f.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Pun n grupe
74
nx[err dlsa gura dhe kerkon qe nxeneslL L'l emerLo[ne: fotot,
feste, fope, fqote, foto, fk etj.
Mldls gurave qe e kane ungullln F.
Nxjerr edhe t tjera q nuk e kan dhe krkon q nxnsit ti
prjashtojn ato.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL L'l rlprodho[ne qaleL qe shqlp-
Luan edhe n[ehere kur al nx[err para Lyre n[e foLo me gure
n[e amur, n[e k, n[e uLur.
Pasi i shqiptojn, msuesi krkon q ti shqiptojn prsri
Le ndara ne rrok[e duke l udhehequr me levlz[en e duarve
majtas-djathtas.
Ky ushtrim bhet me komandat stop dhe prjashto.
Msuesi krkon q atje ku nxnsit dgjojn f t thon stop,
dhe keshLu dallo[ne qaleL qe e kane n[ehere f dhe qaleL qe e
kane dy here ne Lrup Le Lyre ungullln f.
Mesuesl veon f ne qaleL e shqlpLuara me slper, qale Le cllaL l
ka shkruar edhe nen guraL perkaLese dhe u LhoLe nxenesve
se slmboll l shqlpLoheL f, e shqlpLon dlsa here veLe dhe e
shkruan n ajr dhe n drras.
Krkon q nxnsit ta shkruajn shkronjn F n tabelat
plastike.
Msuesi krkon q nxnsit t shkruajn disa her F n
Labela, me pas ne n[e eLore[e dhe ne fund pasl eshLe blndur
se nxnsit e shkruajn mir i lejon ta shkruajn n Abetaren
e Puns.
nxeneslL Lhone qale qe e kane ungullln f.
Nxnsit t ndar n grupe dyshe, gjejn
guraL dhe qaleL qe e permba[ne ungullln F
dhe ato q nuk e prmbajn i prjashtojn.
Nxnsit thon stopLe qaleL qe e kane
ungullln dhe per[ashLo[ne qaleL qe nuk e
permba[ne keLe ungull.
keshLu nxeneslL shqlpLo[ne qaleL foLo, k,
amur, uLur n[ehere Le ploLa dhe n[ehere
Le ndara ne rrok[e: fo-to, hk, a-mur, u-tur,
e-to-re.
Nxnsit ndalojn me komandn e stopit, sa
her e gjejn f ne qaleL e meslperme.
Nxnsit imitojn msuesin sipas koman-
dave q ai u jep.
nxeneslL shkrua[ne ne LabelaL plasuke
shkronjn F.
Nxnsit shkruajn n mnyr individuale F
ne Labele plasuke, pasLa[ ne eLore dhe ne
fund ne AbeLaren e unes.
nxeneslL ng[yrosln dhe vl[ezo[ne slpas mod-
elit n Abetaren e Puns.
rforc|m Pun e pavarur
Msuesi i l t lir nxnsit t ngjyrosin pikturn n f e Fdhe
Le vl[ezo[ne elemenLeL e shkrlm-kryqezlmln e vl[ave.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mungon
ne qaleL utura, hku dhe, m pas, i shkru-
a[ne Le ploLa keLo qale ne AbeLaren e unes.
T shkruajn dy rreshta me F, dy rreshta me vija sipas modelit
dhe dy qale globale.
Sipas modelit n Abetaren e Puns, nxnsit
n shtpi shkruajn dy rreshta me f dhe me
vl[a Le lakuara dhe dy qale globale utura,
hku dhe nse emri i tyre e ka shkronjn f e
shkruajn edhe at.
9. TINGULLI DHE SHKRONJA C,
Nr. Tema msimore Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit Burime
Tingulli dhe
shkronja C,
Zhurmat e
kafsheve dhe Le
natyrs

1e shqlpLo[e ungullln C, .
T shkruaj shkronjn C, .
T dalloj shkronjn n
qale.
1e komenLo[e guren ne
Abetaren e Puns.
1e lexo[e globallshL qaleL.
Pun n grup
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu,
lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
shkronja
75
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Imagjinat e drejtuar
Hapi i par Mesuesl ka lnclzuar ne magneLofon dlsa clcerlma zog[sh
dhe dlsa Le rrahura ekll dhe kerkon nga nxeneslL Le g[e[ne
se nga vl[ne keLo zhurma.
Mesuesl pyeL nga v[en k[o zlle.
erg[lg[e: celular.
kush ben m[au-m[au: mac[a.
Zhurma e u[lL: nga v[en k[o zhurme?
nxeneslL g[e[ne se [ane clcerlmaL e zog[ve dhe Le
rrahuraL e ekllL.
nxeneslL perg[lg[en: celularl, mac[a, nga rublneu
l ezmes eL[.
Faza hyrse
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le shqlpLo[ne qale Le L[era qe
kane ne Lrup Le Lyre ungullln c dhe
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ndahen ne dy grupe: n[erl
grup Le g[e[e qale qe kane c ne Lrupln e Lyre dhe grupl L[eLer
Le g[e[e qale qe kane .
Cara vazhdon derlsa nxeneslL nuk kane me qale per Le
thn.
nxeneslL Lhone qale qe e kane ungullln C, .
nxeneslL g[e[ne qaleL qe e permba[ne ungullln
C, .
Macja, celulari, ciu-ciu, ekll,
ezm[a, orape, lzme eL[.
Ndrnm
njohurish
Mesuesl veon c, ne qaleL e shqlpLuara me slper, Le cllaL l
ka shkruar edhe nen guraL perkaLese dhe u LhoLe nxenesve
se simboli c, shqiptohet c, , e shqipton disa her vet, e
shkruan n ajr dhe n drras.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne LabelaL plasuke shkro-
njn C, .
Msuesi krkon q nxnsit t shkruajn disa her C, n
Labela, pasLa[ ne eLore dhe, ne fund, pasl eshLe blndur se
nxnsit e shkruajn mir, i lejon ta shkruajn n Abetaren
e Puns.
Msuesi i l t lir nxnsit t ngjyrosin pikturn n c e
dhe Le vl[ezo[ne elemenLeL shkrlm-kryqezlmlL Le vl[ave.
Nxnsit imitojn msuesin sipas komandave q
u jep.
nxeneslL shkrua[ne ne LabelaL plasuke shkron[en
c dhe .
Nxnsit shkruajn n mnyr individuale c dhe
ne Labele plasuke, pasLa[ ne eLore dhe ne fund
n Abetaren e Puns.
nxeneslL ng[yrosln dhe vl[ezo[ne slpas modellL ne
Abetaren e Puns.
rforc|m
Msuesi krkon q nxnsit t plotsojn shkronjn c dhe
Le qaleL globale Le c e n Abetaren e Puns, m pas
kerkon L'l shkrua[ne globallshL qaleL mace, ce|u|ar, adra,
ek||.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mungon n
qaleL mace, ce|u|ar, adra, ek|| dhe, m pas,
l shkrua[ne Le ploLa keLo qale ne AbeLaren e
Puns.
Detyra T shkruajn rreshta me c, : dy rreshLa me vl[a slpas mod-
ellL dhe dy qale globale.
Sipas modelit n Abetaren e Puns, nxnsit
shkruajn n shtpi dy rreshta me c dhe dhe
me vl[a Le lakuara dhe dy qale globale clu-clu dhe
nse emri i tyre e ka shkronjn c dhe e shkru-
ajn edhe at.
76
10. TINGUJT DHE SHKRONJAT H, U
Nr. Tema msimore Cb[eknvat Shtrategji dhe
teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit Burime
Tingujt dhe shk-
ronjat H dhe U
ZeraL e kafsheve
1e shqlpLo[e ungu[L P
dhe U.
T shkruaj shkronjat H
dhe U.
T dalloj shkronjat H
dhe u ne qale.
1e komenLo[e guren
n libr.
T lexoj globalisht
qaleL.
Pun n grup
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
vlzaum, muzlke,
MaLemauke
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlza-
uml, Cu, gura,
shkronja
ZHVILLIMI I MSIMIT
Fazat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Mouvlml lmlum zerash kafshesh
C[uha e kafsheve
G[uha e kafshve
Clu, clu, clu o zog l vogel,
Ciu, ciu qan apo kndon,
Clu, clu as me nenen ume,
Nna gjuhn ma kupton.
Be, be, be, o qengj i vogl,
Be, be qan apo kndon,
8e, be as me nene ume,
Nna gjuhn ma kupton.
M[au, m[au, m[au u koLele,
Mjau, mjau qan apo kndon,
M[au, m[au as me nenen
ume,
Nna gjuhn ma kupton.
Nxnsit prsrisin vargjet e vjersh, por imito-
[ne edhe zera Le L[ere kafshesh.
Hyrja
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le shqlpLo[ne qale Le L[era qe
kane ne Lrup Le Lyre ungullln h, u.
Purma, harLa, hapl,
lluLura, gura, plkLura, u[ku.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ndahen ne dy grupe: n[erl
grup Le g[e[e qale qe kane h n trup t tyre dhe grupi tjetr
Le g[e[e f[ale qe kane u n trup t tyre.
Cara vazhdon derlsa nxeneslL nuk g[e[ne me qale per Le
thn.
nxeneslL Lhone qale qe e kane ungullln h dhe u.
nxeneslL g[e[ne qaleL qe e permba[ne ungullln h
dhe u.
Ky ushtrim bhet me komandat stop dhe pr-
jashto.
nxeneslL Lhone sLop Le qaleL qe e kane ungullln
dhe per[ashLo Le qaleL qe nuk e permba[ne keLe
ungull.
77
Zhvillim dhe
ndrnm
njohurish
nx[err dlsa gura dhe kerkon Le nxeneslL L'l emerLo[ne:
beoo, bopl, botko etj., Joolle, otboo, bobl, bobottec.
Mldls gurave qe e kane ungullln h, dhe pastaj u nxjerr
edhe t tjera q nuk e kan dhe krkon q nxnsit ti pr-
[ashLo[ne. rezanLon shkron[aL perkaLese: l vlzaLon ne a[er
dhe ne derrase, l prezanLon me foLo dhe, me pas, kerkon
qe edhe nxeneslL L'l vlzaLo[ne me dore a ne Labele plasuke
ose ti bjn edhe me tela t holl ose me objekte t tjera
t buta dhe t prthyeshme.
Mesuesl l vendos foLoL ne dy grupe dhe ndalon Le shkro-
njat h dhe u, i shqipton dhe krkon edhe nga nxnsit ti
shqiptojn.
Mesuesl kerkon qe nxenesl L'l rlprodho[ne qaleL qe shqlp-
tuan nga ushtrimi i msiprm edhe njher, kur ai nxjerr
para Lyre n[e foLo me gure.
Msuesi krkon q atje ku nxnsit dgjojn h, u t thon
stopdhe keshLu dallo[ne qaleL qe e kane n[e here h, u dhe
qaleL qe e kane dy here ne Lrup Le Lyre ungullln h, u.
Mesuesl veon h, une qaleL e shqlpLuara me slper qale, Le
cllaL l ka shkruar edhe nen guraL perkaLese dhe u LhoLe
nxnsve se simboli h, u shqiptohet h, u. E shqipton disa
her vet dhe e shkruan n ajr dhe n drras.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne LabelaL plasuke shkro-
njn h, u.
Msuesi krkon q nxnsit t shkruajn disa her h, u n
Labela pasLa[ ne eLore dhe ne fund pasl eshLe blndur se
nxnsit e shkruajn mir i lejon ta shkruajn n Abetaren
e Puns.
Msuesi i l t lir nxnsit t ngjyrosin pikturn n h e u
dhe Le vl[ezo[ne elemenLeL e shkrlmlL, Le ng[yrosln henen,
ret dhe urn.
keshLu nxeneslL shqlpLo[ne qaleL ciu-ciu celular,
ek| |zme etj.
Nxnsit ndalojn me komandn e stop-it sa
her q s bashku me nxnsit gjejn h, u n
f[aleL e meslperme.
Nxnsit imitojn msuesin sipas komandave q
ai u jep.
nxeneslL shkrua[ne ne LabelaL plasuke shkron[en
h dhe u.
Nxnsit shkruajn n mnyr
individuale h dhe une Labele plasuke, pasLa[ ne
eLe pune dhe ne fund ne AbeLaren e unes.
nxeneslL ng[yrosln dhe vl[ezo[ne slpas modellL ne
Abetaren e Puns.
rforc|m Pun e pavarur
Msuesi krkon q nxnsit t plotsojn shkronjn h, u
dhe Le qaleL globale Le h, u n Abetaren e Puns. M pas
kerkon La shkrua[ne globallshL qalen.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mungon n
qaleL hna, hunda, ura, ujku dhe, m pas, i
shkrua[ne Le ploLa keLo qale ne eLoren e punes.
Detyr T shkruajn me rreshta me h, u dy rreshta me vija sipas
modellL dhe dy qale globale.
Nxnsit n shtpi sipas modelit n Abetaren
e Puns shkruajn dy rreshta me h dhe u dhe
me vl[a Le lakuara dhe dy qale globale dhe, nese
emri i tyre e ka shkronjat, h, u e shkruajn edhe
at.
78
11. TINGULLI DHE SHKRONJA D
Nr. Tema msimore Cb[eknvat Shtrategji
dhe teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit Burime
Tingujt dhe
shkronjat D
lloslm pet Jeuo
1e shqlpLo[e ungullln u duke
e dalluar pozlclonln ne qale.
T shkruaj shkronjn D.
1e pershkrua[e guren ne
libr.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e meso[e rreLh pozlcloneve
t dors gjat t shkruarit
me dor.
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.

T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1eksu, lapsa,
eLore, maLe-
rlale vlzauml,
Cu, gura, shk-
ronja
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Stuhi mendimi
Mesuesl paraqeL para nxenesve dlsa foLo dhe u LhoLe
Le g[e[ne se fare kane Le perbashkeL foLoL qe shohln ne
gure.
Fotot jan den, d|e|||, de|hn|, da||ga.
Nxnsit duke u menduar prpiqen t gjejn se
fare kane Le perbashkeL qe lldhen me deun dhe
kan d t prbashkt.
Hyrja Pun n grupe Stop/prjashto
oshLe foLove [ane shkruar edhe emraL perkaLes shkro-
n[a u ka ng[yre Le n[e[Le ne Le g[lLha foLoL. kerkon perserl
qe nxeneslL Le dallo[ne elemenun e perbashkeL.
1e ndlhmuar edhe nga elemenu ng[yre, nxeneslL
gjejn se shkronja DeshLe ungulll qe kane ne l-
llm Le qales se do sendl Le paraqlLur ne foLo.
Msuesi u krkon t tregojn nj tregim t shkurtr q
lldheL me deun.
ulsa nxenes Lrego[ne ng[ar[e qe lldhen me deun,
ku mund Le permendln edhe qaleL qe mesuesl
shfaql me pare permes foLove.
Mesuesl shqlpLon qale qe kane shkron[en d, por mes
Lyre dhe qale qe nuk kane d. Krkon q nxnsit t lua-
jn me lojn stop dhe prjashto.
l[aleL [ane: den, dora, d|mr|, dhmb|, dsh|r, Adr|ank,
Jon, data, burri, dita, dera, dielli, daulle etj.
nxeneslL nd[ekln me vemend[e shqlpumln e
qaleve nga mesuesl dhe n[ezerl Lhone sLop apo
prjashto.
Msuesi krkon q kt loj nxnsit ta bjn edhe n
grupe dyshe me njri-tjetrin.
nxeneslL g[e[ne qale me d dhe ia thon njri-tje-
LrlL, perdorln edhe qale Le L[era qe nuk kane d.
Msuesi krkon q nxnsit t shqiptojn
qale Le L[era qe kane ne Lrup Le Lyre ungullln d.
nxeneslL Lhone qale qe e kane ungullln D.
nxeneslL g[e[ne qaleL qe e permba[ne ungullln d.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
79
nga grupl l qaleve qe permendl me slper, mesuesl nx[err
ne n[e Labele foLo Le Lyre ku eshLe shkruar dhe qala ne
t ciln shkronja D sht shkruar me t kuqe dhe iu
thot nxnsve se shkronja me ngjyr t kuqe quhet D
e shqipton me ta s bashku disa her dhe krkon q ta
shqiptojn nxnsit.
ulsa nga keLo qale den, dora, d|mr|, Adr|ank, dera, d|e|||
daulle, msuesi i shqipton edhe duke i ndar n rrokje
dhe krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtn gj.
Msuesi shkruan n drras shkronjn D duke treguar
dhe elementet q e prbjn at.
Krkon q edhe nxnsit t shkruajn n ajr shkronjn
d, por edhe ne n[e Labele plasuke, e clla perbeheL nga
nj vij e drejt q i bashkohet nj gjysm rreth.
Msuesi krkon q nxnsit t vrejn n Abetaren
e unes, ushLrlmln qe lldheL me pozlclonln e dores
gjat t shkruarit dhe bn disa ushtrime me nxnsit
per menyraL sesl duheL Le mbaheL lapsl apo sulolapsl.
Mesuesl udhezon Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkronjn D.
Mesuesl l shqlpLon emraL e foLove, duke l ndare edhe ne
rrokje dhe krkon nga nxnsit t bjn t njjtn gj.
rezanLon shkron[aL perkaLese dhe vlzaLon ne a[er dhe
ne derrase, prezanLon me foLo dhe me pas kerkon qe
edhe nxeneslL L'l vlzaLo[ne me dore ne Labele plasuke
ose ti bjn edhe me tela t holl ose me objekte t
tjera t buta dhe t prthyeshme.
Mesuesl l shqlpLon emraL e foLove, duke l ndare edhe ne
rrokje dhe krkon q nxnsit t bjn t njjtn gj.
rezanLon shkron[aL perkaLese dhe vlzaLon ne a[er dhe
n drras d, prezanLon me foLo dhe me pas kerkon qe
edhe nxeneslL L'l vlzaLo[ne me dore ne Labele plasuke
ose ti bjn edhe me tela t holl ose me objekte t
tjera t buta dhe t prthyeshme.
kerkon qe nxeneslL La shkrua[ne ne LabelaL plasuke
shkronjn d.
Msuesi krkon q nxnsit ta shkruajn disa her d n
Labele, pasLa[ ne eLore dhe, ne fund, pasl eshLe blndur
se nxnsit e shkruajn mir, i lejon ta shkruajn n
Abetaren e Puns.
Msuesi i l t lir nxnsit t ngjyrosin pikturn n d
dhe Le vl[ezo[ne elemenLeL e shkrlmlL, ng[yrosln deun,
dlellln dhe delnln.
Nxnsit shqiptojn shkronjn d dhe prcakto-
[ne se ne fare pozlclonl ndodheL a[o ne qaleL
perkaLese: ne lllm, ne mes, ne fund.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL slpas radhes: den,
dora, d|mr|, Adr|ank, dera, d|e|||, dau||e, duke
i ndar edhe n rrokje sipas mnyrs se si
msuesi i shqipton ato.
Nxnsit shkruajn n ajr dhe n tabel plas-
uke shkron[en (n[e vl[e dhe n[e g[ysme harku).
Mund ta bjn edhe me sende t buta, buk
peshku ose plastelin.
Nxnsit msojn duke u ushtruar se cilat jan
pozlcloneL e dre[La dhe cllaL [o.
Shkruajn shkronjn d disa her n Abetaren e
Puns dhe m pas n Abetaren e Puns.
Nxnsit shkruajn n mnyr individuale c dhe
ne Labele plasuke, pasLa[ ne eLe pune dhe ne
fund ne AbeLaren e unes.
nxeneslL ng[yrosln dhe vl[ezo[ne slpas modellL
n Abetaren e Puns.
rforc|m
Msuesi krkon q nxnsit t plotsojn shkronjn d
Le qaleL globale ne AbeLaren e unes, me pas kerkon La
shkrua[ne qalen globallshL.
Nxnsit plotsojn shkronjn q mungon n
qaleL dhe me pas l shkrua[ne Le ploLa keLo qale
ne eLoren e punes.
Detyr
80
T shkruajn dy rreshta me d, dy rreshta me vija sipas
modellL dhe dy qale globale: dlelll, delnl.
Sipas modelit n Abetaren e Puns nxnsit
nshkruajn shtpi dy rreshta me d dhe me vija
Le lakuara dhe dy qale globale dlelll, delnl dhe,
nse emri i tyre e ka shkronjn d, e shkruajn
edhe at.
12.TINGULLI DHE SHKRONJA DH
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tin-
gulli dhe
shkronja
Dh

ubo-
totot
Jbe
JltelloJ-
ja
1e shqlpLo[e ungu[L Dh duke shkruar n ajr
edhe graken e DH.
T dalloj shkronjat Dhne qale.
1e pershkrua[e guraL ne llber.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e ng[yrose gura dhe elemenLe shkrlml qe
lidhen me shkronjn dh.
Pun n grup
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit

1eksu,
lapsa, e-
tore,
materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m|
Hapi i par
Msuesi u thot nxnsve t mendojn dhe t thon
se fare mendo[ne pasl deg[o[ne qalen Jbotote.
!epeL ne magneLofon melodla qe kendoheL kur keml
dlLellnd[en Shume urlme per Ly" dhe e kendo[ne.
Pasi mendojn pr disa minuta, prgjigjen duke
ku[Luar fesLaL e vluL Le 8l dlLellnd[eL, fesLa Le
tjera etj., nxnsit kndojn melodin s bashku.
Hyrja
Hapi i dyt
|ots|m grahku
Mesuesl ka bere n[e grak ashLu sl e ka llbrl l Abe-
Lares dhe on Le g[lLhe nxeneslL qe se bashku me
msuesen t vendosin ose t ngjyrosin nj kuadrat
dhe datn e ditlindjes n kalendarin e ditlindjeve.
Me ndihmn e msueses, nxnsit plotsojn
grakun dhe vendosln emrln e Lyre ne daLen ku
ndodhet ditlindja.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Hapi i katrt Mesuesl shqlpLon dlsa qale dhe u LhoLe nxenesve Le
Lhone se fare kane Le perbashkeL qaleL qe shqlpLol:
Jbjeto, Jbototo, Jbembl, Jblo, Jbolll.
Msuesi e shqipton disa her dhe krkon nga t gjith
nxnsit q ta shqiptojn edhe ata.
nxeneslL dallo[ne se qaleL qe permend mesuesl
kane Le perbashkeL ungullln dh.
nxeneslL me radhe shqlpLo[ne ungullln dh.
Hapi pest
Mesuesl nx[err para klases dlsa gura me ob[ekLe,
emerumeL e Le cllave permba[ne ungullln dh, i cili
sht shkruar me ngjyr t dallueshme n trup t
qales.
rezanLon dhe vlzaLon ne a[er dhe ne derrase,
krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtat veprime.
nxeneslL vepro[ne slpas udhezlmeve Le
msueses.
E shkruajn dhne Labele plasuke dhe me pas ne
Abetaren e Puns.
Hapi i gjasht Nxnsi plotsojn shkronjn dhLe qaleL ku mungon
dhe me pas lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL globale.
Nxnsit plotsojn shkronjn dhLe qaleL e qal-
orit t Abetares s Puns dhe m pas shkruajn
edhe qaleL globale.
81
rforc|m|
Hapi i shtat Mesuesl kerkon Le vlzaLo[ne ob[ekLeL e dhomes se
gjumit.
T shkruajn shkronjn e madhe.
nxeneslL vlzaLo[ne ob[ekLeL e dhomes se g[umlL
Le paraqlLur ne fund Le faqes se shkron[es dhe ne
Abetaren e Puns.
Detyr T shkruajn dy rreshta me dh dhe dy me qa|
globale.
Nxnsit shkruajn shkronjn e madhe dhe dy
qale globale.
13. TINGULLI DHE SHKRONJA K
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli
dhe dhe
shkro-
njat
Ujku
Jbe
kecot
1e shqlpLo[e ungullln dhe Le shkrua[e k e
madhe.
1e pershkrua[e guren ne llbrln e Abe-
tares.
1e lexo[e globallshL qaleL dhe ploLeso[e k.
1e ng[yrose gura dhe elemenLe shkrlml
q lidhen me shkronjn k.
8telostotmloq
Pun n grup,
Bashkbisedim,
vlzaum,
Lo[e enlgme
1e folurlL
T shkruarit
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit.

1eksu,
lapsa, e-
tore,
Materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| rra||a: "U[ku dhe kecat", |o[ n ro|e n faqen
prkatse t Abetares
Hapi i par
Mesuesl u Lregon nxenesve veLem n[eren nga foLoL
e perralles: u[ku dhe kecaL" dhe nxeneslL duheL Le
kujtojn prralln.
M pas e luajn n role.
Nxnsit kujtojn prralln e tregojn prmba-
jtjen me ndihmn e msuesit.
Mund t shikojn edhe teatr kukullash.
Lua[ne ne role.
Hyrja Bashkbisedim/demonstrim Loj enigm
Hapi i katrt Msuesi u thot nxnsve se ka n mend emrin e nj
kafshe. u kerkon qe Le g[e[ne se per cllen kafshe e ka
f[alen mesuesl.
Mesuesl u LhoLe nxenesve se guren e ka-fshes qe ka
ne mend, e ka kLhyer permbys. ne momenun qe n[erl
pre[ Lyre e g[en, Lon lo[en blngo.
ne rasL se nxeneslL nuk e g[e[ne, mesuesl llon Le
Lrego[e dlsa cllesl Le u[ per L'l l ndlhmuar aLa:
sht i madh/sht i bukur/sht puntor. Pasi
zbulon enlgmen, mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lhone
emra kafshesh qe kane Llngullln k, kur l shqlpLo[me
kali, krokodili, keci, kaprolli, ujku.
Nxnsit marrin pjes n kt loj-enigm.
Akuvlzohen p[esa me e madhe e nxenesve.
nxeneslL vazhdo[ne lo[en derlsa Le g[e[ne
emrln e kafshes (kall). nxeneslL me ndlhmen e
mesueses ploLeso[ne grakun.
nxeneslL shqlpLo[ne emraL e kafsheve qe kane
ne Lrup Le Lyre ungullln k.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Pun n grupe/demonstrim
82
Hapi pest Mesuesl nx[err para klases dlsa gura me ob[ekLe,
emerumeL e Le cllave permba[ne ungullln k, i cili
sht shkruar me ngjyr t dallueshme n trup t
qales.
Mesuesl pyeL fare ben kall.
Lldh.
Kali kalron
Kaprolli krkon
Keci krcen
krokodlll kafshon
rezanLon dhe vlzaLon ne a[er dhe ne Labele.
Krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtat veprime.
nxeneslL vepro[ne slpas udhezlmeve Le
msuesit.
E shkruajn k edhe n Abetare Pune dhe m pas
n Abetaren e Puns.
Nxnsit u japin prgjigje pyetjeve t msuesit.
Lldhln emraL e kafsheve e veprlmeL qe aLa be[ne.
Nxnsit veprojn sipas porosis s msuesit.
Shkruajn n ajr shkronjn k dhe m pas n
eLe.
Hapi i gjasht Nxnsi plotsojn shkronjn dhLe qaleL ku mungon
dhe me pas lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL globale.
Nxnsit plotsojn shkronjn kLe qaleL e
qalorlL Le AbeLares se unes: kall, maklna, dhe
me pas shkrua[ne edhe qaleL globale.
Hapi i shtat Mesuesl kerkon Le vlzaLo[ne ob[ekLeL e dhomes se
gjumit.
nxeneslL ploLeso[ne vlzaumeL me kokaL e kaf-
sheve qe u mungon Lrupl, duke zbuluar se cllaL
[ane kafsheL.
Detyr Shkruajn dy rreshta me K
14. TINGULLI DHE SHKRONJA J
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q zhvil-
lohen
Burime
Tingulli
dhe dhe
shkro-
njat J

1e shqlpLo[e qarLe ungullln J
T shkruaj shkronjn J kapitale
1e pershkrua[e guren ne llber (duke folur
per dhuraLaL dhe fesLaL).
1e lexo[e globallshL qaleL. 1e dallo[e ungul-
lin nga shkronja.
1e vlzaLo[e gura dhe elemenLe shkrlml qe
lidhen me shkronjn J.
8telostotmloq,
Bashkbisedim,
vlzaum,
Lo[e- enlgme
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global
T dgjuarit
1e folurlL
Imagjinata
T menduarit

1eksu,
lapsa, e-
tore,
Materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
shkronja.
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m|
Hapi i par
Lo[e-enlgme
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ng[yrosln guraL
perkaLese Le AbeLares se unes: [aka, [asLek,
jelek.
nxeneslL ng[yrosln guraL e AbeLares se punes Le
shkronja j.
Hyrja
83
Hapi i dyt Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne se fare
kan t prbashkt kto objekte.
Mesuesl le[on derl ne Lrl alLernauva.
nxeneslL kerko[ne dhe g[e[ne qe ungulll j sht e
prbashkta q kan tri objektet.
Zhvillim dhe ndr-
nm n[ohur|sh
Hapi i tret Mesuesl shqlpLon para klases dlsa qale Le L[era
me ob[ekLe emerumeL e Le cllave permba[ne
ungullln j, i cili sht shkruar me ngjyr t dal-
lueshme ne Lrup Le qales:
Ioko, ojko, lejleko, jovo, bojuoo
Msuesi krkon q nxnsit t shpjegojn kup-
umln e qaleve.
veo[ne shkron[en j dhe e shkruan n ajr dhe
ne derrase Le zeze.
Nxnsit prsri gjejn j ne lllm Le qaleve qe shqlp-
tojn nxnsit.
nxeneslL shp[ego[ne kupumln e qaleve, ploLeso[ne
shkron[en qe mungon dhe qalen ne Leresl.
Hapi i gjasht Mesuesl ndan f[aleL ne rrok[e me duar dhe me
prplasje dhe krkon q nxnsit ti ndajn n
rrokje.
Krkon sa her prplasen duart.
nxeneslL shqlpLo[ne, duke l ndare ne rrok[e qaleL e
msiprme.
Numrojn sa her prplasen duart.
Hapi i shtat Shkrimi i shkronjs J. Shkrua[ne ne Labela plasuke dhe ne eLore.
Detyr T shkruajn dy rreshta me J dhe dy qale
globale.
Dy rreshta me J dhe dy qale globale.
15.TINGUJT DHE SHKRONJAT G, GJ
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
dhe shkro-
njat G, GJ

Gjegjza
dhe pr-
ralla
1e shqlpLo[e sakLe ungu[L C, C!.
1e dallo[e shkron[aL C, C! ne qale.
1e pershkrua[e guren ne llbrln e AbeLares
dhe asln per dhuraLaL dhe fesLaL.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e vlzaLo[e gura dhe elemenLe shkrlml qe
lidhen me shkronjn G, GJ.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
C[eeg[eza,
uramauzlm.
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes.
1eksu,
lapsa,
eLore,
Materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
lodra pr
feml[e,
shkronja.
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| C[eeg[eza
84
Hapi i par
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lhone nga n[e g[eeg[eze
Mesuesl LhoLe edhe veLe dlsa g[eeg[eza:
Dy spata latalata,
Presin pala t thata.
(Grshrt)
l fuL glshLaL, n[e plake,
Thikat hapen, Me tepsi n kok,
l heq glshLaL, (Cozhda)
Thikat prapsen,
Kur presin qeshin,
kur rrlne heshun.
(Grshrt)
nxeneslL Lrego[ne g[eeg[eza Le
ndryshme.
Hyrja
Pun n grupe
Hapi i dyt

Msuesi i ndan klasn n grupe a b, a b, a b, a b.
n[erlL grup l [ep dlsa qale qe kane ne Lrup Le Lyre gdhe grupit tjetr i jep
dlsa foLo, qaleL e Le cllave kane ne Lrup Le Lyre shkron[en gj:
ttoqo, qotl, qomotl, qtepl, qypl, qlsbu
qjlokollo, qjembl, qjotptl, qjotmet, qjllpeto.

nxeneslL shqlpLo[ne qaleL dhe Le
tjert thon stopLe qaleL qe kane
gapo gj, ndersa ne qaleL qe nuk e
kan nxnsit thon prjashto.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Hapi i tret
Mesuesl paraqeL gura me qaleL qe kane gedhe gj n trup t tyre dhe
krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtn gj.
rezanLon shkron[aL perkaLese g, gj, l vlzaLon ne a[er dhe ne Labele,
tregon se gj sht e ndrtuar nga nj gdhe nga nj j del shkronja dyshe
n pah.
Nxnsit shprehin shqiptojn gdhe
gj.
Mesuesl nx[err para klases dlsa gura me ob[ekLe emerumeL e Le cllave
permba[ne ungullln g, gj, t cilat jan shkruar me ngjyr t dallueshme
ne Lrup Le qales.
rezanLon dhe vlzaLon ne a[er dhe ne derrase.
Krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtat veprime.
nxeneslL vepro[ne slpas udhezlmeve
t msuesit.
E shkruajn g, gj n Abetare dhe m
pas n Abetaren e Puns.
Hapi pest
Nxnsi plotsojn shkronjn g, gj Le qaleL ku mungo[ne dhe me pas
lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL globale.
Nxnsit plotsojn shkronjn g,
gj Le qaleL e qalorlL Le AbeLares se
Puns dhe m pas shkruajn edhe
qaleL globale.
Hapi i gjasht
Mesuesl kerkon Le vlzaLo[ne ob[ekLeL e dhomes se g[umlL.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le dramauzo[ne perrallen.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe personazheL
e prralls s gjinkalls dhe milingo-
ns, duke treguar edhe prmbajtjen
e saj.
nxeneslL dramauzo[ne perrallen e
Abetares s Puns.
Hapi i shtat
Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon dhe shkruajn
qaleL globale.
Dy rreshta me g dhe dy rreshta
ploLeso[ne me g[ qaleL globale.
Detyr T shkruajn nga dy rreshta me G, Gj.
85
16. TINGUJT DHE SHKRONJAT L, LL
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronjat
L, LL
LlbraL dhe
vjershat

1e shqlpLo[e ungu[L L, LL.
1e shkrua[e shkron[aL L, LL.
1e komenLo[e guren ne llbrln e AbeLares,
duke folur per dhuraLaL dhe fesLaL.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e ng[yrose gura dhe elemenLe shkrlml qe
lldhen me shkron[en L, LL.
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
Ritregim,
8eclum.
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
1e zhvllluarlL e
vmendjes.

1eksu,
lapsa, e-
tore,
Materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
lodra pr
feml[e,
shkronja.
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m|
Hapi i par
Msuesi krkon q nxnsit t thon nga nj vjersh nga
ato q kan msuar n kopsht.
Nxnsit thon vjersha t ndryshme.
Hyrja 8eclum dhe lnLerpreum
Hapi i dyt

Mesuesl ka dlsa llbra per feml[e ne Lavollnen e Ll[ dhe merr
njrin prej tyre dhe u lexon nxnsve disa vjersha.
U bn nxnsve disa pyetje
fare eshLe ky?
fare ka brenda?
erse perdoren llbraL?
fare kane llbraL brenda? erralla, Lreglme, v[ersha.
M pas msuesi krkon q nxnsit ti bjn pyetje.
ndaleL Le qaleL utoll, pettolle, kopok, fope.

Nxnsit u prgjigjn pyetjeve t msuesit.
Nxnsit bjn pyetje t ndryshme.
Nxnsit japin prgjigje se librat kan brenda
prralla, tregime, vjersha.
nxeneslL l shqlpLo[ne qaleL qe kane Le be[ne
me llbtlo, kopok, utoll, pettolle etj.
Zhvillim dhe
nderum n[o-
hurish

Hapi i tret Mesuesl paraqeL dlsa llbra dhe u LhoLe nxenesve:
Ky sht libri i ..........................
Ky sht libri i..........................
Ky sht libri...........................
MundeslshL Le g[e[e llbra me feml[e qe kane ne uLull Le Lyre
shkron[en L ose Ll.
kerkon qe nxenesl Le g[e[ne se fare kane Le perbashkeL
llbraL?
ndersa Le llbrl kush e hengrl akulloren?",
msuesi krkon q nxnsit t shohin me kujdes titullin.
Ai pyet nxnsit nse utoll dhe akullorekane ndon[e ungull
n[eso[. l nda[ne ne rrok[e :A-ku-llo-re, u - Lull.
nxeneslL shprehln shqlpLo[ne L, LL
nxeneslL g[e[ne se kane L Le perbashkeL.
ndersa Le llbrl kush e hengrl akulloren?",
nxeneslL g[e[ne Le perbashkeLaL e qales uLull
dhe akullore.
86
Mesuesl nx[err para klases dlsa gura me ob[ekLe, emer-
umeL e Le cllave permba[ne ungu[L l, ll, Le cllaL [ane shkruar
me ng[yre Le dallueshme ne Lrup Le qales:
perralle, uLull, molla, llbrl, lule. keLo qale sug[eroheL Le
nxlrren nga uLu[L e llbrave.
Mesuesl prezanLon L, LL dhe vlzaLon ne a[er dhe ne derrase
L, LL.
Krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtat veprime.
nxeneslL vepro[ne slpas udhezlmeve Le
msueses.
E shkruajn L, LL dhe n Abetare dhe m pas
n Abetaren e Puns.
Hapi pest nxenesl ploLeso[ne shkron[en l, ll Le qaleL ku mungon dhe
me pas lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL globale.
nxeneslL ploLeso[ne shkron[en L, LL Le qaleL
e qalorlL Le AbeLares se unes dhe, me pas,
shkrua[ne edhe qaleL globale.
rforc|m
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL e molles dhe llulles ne
faqen perkaLese Le AbeLares se unes. Nxnsit ngjyrosin molleo Jbe llolleo.

Hapi i shtat Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon dhe
shkrua[ne qaleL globale.
Shkruajn n ajr L dhe LL.
Shkrua[ne ne eLore Jlell.
Plotsojn L dhe LLaL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se
Puns.
Detyr T shkruajn dy rreshta me L, LL. Dy rreshta me L, LL dhe plotsojn me L, LL
qaleL globale.
17. TINGULLI DHE SHKRONJA P
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
dhe shkro-
njat P

Ne potk
1e shqlpLo[e ungu[L P.
T shkruaj shkronjat.
1e pershkrua[ne guren ne llbrln e Abe-
Lares/AbeLares se unes, duke folur per
perlmeL e fruLaL.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e ng[yrose gura dhe elemenLe shkrlml
q lidhen me shkronjn P.
Pun n dyshe
Bashkbisedim
Ritregim
8eclum
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.

T lexuarit
global
1e folurlL
Imagjinata
T dgjuarit
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1eksu,
lapsa, e-
tore,
materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
lodra pr
feml[e,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Mouvlml Lo[e-enlgme/vlzaum
Hapi i par Mesuesl ka fuLur ne n[e kuu dlsa perlme dhe kerkon
qe nxeneslL Le fusln doren brenda dhe Le g[e[ne fare
[ane, me pas Le vlzaLo[ne n[eren pre[ Lyre.
nxeneslL fusln doren ne kuu dhe kLhehen ne
banke dhe nlsln vlzaumln.
Hyrja Turi i galeris
87
Hapi i dyt

asl nxeneslL kane vlzaLuar, mesuesl merr dlsa nga vl-
zaumeL, l var ne mur dhe l prezanLo[ne duke emerLuar
objektet.
Sapo g[endeL e sakLa, mesuesl vendos foLon e rregullL
Le ob[ekuL ne Labele: potote, potellxboo, ttepo, ptesb.
ne eukeLaL dhe foLoL e mesueslL, shkron[a P sht
shkruar me ngjyr t kuqe.
Msuesi krkon se cilin tingull kan t prbashkt
f[aleL.
nxenesl prezanLo[ne vlzaumln dhe emerLo[ne
ob[ekun perkaLes.
nxeneslL e perserlsln se bashku emrln e ob[ekuL.

nxeneslL dallo[ne ungullln P dhe e shqiptojn
at disa her.

Zhvillim dhe ndr-
nm n[ohur|sh

Hapi i tret Msuesi paraqet shkronj p, e shqipton dhe krkon
q edhe nxnsit t bjn t njjtn gj.
Msuesi shkruan P n tabel dhe krkon q nxnsit
La shkrua[ne ne LabelaL plasuke ose ne formaLe leLre.
Nxnsit shqiptojn P dhe me pas e vlzaLo[ne ne
a[er, duke nd[ekur levlz[en e mesueslL.
Nxnsit shkruajn Pne Labele ose ne formaLe
letre dhe m pas n Abetaren e Puns.
Hapi pest nxeneslL ploLeso[ne shkron[en Le qaleL ku mungon
dhe me pas lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL globale
nxeneslL ploLeso[ne shkron[en Le qaleL e qal-
orit t Abetares s Puns dhe m pas shkruajn
edhe qaleL globale.
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL e perlmeve ne
Abetaren e Puns.
Nxnsit ngjyrosin perimet.

Hapi i shtat Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon
dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore P.
Plotsojn PaL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes.
Krkon q nxnsit t vrejn pamjen n Abetares s
unes dhe asln per parkun e lo[erave.
nxeneslL asln per parkun e lo[erave.
Detyr T shkruajn dy rreshta me P. Dy rreshta me Pdhe dy Le L[era me qaleL globale.
18. TINGULLI DHE SHKRONJA NJ
Tema Cb[eknva Strategji dhe teknika Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronjat
NJ

Numrat
1e shqlpLo[e ungu[L NJ.
1e shkrua[n graken e NJ.
1e komenLo[e guren ne llbrln e AbeLares,
duke folur per numraL.
1e lexo[e globallshL qaleL.
1e ng[yrose gura dhe elemenLe shkrlml
q lidhen me shkronjn NJ.
Pun n dyshe,
Bashkbisedim.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
T menduarit
1eksu,
lapsa, e-
tore,
Materiale,
vlzauml,
Cu, gura,
shkronja
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Mouvlml unlme dore/formlm ob[ekLesh me volum
Hapi 1 Msuesi krkon q nxnsit t bjn me plastelin nj
njsh dhe m pas shpallin njshin m t bukur.
Nxnsit bjn me plastelin nj njsh dhe m pas
be[ne n[e ekspozlLe.
Vendosin s bashku se cili sht njshi m i bukur.
Hyrja Diagrami i Venit
88
Hapi i dyt

Mesuesl shqlpLon dlsa f[ale dhe kerkon qe nxeneslL
Le Lhone se fare kane Le perbashkeL: 1, 100, 1000,
11, n[olla, n[erlu, n[eh, n[ofLon.
E shkruar me ngjyr t kuqe dallohet shkronja NJ.
nxeneslL dallo[ne se ne grupln e qaleve qe lexon
mesuesl, e perbashkeLa eshLe ungulll NJ.

Nxnsit dallojn shkronjn NJ.
nderum n[o-
hurish
Hapi i tret
Msuesi paraqet shkronjn Nj t shkruar n drras
ose ne fleLe Le medha dhe e shqlpLon.
Krkon q edhe nxnsit ta shqiptojn.
Me pas e vlzaLon ne a[er dhe ne derrase.

Nxnsit shqiptojn nj dhe me pas e vlzaLo[ne ne a[er,
duke nd[ekur levlz[en e mesueslL.
Nxnsit shkruajn nj ne Labele apo ne formaLe leLre,
me pas ne eLoren e punes dhe ne fund ne AbeLaren
e Puns.
Hapi pest Msuesi krkon q nxnsit t plotsojn shkronjn
nj Le qaleL ku mungon dhe me pas Le lexo[ne dhe
shkrua[ne edhe qaleL globale.
Nxnsit plotsojn shkronjn nj Le qaleL e qalorlL Le
AbeLares se unes dhe me pas shkrua[ne edhe qaleL
globale.
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln n[eshaL ne faqen per-
katse t Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln n[eshaL ne faqen perkaLese Le
Abetares s Puns.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon
dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore n!.
loLeso[ne n[ aL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes.
Detyr T shkruajn dy rreshta me NJ. uy rreshLa me n! dhe me qaleL globale.
19. TINGULLI DHE SHKRONJA O
1emo Cb[ekuva Strategji dhe
teknika
NdrthuRja Shprehi q
zhvlllohen
Burime
T njoh, t shqiptoj e t shkruaj sakt shkro-
njat O.
1e shkrua[e globallshL qale qe permba[ne shkro-
njat O.
1e dallo[e shkron[aL C ne Lrup Le qaleve Le ndry-
shme, sl: ora, moLorl, LorLa, LeLa, Lopl, Lrenl, uk-
tak etj.
1e pasuro[e qalorln me qale qe permba[ne shkro-
njat O dhe q lidhen me temn e lojrave.
Pun n
dyshe,
Bashkbisedim
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL
e
vmendjes
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat
o t shoqruara
me emrtimet
perkaLese,
Kaset me kngn
1rlng zll[a",
v[ersha Cra".
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| kr[et d|skunm| Pun n grupe
Hapi 1 Mesuesl ka fuLur ne kuune e fshehLe dlsa ora dhe
disa lodra robotsh.
Mesuesl l ndan ne dy grupe slpas pelqlmlL: grupl qe
pelqen oreL dhe grupl l robouL.
CrganlzoheL n[e rr[eL dlskuuml: fare pelqen po, [o,
pse?
Msuesi krkon q nxnsit t prshkruajn objek-
LeL slpas dlsa clleslve Le veanLa Le Lyre, sl: vjetetslo,
bokotlo, uk-toko pe bejoe, lotteslo pe ketceo (topl)
etj.
Nxnsit i prekin dhe ndahen n dy grupe sipas plqimit.
Nxnsit e ndar n grupe diskutojn dhe argumentojn
perse u pelqen n[era apo L[eLra (ora/robou).
Nxnsit do t ndahen n dy grupe. N njrin grup do t
mblidhen nxnsit q kan sjell ora dhe n grupin tjetr
nxnsit q kan sjell topo.
Nxnsit do t bjn prshkrimin e ors dhe t topit q kan
s[elle, duke pershkruar dlka Le veanLe Le Lyre, sl: vjetetslo,
bokotlo, uk-toko pe bejoe, lotteslo pe ketceo (topl) etj.
Nxnsit do t votojn pr orn dhe topin q u plqen m
tepr.
89
Hyrja Vzhgim /demonstrim
Hapi i dyt

Mesuesl paraqeL f[alen ora dhe roboLl dhe kerkon
qe nxeneslL Le dallo[ne se fare kane Le perbashkeL.
Msuesi me nxnsit shqiptojn shkronjn o disa
her
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lhone qale qe kane
n trup t tyre shkronjn O.
Nxnsit gjejn shkronjn O
Nxnsit shqiptojn bashk me m-suesin.
nxeneslL Lhone qale qe permba[ne shkron[en o.
Ndrnm
njohurish
Hapi i tret Msuesi paraqet shkronjn O t shkruar n
derrase apo ne fleLe Le medha dhe e shqlpLon.
Krkon q edhe nxnsit ta shqiptojn.
Me pas, e vlzaLon ne a[er dhe ne de-rrase.

nxeneslL shqlpLo[ne o dhe me pas e vlzaLo[ne ne a[er, duke
nd[ekur levlz[en e mesueslL.
nxeneslL shkrua[ne C ne Labele apo ne formaLe leLre.
M pas n Abetaren e Puns.
Hapi pest Msuesi krkon q nxnsit plotsojn shkronjn
C Le qaleL ku mungon dhe me pas lexo[ne dhe
shkrua[ne edhe qaleL globale.
nxeneslL ploLeso[ne shkron[en C Le qaleL e qalorlL Le Abe-
Lares se unes dhe me pas shkrua[ne edhe qaleL globale.
Hapi i gjasht Msuesi krkon t ngjyrosin rratht n Abetaren e
Puns.
Nxnsit ngjyrosin rratht n Abetaren e Puns.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q
mungon dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore C.
loLeso[ne o aL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes.
Detyr T shkruajn dy rreshta me O. uy rreshLa me C dhe me qaleL globale.
TEST 1
EMRI 1. Qarko A U O: A g. AnAnAS u g. u!ku C g. 8C8C1l
2. PLOTSO
FIG FIG FIG FIG
R I U
R B T I L F A N T I I U
90
4. SHKRUAJ.
A
M
P
K

20. TINGULLI DHE SHKRONJA Q
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
NdrthuRja Shprehi q zhvil-
lohen
Burime
Tingulli
dhe shkro-
njn Q


C?1L1l
T njoh, t shqiptoj e t shkruaj sakt
shkronjn Q.
1e shkrua[e globallshL qale qe permba[ne
shkronjat Q.
1e dallo[e shkron[en C ne Lrup Le qaleve
t ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale qe permba[ne
shkronjn Q dhe q lidhen me temn e
qyLeuL.

Pun n dyshe,
Bashkbisedim.
1e folurlL,
T shkruarit
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit.

Objekte
ose gura
objektesh,
emrat e
t cilave i
prmbajn
shkronjat
Q t
shoqruara
me
emrtimet
prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Mouvlml Loj-enigm/gjegjza
Hapi i par Mesuesl ben pyeL[e, nxeneslL duheL Le g[e[ne ob[ekun:
LshLe kafshe
Ka vesh t
gjat
Lua[me me Le
Jeton edhe
brenda,
edhe jasht
Jetojm s
bashku.
Ka shum pal-
late.
Ka shum
parqe.
Ka shum
lulishte.
Ka shum
makina.
Ngado q t shkosh del
erserl ne Le n[e[un
vend.
sht e kuqe.
sht rrumbullake.
sht e mbl.

nxeneslL ne baze Le pershkrlmlL Le mesuesl
g[e[ne emraL: qenl, qyLeu, qendra, qershla
etj.


91
Hyrja Ushtr|me fonenke
Hapi i dyt

Mesuesl paraqeL me foLo e me f[ale qeni, qyten, qendro.
Msuesi me nxnsit shqiptojn shkronjn Q disa her.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lhone qale qe kane ne Lrup Le Lyre
shkronjn Q.
Nxnsit gjejn shkronjn Q.
Nxnsit shqiptojn bashk me msuesin.
nxeneslL Lhone qale qe permba[ne shkro-
njn Q.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Demonstrim Ushtrime manipuluese
Hapi i tret Msuesi paraqet shkronjn qLe shkruar ne derrase apo ne eLe
t mdha dhe e shqipton.
Krkon q edhe nxnsit ta shqiptojn.
Me pas, e vlzaLon ne a[er dhe ne derrase.
Nxnsit shqiptojn qdhe me pas e vlzaLo-
[ne ne a[er duke nd[ekur levlz[en e mesueslL.
Nxnsit shkruajn nj n tabel apo n
formaLe leLre, me pas ne AbeLaren e unes.
Hapi pest Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le ploLeso[ne shkron[en C Le qaleL
ku mungon dhe me pas lexo[ne dhe shkrua[ne edhe qaleL
globale.
nxeneslL ploLeso[ne shkron[en C Le qaleL
e qalorlL Le AbeLares se unes dhe me pas
shkrua[ne edhe qaleL globale.
erforclm vlzaum/shkrlm global
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen perkaLese Le Abe-
tares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln guraL e faqes perkaLese
t Abetares s Puns.

Hapi i shtat Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon dhe
shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore C.
Plotsojn nj aL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se
Puns.
Detyr T shkruajn dy rreshta me Q. uy rreshLa me C dhe dy Le L[ere me qaleL
globale.
21. TINGULLI DHE SHKRONJA R, RR
Tema Cb[eknva Strat-
egji
dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronjat R,
RR
N RRUG
T njoh, t shqiptoj e t shkruaj
sakt shkronjat R, RR.
1e shkrua[e globallshL qale qe perm-
bajn shkronjat R, RR.
T dalloj shkronjat R, RR n trup t
qaleve.
1e pasuro[e qalorln me qale qe perm-
bajn shkronjat R, RR dhe q lidhen
me temn.
Pun n dyshe
Bashkbisedim
1e folurlL
T shkruarit
ArL/vlzaum,
muzlke,
MaLemauke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes.
Objekte ose
gura ob[ek-
tesh, emrat
e t cilave
i prmba-
jn shkronjat
R, RR t
shoqruara
me
emrtimet
prkatse.
92
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? Mjetet far do t b[n nxns|t?
Monv|m| kr[et d|skunm|
Hapi i par Msuesi u thot nxnsve t
deg[o[ne me vemend[e dlsa zhurma
qe a[o l ka lnclzuar ne rruge:
borl maklnash, frena, zera, alarm
policie, bilbili etj.
Nxnsit duhet t gjejn se ku sht
ky vend n t cilin dgjohen kaq
zhurma.
Al kerkon qe nxeneslL Le asln per
zhurmaL e qyLeuL per aLe qe u pelqen
dhe at q nuk u plqen.
Nxnsit gjejn se ku bhen kto
zhurma.


Nxnsit diskutojn n lidhje me
temn.
Hyrja Demonstrim
Hapi i dyt

Mesuesl u paraqeL dlsa flgura me
emrat posht tyre, disa me nj R dhe
disa me dy RR.
kobou, tete, otlo
ktlpl, ttoqo, ttoto
Krkon q nxnsit t shqiptojn m
pare qaleL qe [ane me R t but dhe
me pas qaleL qe [ane me RRLe forLe.

nxeneslL shqlpLo[ne qaleL slpas
udhezlmeve.
Zhvillim dhe
nderum n[ohurlsh
Demonstrim pune, n grupe
Hapi i tret Mesuesl l ndan qaleL ne dy grupe ne
qale me R t but dhe me RRLe forLe.
Krkon nga nxnsit t ndar n
grupe dyshe Le Lhone qale me RR dhe
Le g[e[ne nese qala eshLe me RR t
forLe apo me R t but.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL dhe
ndahen ne grupe slpas qaleve qe
kane Lhene: ne n[eren ane, aLa
qe kane Lhene qale me 8 Le buLe
dhe, n ann tjetr, grupi q ka
Lhene qale me RRLe forLe.
Hapi i pest Msuesi shkruan ose paraqet n
derrase ne dy grupe qaleL qe kane R
dhe RR
M pas shqipton r dhe rr dhe krahas
tyre vendos shkronjat prkats
vlzaLon ne a[er R dhe RR.
Krkon t plotsojn R dhe RR n
qaleL qe lu mungon ne AbeLaren e
Puns.
kerkon Le shkrua[ne qaleL globale
sipas shkronjave R, RR.

Nxnsit shqiptojn dhe shkrua-
jn n ajr shkronjn R dhe RR.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln
r dhe rr.
Shkruajn rreshta me R RR n
Abetaren e Puns.
Nxnsit plotsojn r dhe rr n
qaleL e dhena ne llber ne faqen
prkatse.
nxeneslL shkrua[ne qaleL
globale.
rforc|m
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne
faqen perkaLese Le AbeLares se unes.
nxeneslL ng[yrosln ne faqen ne
faqen perkaLese Le maklnaL ne
kryqezlm Le qyLeuL.
93
Hapi i shtat Nxnsit shkruajn shkronjat,
plotsojn shkronjn q mungon dhe
shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore R, RR.
Plotsojn R, RR, atje ku mun-
gon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e
Abetares s Puns.
uL1?8L T shkruajn dy rreshta me R, RR. Dy rreshta me R, RR dhe me
qaleL globale.
22. TINGUJT DHE SHKRONJAT S, SH
Tema Cb[eknva Strat-
egji
dhe
tekni-
ka
Ndrthurja Shprehi
q zhvi-
llohen
Burime
Tingulli
dhe
shkro-
njat S,
SH


SEMA-
FORI
T njoh, t shqiptoj e t shkruaj sakt
shkronjat S, SH.
1e shkrua[e globallshL qale qe permba[ne
shkronjat S, SH.
T shkruaj dhe dalloj shkronjat S, SH n
Lrup Le qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale dhe shpreh[e
q prmbajn shkronjat S, SH dhe q lidhen
me temn.
Pun n
dyshe,
Bashkbi-
sedim
1e folurlL,
T shkru-
arit,
Art/
vlzaum,
muzlke.

T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit.

Objekte ose
gura ob[ek-
tesh, emrat
e t cilave i
prmbajn
shkronjat s, sh
t shoqruara
me emrtimet
prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Lo[a e semafor|t: Loj n role
Hapi i par
nxeneslL be[ne n[e semafor me kuu karLonl.
ne mes Le klases rrl n[e nxenes, l clll ka hyre ne n[e kuu
Le bere sl semafor dhe mban ne duar Lre shlrlLa me
ngjyr t kuqe, t gjelbr dhe t portokalli.
LuheL roll l semaforlL, klasa kLheheL ne n[e rruge. ne
mes Le klases rrl n[e semafor nxenes ose mesues me
komanda ko/o.

nxeneslL levlzln slpas komandave qe
[ep nxenesl semafor ne klase.
Lo[a vazhdon per pak mlnuLa.

Hyrja Loj n role/demonstrim
Hapi i dyt Msuesi paraqet dy nxns, t cilt mbajn dy shkronja
n dor, njra Sdhe tjetra H, dhe LhoLe:
k[o eshLe shkron[a s". or po L'l bashko[me e L'l lldhlm
prdore me h na del shkronja SH.
Pra, sot do t msojm pr Sdhe pr SH.
1honl Lanl dhe mendonl n[e qale qe ka ungullln S, SH.
nxeneslL Lhone qale qe kane ne Lrup
Le Lyre ungullln S.
Me pas Lhone qale qe kane ungullln
SH.
2hv||||m dhe ndrnm
njohurish
Demonstrim
Hapi i tret Mesuesl paraqeL foLoL dhe qaleL perkaLese ne bashkesl:
Bashksia a, qale dhe foLo qe kane S.
Bashksia b, qale dhe foLo qe kane SH.
kerkon qe nxeneslL Le shqlpLo[ne qaleL me S, m pas me
SH.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL e Le dy[a
grupeve q ka nxjerr msuesi
94
Hapi katrt Msuesi shkruan ose paraqet n drras dy shkronjat s
dhe sh.
vlzaLon ne a[er s dhe Sh.
Krkon t plotsojn s dhe shne qaleL qe u mungon ne
Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkron[ave S, SH.

nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln s dhe
sh.
Shkruajn me S, SH rreshtat n Abe-
taren e Puns.
Nxnsit plotsojn s dhe shne qaleL
e AbeLares se unes ne faqen per-
katse.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale.
rforc|m vlzaum/ushLrlme manlpuluese
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln n[eshaL ne faqen perkaLese
t Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln ne faqen perkaLese
maklnaL ne kryqezlm Le qyLeuL.
Hapi i shtat udhezon Le shkrua[ne shkron[aL, Le ploLeso[ne shkro-
n[en qe mungon dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore S, SH.
Plotsojn S, SH atje ku mungon n
qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares
s Puns.
Detyr udhezon Le shkrua[ne dy rreshLa me S, Shdhe qale
globale.
Shkruajn dy rreshta me S, SH dhe me
qaleL globale.
23. TINGULLI DHE SHKRONJA T
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi
q zhvi-
llohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja T
Mjetet e trons-
pornt

T njoh, t shqiptoj e t
shkruaj sakt shkronjat T.
1e shkrua[e globallshL qale qe
prmbajn shkronjat T.
T dalloj shkronjat T n trup
Le f[aleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale qe
prmbajn shkronjat T dhe q
lidhen me temn.
Lo[e ne
role,
pun n
grupe,
bashkbi-
sedim,
vlzaum,
lmlum
T
folurlL,
T
shkru-
arit,
Art/
vlzaum,
muzlke.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes.
Cb[ekLe ose gura ob-
jektesh, emrat e t cilave
i prmbajn shkronjat
t, t shoqruara me
emrtimet prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Tregojm histori, imitojm zhurma, loj n role
Hapi i par Mesuesl paraqlL ne derrase dlsa foLo: hellkopLer, LrageL,
traktor, tren.
kerkon nga nxeneslL qe seclll Le zg[edhe n[erln pre[ Lyre
dhe Le LhoLe n[e hlsLorl rreLh m[euL qe ka zg[edhur.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le lmlLo[ne zhurmen e seclllL
m[eL. Mesuesl pyeL:
fare kane Le perbashkeL keLo m[eLe? erse na
sherbe[ne?
nxeneslL zg[edhln m[eun dhe per dlsa
minuta mendohen. M pas, tregojn nj
ngjarje, mbresa ose dshira.
nxeneslL lmlLo[ne brenda mundeslve zhur-
ma t ndryshme.
Nxnsit prgjigjen T.
Hyrja Demonstrim

95
Hapi i dyt

Mesuesl, se bashku me foLoL e m[eLeve Le meslperme,
shfaq edhe emraL perkaLes, ku shkron[a T sht me ngjyr
t njjt te t gjith emrat.
yeL se fare kane Le perbashkeL.
Mesuesl shqlpLon ungullln 1 dhe kerkon qe edhe nxeneslL
ta shqiptojn.

