Anda di halaman 1dari 22

PEMARKAHAN

RIS
SEMESTER 1 SESI 2010/2011
KOD & NAMA KURSUS

PPGPJJ SEMESTER 1 SESI 2014/2015


KRB 3023: PRINSIP PENGAJARAN PENULISAN
TAJUK ESEI ILMIAH

PERINGKAT PENGAJARAN PENULISAN

DISEDIAKAN OLEH
NAMA

NO. MATRIK

PUSAT PEMBELAJARAN: EL-_________

NAMA TUTOR E-LEARNING:____________________________________


TARIKH SERAH: ________________

1.0 Pendahuluan
Kemahiran menulis adalah di antara cabang kemahiran yang perlu
dipelajari oleh manusia untuk melengkapkan proses kelangsungan berbahasa
secara natural dan mudah.

Malah di dalam Kurikulum Standard Sekolah

Rendah telah dinyatakan dengan jelas bahawa kemahiran menulis adalah


keperluan wajib bagi selain daripada kemahiran membaca, mengira dan
menaakul yang menjadi elemen pengukuhan aplikasi untuk perlaksanaan
modul-modul pembelajaran di alaf baru ini.
Keempat-empat

kemahiran

ini

perlu

melangkah

seiring

memandangkan keperluan pendidikan Bahasa Melayu dan mata pelajaran


lain yang masih menetapkan pengukuran prestasi dan keupayaan muridmurid dinilai secara bertulis.

Menulis tidak seperti membaca memerlukan

kaedah yang spesifik dan memerlukan koordinasi minda dan anggota tubuh.
Proses menulis adalah proses berterusan yang tidak tertakluk kepada
pengajaran di sekolah tetapi berlangsung sepanjang hidup.
Definisi Penulisan.
Walshe, R.D. (1981) menyebut bahawa menulis ialah proses memilih,
menggabung, menyusun dan mengembangkan gagasan di dalam ayat,
perenggan atau untuk persembahan lisan seperti kuliah dan syarahan secara
berkesan.
Menulis memerlukan koordinasi tubuh sekata seperti minda, mata dan
tangan untuk memilih ujaran dan kalimat yang sesuai untuk disepakati
menjadi seperangkat ayat atau perenggan yang lengkap yang kemudiannya
memberi makna dan kesan untuk melahirkan ilham atau idea untuk difahami
dan diaplikasi oleh masyarakat umum, jika perlu.
Menulis adalah proses merekod bahan-bahan ujaran ke dalam bentuk
tulisan berdasarkan pendapat, idea, pengalaman.

Ia boleh jadi hanya

sekadar simbol-simbol grafik yang disusun menjadi lambang dan membentuk


perkataan, ayat dan seterusnya menzahirkan bahasa dan gagasan tersusun

yang memberi makna dan memberi manfaat kepada khalayak pembaca dan
pendengarnya.
Daripada A.C. Krizan dan Joyce. P Logan (2000) mentakrifkan menulis
adalah proses menyampaikan maklumat dan maksud. Proses penyampaian
itu boleh jadi juga melalui grafik yang digabungkan dan berkait rapat dengan
lambang bunyi yang diucapkan semasa kita bercakap sehingga dapat
melahirkan gagasan yang difahami dan diikuti. Maklumat bertulis mempunyai
keupayaan untuk disimpan dan dimanfaatkan dengan pelbagai cara seperti
wahyu-wahyu yang diturunkan kepada Nabi Muhammad S.A.W yang
dikumpul dan direkodkan pada zaman Saidina Othman sehingga memberi
kebaikan kepada umat Muslim meskipun ratusan tahun sudah berlalu.
Bloomfield (1933: 21) di dalam Lyons. (1995 : 253) mengatakan
bahawa penulisan bukanlah bahasa, tetapi cara mencatatkan bahasa dengan
tanda yang dapat dilihat.

Tanda-tanda yang dapat dilihat itulah yang

dinamakan simbol atau huruf yang disatukan sehingga menjadi perkataan


yang membawa makna. Lyons (1995 : 13) mentakrifkan penulisan ialah
bahasa yang disampaikan melalui bunyi atau grafik malahan melalui cara
yang tidak terhingga banyaknya.
Sukatan Pelajaran Malaysia menitikberatkan pencapaian murid-murid
di dalam bidang penulisan agar pada akhirnya, selepas mereka tamat
pengajian kemahiran ini boleh digunakan untuk mereka melahirkan pendapat,
mengumpul maklumat, menyusun idea dan hujah secara efektif dan tuntas.
Penglahiran gagasan secara tersusun ini akan membolehkan perasaan dan
pengalaman murid-murid dikongsi dan digunakan untuk pelbagai tujuan.
Salah satunya ialah untuk lulus cemerlang di dalam mata pelajaran Bahasa
Melayu.
Sukatan Pelajaran Malaysia juga menggariskan beberapa rentangan
kriteria yang perlu dikuasai oleh murid-murid dalam menghasilkan pelbagai
jenis penulisan yang menepati kehendak pembelajaran dan melahirkan idea
yang jelas tentang kefahaman mereka terhadap apa yang mereka pelajari.
Fungsi-fungsi kemahiran tersebut termasuklah

1.1.1 Mendirikan tapak yang berstruktur teguh dengan menggunakan modul


pembelajaran terbaik agar murid-murid dapat menulis dengan baik, cekap
dan pantas.
1.1.2

Membolehkan murid-murid mengeja dan memahami perkataan serta

menyusun ayat dengan betul dan boleh difahami.


