Anda di halaman 1dari 26

Penggunaan model

matematik dalam biologi dan


ekologi
IPGK PEREMPUAN MELAYU, MELAKA
*
Digunakan sebagai model
untuk melihat perubahan
populasi terhadap populasi
ekologi terhadap masa bagi
sesebuah populasi umur.
*
Dilihat bahawa
vektor telah
dipanjangkan oleh
satu faktor
sebanyak 3.5 kali
tetapi masih
berada dalam garis
lurus yang sama
*
Jika adalah sebuah square
matriks, , dan = untuk
skalar , dan beberapa non zero
vekto , maka
= eigenvalue bagi dan
= eigenvector yang sepadan
dengan
*

2 4
1 1
1
2
=
6
3
tetapi

1
2
utk sebrng nilai
Manakala

2 4
1 1
4
1
=
12
3
= 3
4
1

Katakan =
4 1
2 1

maka =
4 1
2 1

Jika =
1
1
, maka =
4 1
2 1
1
1

=
3
3
= 3
1
1


Jika =
1
2
, maka =
4 1
2 1
1
2

=
2
4
= 2
1
2


eigenvalues
eigenvectors
Oleh itu,
3 dan 2 adalah eigenvalues yang sepadan dengan
eigenvectors
1
1
dan
1
2
masing-masing

Dan,
Jika vektor
2
2
,

2
2
=
4 1
2 1
2
2
=
6
6
= 3
2
2

vektor
2
2
adalah eigenvector yang sepadan
dengan eigenvalues 3
Adakah 2 adalah eigenvalue =
2 5 5
0 3 1
0 1 3
?
Selesaikan = 2.
2 = 0
2 = 0
Maka,
2 =
2 0 0
0 2 0
0 0 2

2 5 5
0 3 1
0 1 3
=
0 5 5
0 1 1
0 1 1

Kita susun matriks dalam bentuk augmented
0 5 5
0 1 1
0 1 1

0
0
0
dan lakukan operasi baris (row operations)

0 5 5
0 1 1
0 1 1

0
0
0

0 5 5
0 1 1
0 0 0

0
0
0


0 5 5
0 0 0
0 0 0

0
0
0



0 1 1
0 0 0
0 0 0

0
0
0

2
+
3

3

1
+ 5
2

2

1
5

1

1

Oleh kerana
2
=
3
(
2

3
= 0)

Penyelesaian untuk = 2 adalah semua vektor dalam bentuk
=

3
.

Terdapat banyak eigenvectors yang sepadan dengan eigenvalue
= 2, dan semuanya adalah kombinasi linear bagi vektor
1
0
0
dan
0
1
1

Suatu matriks hanya mempunya eigenvalues bila
det = 0

det = 0 dikenali sebagai characteristic equation of A
det dikenali sebagai characteristic polynomial of A
Diberi =
2 5 5
0 3 1
0 1 3
, cari eigenvalues bagi .

det = det
2 5 5
0 3 1
0 1 3


= 2 3 3 1

= 2
2
6 +8

0 = ( 2)( 2)( 4)
maka = 2,2 dan 4

Bila = 2, eigenvektor sepadan ialah
1
0
0
dan
0
1
1

Bila = 4,
= 4
4 = 0
4 0 0
0 4 0
0 0 4

2 5 5
0 3 1
0 1 3
=
2 5 5
0 1 1
0 1 1


2 5 5
0 1 1
0 1 1

0
0
0

2 5 5
0 1 1
0 0 0

0
0
0

3

2

3

Diperolehi, 2
1
+ 5
2
5
3
= 0
dan
2
+
3
= 0

2
=
3

Maka
2
1
+ (5
3
) 5
3
= 0
2
1
= 10
3


1
= 5
3

1
= 5
3

2
=
3

3
=
3

Oleh itu, eigenvector yang sepadan dengan eigenvalue 4
ialah
5
1
1




Latihan
Cari eigenvalues dan eigenvectors yang sepadan untuk setiap
yang berikut:
a)
1 2 3
0 2 4
0 0 2
jwpn : 1,
1
0
0
, 2,
2
1
0


b)
1 1
1 3
jwpn : 2,
1
1


c)
0 1
1 0
jwpn : 1,
1
1
, 1
1
1


d)
0 1
1 0
jwpn : tiada eigenvalues nyata
* Ciri-ciri polinomial
*Jika matriks A ialah , maka matriks A mempunyai
peringkat.

* pekali bagi

= 1

* pekali bagi
1
= (
11
+
22
+
33
++

)

* sebutan tetap bagi det 0 = det = 1


Jika =
2 3 1
0 1 1
3 4 1
.

Tuliskan ciri-ciri polinomial bagi .
Jawapan:

Ciri-ciri polinomial bagi ialah

3
4 dan = 3

pekali bagi

= pekali bagi
3

= 1

pekali bagi
1
= pekali bagi
2

= 0 ( + +)
sebutan tetap ialah 0.

(1)

det = (1)
3
det
2 3 1
0 1 1
3 4 1


= 1 [2 1 1 4 1
3 (3 1 1 1)]

= 1 2 3 3 2

= 0
*
Diberi =
2 3 1
0 1 1
3 4 1
dan eigenvalues, = 0, 2,2
Dan eigenvectors, =
1
1
1
,
1
1
1
,
5
3
9


Buktikan =
1
.
Matriks =
1 1 5
1 1 3
1 1 9


Matriks =
0 0 0
0 2 0
0 0 2


Cari
1
?

Darabkan
1
. Tentukan sama ada
1
= .
*
*Generasi Terpisah
*Generasi Berlanjutan (Tidak Berpisah)
*Model Lotka dan Voltera
Persamaan logistik
Interaksi antara spesies
Simulasi