Anda di halaman 1dari 13

WWW.SLIDESHARE.

NET/CIKGUPAKLONG/KEMAHIRAN-MENULIS-11431779
FRIDAY, 10 ANUARY !014
Pengajaran Penulisan Efektif di Sekolah Rendah
foto : carian google
Abstrak
Kajian ini bertujuan untuk meneliti proses pengajaran dan pembelajaran di dalam
bidang pengajaran penulisan. Kajian mencakupi perbincangan dari segi teori,
pendekatan, kaedah dan teknik yang digunakan untuk merealisasikan kemahiran
penulisan yang efektif yang pada akhirnya membantu murid-murid melahirkan
pendapat dan idea mereka secara berkesan dan cemerlang.
1.0 Pendahuluan
Kemahiran menulis adalah di antara cabang kemahiran yang perlu dipelajari oleh
manusia untuk melengkapkan proses kelangsungan berbahasa secara natural dan
mudah. Malah di dalam Kurikulum Standard Sekolah Rendah telah dinyatakan
dengan jelas bahawa kemahiran menulis adalah keperluan wajib bagi selain
daripada kemahiran membaca, mengira dan menaakul yang menjadi elemen
pengukuhan aplikasi untuk perlaksanaan modul-modul pembelajaran di alaf baru
ini.
Keempat-empat kemahiran ini perlu melangkah seiring memandangkan keperluan
pendidikan ahasa Melayu dan mata pelajaran lain yang masih menetapkan
pengukuran prestasi dan keupayaan murid-murid dinilai secara bertulis. Menulis
tidak seperti membaca memerlukan kaedah yang spesifik dan memerlukan
koordinasi minda dan anggota tubuh. !roses menulis adalah proses berterusan
yang tidak tertakluk kepada pengajaran di sekolah tetapi berlangsung sepanjang
hidup.
".".#atar elakang
$efinisi !enulisan.
%alshe, R.$. &"'(") menyebut bahawa menulis ialah proses memilih, menggabung,
menyusun dan mengembangkan gagasan di dalam ayat, perenggan atau untuk
persembahan lisan seperti kuliah dan syarahan secara berkesan.
Menulis memerlukan koordinasi tubuh sekata seperti minda, mata dan tangan
untuk memilih ujaran dan kalimat yang sesuai untuk disepakati menjadi
seperangkat ayat atau perenggan yang lengkap yang kemudiannya memberi makna
dan kesan untuk melahirkan ilham atau idea untuk difahami dan diaplikasi oleh
masyarakat umum, jika perlu.
Menulis adalah proses merekod bahan-bahan ujaran ke dalam bentuk tulisan
berdasarkan pendapat, idea, pengalaman. *a boleh jadi hanya sekadar simbol-
simbol grafik yang disusun menjadi lambang dan membentuk perkataan, ayat dan
seterusnya men+ahirkan bahasa dan gagasan tersusun yang memberi makna dan
memberi manfaat kepada khalayak pembaca dan pendengarnya.
$aripada A.,. Kri+an dan -oyce. ! #ogan &.///) mentakrifkan menulis adalah
proses menyampaikan maklumat dan maksud. !roses penyampaian itu boleh jadi
juga melalui grafik yang digabungkan dan berkait rapat dengan lambang bunyi yang
diucapkan semasa kita bercakap sehingga dapat melahirkan gagasan yang difahami
dan diikuti. Maklumat bertulis mempunyai keupayaan untuk disimpan dan
dimanfaatkan dengan pelbagai cara seperti wahyu-wahyu yang diturunkan kepada
0abi Muhammad S.A.% yang dikumpul dan direkodkan pada +aman Saidina 1thman
sehingga memberi kebaikan kepada umat Muslim meskipun ratusan tahun sudah
berlalu.
loomfield &"'223 .") di dalam #yons. &"''4 3 .42) mengatakan bahawa penulisan
bukanlah bahasa, tetapi cara mencatatkan bahasa dengan tanda yang dapat
dilihat. 5anda-tanda yang dapat dilihat itulah yang dinamakan simbol atau huruf
yang disatukan sehingga menjadi perkataan yang membawa makna. #yons &"''4 3
"2) mentakrifkan penulisan ialah bahasa yang disampaikan melalui bunyi atau
grafik malahan melalui cara yang tidak terhingga banyaknya.
Sukatan !elajaran Malaysia menitikberatkan pencapaian murid-murid di dalam
bidang penulisan agar pada akhirnya, selepas mereka tamat pengajian kemahiran
ini boleh digunakan untuk mereka melahirkan pendapat, mengumpul maklumat,
menyusun idea dan hujah secara efektif dan tuntas. !englahiran gagasan secara
tersusun ini akan membolehkan perasaan dan pengalaman murid-murid dikongsi
dan digunakan untuk pelbagai tujuan. Salah satunya ialah untuk lulus cemerlang di
dalam mata pelajaran ahasa Melayu.
Sukatan !elajaran Malaysia juga menggariskan beberapa rentangan kriteria yang
perlu dikuasai oleh murid-murid dalam menghasilkan pelbagai jenis penulisan yang
menepati kehendak pembelajaran dan melahirkan idea yang jelas tentang
kefahaman mereka terhadap apa yang mereka pelajari. 6ungsi-fungsi kemahiran
tersebut termasuklah
"."." Mendirikan tapak yang berstruktur teguh dengan menggunakan modul
pembelajaran terbaik agar murid-murid dapat menulis dengan baik, cekap dan
pantas.
