Anda di halaman 1dari 21

PENGURUSAN BAHAN

1.0

Pengenalan

Pengurusan bahan adalah satu cara bagaimana bahan Pusat Sumber Sekolah diurus secara sistematik mengikut peringkat dari aspek: Pemilihan dan Pembinaan Koleksi Bahan Semakan Stok ( Pilih Buang / Simpan ) Pen usunan Bahan Pemuliharaan Bahan

!asar Pemilihan !an Pembinaan Koleksi Bahan Bacaan Pusat Sumber Sekolah ialah satu dasar Kementerian Pendidikan ang menggariskan panduan ke arah pen ediaan koleksi bahan bacaan tambahan ang memenuhi keperluan perkembangan rohani" emosi" intelek dan #asmani murid selaras dengan hasrat kecemerlangan dalam pendidikan. Bahan bacaan ang dimaksudkan dalam dasar ini ialah bahan bacaan bercetak ang merangkumi bahan bacaan ilmiah" bahan bacaan ringan dan terbitan berkala. $ni tidak termasuk buku teks" panduan peperiksaan" buku ker#a dan ulangka#i serta bahan bantuan penga#aran dan pembela#aran. %.0 Panduan Pemilihan Bahan Bacaan Pusat Sumber Sekolah %.1 Definisi Pemilihan bahan bacaan adalah proses mengesan" menilai dan menentukan bilangan naskah ang perlu diperolehi untuk membina koleksi Pusat Sumber Sekolah. %.% Kriteria Am Proses pemilihan bahan hendaklah berdasarkan:%.%.1 isi kandungan ang memenuhi keperluan dan pen ampaian ang sesuai dengan kumpulan sasaran %.%.% keadaan fi ikal ang baik %.%.& !enerbitan ang ber'iba'a

%.&

Kriteria Pemilihan %.&.1 Buku Bergambar %.&.1.1 Gambar dapat men ampaikan sesuatu maklumat dengan lebih #elas daripada teks dan hendaklah ber'arna 'arni. Mutunya bukan saha#a perlu dilihat dari segi estetika tetapi #uga dari segi perkembangan muridmurid dari aspek a(ekti( dan kogniti(. Urutan cerita atau fakta dari gambar-gambar ang dilihat perlu ada. Bahasa ang digunakan hendaklah mudah di(ahami oleh kanak-kanak di peringkat ini. *alaupun begitu ia perlu ada unsur-unsur ang boleh memperkembangkan lagi perbendaharaan kata. Perkataan dan ungkapan. Seelokn a hendaklah berulang-ulang bagi tu#uan pengukuhan. Gaya persembahan perlu #elas dan teratur serta mempun ai unsure kelucuan dan hiburan. Kehormanian antara teks dan gambar adalah penting. .leh itu pastikan gabungan gambar dan teks adalah saling melengkapi. Ciri fizikal buku bergambar ang adalah seperti berikut:Kulit ang menarik 0utu kertas ang baik Pen#ilidan ang kukuh Sai1 huru( / cetakan ang besar daripada cetakan biasa 2enis huru( ang diperakukan 3etakan huru( tidak bertindih atas gambar 4 supa a tidak mengelirukan kanak-kanak

%.&.1.%

%.&.1.& %.&.1.)

%.&.1.+ %.&.1., %.&.1.-

%.&.1./

%.&.% "iks#en %.&.%.1 Temanya perlu sesuai dengan minat kumpulan sasaran" memberi pengetahuan" mengukuh" mencabar dan memperka akan" membentuk sahsiah" emosi" rohani dan intelek" men emai nilai-nilai murni dan menghiburkan. Bahasa ang digunakan semestin a betul" hidup dan sesuai dengan tahap pemahaman kumpulan sasaran. $a perlu mengandungi unsur-unsur keindahan dan penga aan bahasa. *alau bagaimanapun pertimbangan perlu diberikan kepada unsur dialog ang menggunakan loghat atau bahasa lisan supa a bahan-bahan sedemikian dipilih. Gaya Penyampaian hendaklah menarik supa a dapat menghidupkan #alan cerita dan 'atak.

