Anda di halaman 1dari 82

K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL

LI NI U
Trong bt k ch x hi hoc bt k quc gia no d pht trin hay ang pht
trin t!o ra c"a c#i $%t cht cho x hi $ cho b#n th&n th' con ng()i *u ph#i +ao
ng trong cc ,-i tr()ng khc nhau. Trong ,/i i*u ki0n +ao ng 1 *u t2n t!i
,i nguy hi, #nh h(3ng n 45c kh67 ng()i +ao ng +, cho cht +(8ng 4#n ph9,
+ao ng k:, $ n;ng 4ut +ao ng gi#, 4<t.
=t x hi tin b + ,t x hi bit quan t&, n nhu c>u c"a ng()i d&n , nhu
c>u an ton + nhu c>u ti thiu nht c"a ,?i ng()i. @n * ,t an ton +ao ng $
+, th no an ton trong +ao ng b#o $0 45c kh67 $ ti t!o 45c +ao ng ,t
cch tt nht + $n * (8c t ra $ nghiAn c5u 4ong 4ong $Bi qu tr'nh pht trin
c"a ,/i ngnh ngh* c"a n*n kinh t quc d&n b3i tai n!n c1 th x#y ra 3 bt k quc
gia no $ $o bt k +<c no. @C tai n!n rD rE khF =7ty+iGoxianat t!i nh ,y h1a cht
3 Hn n;, IJKL +, cht M.NOO ng()i $ hPn MOO.OOO ng()i bQ th(Png $C rD rE cht
ph1ng x! x#y ra 3 nh ,y i0n nguyAn tR Tr7cn-b(n S TiAn x- UcVW n;, IJKJ X
$ ang + ,i kinh hong $ , #nh c"a nhi*u ng()i +, cho ch<ng ta ph#i quan
t&, hPn $ nh gi <ng ,5c ,5c quan tr?ng c"a kY thu%t an ton $ c-ng tc
b#o h +ao ng.
Zu tr'nh +ao ng t!o ra c"a c#i $%t cht cho x hi con ng()i +u-n ph#i tip x<c
$Bi cc ,y ,1c thit bQ c-ng cC +ao ng $ ,-i tr()ng. @' $%y gio tr'nh K thut
an ton c kh v mi trng ra )i nh[, g1p ph>n n&ng cao \ th5c cho tr(Bc tiAn +
]inh $iAn khoa ^P khF S tr()ng _!i h?c _i0n +`c th5 n + ti +i0u tha, kh#o trong
qu tr'nh trong cc nh ,y xF nghi0p gi<p cho ng()i +ao ng c1 \ th5c t` b#o $0
b#n th&n gi<p cho ng()i qu#n +\ +ao ng bit $ c1 bi0n php ta ch5c nPi +, $i0c $
xR +\ phDng chng tai n!n +ao ng tt hPn.
bY thu%t an ton cP khF $ ,-i tr()ng + ti +i0u (8c biAn 4o!n +>n th5 nht.
Trong qu tr'nh biAn 4o!n tc gi# c gcng 4(u t>, nghiAn c5u ch?n +?c $ d`a trAn
kinh nghi0, th`c t trong +ao ng 4ong chcc kh-ng trnh kh6i khi, khuyt. dt
,ong (8c 4` g1p \ c"a c gi# c bi0t + c"a nheng ng()i quan t&, n c-ng tc
b#o h +ao ng gio $iAn h?c 4inh cun 4ch ngy ,t hon thi0n hPn.
H ni, 10/2007.
Th.S Trn c Ton
I
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
CHN! 1" NH#N! $%N & $& 'N T()N $) *+( H, L'( ,N!
1.1 -,T S. /H0I NI1- C *+N"
1.1.1 L2o 3n4
Tao ng c"a con ng()i + ,t 4` c gcng bAn trong $ bAn ngoi th-ng qua ,t
gi trQ no 1 t!o nAn nheng 4#n ph9, tinh th>n nheng ng +`c $ nheng gi trQ
$%t cht cho cuc 4ng con ng()i th giBi quan +ao ng (8c ghi nh%n b3i nheng
#nh h(3ng khc nhau nheng i*u ki0n $ nheng yAu c>uf
S @* x hif _i*u ki0n chFnh trQ php +u%t x hi $ kinh t
S @* kY thu%tf Zu tr'nh kY thu%t 4` trao ai kY thu%t kY thu%t an ton kY
thu%t +ao ng
S @* khoa h?cf bhoa h?c y h?c khoa h?c php +u%t khoa h?c kinh t
khoa h?c +ao ng.
S @* thQ tr()ngf ghu c>u +ao ng i*u ki0n thQ tr()ng thQ tr()ng +ao
ng.
S @* ,-i tr()ngf @Q trF 4` +an truy*n hnh 4ng ting 2n...
Tao ng (8c th`c hi0n trong ,t h0 thng +ao ng $ n1 (8c th hi0n $i0c 4R
dCng nheng tri th5c $* khoa h?c an ton.
1.1.2 /ho2 h5c 62o 3n4
bhoa h?c +ao ng + ,t h0 thng ph&n tFch 4` 4cp xp th hi0n nheng i*u ki0n
kY thu%t ta ch5c $ x hi c"a qu tr'nh +ao ng $Bi ,Cc Fch !t hi0u qu# cao.
ih!, $i th`c tijn c"a khoa h?c +ao ng +f
S k#o h +ao ng + nheng bi0n php phDng trnh hay x1a b6 nheng nguy hi, cho
con ng()i trong qu tr'nh +ao ng.
S Ta ch5c th`c hi0n +ao ng + nheng bi0n php #, b#o +)i gi#i <ng cn th-ng
qua $i0c 5ng dCng nheng tri th5c $* kY thu%t an ton cVng nh( #, b#o pht huy hi0u
qu# c"a h0 thng +ao ng.
S binh t +ao ng + nheng bi0n php khai thc $ nh gi n;ng 4ut $* ph(Png
di0n kinh t chuyAn ,-n con ng()i $ th)i gian.
S Zu#n +\ +ao ng + nheng bi0n php chung c"a xF nghi0p pht trin th`c hi0n
nh gi 4` +iAn quan c"a h0 thng +ao ng.
M
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
1.1.7 i89 :i;n 62o 3n4
_i*u ki0n +ao ng + tang th cc yu t kY thu%t ta ch5c +ao ng kinh t x
hi t` nhiAn th hi0n qua qu tr'nh c-ng ngh0 c-ng cC +ao ng i t(8ng +ao ng
,-i tr()ng +ao ng n;ng +`c c"a ng()i +ao ng $ 4` tc ng qua +!i giea cc yu
t 1 t!o i*u ki0n c>n thit cho qu tr'nh ho!t ng c"a con ng()i trong qu tr'nh +ao
ng 4#n xut.
_i*u ch<ng ta quan t&, + cc yu t biu hi0n i*u ki0n +ao ng c1 #nh h(3ng
nh( th no n 45c kh67 $ tFnh ,!ng c"a con ng()i.
_ c1 th +, tt c-ng tc b#o h +ao ng c>n ph#i nh gi (8c cc yu t i*u
ki0n +ao ng c bi0t + ph#i pht hi0n $ xR +\ (8c cc yu t kh-ng thu%n +8i 7
d?a n an ton $ 45c kh67 ng()i +ao ng trong qu tr'nh +ao ng. ^c yu t #nh
h(3ng n i*u ki0n +ao ng bao g2,f
S =y thit bQ c-ng cC
S gh x(3ng
S g;ng +(8ng nguyAn $%t +i0u
S _i t(8ng +ao ng
S gg()i +ao ng
S lu t t` nhiAnf hnh 4ng nhi0t ting 2n cao 4&u...
S lu t kinh t $;n h1a x hi +iAn quan n tr!ng thi t&, +\ ng()i +ao ng.
Trong 1 cc i*u ki0n +ao ng kh-ng thu%n +8i (8c chia ra M +o!i chFnhf
S gheng yu t g&y chn th(Png m Tai n!n +ao ng
S gheng yu t c1 h!i n 45c kh67 m n&y b0nh ngh* nghi0p
_ nh gi ph&n tFch i*u ki0n +ao ng c>n ph#i tin hnh nh gi ph&n tFch
2ng th)i trong ,i quan h0 tc ng qua +!i c"a tt c# cc yu t n1i trAn.
1.1.< C=c >?9 @A n49> hiBC D cE hFi
Trong ,t i*u ki0n +ao ng cC th bao gi) cVng xut hi0n cc yu t $%t cht c1
#nh h(3ng xu nguy hi, c1 nguy cP g&y tai n!n hoc b0nh ngh* nghi0p cho ng()i
+ao ng ta g?i 1 + cc yu t g&y nguy hi, $ c1 h!i cC th + f
S lu t $%t +\f ghi0t 9, ting 2n rung ng cc b5c x! c1 h!i bCi...
S lu t h1a h?cf cc cht c cc +o!i hPi khF bCi c cc cht ph1ng x!...
o
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S lu t 4inh $%t $i 4inh $%tf cc +o!i $i khu9n 4iAu $i khu9n k\ 4inh trng c-n
trng ng $%t c1 n?c c...
S lu t kh-ng h8p +\ nPi +, $i0cf cao thp ch%t hpp 4ng ti ,t $0 4inh...
S ^c yu t kh-ng thu%n +8i $* t&, +\...
1.1.G T2i nFn 62o 3n4
Tai n!n +ao ng + nheng chn th(Png x#y ra c1 th g&y tR $ong hoc g&y tan
th(Png cho bt k b ph%n ch5c n;ng no c"a cP th ng()i +ao ng trong qu tr'nh
ng()i +ao ng ang th`c hi0n c-ng $i0c hoc nhi0, $C +ao ng.
ghij, c t ngt trong khi +, $i0c cVng + ,t d!ng tai n!n +ao ng
1.1.H *;nh n4h8 n4hi;I
k0nh pht 4inh do tc ng c"a i*u ki0n +ao ng c1 h!i i $Bi ng()i +ao ng
(8c g?i + b0nh ngh* nghi0p. k0nh bCi phai qi+icoGa ;ngtrico th()ng c1 3 ngnh
than khai thc khong 4#n h1a d0t... k0nh nng tai do +, $i0c 3 nheng nPi c1 2n
cao hoc c1 th g&y ic.
1.2 -JC KCH, L N!HM' CN' *+( H, L'( ,N!
1.2.1 -Oc 3Pch cQ2 cRn4 @=c STo h 62o 3n4
Trong qu tr'nh +ao ng d 4R dCng c-ng cC +ao ng th-ng th()ng hay ,y ,1c
hi0n !i d p dCng kY thu%t c-ng ngh0 Pn gi#n hay p dCng c-ng ngh0 ph5c t!p
tiAn tin *u pht 4inh $ ti*, 9n nheng yu t nguy hi, c1 h!i g&y tai n!n +ao ng
hoc b0nh ngh* nghi0p cho ng()i +ao ng.
=t qu tr'nh +ao ng c1 th t2n t!i ,t hoc nhi*u yu t nguy hi, c1 h!i. gu
kh-ng (8c phDng ngra ng;n chn ch<ng c1 th tc ng $o con ng()i g&y chn
th(Png g&y b0nh ngh* nghi0p +, gi#, 4<t +, ,t kh# n;ng +ao ng hoc g&y tR
$ong cho nAn $i0c ch;, +o c#i thi0n i*u ki0n +ao ng #, b#o nPi +, $i0c an ton
$0 4inh + ,t trong nheng nhi0, $C tr?ng yu pht trin 4#n xut t;ng n;ng 4ut
+ao ng.
_#ng $ nh n(Bc +u-n +u-n quan t&, n c-ng tc b#o h +ao ng coi &y +
,t nhi0, $C quan tr?ng trong qu tr'nh +ao ng nh[, ,Cc Fchf
S _#, b#o an ton th&n th ng()i +ao ng h!n ch n ,5c thp nht hoc
kh-ng x#y ra tai n!n chn th(Png g&y tn ph hoc tR $ong trong +ao ng.
L
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S k#o #, ng()i +ao ng ,!nh kh67 kh-ng bQ ,cc b0nh ngh* nghi0p hoc cc
b0nh t%t khc do i*u ki0n +ao ng g&y ra.
S k2i d(sng phCc h2i kQp th)i $ duy tr' 45c kh67 kh# n;ng +ao ng cho ng()i
+ao ng.
^-ng tc b#o h +ao ng c1 \ nghta ht 45c quan tr?ng $ + ,t trong nheng yAu
c>u khch quan c"a ho!t ng 4#n xut kinh doanh.
1.2.2 L n4hU2 cQ2 cRn4 @=c STo h 62o 3n4
a u nghta chFnh trQ
k#o h +ao ng th hi0n quan i, coi con ng()i $ra + ng +`c $ra + ,Cc
tiAu c"a 4` pht trin. =t t n(Bc c1 tv +0 tai n!n +ao ng thp ng()i +ao ng kh67
,!nh kh-ng ,cc b0nh ngh* nghi0p + ,t x hi +u-n coi con ng()i + $n qu\ nht
45c +ao ng $ +`c +(8ng +ao ng +u-n +u-n (8c b#o $0 $ pht trin. ^-ng tc b#o
h +ao ng +, tt + g1p ph>n tFch c`c ch;, +o b#o $0 45c kh67 tinh th>n $ )i
4ng ng()i +ao ng biu hi0n quan i, qu>n ch<ng quan i, qu\ tr?ng con ng()i
c"a _#ng $ gh n(Bc. @ai trD c"a con ng()i trong x hi (8c t-n tr?ng.
gg(8c +!i nu c-ng tc b#o h +ao ng kh-ng (8c th`c hi0n tt i*u ki0n +,
$i0c c"a ng()i +ao ng cDn qu nng nh?c c h!i x#y ra nhi*u tai n!n +ao ng
nghiA, tr?ng th' uy tFn c"a ch uy tFn c"a doanh nghi0p 4w bQ gi#, 4<t.
b u nghta x hi
k#o h +ao ng + ch;, +o )i 4ng h!nh ph<c ng()i +ao ng. k#o h +ao ng
+ yAu c>u thit th`c c"a cc ho!t ng 4#n xut kinh doanh 2ng th)i + yAu c>u +
nguy0n $?ng chFnh ng c"a ng()i +ao ng. ^c thnh $iAn trong ,/i gia 'nh ai
cVng ,ong ,un (8c kh67 ,!nh +nh +n tr'nh $;n h1a ngh* nghi0p (8c n&ng
cao cng ch;, +o h!nh ph<c gia 'nh $ g1p ph>n $o c-ng cuc x&y d`ng x hi
ngy cng ph2n $inh pht trin.
k#o h +ao ng #, b#o cho x hi trong 4ng +nh ,!nh ,?i ng()i +ao ng
(8c 4ng kh67 ,!nh +, $i0c c1 hi0u qu# cao $ c1 $Q trF x5ng ng trong x hi
+, ch" x hi +, ch" thiAn nhiAn +, ch" khoa h?c kY thu%t.
Tai n!n +ao ng kh-ng 4#y ra 45c kh67 +ao ng (8c #, b#o th' gh n(Bc $
x hi 4w gi#, bBt (8c nheng tan tht trong $i0c khcc phCc h%u qu# $ t%p trung >u
t( cho cc c-ng tr'nh ph<c +8i x hi.
c u nghta binh t
N
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
Th`c hi0n tt c-ng tc b#o h +ao ng 4w 7, +!i +8i Fch kinh t rx r0t.
Trong 4#n xut nu ng()i +ao ng (8c b#o $0 tt c1 45c kh67 kh-ng bQ , au
b0nh t%t i*u ki0n +, $i0c th6ai ,aF kh-ng nP, nBp +o 48 bQ tai n!n +ao ng ,cc
b0nh ngh* nghi0p th' 4w an t&, phn kh3i 4#n xuty ihn u c1 ngy c-ng gi)
c-ng caoy ihn u n&ng cao n;ng 4ut +ao ng $ n&ng cao cht +(8ng 4#n ph9,
gh1p ph>n hon thnh tt k ho!ch 4#n xut c-ng tc. zo $%y ph<c +8i t%p th (8c
t;ng +An c1 thA, nheng i*u ki0n c#i thi0n )i 4ng $%t cht $ tinh th>n c"a ng()i
+ao ng $ t%p th +ao ng. Tr 1 c1 tc dCng tFch c`c b#o #, on kt ni b $
9y ,!nh 4#n xut.
gg(8c +!i nu ,-i tr()ng +, $i0c qu xu tai n!n +ao ng , au x#y ra
nhi*u 4w g&y nhi*u kh1 kh;n cho 4#n xut.
gg()i bQ tai n!n +ao ng , au ph#i nghE $i0c chea trQ ngy c-ng +ao ng
4w gi#, nu nhi*u ng()i +ao ng bQ tn ph ,t 45c +ao ng th' ngDai $i0c kh#
n;ng +ao ng c"a h? 4w gi#, 45c +ao ng c"a x hi $' th cVng gi#, 4<ty q hi
cDn ph#i +o $i0c ch;, 41c chea trQ $ cc chFnh 4ch x hi khc +iAn quan.
^hi phF b2i th()ng tai n!n +ao ng , au i*u trQ ,a chay... + rt +Bn 2ng
th)i k:o th7o nheng chi phF +Bn do ,y ,1c nh x(3ng nguyAn $%t +i0u bQ h( h6ng.
g1i chung tai n!n +ao ng au , x#y ra d Ft hay nhi*u *u d{n tBi 4` thi0t h!i
$* ng()i $ ti 4#n g&y tr3 ng!i cho 4#n xut. @' $%y quan t&, th`c hi0n tt c-ng tc
b#o h +ao ng + th hi0n quan i, <ng cn $* 4#n xut . ]#n xut ph#i an ton m
|n ton 4#n xut m |n ton + h!nh ph<c c"a ng()i +ao ngy + i*u ki0n #, b#o
cho 4#n xut pht trin $ 7, +!i hi0u qu# kinh t cao.
1.2.7 TPnh chV@ cQ2 cRn4 @=c STo h 62o 3n4
^-ng tc b#o h +ao ng th hi0n ba tFnh chtf
S TFnh php +u%t
S TFnh khoa h?c c-ng ngh0
S TFnh qu>n ch<ng.
ka tFnh cht ny c1 quan h0 heu cP $Bi nhau $ h/ tr8 +{n nhau.
a k#o h +ao ng ,ang tFnh php +u%t
TFnh cht +u%t php c"a b#o h +ao ng th hi0n 3 tt c# cc quy Qnh $* c-ng tc
b#o h +ao ng bao g2,f
S ^c quy Qnh $* kY thu%tf Zuy ph!, quy tr'nh tiAu chu9n kY thu%t an ton.
}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ^c quy Qnh $* ta ch5c trch nhi0, $ chFnh 4ch ch b#o h +ao ng
*u + nheng $;n b#n php +u%t bct buc ,?i ng()i c1 trch nhi0, ph#i tu&n th7o
nh[, b#o $0 4inh ,!ng ton $pn th&n th $ 45c kh67 ng()i +ao ng.
S =?i $i ph!, tiAu chu9n kY thu%t an ton tiAu chu9n $0 4inh +ao ng trong qu
tr'nh +ao ng 4#n xut *u + nheng hnh $i $i ph!, php +u%t $* b#o h +ao
ng.
_c bi0t $Bi quy ph!, $ tiAu chu9n kY thu%t an ton c1 tFnh cht bct buc rt cao
n1 #, b#o tFnh ,!ng c"a ng()i +ao ng $' kh-ng th ch&, ch(Bc hoc h! thp. ^c
yAu c>u $ bi0n php quy Qnh Di h6i ph#i (8c thi hnh nghiA, chEnh $' n1 +u-n
+iAn quan n tFnh ,!ng con ng()i $ ti 4#n quc gia.
b k#o h +ao ng ,ang tFnh khoa h?c c-ng ngh0
k#o h +ao ng gcn +i*n $Bi 4#n xut khoa h?c kY thu%t $* b#o h gcn +i*n $Bi
khoa h?c c-ng ngh0 4#n xut.
gg()i +ao ng 4#n xut tr`c tip trong d&y chuy*n ph#i chQu #nh h(3ng c"a bCi
c"a hPi khF c ting 2n 4` rung 41c c"a ,y ,1c ... $ nheng nguy cP c1 th x#y
ra tai n!n +ao ng. =un khcc phCc (8c nheng nguy hi, 1 kh-ng c1 cch no
khc + p dCng cc bi0n php khoa h?c c-ng ngh0.
bhoa h?c kY thu%t b#o h +ao ng + khoa h?c tang h8p d`a trAn tt c# cc thnh
t`u c"a cc ,-n khoa h?c cP b#n nh(f ^P T\ ~1a ]inh ... $ bao g2, tt c# cc
ngnh nh( ^P khF _i0n =6 q&y d`ng...
=un th`c hi0n tt c-ng tc b#o h +ao ng ph#i ta ch5c nghiAn c5u khoa h?c kY
thu%t k#o h +ao ng gcn +i*n $Bi $i0c nghiAn c5u trin c#i tin trang bQ c#i tin kY
thu%t c-ng ngh0 4#n xut. cc cP 43 4#n xut nheng $n * kY thu%t an ton c#i
thi0n i*u ki0n +, $i0c... c>n (8c (a $o ch(Png tr'nh tin b kY thu%t c-ng ngh0
huy ng -ng #o cn b $ ng(Di +ao ng tha, gia.
S ^-ng tc b#o h +ao ng phC thuc rt +Bn $o tr'nh c-ng ngh0 4#n xut c"a
x hi.
S Tr'nh c-ng ngh0 4#n xut pht trin cng $Bi n*n kinh t pht trin 4w gh1p
ph>n t!o ra cc i*u ki0n +ao ng ngy ,t tt hPn
S Th`c cht 4` tin b c"a khoa h?c c-ng ngh0 chFnh + $i0c 4R dCng ,y ,1c
thay th +ao ng 4ng b[ng +ao ng qu kh5. tr'nh cao c"a kY thu%t
c-ng ngh0 4#n xut + t` ng h1a tang h8p cc qu tr'nh 4#n xut $ 4R dCng
ng()i ,y c-ng nghi0p. gh( $%y q<a tr'nh pht trin kY thu%t c-ng ngh0 4#n xut

