Anda di halaman 1dari 10

Meningkatkan Kemahiran Komunikasi Dua Hala dalam Kalangan Guru Pelatih

Mohamad Zulkefli Bin Ismail


D201110481!
I"a#ah $ar"ana Muda Pendidikan %eknologi Maklumat
&akulti $eni' Kom(uteran dan Industri Kreatif
)ni*ersiti Pendidikan $ultan Idris
+!00 %an"ong Malim
Perak Darul ,id#uan
ABSTRAK
-lemen komunikasi antara guru dengan (ela"ar dalam (roses (enga"aran menuntut guru
menggunakan kemahiran interaksi dua hala .agi memastikan isi (ela"aran da(at disam(aikan
dengan lan/ar dan (ela"ar0(ela"arn1a menerima dengan "elas serta mem.uat inter(retasi 1ang
te(at mengenai maksud 1ang terkandung dalam mese"2 Ber.e#a dengan komunikasi sehala'
komunikasi dua hala mem.eri (eluarang ke(ada (enutur menilai sama ada mese" 1ang
dihantarn1a da(at diterima oleh (enerima atau se.alikn1a2 Komunikasi dua hala "uga mem.eri
ruang ke(ada (enutur untuk menilai kete(atan mese" 1ang diterima oleh (enerima mese"2
Pelaksanaan (enga"aran 1ang .erkesan .ermula dengan (eran/angan (enga"aran .agi satu sesi
(enga"aran2 ,an/angan untuk men1am(aikan sesuatu o."ektif (enga"aran 1ang "elas dan .erasa
ke(ada (ela"ar oleh guru ualah guru meran/ang dan men1ediakan ran/angan menga"ar se/ara
.ertulis2 Peran/angan se(erti ini memudahakan .akal indi*idu 1ang akan melaksanakan
(enga"aran' men1emak dan mem(er.aikan dan men"alankan simulasi se.elum melaksanakan
(roses (enga"aran 1ang se.enar2 Dalam kalangan guru (elatih mereka telah dia"ar .agaimana
untuk meran/ang (enga"aran dan se.elum memulakan sesuatu sesi (enga"aran2 Penga"aran 1ang
.aik adalah (enga"aran 1ang mematuhi semua (eran/angan menga"ar2 Menda(ati .aha3a
komikasi dua hala adalah memainkan (eranan dalam men"a1akan (roses (enga"aran untuk
men/a(ai matlamatn1a maka (eran/angan menga"ar 1ang dihasilkan oleh seseorang guru .oleh
di"adikan 3adah untuk mengesan "angkaan (enggunaan kemahiran komunikasi dua hala antara
guru dengan (ela"ar dalam (roses (enga"aran2 $ehu.ungan dengan ini tin"auan telah di"alankan
untuk mengenai (asti (enggunaan komunikasi dua hala guru dengan (ela"ar dalam (ersediaan
menga"ar guru (elatih se.elum men"alankan (roses (enga"aran2 Da(atan ka"ian menun"ukkan
1
(elatih0(elatih le.ih .an1ak menggam.arkan (enggunaan komunikasi sehala .er.anding
komuniasi dua hala dalam (ersediaan menga"ar2 Dengan ini adalah di/adangkan su(a1a (elatih0
(elatih didedahkan (eranan komunikasi dua hala dalam akti*iti (enga"aran dan format serta
teknik (enulisan komunikasi dua hala dalam (en1ediaan ran/angan menga"ar2
1.0 REFLEKSI PENGAJARAN
6.3.1.1 Menerangkan fasa dalam (em.angunan sistem iaitu analisis' reka .entuk'
(erlaksanaan' (engu"ian' dokumentasi2 (en1elenggaraan
Kekuatan
$emasa men"alankan (enga"aran makro' sa1a telah da(at mengesan .e.era(a kekuatan
dan kelemahan dalam (enga"aran sa1a2 4ntara kekuatann1a adalah sa1a da(at men1am(aikan
kandungan (ela"aran dengan .aik2 Persediaan 1ang ra(i telah di.uat se.elum memulakan
(enga"aran makro ini .agi mengelakkan se.arang masalah 1ang akan .erlaku semasa sesi