%.&.%.%

%.&.%.&

%.&.& Bukan "iks#en %.&.&.1 Kandungannya perlulah tepat" logic" kemaskini dan perlu sesuai dengan (alsa(ah pendidikan negara" minat serta tahap dan kebolehan muridmurid. Sebuah buku itu dianggap baik kalau mendatangkan kesedaran dan mempengaruhi ke arah meningkatkan sahsiah sertamemba'a kepada perubahan tingkah laku" moral dan pemikiran. Ke iba aan penerbitan" terutaman a pengarang dan penter#emah adalah penting. Pengarang ber'iba'a mempun ai kela akan akademik" ikhtisas atau pengalaman dalam bidang berkenaan. Penerbitan ang ber'iba'a pula adalah penerbit ang berpengalaman dan sudah terkenal dengan penerbitan-penerbitann a ang bermutu. Bahasa ang digunakan hendaklah betul dan sesuai dengan tahap kebolehan murid.

%.&.&.%

%.&.&.&

%.&.&.)

Gaya Persembahan hendaklah menarik dan mempun ai susunan ang logik. $si ang dipersembahkan dapat mencetuskan dan merangsang kesedaran dan da a pemikiran ang kritis. !lustrasi ang baik iaitu gra(" carta" #adual" gambar dan sebagain a hendaklah: sesuai dengan teks boleh bertindak sebagai maklumat tambahan #elas dan tidak terlalu abstrak sehingga tidak boleh diba angkan atau di(ahami oleh murid-murid. menarik" sama ada ber'arna atau hitam putih 4 #ika ber'arna" ob#ek penting mestilah diton#olkan. menggambarkan ob#ek atau situasi ang sebenar.

%.&.&.+

%.&.&.,

Ciri"Ciri #izikal Bahan ang baik mempun ai keadaan (i1ikal seperti berikut: cetakann a baik dan sai1 huru(n a sesuai dengan tahap pembaca. muka surat #udul ada maklumat pengarang" penerbit dan tarikh penerbitan. muka surat #adual kedatangan betul" ada bab dan ta#uk kecil dan muka surat dengan menggunakan ta#uk utama. susunan bahan ang men enangkan dan menggalakkan pembacaan. kertas ang baik dan pen#ilidan ang kukuh

%.&.&.-

Ciri"Ciri Khas buku bukan (iks en ang baik mempun ai: $ndeks dan ru#ukan senarai muka surat" untuk mendapatkan (akta dengan cepat dan mudah. bibliogra(i #adual kandungan glosari

senarai perkataan baru cadangan akti5iti lan#utan ang boleh merangsang pemikiran pembaca berasaskan topic aspek ang dibaca. ilustrasi %.&.&./ $arga bahan hendaklah dipertimbangkan berdasarkan keperluan pembaca" kekerapan pengguna dan mutu bahan secara keseluruhan.

%.&.) Buku Ru$ukan Buku ru#ukan terdiri daripada bahan ang digunakan untuk mencari maklumat dan pengetahuan. Biasan a bahan ini han a digunakan di dalam Pusat Sumber Sekolah dan tidak dipin#amkan keluar kerana bahan ini digunakan untuk ru#ukan saha#a. Koleksi buku ru#ukan terdiri daripada: 6nsiklopedia Kamus $stilah 7tlas Buku tahunan seperti Buku 8asmi 9ahunan 0ala sia Buku panduan seperti panduan tele(on" panduan alamat penerbit dan lain-lain. Buku maklumat ringkas mengenai orang-orang terkenal seperti :Whos who in Malaysia. 7lamanak iaitu buku ang memberi pelbagai maklumat termasuk perangkaan. %.&.+ %erbitan Berkala 9erbitan berkala merupakan bahan ang diterbitkan mengikut kekerapan tertentu. $ni terdiri daripada ma#alah" akhbar" risalah" #urnal. %.&., Bahan&Bahan Khusus Bahan-bahan khusus terdiri daripada brosur" keratan akhbar" (ail tegak" buku skrap dan poster. %.&.,.1 !si dan skop bahan bacaan tersebut sesuai dan berkaitan dengan keperluan dan kemampuan kumpulan sasaran. 5