K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL


chFnh + dijn ra qu tr'nh thay ai $* cht +ao ng c"a con ng()i. Tao ng c"a
con ng()i d>n (8c gi#, nhp tin tBi +o!i b6 i*u ki0n +ao ng nguy hi, $ c
h!i.
c k#o h +ao ng ,ang tFnh qu>n ch<ng
TFnh qu>n ch<ng c"a c-ng tc b#o h +ao ng th hi0n 3 cc khFa c!nh 4auf
S Zu>n ch<ng +ao ng + nheng ng()i tr`c tip th`c hi0n quy ph!, quy tr'nh $
cc bi0n php kY thu%t an ton c#i thi0n i*u ki0n +, $i0c... @' $%y chE c1 qu>n
ch<ng t` gic th`c hi0n th' ,Bi ng;n ngra (8c tai n!n +ao ng $ b0nh ngh* nghi0p.
S ~[ng ngy h[ng gi) ng()i + ng tr`c tip +, $i0c tip x<c $Bi qu tr'nh 4#n
xut ,y ,1c thit bQ $ i t(8ng +ao ng. gh( $%y chFnh h? + ng()i c1 kh# n;ng
pht hi0n nheng yu t nguy hi, $ c1 h!i trong 4#n xut. Tr 1 c1 th * xut cc
bi0n php gi#i quyt hoc t` ,'nh gi#i quyt phDng ngra tai n!n +ao ng $ b0nh
ngh* nghi0p.
Tr tFnh cht ny c-ng tc b#o h +ao ng cho ph:p ta huy ng ,t cch 2ng b
cc bi0n php khoa h?c kY thu%t c-ng ngh0y @%n ng ta ch5c qu>n ch<ng kt h8p
$Bi $i0c th`c hi0n cc bi0n php $* +u%t php nh[, n&ng cao nh%n th5c trch nhi0,
$* c-ng tc b#o h +ao ng ,ang +!i hi0u qu# ho!t ng c"a c-ng tc b#o h +ao
ng ngy cng tt hPn.
^-ng tc b#o h +ao ng 4w !t hi0u qu# tt khi ,?i cp qu#n +\ ,?i ng()i 4R
dCng +ao ng $ ng()i +ao ng t` gic $ tFch c`c th`c hi0n.
1.7 NH#N! N,I WUN! CHN XYU CN' CZN! T0C *+( H, L'( ,N!
^-ng tc b#o h +ao ng bao g2, nheng ni dung ch" yu 4auf
S bY thu%t an ton
S @0 4inh +ao ng
S ^c chFnh 4ch ch b#o h +ao ng.
1.7.1 /[ @h9\@ 2n @on
bY thu%t an ton + h0 thng cc bi0n php $ ph(Png ti0n $* ta ch5c $ kY thu%t
nh[, phDng ngra 4` tc ng c"a cc yu t nguy hi, trong 4#n xut i $Bi ng()i
+ao ng.
_ !t (8c ,Cc Fch phDng ngra tc ng c"a cc yu t nguy hi, trong 4#n
xut i $Bi ng()i +ao ng ph#i qun tri0t cc bi0n php 1 ngay tr khi thit k x&y
K
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
d`ng hoc ch t!o thit bQ ,y ,1c cc qu tr'nh c-ng ngh0. Trong qu tr'nh ho!t
ng 4#n xut ph#i th`c hi0n 2ng b cc bi0n php $* ta ch5c kY thu%t 4R dCng cc
thit bQ an ton $ cc thao tc +, $i0c an ton thFch 5ng.
Tt c# cc bi0n php 1 (8c quy Qnh cC th t!i cc quy ph!, tiAu chu9n cc $;n
b#n khc $* +tnh $`c kY thu%t an ton.
gi dung kY thu%t an ton ch" yu bao g2, nheng $n * 4au &yf
S qc Qnh $ng nguy hi,
S qc Qnh bi0n php $* qu#n +\ ta ch5c $ thao tc +, $i0c #, b#o an ton.
S ]R dCng cc thit bQ an ton thFch 5ngf Thit bQ ch7 chcn thit bQ phDng ngra
thit bQ b#o hi, bo hi0u trang bQ b#o $0 c nh&n...
1.7.2 $; ]inh 62o 3n4
@0 4inh +ao ng + h0 thng cc bi0n php $ ph(Png ti0n $* ta ch5c $ kY thu%t
nh[, phDng ngra 4` tc ng c"a cc yu t c1 h!i trong 4#n xut i $Bi ng()i +ao
ng. _ ng;n ngra 4` tc ng c"a cc yu t c1 h!i ph#i tin hnh ,t +o!t cc bi0n
php c>n thit. Tr(Bc ht ph#i nghiAn c5u 4` pht 4inh $ tc ng c"a cc yu t c1
h!i i $Bi cP th con ng()i trAn cP 43 1 xc Qnh tiAu chu9n giBi h!n cho ph:p c"a
cc yu t 1 trong ,-i tr()ng +ao ng x&y d`ng cc bi0n php $0 4inh +ao ng.
gi dung ch" yu c"a $0 4inh +ao ng bao g2,f
S qc Qnh kho#ng cch an ton $0 4inh +ao ng
S qc Qnh cc yu t c1 h!i $* 45c kh67
S ki0n php $* ta ch5c tuyAn truy*n gio dCc \ th5c $ kin th5c $* $0 4inh +ao
ng th7o dxi qu#n +\ 45c kh67 tuyn dCng +ao ng.
S ki0n php $* 4Qnh h?c $0 4inh c nh&n $0 4inh ,-i tr()ng.
S ^c bi0n php $* kY thu%t $0 4inhf bY thu%t th-ng gi1 i*u hDa nhi0t chng
bCi khF c kY thu%t chng ting 2n $ rung 41c kY thu%t chiu 4ng kY thu%t
chng b5c x! i0n tr tr()ng...
^c bi0n php kY thu%t $0 4inh ph#i (8c qun tri0t ngay tr kh&u thit k x&y
d`ng cc c-ng tr'nh nh x(3ng ta ch5c nPi 4#n xut thit k ch t!o cc ,y ,1c
thit bQ qu tr'nh c-ng ngh0.
Trong qu tr'nh 4#n xut ph#i th()ng xuyAn th7o dxi 4` pht 4inh cc yu t c1
h!i th`c hi0n cc bi0n php ba 4ung +, gi#, cc yu t c1 h!i #, b#o tiAu chu9n
$0 4inh cho ph:p.
J
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
1.7.7 ChPnh ]=ch, ch? 3 STo h 62o 3n4
^c chFnh 4ch ch b#o h +ao ng ch" yu bao g2,f cc bi0n php kinh t x
hi ta ch5c qu#n +\ $ cP ch qu#n +\ c-ng tc b#o h +ao ng.
^c chFnh 4ch ch nh[, #, b#o 4R dCng 45c +ao ng h8p +\ khoa h?cy k2i
d(sng phCc h2i 45c +ao ng th)i gi) +, $i0c th)i gi) nghE ngPi
^c chFnh 4ch ch b#o h +ao ng nh[, b#o #, th<c 9y $i0c th`c hi0n cc
bi0n php kY thu%t an ton bi0n php $* $0 4inh +ao ng nh( ch trch nhi0, c"a
cn b qu#n +\ c"a ta ch5c b ,y +, c-ng tc b#o h +ao ng k ho!ch h1a c-ng
tc b#o h +ao ng cc ch $* tuyAn truy*n hun +uy0n ch thanh tra ki, tra
ch $* khai bo i*u tra thng kA bo co tai n!n +ao ng...
gheng ni dung c"a c-ng tc b#o h +ao ng k trAn + rt +Bn. kao g2, nhi*u
c-ng $i0c thuc nhi*u +tnh $`c c-ng tc khc nhau. ~iu (8c ni dung c"a c-ng tc
b#o h +ao ng 4w gi<p cho ng()i qu#n +\ * cao trch nhi0, $ c1 bi0n php ta ch5c
th`c hi0n c-ng tc b#o h +ao ng !t kt qu# tt nht.
1.< ^HN! ^H0^ *+( H, L'( ,N!
Trong qu tr'nh +ao ng 4#n xut con ng()i *u ph#i quan h0 tip x<c $Bi c-ng
cC +ao ng $ ,-i tr()ng +ao ng . Trong cc ,i quan h0 1 +u-n t2n t!i ,i nguy
hi, #nh h(3ng tr`c tip hoc gin tip tBi 45c kh67 $ trF tu0 c"a ng()i +ao ng +,
gi#, 4<t cht +(8ng $ n;ng 4ut +ao ng.
ih(Png php b#o h +ao ng + ph(Png php gi#, thiu ti a hoc ng;n chn
cc ,i nguy hi, n $Bi ng()i +ao ng gi<p cho pht trin 4#n xut $ t;ng n;ng
4ut +ao ng. ^1 rt nhi*u ph(Png php b#o h +ao ng th`c hi0n ,Cc tiAu trAn $
n1 ph#i th hi0n (8c ba tFnh cht 4auf
S TFnh php +u%t.
S TFnh bhoa h?c c-ng ngh0.
S TFnh qu>n ch<ng.
@ 2ng th)i n1 cVng ph#i bao g2, cc ni dungf bY thu%t an tony @0 4inh +ao
ngy ^c chFnh 4ch ch b#o h +ao ng.
CHN! 2" /_ THU`T 'N T()N Ta(N! C /HK
IO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
2.1 -,T S. $%N & $& /_ THU`T 'N T()N Ta(N! C /HK
2.1.1 Nhbn4 n49>cn nhdn 4d> r2 @2i nFn 62o 3n4 :hi ]e fOn4 C=> D
@hi?@ Sg Ch :hP
aW bhi ni0, $* $ng nguy hi, $ ,i nguy hi,
@ng nguy hi, + kho#ng kh-ng gian 3 1 cc nh&n t nguy hi, i $Bi 45c
kh67 hoc 4` 4ng ng()i +ao ng trong 4#n xut xut hi0n th()ng xuyAn chu k' hoc
bt ng). ^hng h!n nh( $ng g>n ()ng d&y cao th $ng c>n c9u hay c>n trCc ang
ho!t ng $ng c1 h0 thng xFch hay b;ng t#i ang ho!t ngX
lu t c tr(ng nht c"a $ng nguy hi, + ,i nguy hi, mi nguy him trong
cP khF + nPi $ cc ngu2n pht 4inh nguy hi, do h'nh d!ng kFch th(Bc chuyn ng
c"a cc ph(Png ti0n +, $i0c ph(Png ti0n tr8 gi<p ph(Png ti0n $%n chuyn cVng nh(
cc chi tit bQ h( h6ng trong qu tr'nh +, $i0c g&y ra 4` c +, tan th(Png 3 cc ,5c
khc nhau. Trong cP khF th()ng c1 cc cP cu cc b ph%n ,y dj t!o ra ,i nguy
hi, nh( 4auf
S Truy*n ng xFch $ bnh xFch
S Truy*n ng bnh r;ng thanh r;ng
S Truy*n ng bnh ai d&y ai
S Truy*n ng bnh r;ng bnh r;ng
S @ng cui b;ng t#i
S TrCc cn
S ^(a ta
S ^c ,y ,1c n1i chung U ,y ti0n ,y phay ,y bo ,y un ,y
khoan ,y x?c +D nung ki, +o!i nu ch#yXW
=5c tan th(Png do ,i nguy hi, g&y ra tu thuc $o n;ng +(8ng c"a h0
thng tc ng $ $Q trF tc ng $o cP th g&y g{y x(Png Uth()ng + g{y hay 5t
ng1n tay cnh tay cng ch&nW th%, chF tR $ong. gheng ,i nguy hi, ny +u-n ti*,
tng $ c1 th x#y ra bt c5 +<c no.
gheng yu t c1 th #nh h(3ng n ,i nguy hi, +f
S T'nh tr!ng c"a b ph%n tc ng U$F dC rt nh?n hay rt 4ccW
S gheng t( th +ao ng Di h6i ph#i th`c hi0n nh(ng t( th 1 dj 4inh ra nguy
hi,
II
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S hp +`c :p U$F dC p +`c trong b'nh xyW
S To!i h'nh $ h'nh d!ng b* ,t U$F dC bnh r;ng c1 cc r;ng rt dj cun cc $%t
$oW
S ggu2n n;ng +(8ng d` tre U$F dC +D xo ang 3 tr!ng thi n:n ,i ang 3
tr!ng thi quay tc caoXW
bW ^c nguyAn nh&n g&y ra tai n!n +ao ng
Tai n!n +ao ng trong 4#n xut 3 cc nh ,y $ ph&n x(3ng cP khF do nhi*u
nguyAn nh&n khc nhau nh(ng c1 th t%p trung ch" yu do nguyAn nh&n 4auf
I. gguyAn nh&n do thit k
=y ,1c dCng cC thit bQ khi kh-ng #, b#o cc i*u ki0n kt thu%t thiu b*n
cP h?c c>n thit nAn trong qu tr'nh 4R dCng pht 4inh h( h6ng i*u 1 c1 th g&y ra
4` c ,t an ton. ^hng h!n ,y ti0n kh-ng #, b#o an Qnh khi quay $Bi tc
cao g&y rung ng +Bn d{n n dao ;n 4&u $o $%t gia c-ng c1 th +, bung ph-i ra
kh6i ,y g&y nAn tai n!n +ao ng
M. gguyAn nh&n do ch t!o
gu c1 ,t chi tit hay cC, chi tit ch t!o 4ai kh-ng <ng $Bi thit k trong qu
tr'nh 4R dCng c1 th g&y ra ,t an ton. ^hng h!n khi ch t!o cP cu an ton trong
chuyn ng ch!y d?c c"a bn ,y ,i do chi tit thanh g!t ch t!o 4ai nAn cP cu
kh-ng ngct chuyn ng <ng $Q trF i*u 1 +, cho ,i $a $o chi tit ,i hay cP
cu khc c"a ,y g&y $s ,i x#y ra ,t an ton cho ng()i $ ,y ,1c thit bQ
o. gguyAn nh&n do b#o qu#n 4R dCng
^-ng tc b#o qu#n ,y kh-ng tt cht +(8ng ,y xung cp nhanh i*u 1 cVng
c1 th g&y ra ,t an ton +ao ng. ^hng h!n nu ,y b#o qu#n kh-ng tt chi tit bQ
han gE ch5c n;ng +, $i0c ,t i i*u 1 4w g&y 4` c trong qu tr'nh +, $i0c.
]R dCng ,y kh-ng <ng quy Qnh thao tc $%n hnh 4ai + ,t trong nheng
nguyAn nh&n chFnh g&y ra tai n!n +ao ng. =/i ,t ,y *u c1 quy tr'nh $%n hnh $
nguyAn tcc 4R dCng nht Qnh chng h!n trAn ,y ti0n kh-ng cho ph:p g $%t c1
chi*u di nh- ra phFa 4au trCc chFnh qu +Bn nu kh-ng tu&n th" nguyAn tcc ny khi
$%t gia c-ng quay $Bi tc cao +`c +i t&, +Bn +, un cong $%t g&y $a ch!, $o
ng()i i*u khin ,y x#y ra $i0c ,t an ton + hin nhiAn.
L. gguyAn nh&n do thiu trang thit bQ an ton cho ng()i $ ,y
IM
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
trong ,/i cP cu truy*n ng c"a ,y c bi0t + 3 cc b ph%n nh( bnh r;ng
d&y ai h0 thng b;ng t#iX rt dj g&y tai n!n +ao ng. Th-ng th()ng 3 nheng cP
cu ny ph#i c1 ch7 chcn nu thiu khi 4P \ c1 th ,t ph>n cP th ng()i 4w bQ cun
$o g&y ra tai n!n +ao ng.
gg()i $%n hnh 4R dCng ,y ,1c thit bQ ph#i c1 >y " trang bQ b#o h +ao ng
#, b#o an ton. ^hng h!n khi 4R dCng ,y ,i ph#i 7o kFnh b#o h nu kh-ng
4w c1 th bQ bCi h!t ,i bcn $o ,ct hay khi 4R dCng ,y ti0n , kh-ng i gi>y c1
th 4w bQ phoi c5a $ ch&n g&y chn th(Png ch#y ,u.
N. gguyAn nh&n do ta ch5c +ao ng $ i*u ki0n +, $i0c kh-ng tt
^-ng tc ta ch5c +ao ng $ i*u ki0n +, $i0c c"a c-ng nh&n c1 #nh h(3ng rt
+Bn n n;ng 4ut cht +(8ng 4#n ph9, 2ng th)i n1 cDn #nh h(3ng n kh# n;ng
x#y ra ,t an ton. =y ,1c thit bQ dCng cC ph-i +i0u 4cp xp ,t cch h8p +F
kho#ng kh-ng gian rng ri 4w h!n ch rt nhi*u kh# n;ng ,t an ton. _ c1 nhi*u
tr()ng h8p dCng cC kh-ng <ng nPi quy Qnh khi thao tc $(Bng ph#i +, rPi ch&n
g&y ra chn th(Png hay ph-i bra bi g&y tr(8t ng $o ,y ang ch!y
}. gguyAn nh&n do \ th5c ta ch5c kE +u%t +, $i0c
bhi ang +, $i0c Di h6i ng()i $%n hnh 4R dCng ,y ph#i t%p trung tinh th>n
cao xR +F ,?i t'nh hung kQp th)i nu b6 ,y i nPi khc hay n1i chuy0n a
nghQch khi ang +, $i0c c1 th 4w d{n n t'nh tr!ng g&y ra 4` c ,t an ton. _
kh-ng Ft tr()ng h8p khi 4R dCng ,y d%p do ,#i nght $i0c khc hay n1i chuy0n $Bi
ng()i ngoi , tay ${n 3 $ng nguy hi, U$ng , chy d%p i d%p xung cct
ki, +o!iW ch&n i*u khEAn cho ,y ho!t ng g&y 5t ng1n tayX
ggoi nheng nguyAn nh&n k trAn cDn c1 nheng nguyAn nh&n khc nh( t'nh tr!ng
45c kh67 c"a ng()i $%n hnh i*u khin ,y. bhi 45c kho yu ,0t ,6i do 1i do
+, $i0c k:o di hay do +, qu 45c 45c kh67 gi#, 4<t thiu ng" th>n kinh kh-ng
tEnh to 4w +, thao tc ,t chu9n xc g&y ra ,t an ton.
2.1.2 C=c 4iTi Ih=I :U @h9\@ 2n @on
aW ih(Png h(Bng chung
ki0n php (u tiAn hng >u + t', cch x1a ,i nguy hi, 3 ngu2n xut hi0n cVng
nh( gi#, thiu ngu2n n;ng +(8ng c"a h0 thng c1 th t!o ra ,i nguy hi, ph(Png
h(Bng chung th()ng th-ng qua ,t 4 bi0n php 4auf
Io
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ]R dCng cc ph(Png ti0n +, $i0c khc hay ph(Png php gia c-ng khc chng
h!n thay cho $i0c di chuyn $%t nng dng 45c ng()i b[ng ph(Png ti0n $%n chuynX
S ]R dCng cc ph(Png ti0n +, $i0c c1 cP cu an ton nh( h0 thng ce h0 thng
giBi h!n tc c"a ,yX
S Th`c hi0n nghiA, chEnh cc bi0n php an ton th7o quy Qnh
S Trang thit bQ dCng cC ki, tra $ th()ng xuyAn ki, tra cc ph(Png ti0n +,
$i0c cVng nh( \ th5c chp hnh c"a ng()i +ao ng $* c-ng tc an ton
bW ^c bi0n php t5c th)i
I. ~!n ch ,i nguy hi, th-ng qua cc ph(Png ti0n an ton
Tu thuc $o i*u ki0n c-ng ngh0 $ ta ch5c trong qu tr'nh 4#n xut , 4R dCng
cc ph(Png ti0n an ton khc nhau cc ph(Png ti0n an ton ny bao g2, cc ch5c
n;ng c1 ,Cc tiAu rx rng chng h!n nh(f
S ^h5c n;ng ng;n ngra 4` c $- t'nh
@F dCf bao ch7 ncp chcn 3 nheng nPi c1 kh# n;ng ,t an ton nh( cC, bnh r;ng.
S ^h5c n;ng i*u khin b[ng tay
=Cc Fch bct buc ng()i th8 khi ,un $%n hnh ,y ph#i 4R dCng c# hai tay ,Bi
th`c hi0n (8c nh[, ng;n ngra t'nh tr!ng ,t tay ${n 3 $Q trF nguy hi, , tay kia
cho ,y ho!t ng
S ^h5c n;ng ng;n chn 4ai 41t
=Cc Fch nh[, h!n ch pht 4inh 4` c khi c1 4ai 41t trong qu tr'nh $%n hnh 4R
dCng ,y ,1c thit bQ $ dCng cC cP khFX
gh( $%y tt c# cc ph(Png ti0n an ton *u c1 ch5c n;ng an ton tuy nhiAn cVng
c>n ph&n bi0t rx ch5c n;ng an ton tc dCng tr`c tip $ gin tip. ^h5c n;ng an ton
tc dCng tr`c tip + ch5c n;ng c"a ,y , thiu 41t ch5c n;ng c"a n1 tr`c tip +,
t;ng 4` r"i ro g&y ra tan th(Png. ^h5c n;ng an ton tc dCng gin tip + ^h5c n;ng
, 4ai 41t c"a n1 kh-ng tr`c tip g&y ra nguy hi,
M. Trang bQ cc ph(Png ti0n t` h,
^c ph(Png ti0n t` h, + cc ph(Png ti0n an ton dng ng;n chn cc 4` c x#y
ra. Trong ,y cct g?t ph(Png ti0n t` h, chFng +, cc h0 thng ce hnh tr'nh $an
thuv +`c rP +7X ^h5c n;ng c"a h0 thng ny + kh-ng cho cc chuyn ng tip tCc
(8c th`c hi0n khi ng()i th8 $' +F do no 1 , ch(a xR +F kQp.
o. ^c bi0n php b#o $0 kt thu%t
IL
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S Trang bQ b#o $0 tch bi0t
^hFnh + cc b ph%n hay cP cu ,y (8c trang bQ h0 thng ng;n cch kh-ng cho
cP th tip x<c $Bi nheng ch/ nguy hi, nh[, +o!i trr hay h!n ch ,i nguy hi,. @F
dC bao ch7 ncp %yX
S Trang bQ b#o $0 kh-ng tch bi0t
T nheng trang bQ nh[, +o!i trr hay h!n ch ,i nguy hi,. ^hng h!n nh( ro
chcn +i di chuyn c"a c>n trCc bin bo tFn hi0uX
^>n +(u \ r[ng khi 4R dCng cc thit bQ an ton ph#i bit rx ,Cc Fch c"a n1 2ng
th)i khi ch?n trang bQ an ton c>n quan t&, chung c# h0 thng trnh t'nh tr!ng chE ch<
\ n ,t b ph%n $' 4` c g&y ,t an ton c4o th x#y ra bt c5 ch/ no $ khi no
cW ^c bi0n php $* ta ch5c
S _i*u chEnh $* ta ch5c xc Qnh ki, tra $ duy tr' Qnh k' ki, tra thit bQ
S ni#ng d!y $ h(Bng d{n $* an ton +ao ng cho cc i t(8ng +ao ng. =?i
i t(8ng +ao ng *u ph#i (8c bit (8c hiu $* c-ng tc an ton trnh t'nh tr!ng
khi ch(a " kin th5c $* c-ng tc an ton trong +tnh $`c ,'nh 4w +, $i0c tin hnh
c-ng $i0c
S Trang bQ cho an ton cho c nh&n
,/i c-ng $i0c *u c1 #nh h(3ng n 45c kho an ton cho ng()i +ao ng.
Trang bQ an ton c nh&n ph h8p $Bi tFnh cht c-ng $i0c + c>n thit. ^hng h!n th8
$%n hnh 4R dCng ,y ,1c cP khF ph#i c1 qu>n o b#o h g?n gng trnh ;n ,c +-i
th-i dj bQ cun $o cc b ph%n chuyn ng trong ,y hay ,ang kFnh b#o h *
phDng phoi bcn $o ,ctX
S ]R dCng h0 thng bin bo
~0 thng bin bo nh[, ,Cc Fch th-ng bo nhcc nh3 \ th5c th`c hi0n c-ng tc
an ton chE ra cc $ng $ kh# n;ng nguy hi, ,?i ng()i bit , trnh xa. ^hng
h!n nh( bin bo nguy hi, nPi 4` c ,t an ton c1 kh# n;ng x#y ra bin bo kh-ng
+!i g>n khu $`c c9u hay c>n trCc ang ho!t ng. bhi 4R dCng h0 thng bin bo c>n
th`c hi0n nheng yAu c>u 4auf
=u 4cc h'nh #nh kF hi0u ph#i th7o quy Qnh chung $ dj nh%n bit tr xa
_ nPi dj nh'n thy ngay tr(Bc $ng nguy hi,
ggoi ra t;ng c()ng kh# n;ng nh%n bit c"a ,?i ng()i Unht + $Bi ng()i bQ
khi, thQW c>n 4R dCng c# h0 thng bin bo &, thanh nh( nh!c cDi chu-ngX @Bi
IN
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
+o!i tFn hi0u ny ph#i #, b#o &, +(8ng " U c()ng kho#ng IN dkW tFn hi0u rx
rng kh-ng nh>, +{n $ kh-ng g&y #nh h(3ng n nheng nPi kh-ng c>n thit
S T;ng c()ng c-ng tc ki, tra
^-ng tc ki, tra bao g2,f ki, tra cc thit bQ ph(Png ti0n cP cu an ton ki,
tra $i0c th`c hi0n cc quy Qnh $* an ton. Th-ng qua $i0c ki, tra nh[, ,Cc Fch
t;ng c()ng \ th5c chp hnh kE +u%t $* an ton thay th 4Ra chea cc ph(Png ti0n
thit bQ cP cu bQ h6ng. Trong ph>n +Bn cc $C x#y ra tai n!n +ao ng + do \ th5c
chp hnh kE +u%t an ton c"a ng()i +ao ng kh-ng tt $ do cP cu hay thit bQ an
ton ,t tc dCng
2.1.7 'n @on :hi ]e fOn4 C=> cRn4 cO
aW |n ton trAn ,y ti0n
Trong cc nh ,y cP khF ,y ti0n th()ng chi, ,t tv +0 +Bn. TrAn ,y ti0n
c1 rt nhi*u b ph%n chuyn ng nh( $Ft ,7 trCc trPn ,&, cp $%t gia c-ngX
gheng b ph%n ny c1 th g&y ra tai n!n +ao ng
* Cc tai nn lao ng thng xuyn xy ra v nguyn nhn
S ihoi ti0n bcn $o ng()i c bi0t + $o ,ct g&y tan th(Png. ihoi ti0n c1 nhi*u
+o!i nh( phoi $Cn phoi xp phoi d&yX c1 +o!i rt 4cc nAn c1 th c5a $o ch&n tay
g&y chn th(Png ch#y ,u 5t g&nX
S T1c kh;n qung ca bQ qun $o $%t gia c-ng hay ,&, cp
gguyAn nh&n do t1c kh-ng g?n gng kh-ng ,ang ,V b#o h kh;n qung kh-ng
g?n khi 5ng thao tc dj bQ cun $o cc cP cu quay.
S @!t o hoc tay bQ qun $o $%t gia c-ng hay trCc $Ft ,.
gguyAn nh&n do o kh-ng g?n gng tay o kh-ng khuyX
S @%t gia c-ng $;ng $o ng()i
gguyAn nh&n do g kh-ng chcc chcn tc cct qu cao g&y rung ng +, cho
ph-i r)i kh6i $Q trF (8c Qnh $Q kpp cht
S @%t gia c-ng un cong qu%t $o ng()i
gguyAn nh&n do chi*u di $%t gia c-ng nh- ra U d!ng c-ng x-W kh6i $u cp hay
trCc chFnh qu di khi $%t quay bQ cun cong %p $o ng()i. Th-ng th()ng chi*u di
nh- ra phFa 4au trCc chFnh ON ,.
* Nguyn tc an ton !hi "# $%ng my ti&n
I}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
_ #, b#o an ton khi 4R dCng ,y ti0n c>n th`c hi0n nghiA, chEnh cc nguyAn
tcc 4auf
Tr(Bc khi 4R dCng ,y
S Trang bQ >y " b#o h +ao ng U qu>n o b#o h giy hoc d:p c1 quai h%u
kFnh b#o hW kh-ng 4R dCng gang tay.
S bi, tra ,yf bao g2, cc c-ng $i0cf
bi, tra ph>n i0n x7, c1 an Qnh kh-ng ^1 bQ rD i0n ra ,y kh-ng
bi, tra h0 thng d>u $ bP, d>u b-i trPn x7, d>u c1 " kh-ng kP, c1 ho!t
ng tt kh-ng
bi, tra cc tay g!t n<, i*u khin $* $Q trF an ton hay ch(a
Trong khi 4R dCng
S bh-ng thay ai tc trCc chFnh hay b(Bc tin 4ao khi trCc chFnh cDn quay.
=un thay ai ph#i tct ,y $ ch) cho trCc chFnh drng hn ,Bi `Pc thay ai.
gghiA, c, $i0c dng tay ,it $o ,&, cp +, phanh h, tc trCc chFnh $' dj
g&y 5t tay
S @%t gia c-ng ph#i g <ng quy Qnh $ chcc chcn. bh-ng dng ng ni k:o
di tay quay c"a ch'a $n ,&, cp +, phanh h, tc trCc chFnh $' dj g&y 5t tay.
S @%t gia c-ng ph#i <ng quy Qnh $ chcc chcn. bh-ng dng ng ni k:o di
tay quay c"a ch'a $n ,&, cp kh-ng g $%t c1 chi*u di nh- ra +Bn qu quy Qnh
c bi0t c>n ch< \ khi g hay tho ph-i ph#i (a tay g!t tc $* $Q trF an ton Ui
$Bi cc ,y kh3i ng b[ng c>n g!t dj bQ rPi +, ,y ch!y bt ng) g&y tai n!nW
S bh-ng $%t +i0u ph-i dCng cC bra bi
S bh-ng dng tay gs phoi. bhi c1 phoi qun $o ph-i ph#i tct ,y $ dng ,1c
,1c phoi. ^ gcng ch?n tc cct $ dao c1 g1c b phoi h!n ch 4` xut hi0n c"a
phoi d&y.
S bhi ,y ang ch!y kh-ng b6 i nPi khc $' nu x#y ra 4` c kh-ng xR +F kQp
th)i (8c.
ggoi ra trong trng tr()ng h8p gia c-ng cC th 4w c1 quy Qnh riAng $F dC khi cct
r7n tc trCc chFnh nh6 * phDng bn dao x- $o ,&, cpX
]au khi 4R dCng
I
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
]au khi th-i +, $i0c ph#i $0 4inh +au ,y tr(Bc khi +au ,y c>n ph#i tct i0n $o
,y (a tay g!t $* $Q trF an ton.
bW |n ton trAn ,ay phay
* Cc tai nn lao ng thng xuyn xy ra v nguyn nhn
Tai nan +ao ng x#y ra trAn ,y phay cVng ging nh( trAn ,y ti0n. Tuy nhiAn
do c i, c"a ,y phay + $%t gia c-ng chuyn ng thng dao cct chuyn ng
quay nAn c1 th g&y ra ,t 4 tai n!n nh( 4auf
S bpt tay $o bnh r;ng
gguyAn nh&n khi tho +cp bnh r;ng thay th kh-ng tct ,y hay $Q trF tay giea
bnh r;ng khi xit cht kh-ng <ng
S Tay qun $o dao
gguyAn nh&n do 4R dCng g;ng tay c>, $o dao , $- t'nh ,3 ,y +, dao quay
hay khi ,y ang ch!y , dng tay g!t phoi 3 g>n $Q trF dao ang cct g?t
S ihoi bcn $o ,ct ngrPi
gguyAn nh&n do $%t gia c-ng 3 ngang t>, ,t dao phay cct gin ?an $ ph-i nAn
phoi ngcn +`c $;ng +, phoi bcn ra $Bi tc cao
S =#nh dao bcn $o ng()i
gguyAn nh&n do ,Vi dao th()ng +, b[ng $%t +i0u c5ng giDn dj $s khi tc
dao $a %p ,!nh $o ph-i hay bn ,y +, ,#nh ,Vi dao $s ra $;ng $o ng()i.
* Nguyn tc an ton !hi "# $%ng my 'hay
gh'n chung khi 4R dCng ,y phay cVng nh( 4R dCng ,y ti0n tuy nhiAn do kt
cu $ nguyAn +F ho!t ng c"a ,y phay khc $Bi ,y ti0n nAn #, b#o an ton
c>n ch< \ thA, ,t 4 $n * 4auf
S Trang bQ b#o h +ao ng >y " $ kh-ng (8c 4R dCng g;ng tay
S bhi 4R dCng cP cu ch!y nhanh bn ,y ph#i ch< \ kh-ng cho ch!y ht chi*u
di hnh tr'nh * phDng $(8t qu giBi h!n g&y g&Y bnh r;ng hay h6ng cP cu
truy*n ng.
S bhi tho dao ph#i c1 t, g/ kA +An bn ,y trnh t'nh tr!ng cC, g dao $
dao rPi tr`c tip +An bn ,y.
S @Q trF 5ng thao tc 4ao cho phoi kh-ng bcn $o ng()i g&y tai n!n
S bhi bnh r;ng thay th ph#i tct i0n $o ,y * phDng kpt tay $o bnh r;ng
IK
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bh-ng +y tay tr`c tip g!t phoi trAn ,y c bi0t khi ,y ang quay $' nh(
$%y dj bQ cun tay $o dao
cW |n ton trAn ,y ,i hai
* Cc tai nn lao ng thng xuyn xy ra v nguyn nhn
_ ,i + dCng cC cct $Bi tc cao U@ oO m oOO, gi&yW. @%t +i0u ch t!o +
nheng h!t ,i U nh( ct 4i+ic g, bakA+itW (8c dFnh kt +!i $Bi nhau b[ng cht kt
dFnh. _c EA, c"a ,i + h!t ,i +u-n bcn ra trong qu tr'nh ,i dj $sX nAn khi
4R dCng ,y ,i hai ,i dCng cC cct th()ng xuyAn x#y ra ,t 4 tai n!n nh(
4auf
S ihoi bcn $o ,ct
kCi h!t ,i ch5a h1a cht g&y c cho ,ct hPn nea h!t ,i th()ng rt nh6 kh1
t', thy $ -i khi kh-ng g&y c#, gic kh1 chQu ngay nAn dj ch" quan nh(ng h%u qu#
+!i rt +Bn. ghi*u tr()ng h8p +&u g&y h6ng ,ct
S @s $;ng $o ng()i
gguyAn nh&n do c1 r!n n5t tr tr(Bc hay do ,i $%t ,6ng g&y kpt $o kh7 h3
giea $ b0 t +, $s . @' chuyn ng $Bi $%n tc rt cao nAn khi bcn $o
ng()i g&y chn th(Png nguy hi,. _ c1 nhi*u tr()ng h8p $s g&y cht ng()i
S Zu0t ng1n $o tay
bhi ,i $Q trF tay c>, $%t ,i g>n i, ,i khi ,i 4P \ ng1n tay ch!, $o
g&y ,Dn $pt ng1n tay ch#y ,u
* Nguyn tc an ton !hi "# $%ng my mi
bhi +cp ,i
_ ,i tr(Bc khi +cp ph#i (8c #, b#o nghiA, ngt $* $%n chuyn $ b#o
qu#n kh-ng (8c ch2ng +An nhau hay nghiAng trnh $s hay r!n n5t
. bhi ,ang ra +cp ph#i ki, tra x7, c1 bQ r!n n5t kh-ng @i0c ki, tra (8c
th`c hi0n b[ng ,ct hoc dCng cC chuyAn dng. =t cch ki, tra Pn gi#n + c>,
3 d!ng tr7o +An 4au 1 dng b<a gx nhp $o ngh7 ting kAu phn on x7,
c1 bQ r!n n5t kh-ng nu ting kAu nh( ki, +o!i + (8c. Tuy nhiAn ph(Png php
ki, tra ny chFnh xc kh-ng cao $ phC thuc $ kinh nghi0, rt nhi*u
bhi +cp c>n #, b#o chcc chcn 2ng t&, $Bi trCc ,y cao kh-ng g&y
cho bQ r!n n5t. ]au khi +cp c>n ki, tra $ i*u chEnh c&n b[ng c"a .
IJ
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
]au khi +cp xong c>n cho quay $Bi $%n tc cao trong th)i gian tr o n N
ph<t x7, c1 hi0n t(8ng khc th()ng kh-ng gu kh-ng c1 coi nh( #, b#o yAu
c>u nu c1 ph#i x7, x:t +!i t', ra nguyAn nh&n chEnh +!i cho <ng
@6 ch7 chcn c"a ,i ph#i thit k 4ao cho n1 c1 th ng;n chn kh-ng cho
,i khi $s bcn ra ngoi. bh7 h3 giea $ $6 ch7 chcn n[, trong kho#ng IO m
IN,,. ^hi*u dy $%t +i0u +, $6 ch7 chcn kh-ng (8c ,6ng $ ph#i th7o tiAu chu9n
(ng )*+ (, $y nh- nh.t c/a v- ch0 chn mi
$\@
6i;9
6C
Di chj
$\n
@Ac
ck@
lC/]m
*8
f>
cQ2
3=
lCCm
non4 :Pnh cQ2 3= Ci lCCm
7G p
1G0
17G p
700
72G p
<00
<2G p
G00
G2G p
HG0
H7G
p7G0
77Gp
12G0
S S1 S S1 S S1 S S1 S S1 S S1 S S1
!2n4
fqo
oN
NO
IOO
INO
}
K
IO
}
K
K
J
J
J
K
K
K
Io
Io
I}
J
J
Io
I}
I}
Io
Io
Io
I}
IJ
IJ
MM
I}
I}
I}
MM
MM
MN
IJ
IJ
IJ
MN
MJ
oM
MM
MM
MM
ThrI
3sc
NO
IOO
INO
L
}
}
L
}
}
}
K
IO
L
}
K
K
IO
IM
}
K
IO
IO
IM
IL
K
IO
IM
IM
IL
I}
IO
IM
IL
IN
I
IJ
Io
IN
I
IK
MO
Mo
I}
IJ
MI
ThrI
3sc
NO
NO
IOO
INO
}.
N
K
}.N