(enga"aran2 Persediaan a3al adalah sangat (enting .agi mem.antu sa1a men"alankan isi
kandungan dengan .aik' mematuhi masa 1ang telah diteta(kan dan men"alankan segala akti*iti
(enga"aran 1ang diran/ang dengan kemas dan teratur2 Pemilihan kadedah 1ang sesuai da(at
menarik minat murid dan da(at memastikan murid0murid .erada dalam keadaan terka3al su(a1a
akti*iti (enga"aran .er"alan dengan lan/ar2 4kti*iti menonton *ideo (em.uatan kek dalam set
induksi da(at menarik minat (ela"ar untuk .ersedia menerima isi (ela"aran 1ang akan dia"ar (ada
hari terse.ut2
Penggunaan .ahan .antu menga"ar dalam (enga"aran sa1a da(at mem.antu mereka
memahami dengan le.ih "elas isi (ela"aran 1ang ingin sa1a sam(aikan2 $elain itu' kelantangan
suara guru "uga memainkan (eranan 1ang (enting kerana suara 1ang lantang dan tegas akan
memudahkan murid mendengar dengan teliti dan sekaligus mem.antu (emahaman mereka
terhada( isi (ela"aran 1ang ingin disam(aikan oleh guru2 $egala arahan guru "uga akan di(atuhi
oleh murid dan ini akan memudahkan guru untuk men"alankan akti*iti 1ang telah diran/ang2
Ketegasan dalam men1am(aikan (ela"aran akan mem.uatkan (ela"ar le.ih hormat ke(ada guru2
Ke"elasan dalam mem.erikan arahan meru(akan salah satu kemahiran (enting 1ang (erlu ada
(ada setia( guru2 Hal ini adalah kerana ke"alasan dalam men1am(aikan isi (ela"aran .oleh
mem(engaruhi (eri.adi (ela"ar agar le.ih .erke1akinan untuk menim.a ilmu2 $elain itu'
(ertuturan 1ang .aik da(at melan/arkan (roses (enga"aran dan (em.ela"aran iaitu dengan
menggunakan .ahasa 1ang standard dan mudah difahami oleh (ela"ar2 4rahan 1ang "elas akan
memudahakan murid0murid faham seterusn1a da(at melakukan tugasan mengikut (anduan 1ang
telah di.erikan2 %indakan susulan oleh murid 1ang te(at menun"ukkan kefahaman murid
terhada( (en1am(aian guru .erkenaan isi (ela"aran2
Kelemahan
Kelemahan 1ang da(at sa1a kenal(asti semasa (enga"aran makro ini ialah sa1a tidak
(andai untuk mengaitkan *ideo set induksi sa1a dengan (enga"aran 1ang akan di"alankan2 5ideo
terse.ut sa1a rasa kurang sesuai kerana tulisan 1ang terda(at (ada *ideo sukar untuk di.a/a2
$elain itu' sa1a "uga tidak men/adangkan akti*iti susulan ke(ada murid untuk menarik (erhatian
dan kesediaan mereka untuk menerima isi (ela"aran2
Kelemahan 1ang sa1a da(at kesan (ada langkah (ertama ialah sa1a han1a men"alankan
(enga"aran se/ara terus atau 6dire/t tea/hing learning7 dan men1e.a.kan kurangn1a komunikasi
dengan (ela"ar2 Komunikasi 1ang .aik akan mem.uatkan (ela"ar le.ih faham dan mem.eri
tum(uan di dalam kelas2 Keadah (enga"aran se/ara terus ini men1e.a.kan (ela"ar0(ela"ar sa1a
tidak mem.eri tum(uan di dalam kelas2 Pada (engamatan dalam *ideo makro 1ang dirakam'
sa1a da(ati (ela"ar agak .osan semasa (roses (enga"aran 1ang di"alankan2 $elain itu' sa1a "uga
gagal menga3al kelas dengan .aik kerana terda(at .e.era(a orang (ela"ar tidak mem.eri
tum(uan dan mereka melakukan ker"a lain 8menggunakan telefon .im.it9 semasa sesi
(enga"aran2 Kelemahan sa1a ialah sa1a tidak menegur (ela"ar0 (ela"ar 1ang tidak mem.eri