%.&.,.%

Maklumat ang diberikan mestilah tepat" kemaskini" tidak biasa serta dapat menambah dan memperka akan pengetahuan dan pengalaman pembaca. Bahasa ang digunakan mesti betul dan sesuai. Ke iba aan pengarang" lembaga editor dan penerbit perlu bagi memastikan mutu bahan secara keseluruhann a. !lustrasi seperti gambar" ra#ah" gra( dan sebagain a hendaklah terang" menarik" realistic dan sesuai. Ciri khas seperti indeks hendaklah lengkap dan baik untuk memudahkan pembaca mencari maklumat ang diperlukan. $arga bahan haruslah berpatutan dengan mutu (i1ikaln a. Sekiran a harga mahal tetapi nilai pengetahuan dan pendidikann a tinggi boleh dipertimbangkan untuk diperolehi.

%.&.,.& %.&.,.)

%.&.,.+

%.&.,.,

%.&.,.-

%.)

Alat&Alat Pemilihan 7lat-alat pemilihan ang boleh digunakan bagi memilih bahan bacaan di pusat sumber sekolah adalah seperti berikut: %.).1 Senarai buku ang disediakan oleh Seks en Pusat Sumber" Bahagian 9eknologi Pendidikan iaitu: Senarai Buku Pusat Sumber Untuk Sekolah Rendah Dan 'enengah( %.).% Senarai perolehan perpustakaan a'am. %.).& Senarai buku-buku dalam Bahasa 0ala sia ang diterbitkan oleh perpustakaan ;egara 0ala sia. %.).) Katalog penerbit dan pembekal. %.).+ Bibliogra(i seperti: Bibliogra(i ;egara 0ala sia

Bibliogra(i terbitan <;6S3. dan <;$36= %.)., <lasan-ulasan buku dari media massa %.).- <lasan penerbitan buku kanak-kanak seperti Childrens Literature Review. %.)./ 7lat-alat pemilihan lain ang diperakukan dari semasa ke semasa. Nota: <ntuk memperolehi #udul-#udul suratkhabar" ma#alah atau keratan persidangan ang tertentu" pihak sekolah boleh #uga meru#uk kepada indeks-indeks ang diterbitkan oleh Perpustakaan ;egara 0ala sia. $ndeks 0a#alah 0ala sia $ndeks Surat Khabar $ndeks Persidangan 0ala sia

%.+

Proses Pemilihan Bahan Bacaan Pusat Sumber Sekolah %.+.1 9ugas memilih bahan bacaan pada am merupakan tugas >uru Pusat Sumber" Setiausaha Kurikulum dan guru-guru. %.+.% !ari satu masa ke semasa >uru Pusat Sumber akan menerima dan mengumpulkan maklumat mengenai #udul-#udul bahan bacaan ang dicadangkan oleh guru-guru. %.+.& Kemudian >uru Pusat Sumber akan membuat senarai #udul bahan mengikut mata pela#aran. %.+.) ?epas itu >uru Pusat Sumber akan men emak sama ada bahan ada di Pusat Sumber Sekolah atau tidak. %.+.+ Sekiran a didapati bahan memang sudah ada di Pusat Sumber" >uru Pusat Sumber akan memberitahu pihak ang mmeminta bahan itu. %.+., Sekiran a bahan belum ada di Pusat Sumber Sekolah" >uru Pusat Sumber Sekolah akan meminta penerbit memin#amkan naskah untuk dinilai.

%.+.- Sekiran a naskah-naskah itu boleh didapati: %.+.-.1 >uru Pusat Sumber Sekolah akan men erahkan bahanbahan tersebut kepada setiausaha kurikulum untuk dinilaikan oleh panitia ang berkenaan. Sekiran a diperakukan oleh guru-guru" Setiausaha Kurikulum akan men ediakan senarai bahan" kemudian men erahkan senarai dan buku kepada >uru Pusat Sumber Sekolah. >uru Pusat Sumber Sekolah akan men ediakan senarai indeks #udul ang diperakukan dan kemudian men erahkan senarai itu kepada 2a'atankuasa Pusat Sumber Sekolah untuk membuat keputusan membeli. >uru Pusat Sumber #uga menghantar buku dipin#am kepada penerbit.

%.+.-.%

%.+.-.&

%.+.-.)