J
II

K
K
IO
IM
IL
IO
IO
II
Io
IN
I
IM
IM
IL
I}
IK
MO
Io
IN
I
IJ
MI
ML
I}
IK
MO
Mo
M
oI
IJ
MI
Mo
ThrI
@VC
D
@hrI
6t hhi
NO
IOO
INO
$
o.
N
L
N
M
M
o
N
}.
N

o.N
L
L
}.
N

J
N
N
}
K
J
II

K
IO
II
Io

K
K
IM
Io
IN
K
K
K
IL
I
IJ
IO
II
IM
ggoi ra c>n +(u \ trong $i0c ch?n ,i ,i ph#i ph h8p $Bi $%t +i0u gia
c-ng. ^h?n ,i kh-ng <ng g&y ra 5ng 4ut nhi0t +Bn d{n n $s ,i. n1c ,3
c"a $6 ch7 chcn ch?n 4ao cho nh6 nht h!n ch kh# n;ng g&y tai n!n khi $s
bhi 4R dCng
Tr(Bc khi ,i ph#i c1 kFnh b#o h * phDng bCi bcn $o ,ct $ th`c hi0n
,t 4 quy Qnh an ton 4auf
S bi, tra kh7 h3 giea $ b0 t kh7 h3 kho#ng M,, n o,, + (8c.
MO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bhi ,i kh-ng 5ng i di0n $Bi ,i ph#i 5ng chch 4ang ,t bAn ,i
* phDng khi $s th' gi#, kh# n;ng ,#nh bcn $o ng()i g&y chn th(Png
S Tay c>, $o $%t chcc chcn khi ,i nu $%t ,i n1ng +An th' ph#i +, ngui
b[ng n(Bc 4au 1 ,Bi ,i tip
S T`c t $o $ra ph#i $ kh-ng (8c ,i $o ,t bAn c"a
S bh-ng (8c hai ng()i cng ,i trAn ,t $iAn $' nh( $%y dj x#y ra tai n!n
S bh-ng (8c tC t%p -ng ng()i xung quanh ,y ,i c bi0t 3 h(Bng c1
th $s bcn ra
S bh-ng (8c ,!i $%t c1 b* dy hPn o,,. bhi $%t c1 b* dy nh6 $i0c c>, kh1
chcc chcn dj g&y tut tay $ kpt $o kh7 h3 giea $ b0 t +, $s
S ]au khi ,i xong ph#i tct ,y
dW |n ton trAn ,y t d%p cct cn
* Cc tai nn lao ng thng xuyn xy ra v nguyn nhn
=y t d%p cct cn th()ng c1 tc kh-ng +Bn nh(ng c-ng 4ut ,y rt +Bn.
bhi 4R dCng nu kh-ng c1 bi0n php an ton tt c1 th x#y ra ,t 4 tai n!n nh( 4auf
S ^ct 5t ng1n tay
gguyAn nh&n ch" yu c"a tai n!n ny c1 th do 4` c ,y khi ang i*u chEnh
ph-i ,y ho!t ng +, cho chy cct i xung cct $o ng1n tay hay do thao tc
nh>, +{n $Q trF tay ang 3 nPi nguy hi, cho ,y ho!t ng g&y ,t an ton
S bpp ng1n tay bn tay giea ph-i $ bn ,y Uc1 th + ,t khu-nW
gguyAn nh&n ch" yu + do tay c>, ph-i ngay 3 $Q trF trAn ,t bn ,y khi ,y
+, $i0c ph-i xung g&y kpp tay
S ^un tay $o ,y cn
_&y + d!ng tai n!n x#y ra ch" yu trAn ,y cn nguyAn nh&n do 4P \ kh-ng tu&n
th" quy Qnh an ton $Q trF tay c>, ph-i kh-ng <ng khi ,y +, $i0c k:o th7o tay
$o $ng cn g&y tai n!n
S dPi ph-i $o ch&n
ih-i 4R dCng trAn ,y t d%p cct cn th()ng + ph-i d!ng t, c1 kFch th(Bc
+Bn c2ng k*nh nAn rt dj rPi $o ch&n g&y tai n!n
ggoi cc tai n!n k trAn trong ,t 4 tr()ng h8p khi $%t gia c-ng 3 d!ng n1ng
Ugia c-ng n1ngW c1 th x#y ra tai n!n b6ng
MI
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
* Nguyn tc an ton !hi "# $%ng my t1 $2' ct1 cn
Tr cc tai n!n th()ng x#y ra nh( n1i 3 trAn ,5c th(Png t%t trong ,/i
tr()ng h8p khc nhau tr nhp n nng th%, chF gay tR $ong. @' $%y khi 4R dCng
,y c>n tu&n th" ,t 4 quy Qnh $* an ton nh( 4auf
S ih#i c1 >y " trang bQ an ton +ao ng khi 4R dCng ,yf
ggoi qu>n o b#o h +ao ng cDn c1 ,t 4 trang bQ an ton khc. ^hng h!n
khi 4R dCng ,y cct * phDng rPi $%t nng $o ch&n th' trang bQ an ton +ao ng cDn
+ +o!i giy b[ng da c5ng hay khi 4R dCng ,y cn n1ng c>n c1 qu>n o b[ng 48i
a,i;ng cch nhi0tX
S =y ph#i c1 cP cu an ton f
^P cu an ton trong trng ,y (8c trang bQ tr tr(Bc nh(ng trong qu tr'nh 4R
dCng ng()i th8 ph#i th()ng xuyAn ki, tra trnh t'nh tr!ng cP cu bQ ,t tc dCng
g&y h%u qu# nghiA, tr?ng cho ng()i $ ,y
S bh-ng dng tay tr`c tip +y 4#n ph9, tr trong +Dng khu-n t d%p
bhi 4R dCng tay +y tr`c tip 4#n ph9, rt dj x#y ra tai n!n cha t d%p ho!t
ng bt ng) g&y tai n!n nh( tr'nh by 3 trAn. @' $%y cch tt nht + 4R dCng k',
gp hay qu7 ,1c +y 4#n ph9,
bhi +, $i0c trAn ,y d%p cct c>n ch< \ $Q trF tay c>, ph-i 4ao cho ph h8p 4au
khi ph-i chuyn ra $Q trF thFch h8p 4ao cho kh-ng bQ kpt tay giea ph-i $ bn ,y
$ $Q trF ch&n 5ng trnh kh-ng cho 4#n ph9, khi cct 5t rPi $o ch&n
S bhi 4R dCng ,y cn * phDng tay bQ cun th7o ph-i $o ,y th' ph#i +u-n
+u-n ch< \ $o $Q trF qu# cn +, $i0c kh-ng 4R dCng g;ng tay c>, tr`c tip $o ph-i
$' nh( $%y g;ng tay dj ,cc $o ph-i $ bQ c<-n $o ,y g&y nguy hi,. Tt nht +
4R dCng k', cp ph-i hoc c1 thanh chcn an ton
bho#ng cch tr thanh chcn n qu# cn +Bn hPn chi*u di cnh tay nh( $%y trong
tr()ng h8p nu 4P \ th' tay cVng kh-ng th (a $o $ng qu# cn +, $i0c
ggoi ra khi 4R dCng ,y c>n +, tt c-ng tc ki, tra ,y $ cP cu an ton
tr(Bc khi 4R dCng phDng trnh cc kh# n;ng x#y ra 4` c g&y ,t an ton
7W |n ton trAn ,y bu
* Cc tai nn lao ng thng xuyn xy ra v nguyn nhn
MM
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
=y b<a dng t!o ra +`c %p +An chi tit +, cho chi tit bin d!ng th7o yAu c>u.
^-ng 4ut c"a ,y +Bn +`c $a %p ,!nh. bhi 4R dCng ,y nu kh-ng #, b#o
nguyAn tcc an ton 4w c1 th g&y ra cc tai n!n 4auf
S =#nh ki, +o!i bcn $o ng()i
bhi b<a tc ng $o $%t $Bi +`c +Bn $ t ngt cc ,ing hay thanh ki, +o!i c1
th bcn ra g&y chn th(Png cho nheng ng()i xung quanh. zo nhi0t khi rn cao nAn
ng()i g&y chn th(Png th' cDn g&y b6ng $t th(Png rt +&u +nh.
S @;ng dCng cC c>, tay $o ng()i
zCng cC c>, tay nh( k', ,Vi t ch!, chtX nu kh-ng c>, chcc chcn <ng
thao tc khi b<a tc ng $o ph-i do +`c tc dCng t ngt g&y +`c rung +, $;ng
dCng cC ra g&y nguy hi, cho ng()i xung quanh
S dPi $%t n1ng $o ch&n g&n chn th(Png $ b6ngf
bhi +y ph-i tr +D nung ra hay khi rn xong ,ang ph-i ra ngoi do $%t nng nu
kh-ng c>, chcc chcn c1 th bQ rPi $o ch&n g&y chn th(Png $ b6ng
* Nguyn tc an ton !hi "# $%ng my 34a
_ #, b#o an ton khi +, $i0c trAn ,y b<a ngoi $i0c ki, tra h0 thng an
ton ph#i tu&n th7o ,t 4 nguyAn tcc 4auf
S ih#i c1 trang bQ b#o h +ao ng >y "
Trang bQ b#o h +ao ng bao g2, qu>n o giy g;ng tayX nheng trang bQ ny
nh[, h!n ch ,5c g&y nguy hi,
S ih#i c1 >y " dCng cC <ng tiAu chu9n
zCng cC 4R dCng nu kh-ng >y " hay kh-ng <ng tiAu chu9n th' 4w h!n ch kh#
n;ng tc dCng c"a n1 i*u 1 c1 th + ,t trong nheng nguyAn nh&n tr`c tip g&y
nAn tai n!n +ao ng. ^hng h!n nh( k', kpp ph-i nh6 4R dCng kpp $%t +Bn kh# n;ng
chcc chcn kh-ng c1 khi c1 +`c tc dCng 4w +, cho $%t kh-ng an Qnh $%t c1 th $;ng
ra kh6i ,t 7 g&y tai n!n
S T, 4!ch $%t tr(Bc khi rn trAn ,y
@%t 4au khi +y ra kh6i +D nung th()ng c1 ,t +Bp chy ph#i +, 4!ch 4P b +Bp
ny tr5Pc khi rn b3i $' khi c1 +`c tc dCng +Bp ki, +o!i ny 4w bcn ra xung quanh
g&y b6ng cho ng()i +, $i0c 3 khu $`c 1
S T, 4!ch ,t 7 tr(Bc khi rn
Mo
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
=t +, $i0c c"a 7 ph#i (8c +, 4!ch c bi0t kh-ng dFnh d>u ,s $' dj +,
tr(8t $%t trong qu tr'nh rn
ggoi ra c>n ch< \ kh-ng rn $%t qu ,6ng kh-ng cho >u b<a nh tr`c tip
+An ,t 7 $' nh( $%y dj g&y h6ng ,y $ c1 th g&y 4` c ,t an ton
2.2 'N T()N Ta(N! NH#N! TaN! Hu^ vC *I1T
2.2.1 'n @on 3Ai Dwi @hi?@ Sg chg9 =I 6xc
aW =t 4 khi ni0, cP b#n
I. Thit bQ chQu p +`c
Thit bQ chQu p +`c + cc thit bQ dng tin hnh cc qu tr'nh nhi0t h?c h1a
h?c 4inh h?c cVng nh( b#o qu#n $%n chuynX cc ,-i cht 3 tr!ng thi c1 p
4ut nh( khF n:n khF h1a +6ngX Thit bQ p +`c g2, nhi*u +o!i khc nhau $ c1 tAn
g?i riAng $F dC b'nh khF n2i hPi ,y n:n khF thng ch5a b'nh hp chai ()ng ng
d{n khF ()ng ng d{n cht +6ngXW Trong th`c t 4#n xut c-ng nghi0p th()ng gp
cc +o!i nh( n2i hPi chai oxy b'nh khF axAty+7n thng hp ()ng ng d{n khFX _c
i, chung nht c"a cc thit bQ chQu p +`c + p 4ut bAn trong rt +Bn nAn kh# n;ng
chQu p +`c c"a cc chi tit Di h6i rt cao quy tr'nh $%n hnh 4R dCng nghiA, ngt $'
nu x#y ra 4` c th()ng g&y ra na $ chy nguy hi, Ukhi ni0, $* chy nai 4w
(8c tr'nh by cC th trong ch(Png qW
M. ^ch ph&n +o!i thit bQ chQu p +`c
@i0c ph&n +o!i thit bQ chQu p +`c trAn quan i, an ton qua 1 ng()i ta ph&n ra
thnh cc +o!if
S ~! p
S Trung p
S ^ao p
S ]iAu p
@i0c ph&n chia th7o p 4ut +, $i0c c"a ,-i cht i $Bi cc +o!i khc nhau +
khc nhau $* gi#i p. @F dCf
_i $Bi thit bQ 4inh khF axAty+7n th'f
~! pf bhi thit bQ c1 p 4ut O.I an ton
Trung pf khi thit bQ c1 p 4ut tr O.I at n I.N at
ML
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
^ao pf khi thit bQ c1 p 4ut I.Nat
_i $Bi thit bQ oxy th'f
To!i h! p khi c1 p 4ut I}at
To!i trung p khi c1 p 4ut tr I}at n }Lat
To!i cao p c1 p 4ut }Lat
ThrPng chE c1 cc thit bQ chQu p +`c c Qnh ,Bi c1 kh# n;ng chiC p +`c +Bn
U4iAu pW cDn cc thit bQ p +`c c1 th $%n chuvAn i nPi khc hay 3 tr`c tip nPi 4R
dCng ,-i cht p +`c th' chE c1 3 +o!i cao p tr3 xun
bW gheng yu t nguy hi, c tr(ng c"a thit bQ chQu p +`c
_i $Bi thit bQ chQu p +`c th()ng c1 ,t 4 yu t c tr(ng
I. gguy cP na
Thit bQ chQu p +`c +, $i0c trong i*u ki0n p 4ut bAn trong +Bn hPn p 4ut bAn
ngoi rt nhi*u do 1 giea ch<ng c1 xu h(Bng c&n b[ng p 4ut gi#i ph1ng n;ng
+(8ng khi i*u ki0n cho ph:p U nh( b*n c"a thit bQ kh-ng #, b#o nhi0t cao +
p 4ut bAn trong thit bQ t;ng +An $a ch!, ,!nhXW. ]` gi#i ph1ng n;ng +(8ng d{n
c&n b[ng p 4ut dijn ra d5Pi d!ng cc $C na. ~i0n t(8ng na thit bQ chQu p +`c chE
Pn thu>n + na $%t +F nh(ng cVng c1 khi + 4` kt h8p giea hai hi0n t(8ng na ho h?c
$ na $%t +F x#y ra +iAn tip trong kho#ng th)i gian ngcn U$F dC b'nh oxy khi 4R dCng
hn do ng?n +Ra hn chy qut $* +, chy -xy 4` chy na h1a h?c 1 +, p 4ut
trong b'nh t;ng +An t ngt $(8t qu kh# n;ng chQu +`c c"a thit bQ d{n n na b'nh
ch5a g?i + na $%t +FW
ga $%t +F + hi0n t(8ng ph h"y thit bQ c&n b[ng p 4ut giea bAn trong $ ngoi
khi p 4ut ,-i cht trong thit bQ $(8t qu trQ 4 cho ph:p (8c tFnh tr(Bc. gguyAn
nh&n c1 th do ch?n 4ai $%t +i0u ch t!o thit bQ c1 th do +o ho do bQ ;n ,Dn hay
do hi0n t(8ng gia t;ng p 4ut do ,t cP cu no 1 bQ ,t tc dCngX , ta c1 th
nAu ra d(Bi &yf
S hp 4ut t;ng kh-ng ki, 4ot (8c do $an an ton kh-ng cDn tc dCng
S T
O
t;ng do bQ t n1ng qu ,5c do b5c x! nhi0t X +, t;ng p bAn trong.
gguyAn nh&n ta ch5c
MN
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
_1 + nguyAn nh&n +iAn quan n ta ch5c ho!t ng 4R dCng thit bQ chQu p +`c
n tr'nh hiu bit c"a con ng()i trong qu tr'nh khai thc 4R dCng thit bQ . ]` ho!t
ng an ton c"a thit bQ phC thuc $o 4` hon thi0n c"a ,y ,1c nh(ng ch" yu ${n
d`a $o tr'nh c"a ng()i $%n hnh $ \ th5c ta ch5c c"a ng()i qu#n +F. kiu hi0n
c"a $n * ny bao g2,f
gg()i qu#n +F thiu quan t&, n $n * an ton trong khai thc 4R dCng thit bQ
chQu p +`c. T'nh tr!ng qu#n +F thit bQ +6ng +o kh-ng tu&n th" nguyAn tcc kh-ng c1
h2 4P kt thu%t $* thit bQ nAn nhi*u khi thit bQ qu th)i h!n 4R dCng hay ch(a ;ng
ki, ${n (a $o ho!t ng + ,t trong nheng nguyAn nh&n chFnh d{n n 4` c x#y
ra
Tr'nh $%n hnh c"a ng()i 4R dCng thit bQ yu thao tc 4ai nh>, +{n + nguyAn
nh&n tr`c tip g&y nAn 4` c. ~ay do \ th5c trch nhi0, b#o qu#n gie g'n kh-ng tt
+, cho thit bQ xung cp tr(Bc th)i h!n th7o quy Qnh c bi0t + cP cu an ton ,t
tc dCng tr(Bc
M. gheng bi0n php phDng ngra 4` c
_ ng;n chn 4` c x#y ra trong qu tr'nh thit k thit bQ khai thc 4R dCng thit
bQ c>n c1 cc bi0n php 4auf
* (i&n 'h' !5 thu2t
S bhi thit k kt thu%t
^c gi#i php kt thu%t an ton cho thit bQ chQu p +`c th()ng (8c x7, x:t ngay
tr kh&u >u tiAn 1 +f thit k ch t!o. ^c gi#i php 1 bao g2, tr $i0c ch?n +`a
kt cu tFnh b*n gEai php c-ng ngh0 hay gia c-ng ch t!o.
=Cc tiAu chFnh c"a kh&u thit k ch t!o + #, b#o kh# n;ng +, $i0c +&u di +o!i
trr cc kh# n;ng h'nh thnh nguy cP g&y 4` c
Th`c hi0n ch ki, nghi0, d` phDng. _&y + c-ng $i0c tin hnh th()ng
xuyAn th7o Qnh k' $ ph#i (8c coi tr?ng ,t cch <ng ,5c. @i0c ki, tra kh-ng
nheng c1 tc dCng +o!i b6 cc cP cu thit bQ kh-ng #, b#o , cDn ,ang tFnh gio
dCc \ th5c trch nhi0, trong c-ng tc qu#n +F 4R dCng $ b#o qu#n thit bQ. ^h
ki, nghi0, d` phDng bao g2,f
bi, tra x7, x:t bAn trong bAn ngoi thit bQ xc Qnh t'nh tr!ng kt thu%t
pht hi0n nheng h( h6ng khuyt t%t +o!i b6 ngay hay 4Ra chea thay thX
M}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
ThR nghi0, kFn c"a thit bQ trnh x' h3 ,-i cht bAn trong b[ng cch 4R
dCng khF n:n
ThR nghi0, b*n b[ng p +`c cht +6ng xc Qnh kh# n;ng chQu +`c c"a
thit bQ
bi, tra xc Qnh chi*u dy c"a thit bQ Uc bi0t i $Bi cc thit bQ qua 4R
dCng nhi*u +>n ki, tra cc khuyt t%t
^-ng $i0c ki, tra kh, nghi0, (8c p dCng ngay khi thit bQ ,Bi ch t!o ra
4au khi 4Ra chea +Bn. Tin hnh ,t cch th()ng xuyAn th7o Qnh k' hoc bt th()ng
tu th7o tFnh cht 4R dCng hoc ,5c nguy hi, c"a thit bQ 1 khi c1 4` c
S ]Ra chea d` phDng
^-ng tc 4Ra chea d` phDng c1 \ nghta rt quan tr?ng i $Bi ho!t ng an ton
c"a thit bQ 4Ra chea kQp th)i 4w g1p ph>n ng k $o $i0c +, gi#, 4` c t;ng tuai
th? c"a thit bQ
S ^-ng tc 4Ra chea thit bQ p +`c bao g2,f
]Ra chea 4` c khcc phCc nheng h( h6ng nh6 x#y ra trong qu tr'nh $%n hnh
4R dCng
]Ra chea Qnh k' bao g2, 4Ra chea $ra $ +Bn nh[, thay th trng ph>n hoc ton
b thit bQ kh-ng cDn kh# n;ng +, $i0c an ton
* (i&n 'h' v, t6 ch7c
gh( tr'nh by 3 trAn c-ng tc ta ch5c qu#n +F 4R dCng thit bQ c1 nhi*u +iAn
quan n nguyAn nh&n x#y ra 4` c g&y tai n!n +ao ng. @' $%y ng;n ngra $ h!n
ch 4` c x#y ra th' c>n th`c hi0n ,t 4 bi0n php 4auf
Zu#n +F thit bQ th7o cc quy Qnh trong ti +i0u chu9n quy ph!, nh( c-ng tc ghi
ch:p qu tr'nh 4R dCng ch ;ng ki, ch b#o qu#n quy tr'nh $%n chuvAnX
_2ng th)i quy Qnh rx trch nhi0, giea ng()i q"an +F $ ng()i $%n hnh nh[, trnh
t'nh tr!ng $- trch nhi0, k:, \ th5c
_o t!o hun +uy0n ng()i $%n hnh. Th7o 4 +i0u thng kA KO 4` c thit bQ chQu
p +`c x#y ra + do ng()i $%n hnh xR +F kh-ng <ng hoc $i ph!, quy tr'nh $%n hnh.
_i*u 1 cho thy $i0c o t!o hun +uy0n gi<p ng()i $%n hnh hiu bit ,t cch
thu o $* chuyAn ,-n $* kt thu%t an ton nc, $eng cc thao tc $%n hnh $ cch
xR +F khi c1 4` c x#y ra. Tuy0t i kh-ng nheng ng()i ch(a (8c o t!o hun
+uy0n $o $%n hnh 4R dCng thit bQ chQu p +`c
M
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
q&y d`ng cc ti +i0u kt thu%t. ^c tiAu chu9n quy ph!, h(Bng d{n $%n hnh +
ph(Png ti0n gi<p cho $i0c q"an +F kt thu%t khai thc thit bQ ,t cch hi0u qu# $ an
ton. ~0 thng ti +i0u bao g2,f
* Cc tiu chu8n v, 3,n 1 !h n9ng ch:u ' l;c c/a thi<t 3:
* Cc =uy tr>nh v2n hnh thi<t 3:
* ?@ l:ch thi<t 3:
_c bi0t + thit bQ quan tr?ng c>n ghi ch:p >y " ngy 4#n xut nPi 4#n xut 4
+>n 4R dCng 4Ra chea thay th b ph%n no kao gi) Zua 1 ng()i q"an +F
th7o dxi th`c hi0n cc quy Qnh $* an ton ,t cch chFnh xc.
cW gheng yAu c>u $* an ton i $Bi thit bQ chQu p +`c
I. lAu c>u $* qu#n +F thit bQ
S g2i hPi $ thit bQ chQu p +`c ph#i (8c ;ng kF t!i cc cP quan ki, tra kt
thu%t an ton cP quan 1 c1 trch nhi0, kh, nghi0, thit bQ ngay khi ;ng kF $
th7o Qnh k'. g2i hPi $ thit bQ chQu p +`c khi ;ng ki, ph#i + cc thit bQ c1 " h2
4P th7o quy Qnh trong cc tiAu chu9n quy ph!,. ]auk hi ;ng kF ph#i (8c +%p $ ghi
$o 4a th7o dxi
S bh-ng (8c ph:p (a $o $%n hnh cc n2i hPi $ thit bQ chQu p +`c ch(a
(8c ;ng ki,
S g2i hPi $ thit bQ chQu p +`c ph#i (8c ki, tra Qnh k' th7o quy Qnh. Th`c
t trong nhi*u n;, qua do nhi*u +F do khc nhau ,t 4 Pn $Q 4R dCng thit bQ chQu
p +`c kh-ng +, tt $n * ny. _&y chFnh + ,t trong nheng nguyAn nh&n d{n
n x#y ra 4` c $' thit bQ kh-ng cDn kh# n;ng +, $i0c an ton ${n (a $o 4R dCng
S Trong ,/i cP 43 4#n xut *u ph#i c1 b ph%n thanh tra an ton. k ph%n ny
c1 quy*n 'nh chE ho!t ng c"a n2i hPi $ thit bQ chQu p +`c khi pht hi0n thy
nheng trCc trc h( h6ng c"a thit bQ tr`c tip 7 do! $ g&y 4` c an ton +ao ng
2ng th)i c1 trch nhi0, nhcc nh3 hay ph#n nh $Bi cp trAn $* thi cch th5c
th`c hi0n nguyAn tcc an ton c"a ng()i 4R dCng $%n hnh nh[, ,Cc Fch ng;n ngra
4` c x#y ra do thiu \ th5c c"a ng()i $%n hnh
M. lAu c>u i $Bi thit k +cp t $ 4Ra chea
* Au cBu i vCi thi<t !<
S @i0c thit k ch?n +`a kt cu c"a thit bQ ph#i xut pht tr c tFnh c"a ,-i
cht c-ng tc c"a qu tr'nh ho!t ng c"a thit bQ
MK
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bt cu c"a thit bQ ph#i #, b#o $eng chcc an Qnh thao tc thu%n ti0n
tho +cp dj dj ki, tra $ quan tr?ng nht + ph#i " tin c%y. Trnh t'nh tr!ng kt
cu qu c2ng k*nh ph5c t!p nh(ng tin c%y kh-ng cao ng(8c +!i cVng kh-ng (8c
ph:p Pn gi#n ho qu ,5c +o!i b6 cc cP cu , th7o c#, tFnh cho + kh-ng c>n
thit. kt k' thit bQ no cVng (8c thit k >y " th7o tiAu chu9n quy ph!, (8c
ban hnh
S @%t +i0u 4R dCng ch t!o kt cu c"a thit bQ ph#i #, b#o b*n cP h?c h1a h?c
nhi0t h?c. _c bi0t c>n ch< \ n h0 4 an ton chung. ~0 4 an ton c"a thit bQ phC
thuc $o ,5c $ tFnh cht nguy hi, c"a thit bQ
* Au cBu l' Dt
S bhi tin hnh +cp t ph#i tu&n th" th7o thit k kh-ng (8c t` \ thay ai c#i
tin hay $5t b6 cc b ph%n chi tit c"a thit bQ. Trong qu tr'nh +cp t nu c1 $n *