Nxnsit gjejn shkronjn T.
Nxnsit shqiptojn T.
2hv||||m dhe ndrnm
njohurish
Pun n grupe dyshe/demonstrim
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLo Le L[era, emraL e Le cllave kane
T.
I shqiptojn s bashku me nxnsit t ndara n rrokje, t
cllaL l shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas.
Ti-ra-na, tre-ni, ta-vo-li-na pa-ta-te etj.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe, duke gjetur
dhe shqlpLuar qale qe kane 1.
nxeneslL shqlpLo[ne emraL e foLove dhe
duke i ndar n rrokje, me duar gjejn se
ne cllln pozlclon qendron TLe keLo qale.
nxeneslL shqlpLo[ne qale Le ndryshme
duke imituar msuesen.
nxeneslL ne grupe dyshe shqlpLo[ne qale
q prmbajn T.
Hapi katrt Msuesi shkruan ose paraqet n drras dy shkronjat T.
vlzaLon ne a[er 1 dhe kerkon Le ploLeso[ne 1 ne qaleL qe u
mungon n Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale me 1.

nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln T
Shkruajn tre rreshta n Abetaren e
Puns.
nxeneslL ploLeso[ne ne qaleL e dhena ne
libr.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale.
rforc|m V|zanm] shkr|m g|oba|
Hapi i pest Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen perkaLese Le
Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln ne faqeL perkaLese
elementet e shkrimit ovale dhe ngjyrosin
topin.

Hapi i gjasht Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q mungon
dhe shkrua[ne qaleL globale .
Shkrua[ne ne eLore 1.
Plotsojn t kur mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se
unes: Lopl dhe Lrenl.
uL1?8L 1e shkrua[ne dy rreshLa me 1 dhe dy me qale globale. uy rreshLa me 1 dhe dy me qale globale.
24. TINGULLI DHE SHKRONJA Th
Tema Cb[eknva Teknika stra-
tegji
Ndrthurja Shprehi q zhvi-
llohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja Th

T njoh, t shqiptoj
e t shkruaj sakt
shkronjn Th.
T shkruaj globalisht
qale qe permba[ne
shkronjat Th.
1e dallo[e ungulll/shk-
ronjat Th n trup t
qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln
me qale qe permba[ne
shkronjat Th dhe q
lidhen me temn.
Lo[e ne role,
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum,
lmlum
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes.
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat TH
t shoqruara me
emrtimet prkatse.
96
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| kec|nm dhe |m|nm] dramanz|m me hgura t ngr|ra
Hapi i par
Mesuesl lexon v[ershen: 1huLhuql" dhe kerkon qe nxeneslL Le
shprehen se fare ndle[ne pasl kane deg[uar v[ershen.
Mesuesl pyeL:
se [u ben Le qeshnl k[o v[ershe?"
Clla eshLe qala qe [u pelqen me shume ne keLe v[ershe?
Al kerkon qe nxeneslL La dramauzo[ne ose La lua[ne ne role v[er-
shen me gura Le ngrlra.
Ua lexon edhe njher vjershn.
n[e nxenes qe mban ne Lrup eukeLen e LhuLhuqlL dhe Le L[ereL
perreLh e Lallln, prlnderlL ne sfond dlsl Le Lurperuar. Mesuesl ben
nj skenar t vogl dhe ndan rolet.
Nxnsit shprehen rreth sjelljes
s thuthuqit.

nxeneslL perg[lg[en: ...sepse
feml[eL qe shLrembero[ne qaleL
dhe e asln keq g[uhen Le be[ne
per Le qeshur".
Fjala thuthuq
Pasi kan dgjuar disa her vjer-
shn e thuthuqit (nga msuesi),
nxeneslL dramauzo[ne nalen e
vjershs sipas roleve.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Mesuesl ndal Le f[ala thuthuq e shkruar n nj etiket, q e ka
n[e nxenes ne g[oks dhe veon pre[ sa[ shkron[en TH t shkruar
me ngjyr tjetr.
L prezanLon e shqlpLon dhe kerkon qe edhe nxeneslL La shqlpLo-
jn.
Tregohet e vmendshme q nse ka ndonj nxns q e shqipton
keq, ta ndihmon q ta shqiptoj drejt. Me ndihmn e nj lapsi q
e vendos horlzonLallshL mes buzeve dhe dhembeve Le nxeneslL
q ka problem, ai mund ta kaprcej problemin e shqiptimit.
keLe ushLrlm, mesuesl mund La ushLro[e edhe per ungu[ Le L[ere
t shqipes, t cilt te disa nxns nga prkdhelia, ose nga ndonj
problem l Lh[eshLe dlslekuk, l shqlpLo[ne gablm.
Nxnsit shqiptojn shkronjn
TH.
Nxnsit me probleme ushtro-
hen ne menyre Le veanLe per
ndreq[en e defekuL.
2hv||||m dhe ndrnm
njohurish
Pun n grupe, ushtrime manipuluese
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLo Le L[era, ku ka ungull/shkron[e Lh, sl:
thesi, thika, thoi, thupra etj.
kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe kane Lh ne Lrup Le
tyre.
I shqiptojn bashk me nxnsit t ndara n rrokje, t cilat i
shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las d[aLhLas:1ha-Le-sl-re, Lha-
t, the-ll-si.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe, duke gjetur dhe
shqlpLuar qale qe kane TH.
Nxnsit shqiptojn emrat e
foLove duke l ndare ne rrok[e.
Me duar g[e[ne se ne cllln pozl-
clon qendron Le keLo qale Lh-[a.
nxeneslL shqlpLo[ne qale Le
ndryshme, duke imituar
msuesen.
Nxnsit n grupe dyshe shqip-
Lo[ne qale qe permba[ne th.
Hapi pest Msuesi shkruan ose paraqet n drras shkronjn TH.
vlzaLon ne a[er TH dhe krkon t plotsojn THne qaleL ku
mungon n Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qaleL globale me th.

nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln
TH.
Shkruajn th n Abetaren e
Puns.
Nxnsit plotsojn th n Abe-
taren e Puns.
nxeneslL shkrua[ne qaleL
globale.
rforc|m
97
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen perkaLese Le Abe-
tares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln ne faqen
prkatse elementet ovale t
shkrimit dhe ngjyrosin thesin.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mungon dhe
shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore TH.
Plotsojn th kur mungon n
qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL ne
AbeLaren e unes: Lhesl, Lhlka.
Detyr T shkruajn dy rreshta me th. Dy rreshta me TH dhe dy me
qaleL globale.
25. TINGULLI DHE SHKRONJA X
Tema Cb[eknva Teknika stra-
tegji
Ndrthurja Shprehi q zhvi-
llohen
Burime
Tingulli dhe
shkronjat

T njoh, t shqiptoj e
t shkruaj sakt shkro-
n[aL x.
T shkruaj globalisht
qale qe permba[ne
shkron[aL x.
1e dallo[e shkron[aL x ne
Lrup Le qaleve Le ndry-
shme.
1e pasuro[e qalorln me
qale qe permba[ne shk-
ronjat Xdhe q lidhen
me temn.
loj-enigm,
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat X
t shoqruara me
emrtimet prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Bashkbisedim/Pun n grupe dyshe/Loj bingo
Hapi i par
Mesuesl u LhoLe feml[eve se ka ne mend emraL e dy
g[erave: n[era eshLe sl n[e mlze qe uLuron, por ka n[e
cllesl Le veanLe, ndersa L[eLra eshLe n[e qale qe Lregon
se si sht.
kerkon qe nxeneslL La g[e[ne se per fare beheL qale.
Nxnsit kan t drejt t pyesin deri n pes her
(alLernauva).
kur g[endeL qala, mesuesl shpall LueslL e lo[es bingo.

Nxnsit mendohen, bashkbisedojn me njri-
L[eLrln dhe pyesln mesuesln permes alLernauvave
q u ka lejuar.
Hyrja
Hapi i dyt

Pasi nxnsit kan gjetur emrin e xixllonjs, msuesi
shfaq guren ose foLon e xlxellon[es dhe qalen: emrln
e sa[ nen foLo.
Msuesi krkon q nxnsit ta shqiptojn s bashku me
Le emrln e xlxellon[es dhe Le Lhone se fare vene re kur
e shqiptojn n rrokje xi-x-llo-nja, sa her e dgjojn
ungullln x.
Mesuesl paraqeL ungullln x dhe u LhoLe nxenesve qe La
shqlpLo[ne aLe dlsa here, nen udheheq[en e u[.
Al pyeL: fare ben xlxellon[a?"
yeL fare e bashkon qalen xlxellon[a me qalen xlxellon
(paraqeL Le dy[a eukeLaL dhe nxeneslL duheL Le dallo[ne
x e shkruar dy here ne Le dy[a eukeLaL.

Nxnsit prgjigjen duke dalluar se e dgjojn dy
here ungullln x.
nxeneslL shqlpLo[ne ungullln x disa her.
nxeneslL perg[lg[en: xixllon.
Nxnsit dallojn x e shkruar dy her n t dyja
qaleL.
98
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Demonstrim/Pun n grupe dyshe
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLoL Le L[era emraL e Le cllave
kan x. 1regon sl formoheL: kryqezon duarL, merr dy
lapsa dhe l kryqezon: oxeoes, lexoo, oxltoo, oxlo.
kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe kane x n
trup t tyre.
I shqiptojn bashk me nxnsit t ndara n rrokje dhe
l shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas.
Nx-ns, le-xon, nxi-ton etj.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe, duke
g[eLur dhe shqlpLuar qale qe kane x.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne ne Labelen plasuke
apo ne eLe leLre ne permasa Le medha.
kerkon qe nxeneslL Le shqlpLo[ne qaleL qe LhoLe
mesuesl ose Le lexo[ne guraL.
nxeneslL Lhone qale Le L[era qe kane ungullln Xn
trup t tyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane x n trup t
Lyre Le ndara ne rrok[e, duke dalluar pozlclonln qe
kan.
Hapi pest Msuesi shkruan ose paraqet n drras dy shkronjat
X.
vlzaLon ne a[er x dhe krkon t plotsojn Xn Abe-
taren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qaleL globale slpas shkron[ave X.

nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln X.
Shkruajn Xn rreshtat n Abetaren e Puns
Nxnsit plotsojn x n Abetaren e Puns.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale.
rforc|m un e pavarur v|zanm]shkr|m g|oba|
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen perkaLese
t Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln ne faqen perkaLese, elemenLeL
ovale Le shkrlmlL dhe ng[yrosln guren ne faqen
prkatse.

Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mungon
dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore X.
L ploLeso[ne aL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL ne AbeLaren e unes:
xixa, xixllonja.
Detyr T shkruajn dy rreshta me Xdhe dy Le L[ere me qale
globale.
Dy rreshta me Xdhe dy Le L[ere me qaleL globale.
26. TINGULLI DHE SHKRONJA Xh
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja Xh

T njoh, t shqiptoj e t
shkruaj sakt shkronjn Xh.
1e shkrua[e globallshL qale qe
prmbajn shkronjn Xh.
T dalloj shkronjn Xh n
Lrup Le f[aleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale
q prmbajn shkronjat Xh
dhe q lidhen me temn.
uramauzlm me
gura Le ngrlra,
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum,
pun e pavarur.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
dram.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit.

Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat
XH t shoqruara
me emrtimet
prkatse.
99
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Dramanz|m prra||e
Hapi i par Msuesi u thot nxnsve se do t tregoj nj
prrall dhe m pas nxnsit do t luajn n role t
ndar n grupe.
Msuesi tregon prralln e xhuxhmaxhuxhve. Krkon
q ta tregojn 1-2 nxns.
Msuesi krkon q 1-2 nxns t ritregojn vetm
p[esen e fundlL, menyren sl mbylleL perralla.
Msuesi e ndan klasn n grupe me nga 4 nxns,
njri do t jet princi, njra borbardha dhe dy t
tjer do t imitojn kalin, ndrsa t tjert, xhuxhmax-
huxht, rrin prreth tyre.
1e kaLer se bashku do Le krl[o[ne guren e fundlL Le
perralles: borebardha mbl kale dhe prlncl duke sho-
qruar princat prreth.
do grup do t jet me nga 10-11 nxns.
Mesuesl kerkon Le shpalleL grupl Lues nga nxeneslL,
Le clleL vlereso[ne lnLerpreumeL e Lyre.
Nxnsit dgjojn prralln ose e shohin n monitor
nse krijohet mundsia.
1-2 nxns e tregojn prsri prralln.
1-2 nxns tregojn mbylljen e prralls.
Nxnsit t ndar n grupe interpretojn njri pas tje-
LrlL perfundlmln e borebardhes me shLaLe xhuxhmax-
huxht.
nxenesl pasl kane bere lnLerpreumeL vlereso[ne grupln
q e interpretoi m mir.
Hyrja Demonstrim
Hapi i dyt

asl nxeneslL kane perfunduar lnLerpreumeL, mesuesl
mban pran vetes xhuxhmaxhuxht.
M pas krkon q nxnsit ta shqiptojn emrin xhux-
hmaxhuxh 2-3 her.
Msuesi krkon q nxnsit ta shqiptojn bashk me
Le emrln e xhuxhmaxhuxhlL dhe Le Lhone se fare
vn re kur e shqiptojn n rrokje xhuxh-mo xhu-
xht sa here e deg[o[ne ungullln xh ne keLe qale.
Msuesi paraqet shkronjn Xh dhe u thot nxnsve
qe La shqlpLo[ne aLe dlsa here nen dre[umln e sa[.
Nxnsit shqiptojn emrin xboxbmoxboxb.
nxeneslL shqlpLo[ne ungullln x disa her.
Nxnsit prgjigjen xhuxh-mo-xhu-xht.
Nxnsit dallojn XH.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Pun n grupe dyshe/demonstrim
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLo Le L[era emraL, e Le cllave
kan xh: xboml, xbopl, xboketo, vollxbe.
kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe kane ne
trup t tyre xh.
I shqipton bashk me nxnsit t ndara n rrokje
dhe l shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas:
xbo-ke-to, vo-ll-xbe.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe, pr t
g[eLur dhe shqlpLuar qale qe kane XH.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne XH ne Labelen plasuke
ose ne eLe leLre ne permasa Le medha.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL qe LhoLe mesuesl ose lexo-
[ne guraL.
nxeneslL permendln qale Le L[era qe kane ungullln Xh
n trup t tyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane xh n trup t tyre t
ndara ne rrok[e, duke dalluar pozlclonln qe kane.
Hapi i katrt Msuesi shkruan ose paraqet n drras shkronjn
Xh.
vlzaLon ne a[er xh dhe krkon t plotsojn Xh n
qaleL qe u mungon ne AbeLaren e unes.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkron[es Xh.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln Xh.
Shkruajn Xh n rreshtat n Abetaren e Puns.
Nxnsit plotsojn xh n Abetaren e Puns.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale.
100
erforclm vlzaum
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen per-
katse t Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln ne faqen perkaLese elemenLeL
ovale Le shkrlmlL dhe ng[yrosln guren qendrore,
xboxbet dhe xhupaL ne krye Le faqes.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mun-
gon dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore Xh dhe e plotsojn kur mungon
ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL ne AbeLaren e unes: xlxa,
xixllonja.
uL1?8L T shkruajn dy rreshta me Xh.
1e g[e[ne ne gazeLa dhe Le qarko[ne qale qe kane ne
trup t tyre shkronjn Xh.
Dy rreshta me Xhdhe dy Le L[ere me qaleL globale dhe
qarklm qalesh me Xhne gazeLa.
27. TINGULLI DHE SHKRONJA Z
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja Z


T shqiptoj e t shkruaj
sakt shkronjn Z.
1e shkrua[e globallshL qale qe
prmbajn shkronjat Z.
T dalloj shkronjat Zn trup
Le qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale
q prmbajn shkronjat Z
dhe q lidhen me temn.
Lo[e-enlgme,
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL
e
vmendjes.
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat Z
t shoqruara me
emerumeL per-
katse.
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| Loj-enigm, bashkbisedim, pun n grupe dyshe,
v|zanm
Hapi i par Mesuesl u LhoLe feml[eve se ka ne mend n[e emer.
Ai do ta prshkruaj.
nxeneslL do La vlzaLo[ne. kush e vlzaLon me bukur
shpallet piktori m i mir i klass.

1e g[lLhe e keml n[e Le ulle. LshLe e kuqe. LshLe e
rrumbullakt.
do dlLe e deg[o[me keLe f[ale. er Le kendoheL,
Lhuhen f[ale Le bukura, vlzaLoheL.
ne momenun kur n[e nxenes e g[en l parl duar-
trokitet. Kush di ndonj kng pr nnn edhe e
kendon?
Me pas, nxeneslL llhen La vlzaLo[ne zemren.
Nxnsit dgjojn me vmendje.
Nxnsit mund t bjn edhe ndonj pyetje pr t
saktsuar mendimet.
asl kane g[eLur enlgmen, nxeneslL vlzaLo[ne zem-
rn.
Hyrja Demonstrim
101
Hapi i dyt

asl nxeneslL kane g[eLur emrln e zemres, mesuesl
shfaq guren ose foLon e zemres me emrln nen foLo.
Msuesi krkon q nxnsit ta shqiptojn bashk me
Le emrln e zemres.
Msuesi paraqet shkronjn Zdhe u thot nxnsve
q ta shqiptojn at disa her nn
udheheq[en e u[.
Mesuesl pyeL: CllaL [ane shpreh[eL me qalen zemer
qe [u pelqe[ne Le perdornl?"
Zemer, zemra e nenes. Mos u merzlL zemer, Le dua
zemer eL[.
Nxnsit prgjigjen kur e dgjojn z.
nxeneslL shqlpLo[ne dlsa here ungullln z.
nxeneslL perg[lg[en me shpreh[e qe kane qalen
zemer, Le cllen e kane deg[uar nga me Le rrlLurlL.

nderum n[ohurlsh Pun n grupe dyshe/demonstrim
Haipi i tret Mesuesl nx[err edhe foLo Le L[era, emraL e Le cllave
kane Z. 1regon se sl formoheL a[o dhe e vlzaLon ne
a[er, kerkon qe edhe nxeneslL Le be[ne Le n[e[un
veprim.
Mesuesl kerkon qale me Z zemer, zeber, vlzaum,
xhezve, zambak, ze, zakon eL[.
kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe kane z ne
trup t tyre.
I shqiptojn bashk me nxnsit t ndara n rrokje
dhe l shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas:
ze-mer, vl-za-um, xhe-zve.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe pr t
g[eLur dhe shqlpLuar qale qe kane z.
nxeneslL vlzaLo[ne ne a[er sl vepron mesuesl.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne ne Labelen plasuke
ose ne eLe leLre ne permasa Le medha.

nxeneslL Lhone qale Le L[era qe kane ungullln Z ne
trup t tyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane z n trup t tyre,
Le ndara ne rrok[e, duke dalluar pozlclonln qe aLo
kan.
ne grupe dyshe nxeneslL Lhone qale qe kane Z.
Hapi i pest Msuesi shkruan ose paraqet n drras shkronjn
Z.
vlzaLon ne a[er x dhe krkon q ta plotsojn Zn
vendet bosh n Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkron[ave Z.
Krkon q nxnsit t gjejn shkronjn Zne n[e faqe
gazeLash.

nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln Z.
Shkruajn Zn rreshtat n Abetaren e Puns.
Nxnsit plotsojn zne qaleL e llbrlL ne faqen
prkatse.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale ne AbeLaren e
Puns.
rforc|m V|zanm ]shkr|m g|oba|
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne AbeLaren e
Puns.
Nxnsit ngjyrosin elementet ovale t shkrimit
dhe ng[yrosln guren ne lllm Le faqes.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mun-
gon dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore.
Plotsojn zkur mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL ne AbeLaren e unes:
zemra, zebra.
uL1?8L T shkruajn dy rreshta me Z.
ne eLe revlsLe ose gazeLe Le g[e[ne 3 qale qe kane
shkronjn Z.
Shkrua[ne dy rreshLa me z dhe dy Le L[ere me qale
globale.
ne n[e faqe llbrl, gazeLe apo revlsLe g[e[ne 3 qale
qe kane shkron[en z ne Lrup Le Lyre.
102
28. TINGULLI DHE SHKRONJA V
STRUKTURA E ORS S MSIMIT
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkronja V


vtopojme
T shqiptoj e t shkruaj
sakt shkronjn V.
1e shkrua[e globallshL qale qe
prmbajn shkronjat V.
T dalloj shkronjat v n trup
Le qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale
q prmbajn shkronjat v
dhe q lidhen me temn.
Stuhi mendimi
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL
e
vmendjes.
Cb[ekLe ose gura ob-
jektesh, emrat e t
cilave i prmbajn shk-
ronjn V t shoqruara
me emrtimet
prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Monv|m| V|zanm
Hapi 1 Mesuesl u LhoLe dlsa qale nxenesve dhe kerkon pre[ Lyre Le
Lhone se me fare lldhen aLo:
vlzoum vlje vlzote,
votke, vole, vozlt.
Mesuesl kerkon se fare kane Le perbashkeL f[aleL e
msiprme.
nxeneslL g[e[ne se grupl l pare l qaleve lldhen me
vlzaumln.
Crupl l dyLe lldheL me levlz[en ne deL.
Grupi i tret lidhet me shkronjn V.
nxeneslL dallo[ne ungullln v.
Hyrja Demonstr|m]da|||m dhe ve|m nngu|||
Hapi i dyt

Mesuesl paraqeL dlsa foLo dhe qaleL nen Lo. uuke l
shqiptuar vet krkon q edhe nxnsit t bjn t njjtn
gj.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le veo[ne Llngullln qe kane Le
prbashkt.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL slpas perkaLeslse se
foLove.
nxeneslL perg[lg[en duke dalluar ungullln v.
nxeneslL shqlpLo[ne ungullln z dlsa here.
Ndrnm
njohurish
Pun n grupe dyshe
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLoL Le L[era, emraL e Le cllave kane v.
l shqlpLon duke l ndare me rrok[e: vl- zo-re, ve-ra, va-po-rl.
1regon se sl formoheL v, e vlzaLon ne a[er, kerkon qe edhe
nxeneslL Le be[ne Le n[e[un veprlm.
C[lLhashLu, nxeneslL Lhone qale qe kane v ne Lrupln e Lyre.
I shqiptojn bashk me nxnsit t ndara n rrokje, t cilat
l shoqeron me levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas.
vazo, Lelevlzor eL[.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe, pr t gjetur
dhe shqlpLuar qale qe kane v.
nxeneslL vlzaLo[ne ne a[er sl mesuesl.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne ne Labelen plasuke
apo ne eLe leLre ne permasa Le medha.

nxeneslL Lhone qale Le L[era qe kane ungullln v ne
trup t tyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane v ne Lrupln e
Lyre, Le ndara ne rrok[e, duke dalluar pozlclo-nln
q kan.
ne grupe dyshe, nxeneslL Lhone qale qe kane v.
103
Hapi i pest Msuesi shkruan ose paraqet n drras shkronjn V.
vlzaLon ne a[er v dhe krkon t plotsojn Vne qaleL qe u
mungon n Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkron[ave v.
kerkon qe nxeneslL ne n[e eLe gazeLe Le g[e[ne shkron[en
V.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln V.
Shkruajn v n Abetaren e Puns.
Nxnsit plotsojn Vne qaleL e AbeLares se
Puns.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale.
rforc|m V|zanm dhe shkr|m g|oba|
Hapi i gjasht Mesuesl kerkon Le ng[yrosln guraL ne faqen perkaLese Le
Abetares s Puns.
nxeneslL ng[yrosln Le faqen perkaLese elemenLeL
e shkrlmlL ovale dhe ng[yrosln guren ne lllm Le
faqes.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mungon dhe
shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore.
Plotsojn zaL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes:
zemra, zebra.
Detyr T shkruajn dy rreshta me V.
ne eLe revlsLe ose gazeLe Le g[e[ne 3 qale qe kane V.
Shkruajn dy rreshta me Vdhe dy Le L[ere me qale
globale.
ne n[e faqe llbrl, gazeLe ose revlsLe g[e[ne 3 qale
q kan shkronjn V n trup t tyre.
29. TINGULLI DHE SHKRONJA Y
STRUKTURA E ORS S MSIMIT
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli dhe
shkron[a ?


Ylberi
T shqiptoj e t shkruaj
sakt
shkron[en ?.
1e shkrua[e globallshL qale qe
permba[ne shkron[aL ?.
1e dallo[e shkron[aL ? ne Lrup
Le qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale
qe permba[ne shkron[aL ?
dhe q lidhen me temn.
Lo[e-enlgme,
pun n grupe,
bashkbisedim,
vlzaum.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL
e
vmendjes
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat
Y t shoqruara
me emrtimet
prkatse.
Zhvillimi i msimit
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
MOTIVIMI Gjegjza dhe vjersha pr ylberin
Hapi i par Mesuesl LhoLe dlsa g[eeg[eza per ylberln.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le vlzaLo[ne
ylberin.
araqeL n[e foLo para klases.
nxeneslL g[e[ne se per ke beheL qale.
nxeneslL vlzaLo[ne ylberln.
HYRJA Demonstr|m ]da|||m dhe ve|m nngu|||]arn-
kulim sakt
104
Hapi i dyt

Mesuesl paraqeL dlsa foLo: ylberl, ylll, pylll, dhe
f[aleL nen Lo. uuke l shqlpLuar veLe kerkon qe
edhe nxnsit t bjn t njjtn gj.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le veo[ne ungullln
q kan t prbashkt.
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lhone dlsa qale
ne Le cllaL deg[oheL ungulll y.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL slpas perkaLeslse se foLove.
Nxnsit prgjigjen duke dalluar y-n.
nxeneslL shqlpLo[ne ungullln y dlsa here.
nxeneslL Lhone qale qe permba[ne ungullln y.
Zhvillim dhe
ndrnm n[o-
hurish
Pun n grupe dyshe Carko[ne ? ne gazeLa dhe revlsLa, shkrua[ne dy rreshLa me ?
dhe dy rreshLa me qale globale.
Hapi i tret Mesuesl nx[err edhe foLo Le L[era, emraL e Le
cllave kane ?. l shqlpLon emraL e Lyre Le ploLe,
m pas duke i ndar me rrokje.
lbetl , ylll, zymbyll.
I shqiptojn bashk me nxnsit t ndara n
rrok[e, Le cllaL l shoqeron me levlz[eL e duarve
majtas djathtas.
1regon elemenun e perbashkeL ne keLo qale,
qe ndodheL ne pozlclone Le ndryshme.
Mesues[a Lregon sl formoheL ?, e vlzaLon ne
ajr, krkon q edhe nxnsit t bjn t
n[e[un veprlm.
kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe kane
y n trup t tyre.
Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe,
duke g[eLur dhe shqlpLuar qale qe kane ?.
nxeneslL shqlpLo[ne qaleL slpas mesueses duke e nd[ekur
at.
nxeneslL lexo[ne globallshL qaleL e ndara ne rrok[e dhe dal-
lo[ne vendln ku ndodheL y ne do qale.
nxeneslL vlzaLo[ne ne a[er ashLu sl mesuesl.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne ne Labelen plasuke ose ne
eLe leLre ne permasa Le medha.
ne grupe dyshe, nxeneslL Lhone qale Le L[era qe kane ungul-
lln ? ne Lrup Le Lyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane y n trup t tyre duke dal-
luar pozlclonln qe kane.
ne grupe dyshe, nxeneslL Lhone qale qe kane ?.
Hapi i katrt Msuesi shkruan ose paraqet n drras dy
shkron[aL ?.
vlzaLon ne a[er y dhe kerkon Le ploLeso[ne ?
ne qaleL ne AbeLaren e unes ku k[o shkron[e
mungon.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkro-
n[ave ?.
kerkon qe nxeneslL ne eLe gazeLe Le g[e[ne
shkron[en ?.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln ?.
Shkruajn y n Abetaren e Puns.
nxeneslL ploLeso[ne ? ne qaleL e AbeLares se unes ne faqen
prkatse.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale ne faqen perkaLese.
rforc|m
1regon sl formoheL y, e vlzaLon ne a[er, kerkon qe edhe nxeneslL Le
be[ne Le n[e[un veprlm. kerkon qe edhe nxeneslL Le Lhone qale qe
kan y n trup t tyre. Msuesi krkon t punojn n grupe dyshe,
duke g[eLur dhe duke shqlpLuar qale qe kane ZP.
nxeneslL ne grupe dyshe Lhone qale Le L[era qe kane ungullln y
n trup t tyre.
nxeneslL shqlpLo[ne qale qe kane y ne Lrup Le Lyre, Le ndara ne
rrok[e, duke dalluar pozlclonln qe aLo kane.
nxenesl ne grupe dyshe Lhone qale qe kane y.
Hapi i pest Msuesi krkon t ngjyrosin njshat n Abe-
taren e Puns.
Nxnsit ngjyrosin ylberin, elementet ovale t shkrimit dhe
ng[yrosln guren ne fund Le faqes perkaLese.
105
Hapi i gjasht Shkruajn shkronjat plotsojn shkronjn q
mungon dhe shkrua[ne qaleL globale.
Shkrua[ne ne eLore.
loLeso[ne ? aL[e ku mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se unes: ylll, ylberl.
Detyr 1e shkrua[ne dy rreshLa me ?.
ne eLe revlsLe ose gazeLe Le g[e[ne 3 qale qe
kane ?.
uy rreshLa me ? dhe me qaleL globale.
ne n[e faqe llbrl gazeLe apo revlsLe g[e[ne 3 qale qe kane
shkron[en ? ne Lrup Le Lyre.
30. TINGULLI DHE SHKRONJA ZH
STRUKTURA E ORS S MSIMIT
Tema Cb[eknva Strategji dhe
teknika
Ndrthurja Shprehi q
zhvillohen
Burime
Tingulli
dhe shkro-
n[a zh


T shqiptoj e t shkruaj sakt
shkronjn ZH.
1e shkrua[e globallshL qale qe
prmbajn shkronjat ZH.
T dalloj shkronjat Zh n trup t
qaleve Le ndryshme.
1e pasuro[e qalorln me qale qe
prmbajn shkronjat ZH dhe q
lidhen me temn.
Lo[e-enlgme,
pun n grupe
bashkbisedim,
vlzaum.

1e folurlL,
T shkruarit,
ArL/vlzaum,
muzlke.
T lexuarit
global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes
Cb[ekLe ose gura
objektesh, emrat
e t cilave i prm-
bajn shkronjat ZH
t shoqruara me
emrtimet prkatse.
ZHVILLIMI I MSIMIT
Hapat far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
MOTIVIMI Imagjinat e drejtuar
Hapi i par Msuesi u thot nxnsve t dgjojn me vmendje nj tregim q do
tu tregoj.
ulsa feml[e ndodheshln ne buze Le deuL dhe po sheusnln me mesuesen.
aprlLur prane breguL aLa pane Le afrohe[ n[e anl[e. nga anl[a u hodhen
ne deL dhe u zhyLen dlsa zhyLes. ALa vazhduan dlsa ore, duke u zhyLur ne
deL. n[erl nga zhyLeslL hlpl ne anl[e dhe nlsl Le...
Mesuesl kerkon qe nxeneslL La perfundo[ne Lreglmln.

Nxnsit dgjojn me vmendje.
2-3 nxns tregojn nj mbyllje pr tregimin.
HYRJA Stuhi mendimi
Hapi i dyt

Mesuesl u dre[Lon nxenesve dlsa pyeL[e:
ku ndodheshln nxeneslL?
fare pane aLa ne deL?
kush u hodh nga anl[a?
fare bene aLa?
Mesuesl ndalon Le qala zbytes dhe zbyt.
kerkon qe nxeneslL Le Lrego[ne kupumln e qaleve.
Mesuesl kerkon qe aLa Le g[e[ne se fare L[eLer kane Le perbashkeL keLo
qale.
nxeneslL shp[ego[ne me qaleL e Lyre se
fare kupLo[ne me qaleL zbytes dhe zbyt.
nxeneslL g[e[ne se ungulll zh eshLe l per-
bashkeL Le Le dy[a qaleL.
Zhvillim dhe
ndrnm
njohurish
Pun n grupe dyshe/Demonstrim
106
Hapi i tret Mesuesl nx[err foLo me gura, emraL e Le cllave kane shkron[en ZH.
l shqlpLo[ne se bashku:
zboplk, zhavorr, zhab, zbytes etj.
I shqiptojn duke i ndar n rrokje dhe duke gjetur se ku ndodhet
ungulll ZH.
1regon elemenun e perbashkeL ne keLo qale qe eshLe zh dhe q ndod-
heL ne pozlclone Le ndryshme.
rezanLon shkron[en zh, duke e shkruar n ajr dhe n
drras.
nxeneslL shqlpLo[ne qale me zh, duke e
ndjekur msuesen.
I shqiptojn s bashku me nxnsit, t
ndara n rrokje, t cilat i shoqron me
levlz[eL e duarve ma[Las-d[aLhLas.
Nxnsit prsrisin veprimet e msueses
ne a[er dhe ne Labela plasuke/eLe formau.
nxeneslL vlzaLo[ne ne a[er ashLu sl mesuesl.
nxeneslL e shkrua[ne/vlzaLo[ne ne Labelen
plasuke ose ne eLe leLre ne permasa Le
mdha.
Hapi i pest Msuesi shkruan ose paraqet n drras shkronjn ZH.
vlzaLon ne a[er zh dhe krkon t plotsojn zhne qaleL qe mungon ne
Abetaren e Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas shkron[ave ZH.
kerkon qe nxeneslL ne n[e eLe gazeLe Le g[e[ne shkron[en ZH.
nxeneslL vlzaLo[ne dhe ng[yrosln ZH.
Shkruajn zh n Abetaren e Puns.
Nxnsit plotsojn zh n libr.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale ne Abe-
taren e Puns.
erforclm 8ashkeblsedlm/vlzaum
Hapi i gjasht Msuesi krkon t ngjyrosin njshat n Abetaren e Puns. Nxnsit ngjyrosin elementet ovale t
shkrlmlL dhe ng[yrosln guren ne fund Le
faqes perkaLese.
Hapi i shtat Shkruajn shkronjat, plotsojn shkronjn q mungon dhe shkruajn
qaleL globale.
Shkruajn n Abetaren e Puns.
Plotsojn ZHkur mungon ne qale.
Shkrua[ne globallshL qaleL e AbeLares se
Puns.
Detyr T shkruajn dy rreshta me ZH.
ne n[e eLe revlsLe ose gazeLe Le g[e[ne 3 qale qe kane ZH.
Shkruajn dy rreshta me ZHdhe me qaleL
globale.
ne n[e faqe llbrl, gazeLe ose revlsLe g[e[ne 3
qale qe kane shkron[en ZH n trup t tyre.
TEST 2
EMRI
1. Qarko A U O N T R: A Fig. ANANAS U Fig. UJKU O Fig. ROBOTI
2. PLOTSO.
FIG FIG FIG FIG
R I U L B E R I L F A N T I I U
4. SHKRUAJ.
A
M
107
MODELE MSIMI PR ABETAREN
una me AbeLaren dhe meslmln e lexlm-shkrlmlL perfshln p[esen e dyLe Le LeksuL Le AbeLares. ne keLe
p[ese Le LeksuL shL[elloheL e g[lLhe permba[L[a e LeksuL ne pershLaL[e me ob[ekuvaL dhe udhezlmeL dldakuke
t parashtruara n program.
MbeshLeLur ne udhezlmeL e meslperme, ne keLe p[ese Le AbeLares po shL[ello[me meslme-model qe
lidhen me shkronjat e marra me radh sipas parashikimit n program dhe tekst.
rograml analluk l zberLhyer ne ob[ekuva, sLraLeg[l, lldh[e nderlendore, shprehl qe zhvlllohen dhe bu-
rime t mundshme pr tu prdorur, do t shoqroj kt tekst prmes nj CD-je dhe nj broshure sho-
qruese pr t, me qllim q ti ndihmojm msuesit pr t br ndryshimet e tyre, n rast se duan t
parashtojn kt program n nj mnyr tjetr.
rograml ne qale dhe meslmeL model Le ofruara permes keu[ Leksu [ane orlenLuese, pasl veLe mesueslL
me pervo[aL e Lyre, [ane Le llre Le nderLo[ne modele Le pershLaLshme per klasaL dhe nxeneslL e Lyre sl deshl-
rojn.
Ora e par 1. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s A, a
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe t krijoj nj ngjarje
me t.
T njoh shkronjn A, a.
T gjej shkronjn A
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
T qarkoj shkronjn A n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruaj shkronjn e
madhe dhe t vogl t
shtypit A, a sipas modelit.
1 |exo[ globallshL qaleL
n Abetare
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
Msimi me loj
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
Fletore,
Materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e
I[a| e|s: AbeLar[a, shkron[a A, a, qalorl, uLulll.
108
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
- lllloo tteqlmlo: LshLe dlLa e pare e
shkolls. Ani me Oln, s bashku me
shokt dhe shoqet kan hyr n klas. T
g[lLhe [ane duke bere dlka. Cla po blsedon
me msuesen. Ani sht te dera e klass...
letfooJojeol jo oqjotjeo, fote ko oJoJbot
oe vozbJlm?
- Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne
lexim individual (globalisht). Ani e Ola me
Abetare.
- yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?
Mendo[ne, lmag[lno[ne (fare po be[ne
nxeneslL e L[ere, fare ka ne klase...).
lndlvlduallshL (globallshL) lexo[ne qallne.
Thon shkronjn A.

1. unlml l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk:
Urra, urra, shkronja
3. vendos[a e ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk - Krkoj shkronjn
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe
shkronjn A, a.
2. Shp[egon lo[en: une do Le Lhem qale.
Sa here e deg[onl ungullln A ne qale do Le
beruLnl u88A!
1hoLe qaleL (anl[e, maml, babl, drlLare...)
3. vendos ne Labele dlsa foLogra. kerkon
nga nxnsit ti emrtojn ato.
yeL: ku eshLe ungulll A?
(Dera, ariu, kali ...)
1. L dallo[ne ungullln a duke dgjuar
qaleL. 8erLasln u88A kur deg[o[ne
ungullln a.
2. nda[ne qalen ne ungu[ dhe per secllln
ungull qe Lhone ngrene glshun. keshLu
e percakLo[ne se ku g[endeL ungulll: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. Krkoj shkronjn
1. Shkruan shkronjn A, a n tabel ose i
paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon
nxeneslL Le be[ne dalllmln grak ne mes
t shkronjs s madhe t shtypit A dhe t
vogls s shtypit a.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne foLograne
n libr dhe t gjejn dhe qarkojn
shkronjn A.
1. Shikojn me vmendje shkronjat,
vere[ne dhe Lhone fare dallo[ne Le
shkron[aL (madhesla, graku...)
2. Gjejn dhe qarkojn shkronjn A n
libr.
Hapi i tret
1. uramauzlm: uoe jom A

2. Shkrimi i shkronjs
3. Detyr shtpie
1. Prpiquni q trupin tuaj ta ktheni n
shkronjn A.
2. Shkruan shkronjn A, a t shtypit n
Labele dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL
Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa
me shkron[en A, a. o ashLu Le vlzaLo[ne
dlka qe llon me shkron[en A.
3. ne copa gazeLash Le g[e[ne shkron[en
A,a, ti qarkojn dhe ti sjellin n klas.
1. Me ane Le LruplL nxeneslL formo[ne
shkronjn A.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa me shkron[en A dhe vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en A.
109
Ora e dyt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shtypit A, a
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkronjs s madhe dhe t
vogl t shtypit A,a.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjn e
msuar.
T pasurojqalorln me sa
me shume qale Le shkron[es
A,a
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e
l[ale ky: AbeLar[a, ananas, avlon, shkron[e, zanore.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxnsve n klas t shkruajn shkronjn A t madhe, t
shtypit, kurse gjysma tjetr e nxnsve shkronjn a t vogl
t shtypit.
Mesuesl LhoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (A, a).
Nxnsit ndahen n dy grupe t mdha.
Nxnsit e grupit t par shkruajn
secili shkronjn A t madhe t shtypit
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe
i nxnsve shkruajn secili shkronjn
aLe vogel Le shLyplL ne eLen qe kane
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (A a).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (abetare, ananas,
avion). er secllen nga keLo gura pyeL: fare eshLe? er
fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se?" ...
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL L'l lexo[ne
qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne shkron[en A n
kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u
prgjigjen pyetjeve t dhna (sht
abetare, nevojitet pr t msuar
shkrimin dhe leximin, mua m plqen
abetarja, aty msoj shum gjra...)
Lexo[ne globallshL qaleL (abetare,
ananas, avion ) dhe shkruajn
shkronjn Ane kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret U tregon nxnsve modelin se si do t shkruajn shkronjn
e madhe dhe t vogl t shtypit A a, n Abetaren e Puns
dhe u shpjegon se si do t punohet n t. Krkon q ata
t bjn vetm njrin rast, i sheh dhe kur bindet se i
kane bere ashLu sl duheL, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le
pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren, Le shkembe[ne
eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne se sl ka punuar
shoku.
Nxnsit shkruajn shkronjn e
madhe dhe t vogl t shtypit A a, n
Abetaren e Puns. Presin ndihmn
e mesueslL sl lllm, ndersa me pas
punojn individualisht.
Nxnsit, pasi bjn detyrn,
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe kontrollojn njri-tjetrin se si
kan punuar.
110
Ora e tret. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit A,a
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkronjs s madhe e t
vogl t dors A,a.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjat e
msuara
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
1e folurlL
Imagjinata
T dgjuarit
1e zhvllluarlL e
vmendjes
1e anallzuarlL
T krijuarit
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e
l[ale ky: shkron[a e shkrlmlL, AbeLare une.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Krkon q nxnsit t mbyllin syt dhe duke ngritur dorn
lart, t veprojn ashtu si i drejton ai.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruani, ulni dorn duke e br nj lakim majtas, pastaj
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne
ajr, ashtu si jan shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit
t dors A,a.
Nxnsit veprojn ashtu si i orienton
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
pr t br shkronjn e madhe dhe
t vogl t shkrimit A,a.
Hapi i dyt Mesuesl n[eh nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne:
shkronjn e madhe dhe t vogl t shkrimit A,a.
Paraqet para nxnsve shkronjn e madhe dhe t vogl t
shkrimit A,a dhe l udhezon ata q t shkruajn shkronjat
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
Shkruajn shkronjn A,a t shkrimit
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ngjyr.
Hapi i tret
Detyr shtpie
Krkon q nxnsit t krahasojn shkronjat e shtypit dhe
t dors A.
udhezon qe ne eLoreL e Lyre Le shkrua[ne 4 rreshLa me
shkronjn e madhe dhe t vogl t shkrimit, A,a.
vezhgon dhe ndlhmon nxeneslL kur kane veshuresl.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe t vogl t shkrimit A,a.
krahaso[ne shkron[aL dhe asln per
to (jan t mdha dhe t vogla, kan
vija t drejta dhe t lakuara...)
Shkrua[ne ne eLoreL e Lyre 4 rreshLa
me shkronjn e madhe dhe t vogl
t shkrimit A,a.
111
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit A,a
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e shkron[es
s madhe e t vogl t dors
A,a.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjat e msuara.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e.
l[ale ky: dlkum, shkron[e e shkrlmlL, AbeLare une.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Qlloje shkronjn
u shperndan nxenesve 4 eukeLa me
shkronjat e shtypit dhe t dors A.
1hoLe: !u do Le ngrlnl eukeLen me
shkronjn q krkoj. P.sh., t ngrihet
lart shkronja e vogl e shtypit a,
t ngrihet lart shkronja e madhe e
dors A... Pastaj, t njjtn loj do ta
vazhdonl me shokeL ne grup".
Nxnsit dgjojn m vmendje
mesuesln dhe ngrene larL eukeLen me
shkronjn prkatse.
vazhdo[ne lo[en ne grup. n[erl pre[
nxnsve merr rolin e msuesit, t
L[ereL ngrene eukeLaL me shkron[a.
Hapi i dyt
ulkum
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne
Abetare Pune shkronjn e madhe dhe
t vogl t shkrimit A,a, l vezhgon aLa
dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
Dikton shkronjn e madhe dhe t vogl
A: a,A,a,a,A, a.
Shkruajn shkronjn e madhe dhe
t vogl t shkrimit t dors A,a n
Abetaren e Puns sipas modelit t
dhn.
Shkrua[ne ne eLore shkron[aL e
diktuara.
Hapi i tret
Balona t lumtura
Detyr shtpie
udhezon. nga leLraL me ng[yra, qe [u
kam dhene, vlzaLonl dy balona dhe mbl
to shkruani shkronjn e madhe dhe
t vogl t shkrimit A,a. Vendosini n
kndin e shkronjave n klas.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me
shkronjn e madhe dhe t vogl t
shkrimit A,a.
Me letrat me ngjyra q shprndan
msuesi, bjn balona mbi t cilat
shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit A,a dhe i vendosin
n kndin e shkronjave n klas.
Ora e pest. Tema: G[et[a e shkron[s A n qa|, |ex|m | qa|ve dhe pasur|m qa|or| me
qa| t re[a, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t zhvilluarit Burimet
112
T gjej vendndodhjen e
shkronjs ane Lrup Le qales.
T komentojguraL qe
shlkon dhe L'l lldhe me qaleL
prkatse.
T krijojqale qe permba[ne
shkronjn a dhe t prpiqet
ti shkruaj dhe ti lexoj
globalisht ato.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra
per feml[e.
l[ale ky: peshku, krokodlll, uLura, lopa.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Ngjyros shkronjn
ushLrlmeL e pergauLura me pare u shperndahen
nxenesve qe Le puno[ne lndlvlduallshL. 1hoLe:
Ngjyrosni me t njjtn ngjyr shkronjn A,a.
nxeneslL ng[yrosln ne eLeL e Lyre
shkronjn e msuar, A,a.
Hapi i par Mesuesl udhezon nxeneslL qe ne ushLrlmln e
pare Le deg[o[ne ungullln A dhe Le ng[yrosln
rreLhln aLy ku e deg[o[ne ungullln: ne lllm,
ne mes apo ne fund. ne Le n[e[Len menyre l
udhezon Le vazhdo[ne dhe ne ushLrlmln 2.
1. ku e deg[on ungullln A? ng[yros.

OOO OOO OOO
2.ku e sheh shkron[en A? ng[yros.
k8CkCulLl
ANTA PEMA
OOO OOO OOO
nxeneslL emerLo[ne guraL dhe
ngjyrosin rrethin aty ku e dgjojn
ungullln A. N ushtrimin tjetr
ngjyrosin rrethin aty ku e shohin
shkronjn.
113
Hapi i tret
Detyr shtpie
udhezon nxeneslL Le ndahen ne grupe dhe Le
g[e[ne qale Le re[a me shkron[en A.
I shkruan ato n tabel dhe bisedon me nxnsit
per qaleL e re[a qe g[e[ne.
C[enl qale Le re[a me shkron[en Ane gazeLa dhe
sillini ato n klas.
Nxnsit ndahen n grupe dhe
g[e[ne qale Le re[a me shkron[en A.
Udhheqsi i grupit i thot ato prpara
t tjerve n klas.
Cra e par 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s N, n
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures se dhene
n libr dhe t krijoj nj ngjarje me t.
T njoh shkronjn M, m.
T gjejshkron[en M ne sLrukLura qalesh
me ndlhmen e gurave.
T qarkojshkron[en M ne pozlclone Le
ndryshme Le qales.
T shkruaj shkronjn e madhe dhe t
vogl t shtypit M, m sipas modelit.
1 |exo[ globallshL qaleL ne AbeLare.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
Pundore

Msimi me loj
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e.
I[a| ky: AbeLar[a, shkron[a n, n, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par

Mouvlml
Mozlko - Nloollo
letsbktlml l fqotes oe
Abetote
ndez muzlken: Sl u ndleL derlsa e deg[uaL muzlken?
fare kenaqesle Le solll k[o muzlke? kur kendohen
nlnullaL? kush l ve feml[eL ne g[ume? kur enderro[ne
aLa?
ne mungese Le muzlkes mund Le kendonl veLe n[e
nlnulle:
Nina-nin t marrt gjumi,
Nina-nin, t marrt gjumi,
nina-nin, t marrt n djep,
Le ka nana zog me eLe.
uJbezobeo oxeoeslt te vezbqojoe oe Abetote. Cilin
shohlm ne gure? ku [ane aLa? fare ben nena?
fare mban a[o? se mendonl se qenl uml lu afrua
nenes?
- Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
individual.Nna me Umin.
-yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?"
ueg[o[ne muzlken. u perg[lg[en pyeL[eve
dhe tregojn pr prvojat e tyre vetjake.
Mendojn, imagjinojn.
Lexo[ne seclll qallne.
Thon shkronjn N.
114
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
Mozlko -Nloollo
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk:
AbeLar[a - kerko[
ungullln".
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en n,n.
2. ueg[oheL perserl nlnulla. Mesuesl pyeL: ne cllaL
qale deg[oheL ungulll n?" C[enl edhe qale L[era qe
kane ungullln n.
3. kerkon nga nxeneslL L'l emerLo[ne guraL ne
AbeLare - kerko[ ungullln". ku eshLe ungulll n?
yeL: ku eshLe ungulll n?
1. uallo[ne ungullln, duke deg[uar
nlnullen.numero[ne qaleL qe kane
ungullln n.
C[e[ne qale me keLe ungull.
2. nda[ne qalen ne ungu[. ercakLo[ne
se ku g[endeL ungulll: ne lllm, ne mes
apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. Krkoj shkronjn
1. Shkruan shkronjn N, n n tabel ose i paraqet
me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak ne mes Le shkron[es se madhe Le
shtypit N dhe t vogls s shtypit n.
2. Mesuesl udhezon nxeneslL Le vere[ne foLograne
n Abetare dhe t gjejn dhe qarkojn shkronjn
N. Gjithashtu shkruajn shkronjat q mungojn n
qale.
1. Shikojn me vmendje shkronjat,
vere[ne dhe Lhone fare dallo[ne Le
shkron[aL (madhesla, graku...)
2. Gjejn, qarkojn dhe shkruajn
shkronjat n Abetare.
Hapi i tret
1. Punimi i shkronjs me
plastelin.
2. Shkrimi i shkronjs
3. Detyr shtpie
1. Kron t punohet shkronja N,n me plastelin.
2. Shkruan shkronjn N,n t shtypit n tabel
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en n,n.
C[lLhashLu vlzaLo[ne n[e send qe llon me shkron[en
N.
3. vlzaLo[ne dlka qe llon me shkron[en n dhe
shkrua[ne qalen poshLe vlzaumlL.
1. Nxnsit punojn shkronjn me
plastelin.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL
e tyre disa rreshta me shkronjn N
dhe vlzaLo[ne n[e send qe llon me
shkronjn N.
Ora e dyt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shtypit N,n
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
115
T msojgrakun e
shkronjs s madhe dhe t
vogl t shtypit N,n.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjn e msuar.
T pasurojqalorln me sa me
shume qale Le shkron[es n, n.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e
l[aleL eles: nenLa, nena, numra.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Mesuesl shperndan eLe Le bardha dhe
udhezon qe g[ysma e nxenesve ne klase
t shkruajn shkronjn N t madhe t
shtypit, kurse gjysma tjetr e nxnsve
shkronjn n t vogl t shtypit.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL
e shkronjave ( N,n)".
Nxnsit ndahen n klas n dy grupe
t mdha. Nxnsit e grupit t par
shkruajn individualisht shkronjn
NLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kan prpara. Grupi i dyt i nxnsve
shkruan individualisht shkronjn n
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe kane
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (N,n).
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t
komenLo[ne guraL (nnta, nna,
numra) per secllen nga keLo gura
pyeL: fare eshLe? fare eshLe a[o per
Ly? Sa e donl?" ...
udhezon nxeneslL qe pasl Le
komenLo[ne guraL, Le lexo[ne qaleL
n mnyr globale dhe t shkruajn
shkronjn Nne kuuzaL qe mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe
prgjigjen n pyetjet e dhna (njeriu
m i dashur pr mua sht nna).
Lexo[ne globallshL qaleL (nnta, nna,
numra) dhe shkruajn shkronjn N n
kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret U tregon nxnsve modelin se si do
t shkruajn shkronjn e madhe dhe
t vogl t shtypit N n n Abetaren
e Puns dhe u shpjegon se si do t
punohet n t. Krkon q ata t bjn
vetm njrin rast dhe kur bindet se
i kan br mir i l t punojn n
mnyr t pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne
deLyren, Le shkembe[ne eLoreL me
njri-tjetrin dhe t kontrollojn se si ka
punuar shoku.
Nxnsit shkruajn shkronjn e
madhe dhe t vogl t shtypit N n, n
Abetaren e Puns. Presin ndihmn e
mesueslL ne rasun e pare, dhe me pas
punojn individualisht.
nxeneslL, pasl perfundo[ne deLyren,
shkembe[ne eLoreL me shokun e
banks dhe kontrollojn njri-tjetrin
se si kan punuar.
116
Ora e tret. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit N, n
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkronjs s madhe e t vogl
t dors N,n.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjat e msuara.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e.
l[aleL eles: shkron[a e dores, AbeLare une.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Msuesi krkon q nxnsit t mbyllin
syt dhe duke ngritur dorn lart, t
veprojn ashtu si i drejton ai.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl doren me
t ciln shkruani, ulni dorn duke br
nj lakim majtas, pastaj bni nj vij t
p[erreL d[aLhLas"...
N kt mnyr i orienton t bjn
levlz[en e dores ne a[er, ashLu sl
shkruhet shkronja e madhe dhe e vogl
e shkrimit t dors N,n.
Nxnsit veprojn ashtu si i orienton
mesuesl duke levlzur doren ne a[er
pr t br shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit N,n.
Hapi i dyt n[eh nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne:
shkronjn e madhe dhe t vogl t
shkrimit N,n.
Paraqet para nxnsve shkronjn e
madhe dhe t vogl t shkrimit N,n dhe
l udhezon ata q t shkruajn shkronjat
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
Shkruajn shkronjn N,n t shkrimit t
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ngjyr.
Hapi i tret
Detyr shtpie
Krkon q nxnsit t krahasojn
shkronjat e shtypit dhe t dors N.
udhezon qe ne eLoreL e Lyre Le
shkruajn 4 rreshta me shkronjn e
madhe dhe t vogl t shkrimit N,n.
vezhgon dhe ndlhmon nxeneslL aLy ku
aLa kane veshuresl.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me
shkronjn e madhe dhe t vogl t
shkrimit N, n.
krahaso[ne shkron[aL dhe asln per Lo
(jan t mdha dhe t vogla, kan vija
t drejta dhe t lakuara...)
Shkrua[ne ne eLoreL e Lyre 4 rreshLa
me shkronjn e madhe dhe t vogl t
shkrimit N, n.
117
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit N,n
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkronjs s madhe dhe t
vogl t shtypit N,n.
T shkruaj bukur, sakt dhe
me t gjitha elementet kt
shkronj.
1 |exo[ shkronjn e msuar.
T pasurojqalorln me sa me
shume qale Le shkron[es n,n.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e.
l[aleL eles: qale, rrok[e
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Cello[e shkron[en"
u shperndan nxenesve 4 eukeLa me shkron[aL e
shtypit dhe t dors N.
1hoLe: !u do Le ngrlnl eukeLen me shkron[en qe
kerko[". .sh.: ngrlheL larL shkron[a e vogel e shLyplL n,
ngrihet lart shkronja e madhe e dors N....
Nxnsit dgjojn m vmendje
mesuesln dhe ngrene larL eukeLen me
shkronjn e qlluar.
vazhdo[ne lo[en ne grup. n[erl pre[
nxnsve merr rolin e msuesit, t
L[ereL ngrene eukeLaL me shkron[a.
Hapi i dyt
ulkum
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkronjn e madhe dhe t vogl t shkrimit N,n,
rrok[e dhe qa|, l vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane
veshuresl.
ulkLon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLore: na, nl, ln, an,
nanl, nlna. Me pas vlereson dlkumln.
Shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit t dors N,n, rrokje
dhe qale ne AbeLaren e unes, slpas
modelit t dhn.
Shkrua[ne rrok[eL dhe qaleL qe dlkLon
msuesi.
Hapi i tret
Balona t lumtura
Detyr shtpie
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe t vogl t shkrimit N,n. Vendosini ato
n kndin e shkronjave n klas.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe t vogl t shkrimit N,n.
Me leLraL e kolazhlL qe l shperndan
msuesi, bjn balona mbi t cilat
shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit N,n dhe i vendosin
n kndin e shkronjave n klas.
Cra e pest. 1ema: Lex|m | qa|ve dhe pasur|m qa|or| me qa| t re[a, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
T gjej vendndodhjen e
shkron[es n ne Lrup Le qales.
T komentojguraL qe
shlkon dhe L'l lldhe me qaleL
prkatse.
T krijojqale qe permba[ne
shkronjn N dhe t prpiqet
ti shkruaj dhe lexoj
globalisht ato.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e
l[ale ky: rrok[e, qale.
118
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Lexo rrok[en
ushLrlmeL e pergauLura me pare u shperndahen nxenesve qe
Le lexo[ne ne l. Mesuesl LhoLe: Lexon rrok[eL n[erl, L[eLrl
deg[on, pasLa[ nderronl roleL".
Ma na mam
Mi ni mim
Im an nan
am in nin

Nxnsit ndahen n dyshe dhe lexojn
rrokjet. Njri lexon, tjetri dgjon,
pastaj ndrrojn rolet.
Hapi i dyt araqeL para nxenesve qale, l lexon veLe dhe kerkon qe aLa
t bjn lexim global t tyre dhe pastaj t qarkojn rrokjet
qe dlne Le lexo[ne, p.sh.:
Nna qeni
Ninulla rini
Nat
nxeneslL lexo[ne (globallshL) qaleL,
emerLo[ne guraL dhe ng[yrosln
rrethin aty ku e dgjojn dhe e shohin
ungullln n.
Hapi i tret
Detyr shtpie
Shperndan eLe Le bardha dhe u LhoLe nxenesve Le shkrua[ne
qalen nAnl. l konLrollon aLa dhe l ndlhmon kur kane nevo[e,
me pas lexon ne llber dhe udhezon nxeneslL Le be[ne lexlm
individual n libr.
udhezon nxeneslL Le ndahen ne grupe dhe Le g[e[ne qale Le
reja me shkronjn N.
l shkruan aLo ne Labele dhe blsedon me nxeneslL per qaleL e
reja q ata gjejn.