".".. Membolehkan murid-murid mengeja dan memahami perkataan serta menyusun
ayat dengan betul dan boleh difahami.
".".2. Membolehkan murid-murid menggunakan kemahiran menulis untuk mengulangkaji
pelajarannya dengan kaedah membaca semula tulisan atau nota, draf atau teks
atau membaca buku luar sebagai tambahan dan ilmu bantu untuk mengukuhkan
pehamanannya terhadap pelajarannya.
".".7. Memberi peluang kepada murid-murid melahirkan gagasan, hujah dan pendapat
mereka secara tersusun di dalam bentuk tulisan.
".".4. Mengembangkan minat menulis dan mengarang di kalangan murid-murid. Ada
kanak-kanak yang sudah mempunyai bakat tersendiri dan mempunyai kemahiran
menulis tetapi tidak digilap.
".".8. Memperkayakan kosa kata dan memperluaskan pengetahuan tentang bahasa dan
tulisan.
".".9 Menyiapkan diri murid-murid untuk menghadapi peperiksaan.
"...Ranah Kajian
Kajian akan meliputi perbincangan mengenai cabang teori, model, pendekatan,
kaedah dan teknik yang digunakan di sekolah pada sepanjang proses pengajaran
penulisan. !erbincangan akan menjurus kepada kaedah-kaedah dalam proses
menulis terpakai pada sesi !engajaran dan pembelajaran di dalam pengajaran
penulisan seperti kaedah pengucapan terkawal, Kaedah pengucapan bebas dan
kaedah retorika. Kajian juga akan menjengah kepelbagaian di dalam pengajaran
penulisan lainnya seperti prinsip-prinsip menghasilkan karangan serta pendekatan
yang sepatutnya digunakan.
".2 Kaedah Kajian
Kajian meliputi carian bahan-bahan bacaan sama ada berbentuk fi+ikal dan maya.
5urut dilakukan ialah lawatan ke perpustakaan dan temuramah rambang terhadap
beberapa orang murid sekolah rendah terhadap mata pelajaran karangan di
sekolah. 5urut dilakukan ialah analisis terhadap beberapa karangan murid-murid
5ahun 4 di sebuah sekolah rendah di Selangor.
2. Teori Pengajaran Penulisan
5erdapat beberapa teori pembelajaran yang dikaitkan secara langsung dengan
pengajaran penulisan tetapi tiada satupun yang disepakati secara tuntas. *a
bersangkutan dengan teori pemerolehan bahasa iaitu rentetan peringkat
perkembangan manusia daripada lahir sehingga ia membesar. Antara teori yang
dikemukakan ialah 5eori beha:iorisme, kognitif, mentalis dan interaksionalis.
Kesemua teori ini dikaji sehingga melahirkan teori pembelajaran bahasa yang
dipraktiskan oleh guru-guru semasa proses pembelajaran bahasa di dalam bilik
darjah berlangsung.
..".5eori eha:iorisme
*a adalah teori yang merujuk kepada gerak balas yang berlaku apabila ada
rangsangan daripada guru dan menghasilkan pembelajaran. *a dipelopori oleh
loomfield, ;dward Spir, oss dan rooks yang merupakan ahli bahasa dan dikaji
oleh ahli psikologi seperti *:an !a:lo:. *a merangkumi ciri-ciri seperti<
..".!roses timbal balik rangsangan dan gerak balas,
....=erak balas yang berulang-ulang akan dilakukan untuk memperolehi
ganjaran
..2. =erak balas yang dipantau dengan peneguhan positif akan lebih kerap diulangi
..7. =erak balas yang kerap akan menghasilkan kebiasaan
..4. !roses pembelajaran bahasa adalah proses penekanan terhadap latihan dan
pengulangan yang mencorak kebiasaan. *a adalah proses mekanis yang
memerlukan koordinasi daya mental
..8. !roses pembelajaran memerlukan pengukuhan berbentuk ganjaran ,
pemantauan dan pembetulan serta merta.
..9. #atih tubi adalah keperluan sepanjang proses pembelajaran
berlangsung.
..(. !embelajaran bahasa menitikberatkan persekitaran bilik darjah yang kondusif
kepada seluruh ahli yang terlibat seperti guru dan murid-murid.
5eori ini boleh diadaptasi oleh guru-guru untuk sesi latih tubi dan penyediaan isi
dan
data-data untuk membentuk sebuah karangan. Ahli beha:iorisme menegaskan
bahasa
pengajaran bahasa mestilah dimulakan dengan kemahiran lisan. Maka, teknik
sumbang
saran dalam pengumpulan isi , fakta dan data di dalam kelas amat menepati
teori ini.
....5eori Kognitif
5eori lain yang ialah 5eori Kognitif yang dipopularkan oleh -ean !iaget yang
menitikberatkan perkembangan kognitif murid-murid melalui latihan mengingat,
mengekod dan menyimpan maklumat bersesuaian dengan kebolehan mental
mereka. !endapat yang dipersetujui oleh ahli pemikiran kognitif lain seperti Robin
#akoff, $. Slobin dan Mangantar Simantunjak ini menegaskan bahawa proses ini
&pembelajaran bahasa) adalah proses internal yang abstrak. *a berlaku di dalam
minda dan tidak dapat diukur melalui tingkah laku. Ma+hab kognitif ini
menggariskan ciri-ciri berikut sebagai tunjang utama teori yang dibawa mereka
iaitu
....".!engetahuan terhasil daripada pemikiran manusia secara semulajadi
...... 5eori ini merangkumi elemen kesejagatan yang ada hubungan dengan
kognitif
....2. ahasa bersifat kreatif, tidak berlegar di dalam seputar persoalan objek,
peristiwa, pengalaman perilaku atau pengalaman naluriah seperti yang didakwa
oleh pemikir teori beha:iourisme
....7. 1tak>kognitif menjadi sarana penting dalam pemprosesan bahasa
....4. 6ikiran harus berada di dalam pemikiran sebagai satu komponen yang tidak
boleh terpisah
..2.5eori Mentalis
Ahli pemikir kognitif juga terlibat melahirkan teori mentalis yang juga dikenali
sebagai Koda Kognitif atau *nnatis ini. 5eori ini menegaskan bahawa bahasa adalah
akti:iti mental, milik istimewa manusia yang dikurnia bersama-sama kelahirannya.
