Anda di halaman 1dari 26

PERINGKAT PERKEMBANGAN

PENGUTARAAN TAMPAK-
(VIKTOR LOWENFELD)

Viktor Lowenfeld tlh mengkelaskan peringkat


pengutaraan tampak di kalangan kanak-kanak
hingga remaja spt berikut:

1. Contengan – usia 2 – 4 tahun


2. Pra Skematik – usia 4 – 7 tahun
3. Skematik – usia 7 – 9 tahun
4. Awal Realisma – usia 9 – 12 tahun
5. Penakulan – usia 12 – 14 tahun
6. Remaja – usia 14 – 17 tahun
1. Peringkat Contengan
• Contengan Tanpa Kawalan atau contengan
tidak menentu.

Rajah 1.1 Contengan Tidak Terkawal (20 bulan)


oleh Mohd Shazlee Amir
Ciri-ciri
• Bermula dgn menconteng menggunakan
apa saja bhn atau alat ke atas sebrg
permukaan yg berada di sekitar mereka.
• Merupakan contengan garisan bersifat
pjg, pendek secara berulang-ulang
• Tidak menggambarkan apa-apa imej krn
kawalan maskular mrk masih berada
pada tahap lemah
Samb….
• Hanya merupakan catatan kinestetik
bukan bertujuan utk menggambar.
Lebih kpd kepuasan dan keseronokan
dpt memiliki alat dan diberi
kebebasan.
• Cara alat dipegang adalah mengikut
keupayaan dan kesukaan mereka.
• Daya contengan byk bergantung kpd
perkembangan fizikal dan psikologikal
kanak-kanak.
1.1 Contengan Terkawal atau
Contengan Kawalan Garisan
• Pd peringkat ini keupayaan menconteng byk
bergantung kpd kawalan maskular tangan.
• Wujud koordinasi mata dan tangan
• Suka menconteng sehingga memenuhi ruang
permukaan
• Garisan berulang-ulang dgn pelbagai nilai
garisan
• Alat contengan dipegang dgn lbh baik
• Tangan selalunya tidak diangkat
ketika menconteng
• Mula membtk rupa mudah spt bulat,
garisan menegak dan melintang.
• Cuba menampakkan sesuatu
representasi kerana mrk mula
menyedari hubungan antara
contengannya dgn objek tampak.
1.3 Contengan Bermakna
• Lewat usia 3 hingga 4 tahun, kanak-
kanak cuba menamakan bahagan-
bahagian pd lukisan mereka atau
menceritakan ttg apa yg mrk lukis
wpun imej sebenar ttg cerita atau
nama tersebut tidak jelas.
• Gambar yg dilukisnya sudah mula dpt
dikaitkan dgn alam sekitar
terutamanya percubaannya utk
menggambarkan perasaannya
Samb……
• Sudah mula menampakkan imaginasi
dan tidak lagi hanya tertumpu kpd
pergerakan kinestetik.
• Piaget menamakan peringkat ini
sebagai Peringkat intuitif Dalam
Operasi Konkrit
2. Peringkat Pra-Skematik

Rajah 2.1 Lukisan Kanak-kanak Usia 4-7 tahun,


Oleh: Mohd Shazlee Azam
Ciri-ciri…
• Bermula dgn btk konkrit di mana kanak-
kanak dlm peringkat ini melukis btk-btk yg
terdpt di persekitaran mereka.
• Gambar dilukis telah mula dikenali imejnya
• Imej digambarkan berasaskan apa yg mrk
tahu bkn merupakan representasi tampak
misalnya, mrk suka melukis muka orang,
mrk tahu setiap muka ada mata, hidung,
telinga dan mulut. Kedudukan atau kadar
banding mata, mulut dan lainnya tidak
penting bagi mereka.
• Imej manusia digambarkan dgn rupa asas
iaitu bulat bg muka, garisan pjg bg
anggota tubuh kaki dan tangan
• Objek dilukis di mana-mana saja pd
ruang lukis
• Unsur ruang tlh cuba dinampakkan
iaitu berdasarkan kpd objek-objek
penyokong yg diletakkan di sekeliling
objek utama. Ruang ini dinamakan sbg
“ruang Badan”.
• Mrk suka mencuba dan membuat
pernyataan sendiri wpun imej yg
terhasil tidak logik bg orang dewasa.
3. Peringkat Skematik