%.+./ Sekiran a naskah untuk dinilai tidak dapat dipin#am@ %.+./.1 >uru Pusat Sumber Sekolah akan men emak dengan Senarai Buku Bacaan 9ambahan Pusat Sumber Sekolah Kementerian Pendidikan. Sekiran a ada dalam senarai" guru pusat sumber sekolah men edia senarai #udul untuk diserahkan kepada 2a'atankuasa Pusat Sumber Sekolah untuk membuat keputusan membeli. Sekiran a tiada dalam senarai" ru#uk Bahagian 9eknologi Pendidikan" Kementerian Pendidikan. %.+.A Sekiran a diperakukan" >uru Pusat Sumber Sekolah akan men ediakan senarai #udul untuk diserahkan kepada 2a'atankuasa Pusat Sumber( untuk membuat keputusan membeli. %.+.10 Sekiran a tidak diperakukan" #angan beli.

%.,

Bahan&Bahan )ang Dilarang ?arangan-larangan terhadap unsur-unsur ang men#e#as: %.,.1 Kemurniaan %khlak %.,.1.1 %.,.1.% %.,.1.& %.,.1.) bahan-bahan ang lucah bahan-bahan ang mengandungi unsur-unsur kongsi gelap" keganasan" kekerasan dan keke#aman. bahan-bahan ang mengagung-agungkan kebuda aan kuning dan hidup berpelesiran. bahan-bahan ang mengan#urkan atau menggalakkan pen alahgunaan dadah.

%.,.% Ketenteraman % am %.,.%.1 %.,.%.% bahan-bahan ang bercorak anti-ra#a dan kera#aan. bahan-bahan ang mengan#urkan unsur-unsur diskriminasi dan perpecahan kaum di negara ini" seperti menghina antara satu sama lain" memburukmemburukkan kedudukan sesuatu kaum dan sebagain a. bahan-bahan ang mengandungi (akta ang salah mengenai agama ang boleh menimbulkan salah (aham terhadap a#aran $slam ang sebenarn a. bahan-bahan agama ang menghuraikan a#aran-a#aran selain daripada ma1hab 7hlil Sunnah *al-2amaah" seperti (ahaman S iBah. bahan-bahan ang mengandungi a#aran ang salah seperti a#aran 9aslim" Cadiani dan tariDat-tariDat tertentu ang bercanggah dengan 7Didah $slamiah. bahan-bahan ang membandingkan agama-agama dan kesuciann a.

%.,.%.&

%.,.%.)

%.,.%.+

%.,.%.,

%.,.& Keselamatan &egara %.,.&.1 %.,.&.% %.,.&.& %.,.&.) %.,.&.+ %.,.&., bahan-bahan ang mengandungi a#aran atau memihak kepada komunisme" ateisme atau apartheid. bahan-bahan ang mengandungi dak ah Eionis (gerakan Fahudi antarabangsa). bahan-bahan ang mengandungi unsur-unsur keke#aman dan keganasan sesame manusia. bahan-bahan ang memberikan (akta-(akta ang salah mengenai sesuatu keadaan atau ke#adian di 0ala sia. bahan-bahan ang cuba mengalihkan kesetiaan rak at negara ini kepada negara lain. bahan-bahan berbentuk #urnal ang tidak mendapat kelulusan dan kebenaran penerbitan dan pen ebaran daripada Kementerian !alam ;egeri (K!;).

%.,.) Keluhuran Undang"Undang %.,.).1 bahan-bahan ang memberikan (akta-(akta atau interpretasi ang salah mengenai undang-undang negara ini. bahan-bahan ang mempertikaikan dasar kera#aan dan undang-undang negara ini.

%.,.).%

%.,.+ Perhubungan 'engan &egara %sing %.,.+.1 bahan-bahan ang mengandungi penghinaan terhadap negara sahabat dan memburuk-burukkan pemerintah" kebuda aan dan cara hidup mereka.