1.1.3. Membolehkan murid-murid menggunakan kemahiran menulis untuk
mengulangkaji pelajarannya dengan kaedah membaca semula tulisan atau
nota, draf atau teks atau membaca buku luar sebagai tambahan dan ilmu
bantu untuk mengukuhkan pehamanannya terhadap pelajarannya.
1.1.4. Memberi peluang kepada murid-murid melahirkan gagasan, hujah dan
pendapat mereka secara tersusun di dalam bentuk tulisan.
1.1.5. Mengembangkan minat menulis dan mengarang di kalangan muridmurid. Ada kanak-kanak yang sudah mempunyai bakat tersendiri dan
mempunyai kemahiran menulis tetapi tidak digilap.
1.1.6. Memperkayakan kosa kata dan memperluaskan pengetahuan tentang
bahasa dan tulisan.
1.1.7
2.

Menyiapkan diri murid-murid untuk menghadapi peperiksaan.


Teori Pengajaran Penulisan

Terdapat beberapa teori pembelajaran yang dikaitkan secara langsung


dengan pengajaran penulisan tetapi tiada satupun yang disepakati secara
tuntas.

Ia bersangkutan dengan teori pemerolehan bahasa iaitu rentetan

peringkat perkembangan manusia daripada lahir sehingga ia membesar.


Antara teori yang dikemukakan ialah Teori behaviorisme, kognitif, mentalis
dan interaksionalis.

Kesemua teori ini dikaji sehingga melahirkan teori

pembelajaran bahasa yang dipraktiskan oleh guru-guru semasa proses


pembelajaran bahasa di dalam bilik darjah berlangsung.

2.1.Teori Behaviorisme
Ia adalah teori yang merujuk kepada gerak balas yang berlaku apabila ada
rangsangan daripada guru dan menghasilkan pembelajaran. Ia dipelopori
oleh Bloomfield, Edward Spir, Boss dan Brooks yang merupakan ahli bahasa
dan dikaji oleh ahli psikologi seperti Ivan Pavlov.

Ia merangkumi ciri-ciri

seperti;
2.1.Proses timbal balik rangsangan dan gerak balas,
2.2.Gerak

balas

yang

berulang-ulang

akan

dilakukan

untuk

memperolehi ganjaran
2.3. Gerak balas yang dipantau dengan peneguhan positif akan lebih
kerap diulangi
2.4. Gerak balas yang kerap akan menghasilkan kebiasaan
2.5. Proses pembelajaran bahasa adalah proses penekanan terhadap
latihan dan pengulangan yang mencorak kebiasaan. Ia adalah
proses mekanis yang memerlukan koordinasi daya mental
2.6. Proses pembelajaran memerlukan pengukuhan berbentuk
ganjaran , pemantauan dan pembetulan serta merta.
2.7. Latih tubi adalah keperluan sepanjang proses pembelajaran
berlangsung.
2.8. Pembelajaran bahasa menitikberatkan persekitaran bilik darjah
yang kondusif kepada seluruh ahli yang terlibat seperti guru dan
murid-murid.
Teori ini boleh diadaptasi oleh guru-guru untuk sesi latih tubi dan
penyediaan isi dan data-data untuk membentuk sebuah karangan. Ahli
behaviorisme menegaskan bahasa pengajaran bahasa mestilah dimulakan

dengan kemahiran lisan. Maka, teknik sumbang saran dalam pengumpulan


isi , fakta dan data di dalam kelas amat menepati teori ini.
2.2. Teori Kognitif
Teori lain yang ialah Teori Kognitif yang dipopularkan oleh Jean Piaget yang
menitikberatkan

perkembangan

kognitif

murid-murid

melalui

latihan

mengingat, mengekod dan menyimpan maklumat bersesuaian dengan


kebolehan mental mereka. Pendapat yang dipersetujui oleh ahli pemikiran
kognitif lain seperti Robin Lakoff, D. Slobin dan Mangantar Simantunjak ini
menegaskan bahawa proses ini (pembelajaran bahasa) adalah proses
internal yang abstrak. Ia berlaku di dalam minda dan tidak dapat diukur
melalui tingkah laku.

Mazhab kognitif ini menggariskan ciri-ciri berikut

sebagai tunjang utama teori yang dibawa mereka iaitu


2.2.1.Pengetahuan

terhasil

daripada

pemikiran

manusia

secara

semulajadi
2.2.2. Teori ini merangkumi elemen kesejagatan yang ada hubungan
dengan kognitif
2.2.3. Bahasa bersifat kreatif, tidak berlegar di dalam seputar persoalan
objek, peristiwa, pengalaman perilaku atau pengalaman naluriah seperti yang
didakwa oleh pemikir teori behaviourisme
2.2.4. Otak/kognitif menjadi sarana penting dalam pemprosesan bahasa
2.2.5. Fikiran harus berada di dalam pemikiran sebagai satu komponen
yang tidak boleh terpisah
2.3. Teori Mentalis
Ahli pemikir kognitif juga terlibat melahirkan teori mentalis yang juga
dikenali sebagai Koda Kognitif atau Innatis ini. Teori ini menegaskan bahawa
bahasa adalah aktiviti mental, milik istimewa manusia yang dikurnia bersama-

sama kelahirannya.