5eori ini menekankan bahawa pengetahuan bahasa, penafsiran makna seseorang
dilahirkan oleh proses di dalam otak dan saraf.
1leh itu, =eorge A. Miller direkodkan sebagai mencatatkan bahawa proses mental
dilakukan oleh seorang pendengar apabila menghadapi pertuturan yang meliputi
proses memadan, menerima, mentafsir, memahami dan mempercayai.
$i antara ciri-ciri teori mentalis yang berkait rapat dengan pengajaran
penulisan ialah
..2.".Semenjak dilahirkan, manusia sudah dibekalkan dengna jentera penguasaan
bahasa. Manusia mempunyai kebolehan semula jadi untuk merumus dan
membentuk ayat-ayat mengikut sistem bahasa yang mereka ada.
..2... Kecekapan yang merupakan rumus-rumus atau tatacara bahasa sudah
berada di dalam mental manusia. Manakala prestasi yang merupakan penggunaan
atau penghasilan daripada apa yang berada di dalam stor mental manusia. Kedua-
dua elemen ini saling kait mengait menurut teori mentalis.
..2.2.Murid-murid mesti diajar dengan ayat yang gramatis, iaitu yang sempurna
menurut hukum hakam tatabahasa kerana ia memainkan peranan penting dalam
proses pembentukan ayat.
..2.7.Kemahiran membaca dan menulis adalah keutamaan dan kemahiran
tatabahasa pula hendaknya diajar secara formal.
..4 5eori *nteraksionalisme
5eori lain yang turut terlibat di dalam proses pengajaran ialah teori
interaksionalisme. 5eori ini meletakkan pembelajaran bahasa sebagai
komponen wacana dan melibatkan mental dan linguistik. Mark ?alliday
menegaskan bahawa kebolehan pembelajaran bahasa tidak boleh bergantung
sekadar kepada kebolehan kognitif semata-mata.
*ni kerana, menurut beliau, kemahiran kognitif hanya membolehkan murid-murid
mentafsir makna tetapi belum tentu pentafsiran itu boleh dilahirkan di dalam
bentuk bahasa yang sewajarnya tanpa bantuan linguistic.
5eori ini menitikberatkan akti:iti komunikasi di mana penyampaian makna adalah
subjek utama di dalam proses pembelajaran dan pengajaran bahasa. *a
menekankan bahawa latihan berterusan harus diberikan kepada murid-murid agar
mereka memperolehi kekuatan mempelajari struktur bahasa dan interaksi agar
dapat menggunakan bahasa dengan fasih dan lancar.
..8 5eori Konstrukti:itisme
5eori terakhir yang dibincangkan ialah teori konstrukti:isme. 5eori ini juga
berputik daripada pandangan kogni:itisme iaitu pengetahuan manusia dibina
secara aktif oleh manusia itu sendiri melalui daya pemikirannya. Segala maklumat
yang diterima oleh murid-murid akan diserap dan disesuaikan dengan maklumat
sedia ada untuk membentuk storan baru di dalam fikirannya.
5eori pemikiran yang dibawa oleh Mc rien @ randt &"''9) ini antaranya
menegaskan bahawa manusia tidak sekadar menerima pengetahuan tetapi
membina pengetahuan melalui informasi yang diterima otaknya. Melalui
pengalaman sedia ada, murid-murid membina pengetahuan dengan cara menguji
idea dan pendekatan, mengadaptasinya dan meletakkannya bersama-sama
pengetahuan sedia ada di storan baru. 5eori ini lebih dikenali juga dengan teori
pengajaran dan pembelajaran berpusatkan murid. =uru bertindak sebagai
penyumbang gagasan dan pereka bentuk bahan pengajaran dan terpulang kepada
murid-murid untuk menganalisis idea, mengolah semula atau mengadaptasinya
bersesuaian dengan pengetahuan yang sedia ada di dalam mindanya.
erdasarkan teori-teori di atas, dapatlah disimpulkan bahawa, teori pengajaran
penulisan adalah sebahagian daripada proses pemerolehan bahasa melalui prinsip
yang empat yang saling berkaitan itu iaitu kemahiran membaca, mengira, menulis,
dan menaakul. Kesemua proses tersebut melibatkan koordinasi minda dan anggota
lainnya sebagai sebahagian daripada proses pembelajaran dan pengajaran di dalam
kelas.
2.Kaedah-Kaedah Aang $igunakan dalam !engajaran !enulisan.