C[enl qale Le re[a me shkron[en Nne gazeLa dhe slllnl aLo ne
klas.
Shkruanl ne eLore 4 rreshLa
NINA.
Shkrua[ne ne eLe Le bardha
qalen nAnl dhe lexo[ne lndlvlduallshL
n libr.
Nxnsit ndahen n grupe dhe
g[e[ne qale Le re[a me shkron[en n.
Udhheqsi i grupit i thot ato para t
tjerve n klas.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s L e
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
s dhn n libr dhe t
krijoj nj ngjarje me t.
T njoh shkronjn M,m.
T gjej shkronjn M n
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
T qarkoj shkronjn M n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruaj shkronjn e
madhe dhe t vogl t shtypit
M, m sipas modelit.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
Abetare.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
Pun dore,
Msimi me loj.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
1e folurlL,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu,lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
feml[e.
l[ale ky: AbeLar[a, shkron[a L, e, qalorl, uLulll.
119
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
letsbktlml l fqotes oe
Abetote
uJbezobeo oxeoeslt te vezbqojoe oe Abetote. Cilin
shohlm ne gure? ku [ane aLa? fare mban ne dore
Anl? ke pershendeL Lma? A kenl hlpur ndon[ehere
ne hellkopLer? Sl do Le ndlheshlL po Le lshlL ne
hellkopLer?
- Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
individual.
Ema luan me Anin.
-yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?"
Mendojn, imagjinojn (ndjenjat pr
sheuL[eL me hellkopLer...)
lndlvlduallshL lexo[ne qallne.
Thon shkronjn E.
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
vjetsbo - c
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk:
AbeLar[a - kerko[
ungullln".
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en L,e.
2. Ec e ec e ec
E
Ec e ec e ec
Ec e ec e ec
Nj bubrrec
Pr ta puthur
C[lrafen ne faqe!
Lexon v[ershen dhe lnkura[on nxeneslL Le lexo[ne
individualisht (globalisht).
3. kerkon nga nxeneslL L'l emerLo[ne guraL ne
AbeLare - kerko[ ungullln". yeL: ku ndodheL
ungulll L?
1. uallo[ne ungullln duke deg[uar
v[ershen.numero[ne qaleL qe kane
ungullln L.
2. nda[ne qalen ne ungu[. ercakLo[ne
se ku g[endeL ungulll: ne lllm, ne mes
apo ne fund Le qales.
120
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
1. Shkruan shkron[en E, ene Labele ose l
paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon
nxeneslL Le be[ne dalllmln grak nderm[eL
shkron[es se madhe Le shLyplL, Edhe Le
vogles se shLyplL, e.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne foLograne
ne AbeLare, Le g[e[ne dhe Le qarko[ne
shkron[en E. C[lLhashLu l udhezon e l
ndlhmon qe Le shkrua[ne shkron[aL qe
mungo[ne ne qale.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe Lhone
ne fare dallo[ne aLo (madhesla, graku).
2. C[e[ne, qarko[ne dhe shkrua[ne shkron[aL ne
AbeLare. nda[ne qaleL ne rrok[e dhe Lrego[ne
numrln e Lyre.
Hapi i tret
1. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. 8ashke me nxeneslL shkruheL shkron[a
E, ene a[er. kerkoheL nga nxeneslL Le
shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me
shkron[en E, e.
3. vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en Edhe shkrua[ne qalen ne
perfundlm Le vlzaumlL.
1. Shkron[en e shkrua[ne me glshL ne a[er dhe
me pas ne eLore.
Ora e dyt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shtypit E, e/Abetare Pune
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore
Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le shLyplL E, e.
T shkruajbukur, sakLe dhe
me Le g[lLha elemenLeL keLe
shkron[e.
T lexojshkron[en e mesuar.
T pasurojqalorln me sa me
shume qale Le shkron[es E, e.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: era, elefanu, ena.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en E Le madhe Le
shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve shkron[en e Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne klase
dhe Le formonl leL e shkron[ave (E, e).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
ELe madhe Le shLyplL, ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en e
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe kane
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (E, e).
121
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (era, e|efann,
ena). er secllen nga keLo gura pyeL: fare eshLe? er
fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se? ..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l lexo[ne
qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne shkron[en Ene
kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe
perg[lg[en per pyeL[eL e dhena (eshLe
ena, nevo[lLeL per ushqlm, une e
perdora, ...)
Lexo[ne globallshL qaleL (era, e|efann,
ena) dhe shkrua[ne shkron[en Ene
kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shLyplL E, ene AbeLaren e unes
dhe u shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon qe aLa
Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane
bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren, Le shkembe[ne
eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne se sl ka punuar
shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL E, e, ne
AbeLaren e unes. resln ndlhmen e
mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
Ora e tret. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit E, e
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores L, e.
T shkruajbukur, sakLe dhe
me Le g[lLha elemenLeL keLe
shkron[e.
T lexojshkron[aL e mesuara.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, AbeLare une.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur doren
larL Le vepro[ne, ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl"
dhe Lregon levlz[eL qe duheL Le be[ne per Le shkruar
shkron[en E, e.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le shLyplL, E, e.
Hapi i dyt n[oon nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne, shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL E, e.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL E, e dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en E, eLe shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
122
Hapi i tret
ueLyre shLeple
kerkon qe nxeneslL Le krahaso[ne shkron[en ELe shLyplL dhe
aLe Le dores.
udhezon qe ne eLoreL e Lyre Le shkrua[ne 4 rreshLa me
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL E, e.
vezhgon dhe ndlhmon nxeneslL aLy ku kane veshuresl.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL E, e.
krahaso[ne shkron[aL dhe asln per
Lo ([ane Le medha dhe Le vogla, kane
vl[a Le dre[La dhe Le lakuara...)

Shkrua[ne ne eLoreL e Lyre 4 rreshLa
me shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shkrlmlL E, e.
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit E, e/Abetare Pune
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
T msojgrakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores E, e.
T shkruajbukur, sakLe dhe
me Le g[lLha elemenLeL keLe
shkron[e.
T lexojshkron[aL e mesuara.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu,
lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: qale, rrok[e, Lnl, maml.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
C[e[e shkron[en
u shperndan nxenesve 4 eukeLa me shkron[aL e
shLyplL dhe Le dores, E.
1hoLe: !u do Le ngrlnl eukeLen me shkron[en, Le
cllen une e kerko[ p.sh.: ngrlnl larL shkron[a e vogel
e shLyplL e; ngrlnl larL shkron[a e madhe e dores E...
asLa[ Le n[e[Len lo[e do La vazhdonl me shokeL ne
grup.
nxeneslL deg[o[ne me vemend[e aLe
qe LhoLe mesuesl dhe ngrene larL
eukeLen me shkron[en e g[eLur.
vazhdo[ne lo[en ne grup. n[erl pre[
nxenesve merr rolln e mesueslL,
ndersa Le L[ereL ngrene eukeLaL me
shkron[a.
Hapi i dyt
ulkum
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL E, e,
rrok[e dhe qa|, l vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur
kane veshuresl.
ulkLon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLore: me, ne, em,
en, Eni e mami. Me pas vlereson dlkumln.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores E, e, rrok[e
dhe qale ne AbeLaren e unes slpas
modellL Le dhene.
Shkrua[ne rrok[eL dhe qaleL qe
mesuesl dlkLon.
123
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh, Le cllaL [u kam
dhene, vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL E, e.
vendoslnl aLo ne kendln e shkron[ave ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL E, e rrok[e dhe qale.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL E, edhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m | qa|ve dhe pasur|m qa|or| me qa| t re[a, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
T gjejvendndodh[en e
shkron[es Ene Lrup Le qales.
T komentojguraL qe
shlkon dhe L'l lldhe me qaleL
perkaLese.
T krijojqale qe permba[ne
shkron[en L dhe Le perplqeL
L'l shkrua[e dhe L'l lexo[e
globallshL aLo.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles:elefanu, hellkopLerl, Lma, Anl.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
C[e[e qalen shpe[L
Shperndan eukeLa me qale Le ndryshme ne bankaL e
nxenesve dhe udhezon aLa qe per n[e kohe Le cakLuar
Le g[e[ne dhe Le grumbullo[ne eukeLaL me qaleL qe kane
shkron[en E. asLa[ aLo qale Le lexohen para Le L[ereve ne
klase. Crupl qe ka g[eLur me Leper qale do Le vleresoheL.
nga eukeLaL me qale qe u ka
shperndare mesuesl do Le g[e[ne
shpe[Le qaleL qe kane shkron[en L dhe
do L'l lexo[ne aLo para Le L[ereve.
Hapi i dyt vendos eukeLaL me qale Le
shperndara ne p[esen e mouvlmlL ne Labele dhe aLy
pasLa[ ngrlhen nxeneslL qe Le qarko[ne rrok[eL ne qale Le
ndryshme.
C[e[ne rrok[eL ne eukeLaL me qale dhe
l qarko[ne aLo.
Hapi i tret

ueLyre shLeple
Lexon qallne ne llber dhe kerkon qe nxeneslL
lndlvlduallshL (globallshL) Le lexo[ne qallne dhe qaleL.
EMA LUAN ME ANIN.
L|efann
Telefoni
Era
Helikopteri
udhezon nxeneslL Le ndahen ne grupe dhe Le g[e[ne qale
Le re[a me shkron[en E.
l shkruan aLo ne Labele dhe blsedon me nxeneslL per
qaleL e re[a qe aLa g[e[ne.

C[enl qale Le re[a me shkron[en Ene gazeLa dhe sllllnl aLo
ne klase.
Shkruanl ne eLore 4 rreshLa
EMA ME ANIN.
Lexo[ne globallshL qallne dhe qaleL ne
llber.
nxeneslL ndahen ne grupe dhe
g[e[ne qale Le re[a me shkron[en E.
udheheqesl l gruplL l LhoLe aLo para Le
L[ereve ne klase.
124
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s S, s
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe Le
krl[o[e n[e ng[ar[e me Le.
T njohshkron[en S, s.
T gjejshkron[en Sne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en Sne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
S, s slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLaren e unes.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
unedore

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a S, s, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
utomouzlm
letsbktlml l fqotes oe
Abetare
lmprovlzon ne klase n[e udhekryq.
kerkon nga nxeneslL Le kalo[ne rrugen
dhe Le respekLo[ne semaforln.
udhezon nxeneslL Le pershkrua[ne guraL
ne AbeLare: ke shlhnl ne gure? ku
[ane aLa? er fare mund La kene pyeLur
feml[eL xhaxhln? fare keshllle mund L'u
LhoLe al?"
Lua[ne rolln e kembesorlL.
Mendo[ne, lmag[lno[ne (fare blsedo[ne feml[eL
me xhaxhln...).

1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
lojo ooe e ojob kete
Gj
3. Lo[a g[e[ qaleL"
1. yeLen nxeneslL se per fare mesuam
soL. ShkruheL qalla ne Labele dhe
anallzoheL: Sa qale ka?" ndahen qaleL
ne rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL me ungullln
S.
Clll ungull perserlLeL?
2. Shp[egon lo[en: Seclll nga [u do Le
mendo[e n[e qale qe ka shkron[en S. uo
L'ua shp[ego[e shokeve aLe g[e me dlsa
qall. kush e g[en vazhdon lo[en."
3. kerkon nga nxeneslL Le Lhone Lrl qale,
dy emra n[erezlsh dhe n[e emer sendl, qe
kane ungullln Sne lllm, ne mes ose ne
fund Le qales.
1hone: SoL mesuam per semaforln." numero[ne
qaleL ne qall dhe l nda[ne aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll S.
2. Mendo[ne dlka. 1hone, p.sh.: L dl n[e g[e qe
luan, ushLron, ka Lrup Le bukur, shenon gola...
(sporusu)." 1e L[ereL e g[e[ne per fare beheL qale.
3. Mendo[ne per Le g[eLur sa me shume emra
n[erezlsh dhe sendesh, Le cllaL e kane ungullln S.
125
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en dhe
e shkrua[ aLe.
1. Shkruan shkron[en S, s, ne Labele ose
l paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l
dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln grak
nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL,
S, dhe Le vogles se shLyplL, s.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne
foLograne ne AbeLare, Le g[e[ne dhe Le
qarko[ne shkron[en S. loLeso[ne qaleL
duke shkruar shkron[en S.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe Lhone ne
fare dallo[ne aLo (madhesla, graku...)
2.C[e[ne, qarko[ne dhe shkrua[ne shkron[en.
Hapi i tret
1. Lexo[ne qaleL dhe
qallne
2. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon: Lexonl qaleL dhe qallne ne
AbeLare."
2. Shkruan shkron[en S, sLe shLyplL ne
Labele dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL
Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4
rreshLa me shkron[en S, s. C[lLhashLu l
udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e
ob[ekL qe llon me shkron[en S.
3. C[enl ne gazeLa qale qe dlnl L'l lexonl
dhe sllllnl neser ne klase.
1. Lexo[ne qaleL dhe qallLe.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre dlsa
rreshLa me shkron[en Sdhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL
qe llon me shkron[en S.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: sLop, kopsa, sepaLa.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en SLe madhe
Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve shkron[en s
Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (S, s).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
SLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkruan lndlvlduallshL shkron[en s
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (S, s).
126
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (stop,
kopsa, sopata). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? se? ..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Sne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le dhena (eshLe
kopsa, nevo[lLeL per rroba ...)
Lexo[ne globallshL qaleL (stop, kopsa,
spata) dhe shkrua[ne shkron[en S ne
kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL S s, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne
ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL S, s, ne
AbeLaren e unes. resln ndlhmen e
mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
Cra e LreLe. 1ema: Lex|m dhe teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses
8espekLo semaforln"
1e dallo[e uLullln ne p[ese
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: semafor, l kuq, e verdhe, e g[elber.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
ndan nxeneslL ne grupe dhe u
shperndan shen[aL e komunlkaclonlL, Le
cllaL duheL L'l ng[yrosln dhe Le asln per
Lo. l ndlhmon nese kane veshuresl.
nxeneslL ndahen ne grup, ng[yrosln
shen[aL e komunlkaclonlL me ng[yraL
e duhura dhe blsedo[ne per Lo dhe
rendeslne e Lyre ne komunlkaclon.
127
Hapi i dyt SeclllL nxenes l shperndan nga Lrl leLra
me ng[yra, n[e Le verdhe n[e Le kuqe
dhe n[e Le g[elber
1hoLe: kur une Le Lhem nuALC, [u
ngrlnl larL leLren me ng[yre Le kuqe. kur
une Le Lhem nlSu, [u ngrlnl larL leLren
me ng[yre Le g[elber, kur une Le Lhem
8LPu CA1l, [u ngrlnl larL leLren me
ng[yre Le verdhe. uo La perserlslm dlsa
here."
Lexon qallLe per semaforln dhe l
komenLon bashke me nxeneslL edhe n[e
here aLo.
nxeneslL marrln leLraL me ng[yra dhe
l ngrene aLo larL slpas udhezlmeve Le
mesueslL.
1e kuqen: nuALC
1e verdhen: 8ehu gau
1e g[elbren: nlsu
ueg[o[ne dhe lexo[ne bashke me
mesuesln qallLe ne llber dhe l
komenLo[ne aLo.
Hapi i tret
Detyr shtpie
loLesonl ushLrlmln ne llber duke dhene
urdhra perbrl ng[yres se semaforlL,
vlzaLonl semaforln.
Shkruanl ne eLore keshlllaL:
8espekLo CLlCln!
8espekLo SLMAlC8ln!
nxeneslL ploLeso[ne urdhraL e
semaforlL dhe l ploLeso[ne aLo.
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t dors S, s, shkrim
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores S, s.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel
e shkrlmlL Le dores S, s.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, S, s.

128
Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL S, s.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL S, s dhe l udhezon aLa qe Le
shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL S, s, l
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: sa, si, se, su, so, s, sot, nesr,
Pasnesr, Sara u nis sot pr Kuks.
Shkrua[ne shkron[en S, sLe shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores S, sne
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
unes.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL S, s. vendoslnl aLo
ne kendln e shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL S, s.
Me leLraL e kolazhlL qe u shperndan
mesuesl, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL S, sdhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Sne Lrup Le
Lyre.
1e perdorln plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: meso[, pasLro[, banesa.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL qe me qaleL e dhena Le krl[o[ne qall:
SoL____________________.
neser_________________.
asneser_______________.
nxeneslL mendo[ne dhe krl[o[ne qall
me qaleL e dhena, p.sh.:
SoL eshLe dlLe e bukur.
neser e kam dlLe pushlml.
asneser do Le shko[ ne rlshune.
129
Hapi i dyt 8lsedon me nxeneslL per qalen e urLe: unen e soLme
mos e ler per neser".
yeL: fare kupLonl me keLe qale Le urLe? A mendonl qe
eshLe e dre[Le?"
udhezon nxeneslL Le lexo[ne rrok[eL ne Lrl kolona, L'l lldhln
aLo dhe Le krl[o[ne qale.
nxeneslL lexo[ne qalen e urLe dhe
[apln mendlmeL e Lyre per kupumln
e sa[.
nxeneslL lexo[ne rrok[eL ne Lrl
kolona, l lldhln aLo dhe krl[o[ne qaleL:
Me+so+l = mesol,
as+Lro+l = pasLrol,
8a+ne+sa = banesa,
ka+sa+pl = kasapl,
Spor+u+su=sporusu.
Hapi i tret kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne sa qale [ane ne qallne:
Sot msuam pr semaforin.
1'l g[e[ne qaleL ne qall dhe L'l shkrua[ne aLo slpas modellL
Le dhene ne llber.
nxeneslL nda[ne qallne ne qale dhe e
shkrua[ne slpas modellL Le dhene.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s Sh, sh
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe Le
krl[o[e n[e ng[ar[e me Le.
T njohshkron[en Sh, sh.
T gjejshkron[en Shne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en Shne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
Sh, sh, slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a Sh, sh, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
130
Hapi i par
Mouvlml
Lo[a e shluL
Lo[a e g[eLa"
ershkrlml
l gures ne
AbeLare
udheheq lo[en. lerklmln e shuplakave Le duarve,
kerclL[en e glshLave, duarLroklL[eL, rrah[en e
g[un[eve, kerclL[en e kembeve per dysheme,
lmlumln e shluL me fuql Le ndryshme. er do
rreLh, shlu beheL me l fuqlshem.
Shp[egon lo[en. nx[err nxeneslL [ashLe. lsheh
ne banken e seclllL nxenes eukeLa me qale Le
shkruara gablm.
ershkruheL gura ne AbeLare: ke shlhnl? fare
kane shkron[aL? se ankohen aLo? o qaleL qe l
g[eLeL Le shkruara gablm, fare mund Le Lhone?"
Cendro[ne ne rreLh. L para llon mesues[a me
levlz[e (fetklmlo e sboplokove), lmlLon l parl
nxenes afer mesueses, vazhdon l dyu e keshLu
me radhe Le g[lLhe. kur v[en prape radha Le
mesues[a, a[o nderron levlz[en (kerceL glshLaL),
vazhdo[ne Le lmlLo[ne n[e nga n[e nxeneslL.
keshLu vazhdon derl ne fund.
nxeneslL g[e[ne eukeLaL dhe Lhone: L g[eLa!"
Lexo[ne qalen dhe dlskuLo[ne gablmeL.
Mendo[ne, pershkrua[ne, anallzo[ne.

1. unlm l
ungulllL
Anallze e qallse
2. n[oh[a e
ungulllL ne
m[edlsln
fonolog[lk
C[e[ ungullln
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares:
Shkron[aL nuk shkuan ne shkolle".
AnallzoheL qalla: Sa qale ka?" ndahen qaleL ne
rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL me ungullln Sh.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?
2. C[e[ qale qe kane ungullln Sh, ne lllm, mes
ose ne fund Le qales.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne aLo ne
rrok[e.
1hone: 1lngulll Sh.
1hone: ky ungull eshLe ungull bashkeungellor".
2. C[e[ne qale dhe percakLo[ne vendndodh[en e
ungulllL.
Hapi i dyt
1. Craku l
shkron[es
2. Alfabeu l
murlL
1. Shkruan shkron[en Sh, sh, ne Labele ose l
paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon
nxeneslL Le be[ne dalllmln grak nderm[eL
shkron[es se madhe Le shLyplL, Sh, dhe Le vogles
se shLyplL, sh.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL,
udheheq nxeneslL ne vezhglmln e sa[ (pam[a
e shkron[es, pozlLa e vl[ave dhe krahaslml me
shkron[aL e L[era Le mesuara).
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe Lhone ne
fare dallo[ne aLo (madhesla, graku...).
2.nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e shkron[es, e
anallzo[ne dhe e shkrua[ne aLe.
Hapi i tret

1. loLeslm e
lexlm
2. keshllle
shokuL
3. Shkrlml l
shkron[es
4. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen qaleL ne AbeLare, lexohen
qaleL dhe qalla.
2.ndan eukeLa me emraL e nxenesve Le klases.
Shp[egon deLyren: Shkrua[l n[e keshllle shokuL,
emrln e Le clllL e ke ne dore, qe Le shkrua[e pa
gablme."
3. Shkruan shkron[en Sh, sh, Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en Sh,
sh. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares.
4. Shkruanl qale me shkron[en Sh.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2.nga kuua be[ne Lerheq[en e emrlL Le n[e shoku
Le klases.
3. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre dlsa
rreshLa dhe qall me shkron[en Sh.
131
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shporLa, shkron[a, shLaLa.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en ShLe madhe
Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en sh
Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (Sh, sh).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
ShLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkruan lndlvlduallshL shkron[en sh
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (Sh, sh).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (shporta,
shkronja, shtata). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Shne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe
perg[lg[en ne pyeL[eL e dhena (eshLe
shporLe, nevo[lLeL per Le fuLur g[era ...).
Lexo[ne globallshL qaleL (shporta,
shkronja, shtata) dhe shkrua[ne
shkron[en Sh ne kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL Sh sh, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne
menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren, Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne
se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL Sh sh,
ne AbeLaren e unes. resln ndlhmen
e mesueslL ne rasun e pare dhe pasLa[
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
132
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses: Ankesa
e shkron[ave"
1e dallo[e uLullln ne p[ese
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kreshnlku, Shpresa, ankesa, shkron[a.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
u Lregon nxenesve se do Le lua[ne n[e lo[e me llbrln dhe
lapsln. Lo[a uLulloheL Shpe[L dhe sakLe": Papnl llbrln
dhe g[enl rrok[eL e dhena ne qaleL me poshLe, qarko[lnl
aLo".
udhezon nxeneslL qe Le lldhe qaleL ne Lrl kolonaL e
dhena per Le krl[uar qall dhe L'l lexo[ne aLo.
asl marrln udhezlmeL, nxeneslL
ploLeso[ne deLyren shpe[L dhe sakLe
dhe duarLroklLen nga mesues[a.
nxeneslL Le krl[o[ne qall nga qaleL e
dhena dhe L'l lexo[ne aLo:
kreshnlku mbushl shporLen.
ShokeL shkuan ne rlshune.
Shpresa shkon ne Shkoder.
Hapi i dyt llllon Le lexo[e Leksun AnkesaL e shkron[ave" dhe
kerkon qe nxeneslL Le lexo[ne me vemend[e, sepse do Le
perg[lg[en ne pyeL[eL e bera.
ndalesa e pare: Shkron[aL ... Shkolle.
yeL: fare ndodhl me shkron[aL? se nuk shkuan aLo
ne shkolle?"
ndalesa e dyLe: Suela ... shkruar shko[
yeL: fare klshLe ndodhur? CllaL qale l klshln shkruar
feml[eL gablm? A benl dhe [u gablme Le ulla?"
ndalesa e LreLe: Shkron[aL ... ne klase.
yeL: fare ndodhl? fare klshln shkruar shkron[aL ne
leLer? ku shkol mesuese Shpresa me nxeneslL? fare
ndodhl me pas? Sl do Le klshlL vepruar [u po Le ndodhLe
e n[e[La g[e?"
ueg[o[ne Leksun me vemend[e dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le bera.
Hapi i tret
Detyr shtpie
udhezon nxeneslL Le ploLeso[ne ushLrlmln ne llber per Le
kupLuar Leksun.
nxeneslL lexo[ne ne shLepl Leksun: AnkesaL e
shkron[ave".
nxeneslL ploLeso[ne ushLrlmln per Le
kupLuar Leksun dhe vendosln shen[aL
aLy ku duhen.

133
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t dors Sh, sh, shkrim
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores Sh, sh.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, dlkum.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores Sh, sh.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlue dores, Sh, sh.

Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Sh, sh.
araqeL para nxenesve
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Sh, sh dhe
l udhezon aLa qe L'l shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le
bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Sh, sh, l
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: sha, shu, she, sh, shiu, shoku,
Shpnm| sht shok | m|r".
Shkrua[ne shkron[en Sh, shLe shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores Sh, shne
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
unes.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL me ng[yra, qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Sh, sh. vendoslnl aLa ne
kendln e shkron[ave ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL Sh, sh.
Me leLraL me ng[yra qe u shperndan
mesuesl, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Sh, shdhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
134
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Shne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[e, peshkaLar, shlLes, shofer.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
S[ell ne klase leLra me ng[yra dhe bashke me nxeneslL l
ploLeso[ne aLo me qaleL qe LhoLe seclla shkron[e zanore ne
llber.
U- se na shLremberonl?
E- Me shkruanl mlre!
I - Me shume ku[des me mua!
A- ku eshLe vendl lm?
O- Mos me ngaLerronl!
E- Mos me harronl!
1e g[lLha keLo vendosen ne n[e vend Le klases dhe
uLullohen: AnkesaL e shkron[ave".
Hapi i dyt udhezohen nxeneslL L'l vendosln qaleL e duhura per Le
ploLesuar qallLe ne ushLrlmln ne llber. l[aleL e duhura [ane:
peshkatar, shits, shofer. asLa[ kerkon qe aLa L'l lexo[ne
lndlvlduallshL qallLe e krl[uara.
loLeso[ne qallLe ne llber me qaleL
qe mungo[ne dhe l lexo[ne aLo
lndlvlduallshL.
1hoLe: ndanl qallne ne qale dhe Lregonl sa [ane".
r|shnna sht e bukur.
asLa[ qallne e ndare shkrua[enl slpas modellL Le dhene ne
llber.
uno rubrlken 1huheL/shkruheL".
nda[ne qallne ne qale dhe shkrua[ne
slpas modellL Le dhene ne llber.
135
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s I, f
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe Le
krl[o[e n[e ng[ar[e me Le.
T njohshkron[en I, f.
T gjejshkron[en l ne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en I ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
I, f slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: Abetar[a, shkron[a I, f, qa|or|, ntu|||.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par

Mouvlml
azlle
kompozlLoreL
ershkrlml l gures
ne AbeLare

ne Labele ng[lLeL foLograa e amurlL Le Shqlperlse
dhe Le kosoves, e mbuluar me leLra sl ne pazell.
ergauL eukeLa leLre me shkron[aL (I, L, A, M, U, k )
nga n[e per secllln nxenes dhe keshLu formon grupe.
Shp[egon lo[en: Mendonl n[e melodl Le shkurLer
duke l kenduar shkron[es qe kenl ne grup". (Mund Le
kendonl edhe melodlne e ndon[e kenge qe dlnl).
ershkruheL gura ne AbeLare: ke shlhnl? fare
be[ne feml[eL? fare kane ne duar? Sl ndlhen aLa?
kur eshLe lesLa e llamurlL?"

nxeneslL l heqln n[e e nga n[e p[eseL e
leLres dhe e zbulo[ne guren.
nxeneslL [ane Le ndare ne g[ashLe grupe
slpas shkron[ave (I, L, A, M, U, k).
ueLyra e seclllL grup eshLe Le mendo[ne
n[e melodl per shkron[en. ne shen[en
e mesuesl, grupl kendon melodlne e
shkurLer. asl kendo[ne Le g[lLha grupeL,
aLehere kendo[ne Le g[lLhe sl orkesLer.
as g[lLhe kesa[ mund Le kendo[ne edhe
kengen e amurlL nese e dlne.
Mendo[ne, lmag[lno[ne.

1. unlm l ungulllL
Anallze e qallse
2. n[oh[a e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk
C[e[ ungullln
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares. AnallzoheL qalla:
Sa qale ka?" ndahen qaleL ne rrok[e. ShqlpLohen
rrok[eL me ungullln I.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?"
2. C[enl qale qe kane ungullln I, ne lllm, ne mes ose
ne fund Le qales.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne
aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll I".
1hone: ky ungull eshLe bashkeungellore".
2. C[e[ne qale dhe percakLo[ne
vendndodh[en e ungulllL.
136
Hapi i dyt
1. Craku l
shkron[es
2.Alfabeu l murlL

3. nderuml l
shkron[es
1. Shkruan shkron[en F, f, ne Labele ose l paraqeL me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, F, dhe
Le vogles Le shLyplL, f.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL, udheheq
nxeneslL ne vezhglmln e sa[ (pam[a e shkron[es, pozlLa
e vl[ave dhe krahaslml me shkron[aL L[era Le mesuara).
3. kerkon Le puno[ne shkron[en me lapsa.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e shkron[es,
e anallzo[ne dhe e shkrua[ne aLe.
3. uno[ne shkron[en me lapsa.
Hapi i tret
1. loLeslm e lexlm
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen qaleL ne AbeLare, lexohen qaleL
dhe qalla.
2. Shkruan ne Labele shkron[en F, f, Le shLyplL dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren
e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en F, f. ShkruheL qalla
nga llbrl l AbeLares.
3. vlzaLo qyLeun Lend ne ulLen e llamurlL.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa dhe qallne me shkron[en F.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe tekn|ka Ndrthur[a |ndore Shprehit
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en F Le madhe Le
shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en f Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (I, f)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
FLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkruan lndlvlduallshL shkron[en f
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (I, f).
137
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (amur|,
utura, fruta, aka). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en I ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe
perg[lg[en ne pyeL[eL e dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (amur|,
utura, fruta, aka) dhe shkrua[ne
shkron[en I ne kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL I, f ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne
menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren, Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne
se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL I f, ne
AbeLaren e unes. resln ndlhmen e
mesueslL ne rasun e pare dhe pasLa[
puno[ne lndlvlduallshL.
nxeneslL pasl be[ne deLyren
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e v[ershes
llamurl".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: hlmnl, amur, v[ershe.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Mouvlml Leshon hlmnln e amurlL ne klase dhe e kendon
aLe bashke me nxeneslL.
nxeneslL deg[o[ne hlmnln e amurlL,
dhe pasLa[ e kendo[ne aLe bashke me
mesuesln.
Hapi i dyt nxenesve Le ndare ne grupe u shperndan eukeLa,
ku [ane shkruar varg[eL ve e ve Le v[ershes se
amurlL dhe l udhezon aLa, qe me ane Le eukeLave,
Le nderLo[ne v[ershen, ashLu sl eshLe ne llber,
pasLa[ L'l hapln llbraL dhe Le krahaso[ne aLe qe
kane bere me aLe qe eshLe ne llber.
nxeneslL ne grupe, me eukeLa ku [ane
shkruar varg[eL e v[ershes llamurl",
perplqen Le rendlsln sl duheL per Le
krl[uar v[ershen llamurl" sl ne llber.
asl be[ne punen, hapln llbraL dhe
e krahaso[ne v[ershen e Lyre me aLe
qe eshLe ne llber. 8regullo[ne perserl
eukeLaL nese eshLe e nevo[shme.
138
Hapi i tret
Detyr shtpie
8lsedon me nxeneslL per fesLen e 28 nenLorlL dhe
l udhezon Le plkLuro[ne sLemen e 100-v[eLorlL Le
avareslse.
nxeneslL meso[ne v[ershen llamurl" permendsh.
lkLuro[ne sLemen e 100-v[eLorlL Le
avareslse.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors I, f. Shkr|m qa|sh
(qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores l, f.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[aL e shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, dlkum.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er,
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores I, f.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, I, f.

Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL I, f.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL I, f dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL I, f, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: fa, fu, h, fe, amur, ak, fest
Iesta e I|amur|t".
Shkrua[ne shkron[en I, f Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores I, f ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
unes.
139
Hapi i tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL me ng[yra qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL I, f. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave
ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL I, f.
Me leLraL me ng[yra qe u shperndan
mesuesl, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL I, f dhe l vendosln ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe dhe Le
Lrego[e kupumln e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le shkrua[e
emra n[erezlsh qe kane shkron[en l ne
Lrup Le Lyre.
1e perdore plken sl shen[e plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: llaka, lml, foka, oku, eLa.
Zhvillimi i msimit
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi i par
Mouvlml
udhezon qe nxeneslL me qaleL e dhena Le krl[o[ne
qall:
llaka___________________.
lllml___________________.
loka___________________.
lloku___________________.
lleLa___________________.
l[allLe nxeneslL l puno[ne ne l dhe l lexo[ne para
Le L[ereve ne klase.
nxeneslL puno[ne ne l, l ploLeso[ne qallLe
dhe l lexo[ne para Le L[ereve.
Hapi i dyt udhezon nxeneslL Le krl[o[ne qall nga grupe qalesh
Le dhena ne llber dhe L'l shkrua[ne aLo ne eLore.
uo Le vleresohen per punen e bere.
nxeneslL krl[o[ne qall nga grupeL e qaleve dhe
l shkrua[ne aLo ne eLore:
1. lluLura uLuron mbl lule
2. 8enl fesLon me lloren.
3. Pena eL bukur.
4. 8abl k aken.
Hapi i tret ndanl qallne ne qale dhe shkrua[enl aLe slpas
modellL Le dhene.
nda[ne qallne ne qale dhe shkrua[ne slpas
modellL Le dhene me shkron[a shLypl dhe
shkrlml.
140
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s I, [

Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe La
krahaso[e aLe me klasen e u[.
T njohshkron[en I, [.
T gjejshkron[en I ne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en I ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
I, [ slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
Muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a !, [, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shp[egon deLyren: kam menduar n[e kafshe" (u[ku).
C[e[enl clla eshLe a[o. Seclll pre[ [ush mund Le be[e pyeL[e.
une do Le perg[lg[em me Poose Io. nese perg[lg[[a eshLe
Po, aLehere ke Le dre[Le Le besh edhe n[e pyeL[e L[eLer.
erg[lg[en mund La [epnl veLem kur L'[u vl[e radha."

yeL: CllaL nga perrallaL qe dlnl, kane sl personazh u[kun?
Sa ungu[ ka qala ujku? ClleL [ane aLa ungu[? Cllen shkron[e
ne keLe qale nuk e keml mesuar ende?"

araqeL qalen kLSULLkUIA, e lexon aLe dhe lnkura[on
nxeneslL qe La lexo[ne (globallshL).
Seclll nxenes ben nga n[e pyeL[e (A eshLe
kafshe e madhe?, A eshLe e pylllL?, A
eshLe shLeplake? ...)
L g[e[ne kafshen qe ka menduar
mesues[a.
nxeneslL Lrego[ne uLu[L e perrallave
qe dlne (kesulekuq[a, uhla dhe shLaLe
kecaL, 1re derrkuceL...)
8e[ne anallzen e qales UIkU dhe g[e[ne
shkron[en I.
8e[ne anallzen e qales g[e[ne shkron[en I
dhe lexo[ne qalen (globallshL).
141
1. unlm l
ungulllL
2. n[oh[a
e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk
utto otto
sbktoojo
3. vendos[a
e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk -
ketkoj sbktoojeo
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en I, [.
2. Shp[egon lo[en: une do Le Lhem qale.Sa here Le deg[onl
ungullln I ne qale, do Le berusnl u88A!"
([asLek, lo[Lar, lo[e, m[ek, mbreL, mace numero[...)
CrlenLon nxeneslL Le g[e[ne dhe Lhone emra ku eshLe
ungulll I.
3. l ndan nxeneslL ne l. Shp[egon veprlmeL qe duhen
bere. n[erl LhoLe n[e qale ku eshLe ungulll I, kurse L[eLrl
e g[en vendln se ku eshLe ungulll, pasLa[ nderro[ne roleL.

2. L dallo[ne ungullln I duke deg[uar
qaleL. 8erLasln u88A kur deg[o[ne
ungullln I.
C[e[ne dhe Lhone emra ku eshLe ungulll
I.
3. n[erl nxenes l llL LhoLe qalen e u[,
kurse L[eLrl e ndan qalen ne ungu[, per
secllln ungull ngre n[erln nga glshLaL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales. asLa[ nderro[ne roleL.
Hapi i dyt
1.Craku l
shkron[es
2. kerko[
shkron[en
3.Lexo[
1. Shkruan shkron[en I, [ ne Labele ose l paraqeL aLy me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, I dhe Le
vogles se shLyplL, j.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guren ne llber, Le g[e[ne,
Le qarko[ne dhe Le ploLeso[ne aLy ku mungon shkron[a I.
3. Lexon qallne: ksu|kuq[a u takua me u[kun".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka seclla
qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale? nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. C[e[ne, qarko[ne dhe ploLeso[ne aLy ku
mungon shkron[a I ne llber.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
Hapi i tret
1. lormo[me
shkron[en
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon: erplqunl qe Le formonl shkron[en I me
spango".
2. Shkruan shkron[en I, [ Le shLyplL ne Labele dhe udhezon
e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4
rreshLa me shkron[en I, [, sl dhe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe
llon me shkron[en I.
3. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en I, Le cllaL
dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
1. nxeneslL, me ane Le spangos formo[ne
shkron[en I.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa me shkron[en I dhe vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en I.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: [anarl, u[ku, le[leku.
142
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en I Le
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve,
shkron[en j Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (I, [)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en I Le madhe Le shLyplL
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkruan lndlvlduallshL shkron[en j
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka perpara.
ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (I, [).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (janari,
ujku, lejleku). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL,
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en I ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (Ianar|, u[ku, |e[|eku)
dhe shkrua[ne shkron[en I ne kuuzaL ku
mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL I [,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem
n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere
mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL I [, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare,
dhe pasLa[ puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses
kesulekuq[a".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kesulekuqe, g[ueLar, u[ku.
143
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
SeclllL nxenes ne klase l ve ne balle n[e nga guraL me
karakLerlsuke Le perrallave, sl:
(L erhlLura, 8orebardha, Slrena e vogel, lLer anl...).
udhezon nxeneslL qe Le levlzln neper klase dhe Le g[e[ne
p[ese L[era Le perralles se clles al l Lakon dhe Le formo[ne
grupln e perrallave Le Lyre.
yeL: A l n[lhnl keLo karakLere Le perrallave qe [u kenl?
CllaL [ane aLo? A deshlronl Le lexonl perralla dhe Lreglme?"
nxenesl me guren ne koke levlz neper
klase dhe g[en shokeL e u[, Le clleL l
Lako[ne se n[e[Les perralle. 8ehen bashke
dhe formo[ne grupln e perralles se Lyre.
Hapi i dyt araqeL para nxenesve uLullln e perralles kesulekuq[a".
Lexon perrallen. yeL: A e n[hnl keLe perralle? Clla p[ese e
sa[ eshLe me e bukura? se?"
8lsedon me nxeneslL, lexon dhe punon me Leksun bashke
me La. yeL: erse va[za e klshe emrln kesulekuqe? ku
e dergol n[e dlLe nena e sa[? se? CllaL [ane keshlllaL qe
maml l dha para se Le nlse[? A e deg[ol a[o mamln? ke
Lakol ne pyll? fare blseduan aLa? fare berl u[ku, derlsa
kesulekuq[a arrlu ne shLeplne e g[yshes? Clll kalol ande[
l parl dhe fare berl al? erse l ndodhl kesulekuqes k[o
ng[ar[e? 'mendonl per Le?"
yeL: erse ekzlsLo[ne rregullaL? A [enl ndon[ehere Le
pablndur dhe l Lhyenl rregullaL? 1regonl sl perfundon k[o
ng[ar[e." 1rego[ne mbl pervo[aL e Lyre veL[ake.
Hapi i tret
ueLyre shLeple
Shp[egon: lmag[lnonl se [enl ne pyll dhe kenl Lakuar
kesulekuqen, u[kun, g[ueLarln, g[yshen, mamln. er fare
do L'l klshlL pyeLur? uramauzonl n[e blsede me n[erln pre[
keLyre personazheve."
vlzaLonl p[esen me Le bukur Le perralles.
uramauzo[ne Laklmln me n[erln pre[
personazheve Le perralles.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors I, [.
Shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores I, [.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, dlkum.
144
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe Le vepro[ne duke
ngrlLur doren larL, sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke l bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon La levlzln doren ne a[er, ashLu sl
[ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le dores, I, [.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, I, [.

Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL I, [.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL I, [ dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL I, [. l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
Shkrua[ne shkron[en I, [ Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores I, [ ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
Hapi i tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL I, [. vendoslnl aLo ne kendln e shkron[ave
ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL I, [.
Me leLraL e kolazhlL qe u shperndan
mesuesl, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL I, [ dhe l vendosln ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en I ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: une, u al, ne [u, aLa.
145
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
ergauL eLeza me emra Le personazheve nga perrallaL.
1hoLe: 8lsedonl ne grup rreLh personazhlL. vlzaLo[enl aLe.
ALa qe dlne Le shkrua[ne nen guren e dhene Le shkrua[ne
dlsa karakLerlsuka per keLe personazh. 1e L[ereL le Le asln
fare duheL Le shkruheL nen gure."
udheheqesl l gruplL Lerheq eLezen
me n[e personazh Le perrallave.
8lsedo[ne rreLh keu[ personazhl
e vlzaLo[ne aLe dhe shkrua[ne
karakLerlsukaL e u[.
Hapi i dyt udhezon nxeneslL qe Le formo[ne qall me qaleL e dhena ne
ushLrlmln e llbrlL dhe pasl L'l krl[o[ne L'l lexo[ne aLo me ze
perpara Le L[ereve.
loLeso[ne ushLrlmln e dhene ne llber
dhe formo[ne qall me qaleL e dhena.
Mund Le perdorln rubrlken l[alor".
nap| | tret krl[onl qall duke perdorur qaleL qe zevendeso[ne emraL
(un, n, a|, n, [u, ata) dhe qallLe e krl[uara l dlskuLonl me
shokun ne krah."
ulskuLon me nxeneslL me rubrlken"1huheL/ShkruheL",
l anallzo[ne qaleL e dhena aLy dhe shLo[ne dhe Le L[era,
vareslshL ku [eLo[ne.
krl[o[ne qall duke perdorur qale qe
zevendeso[ne emraL dhe l dlskuLo[ne
aLo me shokun ne krah.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s V, v
Cb[eknvat Strateg[| dhe tekn|ka Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe La
krahaso[e aLe me klasen e u[
1 n[oh shkron[en V, v.
1 g[e[ shkron[en V ne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en V ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
V, v slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a v, v, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
llllon udhezlmln: lku vera, erdhl v[eshLa. ulLeL lluan
Le ohen. lmag[lnonl se [u [enl dallendysheL. uuheL
Le udheLonl shpe[L ne vende Le ngrohLa. ngrlhunl ne
kembe dhe be[enl formen se sl udheLo[ne dallendysheL
ne qlell."
Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
lndlvldual VI1I DnL S1INL1.
yeL: Clla shkron[e ka ng[yre Le kuqe?"
vendos eukeLa ne n[e p[ese Le klases ku ka shkruar mua[L e
vluL dhe LherreL nxeneslL Le afrohen prane mua[lL kur kane
dlLellnd[en. asLa[ mua[L l ndan me nga kaLer slpas suneve
dhe udhezon nxeneslL Le g[e[ne sunen kur kane llndur.
nxeneslL grumbullohen ne mes Le
klases dhe pasLa[ marrln pozlclonln e
dallendysheve ne qlell kur uLuro[ne ne
grup (forma e shkron[es V)
Lexo[ne qallne lndlvlduallshL.
1hone shkron[en v.
Seclll nxenes afroheL Lek eukeLa e mua[lL
kur al ka llndur, pasLa[, ne baze Le mua[ve,
dallon sunen kur ka llndur.
146
1. Punim i
ungulllL
2. Njohja e
ungulllL ne
mjedisin
fonolog[lk
Urra, urra,
shkronja
3. Vendosja
e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk
Krkoj shkronjn
1. n[eh nxeneslL me ungullln dhe shkron[en V, v.
2. erserlL suneL e vluL: Pranvera, Vera, Vjeshta Dimri.
yeL: ne cllen qale eshLe ungulll V?
kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne qale Le ndryshme me
shkron[en ku ka ungull V.
3. kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne qale Le ndryshme ku
ungulll VLe [eLe ne lllm, ne mes ose ne fund Le qales.
2. L dallo[ne ungullln vduke deg[uar qaleL.
nxeneslL g[e[ne qale Le ndryshme, Le cllaL e
kane ungullln V.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln ungull
qe Lhone, ngrene n[erln nga glshLaL. keshLu
e percakLo[ne se ku g[endeL ungulll: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku l
shkron[es
2. kerko[
shkron[en
3.Lexoj
1. Shkruan shkron[en V, v ne Labele ose l paraqeL me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL V dhe Le
vogles se shLyplL v.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guren ne llber, Le g[e[ne
dhe Le qarko[ne shkron[en v, sl dhe Le ploLeso[ne me
shkron[a, kaLroreL bosh per Le formuar qale.
3. Lexon qallne: Vilma e Valoni msuan pr
ka|endar|n e v|nt".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne nga n[era-L[eLra
(madhesla, graku...)
2. C[e[ne dhe qarko[ne shkron[en v ne llber
dhe ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL
e duhura.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne ne
qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
Hapi i tret
1. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
2. Shkruan shkron[en V, v Le shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e
Lyre 3-4 rreshLa me keLe shkron[e. C[lLhashLu l udhezon
e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en v.
3. C[enl ne gazeLa shkron[en V, v, qarko[enl dhe sllllnl
neser ne klase.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre dlsa
rreshLa me shkron[en Vdhe vlzaLo[ne qale
qe llo[ne me keLe shkron[e.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: vaporl, vlollna, avlonl.
147
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en VLe madhe Le shLyplL, kurse g[ysma
L[eLer e nxenesve, shkron[en v Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (V,
v)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en VLe madhe Le shLyplL
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkruan lndlvlduallshL shkron[en v
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka perpara.
ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (V, v).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL
(vapori, violina, avioni). er secllen nga keLo
gura pyeL: fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A
[u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL,
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en V ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena
Lexo[ne globallshL qaleL (vapori, violina,
avioni) dhe shkrua[ne shkron[en Vne kuuzaL
ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL V v,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem
n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere
mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL V, v, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare
dhe me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit
e t zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen
ne lldh[e me permba[L[en e p[eses
kalendarl l vluL".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kalendarl l vluL.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q
bn nxns|
148
Hapi i par
dhe i dyt
Mouvlml
ergauL grupe eukeLash:
1. eukeLa qe permba[ne suneL e vluL,
2. eukeLa qe permba[ne mua[L e vluL,
3. eukeLa qe permba[ne dlLeL e [aves.
Se parl u shperndan nxenesve ne grupe eukeLaL me suneL e vluL. 1hoLe: 8endlLnl
suneL e vluL me radhe dhe dlskuLonl punen e bere me Le L[ereL ne klase."
CrupeL qe kane bere gablme l rregullo[ne aLo.
asLa[ u shperndan nxenesve eukeLaL me mua[L e vluL. 1hoLe: 8endlLnl mua[L e
vluL me radhe dhe dlskuLonl punen me Le L[ereL ne klase. CrupeL qe kane bere
gablme l rregullo[ne aLo."
u shperndan nxenesve eukeLaL me dlLeL e [aves. 1hoLe:
8endlLnl dlLeL e [aves me radhe dhe dlskuLonl me Le L[ereL ne klase punen e
bere."
CrupeL qe kane bere gablme l rregullo[ne aLo.
ne n[e kend Le klases formon koleoJotlo e vlut dhe aLy vendosln suneL, mua[L dhe
dlLeL e [aves.
nxeneslL ne grupe
marrln me radhe
eukeLaL me suneL
e vluL, mua[L e vluL
dhe dlLeL e [aves, l
rendlsln aLo dhe l
vendosln ne kendln
e klases Le uLulluar
koleoJotl l vlut.
Hapi i tret Lexon me ze Leksun kalendarl l vluL" dhe l angazhon nxeneslL Le lexo[ne
lndlvlduallshL p[ese-p[ese Leksun.
Shkrua[ne ne eLoreL e Lyre suneL, mua[L dhe dlLeL e [aves.
nxeneslL lexo[ne
lndlvlduallshL
p[ese nga Leksu
kalendarl l vluL".
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors V, v,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores V, v.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, dlkum.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLe d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er,
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores, V, v.
nxeneslL vepro[ne, ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, V, v.

149
Hapi i dyt
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL V, v.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL V, v dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL V, v, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
ulkLon: pranvera, v[eshLa, vera
vlu ka kaLer sune".
Shkrua[ne shkron[en V, v Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores V, v ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
Hapi i tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL V, v. vendoslnl aLo ne kendln e shkron[ave
ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL V, v.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL V, v dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en v ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: suneL, mua[L, dlLeL e [aves.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q
bn nxnsi
Hapi i par dhe i
dyt
Mouvlml
ndan nxeneslL ne g[ashLe grupe dhe u LhoLe aLyre se dy e nga dy do
Le krye[ne Le n[e[Len deLyre. CrupeL 1 dhe 2 do Le puno[ne me suneL e
vluL, Le cllaL kane gablme ne dre[Lshkrlm dhe do L'l rregullo[ne aLo.
CrupeL 3 dhe 4 do Le puno[ne me mua[L e vluL, Le cllaL kane g[lLhashLu
gablme ne dre[Lshkrlm dhe do L'l rregullo[ne aLo.
CrupeL 3 dhe 6 do Le puno[ne me dlLeL e [aves, Le cllaL kane me gablme
ne dre[Lshkrlm dhe do L'l rregullo[ne aLo.
er shembull:
SuneL e vluL: ravera, Lra, vleshLa, ulrl
ulLeL e [aves:
L hene , L marLe, L merkure, L en[Le, L premLe, L shLune, L dlel
(Mesuesl nd[ek ne grupe punen e nxenesve dhe l ndlhmon aLa kur kane
nevo[e.)
150
Hapi i tret udhezon nxeneslL Le ploLeso[ne kerkesaL e ushLrlmeve ne llber dhe L'l
dlskuLo[ne aLo zg[ldh[e me Le L[ereL ne klase.
uno[ne Le pavarur ne
kerkesaL e ushLrlmeve
ne llber, l dlskuLo[ne
aLo me mesuesln dhe
me shokeL ne klase.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s L|, ||
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures se
dhene ne llber dhe La krahaso[e
aLe me klasen e u[
T njohshkron[en Ll, ll.
T gjejshkron[en Ll ne sLrukLura
qalesh me ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en Ll ne
pozlclone Le ndryshme Le qales.
T shkruajshkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shLyplL Ll, ll slpas
modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a Ll, ll, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml - ergauL lo[en e asoclaclonlL:
L nxehLe Akulll L embel
ushlmeL 8ora L kae
ueu kohe L shkrlre
vL8L l/L l1CP1L CkCLLA1A AkuLLC8L
yeL: Cllln ungull Le rl e deg[o[me Le qala akullorja?"
Papln n[e nga n[e fushaL e mbuluara.
L g[e[ne zg[ldh[en.
8e[ne anallzen e qales dhe g[e[ne
ungullln LL.
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e rrok[es ne
qale
1. n[oohen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en LL,
ll.
2. udhezon nxeneslL Le shlko[ne guren ne llber: ke
po shlhnl ne gure? fare ka ne duar? o ne guraL
L[era, fare shlhnl?"
yeL: ne cllaL qale eshLe ungulll Ll? C[enl dhe [u dlsa
qale qe kane ungullln Ll?"
3. Lexonl qaleL dhe qarkonl rrok[eL ne qaleL e dhena.
1regonl ku eshLe rrok[a, ne lllm, ne mes apo ne fund
Le qales.
1. ershkrua[ne guren qendrore ne
llber dhe emerLo[ne guraL e L[era Le
dhena.
nxeneslL deg[o[ne dhe g[e[ne ungullln Ll
ne qaleL e dhena. C[e[ne qaleL e re[a me
ungullln Ll.
3. nda[ne qalen ne rrok[e dhe qarko[ne
rrok[en e dhene ne llber. keshLu e
percakLo[ne se ku g[endeL rrok[a: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
151
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. Lexo[
1. Shkruan shkron[en Ll, ll ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, Ll dhe Le vogles se shLyplL, ll.
2.Lexon qallne: Arush veshllapushi mori akullore
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
Hapi i tret
1. lormlml l shkron[es

2. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1.kerkon: lormonl shkron[en Ll me lapsa.
2. Shkruan shkron[en Ll, ll Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en Ll, ll.
C[lLhashLu l udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e
ob[ekL qe llon me shkron[en Ll.
3. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en Ll, Le
cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl ne klase.
1. lormo[ne shkron[en Ll me lapsa.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en Ll
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en Ll.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kukulla, akullore, molla.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon
qe g[ysma e nxenesve ne klase Le
shkrua[ne shkron[en Ll Le madhe Le
shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en ll Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL
e shkron[ave (Ll, ll).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
Ll Le madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkruan lndlvlduallshL shkron[en ll
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (Ll, ll).
152
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne
guraL (kukulla, akullore, molla). er
secllen nga keLo gura pyeL: fare
eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?"
udhezon nxeneslL qe pasl Le
komenLo[ne guraL, L'l lexo[ne qaleL
ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Ll ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u
perg[lg[en pyeL[eve. Lexo[ne globallshL
qaleL (kukulla, akullore, molla) dhe
shkrua[ne shkron[en Ll ne kuuzaL ku
mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do
La shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL Ll, ll, ne AbeLaren
e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne
veLem n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL
se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne
menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne
deLyren, Le shkembe[ne eLoreL me
n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne se sl ka
punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL Ll ll, ne
AbeLaren e unes. resln ndlhmen e
mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
nxeneslL pasl be[ne deLyren
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses kush e
hengrl akulloren?".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: akullore, arushl.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
ershkruanl akulloren:
Sl dukeL akullor[a?
Sl eshLe nese e prek?
Sl eshLe nese e provon?
fare ng[yre ka?
kush e pelqen me shume?"
nxeneslL pershkrua[ne akulloren duke
u perg[lg[ur ne pyeL[eL qe dre[Lon
mesuesl. ALa [apln mendlme Le
ndryshme dhe debaLo[ne me n[erl-
L[eLrln nese nuk pa[Lohen. Mesuesl
dre[Lon blseden.
153
Hapi i dyt Lexon vjershn: Kush e hngri
akulloren? dhe pyet nxnsit:
A ju bri pr t qeshur kjo vjersh?
Pse? Pse arushi krkoi dy akullore?
far gabimi bri arushi me akulloren?
Si do t kishit vepruar ju po t ishit
ne vend Le u[? fare mendonl se l Lha
mami arushit pr akulloren?
Nxnsit lexojn vjershn bashk me
msuesin dhe u prgjigjen pyetjeve
t bra.
Hapi i tret Krkon q nxnsit t vizatojn akulloren
e tyre me shijen e paraplqyer dhe t
shkrua[ne dlsa qall per Le.
Punohet rubrika Thuhet/Shkruhet.
Nxnsit vizatojn akulloren e tyre t
parapelqyer dhe shkrua[ne dlsa qall
pr t.

Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t dors Ll, ll,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkronjs s madhe dhe t
vogl t dors Ll, ll.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkronja t shkrimit t dors.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
T folurit
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
Dram
T lexuarit global
T folurit
Imagjinata
T dgjuarit
T zhvilluarit e
vmendjes
T analizuarit
T krijuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, llamba.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe,
duke ngrlLur doren larL, Le vepro[ne sl l
drejton msuesi.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren
me Le cllen shkruanl, ulenl duke bere
n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre, mesues[a l orlenLon Le
be[ne levlz[en e dores ne a[er, ashLu sl
jan shkronja e madhe dhe e vogl e
shkrimit t dors Ll, ll.
nxeneslL vepro[ne, ashLu sl l orlenLon
msuesi duke lvizur dorn n ajr
pr t br shkronjn e madhe dhe t
vogel Le shkrlmlL Le dores, Ll, ll.