Teori ini menekankan bahawa pengetahuan bahasa,

penafsiran makna seseorang dilahirkan oleh proses di dalam otak dan saraf.
Oleh itu, George A. Miller direkodkan sebagai mencatatkan bahawa
proses mental dilakukan oleh seorang pendengar apabila menghadapi
pertuturan yang meliputi proses memadan, menerima, mentafsir, memahami
dan mempercayai.
Di antara ciri-ciri teori mentalis yang berkait rapat dengan pengajaran
penulisan ialah :
2.3.1.Semenjak dilahirkan, manusia sudah dibekalkan dengna jentera
penguasaan bahasa. Manusia mempunyai kebolehan semula jadi untuk
merumus dan membentuk ayat-ayat mengikut sistem bahasa yang mereka
ada.
2.3.2. Kecekapan yang merupakan rumus-rumus

atau tatacara bahasa

sudah berada di dalam mental manusia. Manakala prestasi yang merupakan


penggunaan atau penghasilan daripada apa yang berada di dalam stor
mental manusia. Kedua-dua elemen ini saling kait mengait menurut teori
mentalis.
2.3.3.Murid-murid mesti diajar dengan ayat yang gramatis, iaitu yang
sempurna menurut hukum hakam tatabahasa kerana ia memainkan peranan
penting dalam proses pembentukan ayat.
2.3.4.Kemahiran membaca dan menulis adalah keutamaan dan kemahiran
tatabahasa pula hendaknya diajar secara formal.

2.5 Teori Interaksionalisme


Teori lain yang turut terlibat di dalam proses pengajaran ialah teori
interaksionalisme.

Teori ini meletakkan pembelajaran bahasa sebagai

komponen wacana dan melibatkan mental dan linguistik. Mark Halliday


menegaskan

bahawa

kebolehan

pembelajaran

bahasa

tidak

boleh

bergantung sekadar kepada kebolehan kognitif semata-mata.


Ini kerana, menurut beliau, kemahiran kognitif hanya membolehkan
murid-murid mentafsir makna tetapi belum tentu pentafsiran itu boleh
dilahirkan di dalam bentuk bahasa yang sewajarnya tanpa bantuan linguistic.
Teori ini menitikberatkan aktiviti komunikasi di mana penyampaian
makna adalah subjek utama di dalam proses pembelajaran dan pengajaran
bahasa. Ia menekankan bahawa latihan berterusan harus diberikan kepada
murid-murid agar mereka memperolehi kekuatan mempelajari struktur bahasa
dan interaksi agar dapat menggunakan bahasa dengan fasih dan lancar.
2.6 Teori Konstruktivitisme
Teori terakhir yang dibincangkan ialah teori konstruktivisme.

Teori ini

juga berputik daripada pandangan kognivitisme iaitu pengetahuan manusia


dibina secara aktif oleh manusia itu sendiri melalui daya pemikirannya.
Segala maklumat yang diterima oleh murid-murid akan diserap dan
disesuaikan dengan maklumat sedia ada untuk membentuk storan baru di
dalam fikirannya.
Teori pemikiran yang dibawa oleh Mc Brien & Brandt (1997) ini
antaranya

menegaskan

bahawa

manusia

tidak

sekadar

menerima

pengetahuan tetapi membina pengetahuan melalui informasi yang diterima


otaknya. Melalui pengalaman sedia ada, murid-murid membina pengetahuan
dengan

cara

menguji

idea

dan

pendekatan,

mengadaptasinya

dan

meletakkannya bersama-sama pengetahuan sedia ada di storan baru. Teori


ini lebih dikenali juga dengan teori pengajaran dan pembelajaran berpusatkan
murid. Guru bertindak sebagai penyumbang gagasan dan pereka bentuk

bahan pengajaran dan terpulang kepada murid-murid untuk menganalisis


idea,

mengolah semula atau mengadaptasinya

bersesuaian dengan

pengetahuan yang sedia ada di dalam mindanya.


Berdasarkan teori-teori di atas, dapatlah disimpulkan bahawa, teori
pengajaran penulisan adalah sebahagian daripada proses pemerolehan
bahasa melalui prinsip yang empat yang saling berkaitan itu iaitu kemahiran
membaca, mengira, menulis, dan menaakul.