pht 4inh hay nh%n thy c>n thay ai cho ph h8p th' ph#i bo +!i cho b ph%n thit k
tFnh ton thay ai +!i
S _#, b#o kFch th(Bc kho#ng cch giea cc thit bQ $Bi nhau giea thit bQ $Bi
b ph%n ,y xung quanh giea thit bQ $Bi t()ng x&y $ cc kt cu khc th7o thit k
S bi, tra cc b ph%n $ chi tit tr(Bc khi +cp t. Trong khi +cp t nu c1 chi
tit kh-ng #, b#o th' ph#i thay th ngay U$F dC bu +-ng hay inh c bQ ,Dn r7nW
S ]au khi +cp t c>n $%n hnh 4R dCng thR 4au 1 ki, tra cc th-ng 4 kt thu%t
* Au cBu v, "#a chEa
S @i0c 4Ra chea thit bQ chQu p +`c chE (8c ph:p tin hnh 3 nheng nPi c1 >y
" i*u ki0n $* con ng()i U th8 4Ra chea (8c o t!oW ,y ,1c thit bQ c-ng
ngh0 4Ra chea thit bQ $ dCng cC ki, tra #, nhi0,. ^c cP 43 1 ph#i th`c hi0n
<ng th7o quy Qnh $ ph#i (8c cp th9, quy*n cho ph:p
S bhi tin hnh 4Ra chea c>n #, b#o r[ng p 4ut ,-i cht bAn trong #,
b#o an ton . Trong tr()ng h8p p 4ut bAn trong cDn +Bn ,5c nguy hi, cao th'
c>n ph#i +%p k ho!ch quy tr'nh 4Ra chea tE ,E c1 \ kin thng nht c"a nhi*u ng()i
$ cp +nh !o 4au 1 ,Bi tin hnh #, b#o an ton
S bhi tin hnh cc c-ng $i0c 4Ra chea +iAn quan n hn th' ph#i do th8 hn c1
b[ng hn p +`c tin hnh $ 4au khi hn ph#i ki, tra nh gi ,i hn th7o cc tiAu
chu9n quy ph!,
o. lAu c>u i $Bi cc c-ng tc ki, tra $ dCng cC ki, tra
MJ
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
^-ng tc ki, tra ph#i (8c tin hnh th()ng xuyAn $ kh-ng chE do cP quan
ch5c n;ng cc cp th`c hi0n , c# cn b qu#n +F cP 43 cVng ph#i tin hnh ki, tra
@i0c ki, tra (8c tin hnh ,t cch th()ng xuyAn +iAn tCc xc Qnh kh#
n;ng +, $i0c an ton c"a thit bQ p +`c. Zua 1 +o!i b6 hay tin hnh 4Ra chea b
ph%n chi tit h( h6ng nh[, ,Cc Fch #, b#o an ton. _2ng th)i th-ng qua ki, tra
thanh tra pht hi0n ra cc 4ai 41t trong qu tr'nh th`c hi0n 4R dCng thit bQ p +`c $o
4#n x<&t qu tr'nh chuyAn ch3 b#o qu#n thit bQ. ggoi ra c-ng tc ki, tra cDn c1 \
nghta thit th`c + gio dCc n&ng cao \ th5c trch nhi0, c"a tt c# ,?i ng()i i $Bi
$n * an ton c"a thit bQ p +`c
bhi ki, tra ph#i c1 thit bQ dCng cC ki, tra chFnh xc tin c%y cao. zCng cC
ki, tra o +()ng g2, c1f
zCng cC o p 4ut o ch&n kh-ng
zCng cC o nhi0t
zCng cC o ,5c U ,5c cht +6ng ,5c nguyAn +i0uXW o +(u +(8ng
zCng cC o $ ki, tra bin d!ng o tc ng c"a nhi0t $ p 4ut
gheng dCng cC ny ph#i c1 >y " 3 nheng nPi tin hnh ki, tra U nPi ;ng
ki,W. =t 4 +o!i dCng cC (8c trang bQ cho cP 43 c1 thit bQ nh( n-' hPi b'nh p
4ut nPi 4#n xut U $F dC nPi n!p oxy n!p gaXW gi<p ng()i $%n hnh th7o dxi cc
th-ng 4 +, $i0c c"a thit bQ nh[, +o!i trr nheng thay ai c1 kh# n;ng g&y ra 4` c
^c thit bQ dCng cC ki, tra o +()ng i $Bi trng d!ng thit bQ + khc nhau $*
kiu cch ch"ng +o!i $ 4 +(8ng. _ th`c hi0n ch5c n;ng cc thit bQ dCng cC ki,
tra $ c-ng tc ki, tra ph#i tho# ,n ,t 4 yAu c>u 4auf
^1 cp chFnh xc ph h8p. Th7o quy ph!, $ cc tiAu chu9n th' cp chFnh xc
c"a dCng cC ki, tra o +()ng dng cho thit bQ 4#n xut tr I.N n M.N
^1 thang o ph h8p
^1 kh# n;ng ki, tra 4` ho!t ng cVng nh( chFnh xc cc 4 chE
_ quan 4t
ih h8p $Bi ,-i cht c>n ki, tra. bh-ng (8c 4R dCng +{n +n cc +o!i dCng
cC cho cc +o!i ,-i cht khc nhau.
bh-ng 4R dCng cc +o!i dCng cC qu h!n ki, chu9n nu qu h!n ,
cDn 4R dCng th' th-ng 4 ki, tra k:, chFnh xc
oO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
bh-ng (8c 4R dCng dCng cC ki, tra h( h6ng
L. lAu c>u i $Bi cP cu an ton
^P cu an ton + ph(Png ti0n b#o $0 bct buc i $Bi n2i hPi $ thit bQ chQu p
+`c . g1 #, b#o cho kh-ng bQ ph huv khi p 4ut $ nhi0t c"a ,-i cht $(8t qu
giBi h!n cho ph:p
^P cu an ton c1 nhi*u +o!i ho!t ng th7o nguyAn +F khc nhau nh(f tc ng
tr`c tip gin tip $an ,ng ng;nX =/i +o!i c1 tFnh cht tc ng khc nhau. _
#, b#o kh# n;ng b#o $0 chng na $s thit bQ cP cu an ton ph#i th6a ,n yAu c>u
cP b#n 4auf
S _#, b#o tin c%y khi ho!t ng
S _!t chFnh xc th7o yAu c>u. _ chFnh xc kh-ng thay ai hay thay ai kh-ng
ng k khi nhi0t p 4ut xung quanh thay ai U $F dC khi nhi0t thay ai $%t +i0u
+, chi tit c"a cP cu an ton bQ thay ai 4` gin n3 c"a $%t +i0u +, cho chFnh
xc c"a cP cu k:,W
S _#, b#o kh# n;ng th-ng thot t5c kh# n;ng gi#i ph1ng ,-i cht qua tit di0n
$an khi p 4ut trong thit bQ $(8t giBi h!n cho ph:p
S _#, b#o kFn khFt
S bh-ng g&y nguy hi, khi tc ng
Tuy nhiAn khi 4R dCng cP cu an ton c>n tu&n th7o nheng quy Qnh cC th nh(f
bh-ng 4R dCng cP cu an ton khi ch(a qua ki, Qnh
ih#i th()ng xuyAn ki, tra kh# n;ng ho!t ng c"a cP cu thay th chi tit
cP cu an ton ,t cch kQp th)i
bh-ng 4R dCng cP cu an ton ,t cch tu ti0n
bhi +cp t cP cu an ton ph#i tuy0t i tu&n th7o quy Qnh c"a quy ph!, hay
thit k
N. lAu c>u i $Bi h0 thng ng d{n chQu p +`c
~0 thng ()ng ng d{n chQu p +`c bao g2, f cc +o!i kh1a $an tit +(u $an ,t
chi*u $Di phC ki0n ()ng ng. ^ht +(8ng c"a cc chi tit phC ki0n c1 \ nghta rt
+Bn trong $i0c #, b#o an ton cho ng()i $ thit bQ. _ #, b#o ,Cc tiAu ny h0
thng ng d{n chQu p +`c ph#i c1 yAu c>u 4auf
S _#, b#o kFn khFt khi 1ng ,3
oI
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bh-ng c1 khuyt t%t r!n n5t r7n kh-ng bQ h( h6ng
S @an ph#i c1 kt cu ph h8p thao tc thu%n ti0n $ an ton
S @an $ phC tng ()ng ng ph#i c1 nhn hi0u rx rng c1 kF hi0u ,Vi tAn chE
chi*u chuvAn ng c"a ,-i cht chi*u xoay $an khi 1ng ,3 $ ph#i (8c thit k
ch t!o th7o tiAu chu9n
@i0c ch?n $an phC tng ()ng ng ph#i (8c c;n c5 $o ,-i cht 4R dCng. TFnh
cht c"a ,-i cht th-ng 4 +, $i0c c"a ,-i cht +(u +(8ng c"a ,-i chtX #nh
h(3ng rt nhi*u n b*n $ kh# n;ng chQu +`c c"a h0 thng. @' $%y khi thit k ch
t!o ph#i tFnh n cc yu t ny
2.2.2 'n @on Dwi @hi?@ Sg ndn4 hF
aW gheng khi ni0, cP b#n
I. ih&n +o!i thit bQ
Thit bQ n&ng + nheng thit bQ dng n&ng h! t#i tr?ng. Th7o T^@g LMLLSK} th'
cc thit bQ n&ng h! bao g2, nheng +o!i chFnh nh( 4auf
* Fy tr%c
T +o!i thit bQ n&ng ho!t ng th7o chu k' dng n&ng chuyn t#i trong kh-ng
gian. =y trCc c1 nhi*u +o!if =y trCc kiu c>n ,y trCc kiu c>u ,y trCc kiu
()ng cpX z(Bi &y giBi thi0u ,t 4 ,y trCc in h'nh
S =y trCc kiu c>nf +, ,y trCc c1 b ph%n ,ang t#i tr7o 3 c>n hoc x7 con di
chuyn th7o c>n. Tu thuc $o cu t!o $o h0 di chuyn cc +o!i ,y ny ph&n
thnhf c>n trCc - t- c>n trCc bnh +p bnh xFch c>n trCc thp c>n trCc ch&n c>n
trCc c-ng x-nX
S =y trCc kiu c>u + ,y c1 b ph%n ,ang t#i trAn c>u c"a x7 con hoc pa+;ng
di chuyn th7o yAu c>u chuyn ng. =y trCc kiu c>u bao g2,f c>u trCc cng trCc
nRa cang trCc
S =y trCc kiu ()ng cp + ,y trCc c1 b ph%n ,ang t#i tr7o trAn x7 con di
chuyn th7o cp c Qnh trAn cc trC s. =y trCc kiu ()ng cp bao g2, f =y trCc
cp $ c>n trCc cp
* G0 ti chy trn ng $y H trn cao
T +o!i thit bQ dng n&ng t#i di chuvAn t#i d?c th7o ()ng ray n ,t i,
khc 4au 1 h! t#i. To!i thit bQ ny 4R dCng rt rng ri trong cc nh ,y cP khF x&y
d`ng bn c#ng c-ng tr()ng x&y d`ng +Bn
oM
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
* Ial9ng
T thit bQ n&ng (8c tr7o $o kt cu c Qnh hoc tr7o $ x7 con. ia+;ng c1 d{n
ng b[ng ng cP i0n (8c g?i + ia+;ng i0n. ia+;ng c1 d{n ng b[ng tay g?i +
ia+;ng th" c-ng. ^C, cP cu chFnh c"a ia+;ng + trCc $Ft c1 kh# n;ng t` h, cao
U kh-ng c1 truy*n ng ng(8c W bin ai +`c +Bn Ugi#, +`c th7o nguyAn +F +8i $* +`c
thi0t ()ng iW nAn c1 th n&ng $%t c1 tr?ng t#i +Bn ,t cch dj dng. ^hFnh nh) c
i, ny , cP cu ia+;ng hi0n nay (8c 4R dCng rng ri
* Ji
T thit bQ dng n&ng h! k:o di. T)i c1 th ho!t ng nh( ,t thit bQ hon
chEnh riAng hoc c1 th 1ng $ai trD + ,t b ph%n c"a thit bQ n&ng khc. ^P cu
d{n ng c"a t)i c1 th b[ng ng cP i0n hay b[ng tay Ug?i + th" c-ngW
* Fy nng
T ,y c1 b ph%n ,ang t#i (8c n&ng h! th7o khung d{n h(Bng 4au 1 chuyn
n ,t t%p kt h>ng ho. =y n&ng th()ng (8c dng n&ng nheng $%t c1 khi
+(8ng +Bn c2ng k*nh nAn dj g&y nguy hi,. ^P cu ny th()ng dng + xFch d{n
ng b[ng chFnh ng cP c"a x7 cP cu ny (8c gcn $o x7 di chuyn.
zo c1 (u i, + tFnh cP ng cao kh# n;ng n&ng t#i tr?ng +Bn nAn ,y n&ng
(8c 4R dCng rt rng ri nht + 3 nheng nPi c>n bc ds hng ho hp c-ngt7nnP
nh( c#ng cc c-ng tr'nh x&y d`ng +cp rp d&y truy*n 4#n xut X tuy nhiAn ,y n&ng
cVng c1 nh(8c i, + chi*u cao n&ng thp tr?ng t&, c"a t#i tr?ng 3 $* ,t phFa nAn
an Qnh kh-ng cao dj g&y +%t ,y n&ng
M. ^c th-ng 4 cP b#n c"a thit bQ n&ng
gh( tr'nh by 3 trAn thit bQ n&ng bao g2, rt nhi*u +o!i nh(ng c tr(ng nht
+ c>n trCc.
^c th-ng 4 cP b#n c"a thit bQ n&ng + nheng th-ng 4 xc Qnh c tFnh $ kFch
th(Bc +`c ng h?c $ tFnh cht +, $i0c c"a thit bQ n&ng. ^c th-ng 4 cP b#n bao
g2,
S Tr?ng t#i Zf tr?ng t#i c"a thit bQ + tr?ng +(8ng cho ph:p +Bn nht c"a t#i (8c
tFnh ton trong i*u ki0n +, $i0c cC th. _i $Bi cc thit bQ n&ng nh(f ,y trCc kiu
c>u ,y trCc kiu ()ng cp ia+;ng t)i ,y n&ng th' t#i tr?ng c"a ch<ng kh-ng
thay ai. =t 4 +o!i khc nh( ,y trCc kiu c>n c>n c9u th' t#i tr?ng bin ai th7o
t>, $Bi 5ng $Bi ,/i t>, $Bi c1 tr?ng t#i t(Png 5ng t>, $Bi cng ngcn th' tr?ng t#i
cng +Bn $ ng(8c +!i
oo
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S T>, $Bi +f + kho#ng cch tr trCc quay c"a ph>n quay n trCc quay c"a ,1c t#i
S =-,7n t#i =f ,-,7n t#i + tFch 4 giea tr?ng t#i $ t>, $Bi t(Png 5ng. $' th
khi ni0, ny chE c1 3 ,y trCc kiu c>n
S _ di c>n Tf + kho#ng cch giea t&, c"a cc c>n $ cc rDng r?c 3 >u c>n
S _ cao n&ng ,1c ~f + kho#ng cch tFnh tr ()ng ,5c thit bQ n&ng xung t&,
c"a ,1c
S @%n tc n&ng h! @f + $%n tc di chuvAn th7o ph(Png thng 5ng c"a $%t n&ng
S @%n tc quay nf + $%n tc quay trong ,t ph<t c"a ph>n quay Uth()ng + tang
qun cpW
^c th-ng 4 cP b#n c"a thit bQ n&ng +iAn quan ,%t thit n nhau $ +iAn quan
n an ton +, $i0c c"a thit bQ n&ng U^hng h!n khi t#i tr?ng Z +Bn th' chi*u di
t>, $Bi ph#i ngcn tc n&ng nh6 $ ng(8c +!iW. @' $%y i $Bi ,/i thit bQ n&ng
khi 4R dCng c>n nc, chcc cc th-ng 4 cP b#n ny c1 nh( th ,Bi ng;n (8c 4` c
nh( 5t cp cong c>nX x#y ra
o. _ an Qnh c"a thit bQ n&ng
* Khi ni&m
_ an Qnh c"a thit bQ n&ng + kh# n;ng #, b#o c&n b[ng $ chng +%t c"a thit
bQ n&ng. =5c an Qnh c"a thit bQ n&ng (8c xc Qnh b[ng tE 4 giea ,-,7n chng
+%t = c+ $ ,-,7n +%t = +
= c+ = + b + h0 4 an Qnh
b
=5c an Qnh c"a thit bQ n&ng +u-n +u-n thay ai th7o $Q trF c"a c>n t>, $Bi t#i
tr?ng ,t b[ng t c>n trCcX
_ an Qnh c"a c>n trCc ph#i #, b#o trong ,?i ,-i tr()ng $ ,?i i*u ki0n
nghta + c# tr()ng h8p xu nht +<c n&ng t#i tr?ng 3 t>, +Bn nht $ c>n trCc n[,
$u-ng g1c $Bi trCc d?c c"a c>n trCc c>n trCc cVng kh-ng bQ a $* phFa t#i $ khi cp
gi1 +Bn nht cVng kh-ng g&y a c>n trCc
_ #, b#o (8c yAu c>u trAn c>n trCc th()ng (8c trang bQ cc thit bQ an Qnh
nh(f an tr?ng i tr?ng i tr?ng c>n trCc ch&n chng phC d&y n:oX
* Nguyn nhn v 3i&n 'h' 'hLng ngMa "; m.t 6n :nh c/a cBn tr%c
~i0n t(8ng ,t an Qnh c"a c>n trCc th()ng do cc nguyAn nh&n 4auf
oL
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S Zu t#i 3 t>, t(Png 5ngf +`c do tr?ng +(8ng $%t n&ng 4inh ra khi n&ng $%t
g&y ,-,7n +%t = + x +. ^hi*u di t>, $Bi cng +Bn th' ,-,7n +%t cng +Bn trong
khi ,-,7n chng +%t = c+ +!i kh-ng ai do 1 g&y ra ,t an Qnh c"a c>n trCc
ki0n php phDng ngra
Trang bQ b ph%n khng ch qu t#i b ph%n ny dng ngct t` ng cP cu
n&ng khi tr?ng t#i $(8t qu giBi h!n IIO. Thit bQ ny dj h( h6ng nAn c>n ch< \
ki, tra th()ng xuyAn
^ung cp danh ,Cc cc t#i $ tr?ng +(8ng c"a ch<ng
bhi ch(a rx tr?ng +(8ng c"a t#i th' ph#i xc Qnh rx r2i ,Bi n&ng
g&ng nheng t#i g>n b[ng tr?ng t#i cho ph:p th' ph#i nhc thR +An IOO,, r2i
,Bi n&ng tip
@%n tc n&ng h! quay qu +Bn hoc phanh t ngtf khi nghiAn c5u ,-n cP h?c ta
bit r[ngf $%n tc chuyn ng c"a $%t +iAn quan n +Bn c"a +`c tc dCng hay
n1i cch khc tc n&ng $%t cng cao th' +`c do tr?ng +(8ng $%t n&ng 4inh ra khi
n&ng cng +Bn. =t khc khi phanh $%t t ngt khi quay $%t $Bi tc cao 4w t!o ra
+`c qun tFnh +Bn g&y ,t an Qnh c>n trCc n1i chung $ ,y trCc n1i riAng
k0n php phDng ngra
_i $Bi $%t n&ng c1 tr?ng +(8ng +Bn khi n&ng $%t c>n n&ng ,t cch tr tr ch%,
trnh n&ng h! ,t cch t ngt $Bi $%n tc +Bn $' qun tFnh +Bn 4w g&y ra ,-,7n +%t
+, ,t an Qnh c>n trCc
S zo ch&n chngf ch&n chng c>n trCc c1 tc dCng +, t;ng 4` an Qnh c"a c>n
trC khi c1 +`c n&ng t#i tr?ng +, cho ch&n chng bQ +<n nu +<n kh-ng *u +, ,t
th;ng b[ng c"a c>n trCc g&y 4` c nghiAng $ c1 th a c>n trCc
zng kA chuyAn dng kA ch&n chng khi c>n trCc +, $i0c trAn cc $ng t
c1 +<n kh-ng *u hoc +<n +Bn th' ph#i dng cc phiAn bA t-ng c1 thit di0n +Bn
dy +1t xung d(Bi ch&n chng
S =t b[ng +, $i0c dc qu ,5c quy Qnhf khi ,t b[ng +, $i0c c1 g1c
nghiAng c>n trCc bQ nghiAng. gu g1c nghiAng +Bn khi c1 +`c n&ng $%t 4w tc dCng
$o <ng chi*u nghiAng 1 U+`c kh-ng thng t&, trC c>nW g&y ra ,-,7n +%t th7o
ph(Png ngang = + .+ I rt +Bn dj g&y 4` c
ki0n php phDng ngraf g1c nghiAng c"a ,t b[ng +, $i0c kh-ng +Bn hPn th' ph#i
t', cch kA ,y trCc cho c&n b[ng 4au 1 ,Bi t', cch n&ng $%t
oN
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bh-ng 4R dCng thanh kpp tayf kpp tay c"a ,y trCc ch!y trAn tay nh[, #,
b#o cho 4` an Qnh c"a ,y trCc trong tr()ng h8p c1 gi1 to tr()ng h8p +, $i0c trAn
,t phng nghiAng nu kh-ng 4R dCng 4w c1 th g&y 4` c. bhi ,y trCc ngrng +,
$i0c ph#i $n cht tt c# cc kpp tay trAn ()ng ray
bW ^c 4` c $ nguyAn nh&n g&y ra ,t an ton khi 4R dCng thit bQ n&ng
I. dPi t#i tr?ng
q#y ra ch" yu do n&ng $%t nng qu t#i +, 5t cp n&ng t#i cp n&ng c>n cp
buc t#iX ^1 nhi*u tr()ng h8p do cp qu cV bQ 5t nhi*u 48i kh# n;ng chQu t#i
gEa, xung nAn bQ 5t. gh(ng cVng c1 tr()ng h8p 4o ng()i 4R dCng thit bQ n&ng khi
n&ng t#i hay khi quay t#i bQ $(Bng $o cc $%t xung quanh +`c gie +, c;ng cp t
ngt g&y 5t cp
ggoi cc nguyAn nh&n k trAn ,t 4 tr()ng h8p rPi t#i x#y ra do cP cu phanh
c1c h, h( h6ng ,i ni cp kh-ng #, b#oX
zo tFnh cht c-ng $i0c ,t 4 c>n trCc hi0n nay kh-ng dng cP cu ,1c , dng
cP cu h<t tr hi0n t(8ng rPi $%t x#y ra do t#i q<a ,5c quy Qnh b* ,t tip x<c k:,
i0n p c"a na, ch&, i0n gi#,X
M. ]%p c>n
T 4` c th()ng x#y ra $ g&y cht ng()i do ,i ni cp kh-ng <ng kt thC&t
kh1a cp ,t hay h6ng cP cu phanh cP cu c1c h, h6ng. ^Vng c1 tr()ng h8p khi
n&ng $%t c1 t#i tr?ng +Bn 3 t>, $Bi xa nht tr?ng +(8ng $%t t!o nAn +`c c;ng cp gie
c>n +Bn +, 5t cp g&y 4` c 4%p c>n
o. _a c>n
zo $ng t ,t b[ng +, $i0c kh-ng an Qnh t bQ +<n g&y nghiAng c>u hay do
,t b[ng +, $i0c c1 nghiAng qu ,5c quy Qnh trC c>u bQ nghiAng. ^Vng c1
tr()ng h8p khi ang quay t#i bQ $(Bng $o $%t xung quanh cVng g&y a c>u. Tuy
nhiAn cVng c1 tr()ng h8p do gi1 ,!nh khi c9u $%t +An cao 45c gi1 +, gia t;ng
nghiAng c1 c"a trC c>u g&y 4` c a c>u
L. Tai n!n $* i0n
Tai n!n $* i0n c1 th x#y ra trong cc tr()ng h8p 4auf
S Thit bQ i0n ch!, $6 UcDn g?i + dD i0nW g&y cho ng()i $%n hnh bQ i0n gi%t
S ^>n c9u ch!, $o ()ng d&y ,ang i0n hay bQ ph1ng i0n h2 quang do $i ph!,
kho#ng cch an ton i $Bi i0n cao p
o}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S Thit bQ (8c n&ng +An 4au khi h! xung +An ()ng d&y ,ang i0n
cW ^c bi0n php an ton
I. ^c bi0n php kt thu%t an ton $ yAu c>u i $Bi thit bQ n&ng
* Au cBu i vCi mt " chi ti<t1 cN c.u =uan trOng c/a thi<t 3: nng
Thit bQ n&ng bao g2, rt nhi*u b ph%n chi tit t!o thnh. =t 4 chi tit quan
tr?ng nh( cp tang c1c h, phanhX c1 +iAn quan rt nhi*u n $n A an ton . @'
$%y nheng chi tit ny c>n #, b#o cc yAu c>u nht Qnh
C'
^p + chi tit quan tr?ng trong bt k' +o!i ,y trCc no. ^p 4R dCng ph#i + +o!i
cp c1 kh# n;ng chQu k:o un xocn tt. @' th $i0c 4R dCng cp c>n ch< \ cc i,
4auf
^h?n cp
^h?n cp ph h8p $Bi tFnh cht 4R dCng c"a n1
bFch th(Bc $ b*n cp ph#i " kh# n;ng chQu +`c tc dCng +An cp. Th-ng
th()ng khi ch?n cp ph#i #, b#o i ]
b
Trong 1f
i + +`c k:o 5t cp
] + +`c +Bn nht tc dCng +An d&y cp trong qu tr'nh +, $i0c
b + h0 4 an ton. ~0 4 ny phC thuc $o d!ng d{n ng ch +, $i0c
c"a thit bQ n&ng $ c-ng dCng c"a d&y cp Ub#ng M.MW
^p ph#i c1 " chi*u di c>n thit
_i $Bi cp bC-c th' chi*u di ph#i #, b#o khi buc g1c t!o thnh giea cc nhnh
cp kh-ng +Bn hPn JO Uth()ng dng kho#ng }O W
_i $Bi cp 3 cP cu n&ng h! t#i th' ph#i co di 4ao cho khi t#i hoc c>n 3 $Q trF
thp nht th' tang cun cp ${n cDn ,t 4 $Dng d` tre c>n thit 4 $Dng ny phC
thuc $o kho#ng cch c Qnh >u cp $' khi y +`c c;ng cp $o tang chE c1 ,t
ph>n tc dCng kho cp kh-ng g&y b`t tung kho +, tut cp
(ng )*)* P& " an ton K c/a c'
S
TT
LoFi C=> ]e fOn4 c=I y cRn4 fOn4 c=I Trg ]A
/
o
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
I
M
o
L
N
}