10

P60$?$G7; B7G7;
*(+ Agihan 'engikut Bahan Bacaan( &.1 Koleksi bahan Pusat Sumber Sekolah hendaklah menggambarkan kepelbagaian aliran bahasa ang digunakan di sekolah-sekolah" #enis bahan dan tahap peringkat sekolah supa a murid-murid berpeluang mendapat bahan bacaan untuk memperka a dan memperkukuhkan penguasaan bahasa penghantar" bahasa kedua dan bahan-bahan lain. Bahasa 'ela#u H-0 H&0 H&0 H,+ Bahasa .nggeris H%+ H10 H10 H&0 Bahasa /ina0Bahasa %amil01ain&lain H+ H,0 H,0 H+

,enis sekolah Sekolah Kebangsaan dan Sekolah 8endah Kebangsaan Sekolah 8endah 2enis Kebangsaan (3ina) Sekolah 8endah 2enis Kebangsaan (9amil) Sekolah 0enengah ;ota:

Pengagihan ini berpandukan kepada kurikulum dan kokurikulum sekolah. Peringkat Sekolah Sekolah 8endah Sekolah 0enengah Sekolah 0enengah 7tas Nota2 Pengagihan ini mengikut peratusan ang berdasarkan kepada #umlah bilangan naskhah. "iks#en ,+ )+ )0 Bukan "iks#en %+ )0 )+ %erbitan Berkala dan Bahan Khusus 10 1+ 1+

11

;isbah Buku 0urid. ,enis Sekolah Sekolah 8endah ,umlah 'urid 1. Kurang daripada %+0 %. ?ebih daripada %+0 1. Kurang daripada 1000 %. Fang ada tingkatan , Stok 'inimum Di !erlukan %000 buah buku / buah buku bagi setiap murid /000 buah buku 1) buah buku setiap murid tingkatan ,. Pertambahan Buku Baru( 1-% bagi setiap murid setahun &-) bagi setiap murid setahun

Sekolah 0enengah

Nota2 Berdasarkan 3adangan Bilangan Stok Buku" 8ancangan Pembangunan Perpusatakaan Sekolah di 0ala sia blueprint (or School ?ibrar !e5elopment in 0ala sia " di sunting oleh !.6.K. *i#asur a berdasarkan dra( laporan oleh B.7.2.lade. Kuala ?umpur" Persatuan Perpustakaan 0ala sia 1A-A. Setiap Sumber Sekolah perlu #uga mencapai tahap stok minima ang di cadangkan . Bagi sekolah-sekolah ang telah mencapai tahap ini" usaha perlulah di buat untuk menambah lagi koleksin a. (.) %lat Pemilihan &.%.1 7lat Bantuan pemilihan Bahan itu termasuklah: a. !asar Pela#aran Kebangsaan- 7kta Pela#aran. b. ?aporan 2a'atankuasa Kabinet mengenai pelaksanaan !asar Pela#aran 0ala sia. c. 8isalah" Katalog dan edaran daripada penerbit s'asta dan agensi pendidikan. d. Senarai buku Bahasa 0ala sia <ntuk Perpustakaan Sekolah 0enengah dan 8endah" terbitan <nit Perpustakaan Sekolah" Kementerian Pendidikan 0al sia. e. Buletin Sebaran Pendidikan" terbitan Bahgian PSP" Kementerian Pendidikan. (. Senarai Buku-buku dalam Bahasa 0ala sia" 9erbitan Perpustakaan ;egara 0ala sia. g. Berita Perpustakaaan" <nit Perpustakaan Sekolah" Kementerian Pendidikan 0ala sia. h. 3adangan-cadangan oleh Ketua-Ketua Panitia di sekolahsekolah. i. Sukatan Pela#aran. #. Buku-buku Panduan.

12

3(+

SE'AKAN S%4K

*.+. Proses Pilih Buang, -impan ).1.1. Bahan-bahan itu hendaklah disemak dari semasa ke semasa supa a sentiasa kemaskini dari segi pembekalan maklumat. 0anamana bahan ang kurang sesuai hendaklah dipilih buang. 7. 9u#uan: i. ii. iii. i5. men#imatkan ruang memudahkan penggunaan men#imatkan 'ang untuk baikpulih mengelakkan nahan-bahan ang tidak sesuai daripada sampai ke tangan pela#ar.