Kesemua proses tersebut

melibatkan koordinasi minda dan anggota lainnya sebagai sebahagian


daripada proses pembelajaran dan pengajaran di dalam kelas.
3.Kaedah-Kaedah Yang Digunakan dalam Pengajaran Penulisan.
Kamus Dewan mentakrifkan kaedah sebagai cara atau aturan dalam
melakukan sesuatu. Dapatlah dikatakan bahawa kaedah adalah seperangkat
tindakan sistematik yang menepati prinsip dan tatacara yang telah
dipersetujui untuk dilaksanakan demi mencapai sesuatu visi. Sharifah Alwiah
Alsagof (1986) memperincikan kaedah mengajar sebagai peredaran ke arah
satu tujuan pengajaran yang telah dirancang dengan teratur. Secara amnya,
segala apa tindakan yang dilakukan guru, bahan-bahan yang digunakan
untuk memberi kefahaman kepada murid-murid untuk mencapai objektif
pengajaran dikatakan kaedah seperti pendapat Hassan Langgulung (1981),
kaedah ialah jalan mencapai tujuan.
Seperti yang dinyatakan di atas, sehingga kini tiada kaedah standard
atau rigid terhadap proses pengajaran penulisan atau bahasa di sekolah. Ia
menjadi fleksibel mengikut keupayaan murid-murid, situasi dan latar belakang
mereka. Justeru, guru-guru mempunyai peluang untuk menggunakan manamana kaedah yang dirasakan sesuai asal sahaja tidak melanggar kriteriakriteria di bawah;
3.1.1Menepati visi dan misi sukatan pelajaran Bahasa Melayu KBSR
dan KSSR
3.1.2.Seiring dengan objektif pengajaran dan pembelajaran yang telah

digariskan
3.1.3.Berpadanan

dengan

keupayaan

murid-murid

berlandaskan

pemerhatian terhadap tabiat dan latar belakang,dan umur.


3.1.4.Kaedah juga harus berpadanan dengan keupayaan, pengalaman
dan kepakaran guru itu sendiri.
3.1.5.Pengaplikasian kaedah tersebut dapat dilaksanakan di dalam
rancangan masa yang ditetapkan.
3.1.6.

Harus bersesuaian dengan kemudahan yang ada seperti

prasarana dan peralatan Teknologi Maklumat dan Komputer.


Kaedah-kaedah pembelajaran yang akan dibincangkan adalah praktis
yang

dilaksanakan

mengikut

kesesuaian

elemen-elemen

yang

telah

digariskan di atas. Kesemuanya memerlukan kebijaksanaan guru untuk


menganalisis dan mengenalpasti kaedah terbaik yang harus diaplikasikan
sebagai sarana pengajaran untuk mencapai objektif yang telah digariskan. Di
antara kaedah-kaedah yang sedia ada ialah kaedah natural, kaedah terus,
kaedah nahu terjemahan, kaedah oral-aural, kaedah kod-kognitif dan kaedah
bahasa komuniti. Untuk kaedah pengajaran penulisan, hanya beberapa
kaedah sahaja

yang relevan dibincangkan kerana kaedah lain lebih

menjuruskan kepada kemahiran membaca dan berinteraksi.


Untuk pengajaran penulisan kaedah-kaedah yang dikenalpasti ialah
kaedah pengucapan terkawal, kaedah pengucapan bebas dan kaedah
retorika. Pengajaran penulisan berkait rapat dengan kebolehan murid-murid
mengumpul dan

menganalisis dapatan, mencernanya dan seterusnya

mengolah idea tersebut sehingga menjadi seperangkat kata-kata yang


mempunyai makna.

Ia dikatakan aktiviti yang agak kompleks kerana

memerlukan kemahiran yang rencam.

Di dalam pengajaran penulisan

karangan terdapat beberapa kaedah yang popular yang telah diguna pakai di
sekolah dan ada juga beberapa cadangan tentang kaedah yang boleh
diterapkan untuk menghasilkan penulisan yang cemerlang.

Penulisan telah dibahagikan kepada dua oleh Zainol Ismail (2003:7) iaitu
penulisan berformat seperti surat kiriman, syarahan, ceramah, ucapan,
rencana dan berita. Manakala penulisan tidak berformat atau bebas pula
adalah termasuk rangsangan bergambar, pengalaman/cerita, melengkapkan
cerita, autobiografi dan peribahasa.

Salleh Mohd Akib di dalam Kamaruddin

Hj Hussien (1988: 198) pula membahagikan penulisan kepada 3 jenis iaitu


penulisan lisan, penulisan biasa dan penulisan terkawal.
Karangan ditafsirkan sebagai proses menghasil dan menyusun ayat
dengan cara yang sesuai mengikut kehendak penulisnya atau soalan ataupun
orang-orang yang berkaitan dengan apa yang ditulis.

Gao Hui-Yang

menegaskan bahawa;
Composition should compromise both oral dan written training in other words,
children should be taught to express ideas in both spoken and written forms.
3.2. Kaedah Pengucapan Terkawal
Pincas berpendapat bahawa penulisan karangan bebas adalah proses
penciptaan dan kreativiti. Maka seharusnya ia berbeza dengan mana-mana
kaedah pengajaran saintifik yang rigid dan skema, malahan tertakluk kepada
pilihan jawapan. Jika jawapan diberikan bersalahan dengan senarai jawapan,
maka ia dianggap salah dan tidak diberi markah.

Beliau berpendapat

bahawa penekanan harus diberikan secara berperingkat-peringkat bermula


daripada penggantian perkataan di dalam ayat yang berbeza bentuk kepada
penggantian ayat ayat di dalam perenggan. Kaedah ini boleh juga dianggap
kaedah terus di dalam pembelajaran bahasa di mana guru akan memberitahu
apa

yang

perlu

dilakukan

sebelum

murid

dibebaskan

untuk

memperkembangkan istilah penggantian mereka sendiri secara bebas.