K
^p n&ng t#i $ k:o c>n 3 cc thit bQ n&ng chuvAn th- 4P
^p n&ng t#i $ n&ng c>n 3 ,y trCc
a. ^h +, $i0c nhp
b. ^h +, $i0c trung b'nh
c. ^h +, $i0c nng $ rt nng
^p ch;ng c>n
^p c"a ,y trCc g>u ngo,
a. n>u ngo, c1 hai truy*n ng Ux<c ngo, $
n&ng c>nW
b. n>u ngo, c1 ,t truy*n ng
c. n>u c1 chung cp U cp k:o $ cp n&ng g>uW
^p dng n&ng ng()i U cp thang ,y chng h!nW
^p buc t#i d(Bi NO tn
^p buc t#i tr7A NO tn
^p c"a ,y x<c
L.O
N.O
N.N
}.O
o.N
}.O
N.O
N.O
J.O
K.O
TrAn
K.O
}.O

To!i b6 cp
]au ,t th)i gian 4R dCng cp bQ ,Dn do ,a 4t cp bQ un xo;n nhi*u kh# n;ng
chQu ,6i gi#, d>n d{n n gy 5t 48i cp bQ rE $ bQ gyX Tt c# hi0n t(8ng 1
pht trin d>n n ,t +<c no 1 th' cp ,Bi bQ 5t ,t cch hon ton. ggoi ra cp
cDn bQ h6ng do thct n<t do bQ kppX zo 1 ph#i th()ng xuyAn ki, tra t'nh tr!ng cp
4au 1 c;n c5 $o quy ph!, hi0n hnh +o!i b6 cp kh-ng cDn " tiAu chu9n
G@ch
qFch 4R dCng trong ,y n&ng chuyn g2, xFch hn $ xFch +. qFch hn + xFch
c1 cc ,ct xFch h'nh -$an hai >u (8c hn ni $Bi nhau ,ct ny ni $Bi ,ct kia.
qFch + + xFch c1 cc ,ct xFch (8c d%p th7o ,{u $ ni $Bi nhau b[ng cc trCc quay
qFch dng trong ,y n&ng chuyn Di h6i c1 b*n kh# n;ng chQu +`c k:o +Bn
do 1 khi 4R dCng xFch c>n th`c hi0n ,t 4 $n * 4auf
S ^h?n xFch
qFch 4R dCng ph#i c1 kh# n;ng chQu +`c ph h8p $Bi +`c tc dCng +An xFch
i ]
oK
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
b
Trong 1f
i + +`c k:o 5t xFch
] + +`c +Bn nht tc dCng +An xFch trong qu tr'nh +, $i0c
b + h0 4 an ton. ~0 4 ny phC thuc $o d!ng d{n ng $ +o!i xFch
Ub#ngW
S To!i b6 xFch
bhi ,ct xFch qu ,Dn IO kFch th5Pc ban >u th' kh-ng 4R dCng (8c nea
nu tip tCc 4R dCng c1 th g&y ra 4` c 5t xFch
(ng )*Q* P& " an ton c/a x@ch
STT
LoFi zPch D cRn4 fOn4
Trg ]A 2n @on
Tr9>8n 3n4
@hQ cRn4
Tr9>8n
3n4 3i;n
1
2
qFch hn
a. Tang cun trPn
b. Tang cun hoc iu+i c1 rnh
Qnh h'nh
c. zng ch[ng buc t#i tr?ng
qFch +
7
7
G
7
H
{
G
G
* Jang v rLng rOc
S Tangf c-ng dCng c"a tang dng cun cp hoc xFch khi c;ng. Tang ph#i p
5ng cc yAu c>u 4au
_#, b#o kFch th(Bc ()ng kFnh th7o yAu c>u. _()ng kFnh tang (8c
tFnh th7o c-ng th5cf
z d U7 m IW
Trong 1 z + ()ng kFnh c"a tang Uo 3 ch/ cun cpW
d + ()ng kFnh c"a cp
7 + h0 4 phC thuc $o d!ng chuyn ng $ ch +, $i0c
c"a ,y Ub#ng M.LW
gu tang hay iu+i c1 rnh Qnh h'nh cun xFch hn th'f
oJ
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
z MOd $Bi chuyn ng th" c-ngy z oOd $Bi chuyn ng b[ng cP khF Ud +
()ng kFnh 48i d&y th:p +, xFchW
^u t!o tang ph#i #, b#o yAu c>u +, $i0c
Tang ph#i +o!i b6 khi r!n n5t
S dDng r?cf dng thay ai h(Bng chuyn ng c"a cp hay xFch +, +8i $*
+`c hay tc . dDng r?c ph#i p 5ng yAu c>u 4auf
_#, b#o ()ng kFnh th7o yAu c>u UtFnh nh( ()ng kFnh tangW
cu t!o ph h8p $Bi ch5c n;ng +, $i0c
dDng r?c ph#i (8c +o!i b6 khi r!n n5t hay ,Dn 4&u qu O.N ()ng kFnh cp
(ng )*R* Jr: " h& " 0
STT LoFi C=> @rOc
WFn4 @r9>8n
3n4
Ch? 3
6C Di;c
Trg ]A j
I Thit bQ n&ng cc +o!i
Utrr pa+;ng i0n c>n trCc $
t)iW
Th" c-ng
^P giBi
ghp
Trung b'nh
IK
MO
MN
oO
M ia+;ng i0n
T)i k:o hng
T)i k:o ng()i
Th" c-ng
^P giBi
Th" c-ng
^P giBi
gng
dt nng
oN
MO
IM
MO
I}
MN
Ihanh v cSc hTm
ihanh (8c 4R dCng 3 tt c# cc ,y trCc. Tc dCng c"a phanh + dng chuyn
ng ,t 4 cP cu no 1. ^1 rt nhi*u +o!i phanh cch ph&n +o!i d(! trAn ,t 4 cP
43 4auf
S Th7o nguyAn tcc ho!t ng chia ra +, M +o!if
ihanh th()ng 1ngf + +o!i phanh +u-n +, $QAc trr khi cP cu ho!t ng
ihanh th()ng ,3f + +o!i phanh chE +, $i0c khi c1 tc ng c"a ngo!i +`c
S Th7o cu t!o phanh chia raf
LO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
ihanh ,f + +o!i phanh 4R dCng rt nhi*u trong ,y trCc. =-,7n phanh (8c
t!o ra b[ng +`c ,a 4t giea hai , phanh $Bi bnh phanh. z{n ng c"a phanh c1 th
b[ng cP i0n khF n:n hoc th"y +`c.
ihanh aif c1 cu t!o Pn gi#n nh(ng ,5c an ton thp hay g&y 4` c nAn
Ft 4R dCng. =-,7n phanh do +`c ,a 4t giea ai phanh $ bnh phanh 4inh ra.
ihanh ta $ phanh c-nf + nheng phanh , do ,-,7n phanh (8c t!o nAn do
,a 4t giea cc ,t ta hoc ,t c-n $Bi nhau. To!i ny th()ng chE dng +, phanh
phC trong cP cu
_ #, b#o an ton khi 4R dCng phanh c>n ch< \ $n * 4auf
S ^h?n phanhf ,-,7n phanh ph#i +Bn hPn ,-,7n do t#i tr?ng 4inh ra nAn ch?n
phanh ph#i th7o yAu c>uf
F' U K'
Ft
Trong 1
=p + ,-,7n do phanh 4inh ra
=t + ,-,7n a trCc chuyn ng
bp + h0 4 d` tre c"a phanh h0 4 ny phC thuc d!ng truy*n ng $ ch
+, $i0c Ub#ng M.NW
(ng )*V* Jr: " K'
S
TT
W|N! TaUX&N ,N! CHY , L)-
$I1C
Ta} S.
/I
I
M
Th" c-ng
^P giBi ghp
Trung b'nh
gng
dt nng
I.N
I.N
I.N
M.O
M.N
S To!i b6 phanhf phanh ph#i (8c +o!i b6 trong tr()ng h8p 4auf
= phanh ph#i (8c +o!i b6 khi ,Dn kh-ng *u ,Dn qu U,Dn tBi inh $Ft
gie ,W
knh phanh bQ ,Dn 4&u qu I,,
LI
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
= phanh kh-ng ,3 *u tip x<c $Bi bnh phanh I g1c nh6 hPn KO 4o $Bi
quy Qnh
= phanh hay bnh phanh +Bn hPn quy Qnh UO.N,, khi ()ng kFnh bnh
phanh oOO,,W
_i $Bi phanh ai ph#i (8c +o!i b6 khi c1 $t n5t 3 trAn ai. _ h3 giea ai
$ bnh phanh trong kho#ng MSL,, ngoi kho#ng 1 + kh-ng (8c 4R dCng. ggoi
ra khi g1c -, giea ai $ bnh phanh nh6 hPn KO quy Qnh cVng ph#i +o!i b6
_i $Bi phanh ta $ phanh c-n ph#i (8c +o!i b6 khi ,Dn qu khi ,Dn
kh-ng *u U$' tip x<c Ft ,a 4t phanh nh6W
* Au cBu i vCi thi<t 3: an ton trn my
_ ng;n ngra 4` c $ tai n!n +ao ng trong qu tr'nh 4R dCng thit bQ n&ng th'
,/i thit bQ ph#i (8c trang bQ ,t 4 h0 thng an ton ph h8p nh(f
S Thit bQ khng ch qu t#if dng ngct d{n ng c"a cP cu n&ng khi t#i tr?ng
$(8t qu IIO quy Qnh
S Thit bQ h!n ch cao n&ngf dng ng;n ngra tr()ng h8p n&ng t#i +An n
Enh c>n
S Thit bQ h!n ch g1c n&ng h! c>nf gh[, ,Cc Fch ngct d{n ng cP cu n&ng
khi g1c t!o nAn giea c>n $ ph(Png ngang $(8t qua trQ 4 an ton
S Thit bQ h!n ch g1c quay c"a c>nf nheng thit bQ n&ng c1 cP cu quay $Bi ,t
g1c cho ph:p tu th7o c i, trng +o!i thit bQ. Thit bQ h!n ch g1c quay 4w t` ng
ngct d{n ng c"a cP cu khi g1c quay !t tBi giBi h!n cho ph:p
S Thit bQ g1c nghiAng c"a ,t y trCc 5ng $ bo hi0u khi g1c nghiAng $(8t
qu giBi h!n cho ph:p
S Thit bQ chng ,y trCc di chuyn t` do
S Thit bQ bo hi0u ,y trCc i $o $ng nguy hi, c"a ()ng d&y t#i i0n
ggoi ra tu th7o tFnh cht +, $i0c trAn ,y trCc c1 th +cp ,t 4 thit bQ an
ton khc.
* NhEng yu cBu an ton !hi l' Dt v2n hnh
lAu c>u an ton khi +cp tf
@QAc +cp t thit bQ Di h6i ph#i #, b#o cho thit bQ +, $i0c ,t cch an ton $
hi0u qu#. @' $%y khi +cp t c>n #, b#o ,t 4 yAu c>u 4auf
LM
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S Tcp t thit bQ 3 $Q trF thC&n ti0n trnh (8c 4` c>n thit ph#i k:o +A t#i tr(Bc
khi n&ng
S gu + thit bQ dng na, ch&, i0n ,ang t#i th' c, t chung trAn nh
cng $Bi cc thit bQ khc
S _i $Bi c>n trCc kho#ng cch tr ph>n cao nht c"a c>n trCc $ ph>n thp nht
c"a cc kt cu 3 trAn ph#i +Bn hPn IKOc,. bho#ng cch thp nht tr ,t t ,t 4n
n ph>n thp nht c"a c>n trCc ph#i +Bn hPn MOc,. bho#ng cch th7o ph(Png ngang
tr i, biAn c"a ,y n cc d>, x(3ng hay kt cu khc c"a x(3ng kh-ng nh6 hPn
}c,
S bho#ng cch th7o ph(Png ngang tr ,y trCc di chuyn th7o ray n cc kt
cu khc 3 cao d(Bi MOOc, ph#i +Bn hPn Oc, 3 cao hPn MOOc, ph#i +Bn hPn
LOc,.
S bhi +cp ,y trCc g>n &y t#i i0n th' ph#i #, b#o kho#ng cch ,y trCc n
d&y i0n g>n nht th7o quy Qnh an ton $ +Bn hPn gi trQ cho trong b#ng M.}
(ng )*W
i;n =I l:$m ?n 1 1p 20 7G y 110 1G0 p 220 ?n 700 ?n G00
/hoTn4 c=ch lCm 1.G 2 < G H ~
S gheng ,y trCc t g>n h ho ph#i #, b#o kho#ng cch tr i, t`a g>n
nht c"a ,y n c!nh ,i0ng h ph#i +Bn hPn gFa trQ cho trong b#ng M.
(ng )*X* Khong cch ti thiu tM my tr%c <n mi&ng h1 ho
Chi89 ]d9
hA lCm
/hoTn4 c=ch @hjo 6oFi chV@
V@ c=@ D 3V@ Cn ^h2 c=@ ^h2 ]r@ Sr@ V@ rn4
I
M
o
L
N
I.N
o
L.L
N
}
I.MN
M.L
o.}
L.L
N.o
I
M
o.MN
L
L.N
I
I.N
I.N
o
o.N
I
M
M.N
o
o.N
S gheng ,y trCc ang 5ng +, $i0c c!nh nhau ph#i t cch xa nhau +Bn hPn
tang t>, $Bi +Bn nht c"a ch<ng #, b#o khi +, $i0c kh-ng bQ $a %p $o nhau
S _i $Bi c>n trCc +cp t trAn x +an ca n- c1 quy Qnh cC th riAng cho trng +o!i
ph h8p giea tr?ng t#i c>n n&ng $Bi an Qnh c"a h0 thng n7o ch[ng x +an ca n-.
Lo
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S bhi +cp t ()ng ray ph#i #, b#o ray thng phng trong ph!, $i dung 4ai
cho ph:p c1 nghta + ph#i #, b#o cho hay ray 4ong 4ong nhau $ n[, ngang ,y
trCc di chuyn kh-ng bQ nghiAng hay bQ tr-i tr(8t
lAu c>u khi $%n hnhf
S Tr(Bc khi cho thit bQ n&ng ho!t ng ph#i ki, tra kt t'nh tr!ng kY thu%t c"a
tt c# cc cP cu $ chi tit quan tr?ng
S ih#i tFn hi0u cho nheng ng()i xung quanh bit tr(Bc khi cho cP cu ho!t ng
S T#i ph#i (8c ch[ng buc chcc chcn $ chE (8c ph:p n&ng t#i nh6 hPn tr?ng
t#i c"a thit bQ
S ^, ng()i 5ng trAn t#i khi n&ng chuvAn
S T#i ph#i n&ng cao hPn ch(Bng ng!i $%t Ft nht NOc, c, (a t#i qua $Q trF c1
ng()i 3 d(Bi
S bh-ng (8c $ra n&ng t#i $ra quay hoc di chuvAn thit bQ n&ng. bh-ng (8c
k:o h?;c 9y t#i ang tr7o. bh-ng (8c ph:p ,1c t#i i*u chEnh t#i khi t#i 3 cao
4o $Bi 4n 5ng +Bn hPn MO c, $ chE (8c ph:p tho cc b ph%n gie t#i khi t#i 3
t'nh tr!ng an Qnh
S ^, dng thit bQ n&ng k:o d&y ang bQ nng
M. ^c bi0n php ta ch5c
* CYng tc t6 ch7c
Thit bQ n&ng + thit bQ c1 ,5c nguy hi, cao do 1 c-ng tc qu#n +F thit bQ n&ng
ph#i cht chw ngay tr khi ch t!o 4R dCng 4Ra chea. ^-ng tc qu#n +F t!i cP 43 bao
g2, f
L\I h ]h D8 cRn4 @=c @ chc
S ^c $;n b#n $* ph&n c-ng trch nhiA,
S ~2 4P nh&n 4` th8 $%n hnh i*u khin U45c kho tr'nh (8c o t!o b%c
th8 kh# n;ng i*u khin nheng +o!i ,y noW
L\I h ]h :U @h9\@ cho @n4 6oFi @hi?@ Sg
S TF +Qch thit bQ th7o quy Qnh
S Thuyt ,inh h(Bng d{n kt thu%t +cp t 4R dCng b#o qu#n
S ^c biAn b#n chQu trch nhi0, thu bn giao thit bQ
T chc STo fnn4 D ]e2 chb2 @hjo 3gnh :
LL
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
]Ra chea thit bQ n&ng + c-ng tc ph#i tin hnh Qnh k' th7o yAu c>u 4R dCng
quy Qnh . c-ng $i0c 4Ra chea bao g2, f
S k#o qu#n trong trng ca +, $i0c. =/i ca +, $i0c ph#i x7, x:t t'nh tr!ng thit
bQ c bi0t ch< \ n cc cP cu an ton
S bi, tra Qnh k' nh( quy ph!, quy Qnh
S ]Ra chea nh6 ch" yu 4Ra chea cc chi tit dj bQ ;n ,Dn $ h( h6ng
S ]Ra chea ton b U!i tuWf tin hnh khi ,y +, $i0c ,t th)i gian t(Png i
di. ^hu k 4Ra chea (8c tFnh th7o c-ng th5c
T ILOOg
Trong 1
T + 4 gi) 4R dCng ,y
g + h0 4 phC thuc $o ch +, $i0c $ +o!i ,y Ub#ng M.KW
(ng )*Z* Jr: " [
S
TT
L(|I -0X CHY , L)-
$I1C
H1 S.
4
1 ^>n trCc chuyn t#i ghp
Trung b'nh
gng
dt nng
M
I.N
I.N
I
2 ia+;ng t)i M
7 ^>n trCc chuyn ng th"
c-ng
o
< _()ng tay trCc ghp $ trung b'nh
gng $ rt nng
I.J
I.MN
_i $Bi ,y trCc +, $i0c ngoi tr)i chu tr'nh 4Ra chea ton b (8c tFnh th7o
c-ng th5cf
T k . T~
Trong 1
T + 4 gi) 4R dCng ,y
k + h0 4 phC thuc $o $ng khF h%u
T~ + th)i gian quy Qnh cho trng +o!i ,y U T~ IKOO m J}OO hW
LN
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
@i0c 4Ra chea +Bn c#i tin ,t 4 b ph%n c"a thit bQ n&ng ph#i (8c ban
thanh tra kt thu%t an ton Qa ph(Png cho ph:p
T chc :iBC @r2, @h2nh @r2
^c tr()ng h8p ph#i ki, tra kh, nghi0, + ,y ,Bi 4#n xut ra ,y +cp
t xong ,y 4au khi 4Ra chea ,y ang 4R dCng Ukh, th7o Qnh k'W
gi dung c-ng tc kh, nghi0, bao g2, f
S bi, tra ngoif ch" yu ki, tra b[ng ,ct pht hi0n cc khuyt t%t h( h6ng
thiu 41t
S thR kh-ng t#if thR tt c# cc cP cu cc thit bQ an ton thit bQ i0n chiu
4ng i*u khin chE bo
S ThR t#i ttnhf gh[, ,Cc Fch ki, tra kh# n;ng chQu `ng c"a cc kt cu th:p
t'nh tr!ng +, $i0c c"a cc chi tit cP cu n&ng t#i n&ng c>n h, phanhX k[ng cch
tr7o t#i b[ng IMN trong t#i 3 $Q trF bt +8i nht cho ,y 3 cao IOc, m oO c, $
gie 3 cao 1 IO ph<t 4au 1 +!i h! t#i xung $ ki, tra pht hi0n cc $t r!n
n5t h( h6ng khc
S ThR t#i ngf ph(Png php + cho ,y ,ang t#i IIO tr?ng t#i $ t!o ra cc
ng +`c thR trong trng cP cu c"a ,y trCc bao g2, f
ThR cP cu n&ng t#if n&ng t#i thR +An cao IOOc, 4au 1 h! phanh t ngt.
T, i +, +!i o +>n 4au 1 ki, tra cc $t r!n n5t
ThR cP cu n&ng c>nf cho ,y n&ng t#i $ cho cP cu quay ho!t ng 4au 1
phanh t ngt cP cu quay
ThR cP cu di chuynf thR t#i ng cho trng cP cu di chuvAn b[ng cch
,ang t#i 3 cao NO c, cho cP cu di chuyn ho!t ng $ t ngt phanh +!i
]au ,/i +>n thR ki, tra t'nh tr!ng ,a\ ki, tra cc $t r!n n5t nu kh-ng c1
$n * g' coi nh( !t yAu c>u
* \o to hu.n luy&n
^-ng $i0c $%n hnh 4R dCng thit bQ n&ng + c-ng $i0c nng nh?c Di h6i c1
chuyAn ,-n. @' $%y #, b#o an ton ng()i 4R dCng thit bQ ph#i (8c o t!o chu
o c1 kh# n;ng $%n hnh $ xR +F cc t'nh hung ,t cch an ton. Tuy0t i c,
ng()i ch(a qua o t!o 4R dCng thit bQ n&ng
* CYng tc thanh tra
L}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
^-ng tc thanh tra nh[, ,Cc Fch nc, chcc 4 +(8ng ch"ng +o!i $ t'nh tr!ng kt
thu%t c"a thit bQ n&ng th-ng qua ngh7 bo co qua ki, tra h2 4P ti +i0u qua t'nh
h'nh 4` c $ tai n!n X nh[, ,Cc Fch qu#n +F 4R dCng thit bQ ,t cch hi0u qu# $
an ton . Tuy nhiAn c-ng tc thanh tra c1 kt qu# <ng th' cDn ph#i kt h8p ki,
tra thQ 4t th`c t hi0n tr()ng t', ra cc thiu 41t kh-ng nheng $* ,t kt thu%t ,
cDn c# $* ta ch5c qu#n +F ta ch5c ho!t ng tr 1 * ra bi0n php nh[, #, b#o an
ton
* CYng tc t6 ch7c nNi lm vi&c
@i0c ta ch5c tt nPi +, $i0c c1 \ nghta rt +Bn trong c-ng tc #, b#o an ton.
gPi +, $i0c ph#i th`c hi0n cc $n * 4auf
S gPi +, $i0c g?n gng t>, nh'n c"a ng()i $%n hnh kh-ng bQ $(Bng
S @ng ,y +, $i0c ph#i (8c ro chcn c1 h0 thng bin bo nguy hi,
S ~0 thng c>n trCc trong cc x(3ng 4#n xut kh-ng (8c i qua khu $`c c1
ng()i +, $i0c bAn d(Bi kh-ng cct ngang qua ()ng i chFnh , i th7o +i riAng.
Tr()ng h8p c bi0t ph#i i qua th' chE (8c ph:p ho!t ng $o gi) nghE $ tr(Bc khi
ho!t ng ph#i bo cho ,?i ng()i bit b[ng tFn hi0u Uchu-ng boW khi chcc chcn
kh-ng cDn ng()i bAn d(Bi ,Bi (8c ph:p ho!t ng $ c1 ng()i +, c-ng tc c#nh
giPF
S bhi thit bQ +, $i0c ho!t ng chE c1 nheng ng()i c1 trch nhi0, ,Bi (8c 3
g>n khu $`c +, $i0c nheng ng()i ny +, nhi0, $C ch[ng buc t#i ,1c t#i tho t#i
th7o chE d{n c"a ng()i chE huy
S bhi th)i tit xu x:t thy kh-ng an ton th' ngrng $i0c kh-ng th $' bt c5 +F
do g' , cho thit bQ +, $i0c
S Tr(Bc $ 4au ,/i ca +, $i0c ph#i ki, tra t'nh tr!ng c"a thit bQ
CHN! 7" ^HN! CH.N! CH0X N
7.1 L N!HM', $'I Ta CN' U0 TaNH CH0X N
Zu tr'nh chy c1 $ai trD quan tr?ng trong 4#n xut c-ng nghi0p )i 4ng $ quc
phDng. Tr xa x(a +oi ng()i pht hi0n ra +Ra. gh) ng?n +Ra , con ng()i bit
L
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
dng th5c ;n chFn cc c-ng cC 4#n xut b[ng (8c thay th b[ng ki, +o!i nh) 1
tr'nh 4#n xut (8c thay ai kh-ng ngrng. _&y + ,t trong nheng pht ,inh $t !i
nht gi<p con ng()i khc hn ng $%t n1i chung $ t!o nAn n*n $;n ,inh nh&n +o!i
n1i riAng.
Zu tr'nh chy (8c 4R dCng rng ri trong cc ngnh c-ng nghi0p khc nhau. ~>u
ht cc qu tr'nh c-ng ngh0 4#n xut hi0n nay *u tin hnh 3 nhi0t cao tr $i tr;,
n hng ngh'n . _ !t (8c nhi0t 1 ng()i ta ph#i 4R dCng ,t cht t no
1 pha bin nht + cc +o!i than c"i cc 4#n ph9, d>u ,6 t` nhiAn hoc cc h1a
cht ch bin tr ch<ng. _2ng th)i qu tr'nh chy cDn (8c 4R dCng rng ri trong
c-ng nghi0p $V trC hng kh-ng giao th-ng $%n t#i ()ng b ()ng 4ct ()ng th"y
trong quc phDng .$..$XTrong 4inh ho!t qu tr'nh chy phCc $C cho $i0c un nu.
^c h1a cht phCc $C cho qu tr'nh chy c"a 4inh ho!t gia 'nh cVng nh( trong c-ng
nghi0p.
Zu tr'nh chy 7, +!i hi0u qu# to +Bn cho cc ngnh kinh t Tuy nhiAn nu
kh-ng ki, 4ot (8c n1 th' 4w g&y ra nheng h%u qu# $- cng nghiA, tr?ng $* ti 4#n
$ tFnh ,!ng con ng()i.
k(Bc $o th kvMO. Trong ,?i +tnh $`c 4#n xut c-ng nghi0p *u c1 chung c
i, + kh# n;ng cP khF h1a t` ng ho $ +iAn h8p h1a rt cao. gheng c i, ny
7, +!i hi0u qu# kinh t to +Bn do gi thnh thp cht +(8ng 4#n ph9, cao.
Th-ng th()ng trong ,t nh ,y +iAn h8p 4w 4#n xut ra nhi*u ,t hng khc
nhau. ]#n ph9, c"a c-ng o!n 4#n xut ny +!i + nguyAn +i0u cho c-ng o!n 4#n xut
khc. ^hi*u di c"a nh ,y +iAn h8p c1 th n Kk, cDn chi*u rng tr IMk,.
_&y + xu th tt yu c"a 4` pht trin c"a cc n(Bc.zo gh ,y +iAn h8p c1 quy ,-
$ $n >u t( +Bn U hng chCc tv - W nAn nu nh ,y x#y ra chy 3 ,t kh&u no 1
th' kh-ng nheng +, h!i ti 4#n c1 gi trQ +Bn , cDn 7 d?a $ thi0t h!i tFnh ,!ng con
ng()i. Th`c t cho thy nhi*u n(Bc c1 tre +(8ng ,6 than +Bn tre +(8ng d>u ,6 khF
t nheng khu c1 ()ng ng x;ng d>u nheng nh ,y i0n h!t nh&n +Bn cVng ti*,
9n nhi*u ,i tai h?a tr chy na $ c1 th c(Bp i 4inh ,!ng c"a rt nhi*u ng()i 4
+(8ng ng()i c1 th + hng tr;, n ngh'n ng()i.
bh-ng nheng ti*, tng kh# n;ng chy na ,t 4 cht dj chy cDn c1 th coi +
ngu2n g&y - nhij, ,-i tr()ng ti*, tng nht nh( x;ng d>u khF bCi $ cc 4#n ph9,
d>u ,6.
LK
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
zo qu tr'nh chy (8c 4R dCng ch" yu trong c-ng nghi0p quc phDng giao
th-ng $%n t#i )i 4ng .$..$XnAn kh# n;ng chy na + ,i d7 d?a th()ng xuyAn i
$Bi ,?i ng()i $ ,?i i t(8ng 4R dCng n1. ihDng chng chy na + $n * th`c 4`
cp bch $Bi ,?i quc gia ,?i ngnh ,?i cP quan doanh nghi0p ,?i gia 'nh $
,?i ng()i.
7.2 NH#N! /IYN THC $& CH0X, N
7.2.1 /h=i ni;C ch9n4"
a _Qnh nghta qu tr'nh chyf
Th7o Qnh nghta ca in nht th' qu tr'nh chy + ph#n 5ng h1a h?c k, th7o hi0n
t(8ng t6a nhi0t $ pht 4ng. zo t6a nhi0t +Bn nAn 4#n ph9, chy c1 nhi0t cao
th()ng tr $i tr;, tr3 +An nAn ,Bi pht 4ng (8c. Trong th`c t cVng cDn c1 c#
nheng ph#n 5ng h1a h?c t6a nhi0t rt +Bn nh(ng kh-ng pht 4ng Uph#n 5ng h1a h?c
khi t-i $-i trong n(BcW.
Zu tr'nh chy $* th`c cht c1 th coi + qu tr'nh oxy h1a khR cc cht chy
1ng $ai trD c"a cht khR cDn cht -xy h1a th' ty ph#n 5ng , c1 th rt khc nhau.
@F dCf
S ~yr- chy trong khF ^+o th' hyro + cht khR cDn ^+o + cht -xy h1a.
S ^c h8p cht a,in chy trong axFt nitPric %, c th' h8p cht a,in + cht
khR cDn axFt nitPric + cht -xy h1a
S Than chy trong kh-ng khF th' than + cht khR cDn -xy + cht -xy h1a.
Tuy nhiAn ph>n +Bn cc qu tr'nh chy (8c dng trong c-ng nghi0p $ )i 4ng
*u dng cht khR + cc cht chy nh( than c"i cc 4#n ph9, d>u ,6 cc +o!i khF t`
nhiAn $ khF nh&n t!o cDn cht -xy h1a + -xy c"a kh-ng khF.
Th7o quan i, hi0n !i th' qu tr'nh chy + qu tr'nh +\ h1a ph5c t!p trong 1
x#y ra cc ph#n 5ng h1a h?c k, th7o hi0n t(8ng t6a nhi0t $ pht 4ng. ]3 dt n1i 1
+ qu tr'nh +\ h1a ph5c t!p $' r[ng ph#n 5ng h1a h?c c"a qu tr'nh chy chE c1 th
x#y ra trong nheng i*u ki0n $%t +\ nht Qnh. gh( $%y qu tr'nh chy g2, hai qu
tr'nh cP b#n 1 + qu tr'nh h1a h?c $ q<a tr'nh $%t +\. Zu tr'nh h1a h?c + ph#n 5ng
h1a h?c giea cht chy $ cht -xy h1a qu tr'nh $%t +\ g2, M qu tr'nhf Zu tr'nh
khuych tn khF $ qu tr'nh truy*n nhi0t giea $ng ang chy ra ngoi. bhuych tn
khF $ truy*n nhi0t cVng tu&n th7o nheng Qnh +u%t riAng c"a ch<ng zo 1 tc qu
LJ
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
tr'nh chy phC thuc 2ng th)i $o tc c"a ph#n 5ng h1a h?c $ tc c"a qu
tr'nh $%t +\. Zu tr'nh no ch%, 4w quyt Qnh tc chung c"a qu tr'nh chy. Trong
th`c t cc qu tr'nh chy x#y ra 3 nhi0t qu cao tr $i tr;, dn hng ngh'n
nAn khi 1 tc ph#n 5ng h1a h?c rt +Bn cDn tc khuych tn $ truy*n nhi0t th'
nh6 hPn nhi*u. bhi y tc qu tr'nh chy (8c xc Qnh b[ng tc khuych tn
khF $ truy*n nhi0t.
_Qnh nghta trAn &y c1 5ng dCng th`c t trong qu tr'nh phDng chng chy na.
^hng h!n ang c1 , chy than hoc x;ng d>u trong kh-ng khF ,un h!n ch tc
qu tr'nh chy tin tBi d%p tct hon ton , chy th' ta c1 th h!n ch cp
kh-ng khF cung cp cho , chy b[ng cc bi0n php khc nhau $ t', cch gi#i t6a
nhi0t +(8ng tr $ng chy 4ang ,-i tr()ng xung quanh hoc 2ng th)i c# hai bi0n
php trAn.
b ghi0t bng chy nhi0t bc chy nhi0t t` bc chy
Nhi&t 3]ng chy + nhi0t thp nht c"a cht chy , 3 nhi0t 1 +(8ng
hPi khF bc +An b* ,t c"a n1 t!o $Bi kh-ng khF ,t h/n h8p khF c1 ngu2n g&y chy
tc ng 4w bng +Ra nh(ng +!i tct ngay. @F dC nhiAn +i0u zi7G7+ (8c t trong cc
b[ng th:p cc (8c un n1ng $Bi tc n&ng nhi0t xc Qnh. bhi t;ng nhi0t c"a
nhiAn +i0u th' tc bc hPi c"a n1 cVng t;ng d>n. gu (a ng?n +Ra tr>n tBi ,i0ng
cc th' ng?n +Ra 4w xut hi0n k, th7o ,t ting na nhp nh(ng 4au 1 ng?n +Ra +!i tct
ngay. ]3 dt ng?n +Ra tct ngay $' 3 nhi0t 1 tc bay hPi c"a nhiAn +i0u nh6 hPn
tc tiAu tn nhiAn +i0u $o ph#n 5ng chy $Bi kh-ng khF.
ghi0t bc chy + nhi0t thp nht c"a cht chy , 3 nhi0t 1 khi c1
ngu2n g&y chy tc ng cht chy 4w bc chy c1 ng?n +Ra $ tip tCc chy khi kh-ng
cDn ngu2n g&y chy. ^Vng $Bi $F dC trAn nu ta tip tCc n&ng nhi0t c"a nhiAn +i0u
+An cao hPn nhi0t bng chy th' khi (a ng?n +Ra tr>n tBi ,i0ng cc qu tr'nh chy
xut hi0n 4au 1 ng?n +Ra ${n tip tCc chy.
ghi0t bng chy + nhi0t bc chy c"a cc cht chy (8c xc Qnh trong
dCng cC tiAu chu9n.
ghi0t t` bc chy + nhi0t thp nht c"a cht chy , 3 1 nhi0t 1
tc ph#n 5ng t6a nhi0t t;ng ,!nh d{n tBi 4` bc chy c1 ng?n +Ra. @F dC ,Atan $
kh-ng khF (8c gie trong b'nh kFn. Thnh ph>n c"a h/n h8p ny (8c tFnh ton tr(Bc
ph#n 5ng c1 th tin hnh (8c. gung n1ng b'nh tr tr ta 4w thy 3 nhi0t nht
NO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
Qnh th' h/n h8p khF trong b'nh 4w t` bc chy , kh-ng c>n c1 4` tip x<c $Bi ng?n
+Ra tr>n.
ghi0t bng chy bc chy t` chy c1 nhi*u 5ng dCng trong kY thu%t phDng
chng chy na. ka nhi0t ny cng thp th' kh# n;ng chy na cng +Bn cng nguy
hi, $ ph#i c bi0t quan t&, tBi cc bi0n php phDng $ chng chy na.
c hp 4ut t` bc chy
hp 4ut t` bc chy c"a h/n h8p khF + p 4ut tt thiu , t!i 1 qu tr'nh t` bc
chy x#y ra p 4ut ny cng thp th' kh# n;ng chy na cng +Bn.
d Th)i gian c#, 5ng c"a qu tr'nh t` bc chy
Zuan 4t qu tr'nh chy. gu h/n h8p khF (8c nung n1ng n nh0t To $Bi
p 4u&t t` bc chy no 1 , ph#n 5ng chy ${n ch(a tin hnh , ph#i ch) ,t th)i
gian nea th' ng?n +Ra ,Bi xut hi0n trong b'nh. bho#ng th)i gian 1 (8c g?i + th)i
gian c#, 5ng hay th)i k c#, 5ng. Th`c ra trong th)i k c#, 5ng th' ph#n 5ng giea
cc cht ${n tin hnh nh(ng tc rt nh6 nAn nhi0t +(8ng t6a ra do ph#n 5ng +
kh-ng ng k bhi 1 nhi0t k ch(a pht hi0n (8c 4` thay ai nhi0t c"a h/n h8p
khF nAn +<c 1 ng?n +Ra ch(a th xut hi0n. bhi kt th<c th)i k c#, 5ng th' nhi0t
+(8ng 4inh ra (8c " +Bn nAn xut hi0n ng?n +Ra 3 trong b'nh +<c y nhi0t k cVng
bct >u ghi ch:p (8c 4` thay ai nhi0t c"a kh-ng khF.
Th)i gian c#, 5ng + ,t th-ng 4 quan tr?ng c"a qu tr'nh chy na $ c1 5ng
dCng th`c t trong c-ng tc phDng chng chy na.
Th)i gian c#, 5ng cng ngcn th' h/n h8p khF cng dj chy na $ $i0c phDng
chng chy na ph#i (8c quan t&, c bi0t hPn. Th)i gian c#, 5ng phC thuc rt
nhi*u $o i*u ki0n cC th ta ch5c qu tr'nh chy. zo 1 n1 c1 gi trQ rt khc nhau
th)i gian ny th()ng (8c tFnh b[ng gi&y. ^1 nheng qu tr'nh chy c1 th)i gian c#,
5ng chE $i ph>n tr;, gi&y nh(ng cVng c1 qu tr'nh chy c1 th)i gian c#, 5ng c1 th)i
gian + ,t thng hoc $i thng.
7 Tc +an truy*n ng?n +Ra trong h/n h8p cht chy $ cht -xy h1a
=/i h/n h8p khF c1 ,t cht chy $ ,t cht oxy h1a khi chy bao gi) ng?n +Ra
cVng xut hi0n 3 ,t i, 4au 1 ng?n +Ra +an truy*n ra ,?i ph(Png cng $Bi ,t
tc nh( nhau tc 1 (8c g?i + tc +an truy*n ng?n +Ra th()ng (8c k\
hi0u + $ tFnh b[ng ,4
Tc +an truy*n ng?n +Ra cVng + ,t th-ng 4 quan tr?ng c"a h/n h8p khF n1
n1i +An kh# n;ng chy na c"a h/n h8p khF + dj hay kh1 $ c1 5ng dCng trong kY thu%t
NI
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
phDng chy na. Tc +an truy*n ng?n +Ra cVng phC thuc rt nhi*u yu t. Tc
+an truy*n ng?n +Ra c"a cht chy trong kh-ng khF bao gi) cVng nh6 hPn trong -xy
nguyAn cht.
^P ch c"a qu tr'nh chy th7o +\ thuyt
Th7o quan i, ny th' nhi0t +(8ng t6a ra c"a ph#n 5ng chy ph#i +Bn hPn hay Ft
nht b[ng nhi0t +(8ng ,t ra ,-i tru)ng xung quanh th' khi 1 qu tr'nh chy na c1
th xut hi0n. @' $%y nguyAn nh&n d{n n qu tr'nh t` bc chy + 4` tFch +Vy nhi0t
+(8ng. bt th<c th)i gian c#, 5ng th' qu tr'nh t` bc chy x#y ra.
TrAn cP 43 +\ thuyt trAn ta c1 th gi#i thFch nhi*u hi0n t(8ng chy na trong th`c
t.
NM
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
^C thf ghi0t t` bc chy c"a h/n h8p chy $ cht oxy h1a kh-ng ph#i h[ng
4 h1a +\ c Qnh , phC thuc $o nhi*u yu t c"a qu tr'nh chy
S ghi0t t` bc chy tv +0 nghQch $Bi p 4ut t` bc chy U h'nh $w W p
4ut cng cao th' nhi0t t` bc chy cng thp.
P>nh^ Fi =uan h& nhi&t v ' "u.t t; 3c chy
| + $ng t` bc chy k + $ng kh-ng t` bc chy
S ghi0t h/n h8p hPi khF cng cao th' kh# n;ng chy na cng +Bn $' giBi h!n
na t;ng th7o nhi0t . @' th 3 cc khu $`c c1 nhi0t cao c>n c bi0t quan t&,
trnh chy na
S Th)i gian c#, 5ng tv +0 nghQch $Bi nhi0t t` bc chy $ tv +0 nghQch $Bi p
4ut t` bc chy
No
g
h
i
0
t