tum(uan semasa sa1a mem.eri (enerangan dihada(an kelas2 %am.ahan (ula' sa1a han1a .erdiri
dihada(an kelas dan tidak .ergerak ke .elakang untuk memeriksa (ela"ar a(a 1ang mereka
lakukan2
Kelemahan lain 1ang sa1a da(at kesan ialah kemungkinan .ahan .antu menga"ar sa1a
iaitu slaid ms(o3er(oint 1ang .iasa dan tidak menarik men1e.a.kan (ela"ar kurang .erminat
untuk mendengar isi (ela"aran 1ang disam(aikan2 $e(atutn1a slaid atau akti*iti 1ang menarik
.oleh dilakukan untuk menggalakkan (ela"ar0(ela"ar mengam.il .ahagian di dalam kelas2
Kekurangan idea untuk mem.uat akti*iti 1ang meli.atkan (ela"ar meru(akan salah satu
kelemahan 1ang ada (ada sa1a2
3
$eterusn1a' (ada sesi meminta (ela"ar untuk mem.uat (eta minda ringkasan dari(ada a(a
1ang di(ela"ari (ada hari terse.ut "uga sa1a tidak .egitu mahir mem.eri arahan dan (en"elasan
tentang a(a 1ang se(atutn1a ada dalam ringkasan (eta minda terse.ut2 $elain itu' semasa
ringkasan (eta minda di.uat' sa1a tidak (andai untuk menguruskan masa dan masa tidak /uku(
untuk mem.uat latihan (engukuhan2 :usteru' sa1a meminta (ela"ar men1ia(kan tugasan terse.ut
dirumah dan ini men1e.a.kan sa1a tidak mengikut langkah (enga"aran iaitu men1ia(kan (eta
minda se.elum sesi kelas .erakhir2Pada sesi men"a3a. soalan (engukuhan' kelemahan sa1a
menggunakan ms(o3er(oint untuk mem.uat (ersem.ahan ma/ro dalam men"a3a. soalan'
men1e.a.kan "a3a(an terus di(a(arkan2
Kelemahan seterusn1a ialah (engurusan masa2 $a1a tidak mengikut masa 1ang telah
diran/ang di dalam ran/angan (enga"aran dan men1e.a.kan masa terle.ih selama ; minit2
Pengurusan masa ini (enting kerana ia akan menggangu su."ek (enga"aran 1ang seterusn1a2
Berdasarkan *ideo makro' sa1a .an1ak mengha.iskan masa (ada langkah (ertama iaitu
mem.uat (enerangan isi kandungan dan men1e.a.kan target untuk men1ia(akan (eta minda
tidak ter/a(ai2
Langkah Penambahbaikan
Penam.ah.aikan 1ang .oleh dilakukan (ada masa akan dating ialah' sa1a akan /u.a
untuk men/ari set induksi 1ang .ersesuaian dengan (em.ela"aran 1ang akan di"alankan su(a1a
(ela"ar le.ih .ersedia dari segi fi#ikal dan mental2 $eterusn1a' sa1a akan /u.a men/ari akti*iti
1ang sesuai agar komunikasi antara (ela"ar dengan guru dan (ela"ar dengan (ela"ar itu .erlaku
su(a1a (emahaman (em.ela"aran da(at difahami (ada taha( 1ang maksimum2 $elain itu sa1a
akan /u.a mem.aiki /ara (en1am(aian su(a1a da(at (ela"ar le.ih fokus dan tidak (ula .erasa
.osan dengan (en1am(aian 1ang disam(aikan2 Kemungkinan isi (ela"aran "uga .oleh
diselilingkan dengan unsur "enaka atau unsur ke/indan agar (ela"ar tidak terlalu tertekan
menerima isi (ela"aran2 $eterusn1a (enam.aikan 1ang .oleh dilakukan adalah .ahan .antu
menga"ar2 Bahan .antu menga"ar 1ang menarik' interaktif dan .ahan 1ang .oleh di(raktikan
sendiri oleh (ela"ar adalah .ahan .antu menga"ar 1ang ter.aik2 Penam.ah.aikan 1ang (erlu
dititik .erat ialah (engurusan masa2 $a1a akan /u.a mengurus masa mengikit ran/angan
(enga"aran 1ang telah di.uat su(a1a sukatan (ela"aran da(at diha.iskan mengikut 3aktu