).1.% Pilih Buang / Pilih Simpan a. pilih buang bahan ang tidak berguna. b. Pilih simpan bahan ang patut dikeluarkan kerana mungkin lebih sesuai di gunakan di tempat lain. ).1.& 7spek-aspek <ntuk Pilh Buang. a. Bentuk =i1ikal. i. kulitn a ko ak" mukasurat hilang" #ilidann a tanggal" huru(n a luntur( untuk carta" lutsinar dan sebagain a )" tidak lengkap seperti set ensiklopedia dan permainan.

b. $si dan 0aklumat. i. ii. iii. i5. 5. 5i. tidak sesuai dari segi e#aan dan perbendaharaan kata. =akta dan maklumat tidak sesuai lagi dengan keadaan semasa dan keperluan pendidikan. 0aklumat itu mungkin membingungkan atau menimbulkan kesan negati(. Perkakasan ang rosak tidak ekonomik untuk di baiki. 0embeha akan pengguna. 9idak lagi sesuai kerana ada lagi bahan ang lebih berkesan #ika di gunakan.

13

c. Bahan-bahan tiruan@ i. sekiran a di gunakan akan menimbulkan masalah kepada pengguna atau pengurusan PSS

d. 7spek 9eknikal@ i. ii. iii. suara latar" mu1ik dan dialog ilustrasi tidak berkesan lagi teknik persembahan tidak lagi sesuai maklumat terlalu berkecamuk" terlalu kecil atau kabur.

).1.) ?angkah-langkah Fang Patut !iambil <ntuk 0enghapuskira a. !apatkan kelulusan daripada Setiausaha Bahagian Ke'angan dan 7kaun Kementerian Pendidikan 0ala sia melalui 2abatan Pendidikan ;egeri. Ru$uk ke!ada2 Pekeliling Bahagian Ke5angan 6 Akaun Kementerian Pendidikan 'ala#sia Bil(KP0789:0;0<73= Bertarikh 7+ ,un 7:9+ N4%A: >unakan borang-borang tertentu semasa membuat permohonan kelulusan untuk hapuskira. <ntuk cara-cara menguruskan pembelian. Sila ru#uk 7rahan Perbendaharaan1,A" 1-0" 1-%" 1-&"1-)" 1-+(7)"1-/"&%,(a) dan (b) 8u#uk lampiran 7. Sekiran a menghhadapai apa-apa masalah. Sila hubungi Bahagian Ke'angan di 2abatan Pendidikan ;egeri.

14

PENYUSUNAN BAHAN-BAHAN DI PUSAT SUMBER SEKOLAH

BAHAN 1. Bahan Cetak a. Buku Fiksyen b. Buku Bukan Fiksyen $. %amus d. &aja#ah yang be!ji#id e. 'isa#ah +. ,u!na# 1. Bahan Bukan Cetak a. Ca!ta b. -eta $. %aset d. -ita .ide e. /#aid +. 0!ans"a!ensi g. 1isket h. Cake!a -adat )C1*2 C1-'3&2 C14)4nte!akti+*2 .C1

CARA PENYUSUNAN - mengikut susunan abjad n mb ! "anggi#an. - mengikut susunan n mb ! "anggi#an - mengikut susunan n mb ! "anggi#an - mengikut tahun - tem"at ( bekas khas di #abe#kan ) sena!ai kandungan * - mengikut tahun

mengikut susunan n mb ! "anggi#an

Peringatan5 ,ika bahan yang dibeka#kan te!da"at dua bahan be!#ainan ) $th5 buku be!sama C1 * - susunan ada#ah mengikut KEUTAMAAN - $a!a "enyim"anan ada#ah se"e!ti biasa Nota5 Semua ba an-ba an !i "um#u$"an !i ra" atau tem#at %ang !i tentu"an mengi"ut ta&u" Perkara'