Kamus $ewan mentakrifkan kaedah sebagai cara atau aturan dalam melakukan
sesuatu. $apatlah dikatakan bahawa kaedah adalah seperangkat tindakan
sistematik yang menepati prinsip dan tatacara yang telah dipersetujui untuk
dilaksanakan demi mencapai sesuatu :isi. Sharifah Alwiah Alsagof &"'(8)
memperincikan kaedah mengajar sebagai peredaran ke arah satu tujuan
pengajaran yang telah dirancang dengan teratur. Secara amnya, segala apa
tindakan yang dilakukan guru, bahan-bahan yang digunakan untuk memberi
kefahaman kepada murid-murid untuk mencapai objektif pengajaran dikatakan
kaedah seperti pendapat ?assan #anggulung &"'("), kaedah ialah jalan mencapai
tujuan.
Seperti yang dinyatakan di atas, sehingga kini tiada kaedah standard atau rigid
terhadap proses pengajaran penulisan atau bahasa di sekolah. *a menjadi fleksibel
mengikut keupayaan murid-murid, situasi dan latar belakang mereka. -usteru,
guru-guru mempunyai peluang untuk menggunakan mana-mana kaedah yang
dirasakan sesuai asal sahaja tidak melanggar kriteria-kriteria di bawah<
2."."Menepati :isi dan misi sukatan pelajaran ahasa Melayu KSR dan KSSR
2."...Seiring dengan objektif pengajaran dan pembelajaran yang telah
digariskan
2.".2.erpadanan dengan keupayaan murid-murid berlandaskan pemerhatian
terhadap tabiat dan latar belakang,dan umur.
2.".7.Kaedah juga harus berpadanan dengan keupayaan, pengalaman dan
kepakaran guru itu sendiri.
2.".4.!engaplikasian kaedah tersebut dapat dilaksanakan di dalam rancangan masa
yang ditetapkan.
2.".8. ?arus bersesuaian dengan kemudahan yang ada seperti prasarana dan
peralatan 5eknologi Maklumat dan Komputer.
Kaedah-kaedah pembelajaran yang akan dibincangkan adalah praktis yang
dilaksanakan mengikut kesesuaian elemen-elemen yang telah digariskan di atas.
Kesemuanya memerlukan kebijaksanaan guru untuk menganalisis dan
mengenalpasti kaedah terbaik yang harus diaplikasikan sebagai sarana pengajaran
untuk mencapai objektif yang telah digariskan. $i antara kaedah-kaedah yang
sedia ada ialah kaedah natural, kaedah terus, kaedah nahu terjemahan, kaedah
oral-aural, kaedah kod-kognitif dan kaedah bahasa komuniti. Bntuk kaedah
pengajaran penulisan, hanya beberapa kaedah sahaja yang rele:an dibincangkan
kerana kaedah lain lebih menjuruskan kepada kemahiran membaca dan
berinteraksi.
Bntuk pengajaran penulisan kaedah-kaedah yang dikenalpasti ialah kaedah
pengucapan terkawal, kaedah pengucapan bebas dan kaedah retorika. !engajaran
penulisan berkait rapat dengan kebolehan murid-murid mengumpul dan
menganalisis dapatan, mencernanya dan seterusnya mengolah idea tersebut
sehingga menjadi seperangkat kata-kata yang mempunyai makna. *a dikatakan
akti:iti yang agak kompleks kerana memerlukan kemahiran yang rencam. $i
dalam pengajaran penulisan karangan terdapat beberapa kaedah yang popular
yang telah diguna pakai di sekolah dan ada juga beberapa cadangan tentang
kaedah yang boleh diterapkan untuk menghasilkan penulisan yang cemerlang.
!enulisan telah dibahagikan kepada dua oleh Cainol *smail &.//239) iaitu penulisan
berformat seperti surat kiriman, syarahan, ceramah, ucapan, rencana dan berita.
Manakala penulisan tidak berformat atau bebas pula adalah termasuk rangsangan
bergambar, pengalaman>cerita, melengkapkan cerita, autobiografi dan
peribahasa. Salleh Mohd Akib di dalam Kamaruddin ?j ?ussien &"'((3 "'() pula
membahagikan penulisan kepada 2 jenis iaitu penulisan lisan, penulisan biasa dan
penulisan terkawal.
Karangan ditafsirkan sebagai proses menghasil dan menyusun ayat dengan cara
yang sesuai mengikut kehendak penulisnya atau soalan ataupun orang-orang yang
berkaitan dengan apa yang ditulis. =ao ?ui-Aang menegaskan bahawa<
Composition should compromise both oral dan written training in other words,
children should be taught to express ideas in both spoken and written forms.
2...Kaedah !engucapan 5erkawal
!incas berpendapat bahawa penulisan karangan bebas adalah proses penciptaan
dan kreati:iti. Maka seharusnya ia berbe+a dengan mana-mana kaedah
pengajaran saintifik yang rigid dan skema, malahan tertakluk kepada pilihan
jawapan. -ika jawapan diberikan bersalahan dengan senarai jawapan, maka ia
dianggap salah dan tidak diberi markah. eliau berpendapat bahawa penekanan
harus diberikan secara berperingkat-peringkat bermula daripada penggantian
perkataan di dalam ayat yang berbe+a bentuk kepada penggantian ayat Dayat di
dalam perenggan. Kaedah ini boleh juga dianggap kaedah terus di dalam
pembelajaran bahasa di mana guru akan memberitahu apa yang perlu dilakukan
sebelum murid dibebaskan untuk memperkembangkan istilah penggantian mereka
sendiri secara bebas.
eliau menggariskan ciri-ciri berikut sebagai peringkat-peringkat latihan di dalam
pengajaran penulisan iaitu penggunaan pelbagai leksikon dan pembentukan ayat di
dalam latihan penulisan dan lisan. !elajar yang dibenarkan menghasilkan tulisan
hanya apabila dipastikan bahawa mereka menghargai dan memahami pelbagai
tahap ciri penulisan. !rogram penulisan karangan yang melibatkan penggantian
pelbagai. !incas juga mengandaikan bahawa penggunaan bahasa adalah
manipulasi daripada corak tetap yang dipelajari daripada prosses imitasi. Apabila
ia telah difahami dan dipelajari secara konsisten, barulah terhasil keaslian dalam
:ariasi.