diteta(kan disam(ing (ela"ar memahami dan menguasai isi kandungan 1ang telah disam(aikan2
2.0 FOKUS KAJIAN/ISU KEPERHATINAN
Isu ke(erhatianan dalam ka"ian 1ang telah dilakukan ini .erfokuskan kemahiran komunikasi dua
hala guru .agi meningkatkan kefahaman dan interaksi 1ang .aik antara guru dan (ela"ar2 Ka"ian
ini "uga akan mengka"i (un/a menga(a kurang komunikasi dua hala di dalam .ilik dar"ah2 :ika
masalah ini tidak diselesaikan' kemungkinan (emahaman (ela"ar terhada( isi (ela"aran adalah
kurang .er.anding dengan mengadakan komunikasi dua hala 1ang men"adikan (ela"aran itu
le.ih efektif dan menarik2
3.0 OBJEKTIF KAJIAN
$ele(as ka"ian ini di"alankan' adalah dihara(kan guru (elatih akan men/a(ai o."ektif .erikut2
3.1 <."ektif )mum =
Meningkatkan kemahiran komunikasi dua hala antara (ela"ar dan guru su(a1a da(at
meningkatkan taha( kefahaman (ela"ar dan men"adikan sesi (enga"aran 1ang le.ih
.aik2
3.2 <."ektif Khusus =
1. Memastikan guru da(at meningkatkan kemahiran komunikasi dua hala dengan
(ela"ar dengan mem.uat (ersediaan dan ran/angan (enga"aran harian 1ang .oleh
meli.atkan komunikasi antara (ela"ar dan guru2
2. Mem.olehkan (ela"ar .ertan1a soalan a(a 1ang mereka kurang faham su(a1a
guru da(at mem.erikan (en"elaskan 1ang le.ih mendalam2
4.0 KUPULAN SASARAN
Ka"ian ini meli.atkan 20 orang (ela"ar Kursus Penga"aran' %eknologi dan Penaksiran 2
kum(ulan 4%20D untuk mengetahui kemahiran guru dalam komunikasi dengan (ela"ar2
5.0 PELAKSANAAN KAJIAN
5.1 %in"auan Masalah
5
Bagi mengenal (asti masalah ini' sa1a telah melakukan .e.era(a langkah
(emerhatian se(erti .erikut =
a) Menganalisis *ideo rakaman (enga"aran makro
b) Komen0komen dari(ada rakan guru (elatih
5.2 4nalisis %in"auan Masalah
$etelah mengenal(asti (emasalahan ini' sa1a telah merekodkan (emerhatian tin"auan
masalah se(erti .erikut =
Bil
4kti*iti
4kti*iti (enga"aran guru (elatih Penggunaan Komunikasi dua
hala
$kala
%a"uk = Ba. ; = $istem Maklumat
;2+2121 Menerangkan fasa dalam (em.angunan
s1stem iaitu analisi' reka .entuk' (erlaksanaan'
(engu"ian' dokumentasi dan (en1elengaraan
1 2 +
1 $et induksi =
Mem.eri salam' .a/aan doa dan .ertan1a kha.ar
>
2 Memastikan kelas dalam keadaan .ersedia >
+ Ber/erita mengaitkan *ideo kek 1ang .erkaitan
dengan ta"uk
>
4 $oal "a3a. se/ara ringkas untuk mengetahui
(engetahuan sedia ada (ela"ar
>
! Menghu.ungkaitkan (engetahuan sedia ada (ela"ar
dengan isi (ela"aran
>
; ?angkah 1 =
Menerangkan ke(ada (ela"ar tentang fasa
(em.angunan s1stem iaitu fasa (ertama fasa
4nalisis
@ Menerangkan akti*iti dalam fasa analisis >
8 Menerangkan ke(ada (ela"ar fasa reka.entuk dan
akti*itin1a
>
Menerangkan ke(ada (ela"ar fasa (erlaksanaan dan
akti*itin1a
>
10 Menerangkan ke(ada (ela"ar fasa (engu"ian dan
akti*itin1a
>
11 Menerangkan ke(ada (ela"ar fasa dokumentasi dan
akti*itin1a
>
12 Menerangkan ke(ada (ela"ar fasa (en1elengaraan
dan akti*itin1a
>
1+ Menerangkan akti*iti untuk mem.uat (eta minda >
14 Penutu(
Pela"ar men"a3a. soalan (engukuhan
>
1! Mem.uat kesim(ulan dengan (ela"ar >
:umlah skor skala @>1! 4>1! 4>1!