15

8(+

P60<?$G7877; B7G7; !$ P<S79 S<0B68 S6K.?7G


8(7 K4NSEP Bahan koleksi ang terdapat pada Pusat Sumber Sekolah seperti bukubuku ru#ukan" buku-buku laporan dan sebagain a begitu mudah terdedah kepada kemusnahan ang di sebabkan oleh berbagai punca seperti keadaan semula#adi" agen pemusnah" bencana dan sebagain a. 8(> DE".N.S. Pemuliharaan (conser5ation) tercipta hasil daripada percantuman istilah :pemulihan :dan :peliharaanI Secara am pemulihan bermaksud segala usaha membaiki dan memulihkan sesuatu bahan ang mengalami kerosakan. 0anakala pemeliharaan pula segala usaha men#aga atau menga'al sesuatu bahan daripada mengalami kerosakan ang telah berlaku keatasn a termasuklah dari segi (i1ikal dan kandungan intelektual bahan tersebut" termasuk segala bentuk pen alinann a seperti micro(ilem" mikro(is" seni (oto dan sebagain a. 8(* KE'USNAHAN KER%AS( +.&.1 Sebab-sebab Kerosakan. a( Suhu dan Kelemba!an Suhu ang sesuai antara ,/B 4 -/ J 3 . Suhu ang tinggi men ebabkan kertas men#adi kering dan rapuh . Suhu ang rendah pula men ebabkan kertas sentiasa lembab dan bercenda'an. Suhu ang tidak menentu ( turun naik) men ebabkan kertas men#adi rapuh. b( Ban$ir Kertas akan basah dan melekat apabila kering tertaman a :art paperI. 9ulisan #uga akan pudar" kembang dan kotor. Kulit akan kembang. Kertas akan men#adi sukar untuk di ceraikan kepada halamann a apabila kering.

16

c( Serangga( Serangga perosak ang merosakkan kertas. i. ?ipas ii. iii. i5 5. 5i. >egat Book ?ice <lat buku 7nai-anai 9ikus - kertas adalah makanan lipas terutama bahagian luar buku. - biasan a makan bahagian dalam buku - makan gam dalam buku - membuat lubang pada buku - merosakkan keseluruhan buku. - menggigit dan merosakkan buku.

d. Bahan Kimia. Bahan kimia ban ak di gunakan semasa membuat kertas. Chlorine untuk memutihkan kertas serta bahan kimia ang lain akan men ebabkab kertas rosak dan tidak tahan lama. e. Kotoran 0 Pencemaran Udara. Biasan a di ka'asan perindustrian. Biasan a terdapat udara ang kotor ( Sulphur Dio ide) dan #uga asap dari pembakaran. $ni akan men ebabkan kertas men#adi kuning. f( 'anusia( Pen ebab utama bahan men#adi rosak Ke#ahilan menggunakan bahan dan tidak bertanggung #a'ab. 9empat simpanan kurang memuaskan 3uai Kurang pengetahuan dalam pen#agaan Perna(asan / pengudaraan. Sulphur !ioKide 4 mengoksidakan asid sulphuric" memudarkan 'arna dan merosakkan (ilem G drogen Sulphide 4 memudarkan perak dan tembaga" menghakis kepingan gangsa dan merosakkan (ilem. 7mmonia 4 merosakkan gam dan 5arnish ( men#adikan tompok putih ) .1on dan nitrogen oksid 4 meretakkan getah" menggelapkan 5arnish" melemahkan kertas dan teKtile" mereputkan kulit" memudarkan 'arna dan memudarkan gambar.

17

g( /aha#a dan Haba( 0en ebabkan 'arna pudar" kertas men#adi kuning" kertas kering dan rapuh" mengeraskan getah. 8(3 KAEDAH PEN).'PANAN( Bagi memastikan bahan ang akan di simpan tahan lama dan sebolehbolehn a kekal dalam bentuk asal" pengurusan perlu memastikan beberapa prosedur dan aspek pemeliharaan. 7ntaran a: 8(3(7 Pen#im!anan a. Bangunan 0asalah utama bagi semua adalah bangunan dan haba. Gaba panas men ebabkan kerosakan pada bahan pelekat terutama (iber sellulose" kulit dan :parchmentI 3aha a matahari ang berlebihan ang masuk men ebabkan caha a ultra ungu bertindak terhadap sellulose" dak'at" dan pigmenpigmen 'arna pada dokumen atau buku. b. Kelembapan dan kepanasan berulang merangsang pertumbuhan kulat" serangga perosak dan sebagain a. 8(3(> Peralatan Pen#im!anan a. Pen impanan bahan adalah penting untuk memelihara bahan dari agen luar. 3uaca panas lembab di 0ala sia akan men ebabkan bahan seperti klip" pin" da'ai kokot dan elemen besi pada dokumen mudah berkarat. b. 2ika perlu dokumen perlu di keluarkan daripada ring c. Kotak kadbod ang kukuh adalah perlu untuk men impan dokumen bagi mengelak daripada caha a" kelembapan" habuk dan mungkin serangga. 8(3(* Kaedah Pen#im!anan Bahan "otografi . a( 'enggunakan ?.nclosure@ <acid free enAelo!e= i. 8ekod bergambar mestilah disimpan pada suhu tidak melebihi %1B3 (-0B=) dan ian a perlu disimpan dalam sampul khas.