154
Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le
meso[ne: shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Ll, ll.
araqeL para nxenesve shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Ll, ll dhe
l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne
AbeLaren e unes shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL Ll, ll, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeso[ne AbeLaren e unes
ulkLon: llamba, molla e embel
une l ha shume molleL".
Shkrua[ne shkron[en Ll, ll Le shkrlmlL
Le dores ne eL Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores Ll, ll ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u
kam dhene, vlzaLonl dy balona dhe mbl
Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Ll, ll. vendoslnl aLo ne
kendln e shkron[ave ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL Ll, ll.
Me leLraL e kolazhlL qe u shperndan
mesuesl, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Ll, ll dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Ll ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kukulla, shalll, populll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan ne Labele lllmeL e qallve dhe kerkon qe
nxeneslL Le vazhdo[ne L'l perfundo[ne aLo:
kukulla e Mlres ______________
Shalll l LlamblL ka _____________
opulll yne ka ____________
nxeneslL perfundo[ne qallLe e nlsura ne Labele
nga mesueslL:
kukulla e Mlres ka oke Le verdhe.
Shalll l LlamblL ka vl[a Le bardha.
opulll lm ka kulla pre[ gurl.
155
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le formo[ne qall nga bashkesl
qalesh Le dhena ne llber, per Le cllaL aLa do Le
vleresohen.
nxeneslL formo[ne qall me bashkesl qalesh Le
dhena sl:
Akullor[a kullon plke-plke.
ulelll eshLe ne qlell.
ellumbl solll leLren.
urlnl morl akulloren.
Hapi i tret udhezon nxeneslL qe me grupe qalesh Le dhena
Le krl[o[ne qall.
shume [ane
ullln[ e kuqe
ne molleL
ka Le embla
Shqlperl
nxeneslL krl[o[ne qall nga grupe qalesh Le dhena:
1. ne Shqlperl ka shume ullln[.
2. MolleL e kuqe [ane Le embla.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s , q
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja
lndore
Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures se dhene ne
llber dhe La krahaso[e aLe me klasen e u[.
T njohshkron[en , q.
T gjejshkron[en Qne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en Qne pozlclone Le
ndryshme Le qales.
T shkruajshkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL , q slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL
global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a C, q, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml vendos ne Labele eukeLa me keLo qale: Qeni,
Lra, kra, Sh|u, Ir|q| dhe kerkon qe nxeneslL Le
shkepusln shkron[aL e para Le seclles qale.
yeL: Cllen qale formuaL? kur plqen qershlLe? Sl
duken aLo?"
- Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
lndlvldual: LkSnI1L U CLN
-yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?"
nxeneslL shkepusln shkron[en e pare Le
qaleve Le dhena dhe formo[ne qalen e re
(Qershi).
1hone qalen qersh| dhe Lrego[ne (qe
plqen ne qershor, ng[yren, formen,
madheslne, shl[en...)
lndlvlduallshL lexo[ne qallne.
1hone shkron[en Q.
156
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk
ketkoj sbktoojeo
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en , q.
2. Shp[egon lo[en: Seclll do Le lmag[lno[e n[e ob[ekL
qe ka shkron[en Q. uo La pershkruanl aLe me dlsa
qall perpara shokeve ne klase. kush e g[en vazhdon
lo[en."
2. udhezon nxeneslL Le shohln guraL ne llber dhe
L'l emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll Q?"
2. L mendo[ne aLe g[e. 1hone p.sh., eshLe
dlka qe hyn ne bashkeslne e perlmeve.
Maml e perdor per Le pergauLur g[ellen.
Sa here e qeron l dalln loLeL ... (edhe
haheL edhe qaheL).
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone, ngrene glshun. keshLu
e percakLo[ne se ku g[endeL ungulll: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku shkron[es
2. kerko[ qalen
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en , q ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak mes shkron[es se madhe Le shLyplL,
Qdhe Le vogles se shLyplL, q.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guren ne llber dhe
ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL e nevo[shme
per Le krl[uar qalen.
3. Lexon qallne: N qershor p|qen qersh|t.
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2.loLeso[ne kaLroreL bosh dhe krl[o[ne
qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
Hapi i tret

1. lormo shkron[en
2. Shkrlml l shkron[es

3. ueLyre shLeple
1. kerkon: lormonl shkron[en Q me m[eLe Le
ndryshme (fasule, kokrra orlzl, spango eL[.).
2. Shkruan shkron[en , q Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en , q.
C[lLhashLu l udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en Q.
3. C[enl ne gazeLa shkron[en , q, L'l qarko[e dhe L'l
s[elle Le nesermen ne klase.
1. Me ane Le m[eLeve Le ndryshme
formo[ne shkron[en Q.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa me shkron[en A dhe vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en C.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: qeng[l, manushaqe, qen.
157
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en Q Le madhe Le shLyplL, kurse
g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en q Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL e
shkron[ave (, q)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en QLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en q Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (, q).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL
(qeng[|, manushaqe, qen|). er secllen nga
keLo gura pyeL: fare eshLe? er fare
nevo[lLeL? A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne
guraL, L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale
dhe Le shkrua[ne shkron[en Qne kuuzaL ku
mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve.
Lexo[ne globallshL qaleL (qeng[|, manushaqe, qen|)
dhe shkrua[ne shkron[en Qne kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL , q ne AbeLaren e unes dhe u
shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon
qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le
vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe
Le konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL q, ne AbeLaren e unes. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare, dhe pasLa[
puno[ne lndlvlduallshL.
nxeneslL pasl be[ne deLyren shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se
sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses u
poqen qershlLe".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: Cemall, qershl, qershor.
158
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
yeL: fare karakLerlsukash ka mua[l Cershor?
numeronl dlsa pre[ Lyre ".
nxeneslL mendo[ne dhe perg[lg[en
per pyeL[eL qe shLrohen. (ne qershor
plqen qershlLe, llon suna e veres,
perfundon vlu shkollor, llo[ne
pushlmeL verore...).
Hapi i dyt llllon blseden me qallne qe nxeneslL e kane Lhene
me pare: ne qershor plqen qershlLe" dhe u LhoLe
aLyre se uLulll l LeksuL qe do Le meso[ne eshLe: u
poqen qershlLe".
Lexon Leksun dhe udhezon nxeneslL Le deg[o[ne me
vemend[e, sepse me pas do Le perg[lg[en ne pyeL[e.
yeL: Clll mua[ lshLe dhe cllaL fruLa lshln p[ekur?
'bene feml[eL? A do Le klshlL vepruar edhe [u
n[ello[? Clll lshLe gablml qe bene feml[eL? se l
qorLol xhaxhl Cemall? Sl mendonl [u me cllaL qall
feml[eL l kerkuan fal[e xhaxhl CemallL?"
8lsedo[ne per uLullln e LeksuL dhe u
perg[lg[en pyeL[eve qe ben mesuesl,
mendo[ne, argumenLo[ne eL[.
Hapi i tret
Detyr shtpie
udhezon nxeneslL qe Le pershkrua[ne qershlne sl
fruLe dhe Le shkrua[ne dlka rreLh sa[.
Lexonl ne shLepl Leksun: u poqen qershlLe".
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors , q,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores , q.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur
doren larL Le vepro[ne sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores , q.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, , q.

159
Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , q.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shkrlmlL, , q dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne
shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , q, l
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
ulkLon: "qan, qep
Shoku |m quhet ema|".
Shkrua[ne shkron[en , q Le shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores , q ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , q. vendoslnl aLo ne
kendln e shkron[ave ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL , q.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , q dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, dhe ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Qne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: skeda.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL Le hapln Leksun u poqen qershlLe"
dhe Le qarko[ne Le g[lLha qaleL qe kane shkron[en q,
pasLa[ Le numero[ne se clla qale eshLe perserlLur dlsa
here ne LeksL.
nxeneslL qarko[ne qaleL qe kane
shkron[e q dhe numero[ne se clla qale
eshLe perserlLur dlsa here ne LeksL.
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le ploLeso[ne skeden e dhene ne
llber, duke krl[uar qall me qaleL e dhena.
asLa[ Le ploLeso[ne ushLrlmln ku g[e[ne rrok[en ne qaleL
e dhena dhe e qarko[ne aLe.
8lsedon per rubrlken 1huheL/ShkruheL" dhe shLon qale
Le L[era nga zona ku [eLon.
nxeneslL krl[o[ne skeden dhe krl[o[ne
qallLe.
loLeso[ne ushLrlmln dhe g[e[ne
rrok[eL ne qaleL e dhena, l lexo[ne
aLo me ku[des duke e shqlpLuar mlre
ungullln q.
160
Hapi i tret u [ep deLyre nxenesve qe Le shkrua[ne nga n[e qall, Le
cllen do La lexo[ne lndlvlduallshL dhe do La vendosln ne
n[e kend Le klases.
nxeneslL e shkrua[ne lndlvlduallshL
dhe e lexo[ne qallne, pasLa[ e vendosln
ne kendln e klases.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s G[, g[
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe La
krahaso[e aLe me klasen e u[.
T njohshkron[en G[, g[.
T gjejshkron[en G[ ne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en G[ ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL
GI, g[ slpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a C!, g[, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
ndan nxeneslL ne grupe. Seclll grup do Le pergause
n[e g[eeg[eze, do La LhoLe para Le L[ereve ne klase, Le
clleL do Le perplqen Le g[e[ne g[eeg[ezen.
udhezon nxeneslL Le shlko[ne guren ne llber: ke
shlhnl ne gure? Sl duken feml[eL? fare po be[ne aLa?
Cllln ungull Le rl deg[o[me Le qaleL gjegjza, gjyshi?
A dlnl La shkruanl keLe qale? Cllen shkron[e duheL Le
meso[me per Le shkruar keLe qale?"
nxeneslL formo[ne grupeL, pergausln
g[eeg[ezen dhe mundohen Le g[e[ne
g[eeg[ezaL qe lexo[ne Le L[ereL.
Shlko[ne guren dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e shLruara.
8e[ne anallzen e qaleve gjegjza, gjyshi
duke dalluar ungu[L. uallo[ne shkron[en
qe duheL mesuar.

1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk
ketkoj sbktoojeo
1. n[oohen nxeneslL me ungullln dhe me shkron[en
G[, g[
Lexon bashke me nxeneslL qallne: G[ysh| tregon
gjegjza.
yeL: ne cllaL qale deg[onl ungullln G[?".
3. kerkon nga nxeneslL L'l emerLo[ne guraL e dhena
ne llber.
yeL: ku eshLe ungulll G[?".
2. Lexo[ne qallne. 1hone qaleL ne Le cllaL
deg[o[ne ungullln G[.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone, ngrene nga n[e glshL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales.
161
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3.Lexo[
1. Shkruan shkron[en G[, g[ ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, G[ dhe Le vogles se shLyplL, gj.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber dhe Le
ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL e duhura dhe
Le formo[ne qalen slpas numrlL Le dhene afer gures.
3. Lexon qallne: G[ysh| tregon g[eg[za".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. loLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL
e duhura dhe formo[ne qalen, l lexo[ne
qaleL e formuara.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a
Hapi i tret
1. Shkrlml l shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en G[, g[ Le shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren
e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en G[, g[. C[lLhashLu l
udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe
llon me shkron[en G[.
2. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en G[, Le
cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre dlsa
rreshLa me shkron[en G[ dhe vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en G[.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: g[arprl, g[ashLa, qeng[l.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en G[ Le
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve,
shkron[en gj Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (G[, g[)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en G[ Le madhe Le
shLyplL ne eLen qe kane perpara. Crupl
l dyLe l nxenesve shkruan lndlvlduallshL
shkron[en gj Le vogel Le shLyplL ne eLen qe
ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (G[, g[).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (gjarpri,
g[ashta, qeng[|). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en G[ ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en
ne pyeL[eL e dhena
Lexo[ne globallshL qaleL (gjarpri, gjashta,
qeng[|) dhe shkrua[ne shkron[en G[ ne
kuuzaL ku mungon.
162
Hapi i tret U tregon nxnsve modelin se si do t shkruajn
shkronjn e madhe dhe t vogl t shtypit Gj, gj,
n Abetaren e Puns dhe u shpjegon se si do t
punohet n t. Krkon q ata t bjn vetm njrin
rast, i sheh dhe, kur bindet se i kan br mir, i l
t vazhdojn n mnyr t pavarur.
Udhzon nxnsit q pasi t bjn detyrn,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
kontrollojn se si ka punuar shoku.
Nxnsit shkruajn shkronjn e madhe dhe
t vogl t shtypit Gj, gj, n Abetaren e
unes. resln ndlhmen e mesueslL ne rasun
e par dhe m pas punojn individualisht.
Pasi bjn detyrn, nxnsit shkmbejn
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
ilustrojn gjegjzat.
T gjej zgjidhjet e
gjegjzave.
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
T folurit
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
Dram
T lexuarit global
T folurit
Imagjinata
T dgjuarit
T zhvilluarit
e vmendjes
T analizuarit
T krijuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij
Fjal els: top, laps, moll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Udhzon nxnsit q t nxjerrin gjegjzat, t
cilat kan pasur pr detyr ti sjellin n klas.
Ata duhet ti lexojn dhe ti diskutojn ato n
grup dhe t zgjedhin njrn gjegjz, t ciln
do ta thon para t tjerve n klase.
Nxnsit lexojn seciln gjegjz n grup dhe
pastaj zgjedhin njrn pr ta thn prpara
t tjerve n klas. Kjo pun prsritet n t
gjitha grupet.
Hapi i dyt Udhzon nxnsit q t lexojn gjegjzat
n libr dhe t shkruajn zgjidhjen e secils
gjegjz n vendin prkats.
Nxnsit lexojn gjegjzat dhe shkruajn
zgjidhjen pr seciln ve e ve.
Hapi i tret I shprndan secilit grup nga nj objekt (top, laps,
moll, elefant, okollat...) dhe i udhzon q me
pak qale, Le Lhone n[e g[eeg[eze per ob[ekun qe
kan.
Seclll grup merr ob[ekun qe mesuesl u [ep dhe
krijojn nj gjegjz pr t.
163
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors G[, g[,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit
e t zhv|||uar|t
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkronjs s madhe dhe t
vogl t dors Gj, gj.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkronja t shkrimit t dors.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
T folurit
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
Dram
T lexuarit global
T folurit
Imagjinata
T dgjuarit
T zhvilluarit
e vmendjes
T analizuarit
T krijuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij
Fjal els: shkronj e madhe, shkronj e vogl.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml Krkon q nxnsit t mbyllin syt dhe, duke ngritur
dorn lart, t veprojn si i drejton ai.
Thot: Mbyllni syt, ngrini lart dorn me t ciln
shkruani, ulni dorn duke br nj lakim majtas,
pastaj prsriteni djathtas, bni nj vij n mes.
N kt mnyr i orienton t bjn lvizjen e dors
n ajr, ashtu si jan shkronja e madhe dhe e vogl e
shkrimit t dors, Gj, gj.
Nxnsit veprojn si i orienton
msuesi, duke lvizur dorn n ajr
pr t br shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit t dors, Gj, gj.

Hapi i dyt I njeh nxnsit me at q do t msojn: shkronjn e
madhe dhe t vogl t shkrimit t dors, Gj, gj.
Paraqet para nxnsve shkronjn e madhe dhe
t vogl t shkrimit Gj, gj dhe i udhzon ata q t
shkruajn shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me
ngjyra.
Udhzon nxnsit t shkruajn n Abetaren e Puns
shkronjn e madhe dhe t vogl t shkrimit t
dors, Gj, gj. I vzhgon ata dhe i ndihmon kur kan
veshuresl.
Plotsoni faqet n Abetaren e Puns.
Dikton: "G[uha, g[e||, g[ethe
G[uha shq|pe sht e bukur".
Shkruajn shkronjn Gj, gj t shkrimit
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ngjyra.
Shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit t dors Gj, gj n
Abetaren e Puns, sipas modelit t
dhn.
Hapi i tret
Balona t lumtura
Detyr shtpie

Udhzon: Nga letrat pr kolazh q ju kam dhn,
vizatoni dy balona dhe mbi to shkruani shkronjn e
madhe dhe t vogl t shkrimit Gj, gj. Vendosini ato
n kndin e shkronjave n klas.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe t vogl t shkrimit, Gj, gj.
Me letrat e kolazhit q msuesi u
shprndan, bjn balona mbi t cilat
shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit Gj, gj dhe i vendosin
n kndin e shkronjave n klas.
164
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
tyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
T gjej, t lexoj dhe t
shkruaj emra njerzish q
kan shkronjn Gj n trup t
tyre.
T prdor pikn si shenj
piksimi.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm
T folurit
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
Dram
T lexuarit global
T folurit
Imagjinata
T dgjuarit
T zhvilluarit
e vmendjes
T analizuarit
T krijuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij
Fjal els: Gjakova, Gjirokastra, Gjadri.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan ne Labele qalen:
Gjuha shqipe dhe krkon q nxnsit t shkruajn nga nj
qall per g[uhen shqlpe. l[allLe e bukura l vendos ne kendln e
klases qe e uLullon C[uha [one".
nxeneslL shkrua[ne lndlvlduallshL qall
pr gjuhn shqipe dhe i vendosin ato
n kndin e klass.
Hapi i dyt Udhzon nxnsit t plotsojn ushtrimet n libr:
1. Carko[ne rrok[eL ne qaleL e dhena dhe l lexo[ne aLo.
2. Lldhln me shlg[eLe rrok[en me p[esen L[eLer Le qales.
3. Shkrua[ne qall duke ploLesuar aLe me qalen qe mungon.
Nxnsit qarkojn, lidhin me shigjet
dhe shkrua[ne qall slpas udhezlmeve
n libr.
Hapi i tret Krkon q nxnsit n grup t gjejn deri n pes emra
q kan shkronjn gj dhe q jan sende, kafsh, emra apo
qytete.
Nxnsit n grup prpiqen t gjejn
emra t sendeve, kafshve, emra
njerzish apo edhe qytetesh.
165
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s 8, b
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe t krijoj nj ngjarje
me t.
1 n[oh shkronjn B, b.
T gjej shkronjn B
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkronjn B n
pozicione t ndryshme t
qales.
1 shkrua[ shkronjn e
madhe dhe t vogl t
shtypit B, b sipas modelit.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
Abetare.
Pun n grup
Pun n dyshe
Bashkbisedim
uramauzlm

Msimi me loj
T folurit
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
Dram
T lexuarit global
T folurit
Imagjinata
T dgjuarit
T zhvilluarit
e vmendjes
T analizuarit
T krijuarit
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a 8, b, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Un tregoj
letsbktlml l fqotes oe
Abetare
lmag[lno slkur [e oke bore. fare do Le be[e?"
Udhzohen nxnsit t vzhgojn n Abetare.
fare shohlm ne gure? Clla sune eshLe? Sl dukeL
qyLeu? Sl ndlhen feml[eL?"
lmag[lno[ne slkur [ane oke bore.
Mendojn, imagjinojn.

1. unlm l ungulllL
Anallze e qallse
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk-
Loja: sht e njohur
pr mua
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares. AnallzoheL
qalla:
Sa qale ka?"
ndahen qaleL ne rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL me
ungullln 8.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?"
2. Udhheq lojn. Flet pr dika q nxnsve u
plqen t han: sht si hn e re, qrohet, sht
e but dhe shum e shijshme... Lojn e vazhdojn
nxnsit.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne
ato n rrokje.
Thon: Tingulli B.
1hone: ky ungull eshLe
bashkeungellore".
2. Gjejn sendin q prshkroi msuesi.
M pas prshkruajn ushqime q kan
ungullln B. Shokt e gjejn.
166
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2.Alfabeu l murlL

1. Shkruan shkron[en B, b, ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, Bdhe Le vogles se shLyplL, b.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL, udheheq
nxeneslL ne vezhglmln e sa[ (pam[a e shkron[es,
pozlLa e vl[ave dhe krahaslml me shkron[aL L[era Le
mesuara).
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e shkron[es,
anallzo[ne dhe shkrua[ne aLe.
Hapi i tret
1. loLeslm dhe lexlm
2. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen shkron[aL qe mungo[ne ne
qaleL e AbeLares, lexohen qaleL dhe qalla.
2. Shkruan shkron[en B, b, Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en B, b.
Shkruhen qaleL nga llbrl l AbeLares.
3. Shkrua[ qaleL dhe qallne nga llbrl l AbeLares.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa dhe qale me shkron[en B.
Ora e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel, bleLa, bebl, banane.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en BLe madhe Le shLyplL, kurse g[ysma
L[eLer e nxenesve, shkron[en b Le vogel Le
shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL e
shkron[ave(B, b)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en BLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en bLe vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (B, b).
167
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL
(bleta, bebi banana). er secllen nga keLo
gura pyeL: fare eshLe? er fare nevo[lLeL?
A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne
guraL, L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale
dhe Le shkrua[ne shkron[en Bne kuuzaL ku
mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena (eshLe bleLa, nevo[lLeL per L'l marre
m[alun, mua me pelqen m[alu...)
Lexo[ne globallshL qaleL (bleta, bebi, banana) dhe
shkrua[ne shkron[en B ne kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL B, b, ne AbeLaren e unes dhe u
shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon qe
aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh dhe, kur
blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne
ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL B, b, ne AbeLaren e unes. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se
sl kane punuar.
Ora e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses 8urre
bore".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: burre bore, dordolec.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
C[enl: n[e d[ale, n[e dlLe pranvere hodhl shlklmln ne oborrln e shokuL
Le u[ 8enlL. u udlL kur pa ne n[e p[ese Le oborrlL n[e karoLe, n[e fshese,
n[e kove, n[e shall, dlsa kopsa, Le g[lLha lshln ne n[e vend. 8enl pyeu
veLen: se [ane Le g[lLha keLo g[era ne n[e vend? o shko[ La pyes 8enln
(fare do L'l keLe Lhene 8enl?).
nxeneslL mendo[ne dhe
perg[lg[en se k[o g[e[a
mund Le keLe qene burre
bore (aLa mund Le Lhone
dhe n[erl pre[ bore ose
dordolec).
168
Hapi i dyt Lexon Leksun me ndalesa dhe ben pyeL[e.
ndalesa e pare: 1ere naLen...qyLeun
yeL: fare ka ndodhur naLen? ke ka mbuluar bora? A ka ndodhur
ndon[ehere k[o g[e ne vendln ku [u [eLonl?"
ndalesa e dyLe: 8abl... oke-oke.
yeL: kush ka dale ne oborr? se babl doll me feml[eL? fare do Le
be[ne aLa?"
ndalesa e LreLe: ALa po... u be al.
yeL: A ndodhl ashLu sl menduaL? Seclll pre[ Lyre berl nga n[e pyeL[e.
CllaL lshln aLo? A kenl bere [u ndon[ehere burre bore(dordolec)? A
lshLe l bukur sl ky ne gure?"
nxeneslL deg[o[ne lexlmln
qe ben mesuesl dhe
perg[lg[en per pyeL[eL e
bera. llasln per pervo[aL.
Hapi i tret kerkon qe nxeneslL Le lexo[ne Leksun 8urre bore" ne formen
zlnxhlrore (n[erl lexon, vazhdon L[eLrl.)
udhezon Le ploLeso[ne ushLrlmln per Le kupLuarln e LeksuL dhe l
vlereson aLa.
nxeneslL lexo[ne ne formen
zlnxhlr dhe ploLeso[ne
ushLrlmln per Le kupLuarln
e LeksuL.
Ora e katrt. Tema:Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t dors B, b,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores B, b.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a madhe, shkron[a e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur doren larL
Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl, ulnl
doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le dores
B, b.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores, B, b.

169
Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL, B, b.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL B, b dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL B, b, l vezhgon aLa dhe l
ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: ba, bi, bu, be, babi, bota, buka
Babi im bleu makin.
Shkrua[ne shkron[en B, bLe shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores B, bne
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
unes.
Hapi i tret
8alona Le
lumLura
ueLyre
shLeple
udhezon: nga leLraL me ng[yra qe u kam dhene, vlzaLonl dy
balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL B, b. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL B, b.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL B, bdhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Ora e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en 8 ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: burre bore, dordolec.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
ne grupeL e formuara shperndan eukeLa ku [ane
shkruar ve e ve Le g[lLha qallLe e LeksuL 8urre
bore". kerkon qe nxeneslL L'l rendlsln eukeLaL
me qall, ashLu sl eshLe l nderLuar veLe Leksu
8urre bore".
ne grupe marrln eukeLaL me qall dhe aLo l
rendlsln ne menyre qe Le krl[o[ne n[e[Le sl ne
llber Leksun 8urre bore". L lexo[ne aLe.
Hapi i dyt udhezon Le ploLeso[ne ushLrlmln e rrok[eve:
Lexonl me ku[des rrok[eL dhe qaleL perbrl. Lldhnl
me shlg[eLe rrok[eL me qale slpas udhezlmlL ne
llber.
nxeneslL lexo[ne rrok[eL dhe qaleL dhe l
lldhln aLo me shlg[eLe, slpas udhezlmlL ne
llber.
170
Hapi i tret C[enl sa qale ka qalla
8ebl ka blberon".
Shkrua[enl aLe ne llber me shkron[a Le shkrlmlL.
8lsedon per nxeneslL per rubrlken 1huheL/
ShkruheL". 1hoLe: keLu [ane dlsa qale qe
ndryshe Lhuhen, ndryshe shkruhen. !u duheL Le
mesonl se sl shkruhen dre[L aLo." (Mesuesl ka
mundesl Le shLo[e dhe qale Le L[era, ne varesl Le
zones ku punon.)v
nxeneslL g[e[ne qe qalla: 8ebl ka blberon",
ka Lrl qale dhe e shkrua[ne aLe ne llber.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s n, h
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe Le
krl[o[e n[e ng[ar[e me Le
T njohshkron[en H, h.
T gjejshkron[en Hne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en Hne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL P, e, slpas modellL.
T lexojlndlvlduallshL qaleL
ne AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
unedore
Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a P, h, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Cjeeqjezo
letsbktlml l fqotes
oe Abetote
1regoheL g[eeg[eza:
Pere e ploLe, here e re, por g[lLhn[e me drlLe [e."
udhezon nxeneslL Le vezhgo[ne ne AbeLare: ke shohlm
ne gure? Sl e ka emrln va[za? Me ke blsedon a[o? fare
kane Le perbashkeL aLo? lmag[lno se fare blsedo[ne
aLo."
1hone: Pena".
Mendo[ne, lmag[lno[ne (blseda mes
Penes dhe Penes...).
171
1. unlm l ungulllL-
Anallze e qallse
2. n[oh[a e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk
Lo[a- jool keto
3. nderLo shkron[en
4. vendos[a e
ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk:AbeLar[a-
kerko[ ungullln.
l[ala nen gure
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares. AnallzoheL qalla:
Sa qale ka? ndahen qaleL ne rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL
me ungullln P.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?"
2. lLon Le dalln para Le L[ereve nxeneslL, emrl ose
mblemrl l Le clleve permban ungullln H.
3. kerkon qe nxeneslL Le nderLo[ne shkron[en me lapsa.
4. kerkon nga nxeneslL L'l emerLo[ne guraL ne AbeLare.
yeL: ku eshLe ungulll H?"
1. numero[ne qaleL ne qall dhe l
nda[ne aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll H".
1hone: ky ungull eshLe
bashkeungellore".
2. 1rego[ne vendndodh[en e ungulllL
H.
3. uno[ne shkron[en me lapsa.
4. nda[ne qalen ne ungu[. L
percakLo[ne se ku g[endeL ungulll: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
3. kerko[ shkron[en
1. Shkruan shkron[en H, hne Labele ose l paraqeL aLy me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, Hdhe Le
vogles se shLyplL, h.
3. udhezon nxeneslL Le vere[ne foLograne ne AbeLare Le
g[e[ne dhe qarko[ne shkron[en H. C[lLhashLu shkrua[ne
shkron[aL qe mungo[ne ne qale.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL
dhe Lhone ne fare dallo[ne aLo
(madhesla, graku...).
3. C[e[ne, qarko[ne dhe shkrua[ne
shkron[aL ne AbeLare. nda[ne qaleL ne
rrok[e dhe Lrego[ne numrln e Lyre.
Hapi i tret
1. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkoheL nga nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre
3-4 rreshLa me shkron[en H, h dhe dlsa qale qe kane
keLe shkron[e.
3. vlzaLo[ne personazhln e Plrushes dhe shkrua[ne
emraL e personazheve L[era.
1. Shkrua[ne ne eLore shkron[en dhe
dlsa qale.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: krahu, harku, hekurl.
172
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en HLe madhe Le
shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en h Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne klase
dhe Le formonl leL e shkron[ave (H, h).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe
Le medha. nxeneslL e gruplL Le pare
shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
HLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve
shkruan lndlvlduallshL shkron[en h
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (H, h).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (krahu, harku,
hekur|). er secllen nga keLo gura pyeL: fare eshLe? er
fare nevo[lLeL? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l lexo[ne
qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne shkron[en H n
kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe
perg[lg[en ne pyeL[eL e dhena (eshLe
hekurl, nevo[lLeL per Le hekurosur,...)
Lexo[ne globallshL qaleL (krahu, harku,
hekur|) dhe shkrua[ne shkron[en H n
kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shLyplL H, h, ne AbeLaren e unes
dhe u shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon qe aLa
Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane
bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le shkembe[ne
eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne se sl ka punuar
shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shLyplL H, h, ne
AbeLaren e unes. resln ndlhmen e
mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL
shkembe[ne eLoreL me shokun ne
krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se sl
kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses Pena".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: hena, dlelll, planeLe.
173
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
vendos eukeLa ne Labele, Le cllaL nxeneslL l rendlun
dhe krl[o[ne qall.
1. PekLorl 2. PolLa 3. Pasanl
Parkun kepucen kapakun
Pumbl kerkon hapl
nxeneslL me eukeLaL e paraqlLura krl[o[ne
qallLe:
1. PekLorl humbl harkun.
2. PolLa kerkon kepucen.
3. Pasanl hapl kapakun.
Hapi i dyt yeL: ClleL nga keLa emra [ane dhe emra n[erezlsh:
ulelll, llber, Pena, pema, pranvera, lapsl... A dlnl dhe
ndon[e emer L[eLer Le ng[ashem me keLa?" (ndlhmon
nxeneslL Le Lhone dlsa emra planeLesh)
Lexon Leksun Pena" dhe pyeL feml[eL per blseden
qe be[ne Pena va[ze dhe Pena e qlelllL. A !u pelqeu
Leksu? Clla p[ese [u pelqeu me Leper? erse? CllaL
[ane moLraL e Penes ne qlell?"
nxeneslL g[e[ne se emraL e n[erezve [ane
emraL: ulelll, Pena, ranvera, Merkurl,
Marsl, venera...
ueg[o[ne Leksun me vemend[e, u
perg[lg[en pyeL[eve Le bera dhe Lhone
emraL e planeLeve dhe Le y[eve ne qlell.
nap| | tret udhezon nxeneslL Le lexo[ne Leksun Pena"
lndlvlduallshL dhe Le qarko[ne qe kane shkron[en H.
Lexo[ne Leksun lndlvlduallshL dhe
qarko[ne qaleL me shkron[en H.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors n, h,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores P, h.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[e e madhe, shkron[e e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke
ngrlLur doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon
al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl doren me Le cllen
shkruanl larL, ulnl doren duke e bere n[e laklm
ma[Las, pasLa[ perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e
ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e
dores ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe
dhe e vogel e shkrlmlL Le dores H, h.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon mesuesl
duke levlzur doren ne a[er per Le bere
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL
Le dores, H, h.

174
Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne:
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL H, h.
araqeL para nxenesve
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL H, h
dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren
e unes shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL H, h, l vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur
kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: ha, hi, he, hu, hna,
Hna ka hapur librin.
Shkrua[ne shkron[en H, h Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shkrlmlL Le dores H, hne AbeLaren e
unes, slpas modellL Le dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL me ng[yra qe [u kam
dhene, vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL H, h.
vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL H, h.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shkrlmlL H, hdhe l vendosln ne kendln e
shkron[ave ne klase.
Ora e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Hne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: harku, kreher, hoLel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL qe Le shkrua[ne qale me shkron[en
H, L'l Lhone aLo para Le L[ereve dhe l shkruan ne
Labele.
nxeneslL shkrua[ne qale me shkron[en
Hdhe l lexo[ne para Le L[ereve, ndersa
mesuesl l shkruan keLo qale ne Labele.
175

Hapi i dyt
udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL, Le g[e[ne
shkron[aL qe mungo[ne dhe Le ploLeso[ne vl[aL bosh
per Le krl[uar qaleL: Harku, hapi, krehr, hotel.
1hoLe: Lexonl rrok[eL ne hapeslraL e dhena dhe
ng[yrosnl hapeslraL e rrok[eve me shkron[en Hme
ng[yre Le verdhe. fare zbuluaL?"
nxeneslL ploLeso[ne vl[aL bosh ne
gura dhe formo[ne qaleL.
Lexo[ne rrok[eL ne hapeslra, ng[yrosln
hapeslraL me shkron[en Hdhe
zbulo[ne Penen.
Hapi i tret Lexonl qaleL e dhena ne ushLrlmln e fundlL dhe
shkrua[lnl aLo slpas udhezlmlL Le dhene.
nxeneslL lexo[ne qaleL e dhena dhe
shkrua[ne slpas udhezlmlL.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s 1, t
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e
gures se dhene ne llber
dhe Le krl[o[e n[e ng[ar[e
me Le.
T njohshkron[en T, t
T gjejshkron[en Tne
sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en Tne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
T shkruajshkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL T, tslpas modellL.
T lexojgloballshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
unedore

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a 1, L, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Asoclocloo
letsbktlml l fqotes oe
Abetare
araqlLen qaleL: mlu, Lasuera, ekranl, shLeplza...
fare [u ku[Lo[ne keLo qale?
udhezon nxeneslL Le pershkrua[ne guraL ne
AbeLare: ke shohlm ne gure? fare kane aLa
perpara? er fare perdoreL komp[uLerl? A e
perdornl shume aLe? fare L[eLer shohlm ne dhomen
e 1euLes dhe ArLanlL?"
nxeneslL g[e[ne zg[ldh[en
Mendo[ne, lmag[lno[ne.
176
1. unlm l ungulllL -
Anallze e qallse
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
ketkoj uoqolllo
1. ShkruheL ne Labele qalla: ArLanl e 1euLa kane
komp[uLer Le rl". AnallzoheL qalla: Sa qale ka?"
ndahen qaleL ne rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL me
ungullln T.
Clll ungull perserlLeL?"
2. kerkoheL nga nxeneslL Le g[e[ne qale qe kane
ungullln Tne lllm, ne mes ose ne fund Le qales.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne
aLo ne rrok[e.
1hone: ungulll T.
2. C[e[ne qale dhe Lrego[ne
vendndodh[en e ungulllL.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. nderLo shkron[en
3. kerko[ shkron[en
dhe e shkrua[ aLe.
1. Shkruan shkron[en T, t ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, Tdhe Le vogles se shLyplL, t.
2.kerkon qe nxeneslL Le nderLo[ne shkron[en me
lapsa.
3. udhezon nxeneslL Le vere[ne foLograne ne
AbeLare, Le g[e[ne dhe Le qarko[ne shkron[en T.
loLeso[ne qaleL duke shkruar shkron[en T.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. uno[ne shkron[en me lapsa.
3.C[e[ne, qarko[ne dhe shkrua[ne
shkron[en T.
Hapi i tret
1. Lexo[ne qaleL dhe
qallne

2. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon: Lexonl qaleL dhe qallne ne AbeLare".
2. Shkruan shkron[en T, t Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me keLe shkron[e.
Shkrua[ne edhe dlsa qale qe llo[ne me shkron[en T.
3. Slllnl ne klase ndon[e punlm Le bere ne komp[uLer.
1. Lexo[ne qaleL dhe qallLe.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa me shkron[en Tdhe dlsa
qale qe llo[ne me shkron[en T.
Ora e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e anallzo[e e Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: Lopl, Lrenl, pauna.
177
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve Le shkrua[ne shkron[en TLe madhe Le
shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en t Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(T, t).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en TLe madhe Le
shLyplL ne eLen qe kane perpara. Crupl
l dyLe l nxenesve shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en tLe vogel Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (T, t).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (top|, tren|,
panna). er secllen nga keLo gura pyeL: fare eshLe?
er fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Tne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena (eshLe Lopl, nevo[lLeL
per Le lua[Lur, mua me pelqen Lopl, me Le
kenaqem...)
Lexo[ne globallshL qaleL (top| tren|, panna)
dhe shkrua[ne shkron[en Tne kuuzaL ku
mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL T, t, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne
ne menyre Le
pavarur.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: ta, to, tapa, topi,
1|rana ka park t bukur".
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL T, t, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare
dhe pasLa[ puno[ne lndlvlduallshL.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses
komp[uLerl l rl".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: ArLanl, 1euLa, komp[uLer.
178
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL Le shlko[ne guraL ne llber dhe Le
krl[o[ne n[e ng[ar[e ne baze Le Lyre.
nxeneslL mendo[ne, lmag[lno[ne, dhe
krl[o[ne n[e ng[ar[e rreLh gurave ne
llber.
Hapi i dyt yeL: Clll nga [u ka komp[uLer ne shLepl? er fare
sherben al? er fare e perdornl? o aneLareL e
famll[es per fare e perdorln?"
l n[eh nxeneslL me uLullln e LeksuL, e lexon Leksun
duke kerkuar qe aLa La nd[ekln g[aLe lexlmlL.
yeL: Sl quhen personazheL e keu[ Leksu? fare ben
ArLanl me komp[uLer? o 1euLa? fare meso[ne L[eLer
aLa nga komp[uLerl?"
nxeneslL perg[lg[en ne pyeL[eL e bera,
Lrego[ne per pervo[aL e Lyre dhe per
perdorlmln e komp[uLerlL qe aLa be[ne
ose aneLareL e famll[es.

nd[ekln mesuesln g[aLe lexlmlL dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le bera.
nap| | tret
Detyr shtp|e
udhezon nxeneslL qe Le ploLeso[ne ushLrlmln
kupLo[me Leksun" dhe qarko[ne qaleL qe kane
shkron[en Tne LeksL.
ushLro[ne lexlmln e LeksuL komp[uLerl l rl" dhe
shkrua[ne qale me shkron[en T.
loLeso[ne ushLrlmln kupLo[me
Leksun" dhe qarko[ne qaleL qe kane
shkron[en Tne LeksL.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors 1, t, shkr|m
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores T, t.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale vlzauml,
Cu, llbra per feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLe d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores T, t.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, T, t.

179
Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL T, t.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL T, t dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL T, t. l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: "ta, n, to, te, tu,
Tirana ka park t bukur.
Shkrua[ne shkron[en T, tLe shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores T, tne
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
unes.
Hapi i tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL me ng[yra qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL T, t. vendoslnl aLo ne kendln e shkron[ave
ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL T, t.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL T, tdhe l vendosln ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Ora e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn dhe ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Tne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: 1lrana, 1lna, 1lu.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL Le krl[o[ne qall me qaleL e
dhena ne grupe dhe L'l lexo[ne aLo:
1lna Lroklu ne park.
1anl Lakol me meLer.
Meu mbeu forL.
1lu maL moLren.
nxeneslL krl[o[ne qall me qaleL e
dhena dhe l lexo[ne aLo:
1. 1lna Lakol moLren.
2. 1anl Lroklu forL.
3. Meu maL me meLer.
4. 1lu mbeu ne park.
180
Hapi i dyt 1hoLe: C[enl sa qale [ane ne qallne, '1lrana
eshLe e bukur', pasLa[ shkrua[enl aLe ne vendln e
cakLuar ne llber.
vazhdonl me ushLrlmln L[eLer ne llber dhe
ploLesonl vlzaL bosh me shkron[aL qe mungo[ne".
1rego[ne sa qale ka qalla, 1lrana
eshLe e bukur", dhe e shkrua[ne aLe ne
vendln e cakLuar.
loLeso[ne vlzaL bosh me shkron[aL e
duhura dhe formo[ne qaleL kompjuter
dhe termometr.
Hapi i tret udhezon nxeneslL Le shkrua[ne qaleL nen guraL
e dhena dhe Le blsedo[ne per Lo, per fare
nevo[lLen dhe sa [ane Le rendeslshem.
Shkrua[ne qaleL nen guraL e dhena
dhe asln per rendeslne e seclles pre[
Lyre.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s k, k
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthurja lndore Shprehit
e t zhvilluarit
Burimet
1 as per slLuaLen e
gures se dhene ne llber.
T njohshkron[en K, k.
T gjejshkron[en K
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 shq|pto[, ta |exo[ dhe
ta shkrua[ nngu|||n dhe
shkronjn K, k n struktura
t ndryshme qa|sh.
T gjej dhe t lexoj
sLrukLura qalesh e qallsh, ne
Le cllaL ndodheL shkron[a K
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: ungull, shkron[e, kell, kale, qale, rrok[e.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml llllon Lreglmln: lshLe dlLe e bukur vere. leml[eL
dolen ne naLyre Le luanln. u befasuan kur pane
shokun e Lyre k...
erfundonl [u ng[ar[en, fare ka ndodhur ne
vazhdlm..."
Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
lndlvldual (globallshL): KELI N KAL
yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?"
Mendo[ne, lmag[lno[ne (fare po be[ne
nxeneslL L[ere, fare ka L[eLer ne klase...).
lndlvlduallshL (globallshL) lexo[ne qallne.
1hone shkron[en K.
181
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk-
Krkoj shkronjn
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en K, k.
2. une do Le lexo[ qallne. Sa here La deg[onl
ungullln k ne qale, ngrlnl doren larL."
1hoLe: kell ka kale".
CrlenLon nxeneslL Le g[e[ne qale Le re[a ku g[endeL
ungulll K.
3. vendos ne Labele dlsa gura. kerkon nga nxeneslL
L'l emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll K? (karkalec, maklne, maok,
kakLus...)
2. L dallo[ne ungullln kduke deg[uar
qaleL ne qall dhe duke ngrlLur doren larL.
nxeneslL g[e[ne dhe Lhone qale Le
ndryshme me ungullln K.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone ngrene nga n[e glshL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexoj
1. Shkruan shkron[en K, k ne Labele ose e paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL Kdhe Le vogles se shLyplL k.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guren ne llber, Le
g[e[ne dhe Le qarko[ne shkron[en K.
3. Lexon qallne: kell ka kale".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. C[e[ne dhe qarko[ne shkron[en K ne
llber.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
Hapi i tret
1. nderLo[ shkron[en

2. Shkrlml l shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon: erplqunl qe me fasule, me kokrra orlzl
ose me spango Le formonl shkron[en K.
2. Shkruan shkron[en K, kLe shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren
e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en K, k. C[lLhashLu l
udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe
llon me shkron[en k.
3. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en k, Le
cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
1. Me ane Le m[eLeve Le ndryshme,
nxeneslL formo[ne shkron[en K.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL
e Lyre dlsa rreshLa me shkron[en K
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en K.
Ora e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: kall, leke, maklna.
182
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en KLe madhe Le shLyplL, kurse
g[ysma L[eLer e nxenesve, shkron[en k Le
vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL e
shkron[ave(k, k)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en KLe madhe Le
shLyplL ne eLen qe kane perpara. Crupl
l dyLe l nxenesve shkruan lndlvlduallshL
shkron[en Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase
dhe formo[ne leL (k, k).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL
(kali, lek, makina). er secllen nga
keLo gura pyeL: fare eshLe? er fare
nevo[lLeL? A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne
guraL, L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale
dhe Le shkrua[ne shkron[en Kne kuuzaL ku
mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena (eshLe leku, nevo[lLeL per
Le blere g[era...)
Lexo[ne globallshL qaleL (kali, lek, makina)
dhe shkrua[ne shkron[en Kne kuuzaL ku
mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL K, k, ne AbeLaren e unes dhe u
shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon
qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le
vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe
Le konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL K, k, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare
dhe me pas puno[ne lndlvlduallshL.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Ora e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses kall l
kellL".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: karamele, kell.
183
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
S[elle ne klase karamele, n[e karamele e mbane ne dore,
Le L[eraL u shperndahen nxenesve. kerkon qe Le ploLesoheL
ushLrlml l paraqlLur ne Labele.
une kam karamele,
1l ke karamele.
Al ka karamele.
asLa[ Le g[lLhe l hane karameleL dhe ploLeso[ne ushLrlmln ne
vazhdlm.
une nuk kam karamele.
Al nuk ka karamele.
ne nuk keml karamele.
nxeneslL bashkerlshL me mesuesln
ploLeso[ne ushLrlmln e dhene me
karamele.
Hapi i dyt 8lsedon me nxeneslL per kelln dhe kalln e u[ Le cllln aLa e
n[ohln nga meslml l meparshem.
udhezon nxeneslL Le lexo[ne uLullln e LeksuL dhe qallLe ne
vazhdlm per Le cllaL pyeL: Sa qall ka Leksu? numeronl qaleL ne
qall? Carkonl qaleL qe kane shkron[en K."
nxeneslL lexo[ne Leksun dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le bera.
nap| | tret
Detyr shtp|e
llllon blseden me nxeneslL me keLo pyeL[e:
"ku lshLe kell?
kur doll me kale kell?
Me k luanLe kell?"
vemend[e Le veanLe u kushLon pyeL[eve: ku? kur? Me k?
kerkon qe nxeneslL Le ploLeso[ne ushLrlmln rreLh Le kupLuarlL
Le LeksuL, Le be[ne me shen[e qalen e duhur.
Lexo[ne Leksun kall l kellL" dhe shkrua[ne dlsa qall ne eLore.
nxeneslL u perg[lg[en pyeL[eve Le bera
dhe perplqen Le krl[o[ne pyeL[e Le
ng[ashme duke perdorur ku? kur? Me
k?.
loLeso[ne ushLrlmln slpas kerkeses
ne llber.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors k, k,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores k, k.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
Pun n grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[a e madhe, shkron[a e vogel.
184
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er,
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores k, k.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores, k, k.

Hapi i dyt
D|knm
l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne, shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL k, k.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL k, k dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne shkronjat
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL k, k, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
ulkLon: "ka, ke, k|, k, ka||, mak|na, ke|| me mak|n".
Shkruajn shkronjn k, k Le shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores k, k n
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
nap| | tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL k, k. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave
ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL k, k.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le
cllaL shkrua[ne shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL k, k dhe l
vendosln ne kendln e shkron[ave ne
klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e Leksun dhe Le
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
Pun n grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: ka, nuk ka.
185
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn
nxns|
nap| | par dhe | dyt
Mouvlml
Lexlm dhe ploLeslm
loLesonl me KA dhe NUK KAne vendeL e cakLuara.






nxeneslL ploLeso[ne
rubrlkaL me kadhe nuk
kadhe Lhone:
Rosaku kaLorLe.
kesulekuq[a kalule.
Lopa kazlle.
Cenl nuk ka fusLan.
Barka nuk ka peme.
nap| | tret udhezon nxeneslL qe Le ploLeso[ne ushLrlmln e dhene ne llber
dhe La shkrua[ne ne eLore.
loLeso[ne ushLrlmln ne
llber dhe e shkrua[ne ne
eLore.
186
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s C, o
Cb[eknvat Shtrateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
1 n[oh shkron[en C, o.
1 g[e[ shkron[en O
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 shq|pto[, ta |exo[ dhe
ta shkrua[ nngu|||n dhe
shkron[n C, o n struktura
t ndryshme qa|sh.
1 g[e[ dhe t |exo[
sLrukLura qalesh e qallsh, ne
Le cllaL ndodheL shkron[a O.
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: ungull, shkron[e, Cla, roboL, qale, rrok[e.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml ne n[e qese Le erreL ve n[e ore. l afroheL seclllL
nxenes, qe La preke dhe Le g[e[e se fare ka brenda,
por duke e mba[Lur ne fshehLesl.
vlzaLonl ne eLen e bardhe aLe qe mendonl se
eshLe ne qese".
Lexon qallne. lnkura[on nxeneslL Le be[ne lexlm
lndlvldual (globallshL): OLA ME ROBOT
yeL: CllaL shkron[a kane ng[yre Le kuqe?"
rekln oren brenda ne qese pa folur.
ALe qe e kane prekur dhe mendo[ne se
e dlne fare eshLe, e vlzaLo[ne ne eLen
qe kane perpara. 1e g[lLhe pern[ehere
ngrene vlzaumeL dhe zbulo[ne fare
preken ne qese.
lndlvlduallshL (globallshL) lexo[ne qallne.
1hone shkron[en O.

1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL
ne m[edlsln fonolog[lk
- Krkoj shkronjn
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe me shkron[en
C, o.
2. CrlenLon nxeneslL ne qallne e lexuar me pare: C|a
me robot.
yeL: ne cllen qale eshLe ungulll O?"
kerkon qe nxeneslL Le g[e[ne qale Le ndryshme me
shkron[en ku ka ungull O.
3. vendos ne Labele dlsa foLogra. kerkon nga
nxeneslL L'l emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll C?"
(kocke, llmon, molle, okLapod, pallLo...)
2. L dallo[ne ungullln o duke deg[uar
qaleL.
nxeneslL lndlvlduallshL g[e[ne qale Le
ndryshme ku ka ungull O.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone, ngrene nga n[e glshL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales.
187
nap| | dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en C, o ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, Odhe Le vogles se shLyplL, o.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guren ne llber dhe
Le g[e[ne dhe qarko[ne shkron[en C.
3. Lexon qallne: Cla luan me roboL.
yeL: Sa qale ka k[o qall? ndanl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo".
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...)
2. C[e[ne dhe qarko[ne shkron[en O n
llber.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
nap| | tret
1. uramauzlm: Un
jom O

2. Shkrlml l shkron[es

3. ueLyre shLeple
1.kerkon: erplqunl qe me p[ese Le LruplL Lua[ Le
formonl shkron[en O.
2. Shkruan shkron[en C, o Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en C, o.
C[lLhashLu l udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e
ob[ekL qe llon me shkron[en O.
3. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en O, Le
cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
1. nxeneslL me ane Le p[eseve Le LruplL
formo[ne shkron[en O.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en O
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en O.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: ora, balona, koka.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en O t
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en o Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (C, o)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en OLe madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en o Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln
ne klase dhe formo[ne leL (C, o).
188
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (ora,
ba|ona, koka). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL,
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en One kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena (eshLe ora, nevo[lLeL per Le
dlLur kohen...).
Lexo[ne globallshL qaleL (ora, ba|ona, koka) dhe
shkrua[ne shkron[en One kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL C o,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem
n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere
mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL C, o, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe
me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses Cla
meson me orar".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: Cla, robou, numra, ore.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe ku ka shkruar ushLrlmln dhe udhezon nxeneslL
Le ploLeso[ne qallLe me qaleL e dhena:
Cla ka _____.
Cra ka _____.
______ ka ore.
(8obou, numra, ore.)
nxeneslL ploLeso[ne ushLrlmln dhe e
krahaso[ne me shokun e bankes.
189
nap| | dyt yeL nxeneslL: kur l benl deLyraL? kush [u ndlhmon? kur eshLe
koha per Le bere deLyraL? kush gezoheL kur [u punonl me orar
dhe l benl deLyraL ne kohe? se?"
8lsedon me nxeneslL:
SoL do Le lexo[me per Clen dhe orarln e sa[ Le meslmlL dhe
lexon Leksun e dhene ne llber".
yeL: fare morl Cla? kur meson abeLaren dhe kur
maLemauken? A mesonl dhe [u ne Le n[e[Len kohe?..."
nxeneslL Lrego[ne per orarln e Lyre Le
meslmlL, kush l ndlhmon aLa dhe sl l
ndlhmon.
nxeneslL u perg[lg[en pyeL[eve Le bera.
llasln per Clen dhe per orarln e sa[ Le
meslmlL.
nap| | tret
Detyr
shtp|e
kerkon qe nxeneslL Le lexo[ne Leksun Cla meson me orar".
Lexlml do Le [eLe zlnxhlr dhe pas lexlmlL nxeneslL do Le
ploLeso[ne ushLrlmln per Le kupLuarlL e LeksuL.
nxeneslL lexo[ne Leksun dhe shkrua[ne qall slpas deshlres.
nxeneslL lexo[ne Leksun dhe
ploLeso[ne ushLrlmln per Le kupLuarln
e LeksuL.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors C, o,
shkr|m qa||sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores C, o.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[e e madhe, shkron[e e vogel.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur doren
larL Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulnl doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes.
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores C, o.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, C, o.
190
nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, o.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL C, o dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne shkron[aL
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, o. l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl ushLrlmeL ne AbeLaren e unes.
ulkLon: "mo, no, mora, ora
C|a ka or".
Shkrua[ne shkron[en C, o Le shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores C, o n
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
nap| | tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL C, o. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave
ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL C, o.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL C, o dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en C ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: qale, qall, nora, Crl.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
vendos eukeLa ne Labele, Le cllaL
nxeneslL l rendlun dhe krl[o[ne qall:
1. kalol 2. nora 3. luan
Crl orarln Cla
me maklne morl me numra

nxeneslL nga eukeLaL e dhena
formo[ne qall me kupum:
1. Crl kalol me maklne.
2. nora morl orarln.
3. Cla luan me numra.
191

nap| | dyt
udhezon nxeneslL Le lexo[ne rrok[eL
dhe duke l lldhur aLo Le krl[o[ne qall ne
ushLrlmln e dhene ne llber.
vezhgon punen e nxenesve dhe
ndlhmon aLa qe kane nevo[e.
nxeneslL lldhln rrok[eL dhe formo[ne
qale:
Mora, ore, kalon, mall, llmon, kamlon.
nap| | tret udhezon nxeneslL qe Le pershkrua[ne
qaleL ne llber dhe L'l konLrollo[ne me
shokun e bankes.
nxeneslL shkrua[ne qaleL slpas
kerkeses ne llber dhe l konLrollo[ne me
shokun ne krahe.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s , p
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as per slLuaLen e gures se
dhene ne llber dhe Le krl[o[e n[e
ng[ar[e me Le.
1 n[oh shkron[en , p.
1 g[e[ shkron[en pne sLrukLura
qalesh me ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en Pne pozlclone Le
ndryshme Le qales.
1 shkrua[ shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL , p slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL
global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a , p, qalorl, uLulll, perlme, peme.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
lojo - kouo
moqjlke
ulskoum
letsbktlml
l fqotes oe
Abetote
ne kuu fuLeL n[e perlme e freskeL ose e vlzaLuar.
Mesuesl u perg[lg[eL me o ose Io pyeL[eve Le
nxenesve.
Lexo: nena pergauu supe me perlme. Panl
feml[e Le dashur se eshLe me ploL vlLamlna - Lha
nena. leml[eL kerkuan vlLamlnaL ne p[aLen e
sups.
fare mendonl per feml[eL? A mund L'l
shohln aLa vlLamlnaL? Me fare l ngaLerruan
aLa vlLamlnaL? fare keshllle do L'u [epnlL [u
feml[eve?"
kerko Le pershkrua[ne sendeL ne Lryeze dhe Le
emerLo[ne perlmeL.

8e[ne pyeL[e per perlmen ne kuu. C[e[ne se fare
eshLe e fshehur. Al qe e g[en vazhdon lo[en.
Mendo[ne, lmag[lno[ne.
LmerLo[ne Le g[lLha sendeL qe shohln ne gure.
192

1. unlm l
ungulllL - Anallze
e qallse
2. n[oh[a e
ungulllL ne
m[edlsln
fonolog[lk -
C[e[ ungullln
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares. AnallzoheL
qalla. Sa qale ka? ndahen qaleL ne rrok[e.
ShqlpLohen rrok[eL me ungullln P.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo
bashkeungelloreve? se?"
2. Anallzohen guraL dhe qaleL ne AbeLare.
numerohen shkron[aL dhe cakLoheL
vendndodh[a e ungulllL P.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne aLo ne
rrok[e.
1hone: 1lngulll P.
1hone: ky ungull eshLe bashkeungellore".
2. numero[ne shkron[aL dhe cakLoheL
vendndodh[a e ungulllL P.
nap| | dyt
1. Craku l
shkron[es
2. Alfabeu l
murlL

3. nderuml l
shkron[es
1. Shkruan shkron[en , p, ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le
be[ne dalllmln grak nderm[eL shkron[es se
madhe Le shLyplL dhe Le vogles se shLyplL p.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL,
udheheq nxeneslL ne vezhglmln e sa[ (pam[a
e shkron[es, pozlLa e vl[ave dhe krahaslml me
shkron[aL L[era Le mesuara).
3. kerkoheL Le puno[ne shkron[en me Lel, me
spango ose me ndon[e [e L[eLer.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe Lhone ne
fare dallo[ne aLo (madhesla, graku...).
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e shkron[es,
e anallzo[ne dhe e shkrua[ne aLe.
3. uno[ne shkron[en me [e Le ndryshme.
nap| | tret
1.loLeslm dhe
lexlm
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen shkron[aL qe mungo[ne ne
qaleL e AbeLares, lexohen qaleL dhe qalla.
2. Shkruan shkron[en , p, Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en , p.
Shkruhen qaleL nga llbrl l AbeLares.
3. Shkrua[ dhe vlzaLo perlmeL qe Le pelqe[ne me
shume.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre dlsa
rreshLa dhe qale me shkron[en P.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: pema, parku, kapele.
193
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en P t
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en p Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(, p)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en PLe madhe Le shLyplL
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkruan lndlvlduallshL shkron[en p
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka perpara.
ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (, p).
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (pema,
parku, kape|). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL,
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en Pne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena (eshLe kapela, nevo[lLeL per
La mba[Lur ne koke, mua me pelqen kapela,...)
Lexo[ne globallshL qaleL (pema, parku, kape|)
dhe shkrua[ne shkron[en Pne kuuzaL ku
mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL P p,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem
n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere
mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL , p, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare
dhe me pas puno[ne lndlvlduallshL.
nxeneslL pasl qe be[ne deLyren shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m teksn, grupe qa|sh dhe qa||sh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen
ne lldh[e me permba[L[en e p[eses
ne shlLore"
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: peme, perlme.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Mouvlml vendos ne Lavollne dy shporLa dhe l emerLon aLo: ShporLa e pemeve
dhe ShporLa e perlmeve."
ka s[elle ne klase peme dhe perlme, Le cllaL nxeneslL do L'l klaslko[ne
dhe do L'l vendosln ne shporLaL e cakLuara. nese nxeneslL gabo[ne,
aLehere me pyeL[e Le ndryshme l dre[Lon aLa Le rregullo[ne gablmln.
nxeneslL marrlm pemeL dhe
perlmeL dhe l vendosln ne
shporLaL e duhura. emeL
ne shporLen e pemeve
dhe perlmeL ne shporLen e
perlmeve.
194
Hapi i par 8lsedon me nxeneslL per furnlzlmln qe prlnderlL e Lyre be[ne me
peme dhe perlme, ku l be[ne dhe fare s[ellln me Leper ne shLepl.
u Lregon nxenesve se lexlml l LeksuL soL dallon nga LeksLeL e
meparshme. ky LeksL lexoheL me role dhe ka dy personazhe: maml
ranvera dhe Cla.
Lexon Leksun dhe blsedon me nxeneslL per pemeL dhe perlmeL qe
permenden aLy.
yeL: fare kane Le perbashkeL pemeL: p[eshke, p[eper, porLokall?
fare kane Le perbashkeL perlmeL: qepe, presh paLaLe dhe panxhar?
fare kane Le perbashkeL shpendeL: pula e paLa, dhe kafsheL: lopa e
lepurl?"
nxeneslL Lrego[ne per
pervo[aL e Lyre ne famll[e
rreLh furnlzlmlL me pese dhe
perlme.
ueg[o[ne Leksun dhe
perg[lg[en ne pyeL[eL e bera
nga mesuesl.
nap| | tret
Detyr shtp|e
udhezon nxeneslL Le lexo[ne Leksun globallshL dhe Le perplqen Le
lexo[ne ne role duke l ndlhmuar kur aLa kane veshuresl.
Me ndlhmen e prlnderve, nxeneslL L'l meso[ne roleL per Le akLruar Le
nesermen ne klase.
Lexo[ne Leksun globallshL dhe
lexo[ne ne role, Le ndare nga
mesuesl.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors , p,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores , p.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: shkron[e e madhe, shkron[e e vogel, dlkum.
2hv||||m| | ms|m|t

Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren larL,
Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl doren me Le cllen shkruanl larL, ulnl
doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLe d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le dores
, p.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, , p.