Peratusan skor skala 4;2;@ A 2;2;@A 2;2;@A
Petun"uk = $kala 1 B Kurang Baik
$kala 2 B $ederhana Baik
$kala + B Baik
7
Berdasarkan ke(ada "adual dan graf diatas da(at dirumuskan .aha3a guru (elatih tidak
/enderung unutk menggunakan komunikasi dua hala dalam (roses (enga"aaran2 Ini .erdasarkan
ke(ada (eratusan skor skala ke/enderungan menggunakan komunikasi dua hala adalah se.an1ak
4;2;@ (eratus guru (elatih tidak menggunakan komunikasi dua hala dalam (en1am(aian'
manakala se.an1ak 2;2;@ (eratus .agi sederhana 1ang mem(un1ai unsur komunikasi dua hala
dan 2;2;@ (eratus "uga .agi komunikasi dua hala untuk skala .aik2
5.3 %emu.ual
$a1a telah menemu .ual .e.era(a rakan sa1a dari kelas 1ang sama2 ,es(on mereka'
mereka mem.eri maklum .alas .aha3a sa1a kurang mem.uat Ce1e /onta/tD dan
kurang mem.uat komunikasi dua hala dan men1e.a.kan murid tiada (eluang untuk
.ertan1akan soalan atau .ertan1a (erkara 1ang mereka kurang faham2
5.4 Pemerhatian dan (enilaian
Berdasarkan (emerhatian' da(at disim(ulakan .aha3a guru (elatih kurang mem.uat
interaksi dua hala dengan (ela"ar semasa sesi (enga"aran2 Ini .oleh di.uktikan
.erdasarkan skor skala 1ang telah di.uat2 $elain itu' untuk melihat le.ih "elas
kekurangan komunikasi dua hala ini' .oleh ru"uk ke(ada *ideo rakaman makro 1ang
telah di.uat2 4nalisis *ideo telah di.uat dan menun"ukkan han1a em(at ke lima kali
saha"a interaksi antara (ela"ar dan guru .erlaku se(an"ang sesi (enga"aran di"alankan2
!"# PERBIN$ANGAN %AN $A%ANGAN
4nalisis komunikasi dua hala guru dengan (ela"ar dalam (ersediaan menga"ar guru (elatih
menun"ukkan .aha3a ke/enderungan guru (elatih untuk menggunakan komunikasi dua hala
dalam men1am(aikan akti*iti (enga"aran dan (em.ela"aran adalah rendah2 Ealau .agaimana(un
ini .ukan .ermakna guru (elatih tidak mengetahui atau men1edari .aha3a (eranan kemahiran
komunikasi dua hala dalam (roses (enga"aran "uga mem.eri kesan (ositif terhada( (em.ela"aran
(ela"ar2
Ini .erdasarkan ke(ada terda(atn1a 2;2;@A akti*iti (enga"aran guru (elatih
mengandungi unsur komunikasi dua hala dan 4;2;@A akti*iti (enga"aran guru (elatih tidak
mengandungi unsur komunikasi dua hala2 Mereka kurang meran/ang (enggunaan komunikasi
dua hala dalam ran/angan (enga"aran mungkin kerana mereka .erangga(an .aha3a kekera(an
menggunakan akti*iti komunikasi se(erti ini adalah memadai atau tidak memasukkan ran/angan
(enggunaan akti*iti komunikasi dua hala dalam ran/angan (enga"aran teta(i akan
menggimakann1a dalam (roses (enga"aran 1ang se.enar2