18

ii.

Bagi memastikan bahan berada dalam keadaan baik dan tidak rosak" sampul ang mesti di gunakan adalah J !n"losure

b. Keadaan %em!at Pen#im!anan . i. Keadaan tempat pen impanan mestilah mempun ai kelembapan tidak melebihi ,0L dan suhu tidak melebihi %1B3 (-0B=) dan bebas dari habuk kerana habuk akan men ebabkan lapisan bergelatin pada gambar. 6lakkan sentuhan secara terus pada permukaan gambar. Sebaikn a gunakan sarung tangan untuk elak kerosakan.

ii.

B(+

KAEDAH PEN,AGAAN BAHAN&BAHAN AUD.4 C.SUA1 B(7 1utsinar Bagi pen#agaan lutsinar beberapa tatacara perlu di ambil kira bagi meman#angkan ha at lutsinar tersebut. i. Pasang bingkai / pemidang untuk mengukuhkan lutsinar ii. ?etakkan kertas pen elang iii 6lakan men entuk lutsinar dengan #ari. i5. 2angan biarkan luitsinar terdedah kepada tempat berhabuk dan panas. 5. 6lakkan lutsinar #enis thermal daripada terkena caha a ang terang 5i. 2angan biarakan lutsinar berada di atas permukaan .GP terlalau lama dengan .GP terpasang. 5ii. Simpan dalam kotak ang di khaskan 5iii. ?etakkan gel selica ( #ika ada) bagi men erap kelembapan. B(> Pita Slaid Pita Slaid selalun a akan men#adi pudar akibat pendedahan ang berlebihan. .leh itu beberapa perkara perlu di ambil kira: i. ii iii i5 6lakkan dari men entuh ruang gambar / (ilem dengan #ari. 6lakkan pita dari terdedah terlalu lama kepada caha a kerana ini akan memudarkan (ilem 6lakkan ta angan terlalu lama pada satu-satu slaid. ;omborkan slaid serta tandakan supa a tidak terbalik semasa ta angan.

19

Simpan di dalam kotak ang kering. 0asukkan gel selika #ika ada untuk men erap kelembapan.

B(* Pita Cideo dan Pita Audio 0asalah utama pita adalah kulat ang men erang bahagian pita. .leh itu perkara ang perlu diambil kira ialah: i. ii. iii. i5. 5. 5i. 5ii. 5iii. iK. 0asukkan pita ke dalam kotak selepas di gunakan 6lakkan men entuh bahagian pita 6lakkan dari terkena habuk dan air. Simpan di tempat ang kedap udara ang mempun ai suhu ang sederhana Susun secara berdiri ?etakkan gel selika bagi men erap kelembapan bagi mengelakkan kulat. 6lakan dari meletakkan di tempat ang terelalu panas dan berdekatan dengan sumber magnet. >unakan alat pemutar semula (re'inder) bagi pita memutar 5ideo. Buangkan Msa(et pinB di bahagian belakang pita supa a tidak terpadam atau terakam semula.

B(3 Disket Kom!uter !isket komputer merupakan bahan ang sensiti( terutama kepada kelembapan dan kepanasan ang tinggi. .leh itu beberapa perkara perlu di ambil kira: i. ii. iii. i5. 5. 5i. 5ii. 2angan tindihkan disket dengan sebarang benda 6lakan disket dari terdedah kepada suhu panas. 2auhkan dari bahan bermagnet 2angan sentuh bahagian disket ang terbuka. 2angan letakkan di atas bahan lain" di ats alat elektrik serta elektronik seperti 95" radio" pemain kaset" N38 " komputer dan sebagain a. Sentiasa memastikan disket bebas dari 5irus Simpan disket di tempat simpan disket atau kotak ang di sediakan.

20

21

Anda mungkin juga menyukai