t
`

b

c

c
h

y
hp 4ut t` bc chy
|
k
T
h
)
i

g
i
a
n

c
#
,

5
n
g
ghi0t t` bc chy
|
k
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
i ^on4t T ^on4t
U W U W
P>nh^ Fi =uan h&
UW ghi0t t` bc chy $ th)i gian chyy UW hp 4ut t` bc chy $ th)i gian
chy
|f @ng t` bc chy U trAn ()ng cong W
kf @ng kh-ng t` bc chy U d(Bi ()ng cong W
Zua 2 thQ U W $ U W ta thy r[ng nu trong qu tr'nh 4#n xut 4R dCng cht
chy c1 p 4ut cao $ nhi0t cao th' nguy cP chy na cng cao. _i*u 1 Di h6i
ch<ng ta + quan t&, hPn n c-ng tc phDng chng chy na
ggoi quan i, +\ thuyt nhi0t ng()i ta cDn d`a $o +\ thuyt chu/i gi#i thFch
cc hi0n t(8ng trAn. @F dC th7o +\ thuyt chu/i th' nguyAn nh&n g&y ra qu tr'nh t` bc
chy + ph#n 5ng giea cc t&, ho!t ng $Bi cc cht chy $ cht oxy h1a cDn nhi0t
+(8ng t6a ra trong ph#n 5ng chE + h%u qu#.
7.2.2 i89 :i;n ch=>, n
_ qu tr'nh chy xut hi0n $ pht trin th7o 4P
2 ta, gic chy truy*n thng th' c>n ph#i c1 ba yu
tf ^ht chy ^ht -xy h1a $ ngu2n nhi0t g&y
chy U ngu2n n;ng +(8ng d{n n 4` chy c"a $%t
cht W.
I S ggu2n nhi0t g&y chy
M S ^ht chy
o S ^ht -xy h1a
NL
T
h
)
i