<leh 1ang demikian langkah (erlu diam.il .agi men1edarkan guru (elatih .aha3a
mereka (erlu mem.eri (enekananan ke(ada memasukkan akti*iti komunikasi dua hala dalam
men1ediakan ran/angan (enga"aran2 4lasan man1atakan .aha3a guru (elatih akan menggunakan
kemahiran dua hala dalam (roses (enga"aran dan (em.ela"aran 3alau(un tidak din1atakan
dalam ran/angan menga"ar kurang te(at kerana tan(a (eran/angan 1ang ra(i agak sukar untuk
memasukkan kemahiran komunikasi dua hala se/ara adho/k dalam (roses (enga"aran se.enar2
<leh kerana melalui analisis 1ang di"alankan ini menun"ukkan guru (elatih le.ih /enderung
memilih (enggunaan komunikasi sehala .er.anding komunikasi dua hala dalam (ersediaan
menga"ar maka dengan ini adalah di/adangkan su(a1a (elatih0(elatih didedahkan dengan
(engetahuan mengenai (eranan komunikasi dua hala dalam akti*iti (enga"aran' format dan
teknik (enulisan komunikasi dua hala dalam (en1ediaan ran/angan menga"ar2 4ntara teknik
untuk memasukkan (enggunaan komunikasi dua hala dalam ran/angan menga"ar ialahF
1) Guru mengemukakan soalan untuk di"a3a. oleh (ela"ar dalam akti*iti (enga"aran 3alau(un
(ada 3aktu itu (eranan guru adalah untuk mem.eri (enerangan atau (en"elasan mengenai
konse( 1ang .erkaitan dengan isi (ela"aran2
2) Guru sentiasa mengamalkan (enilaian .erterusan se(an"ang masa (enga"aran untuk
mengetahui sama ada isi (ela"aran 1ang disam(aikan ke(ada (elaa"ar telah dikuasai oleh
(ela"ar atau se.alikn1a2 Penilaian di"alankan sama ada .er.entuk soalan atau .er.entuk
tugasan2
7.0 KESIPULAN
9
4nalisis komunikasi dua hala antara guru dengan (ela"ar dalam (ersediaan menga"ar guru (elatih
telah di"alankan2 Hasil dari(ada analisis ini menun"ukkan .aha3a guru (elatih tidak .egitu
menekankan ke(ada (enggunaan komunikasi dua hala dalam meran/ang sesuatu sesi (enga"aran2
Memandangkan (enggunaan komunikasi dua hala "uga mem.antu ke.erkesanan guru
men1am(aikan mese" ke(ada (ela"ar maka (enggunaan komunikasi ini se3a"arn1a di"adikan
amalan dalam setia( akti*iti (enga"aran dan (em.ela"aran2
8.0 RUJUKAN
Mohamad Guso( Bin 4.' Hadi' Baharom Bin Mohamad' :amaluddin Bin Hashim' 4.dul
,as1id Bin ,a##aH 8200892 4nalisis Komunikasi Dua Hala Guru dengan Pela"ar dalam
Persediaan Menga"ar Guru Pelatih2 &akulti Pendidikan %eknikal' )ni*ersiti %un Hussein <nn
Mala1sia' Parit ,a"a' Batu Pahat' :ohor Darul %ak#im' Mala1sia2
Ior $hafrin 4hmad' &ad#ilah 4m#ah dan ,ahimi Jhe 4man 820092 Kemahiran Komunikasi
Guru Pelatih )ni*ersiti $ains Mala1sia2 Pusat Penga"ian Ilmu Pendidikan' )ni*ersiti $ains
Mala1sia' Pulau Pinang' Mala1sia2