Beliau menggariskan ciri-ciri berikut sebagai peringkat-peringkat
latihan di dalam pengajaran penulisan iaitu penggunaan pelbagai leksikon
dan pembentukan ayat di dalam latihan penulisan dan lisan. Pelajar yang
dibenarkan menghasilkan tulisan hanya apabila dipastikan bahawa mereka
menghargai dan memahami pelbagai tahap ciri penulisan.

Program

penulisan karangan yang melibatkan penggantian pelbagai. Pincas juga


mengandaikan bahawa penggunaan bahasa adalah manipulasi daripada
corak tetap yang dipelajari daripada prosses imitasi. Apabila ia telah difahami
dan dipelajari secara konsisten, barulah terhasil keaslian dalam variasi.
3.3. Kaedah Pengucapan Bebas
Eramus (1960) menggariskan beberapa ciri kaedah pengucapan bebas
seperti murid-murid digalakkan menulis secara cepat dengan sedikit
ulangkaji. Kaedah ini menekankan latihan yang banyak sepanjang penulisan
pelajar dan keutamaan terhadap kuantiti ini menjadikan hasil penulisan
pelajar lebih sempurna kerana murid-murid sentiasa membuat latihan.
Beliau lebih menitikberatkan aspek kuantiti dengan hujah bahawa kuantiti
adalah proses penambahbaikan dari masa ke semasa untuk mendapatkan
hasil tulisan yang cemerlang.
Beliau menghujahkan lagi bahawa metod ini akan menguatkan
pemahaman bahasa pelajar dengan pengalaman membetulkan kesilapan dan
penemuan perkataan-perkataan baru yang akan menambah kepelbagaian
kosa kata mereka di dalam jajaran sintaksis. Menurutnya ini hanya boleh
dilakukan apabila murid-murid melalui melahirkan hasil penulisan melalui
kuantiti dan kualiti akan datang kemudian.
Penghujahan beliau disokong oleh Chastain (1976) berasaskan pemerhatian
dan kajian yang dibuat oleh Brieve di UCCA. Melalui program tersebut,
semakin banyak bahan dihasilkan, semakin berkurangan kesilapan bahasa
dilakukan di dalam tulisan mereka.

Brieve mengulas bahawa sepanjang

program tersebut, karangan mingguan di antara 300 hingga 500 patah


perkataan dan penulisan ilmiah sepanjang 1000 patah perkataan telah
diberikan kepada pelajar. Karangan diperiksa dengan teliti dan pelajar yang
menerima gred A diminta menulis semula karangan mereka.
Brieve menguatkan hujahnya dengan mengatakan bahawa terdapat
pengurangan kadar kesalahan di dalam karangan tatkala kuantiti karangan
yang dihasilkan meningkat.

Beliau menekankan bahawa, penekanan

terhadap kuantiti akan menghasilkan kefasihan dan kejelasan terhadap


kesalahan yang lepas sama seperti yang berlaku di dalam latihan matematik.
Begitupun khilaf terus berlaku kerana dikatakan tiada bukti jelas yang
benar-benar menyokong hujah-hujah di atas. Malahan, terdapat pula bukti
bertentangan yang menegaskan bahasa latihan penulisan pantas untuk
sesuatu topic dan ditulis sebanyak mungkin dalam satu kerangka masa yang
ditetapkan dapt meningkatkan kemampuan murid-murid menyusun isi-isi
dalam karangan mereka dengan lebih mudah, khususnya ketika mendepani
peperiksaan.
3.4. Kaedah Retorika
Retorika adalah merujuk kepada seni penggunaan bahasa yang
menarik dan berkesan dalam melahirkan gagasan untuk memujuk atau
mempengaruhi khalayak mengenai sesuatu perkara. Deskripsi ini dinyatakan
oleh Nik Safiah dan Wan Malini. Ia melibatkan perkara-perkara seperti
penciptaan, susunan dan stail dalam penulisan.

Di antara elemen retorika

yang terkenal ialah keberkesanan bentuk-bentuk prosa deskriptif, naratif,


ekspositori dan argumentatif. Kehadiran asas retorika di dalam teks boleh
dirasai apabila kedapatan elemen-elemen skema berdasarkan maklumat atau
isi yang boleh disusun.

Teks akan menekankan penyusunan isi yang

berbeza berdasarkan perenggan-perenggan yang telah mungkin diproses


melalui gaya analisis, analogi, kontras masa, falsafah dan sebagainya. Oleh
kerana ikatan tersebut, murid-murid akan terhalang daripada untuk menulis
secara spontan dan memendekkan kejelasan pemikiran mereka.
Kaplan mencadangkan pembaca

menjadi sebahagian daripada

komunikasi formal yang membolehkan pengembangan perenggan dibentuk


melalui

proses

induktif

dan

deduktif.

Tambahan

pula,

kaedah

ini

menitikberatkan bentuk-bentuk pengembangan perenggan yang berlainan


seperti yang ditegaskan Kaplan (1966) melalui Bander yang menegaskan
bahawa setiap satu perenggan yang terdapat di dalam sesebuah penulisan
berkecenderungan mempunyai jalinan pengembangan yang berbeza-beza
seperti pengembangan selari atau pengembangan terus.