195
nap| | dyt l n[eh nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne, shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL , p.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL , p dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , p. l vezhgon aLa dhe l
ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeso[ne ushLrlmeL e AbeLares se unes.
ulkLon: "pu, pa, p|, pe, pata, pu|a
N park ka pem".
Shkrua[ne shkron[en , p Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores , p n
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
loLeso[ne ushLrlmeL ne AbeLaren e
Puns.
nap| | tret
8alona Le
lumLura
ueLyre
shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl dy
balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL , p. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave ne klase."
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , p.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , p dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe dhe Le Lrego[e kupumln
e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en P n trup t
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
I[a| e|s: sh|tore, pem, per|me, presh, panxhar.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
nap| | par dhe | dyt
Mouvlml
uramauzlm
ne klase organlzon n[e shlLore ku shlLen peme
dhe perlme. nxeneslL lua[ne roleL e LeksuL ne
shlLore".
ne shlLoren e lmprovlzuar ne klase,
nxeneslL lua[ne roleL e Lyre Le mesuara
ne shLyp.
196
nap| | tret udhezon nxeneslL Le lexo[ne dhe Le ploLeso[ne
ushLrlmeL ne llber dhe L'l konLrollo[ne me
shokun ne krah.
Lexo[ne dhe ploLeso[ne ushLrlmeL ne
llber dhe l konLrollo[ne me shokun ne
krah.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s 2, z
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe La
krahaso[e aLe me klasen e u[.
1 n[oh shkron[en 2, z.
1 g[e[ shkron[en Zn
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en Zn
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shLyplL 2, z
slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a Z, z, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan ne Labele shkron[aL: A, l, L, L, C, u, ?
yeL: fare kane Le perbashkeL keLo shkron[a?
Cllln ungull Le rl e deg[o[me Le qala zanore? A dlnl La
shkruanl keLe qale? Cllen shkron[e duheL La meso[me
per Le shkruar keLe qale?"
udhezon nxeneslL Le shlko[ne foLograne ne llber.
yeL: kush eshLe ne keLe foLogra? fare dlnl [u per
nene 1erezen?"
(nese ka nevo[e [ep lnformaclone per [eLen dhe punen
e nene 1erezes)
nxeneslL vere[ne fare kane Le
perbashkeLa shkron[aL dhe zbulo[ne
qalen zanore.
8e[ne anallzen e qales, zanore, duke
dalluar ungu[L. uallo[ne shkron[en qe
duheL mesuar.
vere[ne foLograne e nene 1erezes dhe
Lhone aLe qe dlne per Le.

1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk
3. vendos[a e
ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk-Krkoj
shkronjn
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en 2, z.
Lexon bashke me nxeneslL qallne Zemra e Nn
1erezs.
yeL: ne cllaL qale deg[onl ungullln Z?"
3. vendos ne Labele dlsa gura. kerkon nga nxeneslL L'l
emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll Z?"
(Zero, zambak, zezak, z[arr, kazan,
kornlze, orlz....)
2. Lexo[ne qallne. 1hone qaleL ne Le cllaL
deg[o[ne ungullln Z.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone, ngrene nga n[e glshL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales.
197
nap| | dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en 2, z ne Labele ose l paraqeL aLy me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, Z dhe Le
vogles se shLyplL, z.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber dhe Le
ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL e duhura dhe Le
formo[ne qalen.
3. Lexon qallne: 2emra e Nn 1erezs".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. loLeso[ne kaLroreL bosh me
shkron[aL e duhura dhe formo[ne qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a
nap| | tret
1. Shkrlml l shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en 2, z Le shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e
Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en 2, z. C[lLhashLu l udhezon
e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en Z.
2. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en Z, Le cllaL
dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
1. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL
e Lyre dlsa rreshLa me shkron[en Z
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en Z.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale,
qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en Zt
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en z Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(2, z)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en ZLe madhe Le shLyplL
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkruan lndlvlduallshL shkron[en z
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe ka perpara.
ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (2, z).
198
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (zogu,
zemra zambaku). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Zne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (zogu, zemra, zambaku)
dhe shkrua[ne shkron[en Z ne kuuzaL ku
mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL Z z,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln
rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le
Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL Z z, ne AbeLaren e unes. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe pasLa[
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen ne
lldh[e me permba[L[en e p[eses"nene
1ereza".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
yeL nxeneslL: fare dlnl per nene 1erezen? nga lshLe a[o?
ku [eLol a[o g[aLe [eLes se sa[? CllaL lshln vepraL e mlra qe a[o
berl? A do Le klshe deshlre La Lako[e?" (S[ell foLogra, llbra,
shenlme, mbl [eLen dhe vepren e nenes 1ereze).
nxeneslL mendohen dhe perg[lg[en
me aq sa dlne per vepren dhe per
[eLen e nenes 1erezes.
199
nap| | dyt l n[eh nxeneslL me uLullln e LeksuL: nene 1ereza".
yeL: fare l Lregon babal ZamlrlL?" (Shp[egon qalen
shen[Lore).
kush e n[eh nene 1erezen dhe sa e klshLe a[o zemren? kur
n[e n[erl e ka zemren e madhe:
- kur ndlhmon Le L[ereL,
- kur fal Le L[ereL,
- kur sheron Le L[ereL.
orosla e nene 1erezes lshLe: 1e [eml shplrLmlre, Le duam
n[erl-L[eLrln, Le ndlhmo[me n[erlun qe keml prane".
Clla lshLe puna me e madhe qe berl nene 1ereza?"
ueg[o[ne Leksun dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dre[Luara.
nap| | tret Shkruanl me dlsa qall per Lemen:
une [am krenare per nene 1erezen"
Shkrua[ne lndlvlduallshL ne Lemen
e cakLuar dhe punlmeL e Lyre l
vendosln ne kendln e klases, qe e
uLullo[ne L [ona nene 1ereza".
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors 2, z, shkr|m
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores 2, z.
1e shkrua[e qale dhe qall
me shkron[a Le shkrlmlL Le
dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes."
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores 2, z.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, 2, z.

200
nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2, z.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL 2, z dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne
shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2, z. I
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeson AbeLaren e unes.
ulkLon: "zemra,
Nn 1ereza |shte zemrm|r".
Shkrua[ne shkron[en 2, z Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores 2, z n
AbeLaren e unes slpas modellL Le
dhene.
nap| | tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2, z. vendoslnl aLa ne
kendln e shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL 2, z.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL 2, z dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale dhe
qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Z ne Lrup Le
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan ne Labele Lrl g[eeg[eza, Le cllaL nxeneslL duheL
L'l zbulo[ne:
1. naLe e dlLe pa pushlm
rreh e rreh me rremblm
nuk ka m[eshLer ne boLe
Le be[e mall me Le forLe.
2. Pekur perqark
e mlsh ne bark
3. 8reLh e rroLull bardhesl
brenda arg[end dhe orl".
Lexo[ne g[eeg[ezaL l dlskuLo[ne ne mes veLe
dhe zbulo[ne se aLo [ane:
1. Zemra
2. unaza
3. veza
201
nap| | dyt l udhezon nxeneslL qe Le shlko[ne guraL e dhena ne
llber, Le shkrua[ne emrln nen Le dhe ndan per secllln
nga n[e gure, per Le cllen do Le asln.
nxeneslL shkrua[ne emraL nen gure dhe
seclll eL per guren qe mesuesl l cakLon,
p.sh., Zogu eshLe n[e shpend l bukur, ne
dlmer une e ushqe[ aLe. kur v[en pranvera
al kendon ne drlLaren ume".
nap| | tret ure[Lohen nxeneslL qe Le g[e[ne qaleL ne ushLrlmln me
kuuza dhe Le dlskuLo[ne me shokeL afer per menyren
se sl l kane g[eLur dhe sa kane g[eLur.
C[e[ne qaleL ne ushLrlmln ne llber, p.sh.,
Zamlra, Mlra, Moza, 8oza, orlz, 8ozafa, ra,
zero...
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s k, x
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe Le krahaso[e aLe me
klasen e u[
1 n[oh shkron[en k, x.
1 g[e[ shkron[en k
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en k n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL k, x slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a x, x, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml udhezon nxeneslL Le vere[ne guren
ne llber: ke shlhnl ne gure? Sl duken
feml[eL? fare po be[ne aLa?A do Le
deshlro[e qe Le lshe ne mesln e Lyre?"
nxeneslL pershkrua[ne guren.


1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL ne m[edlsln
fonolog[lk-Krkoj shkronjn
1. l n[eh nxeneslL me ungullln dhe
shkron[en k, x.
Lexon bashke me nxeneslL qaleL k|x||on[a,
x|x||on
yeL: ne cllaL qale deg[onl ungullln k?"
3. udhezon nxeneslL qe me shkron[a
levlzore Le krl[o[ne qale me ungullln k dhe
Le Lrego[ne vendndodh[en e u[.
yeL: ku eshLe ungulll x?"
2. Lexo[ne qallne. 1hone qaleL ne Le cllaL
deg[o[ne ungullln k.
3. krl[o[ne qalen me shkron[a levlzore,
nda[ne qalen ne ungu[, per secllln ungull
qe Lhone ngrene nga n[e glshL. keshLu
percakLo[ne se ku g[endeL ungulll: ne
lllm, ne mes apo ne fund Le qales.
202
nap| | dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en k, x ne Labele ose l
paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon
nxeneslL Le be[ne dalllmln grak nderm[eL
shkron[es se madhe Le shLyplL k dhe Le
vogles se shLyplL x.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne
llber dhe Le ploLeso[ne kaLroreL bosh me
shkron[aL e duhura dhe Le formo[ne qalen.
3. Lexon v[ershen: k|x||on[a.
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo.
Sa rrok[e ka seclla qale? nda[lnl aLo. Sa
shkron[a ka seclla qale? nda[lnl aLo."
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. loLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL
e duhura dhe formo[ne qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a
nap| | tret
1. Shkrlml l shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en k, x Le shLyplL ne
Labele dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL
Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa
me shkron[en k, x. C[lLhashLu l udhezon
e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe
llon me shkron[en k.
2. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane
shkron[en x, Le cllaL dlnl L'l lexonl dhe
sllllnl neser ne klase.
1. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa me shkron[en k dhe vlzaLo[ne
n[e ob[ekL qe llon me shkron[en k.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en k Le madhe Le shLyplL, kurse g[ysma
L[eLer e nxenesve shkron[en x Le vogel Le
shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL
Le levlznl ne klase dhe Le formonl leL e
shkron[ave (k, x)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en k Le madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en x Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (k, x).
203
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL
(x|xa, |exon x|x||on[a). er secllen nga keLo
gura pyeL: fare eshLe? er fare nevo[lLeL?
A [u pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne
guraL, L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale
dhe Le shkrua[ne shkron[en k ne kuuzaL ku
mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (x|xa, |exon, x|x||on[a)
dhe shkrua[ne shkron[en k ne kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL k, x, ne AbeLaren e unes dhe u
shp[egon se sl do Le punoheL ne Le. kerkon qe
aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh dhe, kur
blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne
ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL k x, ne AbeLaren e unes. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se
sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e v[ershes ?lll l
vogel larL ne qlell".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale dhe
qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan qaleL ne Labele:
xlxellon[a xlxellon__________
xlxellon[a shlheL____________
xlxellon[a eshLe___________
une e dua_________________
nxeneslL ploLeso[ne qallLe me go[e.
nap| | dyt Lexon v[ershen xlxellon[a.
yeL: Sl dukeL xlxellon[a dhe fare mban ne shplne? kush
gezoheL me Leper per xlxellon[aL dhe ku l dergo[ne aLa kur
l kapln?
A do Le deshlro[e Le lshe me keLa feml[eve. ku[L do L'la
dhuro[e xlxellon[en? se?"
nxeneslL deg[o[ne v[ershen dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le dre[Luara.
204
nap| | tret ershkruanl me qaleL Lua[a perse xlxellon[aL duken Le
bukura:
- se kane drlLe Le veanLe,
- se vl[ne Lufa Lufa,
- se duken sl xlxa Le vogla,
- se ng[a[ne me y[eL.
nxeneslL pershkrua[ne me qale
bukurlne e xlxellon[ave.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors k, x,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores k, x.
1e shkrua[e qale dhe qall
me shkron[a Le shkrlmlL Le
dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores k, x.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er per
Le bere shkron[en e madhe dhe Le vogel
Le shkrlmlL Le dores, k, x.

nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL k, x.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL k, x dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL k, x, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
ulkLon: "x|xa,
k|x||on[a x|x||on natn".
Shkrua[ne shkron[en k, x Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores k, x n
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
205
nap| | tret
8alona Le
lumLur
ueLyre shLeple

udhezon:nga leLraL per kolazh Le cllaL [u kam dhene vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL k, x. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave
ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL k, x.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL k, x dhe l vendosln ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en k n trup t
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruanl qall me qaleL: x|x||on[, x|xa,
x|x||on, shknd|[."
l[allLe qe shkruanl l dlskuLonl me shokeL dhe l
zg[ldhnl ne grup dlsa me Le bukuraL. ALo qall l
vendosnl ne n[e eLe Le bardhe Le madhe dhe l
shoqeronl me vlzaume Le bukura. Shkruanl n[e
uLull ne keLe eLe.
nxeneslL shkrua[ne qallLe me qaleL e dhena, l
perzg[edhln aLo me Le bukuraL ne grup dhe l
shkrua[ne ne eLen e madhe Le bardhe, Le cllaL
l shoqero[ne me vlzaume dhe l vene n[e uLull.
Hapi i par udhezon nxeneslL Le puno[ne ne ushLrlmeL e
dhena ne llber:
1. 1e shkrua[ne sakLe qallLe.
2. 1e formo[ne qall me qaleL e dhena.
3. 1e shkrua[ne slpas modellL Le dhene ne llber.
nxeneslL puno[ne ushLrlmeL e dhena dhe,
pasl l ploLeso[ne, l dlskuLo[ne me shokun dhe l
krahaso[ne deLyraL.
nap| | tret lmag[lnonl Le [enl xlxellon[a per dlsa asLe, ke do
Le LakonlL, ku[L do L'l dhuronlL drlLe...
nxeneslL mendo[ne, lmag[lno[ne dhe shprehln
llrshem mendlmeL e Lyre.
206
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s 2h, zh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe La krahaso[e aLe me
klasen e u[
1 n[oh shkron[en 2h, zh.
1 g[e[ shkron[en 2h
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en 2h n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL 2h, zh slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a Zh, zh, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Mesuesl u LhoLe nxenesve Le deg[o[ne me
vemend[e Lreglmln qe do L'u Lrego[e:
ulsa feml[e ndodheshln ne buze Le deuL dhe
po sheusnln me mesuesen. aprlLur, prane
breguL aLa pane Le afrohe[ n[e anl[e. nga anl[a
u hodhen ne deL dhe u zhyLen dlsa zhyLes. ALa
vazhduan dlsa ore, duke u zhyLur ne deL. n[erl
nga zhyLeslL hlpl ne anl[e dhe nlsl Le..."
Mesuesl kerkon qe nxeneslL La perfundo[ne
Lreglmln.
nxeneslL deg[o[ne me vemend[e.
2-3 nxenes Lrego[ne n[e mbyll[e per
Lreglmln.
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
Urra, urra, shkronja
3. vendos[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk - Krkoj
shkronjn
Mesuesl u dre[Lon nxenesve dlsa pyeL[e:
ku ndodheshln nxeneslL?
fare pane aLa ne deL?
kush u hodh nga anl[a?
fare bene aLa?
Mesuesl ndalon Le qala zhyts dhe zhyt.
kerkon qe nxeneslL Le Lrego[ne kupumln e
qaleve.
Mesuesl kerkon qe aLa Le g[e[ne se fare L[eLer
kane Le perbashkeL keLo qale.
nxeneslL shp[ego[ne me qaleL e Lyre se
fare kupLo[ne me qaleL zhyts dhe zhyt.
nxeneslL g[e[ne se ungulll zh eshLe l
perbashkeL Le Le dy[a qaleL.
207
nap| | dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en 2h, zh ne Labele ose l
paraqeL aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon
nxeneslL Le be[ne dalllmln grak nderm[eL
shkron[es se madhe Le shLyplL, 2h dhe Le vogles
se shLyplL, zh.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber
dhe Le ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL e
duhura dhe Le formo[ne qalen.
3. vlzaLon ne a[er zh dhe kerkon Le ploLeso[ne
zh ne qaleL ku a[o mungon ne AbeLaren e
Puns.
kerkon Le shkrua[ne qale globale slpas
shkron[ave ZH.
kerkon qe nxeneslL ne n[e eLe gazeLe Le g[e[ne
shkron[en ZH.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku....)
2. loLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL
e duhura dhe formo[ne qalen.
nxeneslL ploLeso[ne zh ne llber.
nxeneslL shkrua[ne qaleL globale ne
AbeLaren e unes.
nap| | tret
1. Shkrlml l shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en 2h, zh Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en
2h, zh. C[lLhashLu l udhezon e l ndlhmon qe Le
vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me shkron[en 2h.
2. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en
2h, zh Le cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne
klase.
1. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en 2h
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon me
shkron[en 2h.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en 2h t
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en zh Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(2h, zh)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en 2h madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en zh Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (2h, zh).
208
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (gozhd,
|vozhg, zhap|ku). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en 2h ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena. Lexo[ne globallshL qaleL (gozhd,
|vozhg, zhap|ku) dhe shkrua[ne shkron[en 2h n
kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL 2h zh,
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln
rasL, l sheh dhe kur blndeL se l kane bere mlre l le Le
vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL 2h, zh, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe
me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln
se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen
ne lldh[e me permba[L[en e p[eses
ZhurmaL e pylllL"
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
yeL: Sl mendonl [u, kur n[e pylll l mungon
bukurla?"
Mendonl dhe perg[lg[unl llrshem per aLo qe
[u vl[ne ndermend.
nxeneslL mendo[ne per pyeL[en e dre[Luar dhe
perg[lg[en:
- kur prlLen shume peme?
- kur nuk ka clcerlma zog[sh?
- kur lkln kafsheL e pylllL...
nap| | dyt Lexon Leksun, nxeneslL e nd[ekln dhe
bashkeblsedo[ne, pasLa[ do Le ploLeso[ne
Labelen e ndare ne Lrl shLylla:
ShLylla e pare - sl eshLe pylll,
ShLylla e dyLe - deLyraL e Le L[ereve,
ShLylla e LreLe - ldeLe e feml[eve.
nxeneslL lexo[ne Leksun dhe bashke me
mesuesln ploLeso[ne shLyllaL ne Labele.
209
nap| | tret yeL: o Le lshlL ne grupln e feml[eve ne
Leksun ZhurmaL e pylllL", cllaL do Le lshln
deLyraL qe do Le benlL per Le ndlhmuar
pyllln ne rrezlk."
8lsedon per shpreh[en: "Me n[e peme
behen shume shkrepese. Me n[e ll
shkrepese[e dlg[eL n[e pyll l Lere".
nxeneslL [apln mendlmln e Lyre per angazhlmeL
qe do Le merrnln per rua[L[en e pylllL.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors 2h, zh,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores 2h, zh.
1e shkrua[e qale dhe qall
me shkron[a Le shkrlmlL Le
dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel
e shkrlmlL Le dores 2h, zh.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon mesuesl,
duke levlzur doren ne a[er per Le bere
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Le
dores, 2h, zh.

nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2h, zh.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL 2h, zh dhe l udhezon ata qe Le
shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e
unes shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL
2h, zh. l vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane
veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
ulkLon: "zhurma
2hurmat e py|||t".
Shkrua[ne shkron[en 2h, zh Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL Le dores 2h, zh ne AbeLaren e unes
slpas modellL Le dhene.
210
nap| | tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2h, zh. vendoslnl
aLa ne kendln e shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2h, zh.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u shperndan,
be[ne balona mbl Le cllaL shkrua[ne shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL 2h, zh dhe l
vendosln ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe
dhe sakLe dhe Le Lrego[e
kupumln e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Zh ne Lrup
Le Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkruan ne Labele qaleL dhe udhezon nxeneslL Le
shkrua[ne qaleL me kupum Le kunderL nga keLo:
vesh
8er[e
uuk[e
vesh[e
nxeneslL shkrua[ne qaleL me kupum
Le kunderL nga aLo qe mesuesl l ka
shkruar ne Labele:
vesh - zhvesh
8er[e - zhber[e
uuk[e - zhduk[e
vesh[e - zhvesh[e
nap| | dyt 8lsedon me nxeneslL:
Sa shkron[a Le alfabeuL keml mesuar derl Lanl? Clla
lshLe e fundlL ? Sl mendonl, a eshLe merzlLur a[o duke
na prlLur? se? Clla pre[ shkron[ave mendonl qe ka qene
me e lumLura?"
Lexon v[ershen dhe eL per perg[lg[eL qe [ep shkron[a
zh.
nxeneslL perg[lg[en ne pyeL[eL e
dre[Luara dhe shprehln mendlmeL e
Lyre per shkron[en zh.
nap| | tret
ueLyre shLeple
udhezon nxeneslL qe Le shkrua[ne n[e leLer Le shkurLer
falenderlml, e clla prlu kaq g[aLe qe ne Le arrlnlm derl
Lek a[o. LeLraL me shkrlmeL e nxenesve do Le vendosen
ne n[e kend Le klases.
Mesonl v[ershen permendsh.
nxeneslL shkrua[ne n[e leLer dre[Luar
shkron[es zh dhe e falendero[ne aLe
qe l prlu kaq g[aLe, derlsa erdhen aLy.
211
Ora e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s N[, n[
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe Le krl[o[e n[e ng[ar[e
me Le.
1 n[oh shkron[en N[, n[.
1 g[e[ shkron[en N[
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en NJ n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL N[, n[, slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm

Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a n[, n[, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
blseJo
letsbktlml
l fqotes oe
Abetote
yeL: A e dlnl cllaL [ane semund[eL e feml[erlse? A Le
ka rene Ly ndon[era? fare Le ka bere maml kur lshe l
semure? se behen vakslnaL?
ershkruheL gura ne AbeLare. ke shohlm? fare ka
n[omeza? se eshLe mbushur me n[olla? fare enderron
a[o?
nxeneslL shprehen llrshem g[aLe
dlskuumlL.
Mendo[ne, pershkrua[ne, anallzo[ne.
1. unlm l
ungulllL - Anallze
e qallse
2. n[oh[a e
ungulllL ne
m[edlsln
fonolog[lk -
C[e[ ungullln
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares:
n[omezes l kane dale n[olla ne faqe".
AnallzoheL qalla: Sa qale ka?" ndahen qaleL ne rrok[e.
ShqlpLohen rrok[eL me ungullln N[.
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?"
2. C[e[ qale qe kane ungullln N[, ne lllm, ne mes ose ne
fund Le qales.
numero[ne qaleL ne qall dhe l nda[ne
aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll N[".
1hone: ky ungull eshLe
bashkeungellore".
2. C[e[ne qale dhe percakLo[ne
vendndodh[en e ungulllL.

nap| | dyt
1. Craku l
shkron[es
2. Alfabeu l
murlL.
1. Shkruan shkron[en N[, n[, ne Labele ose l paraqeL aLy
me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, N[ dhe Le
vogles se shLyplL, n[.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL, l udheheq ne
vezhglmln e sa[ (pam[a e shkron[es, pozlLa e vl[ave dhe
krahaslml me shkron[aL L[era Le mesuara).
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL dhe
Lhone ne fare dallo[ne aLo (madhesla,
graku...).
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e shkron[es,
e anallzo[ne dhe shkrua[ne aLe.
212
nap| | tret
1. loLeslm dhe
lexlm
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen qaleL ne AbeLare, lexohen qaleL dhe
qalla.
2. Shkruan shkron[en NI, n[, Le shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e
Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en N[, n[. ShkruheL qalla nga
llbrl l AbeLares.
3. Shkrua[ Lrl qale me shkron[en N[ dhe krl[o qall me Lo.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e Lyre
dlsa rreshLa dhe qallne me shkron[en
N[.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en N[ Le madhe
Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve shkron[en n[
Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(N[, n[)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le
medha. nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en N[ Le madhe Le
shLyplL ne eLen qe kane perpara. Crupl
l dyLe l nxenesve shkruan lndlvlduallshL
shkron[en n[ Le vogel Le shLyplL ne eLen qe
ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (N[, n[).
nap| | dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (n[sh|,
shkron[a, shq|pon[a). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se? ..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en N[ ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en
ne pyeL[eL e dhena. Lexo[ne globallshL qaleL
(n[sh|, shkron[a, shq|pon[a) dhe shkrua[ne
shkron[en N[ ne kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do La shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL N[ n[, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le vazhdo[ne ne
menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren, Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne
se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL N[, n[, ne AbeLaren e
unes. resln ndlhmen e mesueslL ne rasun
e pare dhe me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
213
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses n[ollaL
e n[omezes".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
yeL: Sl [enl ndler kur kenl qene semure? kush [u qendrol
prane? A kenl pasur oreks? fare [u pelqen Le hanl ose Le plnl
kur [enl Le semure?
nxeneslL mendo[ne dhe asln per
pervo[aL e Lyre, semund[eL, ku[desln e
prlnderve, kerkesaL e Lyre eL[...
nap| | dyt Clll nga [u ka qene l semure pre[ n[e semund[e[e, per shkak
Le se clles fyLyra dhe Lrupl Le mbusheL me n[olla? Sl [enl ndler
kur e kenl pare veLen ne pasqyre? l merzlLur, l LrlshLuar, l
frlkesuar..."
l n[eh nxeneslL me Leksun e rl, n[ollaL e n[omezes", e lexon
aLe dhe u dre[Lon pyeL[eL:
ershkruanl se sl u ngrlL ne n[e meng[es n[omeza. kush e
pasLrol fyLyren e sa[ me n[olla?
Sl e vleresonl s[ell[en e uLures dhe kerpudhes?Sl u nd[e
n[omeza kur u ngrlL nga g[uml?"
nxeneslL e lexo[ne Leksun bashke me
mesuesln dhe u perg[lg[en pyeL[eve Le
dre[Luara.
nap| | tret nenvlzonl ne LeksL qaleL qe kane shkron[en n[ dhe krl[onl qall
me dy pre[ Lyre.
nenvlzo[ne qaleL qe kane shkron[en
n[ dhe me dy pre[ Lyre krl[o[ne qall, Le
cllaL l lexo[ne para Le L[ereve.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors N[, n[,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe dhe Le
vogel Le dores N[, n[.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
214
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl d[aLhLas,
benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dores N[, n[.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, N[, n[.

nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL N[, n[.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL N[, n[ dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne shkron[aL ne
eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL N[, n[. l vezhgon aLa dhe l
ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
ulkLon: "n[sh|, n[o||a
N[sh| sht numr".
Shkrua[ne shkron[en N[, n[ Le shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores N[, n[ n
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
nap| | tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl dy
balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL N[, n[. vendoslnl aLa ne kendln e shkron[ave ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL N[, n[.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL N[, n[ dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe dhe Le
Lrego[e kupumln e Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le shkrua[e emra
n[erezlsh qe kane shkron[en u ne Lrup
Le Lyre.
1e perdore plken sl shen[e plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
uramauzo[ne Leksun n[ollaL e n[omezes" duke l ndare roleL:
n[omeza, lluLura, kerpudha, lmprovlzo[ne slLuaLaL ne klase
dhe reallzo[ne dramauzlmln.
nda[ne roleL, lmprovlzo[ne slLuaLaL
dhe reallzo[ne dramauzlmln.
215
nap| | dyt udhezon nxeneslL qe La ploLeso[ne ushLrlmln ne llber, duke
qarkuar shkron[en n[ ne qaleL e dhena.
asLa[ me keLo qale Le krl[o[ne qall Le re[a. vleresohen per
punen e bere.
Carko[ne shkron[en n[ ne qaleL e
dhena dhe krl[o[ne qall me aLo qale.
nap| | tret udhezon nxeneslL qe me qaleL e dhena, por duke shLuar edhe
qale Le L[era, Le krl[o[ne edhe LeksL Le shkurLer, k[o deLyre
mund Le vazhdo[e edhe ne shLepl.
l[aleL: "amur, popu||,
shq|pon[, | bukur, |m, krenar|".
Me qaleL e dhena, duke shLuar edhe
Le L[era, nxeneslL krl[o[ne n[e LeksL Le
shkurLer.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s , y
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1 as per slLuaLen e gures se dhene ne
llber dhe Le krl[o[e n[e ng[ar[e me Le.
1 n[oh shkron[en , y.
1 g[e[ shkron[en ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en ne pozlclone Le
ndryshme Le qales.
1 shkrua[ shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL , y, slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
Meslml me lo[e
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a ?, y, qalorl, uLulll
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Aoollzo
botozlmlo
vlzoum
letsbktlml
l fqotes oe
Abetote
ne Labele shkruheL barazlml:
Shlu + ulelll = ?lberl
fare eshLe k[o qe kam shkruar? Sl mund La shp[egonl keLe
barazlm? ClleL [ane mbledhoreL? o shuma? A e ke pare
ndon[ehere ylberln? Sl dukeL? kur del al?"
kerkon qe nxeneslL Le vlzaLo[ne ne n[e eLe ng[yraL e ylberlL
dhe Le krahaso[ne me n[erl-L[eLrln me sa ng[yra kane vlzaLuar
at.
ershkruheL gura ne AbeLare: ke shohlm? Clla po mban
ylberln? numero ng[yraL e ylberlL. CllaL [ane aLo? A l ke bere
edhe u aLo ng[yra? Clla Le mungon?"
nxeneslL anallzo[ne barazlmln dhe
asln per ylberln.
araqesln ylberln me ng[yra.
Mendo[ne, pershkrua[ne,
anallzo[ne.
216

1. unlm l
ungulllL - Anallze
e qallse
2. n[oh[a e
ungulllL ne
m[edlsln
fonolog[lk-
C[e[ ungullln
1. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares:
?lberl ka shume ng[yra.
AnallzoheL qalla: Sa qale ka?" ndahen qaleL ne rrok[e.
ShqlpLohen rrok[eL me ungullln .
Clll ungull perserlLeL?
ky ungull l Lakon bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?"
2. C[e[ qale qe kane ungullln , ne lllm, ne mes ose ne fund
Le qales.
numero[ne qaleL ne qall dhe l
nda[ne aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll ".
1hone: ky ungull eshLe ungull
zanor.
2. C[e[ne qale dhe percakLo[ne
vendndodh[en e ungulllL.
nap| | dyt
1. Craku l
shkron[es
2. Alfabeu l
murlL.

3. nderuml l
shkron[es
1. Shkruan shkron[en , y, ne Labele ose l paraqeL aLy me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln grak
nderm[eL shkron[es se madhe Le shLyplL, dhe Le vogles Le
shLyplL, y.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL, udheheq nxeneslL
ne vezhglmln e sa[ (pam[a e shkron[es, pozlLa e vl[ave dhe
krahaslml me shkron[aL L[era Le mesuara).
kerkon Le puno[ne shkron[en me lapsa.
1. vere[ne me vemend[e shkron[aL
dhe Lhone ne fare dallo[ne aLo
(madhesla, graku...).
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e
shkron[es,
e anallzo[ne dhe e shkrua[ne aLe.
uno[ne shkron[en me lapsa.
nap| | tret
1. loLeslm dhe
lexlm
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen qaleL ne AbeLare, lexohen qaleL dhe
qalla.
2. Shkruan shkron[en , y, Le shLyplL ne Labele dhe udhezon e
ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa
me shkron[en , y. ShkruheL qalla nga llbrl l AbeLares.
3. vlzaLo n[e dlLe kur shlheL ylberl dhe shkrua[ n[e qall per Le.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL
e Lyre dlsa rreshLa dhe qallne me
shkron[en .
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t e t zhv|||uar|t 8ur|met
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln e
kesa[ shkron[e ne Lrup Le qales:
nlsLore, ne mes, fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
217
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i
par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en t
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve,
shkron[en y Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(, y)".
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en Le madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en y Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne
klase dhe formo[ne leL (, y).
Hapi i
dyt
kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (dysh|,
ng[yra, y|ber|). er secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen?
se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en ne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena. Lexo[ne globallshL qaleL (dysh|,
ng[yra, y|ber|) dhe shkrua[ne shkron[en n
kuuzaL ku mungon.
Hapi i
tret
u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL , y, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL,
l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le
vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL y, ne AbeLaren e unes. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe me pas
puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln se
sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen
ne lldh[e me permba[L[en e p[eses
LapsaL me ng[yra".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le marrln ne dore lapsln me ng[yre Le bardhe,
Le mendo[ne, Le provo[ne ne eLe dhe Le Lrego[ne se fare do Le
klshln ng[yrosur po Le klshln ne dore veLem aLe ng[yre.
nxeneslL marrln lapsln me ng[yre
Le bardhe ne dore dhe Lrego[ne
se fare do Le klshln vlzaLuar me
t.
218
nap| | dyt Mesuesl lexon Leksun dhe u dre[Lon pyeL[eL:
Sl reaguan ng[yraL ne anLe, kur mesues[a u Lha feml[eve Le
plkLuro[ne ylberln? erse u merzlL ng[yra e bardhe? Sl e gezol aLe
?llka? A e g[eLeL edhe [u se per fare nevo[lLeL lapsl me ng[yre Le
bardhe?"
nxeneslL lexo[ne Leksun dhe
perg[lg[en ne pyeL[eL e dre[Luara.
nap| | tret Shkruanl dlsa emra ng[yrash. nxeneslL shkrua[ne dlsa emra
ng[yrash dhe l lexo[ne aLo.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors , y,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a
|ndore
Shpreh|t e t zhv|||uar|t 8ur|met
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe dhe Le vogel
Le dores , y.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global, 1e folurlL
lmag[lnaLa, 1e deg[uarlL, 1e
zhvllluarlL e vemend[es, 1e
anallzuarlL, 1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulnl doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLenl d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores , y.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon mesuesl,
duke levlzur doren ne a[er per Le bere
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL Le dores, , y.

nap| | dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , y.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , y dhe l udhezon ata qe Le shkrua[ne
shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , y. I
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
ulkLon: "y|ber|,
|ber| ka shum ng[yra".
Shkrua[ne shkron[en , y Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores , y n
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
219
nap| | tret
8alona Le
lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene,
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , y. vendoslnl aLa ne
kendln e shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL , y.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , y dhe l vendosln ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn dhe ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en n trup t
Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL qe Le vendosln n[e emer perbrl seclllL
mblemer:
L kuqe sl__________
L bardhe sl ______________
L verdhe sl _______________
L g[elber sl _______________
L kalLer sl _______________
L zeze sl __________________
nxeneslL vendosln emraL perbrl
mblemrave.
L kuqe sl molla.
L bardhe sl bora.
L verdhe sl bananla.
...
nap| | dyt yeL: CllaL [ane ng[yraL e ylberlL, kur dalln aLo, kush e
plkLuron ylberln?
lkLuronl ylberln."
nxeneslL u perg[lg[en pyeL[eve Le bera,
perdorln lmag[lnaLen dhe me pas
plkLuro[ne ylberln.
nap| | tret lormonl qall me qaleL e dhena:
?lberl____________________
?lll______________________
Syrl_____________________
lyLyra___________________
ylll_____________________
Lexo[lnl para Le L[ereve qallLe e krl[uara dhe perzg[ldhnl me
Le bukuraL.
lormo[ne qallLe me qaleL e dhena dhe
perzg[edhln aLo me Le bukuraL.
220
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s 1h, th
Cb[eknvat Strateg[|
dhe tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t
e t zhv|||uar|t
8ur|met
1 as pr situatn e
gures se dhene ne llber
dhe La krahaso[e aLe me
klasen e u[
1 n[oh shkron[en 1h, th.
1 g[e[ shkron[en 1h
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en 1h n
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL 1h, th slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a 1h, Lh, qalorl, uLulll.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml udhezon nxeneslL Le shlko[ne guren ne llber: ke
shlhnl ne gure? fare po be[ne aLa? Clll nga [u e dl
keLe ng[ar[e?"
yeL: kush ka qene Skenderbeu?"
nxeneslL pershkrua[ne guren dhe
blsedo[ne per Le.
llasln per Skenderbeun.

1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk
3. vendos[a e ungulllL ne
m[edlsln fonolog[lk - Krkoj
shkronjn
1. n[oohen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en 1h,
th.
Lexon bashke me nxeneslL qallne: G[|n| nuk | theu
thuprat".
yeL: ne cllaL qale deg[onl ungullln 1h?"
3. vendos ne Labele dlsa foLogra. kerkon nga
nxeneslL L'l emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll 1h?"
(Lhane, Lhlka, 1heLhl, Lhember, Lhesl, Lhesar...
Lhnegel, Lhon[Le, syLh, shkaLhLesl...)
2. Lexo[ne qallne. 1hone qaleL ne Le
cllaL deg[o[ne ungullln 1h.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per
secllln ungull qe Lhone, ngrene nga
n[e glshL. keshLu percakLo[ne se ku
g[endeL ungulll: ne lllm, ne mes
apo ne fund Le qales.
221
nap| | dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en 1h, th ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak nderm[eL shkron[es se madhe Le
shLyplL, 1h dhe Le vogles se shLyplL, th.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber dhe
Le ploLeso[ne kaLroreL bosh me shkron[aL e duhura
dhe Le formo[ne qalen.
3. Lexon qallne: G[|n| nuk | theu thuprat".
yeL: Sa qale ka k[o qall? nda[lnl aLo. Sa rrok[e ka
seclla qale? nda[lnl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale?
nda[lnl aLo".
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL
dhe Lhone ne fare dallo[ne aLo
(madhesla, graku...).
2. loLeso[ne kaLroreL bosh me
shkron[aL e duhura dhe formo[ne
qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne
qallne ne qale, qaleL ne rrok[e dhe
ne shkron[a.
nap| | tret
1. Shkrlml l shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en 1h, th Le shLyplL ne Labele
dhe udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne
ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa me keLe shkron[e.
C[lLhashLu l udhezon e l ndlhmon qe Le vlzaLo[ne n[e
ob[ekL qe llon me shkron[en 1h.
2. C[enl ne gazeLa dlsa qale qe kane shkron[en 1h, Le
cllaL dlnl L'l lexonl dhe sllllnl neser ne klase.
1. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en 1h
dhe vlzaLo[ne n[e ob[ekL qe llon
me shkron[en 1h.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e dhe Le
slnLeuzo[e rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve ne klase Le shkrua[ne
shkron[en 1h Le madhe Le shLyplL, kurse g[ysma
L[eLer e nxenesve, shkron[en th Le vogel Le
shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (1h,
th).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en 1h Le madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkruan
lndlvlduallshL shkron[en th Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe ka perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln
ne klase dhe formo[ne leL (1h, th).
222
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (thesi,
gjethe, thuqthuqi). er secllen nga keLo gura
pyeL: fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u
pelqen? se?..."
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en Thne kuuzaL ku mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena Lexo[ne globallshL qaleL (thesi,
gjethe, thuqthuqi) dhe shkrua[ne shkron[en Th
ne kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL Th
th, ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do
Le punoheL ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem
n[erln rasL, l sheh dhe, kur blndeL se l kane bere
mlre, l le Le vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL Th, th, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe
me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl be[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne eLoreL
me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl-L[eLrln
se sl kane punuar.
Ora e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja
|ndore
Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe dhe sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe llusLro[ne
pjesn.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve qe l behen
ne lldh[e me permba[L[en e p[eses
orosla e fundlL e SkenderbeuL".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum,
muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
vendos foLograne e SkenderbeuL ne Labele dhe kerkon
qe nxeneslL Le mendo[ne per pak asLe dhe Le Lhone
kre[L ka dlne per Skenderbeun. l[aleL e nxenesve
shkruhen ne Labele dhe dlskuLoheL per Lo.
nxeneslL mendo[ne dhe Lhone aLo qe
dlne per Skenderbeun.
Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me Leksun e rl orosla e fundlL e
SkenderbeuL".
ndalesa e pare: para....Lhye[.
yeL: kur l Lhlrrl Skenderbeu LrlmaL? se l Lhlrrl aLa?
fare l Lha C[lnlL? fare mendonl qe do Le ndodhe?se?"
ndalesa e dyLe: C[lnl... doL.
yeL: A ndodhl ashLu sl menduaL? fare ndodhl?"
ndalesa e LreLe: C[on... derl ne fund".
yeL: fare l Lha Skenderbeu C[onlL? fare ndodhl? Clll
lshLe porosla e fundlL e SkenderbeuL?"
nxeneslL deg[o[ne Leksun dhe u
perg[lg[en pyeL[eve Le mesueslL.
Hapi i tret Shkruanl qall per Skenderbeun. unlmeL Lua[a do L'l
vendosnl ne kendln e klases.
Shkrua[ne ose vlzaLo[ne per
Skenderbeun. unlmeL l vendosln ne
kendln e klases.
223
Ora e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors 1h, th,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit
e t zhv|||uar|t
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores 1h.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulenl duke bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er
ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL Le
dors Th, th.
nxeneslL vepro[ne sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores, Th, th.
Hapi i dyt l n[eh nxeneslL me aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Th, th.
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe Le vogel Le
shkrlmlL Th, th dhe l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL
ne eLe Le bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL Th, th.
l vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLaren e unes.
Dikton: thesi,
1huthuq| th|th g|shnn".
Shkrua[ne shkron[en Th, thLe shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yra.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Le dores Th, th n
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
Hapi i tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple

udhezon: nga leLraL per kolazh qe [u kam dhene, vlzaLonl
dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Th, th. vendoslnl aLa ne kendln e
shkron[ave ne klase".
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Th, th.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL Th, thdhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
224
Ora e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit
e t zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
tyre.
1e anallzo[e dhe Le slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, Le lexo[e dhe Le
shkrua[e emra n[erezlsh qe
kane shkron[en Thne Lrup
t tyre.
1e perdore plken sl shen[e
piksimi.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
udhezon nxeneslL qe me mblemraL: l
LharLe, l Lhelle, l Lhln[ur, l Lhyer, l LhaLe,
Le krl[o[ne qall dhe pasLa[ L'l dlskuLo[ne
ne grup dhe Le perzg[edhln qallLe me Le
bukura, per L'l paraqlLur para Le L[ereve.
nxeneslL krl[o[ne qall me mblemraL
e dhene, pasLa[ ne grup be[ne
perzg[edh[en e Lyre per L'l prezanLuar
para Le L[ereve.
Hapi i dyt ndan nxeneslL ne l dhe l udhezon aLa
qe Le ploLeso[ne ushLrlmln ne llber, ku
duhen shkruar qaleL qe mungo[ne nen
gure dhe pasLa[ L'l vendosnl aLo ne
kuuzaL e duhura slpas numrave qe kane.
nxeneslL ne l ploLeso[ne ushLrlmln
ne llber.
Hapi i tret Krkon q nxnsit t plotsojn
lndlvlduallshL ushLrlmln e fundlL dhe La
shkrua[ne aLe ne eLore.
loLeso[ne ushLrlmln e fundlL dhe e
shkrua[ne aLe ne eLore.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe | shkron[s C, c
Cb[eknvat Strategji
dhe teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit
e t zhv|||uar|t
Burimet
1 as per slLuaLen e gures se
dhene ne llber dhe Le krahaso[e
aLe me klasen e u[
1 n[oh shkron[en C, c.
T gjejshkron[en C ne sLrukLura
qalesh me ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en C n
pozlclone Le ndryshme Le qales.
T shkruajshkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shLyplL C, c slpas
modelit.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL
e vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
l[ale eles: AbeLar[a, shkron[a C, c, qalorl, uLulll.
225
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml udhezon nxeneslL Le shlko[ne guren ne llber: ke shlhnl
ne gure? Sl duken feml[eL? fare po be[ne aLa? Cllen
kenge po kendo[ne?"
yeL: Sl kenl deshlre La fesLonl [u dlLellnd[en?
Cllln ungull Le rl e deg[o[me Le qala c|cr|ma? A dlnl La
shkruanl keLe qale? Cllen shkron[e duheL La meso[me per
Le shkruar keLe qale?
nxeneslL pershkrua[ne guren, kendo[ne
kengen e dlLellnd[es dhe kenge Le L[era.
1rego[ne per deshlraL e Lyre.
8e[ne anallzen e qales c|cr|ma duke
dalluar ungu[L. uallo[ne shkron[en qe
duheL mesuar.
1. unlm l ungulllL
2. n[oh[a e
ungulllL ne
mjedisin
fonolog[lk
3. vendos[a
e ungulllL
n mjedisin
fonolog[lk - Krkoj
shkronjn
1. n[oohen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en C, c.
Lexon bashke me nxeneslL qallne: ClcerlmaL e LrumcakuL.
yeL: ne cllaL qale deg[onl ungullln C?"
3. vendos ne Labele dlsa foLogra. kerkon nga nxeneslL L'l
emerLo[ne aLo.
yeL: ku eshLe ungulll C?"
(Clllnder, clrk, c[ap, dac,...)
2. Lexo[ne qallne. 1hone qaleL ne Le cllaL
deg[o[ne ungullln C.
3. nda[ne qalen ne ungu[, per secllln
ungull qe Lhone, ngrene nga n[e glshL.
keshLu e percakLo[ne se ku g[endeL
ungulll: ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qales.
Hapi i dyt
1.Craku l
shkron[es
2. Krkoj
shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en C, c ne Labele ose l paraqeL aLy me
shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln
grak ne mes Le shkron[es se madhe Le shLyplL C dhe Le
vogles se shLyplL c.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber dhe Le
ploLeso[ne kaLroreL e zbrazeL me shkron[aL e duhura dhe
Le formo[ne qalen.
3. Lexon qallne: 1rumcaku c|cron | gzuar.
yeL: Sa qale ka k[o qall? ndanl aLo. Sa rrok[e ka seclla
qale? ndanl aLo. Sa shkron[a ka seclla qale? ndanl aLo.
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL,
vere[ne dhe Lhone ne ka dallo[ne
shkron[aL (madhesla, graku....)
2. loLeso[ne kaLroreL e zbrazeL me
shkron[aL e duhura dhe formo[ne qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a
Hapi i tret
1. Shkrlml l
shkron[es
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en C, c Le shLyplL ne Labele dhe udhezon
e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4
rreshLa me shkron[en C, c. o ashLu Le vlzaLo[ne dlka qe
llon me shkron[en C.
2. ne copa Le gazeLave g[enl dlsa qale qe kane shkron[en C,
Le cllaL dlnl L'l lexonl dhe slllnl neser ne klase.
1.nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en C dhe
vlzaLo[ne dlka qe llon me shkron[en C.
226
Ora e dyt 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)] Abetare une
Cb[ekuvaL SLraLeg[l dhe Leknlka nderLhur[a lendore ShprehlLe e Le
zhvllluarlL
8urlmeL
1e anallzo[e e slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
2hv||||m| | ms|m|t
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLa Le bardha dhe udhezon qe g[ysma e
nxenesve ne klase Le shkrua[ne shkron[en C Le madhe
Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve shkron[en c
Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave(C, c).
nxeneslL ne klase ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne lndlvlduallshL
shkron[en C Le madhe Le shLyplL ne eLen qe
kane perpara. Crupl l dyLe l nxenesve shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en c Le vogel Le shLyplL ne
eLen qe kane perpara. ngrlLen ne kembe, levlzln
ne klase dhe formo[ne leL (C, c).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL(c|rku, mace,
kpuc) per secllen nga keLo gura pyeL: fare eshLe?
er fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se?...
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en
C ne kuuzaL qe mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe perg[lg[en ne
pyeL[eL e dhena.Lexo[ne globallshL qaleL (c|rku,
mace, kpuc) dhe shkrua[ne shkron[en C n
kuuzaL ku mungon.
Hapi i tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL C c, n
AbeLare une dhe u shp[egon se sl do Le punoheL ne
Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL, l sheh
dhe kur blndeL se l kane bere mlre l le Le vazhdo[ne ne
menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL C c, ne AbeLare une. resln
ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare dhe pasLa[
puno[ne lndlvlduallshL.
nxeneslL pasl qe be[ne deLyren shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne n[erl
L[eLrln se sl kane punuar.
227
Ora e tret 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[ekuvaL SLraLeg[l dhe Leknlka nderLhur[a lendore ShprehlLe e Le
zhvllluarlL
8urlmeL
1e lexo[e qallLe qarLe e
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses
Clcerlma e LrumcakuL"
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
2hv||||m| | ms|m|t
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi I par
Mouvlml
u shperndan nxenesve rraLhe pre[ leLrave me ng[yre
dhe pyeL: sl clla shkron[e dukeL ky rreLh? (C )
kepuLenl n[e p[ese nga k[o leLer. Clla shkron[e u eshLe
formuar? (C)
nxeneslL marrln eLeL ne forme
Le rraLheve, l krahaso[ne aLo me
shkron[en C, pasLa[ e kepusln aLe ne
n[e p[ese dhe formo[ne shkron[en C.
Hapi i dyt Lexon bashke me nxeneslL p[esen dhe dre[Lon pyeL[eL:
fare e pyeu babal Clen ? fare Lha a[o ? A klshlL
shLuar edhe [u ndon[e g[e L[eLer qe ka formen e C-se?
CllaL? fare ndodhl me byrekun?se u udlLen Le
g[lLhe?fare klshLe bere Lrumcaku?Sl reagol Cla?se
Lrumcaku uLurol l kenaqur?
nxeneslL bashke me mesuesln lexo[ne
p[esen dhe perg[lg[en ne pyeL[eL e
dre[Luara.
Hapi I tret Zg[edhe n[e melodl Le n[e kenge dhe udhezon
nxeneslL Le perc[ellln aLe melodl me clu clu .ALa
duheL Le [ene Le gezuar slkur Lrumcaku.
erc[ellln me clu clu melodlne qe
mesuesl e ka leshuar ne klase.
Ora e katrt 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors C, c,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[ekuvaL SLraLeg[l dhe Leknlka nderLhur[a lendore ShprehlLe e Le
zhvllluarlL
8urlmeL
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores C, c.
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
l[aleL eles:
228
2hv||||m| | ms|m|t
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur
doren larLe Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: mbyllnl syLe, ngrlnl doren me Le cllen shkruanl
larLe, ulnl doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[
perserlLe d[aLhLash, benl n[e vl[e ne mes.
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores C, c.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL C, c.

Hapi i dyt n[oon nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne, shkron[en
e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, c.
araqeL par nxenesve
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, c dhe
l udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le
bardha me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLare une
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, c, i
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLesonl AbeLare une faqe 31.
ulkLon:copa-copa, Lullumbace
kecl l vogel ngacmon kecaL.
Shkrua[ne shkron[en C, c Le shkrlmlL Le
dores ne eLa Le bardha me lapsa me
ng[yre.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores C, c n
AbeLare une slpas modellL Le dhene.
Hapi i tret
8alona Le lumLur
ueLyre shLeple

udhezon:nga leLraL per kolazh Le cllaL [u kam dhene
vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL C, c. vendoslnl aLa ne
kendln e shkron[ave ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL C, c.
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL C, c dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Ora e pest 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn dhe ushtr|me g[uhe
Cb[ekuvaL SLraLeg[l dhe Leknlka nderLhur[a lendore ShprehlLe e Le
zhvllluarlL
8urlmeL
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
tyre.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[ne, lexo[ne dhe
shkrua[ne emra n[erezlsh qe
kane shkron[en C ne Lrup Le
tyre.
1e perdorln plken sl shen[e Le
piksimit.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL
ArL/vlzaum, muzlke
MaLemauke
urame
1e lexuarlL global
1e folurlL
lmag[lnaLa
1e deg[uarlL
1e zhvllluarlL e
vemend[es
1e anallzuarlL
1e krl[uarlL
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
fmij
l[aleL eles:
229
2hv||||m| | ms|m|t
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi I par dhe I dyte
Mouvlml
Crganlzon ne klase dramauzlmln e LeksuL
ClcerlmaL e LrumcakuL".
ndan rroleL.
ergauLe skenen.
vesh[en.
koreograne.
nxeneslL marrln rroleL e Lyre,
ndlhmo[ne ne pergauL[en e skenes
dhe dramauzo[ne.
Hapi i tret udhezon nxeneslL qe Le ploLeso[ne ushLrlmeL
ne llber.
1.Shkruanl sakLe qallLe:
1rumcaku clceron bukur.
Coll ngacmon ca feml[e.
2.C[enl dhe lexonl qaleL (mace
, cuca, ora, kocka, Lapa, .)
3.Shkruanl slpas modellL Le dhene qallne:
ClcerlmaL e LrumcakuL.
nxeneslL ploLeso[ne ushLrlmeL ne llber
slpas udhezlmeve Le shkruara dhe aLo
qe l LhoLe mesuesl.
230
1e lexo[e qallLe qarLe e
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses lzmeL
e palaos".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e,
qale dhe qall.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha ne grupe
dhe dre[Lon nxeneslL Le vlzaLo[ne n[e
palao, por qe Le [eLe sa me lnLeresanL
ne duk[e. asLa[, udheheqesl l gruplL do
Le paraqese palaon e vlzaLuar para Le
L[ereve dhe do Le Lrego[e do deLa[ se
pse dhe sl e kane bere aLe ashLu.
nxeneslL vlzaLo[ne palaon, duke
perdorur lmag[lnaLen e Lyre dhe,
sl perfundlm, aLa Lrego[ne para Le
L[ereve do deLa[ Le palaos qe kane
bere.
Hapi i dyt araqeL Leksun: lzmeL e palaos".
Lexon Leksun dhe blsedon me nxeneslL.
se shkol palao[a ne shlLore? se u
udlL al? fare zg[odhl al per Le veshur
ne kembe? A u udlLeL edhe [u me
perzg[edh[en e u[? A do Le qeshnlL edhe
[u, po Le lshlL aLy?
Lexo[ne Leksun dhe blsedo[ne me
mesuesln rreLh pyeL[eve Le dre[Luara.
nap| | tret udhezon nxeneslL qe Le qarko[ne ne
llber qaleL qe kane shkron[en cdhe Le
krl[o[ne n[e qalor me Lo. k[o per arsye
qe aLa Le dallo[ne shkron[aL cdhe q ne
Le shkruar.
Carko[ne ne LeksL qaleL qe kane
shkron[en cdhe l shkrua[ne aLo ne
qalorln e shkron[ave.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors , ,
shkr|m qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe tekn|ka Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun e
shkron[es se madhe e Le vogel
Le dores , .
1e shkrua[e qale dhe qall me
shkron[a Le shkrlmlL Le dores.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
231
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur
doren larL, Le vepro[ne ashLu sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen
shkruanl, ulnl doren, duke e bere n[e laklm ma[Las,
pasLa[ perserlLe d[aLhLas, benl n[e vl[e ne mes.
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores
ne a[er, ashLu sl [ane shkron[a e madhe dhe e vogel e
shkrlmlL Le dores , .
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , .

Hapi i dyt n[eh nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne, shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , .
araqeL para nxenesve shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL , dhe l udhezon aLa qe Le
shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , , l
vezhgon aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeso[ne AbeLaren e unes.
ulkLon: anLa,
lml mban okollaLe ne anLe.
Shkrua[ne shkron[en , Le shkrlmlL Le
dores ne eLe Le bardha me lapsa me
ng[yre.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores , ne
AbeLares e unes, slpas modellL Le
dhene.
nap| | tret
8alona Le lumLura
ueLyre shLeple
udhezon: nga leLraL per kolazh, Le cllaL [u kam
dhene, vlzaLonl dy balona dhe mbl Lo shkruanl
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , ".
vendoslnl aLo ne kendln e shkron[ave ne klase.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL , .
Me leLraL e kolazhlL qe mesuesl u
shperndan, be[ne balona, mbl Le cllaL
shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL , dhe l vendosln
ne kendln e shkron[ave ne klase.
Cra e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn dhe ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
Lyre.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
1e g[e[e, lexo[e dhe shkrua[e
emra n[erezlsh qe kane
shkron[en ne Lrup Le Lyre.
1e perdore plken sl shen[e
plkeslml.
une ne grup
une ne dyshe
8ashkeblsedlm
uramauzlm
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
232
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Carkonl qaleL e shkruara dre[L:
orape - qorape
qa[nlk - a[nlk
qeles - eles
au - qau
qen - en
araf - qarqaf
nxeneslL lexo[ne qaleL dhe qarko[ne
qaleL e shkruara dre[L.
nap| | dyt dhe | tret udhezon nxeneslL qe Le shkrua[ne per palaon, por
Le lmag[lno[ne momenun kur al arrln ne clrk me
aLe vesh[en sl doll nga shlLor[a. nxeneslL shkrua[ne
lndlvlduallshL, pasLa[ l lexo[ne shkrlmeL me shokun
ne krah. Sl perfundlm, grupl do Le krl[o[e n[e LeksL,
Le cllln do La paraqese para Le L[ereve ne klase. Seclll
grup do La uLullo[e Leksun slpas deshlres se u[.
nxeneslL lmag[lno[ne dhe shkrua[ne
per palaon dhe momenun kur al arrln
ne clrk, pasLa[ sl grup e perfundo[ne
shkrlmln dhe e lexo[ne para Le L[ereve.
Cra e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe shkron[s Dh, dh
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1 as per slLuaLen e
gures se dhene ne llber
dhe La krahaso[e aLe me
klasen e u[.
1 n[oh shkron[en uh, dh.
1 g[e[ shkron[en uh
ne sLrukLura qalesh me
ndlhmen e gurave.
1 qarko[ shkron[en uh ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en
e madhe dhe Le vogel
Le shLyplL uh, dh, slpas
modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml lormon grupe Le nxenesve. SeclllL grup l [ep nga n[e
gure me keLo pam[e (dhemb, dhuraLe, dhelper,
dhome, dhla ...). L shp[egon deLyren: krl[onl n[e
ng[ar[e Le shkurLer rreLh gurave qe moreL".
lormo[ne grupeL. Shohln me ku[des
guraL dhe krl[o[ne ng[ar[eL rreLh Lyre.
nxenesl udheheqes l gruplL e Lregon
ng[ar[en e krl[uar para Le L[ereve ne klase.
233

1. unlm l ungulllL.
2. n[oh[a e ungulllL
ne m[edlsln
fonolog[lk.
3. vendos[a e rrok[es
ne qale.
1. n[lhen nxeneslL me ungullln dhe shkron[en uP, dh.
2. udhezon nxeneslL Le shlko[ne guren e dhene ne
llber dhe Le lexo[ne qaleL mbl Le: Dhmb| | 8ardh|t".
ne cllen qale deg[oheL ungulll Dn? A dlnl [u qale Le
L[era qe kane ungullln Dn?
3. Lexon qaleL dhe qarkon rrok[eL ne qaleL e dhena.
1regon ku eshLe rrok[a, ne lllm, ne mes apo ne fund
Le qales.
1. L shohln guren ne llber dhe dlskuLo[ne
rreLh sa[, lexo[ne dhe Lhone qale me
ungullln uP.
2. nda[ne qalen ne rrok[e dhe qarko[ne
rrok[en e dhene ne llber. keshLu e
percakLo[ne se ku g[endeL rrok[a: ne lllm,
ne mes apo ne fund Le qales.
Hapi i dyt
1. Craku l shkron[es
2. kerko[ shkron[en
3. Lexo[
1. Shkruan shkron[en uh, dh ne Labele ose l paraqeL
aLy me shkron[a levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne
dalllmln grak ne mes Le shkron[es se madhe Le
shLyplL uP dhe Le vogles se shLyplL dh.
2. udhezon nxeneslL Le vere[ne guraL ne llber dhe Le
ploLeso[ne kaLroreL e zbrazeL me shkron[aL e duhura,
dhe Le formo[ne qalen.
3. Lexon qallne: 8ardh|t | dhemb dhmb|.
yeL: Sa qale ka k[o qall? l ndanl aLo". Sa rrok[e ka
seclla qale? l ndanl aLo". Sa shkron[a ka seclla qale?
l ndanl aLo".
1. Shlko[ne me vemend[e shkron[aL,
vere[ne dhe Lhone ku dallo[ne shkron[aL
(madhesla, graku...)
2. loLeso[ne kaLroreL e zbrazeL me
shkron[aL e duhura dhe formo[ne qalen.
3. Lexo[ne qallne ne llber. nda[ne qallne
ne qale, qaleL ne rrok[e dhe ne shkron[a.
nap| | tret
1. Shkrlml l shkron[es
=
2. ueLyre shLeple
1. Shkruan shkron[en Dn, dhLe shLyplL ne Labele dhe
udhezon e ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren
e Lyre 3-4 rreshLa me shkron[en Dn, dh. o ashLu Le
vlzaLo[ne dlka qe llon me shkron[en Dn.
2. ne copa Le gazeLave Le g[e[ne shkron[en Dn, dh, L'l
qarko[ne dhe L'l s[ellln Le nesermen ne klase.
1. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL e
Lyre dlsa rreshLa me shkron[en Dn dhe
vlzaLo[ne sende qe llo[ne me shkron[en
Dn.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh)]Abetare e uns
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e e slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: dhuraLa, kerpudha, dhelpra
234
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe g[ysma
e nxenesve Le klases Le shkrua[ne shkron[en Dh Le
madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e nxenesve
shkron[en dh Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl ne
klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (Dh, dh)".
nxeneslL ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en Dh Le madhe Le shLyplL
ne eLoren qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en
dhLe vogel Le shLyplL ne eLoren qe kane
perpara. ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (Dh, dh).
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (dhurata,
krpudha, dhe|pra), per secllen nga keLo gura pyeL:
fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u pelqen? se?"
...
udhezon nxeneslL qe, pasl Le komenLo[ne guraL, L'l
lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le shkrua[ne
shkron[en Dh ne kuuzaL qe mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (dhurata, krpudha,
dhe|pra) dhe shkrua[ne shkron[en Dh ne kuuzaL
ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL Dh, dh, ne
AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le punoheL
ne Le. kerkon qe aLa Le be[ne veLem n[erln rasL dhe kur
blndeL se l kane bere mlre l le Le vazhdo[ne ne menyre
Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe pasl Le be[ne deLyren Le
shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le konLrollo[ne
se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shLyplL Dh, dh, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare,
ndersa me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl perfundo[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses
8ardhl Le denusu".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: 8ardhl, denusu, kllnlke.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
yeL nxeneslL: kenl qene ndon[ehere Le denusu?
Sl [enl ndler? ershkruanl kllnlken e denusuL, fare
kenl pare aLy?
nxeneslL u perg[lg[en pyeL[eve Le bera, asln
per pervo[aL e Lyre dhe e pershkrua[ne
kllnlken e denusuL.
235
Hapi i dyt Thot: Tregoni gjithka q dini pr dhmbin, do
gj q thoni ju, un do ta shkruaj n tabel.
l n[eh nxeneslL me Leksun e rl: 8ardhl Le denusu",
llon Le lexo[e dhe Le dre[Lo[e pyeL[eL per nxeneslL:
fare klshLe 8ardhl? ku shkol al me mamln? se
klshLe frlke? fare l berl denusL[a? Sl mendonl [u,
cllaL [ane keshlllaL qe denusL[a l dha 8ardhlL?
Nxnsit mendojn pr pak aste dhe thon
gjithka q u kujtohen dhe din pr dhmbin.
nxeneslL bashke me mesuesln lexo[ne Leksun
dhe perg[lg[en ne pyeL[eL e bera.
Hapi i tret Lexonl lndlvlduallshL Leksun 8ardhl Le denusu",
qarkonl qaleL qe kane shkron[en dh dhe shkruani
keshlllaL qe mesol 8ardhl ne kllnlke.
nxeneslL lexo[ne lndlvlduallshL Leksun,
qarko[ne qaleL qe kane shkron[en dh dhe
shkrua[ne keshlllaL qe pa 8ardhl ne kllnlke.
Ora e katrt. Tema: Shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t dors Dh, dh, shkrim
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strategji dhe
teknika
Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
1e modelo[e bukur grakun
e shkronjs s madhe e t
vogl t dors Dh, dh.
1e shkrua[e qale dhe qall
me shkronjat e shkrimit t
dors.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
T folurit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
T folurit,
Imagjinata,
T dgjuarit,
1e zhvllluarlL e
vmendjes,
1e anallzuarlL,
T krijuarit.
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij.
Fjalt els: shkronja e madhe, shkronja e vogl.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe, duke ngrlLur doren
lart, t veprojn ashtu si i drejton ai.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulni dorn, duke e br nj lakim majtas, pastaj prsriteni
djathtash, bni nj vij n mes.
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er,
ashtu si formohet shkronja e madhe dhe e vogl e shkrimit t
dors Dh, dh.
Nxnsit veprojn ashtu si i orienton
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
pr t br shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit Dh, dh.

Ora e par. 1ema: un|m| | nngu|||t dhe shkron[s G, g
Cb[eknvat Strategji dhe teknika Ndrthurja lndore Shprehit e t
zhvilluarit
Burimet
236
1 as per slLuaLen e gures
se dhene ne llber dhe Le
krl[o[e n[e ng[ar[e me Le.
1 n[oh shkron[en C, g
1 g[e[ shkron[en C ne
sLrukLura qalesh me ndlhmen
e gurave.
1 qarko[ shkron[en C ne
pozlclone Le ndryshme Le
qales.
1 shkrua[ shkron[en e
madhe dhe Le vogel Le
shLyplL C, g, slpas modellL.
1 |exo[ globallshL qaleL ne
AbeLare.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm,
Meslml me lo[e.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: AbeLar[a, shkron[a C, g, qalorl, uLulll.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shkronjat e para
fsbeblo oje kofsbe
letsbktlml
l fqotes oe
Abetare

Ne tobele sbktobeo [olet. COMA, OkA, Mlu, Aklu, kO5A, lklOl
lyet. clleo kofsbe fsbeblo 5nkkONIA1 lAkA te [oleve?
ershkruheL gura ne AbeLare. far shohln? fare kafshe eshLe
gomarl? fare mendonl se po ben al? fare mendon, sl ndlheL
gomarl kur sheh veLen ne pasqyre? A ke bere u ndon[ehere
maske? er cllen fesLe maskoheml? MendlmeL e nxenesve
shkruhen ne n[e eLe dhe aLo me vone lexohen nga nxeneslL.

1hone emrln gomarl.
Mendo[ne, lmag[lno[ne.

1. unlm l ungulllL
- Anallze e qallse
2. n[oh[a e
ungulllL ne
m[edlsln
fonolog[lk -
Lo[a - urra
1. ShkruheL qalla nga AbeLar[a.
Comotl petqouu oje moske. AnallzoheL qalla. Sa qale ka?
ndahen qaleL ne rrok[e. ShqlpLohen rrok[eL me ungullln C.
Clll ungull perserlLeL?
Clles bashkesl l Lakon ky ungull: bashkeslse se zanoreve apo Le
bashkeungelloreve? se?
2. Mesuesl/[a LhoLe qale qe kane dhe nuk kane ungullln C.
nxeneslL dallo[ne qalen qe ka ungullln C.
numero[ne qaleL ne qall dhe
nda[ne aLo ne rrok[e.
1hone: 1lngulll C.
1hone: ky ungull eshLe ungull
bashkeungellor.
2. uallo[ne kur qala ka ungullln C
dhe berLasln urra".
237
Hapi i dyt
1. Craku l
shkron[es
2. Alfabeu l murlL

3. nderuml l
shkron[es
1. Shkruan shkron[en C, g, ne Labele ose l paraqeL me shkron[a
levlzore. l dre[Lon nxeneslL Le be[ne dalllmln grak nderm[eL
shkron[es se madhe Le shLyplL C dhe Le vogles se shLyplL g.
2. u Lregon nxenesve shkron[en e murlL, udheheq nxeneslL
ne vezhglmln e sa[ (pam[a e shkron[es, pozlLa e vl[ave dhe
krahaslml me shkron[aL L[era Le mesuara).
kerkon Le puno[ne shkron[en me [e Le ndryshme.
1. Shlko[ne me vemend[e
shkron[aL, vere[ne dhe Lhone ku
dallo[ne shkron[aL (madhesla,
graku...)
2. nxeneslL vezhgo[ne vl[aL e
shkron[es, anallzo[ne dhe e
shkrua[ne aLe.
uno[ne shkron[en me [e Le
ndryshme.
nap| | tret
1. loLeslm e
lexlm
2. Shkrlml l
shkron[es
3. ueLyre shLeple
1. kerkon Le shkruhen qaleL ne AbeLare, lexohen qaleL dhe
qalla.
LexoheL edhe Leksu qe eshLe shkruar ne lllm Le ores, l clll eshLe
l krl[uar nga nxeneslL.
2. Shkruan shkron[en C, g, Le shLyplL ne Labele dhe udhezon e
ndlhmon nxeneslL Le shkrua[ne ne eLoren e Lyre 3-4 rreshLa
me shkron[en G, g. ShkruheL qalla nga AbeLar[a.
3. Shkrua[ Lre emra n[erezlsh, kafshesh dhe sendesh qe kane
shkron[en C.
1. nxeneslL shkrua[ne dhe
lexo[ne.
2. nxeneslL shkrua[ne ne eLoreL
e Lyre dlsa rreshLa dhe qallne me
shkron[en C.
Cra e dyt. 1ema: Ana||z dhe s|ntez qa|sh (qa||sh) ] Abetare e uns
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e anallzo[e e slnLeuzo[e
rrok[e, qale, qall.
1e percakLo[e pozlclonln
e kesa[ shkron[e ne Lrup
Le qales: nlsLore, ne mes,
fundore.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: Clobl, gershera, geshLen[a.
Zhvillimi i msimit
AkuvlLeLeL qe ben mesuesl AkuvlLeLeL qe ben nxenesl
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eLe Le bardha dhe udhezon qe
g[ysma e nxenesve Le shkrua[ne shkron[en
G Le madhe Le shLyplL, kurse g[ysma L[eLer e
nxenesve shkron[en g Le vogel Le shLyplL.
1hoLe: kur une Le Lhem 1Anl, [u duheL Le levlznl
ne klase dhe Le formonl leL e shkron[ave (G,
g)".
nxeneslL ndahen ne dy grupe Le medha.
nxeneslL e gruplL Le pare shkrua[ne
lndlvlduallshL shkron[en G Le madhe Le shLyplL
ne eLen qe kane perpara. Crupl l dyLe l
nxenesve shkrua[ne lndlvlduallshL shkron[en g
Le vogel Le shLyplL ne eLen qe kane perpara.
ngrlhen ne kembe, levlzln ne klase dhe
formo[ne leL (G, g).
238
Hapi i dyt kerkon qe nxeneslL Le komenLo[ne guraL (g|ob|,
grshra, gshten[a), per secllen nga keLo gura
pyeL: fare eshLe? er fare nevo[lLeL? A [u
pelqen? se?" ...
udhezon nxeneslL qe pasl Le komenLo[ne guraL,
L'l lexo[ne qaleL ne menyre globale dhe Le
shkrua[ne shkron[en G ne kuuzaL qe mungon.
komenLo[ne guraL ne llber dhe u perg[lg[en
pyeL[eve Le dhena.
Lexo[ne globallshL qaleL (g|ob|, grshra,
gshten[a) dhe shkrua[ne shkron[en G ne
kuuzaL ku mungon.
nap| | tret u Lregon nxenesve modelln se sl do Le shkrua[ne
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shLyplL G, g
ne AbeLaren e unes dhe u shp[egon se sl do Le
punoheL ne Le. kerkon qe Le be[ne veLem n[erln
rasL dhe kur blndeL se l kane bere mlre, l le Le
vazhdo[ne ne menyre Le pavarur.
udhezon nxeneslL qe, pasl Le be[ne deLyren,
Le shkembe[ne eLoreL me n[erl-L[eLrln dhe Le
konLrollo[ne se sl ka punuar shoku.
nxeneslL shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shLyplL G, g, ne AbeLaren e unes.
resln ndlhmen e mesueslL ne rasun e pare,
ndersa me pas puno[ne lndlvlduallshL.
asl perfundo[ne deLyren, nxeneslL shkembe[ne
eLoreL me shokun ne krah dhe konLrollo[ne
n[erl-L[eLrln se sl kane punuar.
Cra e tret. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn, grupe qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e lexo[e qallLe qarLe e
sakLe.
1e pershkrua[e guraL qe
llusLro[ne p[esen.
1'u perg[lg[eL pyeL[eve
qe l behen ne lldh[e me
permba[L[en e p[eses:
Comarl ne fesLe".
1e dallo[e uLullln ne p[ese.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: Comarl, maska, karnavaleL.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
1hoLe: LshLe ulLa e karnavaleve dhe [u duheL Le
pergauLnl n[e maske per Le dale ne rruge. Sl do Le duke[
a[o maske dhe me fare do La benlL?"
nxeneslL mendo[ne dhe lmag[lno[ne,
me pas seclll Lregon se sl do Le dukeL
maska e u[.
Hapi i dyt l n[oon nxeneslL se do Le lexo[e me ndalesa dhe do Le
be[e pyeL[e.
ndalesa e pare: n[e dlLe... der| te e n[ohu".
yeL: fare pergauu gomarl? ku shkol al? fare bene
kafsheL L[era, kur e pane? Sl mendonl [u qe u nd[e
gomarl ne aLo asLe? fare do Le ndodhe me vone?"
ndalesa e dyLe: nga gezlml... der| te per ne shLepl".
yeL: A ndodhl ashLu sl menduaL? fare ndodhl? Sl u
nd[e gomarl dhe sl reagol al?"
nxeneslL deg[o[ne Leksun dhe u
perg[lg[en pyeL[eve qe dre[Lon
mesuesl.
239
nap| | tret kerkon qe nxeneslL Le deg[o[ne me vemend[e pyeL[en:
A kane Le dre[Le kafsheL Le Lallen me gomarln?" Me
pas dre[Lohen ne n[erln kend Le klases nxeneslL qe
mendo[ne se kafsheL kane Le dre[Le, kurse ne kendln
L[eLer Le klases, nxeneslL qe mendo[ne se kafsheL nuk
kane Le dre[Le.
ne pyeL[en qe dre[Lon mesuesl,
nxeneslL ndahen ne dy grupe dhe
argumenLo[ne mendlmeL e Lyre.
Cra e katrt. 1ema: Shkron[a e madhe dhe e vog| e shkr|m|t t dors G, g, shkr|m
qa|sh (qa||sh)
Cb[eknvat Strateg[| dhe
tekn|ka
Ndrthur[a |ndore Shpreh|t e t
zhv|||uar|t
8ur|met
1e modelo[e bukur grakun
e shkron[es se madhe e Le
vogel Le dores C, g.
1e shkrua[e qale dhe qall
me shkron[a Le shkrlmlL Le
dores.
une ne grup,
une ne dyshe,
8ashkeblsedlm,
uramauzlm.
1e folurlL,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
urame.
1e lexuarlL global,
1e folurlL,
lmag[lnaLa,
1e deg[uarlL,
1e zhvllluarlL e
vemend[es,
1e anallzuarlL,
1e krl[uarlL.
1eksu, lapsa,
eLore,
maLerlale
vlzauml,
Cu, llbra per
feml[e.
l[aleL eles: glob, shkron[e e madhe, shkron[e e vogel.
Zhvillimi i msimit
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml kerkon qe nxeneslL Le mbyllln syLe dhe duke ngrlLur doren
larL Le vepro[ne sl l dre[Lon al.
1hoLe: Mbyllnl syLe, ngrlnl larL doren me Le cllen shkruanl,
ulnl doren duke e bere n[e laklm ma[Las, pasLa[ perserlLenl
d[aLhLash, benl n[e vl[e ne mes".
ne keLe menyre l orlenLon Le be[ne levlz[en e dores ne a[er,
ashLu sl formoheL shkron[a e madhe dhe e vogel e shkrlmlL
Le dores G, g.
nxeneslL vepro[ne ashLu sl l orlenLon
mesuesl, duke levlzur doren ne a[er
per Le bere shkron[en e madhe dhe Le
vogel Le shkrlmlL G, g.

Hapi i dyt n[eh nxeneslL per aLe qe do Le meso[ne: shkron[en e madhe
dhe Le vogel Le shkrlmlL G, g.
araqeL para nxenesve
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL G, g dhe l
udhezon aLa qe Le shkrua[ne shkron[aL ne eLe Le bardha
me lapsa me ng[yra.
udhezon nxeneslL Le shkrua[ne ne AbeLaren e unes
shkron[en e madhe dhe Le vogel Le shkrlmlL G, g, l vezhgon
aLa dhe l ndlhmon kur kane veshuresl.
loLeso[ne AbeLaren e unes
ulkLon: globl madh.
CenLa e Clml kane glob.
Shkrua[ne shkron[en G, g Le shkrlmlL
Le dores ne eLe Le bardha me lapsa
me ng[yre.
Shkrua[ne shkron[en e madhe dhe
Le vogel Le shkrlmlL Le dores G, g ne
AbeLaren e unes, slpas modellL Le
dhene.
240
Hapi i tret
Balona t
lumtura
Detyr shtpie
Udhzon: Nga letrat pr kolazh q ju kam dhn, vizatoni
dy balona dhe mbi to shkruani shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit G, g. Vendosini ato n kndin e shkronjave
n klas.
Shkruanl dlsa rreshLa ne eLore me shkron[en e madhe dhe
t vogl t shkrimit G, g.
Me letrat e kolazhit q shprndan
msuesi, bjn balona, mbi t cilat
shkruajn shkronjn e madhe dhe t
vogl t shkrimit G, g, dhe i vendosin
n kndin e shkronjave n klas.
Ora e pest. 1ema: Lex|m dhe kupnm teksn dhe ushtr|me g[uhe
Cb[eknvat Strateg[| dhe
teknika
Ndrthur[a |ndore Shprehit e t
zhv|||uar|t
Burimet
1e lexo[e qallLe qarLe e sakLe
dhe Le Lrego[e kupumln e
tyre.
1e anallzo[e dhe slnLeuzo[e
rrok[e, qale dhe qall.
T gjej, lexoj dhe shkruaj
emra njerzish q kan
shkronjn G n trup t tyre.
T prdorin pikn si shenj
piksimi.
Pun n grup,
Pun n dyshe,
Bashkbisedim,
uramauzlm.
T folurit,
ArL/vlzaum, muzlke,
MaLemauke,
Dram.
T lexuarit global,
T folurit,
Imagjinata,
T dgjuarit,
T zhvilluarit e
vmendjes,
T analizuarit,
T krijuarit.
1eksu, lapsa,
eLore,
materiale
vlzauml,
CD, libra pr
fmij.
Fjalt els: Kali, gomari, gazeta, gishta, gozhd.
2hv||||m| | ms|m|t
Aknv|tetet q bn msues| Aknv|tetet q bn nxns|
Hapi i par
Mouvlml
Shperndan eukeLa me qale (gazeLe, glshLa, gozhde,
gatuaj, gripi, goma) dhe krkon q nxnsit n grupe
Le krl[o[ne qall me Lo.
Me eukeLaL me qale nxeneslL krl[o[ne
qall dhe udheheqesl l gruplL l lexon
para t tjerve n klas.
Hapi i dyt Udhzon nxnsit q t krahasojn kalin dhe
gomarin.
Kali Gomari
I urt
puntor
I bindur
I fort
I ngadalt
I bukur
I shpejt
Nxnsit krahasojn kalin dhe
gomarin, duke i lidhur me shigjet ata
me mbiemrat e dhn.
241
Hapi i tret
Msuesi prezanLon uLullln e LreglmlL Punda e
Pinokut.
Ndalesa e par
Msuesi lexon pjesn e par t tregimit, ku Zana e
pyet Pinokun se ku i ka uar monedhat e arit.
N vazhdim, msuesi pyet:
far ka ndodhur me Pinokun?
Ku mendoni ju se i ka uar monedhat?
Prse i jan dashur?
Ndalesa e dyt
Msuesi lexon pjesn tjetr t tregimit, q ka t bj
me gnjeshtrn e Pinokut, dhe i pyet nxnsit: A jan
Le verLeLa qaleL qe po LhoLe lnoku?
Ndalesa e tret
Lexohet pjesa e tret dhe e fundit nga msuesi. Pasi
lexon fragmenun, msuesi pyet nxnsit:
Si ju duken prgjigjet e Pinokut?
Keni nisur ti besoni dhe pse?
Nse me hundn e gjat do ta kishit Pinokun para, si
mendoni se do t ndihej ai?
Po ju far do t bnit me t?
Msuesi bn pyetje t tjera, nse nxnsit kan
nevoj.
Msuesi krkon q nxnsit, n grupe dyshe, ta
lexojn me role tregimin.
Msuesi kerkon qe nxeneslL Le nenvlzo[ne qallLe qe
asln per gen[eshLraL e lnokuL.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve
t msuesit, ashtu si i kuptojn.
Msuesi plotson n rast se nxnsit
kan nevoj.
Nxnsit prgjigjen duke sjell edhe
argumente pse pranojn ose jo
argumentet e Pinokut.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit, ashtu si ata i kuptojn.

Nxnsit, n grupe dyshe, lexojn
tregimin.
nxeneslL nenvlzo[ne qallLe qe asln
pr gnjeshtrat e Pinokut.
as |ex|m|t
rforc|m|
uramauzlm, rr[eL dlskuuml, LhuheL-shkruheL
Hapi i katrt
242
CkL1 L LkSLkI1ILVL
Abetare
rsr|t[e 1
1ema: rsr|t[e e 6 shkron[ave t para (a, |, m, n, e, )
Ort
AbeLare 2
AbeLare une 1 1
veprlmLarl shkrlml 1
(k[o perserlL[e do Le beheL pasl Le kene mbaruar 6 shkron[aL e para Le AbeLares.)
Cb[eknvat 1 e k n l k a /
sLraLeg[l
nderLhur[a Shprehl 8u8lML
ORA 1 1. T mba[ mend g[ashLe shkron[aL e gruplL
Le pare: a, |, m, n, e, .
2. 1'l shq|pto[ dre[L shkron[aL dhe qaleL.
3. T zbrthe[ sLrukLuraL e qallve ne qaleL
perberese.
8relnsLormlng
Anallze dhe
slnLeze
ulagraml l venlL
L e x l m
shkrlm
AbeLar[a,
L L l k e L a
f [ a l l s h ,
qalesh dhe
rrok[esh,
MaLerl al e
Le s[ella nga
nxeneslL,
PlsLorl ku
perfshlhen
qaleL e
qalorlL.
ORA 2 4. T formo[ dhe Le rlnderLo[e rrok[e dhe
qale Le L[era me shkron[aL e mesuara.
3. T formo[ qall Le Lh[eshLa me qaleL e
qalorlL, ose Le Lrego[e hlsLorl Le shkurLra
qe kane lldh[e me Lo.
6. T kr|[o[ rrok[e qe nlsln me zanore, ose
me bashkeungellore, duke lu pershLaLur
modellL Le dhene.
uemonsum L e x l m
S h k r l m
MaLemauke
A n a l l z e
slnLeze
LukeLa,
L a b e l a
plasuke
ORA 3 7. T ushtrohet ne lexlmln e shkron[ave,
rrok[eve, qaleve dhe qallve.
8. T n[|het me dlsa elemenLe Lreguese
Le qallse, sl: plka, qala e shkurLer dhe e
g[aLe.
9. T ushtrohet ne lexlmln e shkron[ave,
rrok[eve, qaleve dhe qallve.
10. T n[|het me dlsa elemenLe Lreguese
Le qallse, sl: plka, qala e shkurLer dhe e
g[aLe.
numerlm,
vezhglm
ArL vezhglml 1e g[yrose
eukeLa nen
qale dhe
qall,
numra

243
C8A 4 11. T shkrua[ qale, nlsur nga rrok[eL dhe
shkron[aL e dhena.
12. T lidh qalen me guren.
13. T p|otso[ modelln e dhene me grupe
qalesh.
14. 1e shkrua[e slpas modeleve dhe
kerkesave Le dhena.
13. 1e shkrua[e me shkrlm dore.
une Le pavarur 1e shkruarlL lmaglnaLe,
ArL
MaLerlal
shkrlml.
lleLore e
modeluar.
lleLore per
ushLrlm
dore.
rsr|t[e, qa||, p|k, rrok[e, enketa
Zhvillimi i msimit
Cra e pare dhe e dyLe
far do t b[ msues|? far do t b[n nxns|t?
Papl l pare 1. Mesuesl pyeL nxeneslL:
- CllaL shkron[a keml mesuar derl Lanl"?
2. ngrlhen nxenes Le ndryshem per L'l shkruar
ne Labele me shkron[a Le medha, me Le vogla, Le
shLyplL e Le dores.
Papl l dyLe Mesuesl nx[err n[e shporLe me shkron[a dhe u [ep
nxenesve Le marrln nga n[e eukeLe.
m N e
A
E a M
I i
nxeneslL marrln eukeLa, ku mund Le [ene
shkron[a, rrok[e, qale, grupe qalesh qe duheL L'l
shkrua[ne.
Papl l LreLe PapeL llbrl l AbeLares dhe mesuesl kerkon qe
nxeneslL Le perserlsln shkron[aL e alfabeuL Le
mesuara ne araabeLare dhe nderm[eL Lyre Le
g[e[ne aLo qe kane mesuar ne AbeLare.
nxeneslL perserlun shkron[aL e alfabeuL Le
shkruara ne krye Le faqes se sa[, pavareslshL se
aLa nuk l kane mesuar Le g[lLha shkron[aL. Me pas
ndalo[ne perserl Le shkron[aL qe kane mesuar.
Papl l kaLerL nxenesve u kerkoheL Le formo[ne rrok[e e qale me
g[ashLe shkron[aL e mesuara.
ALo shkruhen nga nxeneslL ne Labele, ashLu sl
duan nxeneslL, me shkron[a shLypl.
Papl l pesLe nese nxeneslL ndeshln veshuresl, mesuesl u
vlzaLon keLe Labele sl model.
a e i
M
N
qale qe krl[ohen
244
Papl l g[ashLe unoheL me qalorln e shkruar ne Le dy[a aneL e
faqeve. nxeneslL l lexo[ne me radhe. Mesuesl
mund L'l nxlse Le Lrego[ne ndon[e hlsLorl qe ka
lldh[e me keLo qale.
unoheL me gura dhe g[e[ne gura qe ne qaleL e
Lyre ungellon ungulll qe l perkeL shkron[es.
komenLohen guraL dhe shkron[aL qe mund Le
kene brenda Lyre ne Lrup.
Papl l shLaLe Lexohen dhe komenLohen qallLe.
komenLoheL shkron[a e madhe ne lllm Le Lyre,
numrl l qaleve, plka ne fund Le qallse. .sh.: Anl ka
ne dore llbrln e AbeLares.
Cla shkol ne shkolle.
o [u a kenl llber Le ulle? A [u pelqen a[o?
fare [u pelqen me shume?
Lma: o me 'kafshe [u pelqen Le luanl? A mbanl
kafshe ne shLepl? 'emer l kenl vene?
nxeneslL lu perg[lg[en pyeL[eve Le mesueslL.
Papl l LeLe er pese mlnuLa, mesuesl l le nxeneslL Le lexo[ne
qallLe e dhena. ara se Le lexohen aLo behen
komenLe rreLh asa[ qe shohln nxeneslL. ALa mund
Le rlku[Lo[ne se ne 'meslm l kane ndeshur keLo
gura.
Lexohen me radhe Le kaLer qallLe.
ulskuLoheL rreLh Lyre.
Sa ng[yra [ane perdorur ne qallne e pare? se?
Sa qale ka qalla e pare? numeronl me glshL.
Sa ng[yra [ane perdorur ne qallne e dyLe? se?
Sa qale ka ne qallne e dyLe? CllaL [ane aLo?
nxeneslL g[e[ne qaleL, rrok[e qalesh brenda
sLrukLurave Le qallse. k[o procedure ndlqeL edhe
ne Le dy[a qallLe e L[era.
1e g[lLhe nxeneslL do L'l lexo[ne me radhe qallLe.
Papl l nenLe nxenesve u kerkoheL Le [apln edhe kupumln e
qaleve Le krl[uara.
Lexohen qaleL nga nxeneslL. nxeneslL mund Le
nd[ekln edhe n[e rregull Le ulle per Le lexuar
qaleL:
MA + MI= MAMI
N-NA
NI-NA
Papl l dh[eLe unoheL ushLrlml me pazell. Mesuesl udhezon se
nxeneslL duheL Le g[e[ne qale Le ndryshme.
ky ushLrlm sug[eroheL Le zhvllloheL ne lllm me
go[e dhe me pas Le ploLesoheL nga nxeneslL.
Ldhe me keLo rrok[e, nxeneslL mund Le krl[o[ne
qale Le re[a.
Shkruhen aLo.
nxeneslL do Le krl[o[ne rrok[e Le dre[La dhe Le
zhdre[La, Le cllaL llo[ne n[e here me zanore e n[e
here me bashkeungellore.
Papl l
n[embedh[eLe
Lexohen kaLer qallLe e dhena ne ushLrlmln 4.
Sa ng[yra [ane perdorur ne qallne e pare? se?
Sa qale ka qalla e pare? numero[lnl aLo.
Sa ng[yra do Le perdorlm ne qallne e dyLe? se?
Sa qale ka ne qallne e dyLe? CllaL [ane aLo?
Sa ng[yra do Le perdorlm ne qallne e LreLe? se?
Sa qale ka ne qallne e LreLe? CllaL [ane aLo?
nxenesve u LerhlqeL vemend[a ne plken e
vendosur ne fund Le qallve.
nxeneslL do Le kalo[ne Le n[e[LaL procedura sl ne
qallLe e L[era.
245
Papl l 12 Mesues[a kerkon qe nxeneslL Le shkrua[ne me
shkron[a shLypl dhe dore qallne ne fund Le faqes.
Mesues[a kerkon Le lmlLo[ne zera kafshesh.
Mesues[a nx[err guren.
nxeneslL ploLeso[ne me shkrlm qaleL ne fund Le
faqes.
nxeneslL lmlLo[ne zera kafshesh.
Papl l 13 Shkrua[ne e ploLeso[ne qale, rrok[e, qall.
Shkrua[ne me shkrlm dore.
nxenesve u LerhlqeL vemend[a ne plken e vendosur ne fund Le qallve dhe ne shkron[en e pare Le
madhe me Le cllen llon do qall.
nxeneslL do Le krahaso[ne secllln rreshL me n[erl-L[eLrln.
kreshn
far ka:
se?
Shkron[ krok[e I[a|
l pare
l dyLe
l LreLe
l kaLerL

Cra 3. unohet n Abetaren e uns me ushtr|me prforc|m| me shkr|m dore dhe d|knm
Sl shlheL ne keLe faqe [ane bashkuar ushLrlmeL e perforclmlL, ashLu edhe shkrlml l dores. keml men-
duar L'l shkrl[me ne keLe menyre per La bere me Le lehLe kallmln nga shkrlml l shLyplL ne shkrlmln e dores.
Lexohen shkron[aL e dhena. nxenes Le ndryshem ngrlhen L'l shkrua[ne ne Labele.
Ushtr|m| 1.
komenLohen guraL e dhena ne krahun e ma[Le. nxeneslL do Le emerLo[ne guraL, do Le lexo[ne qaleL
e dhena e me pas do L'l lldhln me shlg[eLe.
Seclla qale do Le shkruheL nga dy here.
Ushtr|m| 2.
Me shkron[aL A, L dhe l, me rrok[eL e dhena, sl dhe duke nd[ekur dre[umln e shlg[eLes, nxeneslL do Le
formo[ne qale me kupum dhe do L'l shkrua[ne aLo. nxeneslL mund Le dlskuLo[ne nese aLo perdoren ose [o sl
emra n[erezlsh.
Ushtr|m| 3.
nxeneslL do Le lexo[ne qaleL ne eukeLe dhe me pas do L'l komblno[ne ne grupe Le re[a qalesh.
Mesuesl konLrollon dhe vlereson punen e seclllL nxenes.
Al mund Le kerko[e nga nxeneslL Le formo[ne qall me qaleL e punuara, ose Le be[e konkurs mes Lrl
rreshLave se clll do Le g[e[e qale Le re[a me shkron[aL e mesuara dhe L'l shkrua[e sakLe ne Labele, sl dhe lo[era
Le L[era sl keLo.
veprlmLarlLe e shkrlmlL bashkeshoqero[ne g[aLe g[lLhe kohes, sl punen me AbeLaren, ashLu edhe punen
me AbeLaren e unes. ALo [ane m[a Le larmlshme dhe mesuesl eshLe l llre L'l shfryLezo[e kur e shlkon Le
nevo[shme.
nxeneslL do Le vleresohen se clleL nxenes shkrua[ne me bukur, me sakLe dhe me qarLe.
Shkrua[ne qale me shkron[a dore dhe dlkum.
246
LkSLkI1IA L D1L
1ema: k|marr[a e g[asht shkronave t dyta k, U, L, k, C,
Cb[eknvat
nxenesl duheL Le [eLe ne g[end[e:
Le Lo[e graduallshL shprehlLe e Le lexuarlL,
Le formo[e qale, duke u nlsur nga shkron[a ose rrok[e baze,
Le lldhe qaleL me guraL perkaLese,
Le manlpulo[e me qalekryqe per Le krl[uar qale Le re[a,
Le g[e[e perg[lg[en, duke lexuar qall pyeLese,
Le lexo[e ne menyra Le ndryshme, l udhehequr nga maLerlale Le ndryshme, Le shkruara me pare.
M[etet e nevo[shme
Llbra [ashLe klase, eukeLa, blleLa, faLuara e maLerlale Le L[era Le shkruara
1erma kryesor
Llbra per feml[e, eukeLa, reklama, qalekryqe, lo[era g[uhesore eL[.
Shpreh| q zhv|||ohen
1e folurlL, Le lexuarlL, Le shkruarlL, manlpullml, lmag[lnaLa eL[.
Struktura e ms|m|t
Lvoklm: SLuhl mendlmesh
8eallzlm kupuml: Lexlm dhe shkrlm qalesh e qallsh.
Zhvillimi i msimit
Mesues[a nx[err n[e gure ose n[e send dhe nxeneslL shkrua[ne shkron[en e pare Le emrlL Le ob[ekuL
(mesuesl ben ku[des Le paraqese gura ose sende, emraL e Le cllave llo[ne me shkron[a qe nxeneslL l kane
mesuar qe me pare).
nxeneslL shkrua[ne ne eLe Le medha A
4
ose ne Labela plasuke shkron[aL e para Le emrave Le gurave,
Le cllaL paraqeL mesuesl. Mesuesl l vezhgon dhe l ndlhmon, ne rasLeL kur aLa kane gabuar.
ky ushLrlm mund Le zhvllloheL edhe me ane Le deg[uarlL Le nxenesve. Mesuesl shqlpLon qalen, nxeneslL
shkrua[ne shkron[en e pare Le emrlL Le qales qe deg[o[ne. ky ushLrlm mund Le beheL edhe nga veLe nxeneslL
ne grupe ne forme lo[e, clll gabon, del nga lo[a ose denoheL qe La shkrua[e 10 here shkron[en qe gabol.
Mesuesl l orlenLon nxeneslL Le marrln nga n[e llber, Le clleL l kane s[elle veLe ne klase dhe qe [ane blb-
lloLeka e Lyre, e clla duheL Le pasuroheL do dlLe me llbra Le rln[. asl nxeneslL kane marre llbraL ne dore,
mesuesl u LhoLe L'l mba[ne Le pahapur.
- Shlkonl kapakun, - LhoLe mesuesl. - Lexonl uLullln, me radhe dhe me ze.
Carkonl me laps shkron[aL qe kenl mesuear derl Lanl ose qaleL qe mund L'l lexonl Le ploLa.
Mesuesl u LhoLe Le hapln llbrln ne n[e faqe Le cakLuar. L rendeslshme eshLe qe nxeneslL Le mesohen Le
sheLo[ne slpas udhezlmeveLe mesueslL.
Mesuesl u [ep deLyre qe ne shLepl, nxeneslL Le marrln n[e llber dhe Le lexo[ne n[e faqe (ne faqen qe kane
zg[edhur, Le lexo[ne qall, qale ose shkron[a qe dlne L'l lexo[ne). Mesuesl u LhoLe nxenesve Le hapln llbrln e
AbeLares ne faqen 40-41 dhe Le lexo[ne shkron[aL ne krye Le faqes. u LhoLe Le pyesln per shkron[aL qe nuk l
n[ohln. ka shume rendesl qe nxeneslL Le pyesln vazhdlmlshL per shkron[aL qe nuk l n[ohln, pasl duheL L'l n[o-
hln edhe para se L'u vl[e radha, me qelllm qe La kene me Le lehLe kur Le llo[ne La meso[ne aLe.
Mesuesl l orlenLon nxeneslL Le lexo[ne shkron[aL me ng[yra Le ndryshme Le faqes perkaLese. Mesuesl
dlferencon:
247
Crupl l shkron[ave Le kuqe quhen zanore, sepse kane me shume ze.
Crupl l shkron[ave bo[e qlelll quhen bashkeungellore. ALo kane me pak ze.
kur bashkohen n[e bashkeungellore me n[e zanore, keml n[e rrok[e, le La provo[me!
rezanLon shkron[aL e zeshme dhe Le pazeshme Le n[ohura nga nxeneslL.
uel ne pah n[oh[a:
L zanoreve
L bashknng||oreve
kaloheL ne ushLrlmln e LreLe, ne Le cllln mesuesl kerkon qe nxeneslL Le qarko[ne shkron[en e n[ohur ne
qaleL e shkruara ne ushLrlmln e fundlL.
or mund Le qarko[ne edhe rrok[e kur aLo dalln ne Lrup Le qaleve qe mund L'l lexo[ne, p.sh: ma, m|, me.
Mesuesl [ep modelln e pare, nxeneslL e ploLeso[ne aLe me Le[ me shembu[ Le L[ere.
u [epeL kohe e m[aueshme per Le bere keLe ushLrlm.
Mesuesl l orlenLon feml[eL Le vere[ne guren dhe Le asln rreLh sa[, duke bere edhe pyeL[e (peralla lrlql
dhe molla"). yeL[eL e feml[eve duheL Le zene vend Le mlre g[aLe kesa[ blsede, pasl aLo l ndlhmo[ne Le deper-
Lo[ne ne kupumln e perralles, duke lldhur anen pamore me lexlmln dhe kupumln e asa[ qe shohln. kerkon Le
LregoheL perralla lrlql dhe molla".
Mesuesl kerkon qe nxeneslL Le Lrego[ne perrallen. nxeneslL Lrego[ne perrallen dhe u perg[lg[en edhe
pyeL[eve.
unoheL ushLrlml lldh me shlg[eLe" dhe me pas ushLrlml ne Le cllln duheL Le lexo[ne dre[L qaleL e shkru-
ara mbrapsh.
Papl l fundlL per keLe ore eshLe ndar[a e qaleve ne degen e pemes dhe me pas shkrlml l qaleve me shk-
ron[a dore ne LabelaL dhe kuuzaL perkaLese.
Cra e tret
1ema: rsr|t[e
Cb[eknvat
nxenesl duheL Le [eLe ne g[end[e:
Le ploLeso[e qaleL,
Le formo[e qale, nlsur nga rrok[eL e dhena,
Le ploLeso[e qallne me qalen e duhur,
Le krl[o[e qall, nlsur nga fol[eL e dhena dhe guraL ne ane.
M[etet e nevo[shme
Llbrl l punes, maLerlale Le AbeLares se unes, Labela plasuke e shkrlmlL
I[a| ky: lormlm, qale, formlm qalle, ploLeslm p[ese.
Shpreh|t q zhv|||ohen
1e shkruarlL, Le lexuarlL, Le manlpuluarlL, Le menduarlL, anallza, slnLeza.
248
Zhvillimi i msimit
nxeneslL vlhen para deLyres per Le lexuar shkron[aL e shLyplL dhe Le dores Le shkruara ne lllm Le faqes
se perserlL[es 2 ne AbeLaren e unes. nderkohe, mesuesl nx[err shkron[a dhe nxenes Le cakLuar slpas zg[ed-
h[es se u[, Le clleL l lexo[ne aLo. Mesuesl l ngaLerron shkron[aL e shLyplL me aLo Le dores, me qelllm qe nxeneslL
Le Lrego[ne vemend[e makslmale. ky ushLrlm mund Le vazhdo[e per 3 mlnuLa.
Mesuesl l orlenLon nxeneslL qe ne qaleL ne ane Le gurave Le ploLeso[ne p[esen e qales qe mungon.
ne kerkesen e ushLrlmlL Le LreLe ka rendesl qe nxeneslL Le lldhln me shlg[eLe slpas radhes rrok[eL brenda
kuuse, duke formuar qale me Lo. Me pas, ne vlzen poshLe kuuse duheL Le shkruheL qala perkaLese.
ne keLe ushLrlm kerkoheL qe nxeneslL Le shkrua[ne ne vlza qalen qe duheL, duke u orlenLuar edhe nga
gura ne ane Le qallse.
Mesuesl orlenLon nxeneslL se, aLa duheL Le shkrua[ne n[e qall, ku Le perdorln qaleL: |ku, kap|, |uan. llgu-
raL ne ane Le qallve mund Le sherbe[ne dhe ndlhmo[ne per Le formuar qallne. Mesuesl e ben veLe modelln.
Shn|m.
k[o faqe, e clla permban edhe ushLrlme perforclml dhe ushLrlme per shkrlmln e dores, duheL Le sher-
be[e ne clleslne e n[e Lesu pas punlmlL Le g[ashLe shkron[ave Le dyLa Le AbeLares.
er keLe, ne keLe faqe mos harronl: DUnL1 VLNDCSUk A1IL1Lk VLLkLSIM Lk NkLNLSI1!
Cra e katrt e prsr|t[es
1ema: MoJellm l sbktlmlt te Jotes
Cb[eknvat:
nxenesl duheL Le [eLe ne g[end[e:
Le shkrua[e Le g[lLha shkron[aL e dores Le vogla dhe Le medha Le mesuara derl ne keLe asL,
Le perforco[e aeslLe shkruese me shkrlmln e dores,
Le aesoheL me Le shkruarln permes dlkumlL,
Le kop[o[e p[ese Le shkruara slpas nevo[ave.

M[etet e nevo[shme
lleLoreL e shkrlmlL dhe Le dlkumlL

I[a| ky
ulkum, shkrlm dore, kop[lm
Shpreh|t q zhv|||ohen
Le shkruarlL, Le kupLuarlL e lexlmlL dhe shkrlmlL
Zhvillimi i msimit
ne keLe ore meslml, mesuesl duheL Le rlmarre n[e akuvlLeL Le g[ere pune Le dlferencuar.
Al duheL Le puno[e per Le reallzuar akuvlLeLe, Le ulla sl dlkum, modellm shkron[ash Le vogla e Le medha,
Le cllaL mund Le mos [ene punuar mlre, kop[lm LeksLesh Le ndryshme.
or ne keLe ore mund Le behen edhe akuvlLeLe Le ndryshme shkrlml dhe lexlml, Le cllaL mesuesl l quan
sl shume Le nevo[shme per fazen derl ku ka arrlLur.
LshLe mlre qe mesuesl Le mos vazhdo[e me Le[, ne rasLeL kur kane nevo[e edhe per dlsa ore.
249
Al eshLe l llre Le be[e edhe modlklme ne program, nese e sheh Le nevo[shme, duke la[meruar dre[Lorln
e shkolles dhe lnspekLorln e uA-se.
Shn|m.
MesueslL nuk duheL Le harro[ne se, per do problem qe u llnd, duheL Le mba[ne shenlmeL perkaLese.

rsr|t[a e tret
Shkron[at 8, n, 1, S, Sn, I
Cb[eknvat
Nxns| duhet t [et n g[end[e:
1. Le lexo[e Le g[lLha shkron[aL e shLyplL Le bera derl Lanl, Le vogla e Le medha,
2. Le ase per komp[uLerln,
3. Le krl[o[e lldh[e per funksloneL e p[eseve Le ndryshme Le komp[uLerlL.
4. Le ploLeso[e qallLe me qaleL qe mungo[ne,
3. Le ploLeso[e n[e karLollne me urlme qe lldhen me n[e fesLe.
M[etet e nevo[shme
Llbra [ashLe klase, eukeLa, blleLa, faLuara e maLerlale Le L[era Le shkruara.
1erma kryesor
komp[uLer, komande, maus, kllk, Lasuera, karLollne
Shpreh| q zhv|||ohen
1e folurlL, Le lexuarlL, Le shkruarlL
Struktura e ms|m|t
L ulskuum 10
R
Lexlm l LeksuL me ndalesa e dlskuum l vazhdueshem
per Le
25
R Shkrlm l llre 10
Zhvillimi i msimit
Lvok|m|
Lexohen shkron[aL me ng[yre blu Le vendosura ne lllm Le faqeve. Shkron[ave qe u perkasln gruplL Le
kaLerL (rr, [, v, q, d, dh) u vendosln n[e kryq slper. Shkruhen nga nxenes Le ndryshem ne Labele dhe ne eLoreL
e Lyre. nga nxenes Le ndryshem kerkoheL Le Lhone rrok[e e qale dhe me pas shkruhen ne eLore. nderkohe,
mesues[a kalon ne do banke per Le konLrolluar punen e nxenesve.
kea||z|m| | kupnm|t
Mesues[a l pyeL nxeneslL se sl formohen qaleL, punon me rrok[eL, me pas lexo[ne Leksun dhe nlsln edhe
veLe lo[en e LrenlL Le qaleve. ldeLe e Lyre shkruhen ne Labele. nxeneslL mund Le Lrego[ne per lo[eraL qe lua[ne
me qale.
250
LexoheL Leksu me paragrafe dhe ne secllln pre[ Lyre mesuesl ndaleL dhe evldenLon qale qe [ane Le re[a
per nxeneslL. l shkruan ne Labele dhe ben shp[eglmln e Lyre.
kryhen veprlme manlpuluese (anallze, slnLeze) per qale Le ndryshme.
unohen ushLrlmeL 1 dhe 2. nxeneslL l puno[ne ne menyre lndlvlduale dhe me pas ne grupe. ushLrlmln
1, feml[eL mund La shoqero[ne edhe me vlzaum, l clll mund Le nlse ne klase e Le vazhdo[e ne shLepl.
ne ushLrlmln 2, mesues[a ndaleL per Le provuar alLernauva Le ndryshme perg[lg[esh dhe nxeneslL Le
Lrego[ne zg[ldh[e Le ndryshme.
Cra II
Struktura e ms|m|t
Papl l pare Shkrlm l llre 10
Papl l dyLe
Lexlm l LeksuL me ndalesa e dlskuum l
vazhdueshem per Le
25
Papl l LreLe
ulskuum
Shkrlm l leLrave
10
Zhvillimi i msimit
Hapi i par
1e be[ne lo[era qalesh: llon me m nbaron me l." eL[.
Hapi i dyt
komenLoheL gura e dhene.
ZhvllloheL n[e dlskuum per leLraL. Lexohen urlmeL e dhena ne karLollnen e verdhe. Shp[egoheL kupuml
l Lyre.
nap| | tret
nxeneslL shkrua[ne urlmeL qe duan L'u be[ne n[erezve Le Lyre Le dashur.
Seclll nxenes lexon urlmeL qe ka shkruar.
Abetar[a e uns
Cb[eknvat
ne fund Le ores se meslmlL, nxenesl Le [eLe ne g[end[e:
1. Le ploLeso[e sakLe qaleL me rrok[eL e shkron[aL qe mungo[ne,
2. Le lexo[e e shkrua[e qaleL e formuara slpas dre[umlL Le shlg[eLes,
3. Le rendlLe shkron[aL e Le formo[e qalen e sakLe,
4. Le meso[e sl Le shkrua[e n[e skede.
M[etet e nevo[shme
lleLor[a e punes, maLerlaleL e AbeLares se unes per Le shkruar, Labela plasuke e shkrlmlL

I[a| kryesore
251
8rok[e, lldh me shlg[eLe, skede, qale ndlhmese
Shpreh|t q zhv|||ohen
1e shkruarlL, Le lexuarlL, Le menduarlL, anallza, slnLeza.
Struktura e ms|m|t
L 8relnsLormlng 10
R Manlpullme me rrok[e e qale 25
R ulskuum 10
Zhvillimi i msimit
Lvok|m|
ZhvllloheL n[e sLuhl mendlmesh" me shkron[aL e mesuara derl Lanl. ngrlhen nxenes Le ndryshem per L'l
shkruar ne Labele me shkron[a shLypl e dore, Le vogla e Le medha.
lormohen rrok[e dhe me pas qale Le ndryshme, duke l pasur shkron[aL ne lllm, ne mes apo ne fund Le
qaleve.
kea||z|m| | kupnm|t
PapeL AbeLar[a e unes. LmerLohen guraL e ushLrlmlL. Lexohen rrok[eL e dhena. AnallzoheL seclla qale
dhe kerkoheL Le ploLesoheL p[esa qe mungon. ulsa nxenes l shkrua[ne qaleL ne Labele.
ne ushLrlmln 2, nxeneslL do Le Lrego[ne ku[des qe Le lexo[ne qale, duke nd[ekur dre[umln e shlg[eLes.
l[aleL e krl[uara shkruhen poshLe rrok[eve.
ne ushLrlmln 3 do Le rendlLen shkron[aL slpas radhes se percakLuar me numra. Lexohen qaleL e krl[uara.
korrlg[ohen gablmeL.
ne ushLrlmln 4 nxeneslL duheL Le ploLeso[ne skeden e dhene. Se parl shp[egoheL se fare eshLe skeda
dhe vendeL ku n[erezve u duheL La ploLeso[ne (p.sh., kur reg[lsLrohen ne blblloLeke). Seclll nxenes ploLeson
ne menyre lndlvlduale skeden e me pas e dlskuLo[ne ne grup.
keeknm|
nxenesve u kerkoheL Le ploLeso[ne n[e skede lndlvlduale ku [apln Le dhena per veLen e Lyre. Lexohen
dlsa pre[ Lyre.
1ema: Mode||m | shkr|m|t t dors
Cb[eknvat
Nxns| duhet t [et n g[end[e:
1. Le shkrua[e Le g[lLha shkron[aL e dores Le vogla dhe Le medha Le mesuara,
2. Le perforco[e aeslLe shkruese me shkrlmln e dores,
3. Le aesoheL me Le shkruarln permes dlkumlL, Le kop[o[e p[ese Le shkruara slpas nevo[ave,
4. Le perg[lg[eL per pyeL[e Le Lh[eshLa me shkrlm.
252
M[etet e nevo[shme
lleLoreL e shkrlmlL dhe Le dlkumlL, Labela plasuke
I[a| kryesore
ulkum, shkrlm dore, kop[lm
Shpreh|t q zhv|||ohen
1e shkruarlL, Le kupLuarlL e lexlmlL dhe shkrlmlL
Zhvillimi i msimit
ne keLe ore meslml, mesuesl duheL Le krye[e veprlmLarl qe lldhen me shkrlmln e shkron[ave Le mesuara
ne keLe grup dhe qaleve Le cllaL l permba[ne. Mund Le kryhen dlkume, modellme shkron[ash Le vogla e Le
medha, kop[lm LeksLesh Le ndryshme. or ne keLe ore mund Le behen edhe akuvlLeLe Le ndryshme shkrlml,
Le cllaL be[ne n[e permbledh[e Le ushLrlmeve kryesore Le keu[ grupl shkron[ash. keLu mund Le rendlslm:
- shkrlmln e shkron[ave Le shLyplL e dores, Le vogla e Le medha,
- shkrlml l qaleve Le dlkLuara nga mesuesl,
- shkrlml l qaleve Le g[eLura ne llbra Le s[elle nga feml[eL,
- shkrlml rreLh n[e deshlre,
- shkrlml l urlmeve,
- shkrlml l qallve Le Lh[eshLa,
- qale Le Lhena nga veLe nxeneslL,
- eshL[e Le ndryshme rreLh ndon[e perralle, personazhl nga meslmeL, dhuraLe, fruLe, shoqe[e eL[.
Mos harron| t shkruar|t
1e shkruarlL eshLe n[e p[ese e rendeslshme e Le mesuarlL Le Le lexuarlL. Shpesh, feml[eL perdorln g[uhen
e shkruar ne menyre Le veanLe, slkur [ane duke shqlpLuar n[e shkron[e apo n[e qale Le lexuar. Mos e kor-
rlg[onl g[lLhmone feml[en. 8enl qe al Le ndlheL l slgurL ne keLe proces. !u mund La mblkeqyrnl feml[en g[aLe
kohes qe ben deLyraL e shLeplse, por mos l [epnl g[lLhmone perg[lg[[en e sakLe, kur al ua kerkon, ne vend Le
kesa[, lerenl La g[e[e veLe gablmln. Sa me Leper Le shkrua[e feml[a, aq me l shpe[Le do Le beheL al. er Le re-
allzuar keLe mbanl parasysh keLo keshllla:
1. kr|[on| munds| pr t shkruar. !eplnl per Le shkruar feml[es n[e slLuaLe nga [eLa reale. .sh., mund L'l
[epnl n[e leLer dhe n[e laps dhe Le shkrua[e n[e llsLe Le g[erave qe do Le ble[e ne dyqan, ose Le llsLo[e llbraL
qe lexon eL[.
2. Vren| fm|[n t shkrua[ pr g[ra t ndryshme. Shkrlml l n[e ng[ar[e[e nga [eLa e perdlLshme, e
n[e Lreglml a perralle qe lexol, e n[e v[ershe, ploLeslml l n[e qalekryql, shkrlm rreLh n[e personazhl, shkrlme
me lmag[lnaLe, shkrlm l n[e n[olml, urlml, karLollne eL[., [ane mundesl Le mlra per La vene feml[en Le
shkrua[e.
3. Slguronl n[e maLerlal Le shkruarl Le formave Le ndryshme.
4. Le[o[enl feml[en Le shkrua[e ne komp[uLer, nese kenl ne shLepl.
3. Shkruanl edhe veLe para feml[es sua[.
6. l pergausnl se bashku urlmeL per fesLa dhe dlLellnd[e.
7. Shkruanl duke kop[uar p[ese ose duke l dlkLuar p[ese Le ndryshme.
8. Shkruanl ne leLra Le medha, duke l ng[lLur pas dyerve ose ne mure.
253
LIS1L kCN1kCLLI DnL VLLkLSIMI Lk 1L DLGIUAkI1
SlmboleL: 8 = 8ralle, S = Shpesh, v = vazhdlmlshL
Shprehla R S V
1 nxenesl vendos konLakL Le dre[Lperdre[Le me folesln.
2 ueg[on me lnLeres.
3 ueg[on duke dre[Luar Lrupln nga folesl.
4 ueg[on dhe nd[ek n[e dre[um.
5 ueg[on dhe nd[ek dy dre[ume ku lLeL.
6 erqendroheL ne blsede n[e per n[e.
7 erqendroheL ne blsedaL qe zhvlllohen ne klase.
8 erqendroheL ne blsede g[aLe rlLreglmeve.
9 erqendroheL ne blsede g[aLe rlLreglmeve Le perrallave.
LIS1L kCN1kCLLI DnL VLLkLSIMI Lk 1L ICLUkI1
SlmboleL: 8 = 8ralle, S = Shpesh, v = vazhdlmlshL
Shprehla R S V
1 rdor g[uh shprehse kur:
1.1 ershkruan, krahason
1.2 nd[ek ng[ar[en
1.3 uallon Le rendeslshmen nga me pak e rendeslshm[a
1.4 lleL per nevo[a personale
1.3 lleL per ndodhl personale
2 G[at bashkb|sed|meve:
2.1 ul Le llo[e blseden
2.2 reL Le ase
2.3 kerkon sqarlme
2.4 Zhvlllon me Le[ Lemen
2.3 erg[lg[eL per pyeL[eL qe l behen
2.6 LmerLon ob[ekLe
2.7 Mban mend lde
2.8 ka qalor Le pasur per Lema Le cakLuara
3 G[at arnku||m|t t nngu[ve dhe t qa|ve:
3.1 ShqlpLon sakLe ungu[L e g[uhes shqlpe
3.2 ShqlpLon sakLe qaleL
3.3 nuk dallon nuancaL dlalekLore
LIS1L kCN1kCLLI DnL VLLkLSIMI Lk 1L LLkUAkI1
SlmboleL: 8 = 8ralle, S = Shpesh, v = vazhdlmlshL
Shprehla R S V
1 Nxns| tregon |nteres pr |ex|m|n:
1.1 1regon gaushmerl per Le lexuar
1.2 8rezlkon Le gabo[e g[aLe lexlmlL
1.3 ka beslm ne veLveLe sl lexues
254




T
e
m
a

m

s
i
m
o
r
e
O
b
j
e
k
t
i
v
a
t
S
h
t
r
a
t
e
g
j
i

d
h
e

t
e
k
n
i
k
a
N
d

r
t
h
u
r
j
a

l

n
-
d
o
r
e
S
h
p
r
e
h
i
t

F
j
a
l


k
y
c
e
B
u
r
i
m
e
1
.