Rajah 3.1 Lukisan Kanak-kanak Usia 7-9 tahun,


Oleh: Nur Aliffah Shazleen
Ciri-ciri…
• Skema bermaksud sbg satu konsep.
Ianya diulang-ulang.
• Simbol-simbol merupakan konsep yg
dibuat oleh kanak-kanak tetapi
sifatnya tidak tekal. Ia akan berubah
mengikut tahap perkembangan kanak-
kanak
• Simbol-simbol merupakan
perlambangan ttg apa yang mereka
lihat dan yg mrk rasai (emosi) serta
keupayaan kinestatik mrk.
Samb….
• Kanak-kanak di peringkat ini tertarik
melukis gambar manusia dan objek-objek
yg menarik perhatian mrk
• Lukisan mrk byk menggunakan btk geometri
spt bulat, empatsegi, tiga segi, bujur dan
lain-lain.
• Objek yg menjadi tumpuan mrk spt muka
manusia, digambarkan secara berlebihan
(exegeration)
Samb….
• Kefahaman mrk ttg ruang
digambarkan melalui satu garis dasar
satah di mana semua objek dilukis di
atas dlm lingkungan garis tersebut
• Lukisan mereka banyak kelihatan
bersifat hiasan (decorative)
4. Peringkat Awal Realism

Rajah 4.1 Lukisan Kanak-kanak Usia 9-12 tahun,


Oleh: Mohd Shazlee Ariff
• Peringkat ini mrk mula menyedari ttg
dirinya sbg seorg ahli rakan sebaya dan
masyarakat
• Kumpulan rakan sebaya lebih menarik
perhatian mrk. Perbezaan jantina mula
dirasakan dan sbb itu mrk mula bergerak
mengikut rakan sebaya sama jantina
• Lukisan mrk juga menampakkan ciri-ciri
perbezaan jantina melalui ciri-ciri
rambut dan pakaian
• Cara melebih-lebihkan (exegeration)
tidak lagi dilakukan
• Objek atau gambar yg dilukis
berdasarkan kpd kesedaran tampak shj
bukan melalui pengamatan
• Kefahaman ruang digambarkan melalui
kesan tindan-tindih objek
• Objek tidak lagi diletakkan atas garis
dasar satah tetapi memahami garis
horizon di mana objek banyak bertumpu
di bhgn bawah (tanah)
• Menggunakan warna bagi
menggambarkan sesuatu objek. Hijau
utk pokok, biru utk langit, kuning utk
tanah dan sebagainya.
• Memasukkan lebih banyak objek dalam
lukisan mereka.
CADANGAN UTK
MENINGKATKAN
KEUPAYAAN TAMPAK
• Rangsang pemikiran mrk dgn memberikan
byk bhn bacaan, bercerita, menonton filem
ttg haiwan, manusia dan sbgnya. Khayalan
dan kepercayaan mrk ttg sesuatu,
memainkan peranan penting diperingkat
usia ini.
• Berikan perhatian terhadap karya mrk agar
mrk merasakan kehebatan keupayaan mrk
dan dirinya dihargai.
Samb…
• Bimbing kanak-kanak berfikir hingga
kepada satu titik mula di mana mrk
blh berfikir dan bertindak secara
berdikari.
• Jgn keterlaluan mengkritik kerja dan
tindakan mrk, krn kesilapan itu juga
merupakan proses pembelajaran.
5. Peringkat Penakulan

Rajah 5.1 Lukisan Kanak-kanak Usia12-14 tahun,


Oleh: Mohd Shazlee Amin
Ciri-ciri……
• Peringkat Peeudo-naturalistik iaitu lbh
menyedari ttg btk-btk sebenar spt apa yg
diperhatikan
• Peringkat peralihan zaman kanak-kanak ke
zaman remaja dan bersifat lebih kritikal
• Lukisannya diolah lebih natural
• Memahami konsep ruang. Objek yg jauh
bersaiz lbh kecil berbanding yg dekat.
• Terdapat tanda-tanda dalam lukisan
mereka yang cuba menggunakan
perspektif
• Terdapat juga yang cuba mengubahsuai
gambar orang dan haiwan ke dalam
bentuk kartun melalui lukisan satirikal.
6. Peringkat Remaja
• Individu di peringkat ini tlh mula membuat
kritikan diri, idealistik dan menyedari
peranannya dlm masyarakat
• Bersifat individualistik dan merasakan
bebas membuat keputusan sendiri
• Kefahaman ttg ruang , objek dan
perlambangan menjadi lbh matang.
• Lukisan di peringgkat ini menjadi penting
kpd mrk sbg media melahirkan emosi,
perasaan, respon terhadap sesuatu dan
pernyataan fikirannya.
• Mula mengembangkan minat dan
kemahuan utk mendptkan kemahiran seni
dan tertentu yg disukainya spt batik,
catan dan sbgnya.
• Peringkat ini memulakan era memahami
kehidupan sosial dan konsep seni yg
berfungsi.

Anda mungkin juga menyukai