Sebagai kesimpulannya, terhadap pelbagai kaedah yang perlu


disesuaikan oleh guru-guru di dalam proses pengjaran dan pembelajaran
menulis karangan dan usaha mendapatkan karangan yang cemerlang. Guruguru harus jelas dengan objektif dan keupayaan murid-muridnya ketika
merangka sesuatu sekuen latihan yang hendak digunakan. Terdapat kaedah
yang mungkin sesuai untuk sesebuah sekolah berdasarkan latar belakang
dan lokasi murid-murid serta beberapa aspek lain yang perlu diambil kira.
4. Teknik Pengajaran Penulisan
Teknik adalah seperangkat pengetahuan atau himpunan kelakuan atau
cara di dalam kaedah.

Tidak terkecuali, teknik dikatakan sebagai

perlaksanaan kaedah atau taktik yang digunakan oleh para guru untuk
mencapai objektif pengajaran dan pembelajaran di dalam bilik darjah.
Daripada Kamarudin Hj Husin & Siti Hajar Hj Abdul Aziz (1988) menegaskan
teknik pengajaran ialah perlaksanaan dan perjalanan suatu organisasi yang
berlaku secara nyata dan melibatkan murid-murid dan alatan pengajaran
sebagai wahana di dalam bilik darjah yang dipastikan boleh mencapai
sesuatu objektif.
Sebagai

contoh,

sekiranya

guru-guru

menggunakan

kaedah

pengucapan bebas di dalam pengajaran dan pembelajaran penulisan maka,


teknik yang boleh digunakan oleh para guru adalah teknik pengajaran
berpandu, teknik pendekatan bebas, dan teknik pendekatan proses.atau
teknik-teknik yang bersesuaian bergantung keapda pengalaman, ketokohan
dan kewibawaan guru sendiri.
4.1. Teknik Pengajaran Berpandu
Teknik pengajaran berpandu merupakan teknik yang paling popular
dan digunakan dengan pengawasan guru sepenuhnya. Boleh dikatakan
teknik merangkumi latih tubi dan soal jawab ini adalah gabungan kaedah
pengucapan terkawal, yang memerlukan murid-murid menghasilkan kuantiti
karangan yang banyak di samping mengenalpasti kesalahan yang dilakukan
semasa proses menulis itu berlangsung. Guru akan memberikan tajuk dan

dan kemahiran terpenting di dalam mengarang iaitu mengenalpasti bidang isi,


organisasi dan ekspresi.
Ketiga-tiga elemen ini dapat digunakan ketika proses menilai sesuatu
penulisan. Penting sekali, murid-murid didedahkan dengan prinsip utama
bidang kepengarangan iaitu apa yang hendak dikata (isi), bagaimana
menyusun apa yang dikatakan (organisasi) dan bagaimana hendak
mengatakan apa yang hendak dikatakan. (ekspresi). Teknik ini adalah
berasaskan

pendekatan

deduktif

iaitu

di

mana

guru-guru

akan

memperkenalkan, menerangkan peraturan dan seterusnya memberikan


langkah-langkah untuk menghasilkan bentuk penulisan tersebut.
Marohaini dan Zulkifli (1997) juga telah mencadangkan agar guru
memberikan penumpuan terhadap aspek penghasilan gagasan atau isi yang
baik berbanding proses mengarang itu sendiri.

Tugas murid ialah

menyiapkan latihan tersebut dan sebaik-baiknya dilakukan berulang-ulang


untuk mendapatkan hasil tulisan yang baik dan cemerlang.

Teknik ini

dinamakan teknik pengajaran berpandu di mana murid-murid akan dipandu


oleh guru dan dikawal daripada melakukan kesalahan. Pada peringkat awal,
isi dan bahasa akan disediakan oleh guru dan murid-murid akan diarahkan
mengisi tempat kosong atau membina ayat berdasarkan petikan gambar.
4.2 Teknik Sumbangsaran
Selain daripada itu, bagi karangan yang berasaskan fakta atau
gambar, guru-guru boleh juga mempraktiskan teknik sumbangsaran atau
perbincangan yang melibatkan murid-murid sepenuhnya.

Mereka boleh

dibahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan membenarkan murid-murid


mengembangkan idea secara kolaboratif dengan pantauan guru. Teknik yang
berasaskan

pendekatan

bebas

ini

membolehkan

murid-murid

bebas

melahirkan pendapat masing-masing secara kritis dan analitikal berdasarkan


maklumat yang dibekalkan oleh guru.
Teknik ini lebih sesuai digunakan untuk sesi pengajaran dan
pembelajaran untuk tahap dua.

Pada tahap ini murid-murid diberikan

kebebasan untuk menentukan hala tuju idea mereka selagi masih berpegang
kepada tiga prinsip mengarang yang disebutkan di atas.