2.2. Kaedah !engucapan ebas
;ramus &"'8/) menggariskan beberapa ciri kaedah pengucapan bebas seperti
murid-murid digalakkan menulis secara cepat dengan sedikit ulangkaji. Kaedah ini
menekankan latihan yang banyak sepanjang penulisan pelajar dan keutamaan
terhadap kuantiti ini menjadikan hasil penulisan pelajar lebih sempurna kerana
murid-murid sentiasa membuat latihan. eliau lebih menitikberatkan aspek
kuantiti dengan hujah bahawa kuantiti adalah proses penambahbaikan dari masa
ke semasa untuk mendapatkan hasil tulisan yang cemerlang.
eliau menghujahkan lagi bahawa metod ini akan menguatkan pemahaman bahasa
pelajar dengan pengalaman membetulkan kesilapan dan penemuan perkataan-
perkataan baru yang akan menambah kepelbagaian kosa kata mereka di dalam
jajaran sintaksis. Menurutnya ini hanya boleh dilakukan apabila murid-murid
melalui melahirkan hasil penulisan melalui kuantiti dan kualiti akan datang
kemudian.
!enghujahan beliau disokong oleh ,hastain &"'98) berasaskan pemerhatian dan
kajian yang dibuat oleh rie:e di B,,A. Melalui program tersebut, semakin banyak
bahan dihasilkan, semakin berkurangan kesilapan bahasa dilakukan di dalam
tulisan mereka. rie:e mengulas bahawa sepanjang program tersebut, karangan
mingguan di antara 2// hingga 4// patah perkataan dan penulisan ilmiah
sepanjang "/// patah perkataan telah diberikan kepada pelajar. Karangan
diperiksa dengan teliti dan pelajar yang menerima gred A diminta menulis semula
karangan mereka.
rie:e menguatkan hujahnya dengan mengatakan bahawa terdapat pengurangan
kadar kesalahan di dalam karangan tatkala kuantiti karangan yang dihasilkan
meningkat. eliau menekankan bahawa, penekanan terhadap kuantiti akan
menghasilkan kefasihan dan kejelasan terhadap kesalahan yang lepas sama seperti
yang berlaku di dalam latihan matematik.
egitupun khilaf terus berlaku kerana dikatakan tiada bukti jelas yang benar-benar
menyokong hujah-hujah di atas. Malahan, terdapat pula bukti bertentangan yang
menegaskan bahasa latihan penulisan pantas untuk sesuatu topic dan ditulis
sebanyak mungkin dalam satu kerangka masa yang ditetapkan dapt meningkatkan
kemampuan murid-murid menyusun isi-isi dalam karangan mereka dengan lebih
mudah, khususnya ketika mendepani peperiksaan.
2.7.Kaedah Retorika
Retorika adalah merujuk kepada seni penggunaan bahasa yang menarik dan
berkesan dalam melahirkan gagasan untuk memujuk atau mempengaruhi khalayak
mengenai sesuatu perkara. $eskripsi ini dinyatakan oleh 0ik Safiah dan %an
Malini. *a melibatkan perkara-perkara seperti penciptaan, susunan dan stail dalam
penulisan. $i antara elemen retorika yang terkenal ialah keberkesanan bentuk-
bentuk prosa deskriptif, naratif, ekspositori dan argumentatif. Kehadiran asas
retorika di dalam teks boleh dirasai apabila kedapatan elemen-elemen skema
berdasarkan maklumat atau isi yang boleh disusun. 5eks akan menekankan
penyusunan isi yang berbe+a berdasarkan perenggan-perenggan yang telah mungkin
diproses melalui gaya analisis, analogi, kontras masa, falsafah dan sebagainya.
1leh kerana ikatan tersebut, murid-murid akan terhalang daripada untuk menulis
secara spontan dan memendekkan kejelasan pemikiran mereka.
Kaplan mencadangkan pembaca menjadi sebahagian daripada komunikasi formal
yang membolehkan pengembangan perenggan dibentuk melalui proses induktif dan
deduktif. 5ambahan pula, kaedah ini menitikberatkan bentuk-bentuk
pengembangan perenggan yang berlainan seperti yang ditegaskan Kaplan &"'88)
melalui ander yang menegaskan bahawa setiap satu perenggan yang terdapat di
dalam sesebuah penulisan berkecenderungan mempunyai jalinan pengembangan
yang berbe+a-be+a seperti pengembangan selari atau pengembangan terus.
Sebagai kesimpulannya, terhadap pelbagai kaedah yang perlu disesuaikan oleh
guru-guru di dalam proses pengjaran dan pembelajaran menulis karangan dan
usaha mendapatkan karangan yang cemerlang. =uru-guru harus jelas dengan
objektif dan keupayaan murid-muridnya ketika merangka sesuatu sekuen latihan
yang hendak digunakan. 5erdapat kaedah yang mungkin sesuai untuk sesebuah
sekolah berdasarkan latar belakang dan lokasi murid-murid serta beberapa aspek
lain yang perlu diambil kira.