g
i
a
n

c
#
,

5
n
g
hp 4ut t` bc chy
|
k
I
M o
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
Trong 4P 2 ny ta thy 4` chy kh-ng th t2n t!i nu nh( ta +o!i b6 ,t trong ba
Enh hoc ,t trong ba c!nh no c"a ta, gic. ^hng h!n nu ta +o!i b6 ,t Enh +
cht chy t5c + cch +y cht chy $Bi $ng chy th' 4` chy 4w tct hi0n t(8ng ny
cVng +p +!i nu nh( ta +o!i b6 ngu2n nhi0t g&y chy hoc cht -xy h1a.
Trong th`c t th' cht chy cVng nh( chy -xy h1a rt a d!ng $ c1 th 3 cc
d!ng khc nhau nh( rcn +6ng khF. @' $%y d qu tr'nh chy c1 dijn ra 3 pha rcn +6ng
hay khF th' tv +0 pha trn giea cht chy $ cht -xy h1a $- cng quan tr?ng $' r[ng
h/n h8p qu ngho hoc qu giu cht chy *u kh-ng th chy (8c cVng nh( nu tv
+0 chy , <ng nh(ng nu 4` khuych tn giea cht chy $ cht -xy h1a dijn ra yu
th' cVng kh-ng th chy (8c.
bh-ng ph#i bt c5 ngu2n nhi0t no cVng c1 th g&y chy. ]` chy chE c1 th x#y
ra khi nhi0t cung cp cho h/n h8p " pht 4inh qu tr'nh chy $ bct >u +an rng ra
trong ,t kho#ng th)i gian nht Qnh. zo 1 ngu2n nhi0t g&y chy ph#i c1 d` tre n;ng
+(Png ti thiu. ggu2n nhi0t g&y chy ph#i c1 kh# n;ng gia nhi0t cho ,t th tFch ti
thiu h/n h8p chy +An n nhi0t bc chy. @Bi h/n h8p khF hPi $Bi kh-ng khF th'
chE c>n gia nhi0t ,t th tFch ONI ,,
o
+ " h/n h8p 1 t` bc chy.
7.7 NH#N! N!UXN NHN !X CH0X
gh( ta bit ,t , chy xut hi0n c>n c1 ba yu tf ^ht chy cht -xy h1a
$Bi tv +0 xc Qnh giea ch<ng $ ngu2n nhi0t g&y chy. Trong th`c t th()ng cc cht
chy $ cc cht -xy h1a +u-n t2n t!i. @' th chE c>n thA, yu t ngu2n nhi0t th' ,
chy 4w xut hi0n.
Trong th`c t ta h!n ch 4` chy th' ta kh-ng th +o!i b6 ,t trong hai yu tf
cht chy $ cht -xy h1a. Ta chE c1 th h!n ch cc nguyAn nh&n tr cht chy $ cht
-xy h1a b[ng cch h!n ch 4` khuych tn c"a ch<ng. @%y qu tr'nh chy kh-ng
dijn ra hoc dijn ra th7o ,ong ,un c"a th' $i0c nghiAn c5u ngu2n nhi0t g&y chy +
th7n cht $ c>n thit nht.
ggu2n nhi0t g&y chy trong th`c t rt phong ph<f
S ~i0n t(8ng ttnh i0nf 4inh ra do ,a 4t giea cc $%t th $ n1 rt hay gp khi
bP, r1t cc cht +6ng nht + cc cht +6ng c1 c`c. ~i0n t(8ng ttnh i0n t!o ra ,t
+Bp ttnh i0n k:p tri du. bhi i0n p giea cc +Bp i0n tFch !t tBi ,t gi trQ nht
Qnh 4w pht 4inh tia +Ra i0n $ g&y chy.
NN
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ]:t + hi0n t(8ng ph1ng tia +Ra i0n giea cc , ,&y ,ang i0n tri du hoc
giea cc , ,&y $ ,t t. _i0n p giea cc , ,&y c1 th n hng tr;, tri0u
@-n. ghi0t do 4:t g&y ra rt cao hng chCc ngh'n $(8t xa nhi0t t` bc chy
c"a cc cht chy (8c
S ggu2n nhi0t g&y chy cVng c1 th 4inh ra do h2 quang i0n do ch%p ,!ch i0n
do 1ng c>u dao i0n. Tia +Ra i0n + ngu2n nhi0t g&y chy kh pha bin trong ,xi
+tnh $`c 4R dCng i0n. Tia +Ra c1 th 4inh ra do ,a 4t $ $a %p giea cc $%t
rcn.$..$X
S Trong c-ng nghi0p hay dng cc thit bQ nhi0t c1 nhi0t cao. _1 cVng +
ngu2n nhi0t g&y chy th()ng xuyAn nh( +D t +D nung hoc Pn gi#n ta c1 th thF
nghi0, nu dF ,t thanh c"i $o ,t o!n th:p (8c nung n1ng 6. @' $%y nu thit
bQ bQ h3 , kh-ng (8c pht hi0n $ xR +\ kQp th)i th' cVng + nguyAn nh&n g&y chy
na nguy hi,.
S ^c ng d{n khF chy cht +6ng dj bay hPi $ dj chy nu bQ h3 cVng + ,t
nguyAn nh&n ti*, tng g&y chy $' n1 t!o $Bi kh-ng khF thnh ,t h/n h8p khF chy
na. khi gp ngu2n nhi0t bAn ngoi nh( tn +Ra thuc + hoc bt c5 ,t yu t g&y
chy no cVng *u nguy hi,.
Zua cc $F dC trAn cho thyf gguyAn nh&n chy na trong th`c t c1 rt nhi*u $ rt
a d!ng , kh-ng th ,- t# ht. ^Vng c>n ph#i +(u \ r[ng nguyAn nh&n chy na cDn
xut pht tr 4` kh-ng quan t&, >y " trong thit k c-ng ngh0 thit bQ cVng nh( 4`
thanh ki, tra c"a ng()i qu#n +\ $ \ th5c $* c-ng tc phDng chy chea chy c"a ,/i
ng()i.
7.< C0C *I1N ^H0^ ^HN! CH.N!
7.<.1 C=c Si;n Ih=I 9Tn 6 Ihtn4 chAn4 ch=> n c=c ch ]
ihDng chy + kh&u quan tr?ng nht trong c-ng tc phDng chy $ chea chy $' khi
, chy x#y ra th' d cc bi0n php chea chy c1 hi0u qu# n &u th' thi0t h!i ${n
to +Bn $ k:o di. ki0n php cP b#n trong phDng chy $ chea chy c1 th chia +, hai
+o!if ki0n php kY thu%t c-ng ngh0 $ bi0n php ta ch5c qu#n +\
a ki0n php kY thu%t c-ng ngh0
ki0n php kY thu%t c-ng ngh0 th hi0n trong $i0c +`a ch?n 4P 2 qu tr'nh c-ng
ngh0 4#n xut $ thit bQ ch?n $%t +i0u kt cu $%t +i0u x&y d`ng cc h0 thng th-ng
N}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
tin +iAn +!c h0 thng bo chy $ chea chy t` ng h0 thng cung cp n(Bc chea
chy. ~>u ht cc quy tr'nh c-ng ngh0 4#n xut *u dj 4inh ra nguy hi, chy na. ni#i
php c-ng ngh0 <ng + ph#i +u-n +u-n quan t&, n cc $n * cp c5u ng()i $ ti
4#n ,t cch nhanh ch1ng nht khi , chy x#y ra. nheng $Q trF nguy hi, trong
trng tr()ng h8p cC th c>n t cc ph(Png ti0n phDng chng chy na nh( $an ,t
chi*u $an chng na $an chcn +Ra th"y +`c $an chcn +Ra kh- $an ,ng cc h0 thng
bo chy $ chea chy t` ng cc b ph%n chn +Ra hoc ,ng ng;n chy t()ng
ng;n chy khoang ng;n chy b[ng cc $%t +i0u kh-ng chy .$..$X
b ki0n php ta ch5c
^hy na + nguy cP th()ng xuyAn 7 d?a ,?i cP quan xF nghi0p doanh nghi0p $
c1 th x#y ra bt c5 +<c no nu c1 4P 4ut do 1 $i0c tuyAn truy*n gio dCc ,?i
ng()i hiu rx $ t` nguy0n tha, gia c-ng tc phDng chy chea chy + $n * ht 45c
c>n thit $ quan tr?ng. Trong c-ng tc tuyAn truy*n hun +uy0n th()ng xuyAn c>n
+, rx b#n cht $ c i, qu tr'nh chy c"a cc +o!i nguyAn +i0u $ 4#n ph9, ang
4R dCng cc yu t d{n n chy na c"a ch<ng $ ph(Png php * phDng kh-ng
g&y ra 4` c. Th()ng xuyAn ta ch5c +Bp hun +uy0n cho cn b c-ng nh&n nh&n $iAn
phCc $C cc quy Qnh $ kY thu%t an ton phDng chy chea chy pha bin cc tiAu
chu9n quy ph!, kY thu%t an ton chy $ cc chE d{n c>n thit khi +, $i0c $Bi cc
cht $ $%t +i0u nguy hi, chy.
kAn c!nh 1 cc bi0n php hnh chFnh cVng c>n thit. Trong quy tr'nh an ton
chy na c>n n1i rx cc bi0n php u8c ph:p +, cc $i0c kh-ng (8c ph:p +,.
Trong quy tr'nh thao tc 3 ,t 4 thit bQ hoc ,t c-ng o!n 4#n xut no 1 ph#i
quy Qnh rx tr'nh t` thao tc kh-ng 4inh ra 4` c. @i0c th`c hi0n cc quy tr'nh trAn
c>n (8c ki, tra th()ng xuyAn trong 4ut th)i gian 4#n xut pht hi0n cc 4P h3
thiu 41t $* phDng chy $ c1 bi0n php khcc phCc kQp th)i.
ihp +0nh c"a nh n(Bc $* c-ng tc phDng chy chng chy quy Qnh rx nghta $C
c"a ,?i c-ng d&n trch nhi0, c"a th" tr(3ng cP quan $ bct buc ,?i ng()i ph#i
tu&n th7o. gh n(Bc qu#n +\ phDng chy chng chy b[ng php +0nh +u%t i^^^.
gghQ Qnh hoc tiAu chu9n $ th +0 i $Bi trng nghnh ngh* 4#n xut kinh doanh.
^Dn i $Bi cc cP 43 4#n xut th' c;n c5 $o 1 +!i * ra quy Qnh quy ph!, riAng
c"a ,'nh.
ggoi ra ta ch5c c-ng tc phDng chng chy na c1 hi0u qu# t!i ,/i Pn $Q 4#n
xut ph#i thit +%p ph(Png n chea chy cC th khi x#y ra chy kQp th)i d%p tct
N
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
(8c , chy $ h!n ch n ,5c thp nht thi0t h!i $* ng()i $ c"a. _2ng th)i ta
ch5c ra i i^^^ cP 43 c1 quy ch ho!t ng $ (8c h(Bng d{n chuyAn ,-n nghi0p
$C c"a cP quan c#nh 4t i^^^. _i i^^^ (8c trang bQ cc ph(Png ti0n ,y ,1c
thit bQ dCng cC c>n thit ty i*u ki0n cC th c"a Pn $Q. ^c i c-ng tc ny th()ng
xuyAn (8c hun +uy0n th`c t%p cc ph(Png php phDng chea chy 4n 4ng chea
chy khi c1 , chy x#y ra.
dx rng r[ng c-ng tc phDng chng chy na $ra ,ang tFnh qu>n ch<ng $ra ,ang
tFnh php +u%t $ tFnh chin u.
7.<.2 N49>cn 6 Ihtn4 chAn4 ch=>, n
a gguyAn tcc phDng chy $ chea chy
S ~uy ng 45c ,!nh tang h8p c"a ton d&n tha, gia ho!t ng phDng chy $
chea chy.
S Trong ho!t ng phDng chy chea chy +y ng;n ngra + chFnh ph#i tFch c`c $
ch" ng phDng ngra h!n ch n ,5c thp nht cc $C chy x#y ra $ thi0t h!i do
chy g&y ra.
S ih#i chu9n bQ 4n 4ng +`c +(8ng ph(Png ti0n ph(Png n $ cc i*u ki0n
khi c1 chy x#y ra th' chea chy kQp th)i c1 hi0u qu#.
S =?i ho!t ng phDng chy chea chay4 tr(Bc ht ph#i (8c th`c hi0n $ gi#i
quyt b[ng +`c +(8ng $ ph(Png ti0n t!i ch/.
b gguyAn +\ phDng chy na
gu tch r)i ,t trong ba yu t + cht chy cht -xy h1a $ ngu2n nhi0t g&y
chy th' ch#y na kh-ng th x#y ra (8c. _1 + nguyAn +\ phDng chng chy na. Th7o
1 bi0n php cP b#n trong phDng chy + qu#n +\ ch;t chw $ 4R dCng an ton cc cht
chy cht na ngu2n +Ra ngu2n nhi0t thit bQ $ dCng cC 4inh +Ra 4inh nhi0t cht
4inh +Ra 4inh nhi0t #, b#o cc i*u ki0n an ton $* phDng chy. Th()ng xuyAn $
Qnh k ki, tra pht hi0n cc 4P h3 thiu 41t $* phDng chy $ c1 bi0n php khcc
phCc kQp th)i.
c gguyAn +\ chng chy na
_1 + h! thp tc chy c"a $%t +i0u ang chy tBi ,5c ti thiu $ ph&n tn
nhanh nhi0t +(8ng c"a , chy ra ngoi
_ th`c hi0n (8c hai nguyAn +\ ny th`c t c1 th 4R dCng cc gi#i php rt khc
nhau $F dCf
NK
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ~!n ch khi +(8ng c"a cht chy U hoc cht -xy h1a W n ,5c ti thiu cho
ph:p $* ph(Png di0n kY thu%t $n * ny +iAn quan nhi*u n kFch th(Bc $ p 4ut
c"a cc thit bQ ph#n 5ng hoc b ch5a khF b ch5a cc 4#n ph9, +6ng dj bay hPi nh(
x;ng d>u c2n At7 .$..$X $Bi cc cht rcn khc nh( than cc cht na c-ng nghi0p $
quc phDng cc cht oxy h1a ,!nh nh( ^+orat ka+i U bc+
o
W dj b:n +Ra th' kFch th(Bc
cc kho ch5a thng ch5a cVng rt c>n (8c quan t&,. bFch th(Bc c"a ch<ng i $Bi
trng +o!i $%t +i0u (8c quy Qnh cht chw th7o tiAu chu9n quc gia.
S gg;n cch 4` tip x<c c"a cht chy $ cht -xy h1a khi ch<ng ch(a tha, gia
$o qu tr'nh 4#n xut. ^c kho ch5a trng cht th#i ph#i riAng bi0t $ kho#ng cch
giea ch<ng c>n c1 quy Qnh. bho ch5a t cch xa cc khu $`c c1 kh# n;ng pht nhi0t
+Bn nh( +D nung +D t hoc cc khu $`c 4#n xut c1 nhi0t cao. qung quanh b
ch5a c1 t()ng ng;n cch b[ng $%t +i0u kh-ng chy.
S ^c thit bQ khi kh3i ng c1 th 4inh tia +Ra i0n nh( bP, qu!t ,y n:n
ng cP i0n c>u dao i0n .$..$Xph#i (8c t trong khu $`c riAng cch +y $Bi khu
$`c 4#n xut
S Tt c# cc thit bQ c1 kh# n;ng 4inh ttnh i0n *u ph#i (8c ni t
S ^c qu tr'nh 4#n xut c1 +iAn quan n 4R dCng ng?n +Ra tr>n nheng $%t nung
6 nh( ki, +o!i than ang chy d3 hoc h2 quang i0n kh-ng (8c tin hnh trong
,-i tr()ng c1 khF chy
d ^c bi0n php ph(Png php chea chy
ki0n php cP b#n trong chea chy
_1 +f
S ~uy ng nhanh nht cc +`c +(8ng ph(Png ti0n d%p tct ngay , chy
S T%p trung c5u ng()i c5u ti 4#n $ chng chy +an
S Thng nht chE huy i*u hnh trong chea chy
^c ph(Png php chea chy
_, chy ang dijn ra ,un d%p tct n1 th7o nguyAn +\ trAn ta c1 cc ph(Png
php chea chy khc nhau nh(f
S ih(Png php +, +!nh + dng cc cht chea chy c1 kh# n;ng thu nhi0t cao
h! thp nhi0t c"a , chy thp hPn nhi0t bc chy 1. @F dC phun n(Bc $o
, chy g/.
NJ
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ih(Png php +, +ong n2ng cht chy $ cht -xy h1a b[ng cch phun cc
cht khF kh-ng tha, gia ph#n 5ng chy $o $ng chy nh( khFu trP nitP ^
M
X
S ih(Png php k', h, ph#n 5ng chy b[ng cch (a $o $ng chy cc cht
k', h, ph#n 5ng chy $ c1 kh# n;ng bin ai chi*u c"a ph#n 5ng tr t6a nhi0t thnh
thu nhi0t
S ih(Png php cch +yf gg;n c#n tip x<c c"a cht chy $Bi -xy b[ng cch phun
b?t bt $o , chy x;ng d>u nh[, +, cch +y cht chy $Bi kh-ng khF
Trong th`c t chea chy c1 hi0u qu# ng()i ta th()ng 4R dCng tang h8p cc
ph(Png php chea chy trAn. @F dC khi dng ,t cht chea chy no 1 chea chy
th' n1 $ra c1 tc dCng +, +!nh $ra c1 tc dCng cch +y cht chy $Bi kh-ng
khF.$..$X
7 Zuy tr'nh c5u chea ,t $C chy 3 cP 43
Trong qu tr'nh $%n hnh quy tr'nh c-ng ngh0 4#n xut 3 cP 43 nu x#y ra chy th'
quy tr'nh c5u chea nh( 4auf
S bhi c1 , chy th' th" tr(3ng Pn $Q + ng()i tr`c tip chE huy chea chy
hoc "y nhi0, cho cn b chuyAn trch i^^^ cP 43.
S ko ng trong ton Pn $Q b[ng kng hoc +oa truy*n thanh
S ^ct i0n ton Pn $Q hoc riAng t!i khu chy
S n?i i0n bo chy cho i chea chy chuyAn nghi0p g>n nht hoc trung t&,
chea chy thnh ph. @' +\ do no 1 , h0 thng i0n tho!i bQ h6ng th' cR ng()i i
bo chy b[ng ph(Png ti0n nhanh nht hi0n c1.
S gu c1 ng()i bQ tai n!n th' t%p trung +`c +(8ng dng cc ph(Png ti0n chea
chy hay cc dCng dC khc nh( dao b<a .$..$X t', +i thot n!n c5u ng()i bQ n!n ta
ch5c ph&n tn hng ho c1 nguy cP bQ chy +an b#o $0 hng h1a.
S Ta ch5c +`c +(8ng ph(Png ti0n 4n c1 kQp th)i d%p tct , chy
S Trin khai +`c +(8ng b#o $0 hi0n tr()ng. Ta ch5c khcc phCc h&C qu# do chy
g&y ra.
g bhi chea chy c>n +(u \f
S _5ng tr(Bc chi*u gi1 U gi1 thai qua ng()i r2i ,Bi n , chy W
S ih#i nh%n bit nhanh x7, , chy thuc +o!i no cht chy + g' di0n tFch
kho#ng bao nhiAu ,:t $u-ng c1 ph(Png ti0n $ ph(Png php chea chy ph h8p.
}O
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S gu trong cng ,t +<c c1 nhi*u , chy th' (u tiAn chea , chy tr(Bc
chi*u gi1 r2i +>n +(8t. gu i*u ki0n cho ph:p th' c1 th chea nhi*u , chy cng +<c
th7o th5 t` (u tiAn nh( trAn.
S ^>n t%p trung +`c +(8ng chn 5ng $i0c +an truy*n c"a , chy.
7.<.7 C=c Ihnhn4 @i;n chb2 ch=>
a ^c cht chea chy
^c cht chea chy + cc cht nh[, d%p tct n1. ^c cht chea chy c1 nhi*u +o!i
khc nhau nh( cht rcn cht +6ng $ cht khF. =/i cht c1 tFnh cht $ ph!, $i 5ng
dCng riAng. ]ong c>n c1 cc yu t cP b#n 4auf
S ^1 hi0u qu# chea chy cao nghta + tiAu hao cht chea chy trAn ,t Pn $Q
di0n tFch chy trong ,t Pn $Q th)i gian ph#i + nh6 nht U kg,
M
.4W
S zj ki, 4#n xut dj dng $ gi thnh h!
S bh-ng g&y c h!i i $Bi ng()i 4R dCng b#o qu#n. bh-ng #nh h(3ng n ,-i
tr()ng.
S bh-ng +, h( h6ng thit bQ c5u chea $ cc thit bQ 2 $%t (8c c5u chea.
~i0u qu# c5u chea ,t , chy cng cao nu cht chea chy c1 c()ng phun
cng +Bn. ^()ng cht chea chy + +(8ng cht chea chy c>n thit d%p tct I,
M
, chy trong I gi&y U kg,
M
.4W. _-i khi tFnh cho I,
o
th tFch , chy Ukg,
o
.4W
^()ng phun cht chea chy phC thuc $o +o!i cht chea chy $ +o!i cht chy
TAn cht
chy
TAn cht chea chy
g(Bc ~Pi n(Bc kCi n(Bc k?t ho h?c k?t ho kh-ng
khF
+,
M
.4 bg,
o
.4 +,
M
.4 +,
M
.4 +,
M
.4
^ht rcn
OINON
S S S S
^ht
+6ng
S
OINON OINON
S S
q;ng
d>u
S S S
OINON OINON
}I
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
^()ng phun cng +Bn th' th)i gian chea chy cng ngcn. g1i chung a 4 cc
, chy c1 th)i gian chea chy n[, trong kho#ng tr $i chCc ph<t n nRa gi).
n(Bc ta hi0n nay c1 nhi*u cht chea chy (8c 4R dCng. z(Bi &y + cc +o!i chFnh
g(Bcf ^1 9n nhi0t ho hPi +Bn +, gi#, nhanh nhi0t nh) bc hPi +(8ng
n(Bc phun $o , chy phC thuc $o c()ng $ di0n tFch , chy. _ gi#, th)i
gian phun n(Bc ng()i ta thA, $o $i h8p cht ho!t ng gi#, 45c c;ng b* ,t
c"a $%t +i0u +, cho th, n(Bc nhanh $o $%t +i0u. g(Bc (8c 4R dCng +, $%t +i0u
chng chy rng ri b3i n(Bc rt r $ dj ki,. Tuy nhiAn kh-ng th dng n(Bc trong
cc tr()ng h8p chea chy cc ki, +o!i ho!t ng nh( b ga ^a .$..$Xhoc t n
$ cc , chy c1 nhi0t cao hPn IOO
O
.
kCi n(Bcf ihun n(Bc thnh d!ng bCi +, t;ng ng k b* ,t tip x<c c"a n1
$Bi , chy. ]` bay hPi nhanh cc h!t n(Bc +, nhi0t , chy gi#, nhanh $
pha +ong n2ng cht chy. ~!n ch 4` th&, nh%p c"a -xy $o $ng chy. kCi n(Bc
chE (8c 4R dCng khi dDng bCi n(Bc ch, kFn (8c b* ,t , chy.
~Pi n(Bcf Trong c-ng nghi0p hPi n(Bc rt 4n $ dng chea chy. ~Pi n(Bc
c-ng nghi0p th()ng c1 p 4ut cao nAn kh# n;ng d%p tct , chy t(Png i tt. Tc
dCng chFnh c"a n(Bc + pha +ong n2ng cht chy $ ng;n c#n n2ng -xy i $o
$ng chy. Th`c nghi0, cho thy +(8ng hPi n(Bc c>n thit ph#i chi, oN th tFch
nPi c>n chea chy th' ,Bi c1 hi0u qu#.
k?t chea chyf k?t chea chy c1 hai +o!i g2, b?t ho h?c $ b?t ho kh-ng
khF. k?t ho h?c (8c t!o ra b3i ph#n 5ng giea hai hay nhi*u cht 4au ph#n 5ng t!o ra
cht kt t"a +, cch +y cht chy $ khF +, gi#, n2ng cht -xy ho trong ,
chy. k?t kh-ng khF (8c t!o ra b3i 4` ho trn cP h?c giea dung dQch t!o b?t $ dung
dQch kh-ng khF. ^ht t!o b?t tr cc a+u,in cht th, (Bt $ cc cht t(Png t` khc.
To!i b?t ny c1 h0 4 n3 b?t cao b*n tr N n MO ph<t nAn hi0u qu# chea chy tt.
k?t ho kh-ng khF th()ng dng chea cc , chy x;ng d>u $ cc cht +6ng
khcX
bh-ng (8c dng b?t ho kh-ng khF chea cc , chy ki, +o!i t n cc
thit bQ i0n hoc , chy c1 nhi0t +Bn hPn IOO
O
$' 3 &y 4R dCng dung dQch
n(Bc
kt chea chyf + cht chea chy rcn hi0n nay ang 4R dCng rng ri. kt chea
chy + +o!i bt nh6 ,Qn c1 ()ng kFnh IOIN, thnh ph>n ch" yu + cc ,ui $
}M
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
-xFt. @F dC nh( ,ui bicacbonatnatri ga~^
o
ga
M
^
o
b~^
o
UJNJKW Io
,anhA4t7anat chng h<t 9, $ Io cc cht khc n&ng cao kh# n;ng b#o qu#n $
tFnh chy c"a bt. kt chea chy c1 ba +o!i bt k^ bt |k^ bt chea chy ki, +o!i
=. Tu th7o +o!i bt 1 ta 4R dung chea chy cc , chy khc nhau U | chea chy
cht rcn k chea chy cht +6ng ^ chea chy cht khF = chea chy ki, +o!iW. _ bt
chea chy (8c ng()i ta ph#i 4R dCng khF n:n phun bt $o , chy.
^()ng phun bt tiAu thC cho ,t , chy kho#ng }Mkg,
M
.4. kt phun $o
, chy +, gi#, n2ng -xy k', h, ph#n 5ng chy $ ng;n c#n $i0c chy tr3 +!i
c"a cht chy.
^c +o!i khFf T cc +o!i cht chea chy th khF nh( ^
M
g
M
.$..$XTc dCng
c"a cc cht ny + pha +ong n2ng cht chy. ggoi ra cDn c1 tc dCng +, +!nh
, chy $' cc khF ^
M
g
M
thot ra tr b'nh n:n c1 p 4ut cao khi gi#, p 4ut t
ngt n p 4ut khF quyn th' b#n th&n khF bQ +!nh i th7o hi0u 5ng tit +(u U gin khF
o!n nhi0t W.
bh-ng (8c dng khF chea chy chea cc , chy , cht chy c1 th kt
h8p $Bi n1 thnh nheng cht chy na ,Bi. @zf kh-ng (8c dng ^
M
chea ,
chy ph&, !, ki, +o!i ki*, $ ki*, tha cc h8p cht t7c,it hoc thuc 4<ng ki,
+o!i nung n1ng 6 .$..$X
^c h8p cht ~a+og7nf ^c h8p cht ha+og7n c1 hi0u qu# rt +Bn khi chea chy.
^c cht ny dj th, (Bt $o $%t chy nAn hay dng chea chy cc cht kh1 th,
(Bt nh( b-ng $#i 48 .$..$X Tuy nhiAn +o!i cht chy ny g&y #nh h(3ng ,-i tr()ng
ph huv t>ng -G-n t;ng hi0u 5ng nh kFnh.
b q7 chea chy chuyAn dCng
q7 chea chy chuyAn dCng (8c trang bQ cho cc i chea chy chuyAn nghi0p c"a
thnh ph hoc thQ x. q7 chea chy +o!i ny g2, nhi*u +o!i nh(f x7 chea chy x7
th-ng tin $ nh 4ng x7 phun bt x7 r#i $Di x7 thang x7 h<t kh1i x7 chE huy x7
phCc $C chin u trong 1 x7 chea chy + quan trong nht.
q7 chea chy ngoi ng cP cDn c1 ph>n $6 g2, cc khoang trang bQ ph(Png
ti0n chea chy nh( +;ng $Di ba ch!c dCng cC chea chy n(Bc $ dung dQch chea
chy bP, +y t&, bP, n(Bc hoc dung dQch b?t hDa kh-ng khF chea chy ng;n
chin 4Y ng2i kP, +y t&, c1 c-ng 4ut +Bn tBi $i tr;, , +`c p 4ut n(Bc
kho#ng IO at, +(u +(8ng MNn IOO +Ft4 chi*u 4&u h<t n(Bc cho ph:p + IO, dung
}o
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
tFch k:t n(Bc MOOO n NOOO +Ft +(8ng cht t!o b?t MOO +Ft. q7 chea chy c>n ng cP
tt i (8c trAn nhi*u +o!i ()ng
ggoi x7 chea chy th-ng dCng cDn c1 nhi*u +o!i x7 chea chy chuyAn dng khc
c1 th chea chy nheng , chy khc nhau nh( nheng , chy trAn cao c>n x7
thang x7 r#i $Di x7 bP, x7 ch3 n(Bc. gheng , chy +Bn nhi*u kh1i tr)i ti c>n
c1 x7 h<t kh1i x7 r#i $Di x7 th-ng tin $ nh 4ngX
T!i nheng , chy c1 Qa h'nh ch%t hpp , -t- chea chy kh-ng tip c%n (8c
ng()i ta c1 th 4R dCng ,y bP, chea chy khiAng tay chea chy.
c ^c h0 thng bo chy $ chea chy t` ng
cc khu $`c quan tr?ng hoc c1 th c1 nhi*u nguy cP chy na ng()i ta th()ng
+cp c cc h0 thng bo chy $ chea chy t` ng b#o $0.
S ~0 thng bo chy t` ngf
~0 thng bo chy t` ng + h0 thng thit bQ t` ng pht hi0n $ th-ng bo Qa
i, chy $* trung t&, chE huy chea chy. ~0 thng bo chy bao g2, cc b ph%n
cP b#nf trung t&, bo chy U +o!i th7o $ng +o!i th7o Qa chE W >u bo chy t` ng
U nhi0t kh1i nh 4ng W hp n<t n bo chy +oa bo chy n bo chy Tr3 khng
cui kAnh cc yu t +iAn kt U cp tFn hi0u d&y d{n hp kY thu%t W ngu2n i0n. Ty
th7o yAu c>u c"a h0 thng bo chy , h0 thng cDn cc b ph%n khc nh( thit bQ
truy*n tin bo chy b ph%n ki, tra thit bQ phDng chy t` ng b ph%n i*u khin
thit bQ ngo!i $i.
S ~0 thng chea chy t` ngf
~0 thng chea chy t` ng + tang h8p thit bQ kY thu%t chuyAn dng ()ng ng
$ cht chea chy dng d%p tct cc , chy. ~0 thng chea chy (8c +cp c Qnh
hoc bn c Qnh c1 th (8c i*u khin b[ng tay hoc i*u khin t` ng. ~0 thng
chea chy t` ng + h0 thng chea chy (8c i*u khin t` ng khi x#y ra chy. ^c
h0 thng ny (8c +cp t 3 nheng nPi c1 hng h1a kho ng&n hng trung t&, ki,
Qnh khF ga4X ^1 cc h0 thng chea chy t` ng b[ng n(Bc b[ng b?t b[ng bt
hoc b[ng cc +o!i khF kh-ng chy U ^
M
y g
M
XW ~0 thng chea chy t` ng c1 tFn
hi0u i*u khin c"a cc trung t&, bo chy t` ngX
d ^c ph(Png ti0n trang bQ chea chy t!i ch/.
ggoi cc h0 thng bo chy $ chea chy t` ng nAu 3 trAn cDn cc dCng cC
chea chy th- 4P nh[, trin khai chea chy kQp th)i khi , chy ,Bi h'nh thnh
pht trin +, gi#, ti a thi0t h!i do chy g&y ra. ^c dCng cC 1 + cc b'nh chea
}L
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
chy xch tay hoc x7 9y nh( b'nh b?t |k b'nh ^
M
b'nh bt ct xng thng 4-
`ng n(Bc ch;n chiAn c>u +iA, thang tr7 $.$X ^c dCng cC ny (8c trang bQ rng
ri cho cc cP quan xF nghi0p kho tng.
^1 ,t 4 +o!i b'nh ch5a chy 4auf
S k'nh b?t h1a h?c |k.
S k'nh b?t hDa kh-ng khF @iSIOO.
S k'nh chea chy b[ng khF ^
M.
S k'nh chea chy b[ng bt.
}N
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
CHN! <" C0C N!UN !X Z NHI- $) C0CH ^HN! Ta0NH
<.1 /H0I NI1- $& Z NHI-
Trong 4#n xut c-ng nghi0p $ )i 4ng tt c# cc d&y truy*n 4#n xut h0 thng
xR +\ h1a chtX *u + nheng ngu2n ti*, tng , ngoi kh# n;ng g&y ,t an ton
cho ng()i tr`c tip hoc gin tip tip x<c $Bi n1 , cDn + ngu2n g&y - nhij, ,-i
tr()ng +, #nh h(3ng n 45c kh67 c"a ,?i ng()i.
nhij, ,-i tr()ng + tc nh&n g&y h!i tr`c tip n 45c kh67 c"a ,?i ng()i
th-ng qua ,-i tr()ng. ^1 rt nhi*u ngu2n - nhij, ,-i tr()ng nh( - nhij, kh1i bCi
khF cht +6ng cht rcn ngu2n n(Bc ph1ng x! b5c x! - nhij, ting 2n .$..$X Th`c
t c1 th ph&n ra hai +o!i - nhij, chFnh + - nhij, h1a cht $ - nhij, ting 2n.
<.1.1 Z nhiC hE2 chV@
a =t 4 Qnh nghta $* - nhij, h1a chtf
HE2 chV@" T cc nguyAn t h1a h?c cc h8p cht $ h/n h8p c1 ngu2n gc tr t`
nhiAn hay (8c con ng()i tang h8p t!o thnh
Sx nhiC 3c" k'nh th()ng con ng()i c1 kh# n;ng i ph1 $Bi nhi*u h1a cht
khc nhau nh(ng trong giBi h!n nht Qnh. ]` nhij, c chE x#y ra khi giBi h!n bQ
$(8t qu $ cP th kh-ng c1 kh# n;ng i ph1 U b[ng cch tiAu h1a hp thC hay bi
titW.
c @Pnh cQ2 hE2 chV@" + kh# n;ng g&y tc h!i c"a n1 cho ,t cP th 4ng h1a
cht khc nhau c1 c tFnh khc nhau.
HE2 chV@ n49> hiBC" T nheng h1a cht trong qu tr'nh 4#n xut 4R dCng b#o
qu#n $ $%n chuyn c1 th g&y chy na ;n ,Dn nhij, c nguy hi, cho ng()i $
ph ho!i ti 4#n.
HE2 chV@ f ch=> n" T h1a cht c1 th t` ph&n gi#i g&y chy na hoc cng $Bi
cc cht khc t!o thnh h/n h8p chy na d(Bi i*u ki0n nht Qnh $* thnh ph>n nhi0t
$ p 4utX
HE2 chV@ n Ctn" T cc cht c1 tc dCng ph h"y d>n cc kt cu x&y d`ng $
cc d!ng $%t cht khc nh( ,y ,1c thit bQ ()ng ng.$..$X c1 th g&y b6ng ;n
da ng()i $ 4<c $%t.
}}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
HE2 chV@ 3c" + cc cht g&y #nh h(3ng xu tr`c tip hay gin tip n ng()i $
4inh $%t. Tc dCng c c1 th x&, nh%p tr`c tip qua da qua ()ng ng c cp tFnh
hay ,n tFnh g&y - nhij, cCc b hay ton b.
*Oi :hRn4 :hP" + 4` ph&n tn cc tiu ph&n tR rcn trong kh-ng khF. _, bCi ,&y
(8c 4inh ra b3i cc ho!t ng xay nghi*n khoan %p cc khi $%t cht. ^s c"a nheng
h!t bCi ny c1 ph!, $i tr nh'n thy (8c b[ng ,ct th()ng U+Bn hPn IMO,, W cho tBi
kh-ng nh'n thy (8c. _, bCi kh-ng th nh'n thy 4w t2n t!i trong kh-ng khF ,t
th)i gian cng $Bi 4` nguy hi, c"a n1 $' c1 kh# n;ng +?t 4&u $o phai.
/hP" ^c cht nh( -xy nitP hoc ccbon i-xFt trong tr!ng thi khF 3 nhi0t $
p 4ut trong phDng.
+nh hnn4 cVI @Pnh" T #nh h(3ng xut hi0n ngay khi h1a cht x&, nh%p $o cP
th g&y ra b3i 4` tip x<c ngcn Pn + $Bi 4 +(8ng +Bn hoc n2ng cao cu# h1a
cht. Th-ng th()ng th()ng c1 cc tri0u ch5ng nh( 4a ,Vi nh5c >u b#i ho#i bu2n
n-n i +6ng tot ,2 h-i run $ c#, gic ,0t ,6i. gu tc ng ,!nh cDn g&y ra co
gi%t ri +o!n hnh $i hoc g&y ngt xEu.
+nh hnn4 Cn @Pnh" T #nh h(3ng g&y ra b3i 4` tip x<c nhi*u +>n $Bi ,t h1a
cht trong ,t giai o!n di. Trong tr()ng h8p ny h1a cht (8c tFch +Vy trong cP
th n ,t +<c no 1 ch<ng c1 kh# n;ng g&y t bin t bo kFch thFch u c pht
trin #nh h(3ng n t bo thai $ g&y ra dQ d!ng.
^# hai #nh h(3ng cp $ ,n tFnh c1 th ,t i 4au khi ch, d5t 4` tip x<c $
(8c i*u trQ thFch h8p 4ong ch<ng cVng c1 th +!i h%u qu# +&u di.
b Tc h!i c"a h1a cht
Th7o tFnh cht tc ng c"a h1a cht trAn cP th con ng()i c1 th ph&n +o!i th7o
cc nh1, 4auf
S bFch thFch
S n&y dQ 5ng
S n&y ng!t
S n&y ,A $ g&y tA
S Tc ng n h0 thng cc cP quan ch5c n;ng
S n&y ung th(
S nh h(3ng n h0 t(Png +ai U t bin g7nW
S k0nh bCi phai
}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
bFch thFchf
Tc ng kFch thFch c"a h1a cht 3 &y c1 nghta + +, cho t'nh tr!ng ph>n cP th
tip x<c $Bi h1a cht bQ xu i. ^c ph>n c"a cP th th()ng bQ tc ng ny + da ,ct
$ ()ng h- hp.
zQ 5ngf
zQ 5ng c1 th x#y ra khi cP th tip x<c $Bi h1a cht. gg()i +ao ng khi ,Bi tip
x<c c1 th kh-ng bQ dQ 5ng nh(ng khi nu tip x<c th()ng xuyAn ngay c# $Bi +(8ng
nh6 th' cP th th()ng 4w ph#n 5ng $ da hoc ()ng h- hp 4w bQ dQ 5ng.
n&y ng!tf
]` ng!t th3 + biu hi0n c"a $i0c (a kh-ng " -xy $o cc cP quan c"a cP th. ^1
hai d!ngf ng!t th3 Pn thu>n $ ng!t th3 h1a h?c.
n&y tA $ g&y ,Af
Tip x<c $Bi n2ng cao ,t trong cc cht nh(f tano+. iropano+. |xAt-nX c1
th +, 4uy yu h0 th>n kinh trung (Png g&y ngt th%, chF d{n tBi tR $ong. gheng
cht ny g&y #nh h(3ng t(Png t` nh( 4ay r(8u. bhi tip x<c th()ng xuyAn $Bi nheng
h1a cht ny 3 n2ng thp ,t 4 ng()i bQ nghi0n ch<ng.
n&y tc h!i tBi h0 thng cc cP quan c"a cP thf
n&y tc h!i cho gan
n&y tc h!i cho th%n
n&y tc h!i cho h0 th>n kinh
k ph%n 4inh dCc
ng th(f
bhi tip x<c +&u di tBi ,t 4 h1a cht c1 th t!o 4` pht trin t` do c"a t bo
d{n n khi u m ung th(. gheng khi u ny c1 th xut hi0n 4au nhi*u n;, tip x<c
$Bi h1a cht. niai o!n ny c1 ph!, $i tr LLO n;,.
~( thai U qui thai W
zQ t%t b9, 4inh c1 th + do h%u qu# c"a $i0c tip x<c $Bi cc h1a cht g&y c#n tr3
qu tr'nh pht trin b'nh th()ng c"a thai. Thai trong th)i gian o thng >u c"a th)i k
,ang thai thai nhi dj bQ #nh h(3ng nht b3i cc ta ch5c quan tr?ng c"a no ti, tay
ch&n ang h'nh thnh. Zua nghiAn c5u cho thy h1a cht th"y ng&n khF g&y ,A cc
}K
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
dung ,-i heu cP c1 th c#n tr3 qu tr'nh pht trin b'nh th()ng c"a $i0c ph&n chia t
bo g&y bin d!ng bo thai.
nh h(3ng n cc th h0 t(Png +ai
=t 4 h1a cht tc ng n cP th con ng()i g&y t bin g7n kh-ng ,ong
,un trong cc th h0 t(Png +ai. Thao kt qu# nghiAn c5u 3 cc phDng thF nghi0, cho
thy KOKN cc cht g&y ung th( c1 th tc ng n g7n.
k0nh bCi phaif
k0nh bCi phai hay ho dQ 5ng do h<t nhi*u bCi + t'nh tr!ng +cng ?ng cc h!t bCi
nh6 3 $ng trao ai khF c"a phai $ ph#n 5ng cc ,- tr(Bc 4` hi0n di0n c"a bCi. iht
hi0n nheng thay ai c"a phai 3 giai o!n 4B, + $- cng kh1 kh;n. @Bi b0nh buQ phai
th' kh# n;ng hp thC -xy 4w gi#, $ b0nh nh&n c1 hi0n t(8ng th3 ngcn gp trong cc
h?at ng ph#i dng nhi*u n 45c +`c. k0nh ny cho tBi nay ch(a th chea kh6i hon
ton. ^c cht g&y b0nh bCi phai th()ng + ]i+ic tinh th |,i;ng k7ri+iX
<.1.2 Z nhiC @i?n4 n
bhi ni0, chung $* ting 2n $ rung
a Ting 2n
Ting 2n + nheng &, thanh g&y kh1 chQu quy ri 4` +, $i0c $ nghE ngPi c"a
con ng()i. @* ,t $%t +\ &, thanh + dao ng 41ng trong ,-i tr()ng n h2i g&y ra
b3i 4` dao ng c"a cc $%t th kh-ng gian trong 1 c1 41ng &, +an truy*n g?i +
tr()ng &,. hp 4ut d( trong tr()ng &, g?i + p 4ut &, p c1 Pn $Q + bar. ^()ng
&, + 4 n;ng +(8ng 41ng truy*n qua di0n tFch b* ,t Ic,
M
$u-ng g1c $Bi ph(Png
truy*n 41ng trong I gi&y Uc,
M
W.^()ng &, $ p 4ut &, +iAn h0 $Bi nhau th7o
biu th5c
C '
I
_
.
M
=
U7rgc,
M
W
p + ,%t c"a ,-i tr()ng gc,
o
Trong kh-ng gian t` do c()ng &, tv +0 nghQch $Bi b'nh ph(Png kho#ng cch r
n ngu2n &,
r
r
_
_
. L
I

I
+ c()ng &, 3 cch ngu2n i, ,t kho#ng r
}J
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
Tai ch<ng ta tip nh%n &, nh) dao ng c"a p 4ut &,. hp 4ut &, tv +0 $Bi bin
ai c()ng &, nh(ng trong khi c()ng &, bin ai n +>n th' p 4ut &, bin ai
n +>n. _ nh gi c#, gic ngh7 chE nheng c tr(ng $%t +\ c"a &, + ch(a " $'
tai ch<ng ta ph&n bi0t c#, gic ngh7 kh-ng th7o 4` t;ng tuy0t i c"a c()ng &, ,
th7o 4` t;ng t(Png i c"a n1. ^Vng $' th ng()i ta kh-ng nh gi c()ng &, $
p 4ut &, kh-ng th7o Pn $Q tuy0t i , dng thang +ogarit thay cho thang th%p
ph&n thu hpp ph!, $i trQ 4 o. bhi 1 ta c1 ,5c c()ng &, o b[ng dAxib7n
UdkW
$(
_
_
?
I
I
+g IO =
Trong 1 S c()ng &,

o
S c()ng &, 3 ng(sng ngh7 (8c hay cDn g?i + ,5c kh-ng
=5c kh-ng
o
+ ,5c c()ng &, ti thiu , tai ng()i c1 kh# n;ng c#, nh%n
(8c tuy nhiAn ng(sng ngh7 (8c thay ai th7o t>n 4
T(Png t` ta c1 ,5c p 4ut &,f
$(
I
I
?
o
'
+g MO =
i
O
S ng(sng quy (Bc IO
SN
g,
M
=5c c-ng 4ut &,f
$( ?
O

+g IO =
Trong 1f
O
S ng(sng kh-ng hay ng(sng quy (Bc
O
IO
SIM
=5c c-ng 4ut tFnh b[ng dk
gh( $%y khi &, thanh c1 p +`c b[ng M.IO
SN
g,
M
hay c()ng
O
IOSIM,
M
th' n1 c1 ,5c &, b[ng O dk
zao ng &, , tai ngh7 (8c c1 t>n 4 tr I}SMO~G n I}SMOk~G. niBi h!n ny
3 ,/i ng()i kh-ng ging nhau ty th7o +5a tuai $ tr!ng thi cP quan thFnh gic.
zao ng &, c1 t>n 4 d(Bi I}SMO ~G tai ng()i kh-ng th ngh7 (8c g?i + h! &,
cDn dao ng &, c1 t>n 4 &, trAn I}SMOk~G cVng kh-ng ngh7 (8c g?i + 4iAu &,
ih!, $i &, ngh7 (8c kh-ng chE giBi h!n trong nheng t>n 4 xc Qnh , cDn
trong nheng trQ 4 p 4ut hoc c()ng nht Qnh. TrAn h'nh biu dijn cc trQ 4 giBi
h!n c"a p 4ut b[ng hai ()ng cong. _()ng cong d(Bi t(Png (Png $Bi ng(sng
ngh7. TrQ 4 p 4ut 3 ng(sng ngh7 i $Bi cc t>n 4 khc nhau cVng khc nhau. TrQ
4 trung b'nh c"a p 4ut ng(sng ngh7 trong ph!, $i t>n 4 IOOOSNOOO~G i $Bi
O
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
ng()i c1 tai thFnh kho#ng M.IO
SL
dync,
M
IO
SN
g,
M
. ^ng xa ph!, $i ny th7o thang
t>n 4 $* phFa d(Bi $ phFa tr0n nh!y cng gi#, i.
_()ng cong trAn + ()ng cong ng(sng au tai. gheng &, thanh $(8t qu cc gi
trQ c"a ng(sng ny c1 th g&y tan th(Png hoc ph h6ng cP quan thFnh gic.
]` nh gi ch" quan c#, gic &, thanh th hi0n qua ,5c ngh7 to. _ nh
gi Qnh +(8ng ,5c ngh7 to ng()i ta dng ph(Png php 4o 4nh ch" quan &, c>n o
$Bi &, tiAu chu9n. bhi thay ai ,5c &, tiAu chu9n c1 th +, cho &, o $ &, tiAu
chu9n ngh7 to b[ng nhau. Th7o quy Qnh quc t ng()i ta +y &, h'nh 4in t>n 4
IOOO~G duBi d!ng 41ng &, phng +, tiAu chu9n.
b iha ting 2n
^Vng ging nh( cc &, ph5c t!p ting 2n c1 th chia ra thnh cc tang thnh ph>n
Pn gi#n th7o quan h0 giea c()ng $ t>n 4. ^ch biu dijn cc biu 2 cc thnh
ph>n c"a ting 2n $ n1 + ,t trong nheng c tFnh quan tr?ng nht c"a &, thanh.
Ty th7o c i, c"a ting 2n , pha c"a n1 c1 th r)i r!c hoc +iAn tCc hoc
h/n h8p. iha th(a c"a ting 2n gp trong ,t 4 ,y i0n cP nh( ting cDi ting ,y
pht n;ng +(8ng &, c"a n1 c1 c`c !i 3 ,t $i t>n 4.
Ting 2n cP khF th()ng c1 pha h/n h8p. Ting 2n $a ch!, cVng c1 pha h/n h8p.
gh( $%y ,/i +o!i ting 2n c-ng nghi0p c1 pha riAng c tr(ng cho n1 $' pha ny
th()ng (8c kh#o 4t trong ph!, $i t>n 4 tr LO m KOOO~G. Th7o pha ting 2n c1 th
xc Qnh `oc ph>n n;ng +(8ng &, +Bn nht n[, 3 ph!, $i t>n 4 no.
bhi do ting 2n ng()i ta tin hnh th7o cc d#i t>n 4. z#i t>n 4 &, (8c c
tr(ng b[ng cc t>n 4 giBi h!nf
I
S t>n 4 giBi h!n d(Bi $
M
S t>n 4 giBi h!n trAn.
^hi*u rng cu# d#i
M
m
I
$ t>n 4 trung b'nh
tb
U
I
.
M
W
ON
. gu d#i c1 tv 4
I

M

IM} th' g?i + d#i Io -cta.
c dung ng
dung ng + dao ng cP h?c c"a $%t th n h2i 4inh ra khi tr?ng t&, hoc trCc
i x5ng c"a ch<ng xA xFch trong kh-ng gian hoc do 4` thanh ai c1 tFnh cht chu k
h'nh d!ng , ch<ng c1 3 tr!ng thi ttnh.
dung ng (8c c tr(ng b[ng ba th-ng 4 4au &yf biAn dQch chuyn biAn
c"a $%n tc $ biAn c"a gia tc .
=5c $%n tc dao ngf
I
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
$( ?
C
O
+g MO