Murid-murid juga

boleh memanipulasi apa sahaja bahan sama ada di luar atau di dalam bilik
darjah selagi ia tidak terkeluar daripada skop penghasilan penulisan mereka.
Penulisan bentuk ini boleh dibahagikan kepada bentuk ilmiah seperti bentuk
laporan, pidato, syarahan, debat yang memerlukan bantuan fakta atau
penulisan kreatif dalam bentuk penceritaan.
Teknik seterusnya yang boleh dicerap masuk di dalam pengajaran dan
penulisan di sekolah ialah teknik berasaskan pendekatan proses yang
menitikberatkan proses penghasilan karangan berbanding hasil. Murid-murid
akan dipantau sepenuhnya dan dibimbing secara berperingkat bermula
daripada peringkat pra-penghasilan seperti membuat draf sehinggalah
kepada menyusun isi, menyunting dan mengedit, membetulkan kesalahan
bahasa, kosa kata, aspek gramatikal, olahan, hujah dan pelbagai lagi. Teknik
ini mungkin lebih sesuai digunakan untuk proses penulisan yang berakhir
sehingga ke peringkat penerbitan.
Sebagai itlakannya, ada pelbagai teknik yang boleh digunakan di
dalam pengajaran penulisan selain daripada yang disebut di atas. Dewasa
ini,

dengan

kecanggihan

teknologi

maya,

guru-guru

mungkin

boleh

memaksimumkan penggunaan gajet-gajet dengan menyelitkan teknik-teknik


seperti, simulasi, permainan bahasa, soal jawab untuk variasi pengajaran
penulisan yang menarik dan penting sekali menyediakan pelajar mendepani
peperiksaan.

Di dalam sebuah kajian terhadap penulisan murid sekolah

menengah, Faridah, Norreiny dan Raja Mohd Fauzi (2001) mendapati guru
yang menggunakan pendekatan konstruktivisme yang melibatkan proses
kognitif seperti perbincangan ataupun sumbangsaran boleh menambah minat
murid-murid dan memberi rangsangan kepada mereka untuk menulis dengan
lebih baik.

5. Model Pengajaran Penulisan


Model Pengajaran Penulisan Berdasarkan youtube Cakapan Berirama
Maahad Tahfiz Sains bertajuk Budi Bahasa Budaya Kita.
Pengajaran dan Pembelajaran : Menulis karangan berpandukan rakaman
video tidak kurang daripada 80 patah perkataan.
Tajuk : Budi Bahasa Budaya Kita
Bahan : rakaman youtube Cakapan Berirama Maahad Tahfiz Sains.
Hasil

daripada

model

pengajaran

ini

ialah

sebuah

karangan

berdasarkan isi-isi yang dipersembahkan oleh para pelajar tersebut yang


berdurasi selama lapan minit yang boleh ditonton oleh murid-murid sama ada
di dalam makmal komputer ataupun melalui tayangan projektor di dalam kelas
atau dewan.

Selain daripada menarik minat murid-murid untuk menikmati

suasana pengajaran dan pembelajaran lain daripada yang lain, ia juga


meningkatkan kemahiran menaakul murid-murid secara tidak langsung.
Bagaimanapun,

selain daripada menggunakan peralatan tertentu,

murid-murid harus diingatkan supaya memberi tumpuan kepada bahan


tersebut kerana mereka harus mencatat isi-isi penting berdasarkan apa yang
mereka tonton dan dengar.
Langkah 1
Ketika menggunakan kaedah ini, guru-guru harus memastikan beberapa
perkara seperti
5.1.Gambar dan sistem audio berada di dalam keadaan sempurna. Ini adalah
kerana, keberkesanan model ini bergantung sepenuhnya kepada bantuan
audio kerana murid-murid harus mendengar dan memberi tumpuan dengan
teliti.
5.2.Guru akan mengarahkan murid-murid mendengar dan memikirkan isi-isi
penting serta fakta yang boleh dicerna daripada tayangan video tersebut.

5.3.Murid-murid mesti mencatat setiap isi dan fakta mahupun hujah yang
difikirkan boleh menjadi isi-isi pokok di dalam pembinaan karangan mereka.
Langkah 2
Guru-guru

boleh

meneruskan

pengajaran

dan

pembelajaran

dengan

menggunakan teknik sumbangsaran atau perbincangan. Murid-murid akan


dibahagi-bahagikan kepada beberapa kumpulan. Berikan had masa untuk
perbincangan secara lisan dan akhir sekali, isi-isi penting yang diperolehi
dicatat dan dibentangkan oleh setiap kumpulan.
Idea-idea yang dibentangkan oleh setiap kumpulan akan dicatatkan dan
hendaklah dipastikan juga ahli kumpulan lain memberi perhatian agar tidak
berlaku pertindihan idea. Murid-murid boleh juga dipilih secara rawak untuk
membuat ayat secara lisan berdasarkan idea tersebut dan guru bertindak
membetulkan sebarang kesalahan tatabahasa dan aspek-aspek lain.
Langkah 3
Selepas pembentangan selesai, setiap kumpulan dikehendaki menyiapkan
sebuah karangan berdasarkan idea-idea yang telah dikumpulkan oleh setia
kumpulan.