7.5eknik !engajaran !enulisan
5eknik adalah seperangkat pengetahuan atau himpunan kelakuan atau cara di
dalam kaedah. 5idak terkecuali, teknik dikatakan sebagai perlaksanaan kaedah
atau taktik yang digunakan oleh para guru untuk mencapai objektif pengajaran dan
pembelajaran di dalam bilik darjah. $aripada Kamarudin ?j ?usin @ Siti ?ajar ?j
Abdul A+i+ &"'(() menegaskan teknik pengajaran ialah perlaksanaan dan
perjalanan suatu organisasi yang berlaku secara nyata dan melibatkan murid-murid
dan alatan pengajaran sebagai wahana di dalam bilik darjah yang dipastikan boleh
mencapai sesuatu objektif.
Sebagai contoh, sekiranya guru-guru menggunakan kaedah pengucapan bebas di
dalam pengajaran dan pembelajaran penulisan maka, teknik yang boleh digunakan
oleh para guru adalah teknik pengajaran berpandu, teknik pendekatan bebas, dan
teknik pendekatan proses.atau teknik-teknik yang bersesuaian bergantung keapda
pengalaman, ketokohan dan kewibawaan guru sendiri.
7.". 5eknik !engajaran erpandu
5eknik pengajaran berpandu merupakan teknik yang paling popular dan digunakan
dengan pengawasan guru sepenuhnya. oleh dikatakan teknik merangkumi latih
tubi dan soal jawab ini adalah gabungan kaedah pengucapan terkawal, yang
memerlukan murid-murid menghasilkan kuantiti karangan yang banyak di samping
mengenalpasti kesalahan yang dilakukan semasa proses menulis itu berlangsung.
=uru akan memberikan tajuk dan dan kemahiran terpenting di dalam mengarang
iaitu mengenalpasti bidang isi, organisasi dan ekspresi.
Ketiga-tiga elemen ini dapat digunakan ketika proses menilai sesuatu penulisan.
!enting sekali, murid-murid didedahkan dengan prinsip utama bidang
kepengarangan iaitu apa yang hendak dikata &isi), bagaimana menyusun apa yang
dikatakan &organisasi) dan bagaimana hendak mengatakan apa yang hendak
dikatakan. &ekspresi). 5eknik ini adalah berasaskan pendekatan deduktif iaitu di
mana guru-guru akan memperkenalkan, menerangkan peraturan dan seterusnya
memberikan langkah-langkah untuk menghasilkan bentuk penulisan tersebut.
Marohaini dan Culkifli &"''9) juga telah mencadangkan agar guru memberikan
penumpuan terhadap aspek penghasilan gagasan atau isi yang baik berbanding
proses mengarang itu sendiri. 5ugas murid ialah menyiapkan latihan tersebut dan
sebaik-baiknya dilakukan berulang-ulang untuk mendapatkan hasil tulisan yang
baik dan cemerlang. 5eknik ini dinamakan teknik pengajaran berpandu di mana
murid-murid akan dipandu oleh guru dan dikawal daripada melakukan kesalahan.
!ada peringkat awal, isi dan bahasa akan disediakan oleh guru dan murid-murid
akan diarahkan mengisi tempat kosong atau membina ayat berdasarkan petikan
gambar.
7.. 5eknik Sumbangsaran
Selain daripada itu, bagi karangan yang berasaskan fakta atau gambar, guru-guru
boleh juga mempraktiskan teknik sumbangsaran atau perbincangan yang
melibatkan murid-murid sepenuhnya. Mereka boleh dibahagikan kepada beberapa
kumpulan kecil dan membenarkan murid-murid mengembangkan idea secara
kolaboratif dengan pantauan guru. 5eknik yang berasaskan pendekatan bebas ini
membolehkan murid-murid bebas melahirkan pendapat masing-masing secara kritis
dan analitikal berdasarkan maklumat yang dibekalkan oleh guru.
5eknik ini lebih sesuai digunakan untuk sesi pengajaran dan pembelajaran untuk
tahap dua. !ada tahap ini murid-murid diberikan kebebasan untuk menentukan
hala tuju idea mereka selagi masih berpegang kepada tiga prinsip mengarang yang
disebutkan di atas. Murid-murid juga boleh memanipulasi apa sahaja bahan sama
ada di luar atau di dalam bilik darjah selagi ia tidak terkeluar daripada skop
penghasilan penulisan mereka. !enulisan bentuk ini boleh dibahagikan kepada
bentuk ilmiah seperti bentuk laporan, pidato, syarahan, debat yang memerlukan
bantuan fakta atau penulisan kreatif dalam bentuk penceritaan.
5eknik seterusnya yang boleh dicerap masuk di dalam pengajaran dan penulisan di
sekolah ialah teknik berasaskan pendekatan proses yang menitikberatkan proses
penghasilan karangan berbanding hasil. Murid-murid akan dipantau sepenuhnya
dan dibimbing secara berperingkat bermula daripada peringkat pra-penghasilan
seperti membuat draf sehinggalah kepada menyusun isi, menyunting dan mengedit,
membetulkan kesalahan bahasa, kosa kata, aspek gramatikal, olahan, hujah dan
pelbagai lagi. 5eknik ini mungkin lebih sesuai digunakan untuk proses penulisan
yang berakhir sehingga ke peringkat penerbitan.