A
b
e
t
a
r
e
,

a
b
e
t
a
r
e
T


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r

v
j
e
r
s
h

n
T


s
h
p
j
e
g
o
j
n


k
u
p
t
i
m
i
n

e

f
j
a
l

v
e

d
h
e

g
r
u
p
e
v
e

t


f
j
a
l

v
e

n


d
h
e

s
t
r
o
f
a
T


i
n
t
e
r
p
r
e
t
o
j
n


v
j
e
r
s
h

n

p

r
m
e
n
d
s
h
.
R
e
c
i
t
i
m

D
L
T
A
S
h
k
r
i
m

i

l
i
r


l
e
x
u
a
r
i
t

t


s
h
k
r
u
-
a
r
i
t
,

r
e
c
i
t
i
m
i
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


f
o
l
u
r
i
t

t


s
h
k
r
u
-
a
r
i
t

a
r
t
i

i

r
e
c
i
t
i
m
i
t
F
j
a
l


k
y

V
j
e
r
s
h


V
a
r
g

s
t
r
o
f

V
j
e
r
s
h
a

t


n
d
r
y
-
s
h
m
e

p

r

g
j
u
h

n

d
h
e

A
b
e
t
a
r
e
n
2
.

P

r

n
j


s
h
k
r
o
n
j


t
i

s
e

v


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r

v
j
e
r
s
h

n
T


s
h
p
j
e
g
o
j
n


k
u
p
t
i
m
i
n

e

f
j
a
l

v
e

n


v
j
e
r
s
h


k
r
a
h
a
s
o
j
n


p
e
r
s
o
n
a
z
h
i
n

m
e

v
e
t
e
n

e

t
y
r
e
.
L
o
j


r
o
l
e

D
L
T
A
/
d
i
a
g
r
a
m
e

V
e
n
i
U
s
h
t
r
i
m
e

g
j
u
h

s
o
r
e

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

r
e
c
i
t
i
m
i
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


f
o
l
u
r
i
t

t


s
h
k
r
u
-
a
r
i
t

a
r
t
i

i

r
e
c
i
t
i
m
i
t
V
j
e
r
s
h

,

v
a
r
g
,

s
t
r
o
f

,

s
h
k
r
o
n
j

,

g
a
b
i
m
V
j
e
r
s
h
a

t


n
d
r
y
-
s
h
m
e

p

r

g
j
u
h

n

d
h
e

A
b
e
t
a
r
e
n
3
.
M
i
q
t


e

p
y
l
l
i
t

T


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

p

r
r
a
l
l

n
T


k
u
p
t
o
j
n


d
h
e

r
i
t
r
e
g
o
j
n

r
m
b
a
j
t
j
e
n

e

p

r
r
a
l
l

s
T


g
j
e
j
n


c
i
l

s
i

t


p
j
e
s

m
a
r
-
r

s
v
e

n

r
r
a
l
l

.
S
t
u
h
i

m
e
n
d
i
m
i

I
m
a
g
j
i
n
a
t


e

d
r
e
j
t
u
a
r

P
u
n


g
r
u
p
e

D
L
T
A

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


k
u
p
-
t
u
a
r
i
t
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


f
o
l
u
r
i
t
,

t


s
h
k
r
u
-
a
r
i
t

P

r
r
a
l
l

,

p
e
r
s
o
n
-
a
z
h
e
,

P

r
r
a
l
l
a

t


n
d
r
y
-
s
h
m
e
4
.
A
l
f
a
b
e
t
i

i

g
j
y
s
h
e

R
o
z

s
T


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r
.
T


k
u
p
t
o
j
n


d
h
e

r
i
t
r
e
g
o
j
n

r
m
b
a
j
t
j
e
n

e

p

r
r
a
l
l

s
.
T


g
j
e
j
n


c
i
l

s
i

t


p
j
e
s

m
a
r
-
r

s
v
e

n

r
r
a
l
l

.
T


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r
.
T


k
u
p
t
o
j
n


d
h
e

r
i
t
r
e
g
o
j
n

r
m
b
a
j
t
j
e
n

e

p

r
r
a
l
l

s
.
T


g
j
e
j
n


c
i
l

s
i

t


p
j
e
s

m
a
r
-
r

s
v
e

n

r
r
a
l
l

.
L
o
j

a

e

a
l
f
a
b
e
t
i
t
P
y
e
t
j
e

p

r
g
j
i
g
j
e
G
u
s
h

k
u
q
i

r
r
e
t
h
o
r


S
h
k
r
i
m

d
h
e

v
i
z
a
t
i
m
T


l
e
x
u
a
r
i
t
/

t


f
o
l
u
r
i
t
/

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
/
v
i
z
a
t
i
m

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


k
u
p
t
u
a
r
i
t
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

t


v
i
z
a
t
u
a
r
i
t
t
r
e
g
i
m
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
e
,

M
a
t
e
r
i
a
l
e

p

r

v
i
z
a
t
i
m
,

b
o
j

r
a
,

f
e
t
o
r
e

v
i
z
a
t
i
m
i

L
A
N
I

A
N
A
L
I
1
I
k

I

L
k
I
U
D
n
L
S

A
S
A
8
L
1
A
k
L
A
.
L
L
k
I
M
I
255
5
.

E
d
u
k
a
t
a
T


l
e
x
o
j
n


m
e

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r

v
j
e
r
s
h

n
.
T


s
h
p
j
e
g
o
j
n


k
u
p
t
i
m
i
n

e

f
j
a
l

v
e

d
h
e

g
r
u
p
e
v
e

t


f
j
a
l

v
e

v
a
r
g
j
e

d
h
e

s
t
r
o
f
a
.
T


i
n
t
e
r
p
r
e
t
o
j
n


v
j
e
r
s
h

n

p

r
m
e
n
d
s
h
.
R
e
c
i
t
i
m

D
L
T
A
S
h
k
r
i
m

i

l
i
r


l
e
x
u
a
r
i
t

d
h
e

t


f
o
l
u
r
i
t


d
h
e

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t

T


l
e
x
u
a
r
i
t

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

r
e
c
i
t
i
m
i
V
j
e
r
s
h

,

v
a
r
g
,

s
t
r
o
f

V
j
e
r
s
h
a

t


n
d
r
y
-
s
h
m
e

p

r

g
j
u
h

n

d
h
e

a
b
e
t
a
r
e
n
6
.

H
u
n
d
a

e

P
i
n
o
-
k
u
t
T


l
e
x
o
j
n


t
r
e
g
i
m
e

q


k
a
n


d
i
a
l
o
g

n


t
e
k
s
t
.
T


t
r
e
g
o
j
n

r
m
b
a
j
t
j
e
n

e

f
a
b
u
l

s
.
T
e

r
e
f
e
k
t
o
j
n
e

r
r
e
t
h

m
e
s
a
z
h
i
t

t


p
j
e
s

s
.
V
i
z
a
t
i
m

s
h
k
r
i
m

i

l
i
r

D
R
T
A
L
o
j


r
o
l
e
V
i
z
a
t
i
m
i
,

t


f
o
l
u
r
i
t
,

t


l
e
x
u
a
r
i
t
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

d
i
a
-
l
o
g
u

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
D
i
a
l
o
g
,

t
r
e
g
i
m

p
e
r
s
o
n
a
z
h
L
i
b
r
a

m
e

t
r
e
g
i
m
e

p

r

p
i
n
o
k
u
n
,

C
D

m
e

f
l
m

p
e
r

p
i
n
o
k
u
n
.
7
.

M
e
n
d
i
m
e

t


n
g
j
y
r
o
s
u
r
a
T


l
e
x
o
j
n


t
r
e
g
i
m
e

q


k
a
n


d
i
a
l
o
g

n


t
e
k
s
t
.
T


t
r
e
g
o
j
n

r
m
b
a
j
t
j
e
n

e

f
a
b
u
l

s
.
T
e

r
e
f
e
k
t
o
j
n
e

r
r
e
t
h

m
e
s
a
z
h
i
t

t


p
j
e
s

s
.
V
i
z
a
t
i
m

s
h
k
r
i
m

i

l
i
r

D
R
T
A
L
o
j


r
o
l
e
A
r
t
,

t


f
o
l
u
r
i
t
,

t


l
e
x
u
a
r
i
t

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

d
i
a
-
l
o
g
u
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
T
i
t
u
l
l
,

d
i
a
l
o
g
,

t
r
e
g
i
m
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
,

s
h
e
n
j
a

p
i
k

s
i
m
i
.
M
j
e
t
e

v
i
z
a
t
i
m
i

d
h
e

n
g
j
y
r
a
8
.

P
a
r
a

t
e
l
e
v
i
z
o
r
i
t
T


l
e
x
o
j
n


t
r
e
g
i
m
e

n
g
a

j
e
t
a

e

p

r
d
i
t
s
h
m
e
.
T


g
j
e
j


h
y
r
j
e
n

z
h
v
i
l
l
i
m
i
n

m
b
y
l
l
j
e
n

n


t
r
e
g
i
m
.
T
e

r
e
f
e
k
t
o
j
n
e

r
r
e
t
h

m
e
s
a
z
h
i
t

t


p
j
e
s

s
.
D
o
r
a

e

f
s
h
e
h
t

P
u
n


g
r
u
p
e
T


f
o
l
u
r
i
t
,

t


l
e
x
u
-
a
r
i
t
,

m
e
d
i
a
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
T
i
t
u
l
l
,

p
j
e
s

,

t
r
e
g
i
m
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
,

h
y
r
j
e
,

m
b
y
l
l
j
e
C
D

m
e

f
l
m
a

p

r

f

m
i
j

,

T
V
,

t
r
e
g
i
m
e
9
.

N


z
y
r

n

e

b
a
b
a
i
t
T


l
e
x
o
j
n


t
r
e
g
i
m
e

n
g
a

j
e
t
a

e

p

r
d
i
t
s
h
m
e
.
T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


p
r
i
n
d

r
i
t

e

t
y
r
e
.
T
e

r
e
f
e
k
t
o
j
n
e

r
r
e
t
h

p
j
e
s
e

d
u
k
e

f
o
l
u
r

p

r

p
r
o
f
e
s
i
o
n
e
t

e

p
r
i
n
d

r
v
e
.
S
t
u
h
i

m
e
n
d
i
m
i
D
i
,

d
u
a

t


d
i
,

m

s
o
v
a
D
i
s
k
u
t
i
m

n


g
r
u
p
e


T


f
o
l
u
r
i
t
,

t


l
e
x
u
-
a
r
i
t
,

t
e
k
n
o
l
o
g
j
i
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,

p

r
-
s
h
k
r
i
m
i
T
i
t
u
l
l
,

p
j
e
s

,

t
r
e
g
i
m
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h

256
1
0
.

L
e
g
j
e
n
d
a

e

l
u
l
e
s

s


d
i
e
l
l
i
t
T


l
e
x
o
j
n


m
e

k
u
p
t
i
m

p

r
r
a
l
l
a
/
l
e
g
j
e
n
d
a

d
u
k
e

t
h

r
m
b
a
-
j
t
j
e
n

e

t
y
r
e
.
T


g
j
e
j


h
y
r
j
e
n

z
h
v
i
l
l
i
m
i
n

m
b
y
l
l
j
e
n

n


f
a
b
u
l

n

q


l
e
x
o
-
j
n

.

T
e

r
e
f
e
k
t
o
j
n
e

r
r
e
t
h

m
e
s
a
z
h
i
t

t


p
j
e
s

s
.
D
o
r
a

e

f
s
h
e
h
t

P
u
n


g
r
u
p
e

T


f
o
l
u
r
i
t
,

t


l
e
x
u
-
a
r
i
t
,

a
r
t
i
,

g
j
u
h
a

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,

f
j
a
l

-
f
o
r
m
i
m
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,


T
i
t
u
l
l
,

p
j
e
s

,

l
e
g
j
e
n
d

,

p
e
r
s
o
n
-
a
z
h
,

h
y
r
j
e
,

m
b
y
l
l
j
e
C
d

m
e

f
l
m
a

p

r

f

m
i
j

,

T
V
,

t
r
e
g
i
m
e
1
1
.

N
j


g
j
u
h

r

t


g
j
i
t
h


l
e
x
o
j
n


p
j
e
s


l
i
d
h
e
n

m
e

a
r
t
i
n

d
h
e

m
u
z
i
k
e
n

d
h
e

t
e

f
a
s
i
n

p

r

t
o
.
T


p
a
s
u
r
o
j
n


f
j
a
l
o
r
i
n

m
e

f
j
a
l


d
h
e

s
h
p
r
e
h
j
e

q


l
i
d
h
e
n

m
e

m
u
z
i
k

n
.

T


l
u
a
j
n


r
o
l
e


n
j


o
r
k
e
s
t

r

d
u
k
e

i
m
i
t
u
a
r

o
r
k
e
s
t
r
a
n
t

.

D

g
j
i
m

m
u
z
i
k
o
r
L
e
x
i
m

m
e

n
d
a
l
e
s
a

D
L
T
A

M
u
z
i
k
a
L
e
x
i
m
i

T

g
j
u
a
r
i
t
,

t


l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,

e
d
u
k
i
m

m
u
z
i
k
o
r
N
j


g
j
u
h

r

t


g
j
i
t
h

:

m
u
z
i
k
a
n
t


d
i
r
i
g
j
e
n
t

,

k
o
n
c
e
r
t
,

b
a
l
e
t
,

p
i
a
n
o
V
e
g
l
a

m
u
z
i
k
o
r
e
B
I

I
K
E
T
A
T


l
e
x
o
j
n


p
j
e
s


l
i
d
h
e
n

m
e

j
e
t

n

e

t
y
r
e
.
T

r
d
o
r
i
n

f
j
a
l
o
r

n
g
a

f
u
s
h
a

e

s
h
k
e
n
c
a
v
e
.

T


g
j
e
j
n



p
j
e
s

n

h
y
r

s
e

z
h
v
i
l
-
l
u
e
s
e

d
h
e

m
b
y
l
l

s
e

t


t
r
e
g
i
m
i
t
I
m
a
g
j
i
n
a
t


e

d
r
e
j
t
u
a
r
D
R
T
A
S
h
k
r
i
m

i

l
i
r

A
r
t
,

t
e
k
n
o
l
o
g
j
i
,

l
e
x
i
m

s
h
k
r
i
m
T



l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,


t


d
i
s
k
u
-
t
u
a
r
i
t
T
r
e
g
i
m
,

p
j
e
s


h
y
r

s
e
,

p
j
e
s
a

m
b
y
l
l

s
e

1
3
.

Z
e
m

r
i
m
i

i

l
u
l
e
v
e






















T


l
e
x
o
j
n


d
u
k
e

p

r
d
o
r
u
r

i
n
t
o
n
a
c
i
o
n
i
n

e

d
u
h
u
r

n


p
j
e
s

t

m
e

d
i
a
l
o
g
.
T


g
j
e
j
n



p
j
e
s

n

h
y
r

s
e

z
h
v
i
l
-
l
u
e
s
e

d
h
e

m
b
y
l
l

s
e

t


t
r
e
g
i
m
i
t
.

T


l
e
x
o
j
n


d
u
k
e

k
r
a
h
a
s
u
a
r

c
i
l

s
i
t


e

o
b
j
e
k
t
e
v
e

t


n
g
j
a
s
h
m
e
K
l
l
a
s
t
e
r

D
i
/
d
u
a

t


d
i
/
m

s
o
v
a
D
i
a
g
r
a
m


V
e
n
i
L
e
x
i
m
/

s
h
k
r
i
m
/

s
h
k
e
n
c


/
t
e
k
n
o
l
o
g
j
i
T



l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,


t


d
i
s
k
u
-
t
u
a
r
i
t
,

i
m
a
g
j
i
n
a
t
a
P

r
r
a
l
l

r
m
b
a
j
t
j
e
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
F
j
a
l
o
r

l
u
l
e

n
a
t
y
r
a
l
e

d
h
e

a
r
t
i
f
c
i
a
l
e

257
1
4
.

D
i
e
l
l
i

d
h
e

r
e
j
a

T


l
e
x
o
j
n


p
j
e
s


l
i
d
h
e
n

m
e

p
r
o
b
l
e
m
a
t
i
k

t


n
d
r
y
s
h
m
e
.
T


s
h
p
r
e
h
i
n

n
d
j
e
n
j
a

d
h
e

d

s
h
i
r
a

q


l
i
d
h
e
n

m
e

r
a
s
t
e

s
i
t
u
a
t
a
s
h
.

T


g
j
e
j
n



p
j
e
s

n

h
y
r

s
e

z
h
v
i
l
-
l
u
e
s
e

d
h
e

m
b
y
l
l

s
e

t


t
r
e
g
i
m
i
t
.

K
l
l
a
s
t
e
r
,

G
u
s
h
k
u
q
i

r
r
e
t
h
o
r
,
D
i
s
k
u
t
i
m
/
S
h
k
r
i
m

i

l
i
r

L
e
x
i
m
/

s
h
k
r
i
m
/

s
h
k
e
n
c

/
f
a
n
t
a
z
i
T



l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,

t


d
i
s
k
u
-
t
u
a
r
i
t
P

r
r
a
l
l

,

p

r
m
b
a
-
j
t
j
e
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
F
j
a
l
o
r
,

C
d
,

f
o
t
o
,

t


d
h

n
a

n
g
a

s
t
a
c
i
o
n

m
e
t
e
r
e
o
l
o
g
j
i
k
1
5
.

P
i
k
t
u
r
a

e

E
d
l
i
r

s





















T


l
e
x
o
j
n


p
j
e
s


l
i
d
h
e
n

m
e

t
a
l
e
n
t
i
n

e

f

m
i
j

v
e
.
T


s
h
p
r
e
h
i
n

n
d
j
e
n
j
a

d
h
e

d

s
h
i
r
a
.

T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


p
e
r
s
o
n
a
z
h
e

d
h
e

t

i

v
i
z
a
t
o
j
n


a
t
o
.
S
t
u
h
i

m
e
n
d
i
m
i
G
u
s
h

k
u
q
i

r
r
e
t
h
o
r
T
u
r
i

i

g
a
l
e
r
i
s


L
e
x
i
m
/
s
h
k
r
i
m
/
a
r
t
T



l
e
x
u
a
r
i
t
,


t


f
o
l
u
r
i
t
,


t


d
i
s
k
u
-
t
u
a
r
i
t
,

P

r
r
a
l
l

r
m
b
a
j
t
j
e
,

p
e
r
s
o
n
a
z
h
E
k
s
p
o
z
i
t


f
o
t
o

e

p
i
k
t
u
r
a

k
a
f
s
h

s
h
.
1
6
.

M
i
q

n
g
a

h
a
p

-
s
i
r
a
T


l
e
x
o
j
n


t
r
e
g
i
m
e

m
e

k
a
r
a
k
-
t
e
r

f
a
n
t
a
s
t
i
k
.
T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


p
e
r
s
o
n
a
z
h
e
.

T


k
r
a
h
a
s
o
j
n


p
e
r
s
o
n
a
z
h
e

t


t
r
e
g
i
m
i
t
.
I
m
a
g
j
i
n
a
t


e

d
r
e
j
t
u
a
r
/
S
t
u
h
i

m
e
n
d
i
m
i
/

F
i
l
m
P
u
n


g
r
u
p
e
/
D
i
a
g
r
a
m


v
e
n
i
T


l
e
x
u
a
r
i
t

,

s
h
k
e
n
c
a
,

d
r
a
m
a

T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

t


k
u
p
t
u
a
r
i
t
,

i
m
a
g
j
i
-
n
a
t
a
C
d

m
e

f
l
m

f
a
n
t
a
s
h
k
e
n
c

r

f

m
i
j


m
o
s
h
a
v
e

t


u
l

t
a

s
h
k
o
l
l
o
r
e
.
V
e
s
h
j
e

p
e
r

p
e
r
s
o
n
-
a
z
h
e

d
r
a
m

1
7
.

L
i
b
r
a
t

r
r
i
n


r
a
d
h

-
r
a
d
h


l
e
x
o
j
n


v
j
e
r
s
h
a

p

r

l
i
b
r
a
t
.

T


k
u
p
t
o
j
n


v
a
r
g
j
e
t

e

v
j
e
r
s
h

s
.
T


i
n
t
e
r
p
r
e
t
o
j
n


s
t
r
o
f
a

p

r
-
m
e
n
d
s
h
.
I
n
t
e
r
p
r
e
t
i
m
/
k
o
n
k
u
r
s
T


l
e
x
u
a
r
i
t
/
a
r
t
i

i

r
e
c
i
t
i
m
i
t
T


l
e
x
u
a
r
i
t

V
j
e
r
s
h

,

v
a
r
g
,

b
i
b
l
i
o
t
e
k

,
V
j
e
r
s
h

,

t
r
e
g
i
m

p

r
r
a
l
l

L
i
b
r
a

p

r

f

m
i
j


m
e

v
j
e
r
s
h
a
,

p

r
-
r
a
l
l
a
,

t
r
e
g
i
m
e
1
8
.

F
l
a
s
i
m

p

l
m
a
t

v
i
z
t
i
m
o
r

258
B
.

U
S
H
T
R
I
M
E

G
J
U
H
E




T
e
m
a

m

s
i
m
o
r
e
O
b
j
e
k
t
i
v
a
t
S
h
t
r
a
t
e
g
j
i

d
h
e

t
e
k
n
i
k
a
N
d

r
t
h
u
r
j
a

l

n
d
o
r
e
S
h
p
r
e
h
i
t

F
j
a
l


k
y

e
B
u
r
i
m
e
1
B
a
s
h
k

s
i

f
j
a
l

s
h
T

n
v
i
z
o
j


t
e
k
s
t
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e

f
j
a
l

.

T


g
j
e
j


g
r
u
p
e

f
j
a
l


e
m

r
t
o
j
n


n
j
e
r

z

k
a
f
s
h


s
e
n
d
e
.
T


g
r
u
p
o
j


e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

d
h
e

e
m
r
a

v
e
n
d
e
s
h
.
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r

d
e
m
o
n
-
s
t
r
i
m
/
g
r
u
p
i
m
/
k
l
a
s
i
f
k
i
m
/
d
i
a
g
r
a
m


v
e
n
i
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

t


m
e
n
d
u
a
r
i
t
F
j
a
l

,

e
m
r
a


n
j
e
r

z
i
s
h
,

e
m
r
a

k
a
f
-
s
h

s
,

e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h
,

e
m
r
a

s
e
n
d
e
s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
2
E
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

d
h
e

s
e
n
d
e
s
h
T

n
v
i
z
o
j


t
e
k
s
t
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j

n

e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n



e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

f
e
m
r
a

d
h
e

m
e
s
h
k
u
j
.
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
/
p
u
n


g
r
u
p
e
/
d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
/

g
r
u
p
i
m
/
k
l
a
s
i
f
k
i
m
/
d
i
a
-
g
r
a
m
e
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
/
t


m
e
n
d
u
a
r
i
t
/
k
u
j
t
e
s
a

E
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h
,

e
m
r
a

f
e
m
-
r
a
s
h

e
m
r
a

m
e
s
h
k
u
j
s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
3
E
m
r
a

k
a
f
s
h

s
h
T

n
v
i
z
o
j


t
e
k
s
t
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j

n

e
m
r
a

k
a
f
s
h

s
h
.
T


f
o
r
m
o
j
n


g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h

q


e
m

r
t
o
j
n


e
m
r
a

k
a
f
s
h

s
h
.

T


s
h
k
r
u
a
j
n


e
m
r
a

k
a
f
s
h

s
h

t


v
e

a
n
t
a

(
t

r
v
e

m
/
k

t
u

p

r

m

s
u
e
s
i
n
)
.
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
/

g
r
u
p
i
m

/
k
l
a
s
i
f
k
i
m
/
d
i
a
g
r
a
m
e
/

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
E
m
r
a

k
a
f
s
h

s
,

e
m
r
a

s
e
n
d
e
s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
4
E
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

T

n
v
i
z
o
j



t
e
k
s
t
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n



e
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

q


m
b
a
r
o
j
n


m
e

a

d
h
e

m
e

i

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t
.
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

t


m
e
n
d
u
a
r
i
t

k
u
j
t
e
s
a
,

i
m
a
g
j
i
n
a
t
a

E
m
r
a

s
e
n
d
e
s
h

q


m
b
a
r
o
j
n


m
e

a

d
h
e

m
e

i

A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
5
E
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h

T


g
r
u
p
o
j


e
m
r
a
t

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t
:

k
a
l

-
k
a
l
i
,

l
o
p

-
l
o
p
a
.
T


g
r
u
p
o
j


e
m
r
a
t

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t

b
u
r
r

-
b
u
r
r
i
,

v
a
j
z

-
v
a
j
z
a
.
T


g
r
u
p
o
j
n


d
h
e

s
h
k
r
u
a
j
n


e
m
r
a
t

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t
:

t
e
l
e
v
i
z
o
r
-
t
e
l
e
v
i
z
o
r
i
,

d
e
r

-
d
e
r
a
.
D
e
m
o
n
s
t
r
i
m
/
p
u
n


e

p
a
-
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

d
i
a
g
r
a
m


s
h
k
r
u
a
r
i
t

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
E
m
r
a

s
e
n
d
e
s
h

k
a
f
s
h

s
h
,

n
j
e
r

z
i
s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
259
6
E
m
r
a

n
j
e
r

z
i
s
h
T


s
h
k
r
u
a
j


d
h
e

l
i
d
h


f
j
a
l


s
i
p
a
s

n
j


f
u
s
h
e

t

r
b
a
s
h
k

t

s
e
m
a
n
t
i
k
e
.
T


s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l
i

m
e

e
m
r
a

p
r
o
f
e
s
i
o
n
e
s
h
.
T


s
h
k
r
u
a
j


e
m
r
a
t

e

t


v
e
g
j

l
v
e

t


k
a
f
s
h

v
e

d
h
e

t


s
e
n
d
e
v
e

t

d
h
a
.
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
E
m
r
a

t

r
a
f

r
t
,

e
m
r
a
t

e

t


v
e
g
j

l
v
e

t


k
a
s
h

v
e

e
m
-
r
a
t

e

s
e
n
d
e
v
e

t

d
h
a
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
7
E
m
r
a
T
e

s
h
k
r
u
a
j
e

I
j
a
l
i

d
h
e

p
y
e
t
j
e

n
i
s
u
r

n
g
a

f
g
u
-
r
a
t

p

r
k
a
t

s
e
.
T


s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l


d
h
e

t


n
g
j
y
r
o
s


o
b
j
e
k
t
e
.
T


p
l
o
t

s
o
j


f
o
r
m
a
t

e

f
j
a
l

v
e

s
i
p
a
s

m
o
d
-
e
l
e
v
e

t


d
h

n
a
.
P
u
n


g
r
u
p
e
/
p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t

/
k
l
a
s
i
f
k
i
m
i
/
g
r
u
p
i
m
i
/

k
u
j
t
e
s
a
P
y
e
t
j
e
,

f
j
a
l
i
,

f
j
a
l

,

n
j


f
j
a
l


-

s
h
u
m


f
j
a
l

,

s
h
u
m

s
-

n
j

s
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
8
F
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


c
i
l

s
i
T


l
i
d
h


e
m
r
a
t

e

k
a
f
s
h

v
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e

m
e

c
i
l

s
i
t


e

t
y
r
e
.
T


p
l
o
t

s
o
j


p
j
e
s


f
j
a
l

v
e

q


t
r
e
g
o
j
n


c
i
l

s
i

d
h
e

q


m
u
n
g
o
j
n


g
r
u
p
i
n

e

f
j
a
l

v
e
.
T


s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e
t

e

f
j
a
l

v
e

(
f
j
a
l


+

c
i
l

s
i
)
.
V

z
h
g
i
m

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
F
j
a
l

,

c
i
l

s
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
9
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


s
h
o
k
u
n
T

r
s
h
k
r
u
a
j


s
h
o
k
u
n

m
b

s
h
t
e
t
u
r

n


m
o
d
-
e
l
i
n

e

d
h

.

T


f
o
r
m
o
j


f
j
a
l
i

d
u
k
e

l
i
d
h
u
r

g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h
:

f
j
a
l

,

c
i
l

s
i
.

T


s
h
k
r
u
a
j



f
j
a
l
i
t


e

k
r
i
j
u
a
r

n
g
a

u
s
h
t
r
i
m
i

i

m

s
i
p

r
m
.

V

z
h
g
i
m
,

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
F
j
a
l

,

c
i
l

s
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
1
0
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


s
e
n
d
e

d
h
e

o
b
j
e
k
t
e

T

r
s
h
k
r
u
a
j


o
b
j
e
k
t
e

d
h
e

k
a
f
s
h


m
b

s
h
t
e
-
t
u
r

n


n
j


l
i
s
t


p
y
e
t
j
e
s
h

n
d
i
h
m

s
e
.

T



s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l

-
c
i
l

s
i

m
e

k
u
p
t
i
m

t


k
u
n
d

r
t
.
v

z
h
g
i
m
/
d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
/
p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
F
j
a
l

,

c
i
l

s
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
260
1
1
F
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


c
i
l

s
i
T

r
s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


c
i
l

s
i

s
e
n
d
-
e
s
h

n
j
e
r

z
i
s
h
.

T


s
h
k
r
u
a
j


c
i
l

s
i

d
h
e

t


l
i
d
h


m
e

s
h
i
g
j
e
t


f
j
a
l

n

m
e

c
i
l

s
i
n


e

s
a
j
.
T


s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e
t

e

f
j
a
l

v
e

(
f
j
a
l


+

c
i
l

s
i
)
.
v

z
h
g
i
m
,

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
f
j
a
l

,

c
i
l

s
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
1
2
F
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

T


g
j
e
j
n


f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


s
e

f
a
r

j
n


k
a
f
s
h

t
.

T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

m
e

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

t


k
a
f
s
h

v
e
.
T


l
i
d
h
i
n

o
b
j
e
k
t
i
n

m
e

v
e
p
r
i
m
i
n

q


k
r
y
e
n
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

d
u
k
e

p

r
d
o
r
u
r

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e
.
V

z
h
g
i
m

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,
p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
f
j
a
l

,

v
e
p
r
i
m
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
1
3
F
j
a
l

t

q


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e
T


f
o
r
m
o
j
n


f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t

d
u
k
e

p

r
-
d
o
r
u
r

f
j
a
l

n

(
f
o
l
j
a

k
a

n


f
o
r
m
a

t


n
d
r
y
s
h
m
e
)
T

r
s
h
k
r
u
a
j


v
e
p
r
i
m
e

q

j
n

m
i
j

t
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

k
u

t

r
d
o
r
e
n

d
r
e
j
t

f
j
a
l

t

q


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e
.
V

z
h
g
i
m
,

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i

f
j
a
l


v
e
p
r
i
m
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
1
4
F
j
a
l

t

q


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

T


n
j
i
h
e
n

d
h
e

p

r
d
o
r
i
n

f
j
a
l

z
a
t

(
u
n

,

t
i
,

a
i
,

a
j
o
,

n
e
,

j
u
,

a
t
a
,

a
t
o
)
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n

r
e
m
r
a
t

e

m

s
i
p

r
m

t


s
h
o
-
q

r
u
a
r

m
e

f
o
l
j
e
n

k
a
m
,

j
a
m
,

m

s
o
j
.
T


s
h
k
r
u
a
j


f
j
a
l
i

m
e

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
-
r
i
m
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e
.
V

z
h
g
i
m

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
f
j
a
l

,

c
i
l

s
i
,

g
r
u
p

f
j
a
l

s
h
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
1
5
F
j
a
l

t

q


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

T

r
d
o
r
i
n

f
j
a
l


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m

n


k
o
h


n
d
r
y
s
h
m
e
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
o
r
m

n

e

d
u
h
u
r

f
j
a
l


v
e
p
r
i
m

n


t
a
b
e
l

.
T


p
l
o
t

s
o
j
n


f
j
a
l
i
t


d
u
k
e

g
j
e
t
u
r

f
j
a
l

t

-
v
e
p
-
r
i
m

n


f
o
r
m

n

e

d
u
h
u
r
.
V

z
h
g
i
m
,

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e
,

g
r
u
p
i
m
,

k
l
a
s
i
f
k
i
m
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
f
j
a
l

,

v
e
p
r
i
m
,

f
j
a
l
i
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
261
1
6
F
j
a
l

t

q


t
r
e
g
o
j
n


v
e
p
r
i
m
e

T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


n
j


s
i
t
u
a
t


p
i
k
n
i
k
u

d
u
k
e

p
l
o
t

s
u
a
r

f
j
a
l

t

q


m
u
n
g
o
j
n

.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h

o
r
i
e
n
-
t
u
e
s
e
.
V

z
h
g
i
m
,

d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
,

p
u
n


g
r
u
p
e
,

t
a
b
e
l


k
o
n
c
e
p
t
i
.

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
,

k
l
a
s
i
-
f
k
i
m
i
F
j
a
l

,

f
j
a
l
i
,

t
r
e
g
i
m
,

p

r
-
s
h
k
r
i
m
A
b
e
t
a
r
j
a

e

P
u
n

s
,

l
i
b
r
a

j
a
s
h
t


k
l
a
s
e
1
7
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


d
i
t

l
i
n
d
j
e
n
T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


n
j


s
i
t
u
a
t


d
i
t

l
i
n
d
j
e
j
e

d
u
k
e

p
l
o
t

s
u
a
r

f
j
a
l

t

q


m
u
n
g
o
j
n

.
T


s
h
k
r
u
a
j
n



f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h

o
r
i
e
n
-
t
u
e
s
e
.
V

z
h
g
i
m
/
p

r
s
h
k
r
i
m
/
P
T
P
,
d
e
m
o
n
s
t
r
i
m
,

p
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r
A
r
t
,

l
e
x
i
m

s
h
k
r
i
m
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t

p

r
-
s
h
k
r
u
e
s
F
j
a
l

,

f
j
a
l
i
,

p

r
s
h
k
r
i
m
F
o
t
o
,

C
D
,

p

r
v
o
j
a

p
e
r
-
s
o
n
a
l
e
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


d
i
t


p
u
s
h
i
m
i

T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


n
j


s
i
t
u
a
t


p
i
k
n
i
k
u

d
u
k
e

p
l
o
t

s
u
a
r

f
j
a
l

t

q


m
u
n
g
o
j
n

.
T


s
h
k
r
u
a
j
n



f
j
a
l
i

m
e

g
r
u
p
e

f
j
a
l

s
h

o
r
i
e
n
-
t
u
e
s
e
.
P
u
n


g
r
u
p
e
,

p

r
s
h
k
r
i
m

p

r
v
o
j
a
s
h

p
e
r
s
o
n
a
l
e
P
u
n


e

p
a
v
a
r
u
r

m
e

s
h
k
r
i
m
E
d
u
k
i
m

m
j
e
d
i
s
o
r
,

e
d
u
k
i
m

f
z
i
k
,

d
i
s
k
u
t
i
m
,

s
h
k
r
i
m
K
u
j
t
e
s
a
,
I
m
a
g
j
i
n
a
t
a
,
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,
T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
.
P

r
s
h
k
r
i
m
i
,

i
m
a
g
j
i
n
a
t
a
,
n
g
j
a
r
j
e
F
o
t
o
,

a
l
b
u
m
e
,
l
e
x
i
m
e
1
8
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


n
j


d
i
t


m
e

s
h
i

T

r
s
h
k
r
u
a
j
n


n
j


s
i
t
u
a
t


d
i
t
e

m
e

s
h
i
.

T


s
h
k
r
u
a
j
n


d
u
k
e

i
u

p

r
g
j
i
g
j
u
r

p
y
e
t
j
e
v
e
.
P

r
s
h
k
r
i
m

p

r
v
o
j
a
s
h

p
e
r
s
o
n
a
l
e
,

p
u
n


e

p
a
r
u
r

m
e

s
h
k
r
i
m
E
d
u
k
i
m

m
j
e
d
i
s
o
r
,

t


s
h
k
r
u
a
r
i
t
K
u
j
t
e
s
a
,
I
m
a
g
j
i
n
a
t
a
,
T


l
e
x
u
a
r
i
t
,

T


s
h
k
r
u
a
r
i
t
.
P

r
s
h
k
r
i
m
i
,

i
m
a
g
j
i
n
a
t
a
,
n
g
j
a
r
j
e
C
D
,

f
l
m
,

l
e
x
i
m
e
,
v

z
h
g
i
m
e
1
9
.
K
u
s
h
?

f
a
r

?

K
u
?

S
i
?

M
e

k

?

T


s
h
k
r
u
a
j
n


d
h
e

t

j
u

p

r
g
j
i
g
j
e
n

p
y
e
t
j
e
v
e

t


n
d
r
y
s
h
m
e
.
T


p
l
o
t

s
o
j
n


f
j
a
l


m
u
n
g
o
j
n


f
j
a
l
i
.
T


s
h
k
r
u
a
j
n


f
j
a
l
i

p
o
h
o
r
e

d
h
e

m
o
h
o
r
e

s
i
p
a
s

m
o
d
e
l
i
t
.
T


p
y
e
t
u
r
i
t
,

p
u
n


g
r
u
p
e

P
i
k
t
u
r
a
,

l
e
x
i
-
m
i
,

s
h
k
r
i
m
i
T


p
y
e
t
u
r
i
t
,
M
e
n
d
i
m
i
,
V

z
h
g
i
m
i
.
P
y
e
t
j
e
,

p

r
g
j
i
g
j
e
F
o
t
o
,
p
i
k
t
u
r
a
2
0
P

r
s
h
k
r
u
a
j
m


s
t
i
n

t
T

r
s
h
k
r
u
a
j


s
t
i
n

t
.


T


s
h
k
r
u
a
j
n


d
u
k
e

i
u

p

r
g
j
i
g
j
u
r

p
y
e
t
j
e
v
e
.
F
j
a
l

,

f
j
a
l
i
,

t
r
e
g
i
m
,

p

r
-
s
h
k
r
i
m
262
ASA8L1AkL
asabeLar[a synon Le aeso[e nxeneslL per perfekslonlmln e shprehlve Le Le lexuarlL Le kupumshem
dhe ne pershLaL[e me sLandardln e g[uhes. er keLe qelllm, meslmeL model qe do Le zberLhe[ne keLe p[ese Le
LeksuL Le AbeLares, do Le syno[ne Le reallzo[ne ob[ekuvln e meslperm.
er Le aesuar mesueslL per reallzlmln me sukses Le kesa[ p[ese Le LeksuL, meslmeL model, Le ofruara me
poshLe, mundeso[ne zbaumln e formave Le ndryshme Le meslmdhenles dhe Le nxenlL, duke ofruar veprlmLarl
ndervepruese g[lLheperfshlrese per nxeneslL.
keLo meslme per LreglmeL, v[ershaL, perrallaL qe permban perludha asabeLare", perfshl[ne veprlmLarl
qe sLrukLurohen slpas skemes:
I. ara lexlmlL
II. C[aLe lexlmlL
III. as lexlmlL
ne Leksun e nxeneslL, k[o skeme perfaqesoheL nga n[e aparaL dldakuk qe nls qe ne lllm Le faqes me n[e
g[eLhe, e clla ofron n[e veprlmLarl mouvuese qe lldheL me fazn e para|ex|m|t, kurse ne Leksun e mesueslL
zberLheheL me n[e veprlmLarl nxeh[e[e, ku perfshlhen Le g[lLhe nxeneslL.
Iaza e dyt e zbrth|m|t d|daknk Le LeksLeve Le ofruara ka Le be[e me lexlmln e kupumshem Le fabulave
Le ofruara. er keLe qelllm, nen Leksun baze, eshLe vendosur n[e aparaL dldakuk, l clll perfshln veprlmLarl
lexlml Le LeksuL dhe ushLrlme Le ndryshme g[uhesore per L'l kLhyer nxeneslL dlsa here Le Leksu, me qelllm qe
Le reallzo[ne Le lexuarln sl Le ulle. keshLu, kerkesa Le ulla sl: lexo Leksun, nenvlzo qale qe shprehln veprlm, qe
kane ne Lrup Le Lyre dy bashkeungellore n[era pas L[eLres, apo kerkesa Le L[era me karakLer g[uhesor, [o veLem
e aeso[ne nxenesln per Le lexuar, por edhe l rlku[Lo[ne dukurl g[uhesore qe rlmerren me qelllm ngullL[e[e.
k[o faze shoqeroheL edhe me pyeL[e rreLh kupumlL Le permba[L[es.
Iaza e tret e strukurs d|daknke Le LeksLeve ne asabeLare synon Le aeso[e nxeneslL per Le ngullLur
permba[L[en, por edhe per Le reekLuar per slLuaLa Le cakLuara qe lldhen me boLen e Lyre femlnore, sl:
dlskuuml, lo[a ne role, Le shkruarlL, dramauzlml, aru l vlzaumlL eL[.
C[lLhashLu, permes kesa[ faze, mesuesl do Le syno[e Le perfshl[e nxeneslL ne veprlmLarl Le g[era Le
punes ne grup, por edhe ne veprlmLarl lndlvlduale per Le reekuar me shkrlm apo me go[e rreLh dukurlve Le
cakLuara.
MLSIML MCDLL
Ms|m| mode| 1
1ema: Abetare, Abetare
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me lnLonaclonln e duhur v[ershen.
2. 1e shp[ego[e kupumln e qaleve dhe grupeve Le qaleve ne varg[e dhe sLrofa.
3. 1e lnLepreLo[e v[ershen permendsh.
1ekn|ka dhe strateg[|:
8eclum
DLTA
Shkrlm l llre
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le shkruarlL, recluml.
I[a| ky: v[ershe, varg, sLrofe.
263
Ndrthur[a: 1e lexuarlL, Le folurlL, Le shkruarlL, aru l reclumlL.
8ur|me dhe m[ete: v[ersha Le ndryshme per g[uhen dhe AbeLaren.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Recitim/dgjim n magnetofon i kngs s shkronjave
Hapi i par Msuesi krkon q nxnsit t thon prmendsh vjer-
shat e msuara n pjesn e Abetares: Flamuri, Kush e
hngri akulloren, Zh moj zh, mos je mrzitur? etj.
Nxnsit kujtojn dhe recitojn
vjershat e msuara n Abetare,
por edhe t tjera t msuara q n
kopsht.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi u drejton nxnsve disa pyetje:
Keni msuar vjersha/kng pr gjuhn shqipe?
Po pr shkronjat a keni dgjuar?
Nxnsit kujtojn vjersha, recito-
jn apo kndojn.
Gjat leximit:
kuptimi/zbrthimi
i pjess
DLTA
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e vjershs Shkronj, shkro-
nj.
Ndalesa e par
M pas lexon strofn e par, e lexon at dhe pastaj u
drejton nxnsve pyetje:
far kuptoni me shprehjen Sillma diellin n dritare?
Pse thuhet:
Leht-leht, but, bukur/dora ime sa e lumtur?
Hap nj faqe, kthen nj et/npr shkronja dor vet?
Ndalesa e dyt
far kuptoni me shprehjet:
Rrjedh nj fjal plot kumbim,
Gjuh e lasht e vendit tim,
Me ty mendjen lartsoj,
Me ty zemrn e gzoj,
Bhem zog e uturoj?
Ndalesa e tret
Pse vjersha mbyllet me vargjet:
Abetare, Abetare,
sillma diellin n dritare?
Msuesi krkon q nxnsit ta lexojn vjershn dhe t
msojn prmendsh strofn e par.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve
t msuesit thjesht, ashtu si ata i
kuptojn. Msuesi plotson, n
rast se nxnsit kan nevoj.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve
t msuesit thjesht, ashtu si ata i
kuptojn. Msuesi plotson, nse
nxnsit kan nevoj.
Nxnsit ndalojn te kto vargje,
duke e krahasuar Abetaren me nj
diell q ndrion dhe ngroh.
Nxnsit lexojn dhe prpiqen t
msojn prmendsh 6 vargjet e
para t vjershs.
Pas leximit,
prforcimi
Lexim - Gushkuqi rrethor/Recitim/Shkrim i lir
264
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t lexojn prmes tekniks
Gushkuqi rrethor. E nis nj nxns vargun e par,
pastaj njri pas tjetrit lexojn vargjet sipas prkatsis.
Mesuesi kerkon qe nxenesit te shkruajne ne fetore dy
vargjet e fundit t vjeshs.
Nxnsit lexojn vargjet njri pas
tjetrit.
Nxnsit shkruajn dy vargjet e
fundit t vjershs.
Detyr T msohet vjersha prmendsh.
Te shkruhen ne fetore tri vargje te tjera.
Nxnsit msojn vjershn pr-
mendsh.
Nxenesit shkruajne ne fetore tri
vargje t tjera nga vjersha.
MLSIMI MCDLL 2
1ema: r n[ shkron[ q n s'e v
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me lnLonaclonln e duhur v[ershen.
2. 1e shp[ego[e kupumln e qaleve ne v[ershe.
3. 1e krahaso[e personazhln me veLen e u[.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le shkruarlL, recluml.
I[a| ky: v[ershe, varg, sLrofe, shkron[e, gablm.
Ndrthur[a: 1e lexuarlL, Le folurlL, Le shkruarlL, aru l reclumlL.
8ur|me dhe m[ete: v[ersha Le ndryshme per g[uhen dhe AbeLaren.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hapi
Motivimi
Loj me etiketa
Msuesi shprndan pr t gjith nxnsit
etiketa, n t cilat jan shkruar fjal q u
mungon nj apo dy shkronja dhe
krkon q nxnsit t gjejn, t shkrua-
jn dhe m pas t lexojn shkronjn q
mungon.
Nxnsit marrin etiketat dhe plotsojn
shkronjn q mungon n fjalt e shkruara.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi dhe nxnsit lexojn alfabetin e
gjuhs shqipe t paraqitur n drrasn e
zez.
Msuesi ka hequr disa shkronja nga al-
fabeti dhe krkon q nxns t caktuar t
gjejn se cilat shkronja mungojn.
Nxnsit lexojn s bashku alfabetin.
Nxnsit gjejn dhe thon se cilat shkronja
mungojn.
1ekn|ka dhe trateg[|:
SLuhl mendlml
Lo[e ne role
uL1A/ulagrame venl
ushLrlme g[uhesore
265
Kuptimi/zbrthimi i
pjess
DLTA/Diagrami i Venit/Loj n role/Pun
n grupe dyshe
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e vjershs dhe
krkon q nxnsit t thon se far kup-
tojn me titullin Pr nj shkronj.
Msuesi pret me qetsi prgjigjet e nx-
nsve dhe m pas u thot se, duke lexuar
vjershn, do t zbulojn t panjohurn.
Msuesi nis t lexoj me ndalesa vjer-
shn, ndrkoh q ka krkuar q edhe
nxnsit t lexojn n heshtje, duke e
shoqruar at.
Msuesi, pasi e ka lexuar vjershn,
krkon q nxnsit t lexojn n role vjer-
shn, t ndar n grupe dy e nga dy.
Pasi nxnsit e kan lexuar n role vjer-
shn, msuesi krkon q ata t bjn nj
krahasim mes vetes dhe Besnikut dhe t
dallojn se cilat jan ato gabime q i kan
t prbashkta, kur shkruajn, dhe cilat
jan ato q i ndryshojn.

Nxnsit thon se dika mund t ket hum-
bur, dika nuk shkon mir etj.
Nxnsit mendojn dhe presin se far t
papriture do t zbulojn.
Nxnsit lexojn n heshtje.
Nxnsit, t ndar n grupe dyshe, lexojn
n role vjershn. Njri bn rolin e babit, tjetri
rolin e Besnikut.
Nxnsit, prmes t folurit, bjn nj
diagram Veni, duke nxjerr n pah ngjash-
mrit dhe ndryshimet me Besnikun, kur ata
shkruajn.
Prforcimi Pun me shkrim dhe ushtrime gjuhsore
Hapi i katrt Nxnsit udhzohen t shkruajn n
fetore emrat e sendeve qe permenden ne
vjersh (Plotsohet pjesa q mungon:
shkri--, fe----, Ija--, de--, shte--)
Nxnsit bjn ushtrimin e krkuar, i krko-
jn fjalt n libr, dhe m pas i shkruajn n
fetore.
Detyr Msim prmendsh, shkrim i lir
Msuesi jep porosi q nxnsit t mso-
jn prmendsh 8 vargje.
T shkruajn katr vargje (nj strof).
Nxnsit msojn vargjet prmendsh.
Shkruajn nj strof t vjershs n shtpi.
MLSIMI MCDLL 3
1ema: M|qt e py|||t
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me lnLonaclonln e duhur perrallen.
2. 1e kupLo[e dhe Le rlLrego[e permba[L[en e perralles.
3. 1e g[e[e cllesl Le p[esemarresve ne perralle.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le kupLuarlL, Le shkruarlL.
I[a| ky: erralle, personazhe,
Ndrthur[a: 1e lexuarlL, Le folurlL, Le shkruarlL.
8ur|me dhe m[ete: v[ersha Le ndryshme per g[uhen dhe AbeLaren.
1ekn|ka dhe trateg[|:
SLuhl mendlml
lmg[lnaLe e dre[Luar
une ne grupe
DLTA
266
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hapi i par
Motivimi
Bashkbisedim, vizatim
Msuesi jep porosi t vizatojn kafshn e pyllit q
pelqejne me teper dhe, me pas, te fasin per te:
Cila sht ajo kafsh? Si sht? Ku e ka par? Pse
e plqen?
do nxns vizaton kafshn q
pelqen dhe, me pas, secili fet per te.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t thon se far
kuptojn me fjaln miq (mik).
N rast se nxnsit nuk arrijn t nxjerrin kupti-
min e sakt t fjals s dhn, msuesi e plotson.
M pas, msuesi pyet se far mendojn kur dg-
jojn fjalt Miqt e pyllit.
Nxnsit shprehen lirshm pr kup-
timin e fjals miq (mik).
Nxnsit shprehen prsri n lidhje
me miqsin e pyllit. Sigurisht, ata
mund ti afrohen ides s prralls.
Kuptimi /zbrthimi
i pjess
Imagjinat e drejtuar DLTA
Hapi i tret Msuesi krkon q nxnsit, me kokn ulur, ta
dgjojn at.

Mesuesi lexon paragrafn e pare te pjeses.
Krkon q nxnsit t ngren kokn.
Msuesi i pyet se far jan duke menduar n at
ast.
Msuesi krkon q ata t thon se si ishin kafsht
e pyllit q ata takuan.
Msuesi pyet nxnsit se far mendojn ata se
do t ndodh m pas n prralln q ka nisur ta
lexoj.

Msuesi lexon pjesn tjetr t prralls
dhe pyet nxnsit se cili sht shqetsimi q ka
lindur mes kafshve t pyllit?
Msuesi pyet nxnsit se si mendojn ata se do t
prfundoj prralla?
Msuesi lexon pjesn e tret dhe, m pas, pyet
nxnsit nse doln parashikimet e tyre.
Ai krkon q nxnsit t lexojn prralln dhe,
n grupe dyshe, si jan ulur n bankat e tyre, ti
bjn pyetje njri-tjetrit n lidhje me kuptimin e
prmbajtjes.


Nxnsit mund t thon: Na u
duk vetja sikur ishin n pyll dhe u
takuam me kafsht e pyllit.
Nxnsit shprehin mendimet e tyre
mbshtetur n imagjinat.
Nxnsit prshkruajn mbshtetur n
imagjinat.

Nxnsit shprehen se kafsht e duan
njra-tjetrn dhe nuk duan q t
braktisen nga miqt e tyre.
Nxnsit japin parashikimet e tyre.
Nxnsit shprehen pr parashikimet
e tyre dhe pse ata kishin menduar ato
mbyllje.
Nxnsit lexojn prralln dhe, m
pas, ata i bjn pyetje njri-tjetrit n
lidhje me kuptimin e prmbajtjes s
prralls.
267
Prforcimi Loj n role/Plotsim tabele
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit, t formojn grupe
katrshe, t ndajn rolet dhe ta interpretojn pr-
ralln.
Nxnsit luajn n role prralln.
Detyr Lexim me kuptim i prralls dhe plotsim tabele
Nxnsit duhet t plotsojn edhe tabeln n t
ciln dalin n pah cilsit e kafshve t pyllit.
(Tabela sht br gati nga msuesi dhe mund tju
jepet e gatshme nxnsve.)
N shtpi, nxnsit duhet ta lexo-
jn disa her prralln dhe t thon
prmbajtjen e saj.
Nxnsit plotsojn tabeln.
MLSIMI MCDLL 4
1ema: A|faben | g[yshe kozs
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me lnLonaclonln e duhur.
2. 1e kupLo[e dhe rlLrego[e permba[L[en e perralles.
3. 1e g[e[e cllesl Le p[esemarresve ne perralle.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le kupLuarlL, Le shkruarlL, Le vlzaLuarlL.
I[a| ky: 1reglm, personazhe.
Ndrthur[a: 1e lexuarlL, Le folurlL, Le shkruarlL, vlzauml.
8ur|me dhe m[ete: MaLerlale per vlzaum, bo[era, eLore vlzauml.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hapi i par
Motivimi
Loja e alfabetit
Msuesi krkon q nxnsit t ohen n kmb
dhe, pa folur, t rreshtohen sipas radhitjes s shkro-
njave t alfabetit.
Nxenesi qe fet, perjashtohet nga loja.
Nxnsit ngrihen n kmb dhe rreshto-
hen sipas radhitjes s shkronjs s par t
emrit t tyre, n prshtatje me alfabetin e
gjuhs shqipe.
Hyrja Pyetje-prgjigje
Hapi i dyt Msuesi u thot nxnsve se ka n mend nj gj
q lidhet me nj nxns q ka shoqruar gjyshen te
mjeku i syve.
Nxit nxnsit ti bjn disa pyetje rreth ksaj situ-
ate.
Msuesi vazhdon t tregoj m tej se Besniku mr-
zitet kur mjeku viziton gjyshen. Msuesi krkon
prsri pyetje nga nxnsit.
Msuesi pyet: Si mund t ket prfunduar kjo
ngjarje?
Nxnsit bjn pyetje ndryshme, si: Pse
e shoqron Besniku? far ka gjysh-
ja?, Gjyshes i jan prishur syzet etj.
Nxnsit do t bjn pyetje t tjera.
Nxnsit thon mbyllje t mundshme dhe
t dshirueshme prej tyre.
1ekn|ka dhe strateg[|:
Lo[a e alfabeuL
yeL[e-perg[lg[e
Cushkuql rreLhor
Shkrlm dhe vlzaum
268
Kuptimi /
zbrthimi i
pjess
Gushkuqi rrethor
Hapi i tret Msuesi u thot nxnsve t hapin librin dhe,
prmes tekniks Gushkuqi rrethor, t lexojn
pjesn Miqt e pyllit.
Nxnsit lexojn tregimin nj e nga nj.
T gjith nxnsit do t lexojn, d.m.th.,
tregimi lexohet disa her.
Prforcimi Loj n role/Plotsim tabele
Shkruaj emrat e shokve t klass, vizato nj pal
syze.
Secili nga nxnsit shkruan emrat e
shokve t klass.
Hapi i katrt Shkrim i lir /Vizatim
Detyr
MLSIMI MCDLL S
1ema: Ldukata
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me lnLonaclonln e duhur v[ershen.
2. 1e shp[ego[e kupumln e qaleve dhe grupeve
Le qaleve ne varg[e dhe sLrofa.
3. 1e lnLepreLo[e v[ershen permendsh.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le shkruarlL, recluml.
I[a| ky: v[ershe, varg, sLrofe.
Ndrthur[a: 1e lexuarlL, Le folurlL, Le shkruarlL.
8ur|me dhe m[ete: v[ersha Le ndryshme per g[uhen dhe AbeLaren.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi?
Para leximit
Motivimi
Msuesi nxjerr disa foto me kafsh shtpiake dhe krkon q nxnsit ti emrtojn ato, por
edhe t prshkruajn sjellje (veprime) t tyre.
M pas krkon q nxns q kan kafsh shtpiake t prshkruajn kafsht e tyre, sjelljet q
ata plqejn dhe ato q nuk i plqejn te kafsht q kan n shtpi.
Hapi i par Msuesi krkon q nxnsit ti bjn pyetje njri-tjetrit pr kafsht shtpiake q ata kan
(ose njohin).
Hyrja Stuhi mendimi
1ekn|ka dhe trateg[|:
8eclum
DLTA
Shkrlm l llre
269
Hapi i dyt Msuesi nxerr nj foto maceje dhe nj foto qeni dhe u drejton nxnsve pyetjet:
Nse do ti keni n shtpi kto dy kafsh, mendoni q do t shkojn mir apo keq me njra-
tjetrn? Pse mendoni kshtu?
Gjat leximit
Kuptimi /zbrthi-
mi i pjess
Rrjet diskutimi, pun n grupe
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e pjess Edukata dhe krkon q nxnsit t thon nse mund
t lidhet ky titull me edukatn e kafshve.
Organizon nj rrjet diskutimi.
Msuesi lexon vjershn.
Krkon q edhe nxnsit, pr pak minuta, ta lexojn vjershn n heshtje.
Pastaj krkon q nxnsit ta lexojn prmes tekniks Gushkuqi rrethor.
Msuesi krkon q nxnsit, n grupe dyshe, t lexojn prsri dhe t nnvizojn rrokjen e
fundit n do varg, duke dalluar se far i afron kto rrokje.
Pas leximit, pr-
forcimi
Rrjet diskutimi
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t diskutojn rreth shprehjes Ama kjo sht edukat!
Msuesi krkon q nxnsit t gjejn n vjersh dhe t shkruajn 3 fjal trirrokshe.
Detyr Porosi:
T lexojn dhe t msojn vjershn prmendsh.
Te shkruajne ne fetore njeren nga stroIat e vjershes.
MLSIMI MCDLL 6
1ema: nunda e |nokut
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e Lreglme qe kane dlalog ne LeksL.
2. 1e Lrego[e permba[L[en e fabules.
3. 1e reekLo[e rreLh mesazhlL Le p[eses.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, dlalogu, Le shkruarlL.
I[a| ky: ulalog, Lreglm, personazh.
Ndrthur[a: vlzauml, Le folurlL, Le lexuarlL.
8ur|me dhe m[ete: Llbra me Lreglme per lnokun, Cu me lm per lnokun.
1ekn|ka dhe strateg[|:
vlzaum shkrlm l llre
DRTA
Lo[e ne role
270
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Vizatim dhe shkrim i lir
Hapi Msuesi citon nj fjali: Nj dit pinoku ... dhe
u drejtohet nxnsve me pyetjen: far ju vjen
n mend, kur dgjoni kt fjali?
Msuesi u thot nxnsve q t vizatojn nj
hund si t Pinokut dhe brenda saj t shkruajn
nj gnjeshtr q kan br si Pinoku.
Nxnsit kujtojn Pinokun.
Nxnsit kujtojn hundn e Pinokut
dhe gnjeshtrat e tij.
Nxnsit vizatojn nj hund t
gjat si ajo e Pinokut dhe brenda saj
shkruajn me nj fjali nj gnjeshtr
q ata u kan thn prindrve apo nj
shoku/shoqeje.
Historin e tyre mund ta tregojn
edhe me goj, nse duan.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi vizaton n drras t zez disa hund
dhe brenda atyre shkruan disa nga gnjeshtrat e
fmijve.
Krijohet nj situat gazmore.
Nxnsit qeshin dhe i tregojn njri-
tjetrit histori t tjera t ngjashme.
Gjat leximit
Kuptimi /zbrthimi
i pjess
DLTA
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e tregimit Hunda e
Pinokut.
Ndalesa e par
Msuesi lexon pjesn e par t tregimit, ku Zana
e pyet Pinokun se ku i ka uar monedhat e arit.
N vazhdim, msuesi pyet:
far ka ndodhur me Pinokun?
Ku mendoni ju se i ka uar monedhat?
Prse i jan dashur?
Ndalesa e dyt
Msuesi lexon pjesn tjetr t tregimit, q ka
t bj me gnjeshtrn e Pinokut, dhe i pyet
nxnsit: A jan t vrteta fjalt q po thot
Pinoku?
Ndalesa e tret
Lexohet pjesa e tret dhe e fundit nga msuesi.
Pasi lexon fragmentin, msuesi pyet nxnsit:
Si ju duken prgjigjet e Pinokut?
Keni nisur ti besoni dhe pse?
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit, ashtu si i kuptojn. Msue-
si plotson, n rast se nxnsit kan
nevoj.
Nxnsit prgjigjen duke sjell edhe
argumente pse pranojn ose jo argu-
mentet e Pinokut.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit, ashtu si i kuptojn.
Nxnsit, n grupe dyshe, lexojn
tregimin.
271
Po ju far do t bnit me t?
Msuesi bn pyetje t tjera, nse nxnsit kan
nevoj.
Msuesi krkon q nxnsit, n grupe dyshe, ta
lexojn me role tregimin.
Msuesi krkon q nxnsit t nnvizojn fjalit
qe fasin per genjeshtrat e Pinokut.
Nxenesit nenvizojne Ijalite qe fasin
pr gnjeshtrat e Pinokut.
Pas leximit
Prforcimi
Dramatizim, rrjet diskutimi, thuhet-shkruhet
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit ta dramatizojn
fabuln.
Msuesi krkon q nxnsit t diskutojn rreth
shprehjes: Gnjeshtra i ka kmbt e shkurtra.
Pasi nxnsit jan qetsuar pak, nga gjith kjo
veprimtari msimore, msuesi kalon te rubrika
'Refektim gjuhesor, qe ka te beje me eshtje te
prdorimit t gjuhs standarde.
Pr fmijt do t emrtohet Thuhet-shkruhet.
N tabeln e fundit t faqes jan dhn disa
fjal t prdorura n tekst, t cilat shqiptohen
n mnyra t ndryshme nga fols t ndryshm.
Msuesi diskuton pr kt, duke thn se, kur
fasim, i shqiptojne ndryshe disa Ijale, por, kur i
shkruajm, ato duhet t shkruhen njsoj.
Krkon q nxnsit t shkruajn si duhet fjalt n
listn e paraqitur n fund t faqes.
Me dshir dalin dy-tri grupe nxn-
sish. Nxnsit intepretojn, por edhe
japin vlersime pr interpretimin e
njri-tjetrit.
Nxnsit diskutojn pr shprehjen
prmes tekniks Rrjeti i diskutimit,
q udhhiqet nga msuesi.
Nxnsit shkruajn formn e sakt t
fjalve n list.
Nxnsit mund t gjejn edhe fjal
t tjera q shqiptohen n mnyra t
ndryshme, por shkruhen vetm n
njrn prej formave q shqiptohen.
Detyr Msuesi jep detyr t msojn dhe t ritregojn
prmbajtjen e fabuls.
T vizatojn Pinokun.
Nxnsit lexojn fabuln dhe e ritre-
gojn prmbajtjen e saj.
Nxnsit vizatojn Pinokun.
272
MLSIMI MCDLL 7
1ema: Mend|me t ng[yrosura
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e Lreglme qe kane dlalog ne LeksL.
2. 1e Lrego[e permba[L[en e fabules.
3. 1e reekLo[e rreLh mesazhlL Le p[eses.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, dlalogu, Le shkruarlL.
I[a| ky: 1lLull, dlalog, Lreglm, personazh, shen[a plkeslml.
Ndrthur[a: vlzauml, Le folurlL, Le lexuarlL.
8ur|me dhe m[ete: M[eLe vlzauml dhe ng[yra.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Stuhi mendimi
Hapi
Msuesi krkon nga nxnsit t nxjerrin mbi
bank lapsat me ngjyra dhe i nxit t mendojn
se pr far mund ta prdorin donjrin prej
tyre.
Prse e prdorim lapsin me ngjyr t zez? T
kuqe? T verdh? Blu?...
Msuesi krkon sa m shum prgjigje pr
kt pyetje.
Msuesi bn pyetje:
Ku i gjem n natyr kto ngjyra?
Ku i gjejm n klas kto ngjyra?
Ku i gjejm n shtpi?
Ku i gjejme ne flma?
Ku i gjejm kur luajm? Etj.