=
Trong 1f N. IO
SK
U,4W S ng(sng quy (Bc c"a biAn $%n tc dao ng
^c b* ,t dao ng bao gi) cVng tip x<c $Bi kh-ng khF xung quanh n1 +,
kh-ng khF 1 bQ dao ng t!o thnh 41ng &, $ g&y ra ,t p 4ut &,.
Zuan h0 giea b* ,t dao ng no 1 $ &, c"a n1 pht ra th hi0n th7o ph(Png
tr'nh 4auf
O O
+g MO

+g MO
I
I
=

<.2 C0C N!UN !X Z NHI-


Trong )i 4ng c1 rt nhi*u ngu2n g&y - nhij, $ nhij, c trong 1 c1 nheng
+/i do ch" quan hay khch quan hoc ch(a +, ch" (8c c-ng ngh0 , d{n n -
nhij,. ^h<ng ta th()ng ngh7 n nhi*u nht + cc nh ,y h1a cht cc nh ,y ti
ch n(Bc b9n hoc rc th#iXhoc cc 4` c ch#y d>u rD rE h1a cht cht c hoc
thuc trr 4&u n(Bc th#i b0nh $i0n kh1i bCi tr cc nh ,y 4R dCng nhiAn +i0u nh(
d>u than Xhoc cc ting 2n trong cc nh ,y , cch xa hng tr;, ,:t ${n
ngh7 thy. ^c ngu2n g&y - nhij, c1 ,t t!i ,?i nPi trong )i 4ng cVng nh( trong
c-ng nghi0p , ,t nh ,y no i nea nu kh-ng ch< tr?ng n $n * an ton +ao
ng $ phDng chng - nhij, th' cVng *u c1 kh# n;ng + ngu2n g&y - nhij,. z`a
trAn 4` ph&n +o!i - nhij, + - nhij, $* h1a cht $ - nhij, ting 2n , ta c1 th t',
ra nhi*u ngu2n g&y - nhij, cho trng +o!i - nhij, trAn
<.2.1 N49n 4d> R nhiC hE2 chV@"
ggu2n g&y - nhij, h1a cht phC thuc $o trng +o!i h1a cht. c1 th d`a th7o i
t(8ng 4R dCng h1a chtf
S g-ng nghi0p
ggu2n g&y - nhij, h1a cht do g-ng nghi0p ch" yu + ph&n b1n thuc trr 4&u.
cht kFch thFch t;ng tr(3ng +, pp ra hoa h1a cht b#o qu#nX^c h1a cht ny
trong nhi*u tr()ng h8p nu tip x<c $Bi cP th con ng()i c1 th g&y ra cc bin ch5ng
$ #nh h(3ng n 45c kh67 nh( +3 +o:t ,9n ng5aXbhi ta phun thuc trr 4&u hoc
ph&n b1nXth' cc h1a cht ny 4au khi bQ ng, $o th`c $%t hoc t n1 4w t2n t!i
trong ,t kho#ng th)i gian nht Qnh ty thuc $o ,Cc Fch 4R dCng h1a cht , khi
+, n-ng nghi0p con ng()i kh1 trnh kh6i tip x<c $Bi cc h1a cht 1 $ g&y h!i tr`c
tip n 45c kh67 c"a ,'nh.
M
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ^-ng nghi0p
ggu2n g&y - nhij, h1a cht do c-ng nghi0p + ,t ,i +o ng!i +Bn c"a ,?i quc
gia. _i $Bi bt k quc gia no 9y ,!nh kinh t th' ph#i c1 n*n c-ng nghi0p pht
trin , n*n c-ng nghi0p pht trin i -i $Bi nguy cP - nhij, + rt cao nu kh-ng
(8c xR +\ ,t cch <ng cn.
Ta c1 th k ra rt nhi*u ngu2n g&y - nhij, tr c-ng nghi0p nh( nh ,y 4#n xut
ph&n b1n xR +\ rc th#i nh ,y giy nh ,y h1a chtX. bh-ng th c1 nh ,y
no , kh-ng c1 cht th#i $ chFnh cht th#i c"a cc nh ,y xR +\ cht th#i + ,t
,i nguy hi, 7 d?a - nhij, ,-i tr()ng rt cao.
ggnh c-ng nghi0p b#n th&n n1 g2, nhi*u ngnh nh6 tr`c thuc. Trong ,/i
ngnh nh6 cVng d + c-ng nghi0p dQch $C i nea th' n1 cVng ti*, tng kh# n;ng g&y -
nhij,. ^h<ng ta kh-ng th k ht cc ngu2n g&y - nhij, trong c-ng nghi0p , chE
c>n bit r[ng 4#n xut ra bt k ,t ,t hng no th' hi0u 4ut qu tr'nh 4#n xut ra
,t hng 1 +u-n IOO. gh( $%y ph>n d( thra ra kh-ng th 4R dCng +, nguyAn
+i0u cho c-ng o!n tip th7o hoc cho ,t hng khc th' n1 4w + ngu2n g&y - nhij,
trong t(Png +ai.
S T&, nghi0pf
@i0c pht trin +&, nghi0p + ,t trong nheng cch hi0u qu# nht gi#, thiu -
nhij, ,-i tr()ng $' $%y $i0c khai thc +&, 4#n nh( khai thc g/ qu\ t rrng 4;n
bcn tri ph:p bra bi cVng + ngu2n g&y - nhij, gin tip n ,-i tr()ng.
S k0nh $i0nf
~1a cht $ cht th#i c"a b0nh $i0n + ,t trong nheng h1a cht c1 c $ -
nhij, cao nht b3i nheng cht th#i + nheng cht kh-ng c1 tc dCng hoc tc dCng
xu n cP th. ggoi ra kh-ng k nheng h1a cht ny nu ch(a (8c xR +\ , (a ra
,-i tr()ng th' n1 cDn g&y ra cc ph#n 5ng h1a h?c +, bin ai cht $ 4inh ra nheng
cht khc g&y #nh h(Bng xu n 45c kh67 con ng()i , ta kh-ng th +()ng ht (8c.
S niao th-ng $%n t#if
nhij, ,-i tr()ng do hFt ph#i kh1i bCi x7 nht + kh1i bCi t!i cc thnh ph +Bn
ang + $n * nghiA, tr?ng kh-ng chE $Bi cc n(Bc ang pht trin , cDn 7 d?a c#
cc n(Bc pht trin. TFnh nguy hi, c"a n1 3 ch/ n1 #nh h(3ng n 45c kh67 ng(Di
+ao ng kh-ng chE 3 t!i nPi x#y ra - nhij, , khF bCi cDn c1 th bay n nheng nPi
khc g&y tc dCng x&<.
o
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
ggu2n g&y - nhij, do giao th-ng ch" yu + cc ph(Png ti0n tha, gia giao th-ng
bCi kh1i bAn ()ng $ - nhj, rc th#i.
S Th`c ph9, ch bin U ph9, ,>u cc h1a cht b#o qu#nXW
<.2.2 N49n 4d> R nhiC @i?n4 n
gg()i ta ph&n ra nhi*u +o!i ting 2nf
Ting n thng k!" do ta h8p h/n +o!n cc &, khc nhau $* c()ng $ t>n 4
trong ph!, $i tr I} n MO.OOO~G
Ting n c# $m %&c" Ting 2n c1 &, c tr(ng
Th'o mi trng tru()n $m" c1 ting 2n kt cu + khi $%t th dao ng tip x<c
tr`c tip $Bi cc kt cu nh( ,y ()ng ng n*n nh $.$.. cDn ting 2n +an truy*n
hay ting 2n kh-ng khF + ngu2n &, kh-ng c1 +iAn h0 $Bi ,t kt cu no c#
Th'o *+c tnh"
S Ting 2n cP khFf trong tru)ng h8p trCc bQ rP ,Dn c5ng $eng c"a h0 thng
c-ng ngh0
S Ting 2n $a ch!,f rn d%p
S Ting 2n kh-ng khFf bhF chuyn ng $Bi tc cao nh( ng cP ph#n +`c
S Ting na hoc xungf _ng cP di7G7n ho!t ng
S Th7o d#i t>n 4f
Ting 2n t>n 4 cao khi IOOO~G
Ting 2n t>n 4 trung b'nh khi oOOIOOO~G
Ting 2n t>n 4 thp oOO ~G
z(Bi &y + cc trQ 4 g>n <ng $* ,5c 2n ,t 4 ngu2n. zng ph(Png php 4o
4nh c1 th t', (8c ,5c 2n c"a cc ngu2n khc
Ting 2n $a ch!, dk Ting 2n ^P khF dk
q(3ng rn JK =y ti0n JoSJ}
q(3ng gD IIoSIIL =y khoan IIL
q(3ng <c IIM =y bo J
q(3ng tn II =y nh b1ng IOK
q(3ng n2i hPi JJ
L
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
Trong cc ph&n x(3ng c1 nhi*u ngu2n ting 2n th' ,5c 2n kh-ng ph#i + tang 4
,5c 2n trng +o!i. =5c 2n tang cng 3 ,t i, cch *u nhi*u ngu2n c1 th xc Qnh
th7o c-ng th5c 4auf
gu c1 n ngu2n 2n c1 c()ng nh( nhau th' ,5c 2n tang cng 4w +
T
O
T
I
IO+g n UdkW
<.7 C0C *I1N ^H0^ ^HN! Ta0NH
<.7.1 C=c n49>cn @kc D Si;n Ih=I ch STn @ron4 Ihtn4 n42 @=c hFi cQ2
hE2 chV@, c=c Si;n Ih=I :hn cVI.
a kn nguyAn tcc $ cc bi0n php cP b#n trong phDng ngra tc h!i c"a h1a cht
=Cc Fch c"a ho!t ng d` phDng tc h!i c"a h1a cht + nh[, +o!i trr hoc gi#,
tBi ,5c thp nht ,?i r"i ro cc h1a cht nguy hi,c h!i cho 45c kh67 con ng()i
$ ,-i tr()ng +ao ng g1p ph>n pht trin kinh t x hi b*n $eng.
, H-n ch ho+c tha( th ch.t */c ha0
To!i b6 cc cht hoc qu tr'nh c h!i nguy hi, hoc thay th ch<ng b[ng th5
khc Ft nguy hi, hPn hoc kh-ng cDn nguy hi, nea.
@i0c +`a ch?n cc h1a cht ph#i (8c tin hnh ngay tr giai o!n thit k hoc +%p
k ho!ch 4#n xut th()ng tin hnh qua cc b(Bc 4auf
S _nh gi tc h!i c"a chu tr'nh 4R dCng h1a cht c"a con ng()i $ ,-i tr()ng
S qc Qnh $ +`a ch?n gi#i php thay th h8p +\ $ ph h8p nht $* quy tr'nh 4R
dCng h1a cht an ton cho 45c kh67 con ng()i $ ,-i tr()ng +ao ng +&u b*n
S z` kin nheng thay ai trong t(Png +ai $* h1a cht 4w c#i thi0n hoc thay ai
quy tr'nh hoc gi#i php c-ng ngh0 tt hPn 4!ch hPn an ton hPn $ t k ho!ch
th`c hi0n ,t cch c1 hi0u qu#
@F dCf
]R dCng 4Pn hoc k7o tan trong n(Bc thay th cho 4Pn hoc k7o tan trong dung
,-i heu cP 4R dCng h1a cht Ft c h!i hPn nh( 2ng ng c"a b7nG7n thay cho
b7nG7n trong dung ,-i pha 4Pn.. zng tric+o m ,7tan +, tc nh&n t9y nh)n thay cho
tric+o m Aty+7n $ dng nheng h1a cht c1 i, bc chy cao thay th nheng h1a cht
c1 i, bc chy thpX
, Ch' ch&n ho+c c1ch 2( ngun 3h1t %inh h#a ch.t ngu( hi4m
N
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
=t quy tr'nh 4#n xut +\ t(3ng + 3 1 ng()i +ao ng (8c h!n ch tBi ,5c thp
nht ,?i cP hi tip x<c $Bi h1a cht c1 th b[ng cch bao ch7 ton b ,y ,1c
nheng i, pht 4inh buQ c"a b;ng truy*n hoc bao ch7 q<a tr'nh 4#n xut c"a cc cht
;n ,DnX h!n ch 4` +an t6a hPi khF c h!i nguy hi, tBi ,-i tru)ng +, $i0c.
^Vng c1 th gi#, 4` tip x<c $Bi cc h1a cht c h!i b[ng $i0c di chuyn cc quy
tr'nh $ c-ng o!n 4n# xut cc h1a cht ny tBi $Q trF an ton cch xa ng()i +ao ng
trong nh ,y $ xa nPi t%p trung d&n c(. ~oc x&y t()ng cch +y cch +y ch<ng ra
kh6i qu tr'nh 4#n xut c1 i*u ki0n +, $i0c b'nh th()ng khc
kAn c!nh 1 c>n ph#i cch +y h1a cht dj chy na $Bi cc ngu2n nhi0t chng h!n
t thuc na 3 xa cc ,y dj nh +Ra nh( ,i ,y c(aX
@Bi h1a cht nguy hi, chy na hay c h!i c>n c1 quy Qnh cC th $* +(8ng $
i*u ki0n kho ch5a trng ca trng ngy trng thng tch r)i cc h1a cht k nhauy $Q
trF $ cu tr<c x&y d`ng ph(Png ti0n b#o $0 c nh&n h8p +\ quy ch 4cp xp giao
nh%n cho th" kho $ ng()i +, $i0c g>n 1 ng;n cch ,?i nguy cP nguy hi, hoc
- nhij, ,-i tr()ng c1 th x#y ra.
, Thng gi#
Ty th7o i*u ki0n cC th , ngu)i ta thit k thi c-ng $ 4R dCng h0 thng th-ng
gi1 t` nhiAn h0 thng thai cCc b h0 thng h<t cCc b ng kh1i cao h0 thng th-ng
gi1 chungX
Tr2n4 Sg Ihnhn4 @i;n STo D; c= nhdn cho n4noi 62o 3n4 nhC n4n n42
Di;c @i?I zsc Dwi hE2 chV@.
gg()i +ao ng ph#i (8c trang bQ ph(Png ti0n ny chE +, 4!ch kh-ng khF bQ
nhij, h1a cht tr(Bc khi $o cP th ch5 n1 kh-ng +, gi#, hoc trr khR cht c c1
trong ,-i tr()ng xung quanh do 1 khi 4R dCng ph(Png ti0n kh-ng <ng ch"ng +o!i
hoc h( h6ng th' coi nh( ta tr`c tip tip x<c $Bi ,-i tr()ng h1a cht nguy hi,
^c trang thit bQ ph(Png ti0n b#o $0 c nh&n g2, c1f
S =t n! phDng c
S =t n! cung cp -xy
S bFnh b#o $0 ,ct
S Zu>n o g;ng tay gi>y "ngX
, 56 %inh c1 nh$n
}
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
@0 4inh c nh&n nh[, gie cho cP th 4!ch 4w trnh nhij, c qua da qua ()ng
h- hp hoc ()ng tiAu h1a.
7h8ng ngu(!n t&c c 9:n c;a v6 %inh c1 nh$n khi %< =>ng h#a ch.t 2"
S Tc, $ rRa 4!ch nheng b ph%n c"a cP th tip x<c $Bi h1a cht 4au khi +,
$i0c tr(Bc khi ;n ung $ h<t thuc
S bi, tra cP th th()ng xuyAn #, b#o da +u-n 4!ch 4w $ b;ng b1 b#o $0
<ng tiAu chu9n $0 4inh i $Bi cc b ph%n cP th bQ tr>y x(Bc hoc +3 +o:t. nie
,1ng ch&n ,1ng tay 4!ch $ ngcn.
S ~ng ngy thay git 4!ch 4w trang phCc b#o h trnh 4` nhij, b9n Trnh t`
g&y nhij, c nhij, khu9n do b#n th&n 4au khi kh-ng 4R dCng trang bQ b#o h +ao
ng nh( kh-ng cc $%t bQ nhij, b9n $o t<i qu>n o b#o h +ao ng c nh&n.
S Trnh tip x<c tr`c tip $Bi cc 4#n ph9, $%t +i0u g&y dQ 5ng g&y ,9n ,Cn
n2i ,* ay 3 da.
S Trong tr()ng h8p c1 th th' (u tiAn gi#i php 4R dCng h1a cht kh-ng c
kh-ng Di h6i trang phCc ph(Png ti0n b#o h +ao ng c nh&n c#, gic thu%n ti0n
th6ai ,i khi +, $i0c.
S ^, ;n ung h<t thuc + 3 $ng bQ - nhij, c
S gg()i qu#n +\ c>n cung cp >y " nheng i*u ki0n ng()i +ao ng 4au khi
+, $i0c $Bi h1a cht dj dng tc, rRa thay git 4!ch $ b#o qu#n qu>n o trang phCc
b#o h +ao ng c nh&n.
b ^c bi0n php kh9n cpf
^c bi0n php kh9n cp + nheng hnh ng thFch h8p c>n +, ngay ng;n chn
nguy hi, hay th#, h?a c1 th x#y ra hoc bct >u x#y ra nh( k ho!ch kh9n cp
nheng i cp c5u 4P tn phDng chy chea chy quy tr'nh xR +\ nh( rD rE $ trn a
h1a cht 3 nPi +, $i0c.
I. b ho!ch kh9n cp
=/i nPi 4#n xut c>n thit +%p ,t k ho!ch kh9n cp nAu rx quy tr'nh hnh ng
$ $ai trD nhi0, $C chi tit c"a cc b ph%n trong ta ch5c ni b c"a ,'nh tr(Bc t'nh
th kh9n cp. $ 4` tha, gia phi h8p c"a cc ta ch5c g>n 1 nh( ^-ng an y t i
d&n phDng Qa ph(Png #, b#o an ton nhanh ch1ng h8p +\ tBi ,5c ti a.
b ho!ch kh9n g2, c1 nheng ni dung chFnh 4auf

K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL


S b ho!ch 4P tn $Bi 4 +(8ng +Bn nht ng()i +ao ng c bi0t $Bi +ao ng $Q
thnh niAn nheng +ao ng au yu tn t%tXkhi c1 chE d{n $* bo hi0u c"a h0 thng
bo ng kh9n cp c1 chE d{n $ b#o #, 4` th-ng 4ut $ an ton c"a +i thot n!n
ph(Png ti0n b#o h +ao ng c>n thit.
S gheng bi0n php kAu g?i 4` tr8 gi<p tr bAn ngoi nh(f ^P quan y t nheng
chuyAn gia b#o $0 ,-i tr()ng hoc Pn $Q phDng chy khi c>n thit.
S @ai trD nhi0, $C c"a ng()i qu#n +\ $ cc $iAn ch5c khi cp c5u $Bi trang thit
bQ ph(Png php 4P c5u cp c5u kQp th)i cch xR trF cc t'nh hung nguy cp c1 th
x#y ra.
M. Ta ch5c i cp c5u
o. ]P tn
L. ]P c5u
ki0n php 4P c5u kQp th)i khi c1 nhij, c
S _(a ngay n!n nh&n ra kh6i nPi nhij, c thay b6 qu>n o ch< \ gie yAn ttnh
$ " , cho n!n nh&n
S ^ho ngay thuc tr8 ti, hoc h- hp nh&n t!o khi #, b#o khF qu#n th-ng 4ut
S gu ,t tri gic th' c>n ch&, $o o huy0tf bh<c tr' "y trung th%p tuyn cho
ch#y ,u hoc b, ng1n tay $o cc huy0t 1 r2i (a n!n nh&n 3 tr!ng thi +P ,P
hoc bt tEnh tBi b0nh $i0n cng nhanh cng tt $ #, b#o ph#i c9n th%n an ton.
S dRa 4!ch nhi*u +>n hoc trung hDa +, gi#, n2ng h1a cht 3 da $ ,ct
nhanh ch1ng trnh tan th(Png nng hPn r2i gRi ngay n!n nh&n tBi b0nh $i0n
S ]R dCng h1a cht gi#i c hoc ph(Png php gi#i c <ng cch U g&y n-n 4au
1 cho ung thuc M th'a nh6 than ho!t tFnh hoc than g!o gi nh6 $Bi Io bt n(Bc r2i
ung n(Bc ()ng g+uc- hay n(Bc ,Fa hoc rRa d! dyXW
N. Zuy tr'nh xR +\ rD rE hoc trn a h1a cht t!i nPi +, $i0c
Ty $o tc haQ c"a h1a cht $ h'nh th5c rD rE , ta th`c hi0n cc b(Bc 4auf
S ]P tn ton b nheng ng()i kh-ng c1 trch nhi0, n nPi an ton
S gu h1a cht c1 kh# n;ng bc chy th' ph#i gi#, nguy cP chy na b[ng cch
ngct ngu2n i0n d%p tct ,?i ng?n +Ra tr>n $ ngu2n nhi0t cVng nh( cc cht kFch
thFch khc
K
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
S ihn on nh gi t'nh tr!ng $ kh# n;ng gi#i quyt 4` rD rE trn a h1a cht
c"a ni b nh ,y $ cc +`c +(8ng tr8 gi<p ta ch5c i*u ng kQp th)i +`c +(8ng
5ng ph1.
S Zuyt Qnh 4R dCng ph(Png ti0n b#o $0 c nh&n thFch h8p trong trng tr()ng
h8p kh9n cp
S bi, 4ot h!n ch 4` +an trn h1a cht bQ a hoc rD rE nh( 1ng $an 1ng kFn
x7 t:c #o cc quy tr'nh th, h<t h1a cht nhanh.
S T, ,t tFnh c c"a ch<ng nh) b#o qu#n an tDan trong b'nh kFn hoc bao b?c
+!i b[ng $%t +i0u thFch h8p hoc trung hDa.
S bi, tra +!i 4` b#o #, an ton c"a quy tr'nh +, $i0c cho ph:p 4` +, $i0c
b'nh th()ng tr3 +!i.
<.7.2 C=c Si;n Ih=I Ihtn4 chAn4 @i?n4 n D r9n4 3n4
^-ng tc chng ting 2n $ rung ng ph#i (8c nghiAn c5u tv ,E tr khi +%p quy
ho!ch tang ,t b[ng nh ,y tBi khi x&y d`ng cc x(3ng 4#n xut tr khi thit k qu
tr'nh c-ng ngh0 c"a nh ,y n ch t!o trng ,y ,1c cC th. @i0c chng 2n ph#i
th`c hi0n ngay c# trong qu tr'nh 4#n xut d(Bi &y + ,t 4 bi0n php cP b#n chng
ting 2n $ rung ng.
a ki0n php chung
Tr +<c +%p tang ,t b[ng nh ,y c>n nghiAn c5u cc bi0n php quy ho!ch x&y
d`ng chng ting 2n $ rung ng c>n h!n ch 4` +&y truy*n ting 2n ngay trong ph!,
$i c"a xF nghi0p $ ng;n chn ting 2n +&y +an ra cc $ng xung quanh giea cc khu
nh 3 $ khu 4#n xut c1 ting 2n ph#i tr2ng cc d#i c&y xanh b#o $0 chng 2n $
+, 4!ch ,-i tr()ng giea cc xF nghi0p $ cc khu nh 3 ph#i c1 kho#ng cch ti
thiu ting 2n kh-ng $(8t ,5c cho ph:p.
b cc ph(Png php gi#, ting 2n
S ~i0n !i h1a thit bQ $ hon thi0n c-ng ngh0
. Thay ai tFnh n h2i $ khi +(8ng cc b ph%n ,y ,1c thay ai
t>n 4 dao ng riAng c"a ch<ng trnh hi0n t(8ng cng h(3ng.
. Thay th:p b[ng cht do t7cxto+icX,! ^r-, hoc qu:t ,t cc chi tit
b[ng 4Pn hoc dng cc h8p ki, Ft $ang hPn khi bQ $a %p
J
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
. k cc ,t thit bQ chQu rung ng b[ng cc $%t +i0u h<t hoc gi#, rung
ng c1 ni ,a 4t +Bn nh( bitu, cao 4u t-n $Dng phBt a,i;ng cht do
,atit c bi0t.
ki0n php chng ting 2n 4#n xut c1 hi0u qu# nht + t` ng h1a ton b qu
tr'nh c-ng ngh0 $ p dCng h0 thng i*u khin tr xa.
Zuy ho!ch th)i gian +, $i0c c"a cc x(3ng 2n
S k trF cc x(3ng 2n +, $i0c $o nheng buai Ft ng()i +, $i0c
S T%p 2 thQ +, $i0c cho c-ng nh&n h? c1 kh# n;ng nghE ngPi h8p +\ +,
gi#, th)i gian c1 ,t c"a c-ng nh&n 3 nheng x(3ng c1 ,5c 2n cao.
c ^c ph(Png php gi#, 2n
_&y cVng + ,t $n * thit bQ ng()i ta th()ng dng nheng ci gi#, rung b[ng
+D xo hoc cao 4u cch rung ng c1 hai ph(Png n t b gi#, rungf
ih(Png n gi t`a
ih(Png n tr7o
~<t rung ngf ih(Png php gi#, rung ng b[ng cch (a $o h0 thng kh#o
4t cc tr3 khng phC (8c coi + h<t rung ng. g1i khc i h<t (8c rung ng
ng()i ta dng cc $%t +i0u n h2i do c1 tan tht trong +Bn ph" cc ,t cu ki0n
dao ng c"a ,y ,1c +<c 1 yAu c>u $%t +i0u h<t rung ng ph#i gcn cht $Bi ,t
dao ng.
d ni#, ting 2n trAn ()ng +an truy*n
7 ki0n php phDng chng 2n c nh&n
g<t bQt tai
kao p tai
KO
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
-JC LJC
T g _.......................................................................................................I
^~gn If g~gn @Hg _ @ |g Tg @ k ~ T| _gn. .M
I.I =T ] b~h g= ^ kgf...............................................................M
I.I.I Tao ng...............................................................................................M
I.I.M bhoa h?c +ao ng...............................................................................M
I.I.o _i*u ki0n +ao ng...............................................................................o
I.I.L ^c yu t nguy hi, $ c1 h!i...........................................................o
I.I.N Tai n!n +ao ng..................................................................................L
I.I.} k0nh ngh* nghi0p................................................................................L
I.M =^ _^~ u gn~-| ^| k ~ T| _gn...............................L
I.M.I =Cc Fch c"a c-ng tc b#o h +ao ng..............................................L
I.M.M u nghta c"a c-ng tc b#o h +ao ng.................................................N
I.M.o TFnh cht c"a c-ng tc b#o h +ao ng..............................................}
I.o g~gn g zgn ^~ l ^| ^gn Th^ k ~ T|
_gn................................................................................................................K
I.o.I bY thu%t an ton...................................................................................K
I.o.M @0 4inh +ao ng..................................................................................J
I.o.o ^hFnh 4ch ch b#o h +ao ng..................................................IO
I.L i~gn i~hi k ~ T| _gn.................................................IO
^~gn Mf b T~T |g Tg Tdgn ^ b~................................IO
M.I =T ] @Hg _ @ b T~T |g Tg Tdgn ^ b~........II
M.I.I gheng nguyAn nh&n g&y ra tai n!n +ao ng khi 4R dCng ,y $ thit
bQ ^P khF......................................................................................................II
M.I.M ^c gi#i php kt thu%t an ton...........................................................Io
M.I.o |n ton khi 4R dCng ,y c-ng cC.....................................................I}
M.M |g Tg Tdgn g~gn Tdgn ~i _^ kT.....................ML
M.M.I |n ton i $Bi thit bQ chQu p +`c...................................................ML
M.M.M |n ton $Bi thit bQ n&ng h!..............................................................oM
^~gn of i~gn ^~gn ^~hl g.....................................................L
o.I u gn~-| @| Td ^| Zh Tdg~ ^~hl g.............................L
o.M g~gn bg T~^ @ ^~hl g...................................................LJ
o.M.I bhi ni0, chungf..............................................................................LJ
o.M.M _i*u ki0n chy na.............................................................................NL
o.o g~gn gnlg g~g nl ^~hl................................................NN
o.L ^h^ kg i~hi i~gn ^~gn.......................................................N}
o.L.I ^c bi0n php qu#n +\ phDng chng chy na 3 cc cP 43.................N}
o.L.M gguyAn +\ phDng chng chy na......................................................NK
o.L.o ^c ph(Png ti0n chea chy...............................................................}I
^~gn Lf ^h^ gng nl g~= @ ^h^~ i~gn Tdhg~. }}
L.I b~h g= @ g~=......................................................................}}
L.I.I nhij, h1a cht...............................................................................}}
L.I.M nhij, ting 2n...............................................................................}J
KI
K thut an ton C kh v mi trng Khoa C kh - HL
L.M ^h^ gng nl g~=................................................................M
L.M.I ggu2n g&y - nhij, h1a chtf............................................................M
L.M.M ggu2n g&y - nhij, ting 2n.............................................................L
L.o ^h^ kg i~hi i~gn Tdhg~........................................................N
L.o.I ^c nguyAn tcc $ bi0n php cP b#n trong phDng ngra tc h!i c"a
h1a cht cc bi0n php kh9n cp................................................................N
L.o.M ^c bi0n php phDng chng ting 2n $ rung ng..........................J
=^ T^...........................................................................................................KI
KM