Sebagai itlakannya, ada pelbagai teknik yang boleh digunakan di dalam pengajaran
penulisan selain daripada yang disebut di atas. $ewasa ini, dengan kecanggihan
teknologi maya, guru-guru mungkin boleh memaksimumkan penggunaan gajet-
gajet dengan menyelitkan teknik-teknik seperti, simulasi, permainan bahasa, soal
jawab untuk :ariasi pengajaran penulisan yang menarik dan penting sekali
menyediakan pelajar mendepani peperiksaan. $i dalam sebuah kajian terhadap
penulisan murid sekolah menengah, 6aridah, 0orreiny dan Raja Mohd 6au+i &.//")
mendapati guru yang menggunakan pendekatan konstrukti:isme yang melibatkan
proses kognitif seperti perbincangan ataupun sumbangsaran boleh menambah
minat murid-murid dan memberi rangsangan kepada mereka untuk menulis dengan
lebih baik.
4.Model !engajaran !enulisan
Model !engajaran !enulisan erdasarkan EyoutubeF ,akapan erirama MaFahad
5ahfi+ Sains bertajuk udi ahasa udaya Kita.
!engajaran dan !embelajaran 3 Menulis karangan berpandukan rakaman :ideo tidak
kurang daripada (/ patah perkataan.
5ajuk 3 udi ahasa udaya Kita
ahan 3 rakaman EyoutubeF ,akapan erirama MaFahad 5ahfi+ Sains.
?asil daripada model pengajaran ini ialah sebuah karangan berdasarkan isi-isi yang
dipersembahkan oleh para pelajar tersebut yang berdurasi selama lapan minit yang
boleh ditonton oleh murid-murid sama ada di dalam makmal komputer ataupun
melalui tayangan projektor di dalam kelas atau dewan. Selain daripada menarik
minat murid-murid untuk menikmati suasana pengajaran dan pembelajaran lain
daripada yang lain, ia juga meningkatkan kemahiran menaakul murid-murid secara
tidak langsung.
agaimanapun, selain daripada menggunakan peralatan tertentu, murid-murid
harus diingatkan supaya memberi tumpuan kepada bahan tersebut kerana mereka
harus mencatat isi-isi penting berdasarkan apa yang mereka tonton dan dengar.
#angkah "
Ketika menggunakan kaedah ini, guru-guru harus memastikan beberapa perkara
seperti
4.".=ambar dan sistem audio berada di dalam keadaan sempurna. *ni adalah
kerana, keberkesanan model ini bergantung sepenuhnya kepada bantuan audio
kerana murid-murid harus mendengar dan memberi tumpuan dengan teliti.
4...=uru akan mengarahkan murid-murid mendengar dan memikirkan isi-isi penting
serta fakta yang boleh dicerna daripada tayangan :ideo tersebut.
4.2.Murid-murid mesti mencatat setiap isi dan fakta mahupun hujah yang difikirkan
boleh menjadi isi-isi pokok di dalam pembinaan karangan mereka.
#angkah .
=uru-guru boleh meneruskan pengajaran dan pembelajaran dengan menggunakan
teknik sumbangsaran atau perbincangan. Murid-murid akan dibahagi-bahagikan
kepada beberapa kumpulan. erikan had masa untuk perbincangan secara lisan
dan akhir sekali, isi-isi penting yang diperolehi dicatat dan dibentangkan oleh
setiap kumpulan.
*dea-idea yang dibentangkan oleh setiap kumpulan akan dicatatkan dan hendaklah
dipastikan juga ahli kumpulan lain memberi perhatian agar tidak berlaku
pertindihan idea. Murid-murid boleh juga dipilih secara rawak untuk membuat
ayat secara lisan berdasarkan idea tersebut dan guru bertindak membetulkan
sebarang kesalahan tatabahasa dan aspek-aspek lain.
#angkah 2
Selepas pembentangan selesai, setiap kumpulan dikehendaki menyiapkan sebuah
karangan berdasarkan idea-idea yang telah dikumpulkan oleh setia kumpulan.
=uru akan bertindak sebagai fasilitator bagi memastikan penggunaan tatabahasa,
gramatikal dan ejaan tidak diabaikan oleh murid-murid ketika mereka menyiapkan
karangan.
Karangan tersebut akan disemak oleh guru selepas dibentangkan sekali lagi oleh
ahli kumpulan dengan melantik seorang ketua untuk membacakannya di hadapan
kelas. 5ugas terakhir murid-murid dikehendaki menyiapkan sebuah karangan
berdasarkan tajuk dan kefahaman mereka semasa sesi pembincangan. Selepas
karangan dihantar, guru-guru hendaklah menyemak dengan teliti dan memastikan
murid-murid membetulkan kesilapan, jika ada di dalam karangan mereka.
$apatan Analisis
Kajian telah dibuat berdasarkan 4 sampel karangan murid-murid tahun lima di
sebuah sekolah di Selangor. Mereka telah memilih soalan " daripada 2 soalan.
Soalan tersebut ialah 3 Setiap murid mempunyai sahabat baik. 5ulis karangan yang
bertajuk GSahabat aik SayaH. Murid-murid tersebut telah diajar menggunakan
kaedah yang paling popular iaitu kaedah latih tubi. Melalui kaedah ini, guru
membincang dan menyenaraikan isi-isi penting di papan hitam. Murid-murid akan
diberikan mencantikkan isi-isi tersebut di dalam sesi sumbangsaran dan seterusnya
menyiapkan latihan yang diberikan.
*si
$aripada kelima-lima contoh tersebut, didapati kefahaman murid mengenai isi
adalah "// peratus. Kesemua mereka dapat menguasai bidang isi iaitu apa yang
hendak dikata. Kesemua mereka dapat menulis dengan jelas mengenai subjek
yang hendak diceritakan iaitu Esahabat baikF.