Nxnsit japin prgjigje t larmishme.
Nxnsit gjejn dhe japin prgjigje pr
do situat?
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt
Msuesja pyet: Me ciln ngjyr shkruajm?
Po me ngjyrat e tjera nuk mund t shkruajm?
Po? J o? Ku?
Nxnsit prgjigjen: Me ngjyrn blu
edhe t zez.
Nxnsit prgjigjen se kur mund ti
prdorin ngjyrat e tjera pr t shkruar.
Gjat leximit:
Kuptimi /zbrthimi
i pjess
DLTA, Pun n grupe dyshe
1ekn|ka dhe trateg[|:
vlzaum shkrlm l llre
DlTA
Lo[e ne role
273
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e tregimit
Mendime t ngjyrosura dhe u drejton nx-
nsve pyetjen:
A mund t jen mendimet e ngjyrosura?
Msuesi nis dhe lexon tregimin me ndalesa, si
dhe duke drejtuar pyetje.
Ndalesa e par
Msuesi lexon 6 rreshtat e par t tregimit dhe
pyet:
Cilt marrin pjes n tregim?
far po bjn ata?
Cila sht pyetja q i bn motra vllait?
Ndalesa e dyt
Lexohen gjasht rreshtat e dyt t tregimit nga
msuesi.
M pas, msuesi bn pyetje:
Si i prgjigjet vllai motrs?
Pr far e pyet ajo prsri?
Msuesi bn edhe pyetje t tjera, nse e sheh
t nevojshme.
Ndalesa e tret
Msuesi pyet:
Si vazhdon m tej tregimi?
far bri motra?
far bri Tiku?
Pse u udit Tiku?
A kishte t drejt Marta ta bnte at veprim?
Pse e bri? Etj.
Msuesi krkon q nxnsit, t ndar n grupe
dyshe, ta lexojn pjesn n role.
Reektim gjuhsor
Msuesi krkon q nxnsit t nnvizojn
fjalit q kan n fund shenjn e piksimit:
pikpyetje (?) dhe pikuditje (!).
Nxnsit prgjigjen n mnyra t ndry-
shme, ashtu si e mendojn.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit ashtu si ata i kuptojn.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t bra
nga msuesi. Mund t bjn edhe ata
pyetje.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit, ashtu si ata i kuptojn.

Nxnsit, n grupe dyshe, lexojn
tregimin.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve.

Nxnsit, n grupe dyshe, lexojn
pjesn.
Nxnsit gjejn dhe nnvizojn fjalit
q pyesin dhe fjalit q tregojn habi
dhe udi.
Pas leximit, prfor-
cimi
Diskutim/Shkrim i lir/Thuhet-Shkruhet
274
Hapi i katrt Diskutohet rreth shtjes: Ku gaboi Marta, ku
gaboi Tiku?
Thuhen disa cilsi t personazheve.
Tiku: Nxns i zgjuar, puntor.
Punohet ushtrimi: Un shkruaj, vetm dy
rreshta.
Punohet tabela Thuhet-Shkruhet.
Nxnsit diskutojn rreth gabimeve t
fmijve t tregimit.
Nxnsit i karakterizojn personazhet e
tregimit me nga tri cilsi:
Tiku:_______, _________, ________
Shkruajn drejt fjalt detyra, kthye,
ngjyra.
Detyr Vazhdimi i ushtrimit Un shkruaj. (Prse
prdoren lapsat me ngjyra t ndryshme?)
Shkruajn fjali pr prdorimin e lapsave
me ngjyra.
MLSIMI MCDLL 8
1LMA: AkA 1LLLVI2CkI1
Cb[eknvat
1. 1e lexo[e Lreglme me Leme [eLa e perdlLshme.
2. 1e g[e[e hyr[en, zhvllllmln, mbyll[en ne Lreglm.
3. 1e reekLo[e rreLh mesazhlL Le p[eses.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le shkruarlL, Le folurlL.
I[a| ky: 1lLull, p[ese, Lreglm, personazh, hyr[e, mbyll[e.
Ndrthur[a: 1e folurlL, Le lexuarlL, medla.
8ur|me dhe m[ete: Cu me lma per feml[e, 1v, Lreglme.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi?
Para leximit
Motivimi
Shikojm dhe asim pr lmat pr fmij
Hapi i par Msuesi shfaq prmes televizorit, ose duke i uar nx-
nesit ne ndonje kinema apo teater, flma apo dramatizime
pr fmij.
Msuesi i l t shprehen lirshm me njri-tjetrin.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt M pas, msuesi diskuton me nxnsit se far u plqen
t shohin n TV.
1ekn|ka dhe trateg[|:
uora e fshehLe
une ne grupe
275
Gjat leximit:
Kuptimi/zbrthimi i
pjess
Dora e fsheht/Pun n grupe katrshe
Hapi i tret Msuesi ka fotokopjuar tregimin Para televizorit dhe e
ka ndar n pjes, duke e prer me grshr. Pr do grup
ka prgatitur nj zarf me tregimin e ndar n pjes-pjes.
Ndan klasn n grupe dhe secilit grup i jep nj zarf.
Sqaron nxenesit: 'Neper fete eshte i shkruar nje tregim.
Nese i bashkoni si duhet fetet, ju mund ta Iormoni perseri
tregimin.
Thekson se njera nga fetet eshte pjese e pare hyrese.
Tjetra tregon zhvillimin e ngjarjeve dhe e fundit tregon se
si mbyllet tregimi.
M pas, pasi kan mbaruar punn n grupe, msuesi
krkon q nxnsit t vendosin n faqen e librit numrat
sipas radhs.
Msuesi krkon q nga do grup t dal nj nxns q t
lexoj tregimin.

Msuesi krkon q nxnsit t nnvizojn tri fjalt e para
q tregojn hyrjen n tregim, dhe tri fjalt e para q trego-
jn se tregimi po mbyllet.
Msuesi bn pyetje n lidhje me prmbajtjen e pjess:
Kush merr pjes n tregim?
far bjn ata?
far u plqen t shohin n TV?
Pse nuk bien dakord me njri-tjetrin?
Nxnsit, t ndar n grupe,
punojn pr t rindrtuar
tregimin e ndar n pjes-
pjes.
Nxnsit punojn me librin,
duke vendosur numrat pr
rindrtimin e tregimit.
Nga nj nxns pr do grup
lexon tregimin.
Nxnsit nnvizojn sipas
porosis s msuesit.
Nxnsit u prgjigjen py-
etjeve sipas kuptimit q kan
pr pjesn q e lexuan n
disa mnyra.
Pas leximit, prfor-
cimi
Rrjet diskutimi/Plotsim skede
Hapi i katrt Diskutojn rreth shtjes Cili emision m plqen dhe si e
prdor un TV-n?

Nxnsit diskutojn rreth
shtjes se si e prdorin TV-
n dhe pr emisionet q u
plqejn m tepr.
Detyr
276
MLSIMI MCDLL 9
1LMA: NL 2kLN L 8A8AI1
Cb[eknvat
1e lexo[e Lreglme me Leme nga [eLa e perdlLshme.
1e pershkrua[e prlnderlL e u[.
1e reekLo[e rreLh p[eses, duke folur per
profesloneL e prlnderve.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le shkruarlL, Le folurlL, pershkrlml.
I[a| ky: 1asuere, shkrese, ekonomlsL, uLull, p[ese, Lreglm, personazh.
Ndrthur[a: 1e folurlL, Le lexuarlL, Leknolog[l.
8ur|me dhe m[ete: Cu me lma per feml[e, 1v, Lreglme.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Stuhi mendimi
Hapi i par Msuesi paraqet para nxnsve disa foto
njerzish q ushtrojn profesione t ndryshme.
Krkon nga nxnsit t gjejn emrat e profesion-
eve sipas fotove.
Msuesi krkon q nxnsit t tregojn se
far bjn njrzit q ushtrojn profesionet e
msiprme.
(Shofer, pilot, msues, shits, kompjuterist,
ekonomist etj.)

Nxnsit emrtojn profesionet e ndry-
shme.
Nxnsit prshkrujn, me aq sa din dhe
munden, profesionet n fjal.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t thon profesioent
q ushtrojn prindrit e tyre, duke i prshkruar.
Nxnsit prshkruajn profesionet e
prindrve t tyre: profesionin, vendin
e puns, punn q bn, knaqsin ose
vshtirsin.
Gjat leximit
Kuptimi /
zbrthimi i
pjess
Di - dua t di - msova / Gushkuqi rrethor
Teknika dhe trategji:
SLuhl mendlml
ul - dua Le dl - mesova
ulskuum ne grupe
277
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e pjess N zyrn e
babait dhe u thot nxnsve se do t lexojn nj
pjes q lidhet me punn e prindrve.
Personazhi, i cili viziton punn e babit, sht nj
moshatar me ju.
far ndodh me tej?
Msuesi e zbrthen prmes leximit t
udhhequr nga teknika Di - dua t di - msova.
Msuesi pyet:
far dini deri tani pr pjesn q do t lexojm?
far doni t dini m tej?
Msuesi pret pyetje t larmishme nga nxnsit.
M pas u thot nxnsve Ecim m tej dhe
krkon q pjesa t lexohet prmes tekniks
Gushkuqi rrethor.
Pasi nxnsit kan lexuar pjesn, msuesi u
drejtohet:
A mort prgjigje pr pyetjet q bt?
Pr cilat pyetje mort prgjigje dhe pr cilat jo?
Msuesi krkon q nxnsit ta lexojn prsri
pjesn dhe t nnvizojn fjalt q lidhen me
profesionin e babit t Dorins.
Krkon q t shpjegohen fjalt e vshtira:
tastier, ekonomist, shkresa etj.
Msuesi pyet prsri: far msuam sot?
Nxnsit, t ndar n grupe, punojn pr t
rindrtuar tregimin e ndar n pjes-pjes.
Nxnsit prgjigjen se nj fmij ka
vizituar punn e babit t tij.
Nxnsit prgjigjen n mnyra t ndry-
shme, duke thn se far bn Dorina, ku
shkon, si sht puna e babit...
do nxns lexon nga nj fjali.
Nxnsit prgjigjen se pr cilat pyetje
morn prgjigje dhe pr cilat jo.
Nxnsit, me ndihmn e msuesit, shjego-
jn fjalt e vshtira.
Nxnsit shprehen lirshm pr gjrat q ata
msuan: Profesionet e prindrve.
Pas leximit
Prforcimi
Rrjet diskutimi T njohim prindrit tan/
Shkrim i lir
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t prshkruajn
profesionet e prindrve, duke u udhhequr nga
pyetjet e tekstit n lidhje me kt diskutim.
far pune bn babi/mami?
T plqen puna q bn mami/babi?
Cila sht ajo gj q t plqen m shum n pro-
fesionin e mamit/babit
Si ndihesh pr punn q bn mami/babi? I/e
lumtur? I/e knaqur?
Nxnsit prshkruajn profesionet q bjn
prindrit e tyre.
Shprehen se si ndihen etj.
Detyr T shkruajn emra profesionesh dhe nga nj fjali
pr secilin profesion.
Nxnsit shkruajn emra profesionesh dhe
nga nj fjali pr secilin profesion.

278
MLSIMI MCDLL 10
1LMA: LLGILNDA L LULLDILLLI1
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e me kupum perralla/leg[enda, duke Lhene
permba[L[en e Lyre.
2. 1e g[e[e hyr[en, zhvllllmln, mbyll[en ne fabulen qe lexon.
3. 1e reekLo[e rreLh mesazhlL Le p[eses.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le folurlL, qaleformlm, Le shkruarlL.
I[a| ky: 1lLull, p[ese, leg[ende, personazh, hyr[e, mbyll[e.
Ndrthur[a: 1e folurlL, Le lexuarlL, aru, g[uha.
8ur|me dhe m[ete: Cu me lma per feml[e, 1v, Lreglme.
Zhvillimi i msimit:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit:
Motivimi
Vizatim /reektim gjuhsor
Hapi i par Msuesi paraqet para klass disa foto lulesh dhe
krkon q nxnsit t vizatojn lulen q plqejn
dhe, nn t, t shkruajn emrin e lules.

do nxns vizaton lulen q plqen
dhe shkruan, nn t, emrin e lules q
vizatoi.
Hyrja Ture galerie/Reektim gjuhsor/Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t vendosin
vizatimet e tyre n mur ose n drras t zez dhe
t shohin punt e njri-tjetrit dhe emrat e luleve t
shkruara nn to:
luledele, luledielli, luleshtrydhe, lulekuqe etj.
Mesuesi kerkon qe nxenesit te refektojne rreth
mnyrs se si i kan shkruar emrat: disa ndaras dhe
disa bashkuar.
U thot nxnsve se kto jan fjal shum t gjata,
por q shkruhen bashk.

Nxnsit vendosin vizatimet e tyre
n mur ose n drrasn e zz dhe, t
gjith s bashku, shikojn dhe lexojn
punimet e njri-tjetrit.
Nxenesit refektojne rreth menyres se
si i kan shkruar emrat e luleve.
Gjat leximit
Kuptimi /zbrthimi
i pjess
Pun n grupe/Gushkuqi rrethor
1ekn|ka dhe strateg[|:
uora e fshehLe
une ne grupe
279
Hapi i tret Msuesi krkon q nxnsit, n grupe dyshe, t
lexojn pjesn Legjenda e lulediellit.
M pas, njri nga grupi t lexoj pjesn.
Msuesi krkon q nxnsit n grupe t nnvizo-
jn:
Nx. A - fjalt hyrse t legjends.
Nx. B - fjalt mbyllse.
M pas, msuesi/ja krkon q t nnvizojn fjalt e
vshtira. Nga do grup, fjalt shkruhen n drras
ose ne fete te vogla qe ngjiten ne derrase.
Msuesi krkon q nxnsit t thon prmbajtjen e
legjends.
Nxnsit, n grupe dyshe, lexojn
fabuln.

Nxnsit n grupe dyshe nnvizojn
fjalt e vshtira dhe i
shkruajn n drras t zez.
Nxnsit n grup nnvizojn fjalt
hyrse dhe mbyllse n legjend.
Disa nga nxnsit tregojn
prmbajtjen e legjends.

Pas leximit
Prforcimi
Rrjet diskutimi/Pun me shkrim/
Reektim gjuhsor
Hapi i katrt Diskutojn rreth shtjes A bri mir dielli q ia
dha emrin lulediellit?
Msuesi krkon q nxnsit t nnvizojn n
legjend fjalt q tregojn veprim.

Nxnsit diskutojn rreth shtjes.
Nxnsit nnvizojn fjalt q shprehin
veprim.
Detyr Msuesi: Shkruani emra t prbr lulesh. Shkruajn emra t prbr lulesh.
MLSIMI MCDLL 11
1LMA: NIL GIUnL Lk 1L GII1nL
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e p[ese qe lldhen me arun dhe muzlken dhe Le ase per Lo.
2. 1e pasuro[e qalorln me qale dhe shpreh[e qe lldhen me muzlken.
3. 1e lua[e ne role n[e orkesLer, duke lmlLuar orkesLranLe.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e deg[uarlL, Le lexuarlL, Le folurlL, eduklm muzlkor.
I[a| ky: n[e g[uhe per Le g[lLhe, muzlkanL, dlrlg[enL, koncerL, baleL, plano, vlollne, auL, baLerl.
Ndrthur[a: ueg[lml, Le folurlL, Le lexuarlL, aru, muzlka.
8ur|me dhe m[ete: MagneLofon, Cu me pam[e nga koncerLeL e v[enes, foLo.
1ekn|ka dhe strateg[|:
ueg[lm muzlkor
Lexlm me ndalesa, uL1A
280
Zhvillimi i msimit:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Dgjim dhe reektim muzikor
Hapi i par Msuesi ka vendosur n magnetofon ose
shfaq me CD prmes
videoprojektorit, nse ka, pamje, foto t
ndryshme nga koncertet e Vjens.
Msuesi krkon q nxnsit ta pyesin
pr dika q ata mendojn n lidhje me
muzikn q pan/dgjuan.
Msuesi krkon q nse ka nj nxns n
klas q di t kndoj, le ta dgjojm.

Nxnsit dgjojn dhe shijojn muzik.
Nxnsit pyesin pr at q ata pan, shijuan,
dgjuan. P.sh.: Ku sht? Kush e organizon?
Pse e dgjuam? Etj.
Nj ose m shum nxns kndojn nj
kng, por mund t kndojn edhe n grup.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi u drejton nxnsve disa pyetje:
far sht muzika?
Kush e prodhon?
Kush e prdor?
far ju plqen m shum?
Nxnsit prgjigjen ashtu si mendojn pr
pyetjet e msuesit.
Mund t shprehin edhe plqimet dhe mospl-
qimet e tyre n lidhje me muzikn.
Gjat leximit
Kuptimi /zbrthi-
mi i pjess
Pun n grupe katrshe/Gushkuqi rre-
thor
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e pjess Nj
gjuh pr t gjith dhe krkon q nxnsit
t thon se far kuptojn me titullin e ksaj
pjese.
Msuesi krkon q nxnsit, t ndar n
grupe me nga katr veta, t lexojn pjesn
Nj gjuh pr t gjith.
M pas, njri nga grupi ta ritregoj.
Msuesi pyet se si e lexoi pjesn secili nga
nxnsit n do grup, cilat ishin gjrat pozi-
tive dhe gabimet e bra nga do nxns.
Msuesi krkon q nxnsit n grupe t
nnvizojn n tekst fjalt e vshtira, t
cilave nuk ua din kuptimin.
Nga do grup, fjalt shkruhen n
derrase ose ne fete te vogla qe ngjiten ne
drras:
Muzikant, dirigjent, koncert, balet, piano,
violin, aut, bateri.
Nxnsit prgjigjen, ashtu si mendojn n
lidhje me kt shprehje.
Nxnsit, n grupe katrshe, prmes tekniks
Gushkuqi rrethor lexojn pjesn.
Pasi e kan lexuar n grup, e lexojn edhe me
z pr ta dgjuar edhe t tjert.
Nxnsit lexojn sakt dhe pa gabime, me z,
pasi marrin nj vlersim edhe nga msuesi,
edhe nga nxnsit e tjer.
Nxnsit, n grupe katrshe, nnvizojn fjalt
e vshtira dhe dalin i shkruajn n drras.
Disa nga nxnsit tregojn prmbajtjen e
pjess.
281
Pas leximit Pr-
forcimi
Rrjet diskutimi/Loj n role
Hapi i katrt Diskutojn rreth shtjes Pse muzika sht
nj gjuh pr t gjith?
Msuesi krkon q do grup
nxnsish t krijoj dhe t luaj n role nj
orkestr t vogl.
Nga orkestrant m t mir t do grupi
zgjidhen disa dhe krijojn orkestrn e klass
dhe interpretojn nj melodi.
Nxnsit diskutojn rreth situats.
N grupe, nxnsit krijojn orkestrat e vogla.
M pas, nga do grup vlersohen orkestrantt
m t mir dhe ata luajn me imagjinat nj
vij melodike t nj knge q e njohin. Me
mjete rrethanore krijojn zhurmat e orkestrs
(kapake qe perplasen, fzarmonika-loder etj.
Nxnsit e tjer bjn korin dhe kndojn s
bashku.
Detyr Shkruajn emrat e veglave muzikore. Me emrat e veglave muzikore q kan
shkruar, n shtpi shkruajn edhe fjali.
MLSIMI MCDLL 12
1LMA: 8IIkLL1A
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e p[ese qe lldhen me [eLen e u[.
2. 1e perdore qalor nga fusha e shkencave.
3. 1e g[e[e p[esen hyrese, zhvllluese dhe mbyllese Le LreglmlL.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le folurlL, dlskuuml.
I[a| ky: 1reglm, p[ese hyrese, p[esa mbyllese.
Ndrthur[a: ArL, Leknolog[l, lexlm-shkrlm.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Para leximit
Motivimi
Gara me biikleta
Imagjinat e drejtuar
Hapi i par Msuesi nis t tregoj pjesn me titull Gara me
biikleta.
Krkon q nxnsit t ulin kokn dhe t
dgjojn tregimin.
Mesuesi fet:
Nj dit, nxnsit e nj klase sportive ishin n
gara me biikleta. T gjith ishin shum t gzuar.
Kishin marr biikletat dhe po
prisnin te niste gara. Gara flloi. Te gjithe Iemijet
brtisnin...
Papritur, msuesi e ndrpret tregimin dhe krkon
q nxnsit t vazhdojn tregimin dhe t gjejn nj
mbyllje pr t.
Nxnsit dgjojn me kokn ulur
tregimin e msuesit dhe, sapo ai urd-
hron t ngren kokn, ata nisin t
mendojn se si do t vazhdoj m pas
tregimi.
Disa nxns vazhdojn tregimin, duke i
br edhe nj mbyllje, ashtu si dshi-
rojn.
1ekn|ka dhe strateg[|:
lmag[lnaLe e dre[Luar
DRTA
Shkrlm l llre
282
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi pyet nxnsit nse ata mendojn pr t
pasur nj biiklet, si mund ta
sigurojn at.
Nxnsit shprehen lirshm pr dshirn
dhe mundsit e tyre pr t pasur nj
biiklet.
Gjat leximit
Kuptimi /
zbrthimi i
pjess
DRTA/Pun n grupe
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e tregimit: Biikleta.
Pyet nxnsit se pr far mund t bj fjal ky
tregim.
Msuesi krkon q nj nga nxnsit t lexoj
pjesn e par t tregimit (gjasht rreshtat e par).
Ndalesa e par
Msuesi pyet:
Cilat jan n kt pjes ato fjal q tregojn se cili
sht problemi?
Pr far sht i shqetsuar personazhi i tregimit
ton?
Pse nuk e z gjumi? far e mundon?
Iare mendoni per zarfn? Pse mendoni keshtu?
Ndalesa e dyt
Msuesi krkon q nxnsit t lexojn pjesn e
dyt:
Nga U ngrita ... deri Nuk mu durua...
Msuesi pyet:
far ka ndodhur? E kishit menduar se do t ndod-
hte kshtu? Cili sht parashikimi juaj i mparshm
q ka dal deri tani?
far mendoni se do t ndodh m pas? Cilat jan
ato fjal q e tregojn kt gj?
Ndalesa e tret
NgaJrapova... deri n...n fund t shkallve.
Msuesi pyet prsri: far ka ndodhur? E kishit
menduar se do t ndodhte kshtu? Cili sht para-
shikimi juaj i mparshm q ka dal deri tani?
Si do t mbyllet tregimi?
Ndalesa e katrt
far mund t jet posht shkallve?
(Sigurisht, nxnsit e kan lexuar fshehurazi
tregimin dhe e din mbylljen.)
Msuesi pyet: J u plqeu tregimi? Pse?
Msuesi krkon q nxnsit, n pun me grupe
dyshe, t mendojn nj mbyllje tjetr pr tregimin
dhe ta thon.
Nxnsit shprehin mendime, duke u
mbshtetur n imagjinat.
Njri nga nxnsit lexon pjesn e
tregimit q krkoi msuesi.
Nxnsit prgjigjen pr pyetjet q bhen
nga msuesi, duke shprehur edhe para-
shikimet e mundshme.
Nj nxns lexon pjesn.
Nxnsit iu prgjigjen pyetjeve t
msuesit.
Me t njjtin ritm, nxnsit prgjigjen
prsri.
Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t
msuesit.
Nj prfaqsues i grupit t nxnsve
thot mbylljen e menduar pr tregimin
n fjal.
Pas leximit
Prforcimi
Bashkbisedim/Shkrim i lir
283
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t
organizojn nj bashkbisedim rreth shtjes Dhu-
ratat m t plqyera pr djem dhe vajza.
Msuesi pyet nse nxnsve u plqejn surprizat.
Nxnsit ndahen n grupe t mdha,
djemt nga njra an dhe vajzat nga ana
tjetr, dhe diskutojn pr dhuratat.
Nxnsit tregojn histori n lidhje me
dhuratat e papritura q kan marr.
Detyr Msuesi jep detyr q nxnsit
t ngjyrosin nj biiklet dhe t emrtojn pjest
prbrse t saj.
Nxnsit vizatojn dhe ngjyrosin nj
biiklet dhe, m pas, emrtojn pjest e
biiklets: rrota, timoni, sedilja,
zinxhiri...
MLSIMI MCDLL 13
1LMA: 2LMLkIMI I LULLVL (LI8kI I UNLS:
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e duke perdorur lnLonaclonln e duhur ne p[eseL me dlalog.
2. 1e g[e[e p[esen hyrese, zhvllluese dhe mbyllese Le LreglmlL.
3. 1e lexo[e duke krahasuar clleslLe e ob[ekLeve Le ng[ashme.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le folurlL, dlskuuml, lmag[lnaLa.
I[a| ky: erralle, permba[L[e, personazh.
Ndrthur[a: Lexlm-shkrlm/shkence/Leknolog[l.
8ur|me dhe m[ete: l[alor, lule naLyrale, lule aruclale.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Motivimi
Para leximit
Loja enigm
Hapi i par Msuesi ka vendosur n drras disa foto lulesh,
por mbrapsh, dhe krkon nga nxnsit q t gjejn
emrat e tyre. Zbulon pamjet pjes-pjes. E nis nga
posht-lart dhe pastaj nga lart-posht.
Ai/ajo qe e gjen i pari, fton lojen 'Bingo.
Msuesi krkon q, pasi nxnsit t ken gjetur
emrat e luleve, t shkruajn emrat e tyre dhe nj
fjali pr njrn nga lulet.
Nxnsit ndjekin me vmendje
kur msuesi zbulon pamjet e
Iotove dhe nxitojne per te ftuar
lojn Bingo.
Nxnsit shkruajn emrat e
luleve dhe nj fjali rreth njrs
prej tyre.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt
Msuesi pyet se pr far mund t mrziten lulet.
Nxnsit krkojn dhe thon
arsye se pse mund t mrziten
lulet.
1ekn|ka dhe strateg[|:
kllasLer
ul - dua Le dl - mesova
ulagraml l venlL
284
Gjat leximit
Kuptimi /zbrthimi i
pjess
Lexim n role/Pun n grupe dyshe
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e pjess dhe u tregon
nxnsve mesazhin e fabuls. Pr m tepr, krkon
q nxnsit ta lexojn me role pjesn n grupe
dyshe.
Msuesi pyet se cili sht problemi q kan lulet
me njra-tjetrn.
Nxnsit, t ndar n grupe
dyshe, lexojn n role pjesn.
Nxnsit gjejn dhe thon arsye
se pse jan t mrzitura lulet
natyrale dhe se a kan t drejt
t mrziten.
Pas leximit
Prforcimi
Diagrami i Venit
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t krahasojn lulet
natyrale me lulet artifciale permes diagramit te
Venit.
Nxnsit krahasojn lulet
natyrale me lulet artifciale dhe,
prmes mbiemrave, nxjerrin n
pah cilsit e tyre: t veantat
dhe t prbashktat.
Detyr Msuesi krkon q nxnsit pr detyr shtpie t
shkruajn tri fjali me emrat e tri luleve.

MLSIMI MCDLL 14
1LMA: DILLLI DnL kLIA (LI8kI I UNLS:
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e p[ese qe lldhen me problemauka Le ndryshme.
2. 1e shprehe nd[en[a dhe deshlra qe lldhen me rasLe fesLash.
3. 1e g[e[e p[esen hyrese, zhvllluese dhe mbyllese Le LreglmlL.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le folurlL, dlskuuml.
I[a| ky: erralle, permba[L[e, personazh.
Ndrthur[a: Lexlm-shkrlm/shkence/fanLazl.
8ur|me dhe m[ete: l[alor, Cu, foLo, Le dhena nga sLaclonl meLereolog[lk.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? Ndrthurja far do t bjn
nxnsit?
Koha
Para leximit
Motivimi
Loj n role, parashikimi i motit,
pun n grupe

1ekn|ka dhe strateg[|:
kllasLer
Cushkuql rreLhor
ulskuum/Shkrlm l llre
285
Hapi i par Msuesi ka incizuar nj fragment nga
rubrika e parashikimit t motit dhe
krkon q edhe nxnsit t luajn n
role, n grupe dyshe, t njjtin rol, t
bhen spiker pr t paraqitur motin:
Njri grup n dit vere, tjetri n dit
vjeshte, dimri dhe pranvere.
Fmijt, t veshur si
prezantuesit e motit, me nj
shkop n dor dhe para nj
harte, japin t dhnat mbi
motin sipas detyrs q kan
grupet.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t bjn
nj kllaster n grupe dyshe, por me dy
detyra: Njri grup pr ret dhe tjetri
pr diellin, duke vendosur n kllaster
cilsit e tyre.

R d


Nxnsit, sipas detyrs
prkatse, plotsojn
kllasterat dhe i prezantojn
ata.
Gjat leximit
Kuptimi /
zbrthimi i
pjess
Gushkuqi rrethor
Hapi i tret Msuesi i vendos nxnsit n nj rreth
ose tavolin t rrumbullakt, nse ka
mundsi, ose i sistemon bankat n
mnyr t till q t ngjajn si tavolin
e prbashkt dhe krkon q nxnsit t
hapin librin te tema: Dielli dhe Reja.
U jep nxnve detyr njri pas tjetrit t
lexojn pralln Dielli dhe Reja.
Msuesi krkon q disa nxns t
thon prmbajtjen e prralls.

Nxnsit me radh lexojn
prralln derisa msuesi t
thot Ndal.
Nxnsit thon prmbajtjen
e prralls.
Pas leximit
Prforcimi
Bashkbisedim/Shkrim i lir
Hapi i katrt Msuesi nxit nxnsit t diskutojn
rreth shtjes: A mund ti mbarohen
rrezet diellit?
Msuesi krkon q nxnsit t shkrua-
jn fjalt q i thot Reja Diellit.
Nxnsit gjejn arsye pse
mund ti mbarohen ose pse
nuk mund ti mbarohen
rrezet Diellit.
Nxnsit gjejn n tekst
fjalt q i thot Reja Diellit.
Detyr Msuesi jep detyr t shkruajn fjalt
q i thot Dielli Res.
Nxnsit shkruajn fjalt
q i thot Dielli Res.
286
MLSIMI MCDLL 1S
1LMA: Ik1UkA L LDLIkLS
Cb[eknvat:
1. 1e lexo[e p[ese qe lldhen me Lalenun e feml[eve.
2. 1e shprehe nd[en[a dhe deshlra.
3. 1e pershkrua[e personazhe dhe L'l vlzaLo[e aLo.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e lexuarlL, Le folurlL, dlskuuml.
I[a| ky: erralle, permba[L[e, personazh.
Ndrthur[a: Lexlm-shkrlm/ArL.
8ur|me dhe m[ete: LkspozlLe me foLo e plkLura kafshesh.
2hv||||m| | ms|m|t:
Hapa far do t bj msuesi? Ndrthurja far do t bjn nxnsit? Koha
Para leximit
Motivimi
Turi i galeris
Hapi i par Msuesi krkon q nxnsit t viza-
tojn nj kafsh shtpiake dhe, m
pas, ta varin vizatimin n mur ose n
tabel.
Msuesi krkon q nxnsit t
shkruajn emrat e kafshve q ata
kan vizatuar.
Secili nga nxnsit vizaton
kafshn q ai plqen.
Nxnsit shkruajn emrat e
kaIsheve, fgurat e te cilave
shohin n tabel.
Hyrja Stuhi mendimi
Hapi i dyt Msuesi krkon q nxnsit t bjn
nj kllaster pr kalin.
R
Nxnsit bjn kllasterin,
duke shkruar sa m shum
mbiemra pr ta karakterizuar
dhe pr ta prshkruar kalin.
Gjat leximit
Kuptimi/
zbrthimi i
pjess
Gushkuqi rrethor
1ekn|ka dhe strateg[|:
1url l galerlse
SLuhl mendlml
Cushekuql rreLhor
287
Hapi i tret Msuesi prezanton titullin e pjess
Piktura e Edlirs dhe krkon q
nxnsit t thon se prse mund t
fase kjo pjese.
Msuesi, prmes tekniks Gush-
kuqi rrethor i v nxnsit t lexojn
pjesn.
Msuesi bn disa pyetje pr t par
se sa e kan kuptuar
prmbajtjen e tregimit.
Msuesi pyet nxnsit nse u plqen
vizatimi dhe far mund t bjn
ata n shkoll pr tu br vizatues
(piktor) t mir.
Nxnsit prgjigjen duke iu
afruar subjektit t fabuls.
Nxnsit lexojn tregimin
Nxnsit shprehin dshira.
Pas leximit
Prforcimi
Vizatim /Shkrim i lir/Konkurs
Hapi i katrt Msuesi krkon q nxnsit t
shkruajn emrat e mjeteve q
prdorin pr vizatim dhe nga nj
fjali pr secilin mjet.
Msuesi krkon q nxnsit t ngjy-
rosin kalin.
Punimet varen n mur dhe shpallet
vizatimi m i mir.
Nxnsit pshkruajn dhe
vizatojn.
Nxenesit shpallin ftuesin.
Detyr Msuesi jep detyr t shkruajn dy
kshilla pr nxnsit q vizatojn.
Nxnsit, me ndihmn e
t rriturve, shkruajn dy
kshilla.
MLSIML MCDLL k LI8kIN L UNLS
1L NICnIM GIUnLN
Ms|m mode| 1
1ema: 8ashks| qa|sh
Cb[eknva:
1. 1e nenvlzo[e qale ne LeksLe Le ndryshme.
2. 1e g[e[e grupe qalesh qe emerLo[ne n[erez, kafshe, sende.
3. 1e grupo[e emra n[erezlsh dhe emra vendesh.
Shpreh| qzhv|||ohen: 1e shkruarlL.
I[a| ky: l[ale, emra n[erezlsh, emra kafshesh, emra sendesh.
8ur|m: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: une e pavarur / uemonsLrlm / Cruplm / klaslklm / ulagraml l venlL
288
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim/Demonstrim
Msuesi krkon q nxnsit t vshtrojn
rreth e rrotull dhe t emrtojn objektet dhe
sendet q shohin n klas.
Msuesi krkon q nxnsit t shkruajn 5
fjal q emrtojn objekte t ndryshme.
Nxnsit emrtojn objekte t ndryshme.
Nxnsit shkruajn 5 fjal q emrtojn
objekte q ata kan par rreth e rrotull.
Zhvillim dhe ndrtim
njohurish
Demonstrim / Pun n grupe / Pun e
pavarur n Abetaren e Puns
Msuesi ndan klasn n grupe treshe dhe
krkon q nj nxns n do grup t gjej 5
emra njerzish, tjetri 5 emra kafshsh dhe
tjetri 5 emra sendesh.
Msuesi bn nj tabel t madhe n klas.
Emra njerzish Emra kafshsh Emra sendesh
Msuesi tregon se emrat ndahen edhe si
emra njerzish dhe sendesh.
Nxnsit gjejn emra sipas krkess s
msuesit.
Nga do grup shkruhet nj tabel ku
vendosen emra sipas kategorive.
Nxnsit lexojn emrat sipas kategorive.
Msuesi i shkruan n tabel.
Prforcim Pun e pavarur n Abetaren e Puns.
Msuesi krkon q t punohet ushtrimi 1.2. Nxnsit shkruajn me shkrim dore emrat e
sendeve.
Detyr Msuesi krkon q te vjersha Abetare,
Abetare, nxnsit t gjejn 4 fjal-emra dhe
t shkruajn nga nj fjali me seciln fjal.
Ms|m mode| 2
1ema: Lmra kafshsh
Cb[eknva:
1. 1e nenvlzo[e ne LeksLe Le ndryshme qale qe Lrego[ne emra kafshesh.
2. 1e formo[e grupe qalesh qe emerLo[ne emra kafshesh.
3. 1e shkrua[e emra Le veanLe kafshesh.
Shpreh| qzhv|||ohen: 1e shkruarlL.
I[a| ky: Lmra kafshesh.
8ur|m: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: une e pavarur / Cruplm / klaslklm / ulagram / uemonsLrlm.
289
Zhvillimi i msimit:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim / demonstrim
Msuesi krkon q nxnsit t kujtojn
emra kafshsh dhe tregime q kan lexuar,
n t cilat kan qen disa emra kafshsh.
Nxnsit kujtojn emra kafshsh.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Demonstrim / Pun n grupe / Pun e pa-
varur n Abetaren e Puns
1. Msuesi ndan klasn n grupe dyshe
dhe krkon q do grup t shkruaj 5 emra
kafshsh.
2. Msuesi krkon q nxnsit t punojn n
feten e punes, duke plotesuar ushtrimin 1
sipas modelit.
3. Msuesi krkon q nxnsit t
punojn ushtrimin 2 (katr radht e para)
sipas modelit.
Nxnsit, n grupe dyshe, shkruajn emra
kafshsh.
Nxnsit plotsojn sipas modelit.
Nxnsit punojn ushtrimin 2 (katr radht
e para) sipas modelit.
Prforcim Pun e pavarur n Abetaren e Puns.
Msuesi krkon q nxnsit t gjejn emra
kafshsh dhe t shkruajn fjali me to.
Nxnsit shkruajn me shkrim dore emrat
e kafshve.
Detyr Msuesi krkon q te vjersha Miqt e pyl-
lit, nxnsit t gjejn fjal q emrtojn
sende.
Nxnsit shkruajn me shkrim dore emrat
e sendeve.
Msim model 3
Tema: Emra njerzish dhe sendesh
Cb[eknva:
1. 1e nenvlzo[e ne LeksLe Le ndryshme qale qe Lrego[ne emra n[erezlsh.
2. 1e shkrua[e emra n[erezlsh (femra dhe meshku[).
Shprehi q zhvillohen: 1e shkruarlL / Le menduarlL / ku[Lesa.
Fjal ky: Lmra n[erezlsh, emra femrash, emra meshku[sh.
Burime: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strategji dhe teknika: une e pavarur / une ne grupe / uemonsLrlm / Cruplm / klaslklm / ulagram.
290
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim/demonstrim
Msuesi krkon q nxnsit t kujtojn
emra njerzish nga tregimet q kan lexuar
n Abetare.
Msuesi krkon q 5 nxns t ngrihen
dhe t shkruajn secili nga nj emr njeriu
n tabel.
Nxnsit kujtojn emra njerzish dhe emra
sendesh.
Nxnsit shkruajn emra njerzish n tabel.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Demonstrim / Pun n grupe / Pun e
pavarur n Abetaren e Puns
1. Msuesi ndan klasn n grupe dyshe
dhe krkon q do grup t shkruaj nga 5
emra njerzish.
2. Msuesi krkon q nxnsit t punojn
n grupe dyshe pr ti ndar emrat n emra
femror dhe emra mashkullor.
3. Msuesi krkon t plotsojn
ushtrimin 1 sipas modelit.
4. Msuesi krkon q nxnsit t
punojn ushtrimin 2, ku ata t gjejn emra
sendesh q mbarojn me a dhe me i.
Nxnsit, n grupe dyshe, shkruajn nga 5
emra njerzish.
Nxnsit n grupe ndajn fjalt n emra
femror dhe emra mashkullor.
Nxnsit punojn n mnyr t pavarur
ushtrimin 2, duke i klasifkuar emrat qe
shohin n ushtrimin 2, brenda bashksive
prkatse n krpudha: emra q mbarojn
me a dhe emra q mbarojn me i.
Prforcim Pun e pavarur
Msuesi krkon q nxnsit t gjejn n
nj tregim t tekstit t Abetares 3 emra
sendesh dhe me secilin prej tyre t
shkruajn nga nj fjali.
Nxnsit shkruajn emra njerzish q gjejn
n tregime nga teksti.
Detyr Krkon t shkruajn fjali me 3 emra
sendesh.
Ms|m mode| 4
1ema: Lmra n[erz|sh
Cb[eknva:
1. 1e nenvlzo[e ne LeksLe Le ndryshme qale qe Lrego[ne emra n[erezlsh.
2. 1e shkrua[e emra n[erezlsh qe mbaro[ne me a dhe me i, slpas modellL.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL, Le menduarlL, ku[Lesa, lmag[lnaLa.
I[a| ky: emra sendesh qe mbaro[ne me a dhe me i.
8ur|m: AbeLar[a e unes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: une e pavarur / Cruplm / klaslklm.
291
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim / demonstrim
Msuesi krkon q nxnsit t kujtojn
emra njerzish femror dhe mashkullor.
Nxnsit kujtojn emra njerzish.
Nxnsit shkruajn emra njerzish.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Demonstrim / Pun n grupe / Pun e pa-
varur n Abetaren e Puns
1. Msuesi ndan klasn n grupe dyshe dhe
krkon q do grup t shkruaj nga 5 emra
njerzish.
2. Msuesi krkon q nxnsit t punojn
n grupe dyshe pr ti ndar emrat n emra
femror dhe emra mashkullor.
3. Msuesi krkon q nxnsit t plotso-
jn ushtrimin 1, sipas modelit.
Nxnsit, n grupe dyshe, shkruajn nga 5
emra njerzish.
Nxnsit n grupe ndajn fjalt n emra
njerzish q mbarojn me i dhe me a.
Nxnsit punojn n mnyr t pavarur
ushtrimin 1.
Prforcim Pun e pavarur
1. Msuesi krkon q nxnsit t plotso-
jn 4 rreshtat e par t ushtrimit 2.
2. Msuesi u jep si detyr t plotsojn
fjalit me emrat e dhn.
Nxnsit shkruajn emrat njerzish n
tregime nga teksti.
Nxnsit shkruajn fjali me emrat e dhn.
Detyr 1. Msuesi krkon q nxnsit t shkruajn
4 rreshtat e dyt t ushtrimit 2. Me secilin
prej tyre t shkruajn nga nj fjali.
Ms|m mode| S
1ema: Lmra n[erz|sh
Cb[eknva:
1. 1e grupo[e emraL slpas modellL kole - koll, lope - lopo.
2. 1e grupo[e emraL slpas modellL botte - bottl, vojze - vojzo.
3. 1e grupo[e dhe Le shkrua[ne emraL slpas modellL televlzot - televlzotl, Jete - Jeto.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml.
I[a| ky: emra sendesh, kafshesh, n[erezlsh.
8ur|m: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: uemonsLrlm / une e pavarur / Cruplm / klaslklm / ulagram.
292
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat
far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim / demonstrim

Msuesi krkon q nxnsit t thon disa
emra sipas modelit q ai do t thot:
kal-kali, lop-lopa
djal-djali, vajz-vajza
televizor-televizori, der-dera.

Nxnsit prmendin fjal t tjera sipas mod-
elit q prezantoi msuesi.
Zhvillim dhe ndr-
tim njohurish
Demonstrim/ Pun n grupe / Pun e
pavarur n Abetaren e Puns
1. Msuesi ndan klasn n grupe dyshe
dhe krkon q do grup t shkruaj nga 5
emra a njerzish.
2. Msuesi krkon q nxnsit t
punojn n grupe dyshe pr ti ndar
emrat n emrat sipas modelit.
3. Msuesi krkon q nxnsit t plotso-
jn ushtrimin 1, sipas modelit.
4. Msuesi ndrron detyrat e grupeve dhe,
hap pas hapi, u jep detyr pr t plotsuar
t gjitha tabelat, duke ln n do tabel
nga dy linja pa plotsuar.
Nxnsit, n grupe dyshe, shkruajn emra
sipas modelit t dhn. do grup, nj grup
fjalsh 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Nxnsit punojn n mnyr t pavarur
ushtrimin 1.
Nxnsit lexojn fjalt e grupeve prkatse.
Nxnsit plotsoj fjal n grupet e ndryshme
t tabelave, duke ln dy linja pa plotsuar.
Prforcim Pune e pavarur ne fetore
Msuesi krkon q nxnsit t gjejn n
nj tekst 4 fjal dhe ti shkruajn sipas
njrit model n Abetaren e Puns.
Nxnsit shkruajn emra njerzish t
pranishm n tregime nga teksti.
Nxnsit shkruajn fjali me emrat e dhn.
Detyr T plotsojn linjat e paplotsuara n
tabela.
Ms|m mode| 6
1ema: Lmra n[erz|sh
Cb[eknva:
1. 1e shkrua[e dhe Le lldhe qale slpas n[e fushe Le perbashkeL semanuke.
2. 1e shkrua[e qall me emra profeslonesh.
3. 1e shkrua[e emraL e Le veg[elve Le kafsheve dhe Le sendeve Le medha.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml.
I[a| ky: Lmra Le peraferL, emraL e Le veg[elve Le kafsheve, emraL e sendeve Le medha.
8ur|m: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: une e pavarur / Cruplm / klaslklm.
293
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim/demonstrim
Msuesi ka vendosur n drras disa foto
objektesh q kan nj prafrsi kupti-
more: zjarr-tym, lug-pjat,
shkoll-nxns, shkums-drras etj.
Krkon q edhe nxnsit t gjejn raste t
ngjashme me shembujt e dhn.


Nxnsit japin shembuj si modeli i paraqitur
nga msuesi.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Pun e pavarur
1. Msuesi krkon q nxnsit t plotsoj-
n ushtrimin 1, sipas modelit n faqen 65.
2. Msuesi krkon q nxnsit t gjejn
emrat e njerzve q kan profesione t
ndryshme, nisur nga veprimtaria q ata
bjn: Ai q nget makinn, ai q gatuan,
ai q qep, ai q pret xhama etj.
Krkon q nxnsit t japin raste t tjera.
3. Msuesi krkon q nxnsit t
punojn ushtrimin 2, sipas modelit t
dhn.
Nxnsit plotsojn ushtrimin 1.
Nxnsit krkojn dhe japin shembuj t
tjer.
Nxnsit japin prgjigje me shkrim pr
ushtrimin 2.
Prforcim Pun e pavarur
Msuesi udhzon q t punohet
ushtrimi 3, sipas modelit.
Nxnsit japin prgjigje me shkrim pr
ushtrimin 3.

Ms|m mode| 7
1ema: Lmra n[erz|sh
Cb[eknva:
1. 1e shkrua[e qall dhe pyeL[e nlsur nga guraL perkaLese.
2. 1e shkrua[e qale dhe Le ng[yrosln ob[ekLe.
3. 1e ploLeso[e formaL e qaleve slpas modeleve Le dhena.
Shpreh| qzhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml / Cruplml / ku[Lesa.
I[a| ky: yeL[e, qall, qale, n[e qale-shume qale, shumes-n[e[es.
8ur|me: AbeLar[a e unes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: une ne grupe / une e pavarur / Cruplm / klaslklm.
294
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim/demonstrim
Msuesi nxjerr n drras t zez dy
fgura dhe kerkon qe nxenesit te bejne
nga nje pyetje per do fgure.
Msuesi krkon q nxnsit t japin nga
nj prgjigje rreth pyetjeve t bra.
Nxenesit bejne pyetje rreth fgurave te demon-
struara nga msuesi.
Nxnsit japin prgjigje rreth pyetjeve t
ndryshme.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Pun e pavarur/Demonstrim modeli/
Pun n grupe
1. Msuesi krkon q nxnsit t bjn
nj pyetje dhe nj prgjigje rreth nj
fotoje q ai i ka dhn do grupi.
2. Msuesi jep detyr q nxnsit t
punojn n mnyr individuale dy nga
fgurat e ushtrimit 1.
3. Msuesi krkon q nxnsit ti lexojn
fjalit q kan shkruar.
Msuesi krkon q nxnsit t
punojn ushtrimin 2, sipas modelit t
dhn.
Nxnsit n grupe dyshe pyesin dhe
prgjigjen rreth fotos prkatse.
Nxnsit bjn dy pyetje dhe japin dy
prgjigje pr 2 fotot e librit.
Nxnsit lexojn fjalit e shkuara.
Nxnsit japin prgjigje me shkrim pr
ushtrimin 2 dhe ngjyrosin.
Prforcim Pun e pavarur
Msuesi krkon q nxnsit t
punojn ushtrimin 3, sipas modelit t
dhn.
Nxnsit japin prgjigje me shkrim pr
ushtrimin 3.
Detyr Ushtrimi 1, dy fgurat e paplotesuara.
Ms|m mode| 8
1ema: I[a| q trego[n c||s|
Cb[eknva:
1. 1e lldhe emraL e kafsheve Le ndryshme me clleslLe e Lyre.
2. 1e ploLeso[e p[ese Le qaleve qe Lrego[ne cllesl dhe qe mungo[ne ne grupln e qaleve.
3. 1e shkrua[e qall me grupeL e qaleve (qale +cllesl).
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml.
I[a| ky: l[ale, cllesl, grup qalesh.
8ur|me: Llbrl l punes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: vezhglm / uemonsLrlm / une e pavarur / Cruplm / klaslklm.
295
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim / demonstrim
Msuesi demonstron prpara nxnsve
fgura kaIshesh dhe nje liste me mbiemra
t ndryshm, tek e cila nxnsit do t
gjejn nj cilsi pr do kafsh.
Nxenesit cilesojne fgura kaIshesh me
mbiemra t ndryshm.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Pun e pavarur / Demonstrim modeli /
Pun n grupe
1. Msuesi krkon q nxnsit t punojn
ushtrimin 1, prmes s cilit do t lidhin
kafshn me cilsin.
2. Msuesi krkon q nxnsit t lidhin
fjalt me objektet prkatse t ushtrimit 2.
1. Nxnsit plotsojn ushtrimin 1, duke
lidhur kaIshen e fgures me cilesine perkatese.
2. Nxnsit lidhin me shigjet fjalt me
objektet prkatse.
Prforcim Pun e pavarur
Msuesi krkon q nxnsit t
plotsojn pjesn q mungon n fjalt e
cilsis.
Msuesi udhzon nxnsit q ata t gjejn
nj list me mbiemra, q kan n fund ,
dhe u thot nxnsve ti shkruajn duke i
shoqruar sipas modelit:
Djal i gjat
Fush e gjer
Mal i lart ...
Nxnsit punojn ushtrimin 2 dhe grupin e
fjalve shtes t dhn nga msuesi.
Detyr Katr fjali me grupet e fjalve t dhna
nga msuesi.
Ms|m mode| 9
1ema: rshkrua[m shokun
Cb[eknva:
1. 1e pershkrua[e shokun mbeshLeLur ne modelln e dhene.
2. 1e formo[e qall, duke lldhur grupe qalesh, qale, cllesl.
3. 1e shkrua[e qallLe e krl[uara nga ushLrlml l meslperm.

Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml.
I[a| ky: l[ale, cllesl, grup qalesh.
8ur|me: AbeLar[a e unes, llbra [ashLe klase.
Strateg[| dhe tekn|ka: vezhglm / uemonsLrlm / une e pavarur / Cruplm / klaslklm.
296
2hv||||m| | ms|m|t:
Fazat/hapat far do t bj msuesi? far do t bjn nxnsit?
Hyrje Vzhgim / Demonstrim / Pun n grupe
dyshe
1. Msuesi nx[err perpara klases n[e nga
nxeneslL dhe pyeL:
Si i ka foket.................?
Si i ka syt...................?
Si i ka buzt.................?
Si e ka veshjen..........? Etj.
2. Msuesi krkon q nxnsit t pr-
shkruajn shokun/shoqen e banks si
vepruan pak minuta m par.

Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t msuesit
duke prshkruar shokun/shoqen e tyre.
Nxnsit prshkruajn shokun/shoqen e
banks, duke prdorur sa m shum
fjal-cilsi.
Zhvillim dhe
ndrtim njohurish
Pun e pavarur / Demonstrim modeli /
Pun n grupe
1. Msuesi krkon q nxnsit t
punojn me ushtrimin 1. Ai/ajo jep disa
udhzime se si do ta plotsojn nxnsit.
2. Msuesi krkon q nxnsit t plotso-
jn ushtrimin 2, duke shkruar edhe grupet
e fjalve q krijohen.
1. Nxnsit shkruajn prshkrimin,
mbshtetur n modelin e dhn.
2. Nxnsit plotsojn ushtrimin 2, duke
lidhur me shigjet grupet e fjalve me
fguren perkatese dhe, me pas, duke shkruar
grupet e fjalve.
Prforcim Pun e pavarur
Msuesi udhzon q nxnsit t shkruajn
njrn linj t ushtrimit 3.
Nxnsit shkruajn linjn djathtas t
ushtrimit 3.
Detyr Linja majtas e ushtrimit 3.
Vlersim Msuesi vlerson faqen e puns s nx-
nsve pr do ushtrim gjat puns, por
edhe m pas.
Detyra e shtpis vlersohet edhe n ort
pasardhse.
Ms|m mode| 10
1ema: rshkrua[m ob[ekte dhe kafsh
Cb[eknva:
1. 1e pershkrua[e ob[ekLe dhe kafshe, mbeshLeLur ne n[e llsLe pyeL[esh ndlhmese.
2. 1e shkrua[e qale-cllesl me kupum Le kunderL.
Shpreh| q zhv|||ohen: 1e shkruarlL / klaslklml.
I[a| ky: l[ale, cllesl, grup qalesh.