1rganisasi
$ari segi kebolehan bidang organisasi ataupun kebolehan menyusun apa yang
hendak dikatakan, didapati "// peratus murid-murid dapat menguasainya dengan
cemerlang. Malah ada yang dapat melakukannya dengan baik tanpa mengenepikan
aspek pengenalan, pertengahan isi dan penutup karangan.
;kspresi
8/ peratus iaitu 2 daripada 4 karangan tersebut mempunyai permulaan ayat yang
sama iaitu GSaya Mempunyai Sahabat aik.H Secara umum meskipun kurang tepat,
boleh dikatakan murid-murid ini tidak dapat mengembangkan ayat menggunakan
idea sendiri untuk permulaan ayat dan menggunakan ayat yang sama yang telah
diberikan oleh guru di papan hitam. Kemungkinan mereka menghadapi masalah
untuk mengatakan apa yang dikatakan ataupun dikenali kebolehan mengeksploitasi
bidang ekspresi. egitu juga dengan aspek tatabahasa daripada segi penggunaan
huruf besar, kesalahan ejaan dan isi yang terkeluar daripada tajuk yang
menyebabkan mereka kehilangan markah. dikembangkan dengan baik lagi.
Kesimpulan.
Setelah membincangkan mengenai pendekatan, teori, kaedah, model dan teknik,
dapatlah dirumuskan bahawa pengetahuan secara holistik merupakan satu
keperluan yang mendesak di dalam sesi pengajaran dan pembelajaran penulisan.
Sememangnya, tiada pendekatan, kaedah atau teknik khusus di dalam
menghasilkan kualiti dan kuantiti cemerlang di dalam pengajaran penulisan tetapi
guru-guru mempunyai seleksi yang luas dengan kepelbagaian pendekatan dan
konsep yang telah dibincangkan di atas. Keutamaan adalah memastikan objektif
pengajaran berkesan mencapai matlamatnya.
$i antara ciri pengajaran berkesan ialah kepelbagaian penyampaian dan kejelasan
penyampaian oleh guru. $i antara objektif penulisan ialah memperkembangkan
imaginasi dan pemikiran kritis murid-murid di samping menyediakan murid-murid
yang berpengetahuan menyampaikan maksud melalui penulisan yang betul. $i
samping menitikberatkan proses penulisan yang sesuai, tidak ketinggalan juga ialah
pemuliharaan hukum bahasa baku yang melibatkan tatabahasa, ejaan, kosa kata
serta sebutan yang betul di dalam akti:iti menulis dan membaca.
ibliografi

Iideo penerangan Mengenai KSSR, May "(, ./". diperolehi
daripada 3http3>>www.moe.go:.my>bpk>:.>kssr>indeJ.php
!engertian Menulis. Aulia Alamudin. 1ktober .', .//' diperoleh pada 1ktober .9, ./"2
daripada http3>>pembelajaranmenulis.blogspot.com>
5eori eha:iorisme. Rabiatul 6ae+ah Rameli, 0orasma Aasimin binti Suliman dan Shahrul 0a+mi bin
Mohamad. September ./, ./"/ diperoleh pada 1ktober .9, ./"2
daripadahttp3>>teoribeha:iorismei:anpa:lo:.blogspot.com>
!endekatan, Kaedah Serta ,ara Mengajar !enulis. Aa+idi+28'. April .., ./"" diperoleh pada 0o:ember
", ./"2 daripadahttp3>>ya+idbi+28'.blogspot.com>./"">/7>pendekatankaedah-serta-caanra-
mengajar.html
5eori !emerolehan ahasa. 6adhilah Sulaiman. 5iada tarikh. $iperoleh pada 0o:ember ", ./"2
daripada http3>>www.scribd.com>doc>"8/.77"9">KB#*A?-7-5eori-!emerolehan-ahasa
!engajaran dan !embelajaran !enulisan. Cam+uri Mohamed. April (, ./"/. $iperoleh pada 0o:ember
"/, ./"2 daripada http3>>retibasa.blogspot.com>./"/>/7>pengajaran-pembelajaran-penulisan.html
!rinsip !engajaran !enulisan. Abdul Sukor Shaari. 5iada tarikh. $iperoleh pada 0o:ember "/, ./"2
daripadahttps3>>docs.google.com>presentation>d>"+5%5a;$hgu,!j(7!KwsLM0%uf,661lAI!nw.;A=aKy
(>editMslideNid.p"2
OOOOOOOOOO . KR 2/.2 !enulisan dan Kaedah Bnit "- Bnit 4.
5uan -ah 5uan Ausof. Kaedah !engajaran ahasa Melayu Sekolah Rendah. Selangor. !enerbitan
Multimedia Sdn. hd.
Ke Kang ?e @ Mark Shin Kee Shun. ./"4 5eaching %riting in ,hinese Speaking Areas. *n Mark Shin Kee
Shun and $e #ung Chang &;ds). Springeronline.com. BSA.
A.,. GuddyH Kri+an dan -oyce !. #ogan. .///. 5he asic 3 %riting. South %estern ;ducational
!ublishing BSA.
-ohn #yons. "''4. ahasa 0atural dan 5atabahasa Sejagat. ;sei dan tesis dalam #inguistik. $!.
Abu ?assan Abdul dan Abd. Rashid Md *dris. ./".. Seni Mengarang. 5anjung Malim. !erak. !usat
!endidikan #uar B!S*.