Guru akan bertindak sebagai fasilitator bagi memastikan

penggunaan tatabahasa, gramatikal dan ejaan tidak diabaikan oleh muridmurid ketika mereka menyiapkan karangan.
Karangan tersebut akan disemak oleh guru selepas dibentangkan sekali lagi
oleh ahli kumpulan dengan melantik seorang ketua untuk membacakannya di
hadapan kelas. Tugas terakhir murid-murid dikehendaki menyiapkan sebuah
karangan

berdasarkan

tajuk

dan

kefahaman

mereka

semasa

sesi

pembincangan. Selepas karangan dihantar, guru-guru hendaklah menyemak


dengan teliti dan memastikan murid-murid membetulkan kesilapan, jika ada di
dalam karangan mereka.

Dapatan Analisis
Kajian telah dibuat berdasarkan 5 sampel karangan murid-murid tahun lima di
sebuah sekolah di Selangor. Mereka telah memilih soalan 1 daripada 3
soalan. Soalan tersebut ialah : Setiap murid mempunyai sahabat baik. Tulis
karangan yang bertajuk Sahabat Baik Saya. Murid-murid tersebut telah
diajar menggunakan kaedah yang paling popular iaitu kaedah latih tubi.
Melalui kaedah ini, guru membincang dan menyenaraikan isi-isi penting di
papan hitam. Murid-murid akan diberikan mencantikkan isi-isi tersebut di
dalam sesi sumbangsaran dan seterusnya menyiapkan latihan yang
diberikan.
Isi
Daripada kelima-lima contoh tersebut, didapati kefahaman murid mengenai isi
adalah 100 peratus. Kesemua mereka dapat menguasai bidang isi iaitu apa
yang hendak dikata. Kesemua mereka dapat menulis dengan jelas mengenai
subjek yang hendak diceritakan iaitu sahabat baik.
Organisasi
Dari segi kebolehan bidang organisasi ataupun kebolehan menyusun apa
yang

hendak

dikatakan,

didapati

100

peratus

murid-murid

dapat

menguasainya dengan cemerlang. Malah ada yang dapat melakukannya


dengan baik tanpa mengenepikan aspek pengenalan, pertengahan isi dan
penutup karangan.
Ekspresi
60 peratus iaitu 3 daripada 5 karangan tersebut mempunyai permulaan ayat
yang sama iaitu Saya Mempunyai Sahabat Baik. Secara umum meskipun
kurang tepat, boleh dikatakan murid-murid ini tidak dapat mengembangkan
ayat menggunakan idea sendiri untuk permulaan ayat dan menggunakan ayat
yang sama yang telah diberikan oleh guru di papan hitam. Kemungkinan
mereka menghadapi masalah untuk mengatakan apa yang dikatakan ataupun
dikenali kebolehan mengeksploitasi bidang ekspresi. Begitu juga dengan

aspek tatabahasa daripada segi penggunaan huruf besar, kesalahan ejaan


dan isi yang terkeluar daripada tajuk yang menyebabkan mereka kehilangan
markah. dikembangkan dengan baik lagi.
Kesimpulan.
Setelah membincangkan mengenai pendekatan, teori, kaedah, model
dan teknik, dapatlah dirumuskan bahawa pengetahuan secara holistik
merupakan satu keperluan yang mendesak di dalam sesi pengajaran dan
pembelajaran penulisan. Sememangnya, tiada pendekatan, kaedah atau
teknik khusus di dalam menghasilkan kualiti dan kuantiti cemerlang di dalam
pengajaran penulisan tetapi guru-guru mempunyai seleksi yang luas dengan
kepelbagaian pendekatan dan konsep yang telah dibincangkan di atas.
Keutamaan adalah memastikan objektif pengajaran berkesan mencapai
matlamatnya.
Di antara ciri pengajaran berkesan ialah kepelbagaian penyampaian
dan kejelasan penyampaian oleh guru.

Di antara objektif penulisan ialah

memperkembangkan imaginasi dan pemikiran kritis murid-murid di samping


menyediakan murid-murid yang berpengetahuan menyampaikan maksud
melalui penulisan yang betul. Di samping menitikberatkan proses penulisan
yang sesuai, tidak ketinggalan juga ialah pemuliharaan hukum bahasa baku
yang melibatkan tatabahasa, ejaan, kosa kata serta sebutan yang betul di
dalam aktiviti menulis dan membaca.

Bibliografi

Video penerangan Mengenai KSSR, May 18, 2012 diperolehi


daripada :http://www.moe.gov.my/bpk/v2/kssr/index.php
Pengertian Menulis. Yulia Alamudin. Oktober 29, 2009 diperoleh pada
Oktober 27, 2013 daripada http://pembelajaranmenulis.blogspot.com/
Teori Behaviorisme. Rabiatul Faezah Rameli, Norasma Yasimin binti Suliman
dan Shahrul Nazmi bin Mohamad. September 20, 2010 diperoleh pada
Oktober 27, 2013 daripadahttp://teoribehaviorismeivanpavlov.blogspot.com/
Pendekatan, Kaedah Serta Cara Mengajar Penulis. YazidBiz369. April 22,
2011 diperoleh pada November 1, 2013
daripada http://yazidbiz369.blogspot.com/2011/04/pendekatankaedah-sertacaanra-mengajar.html
Teori Pemerolehan Bahasa. Fadhilah Sulaiman. Tiada tarikh. Diperoleh
pada November 1, 2013
daripada http://www.scribd.com/doc/160244171/KULIAH-4-TeoriPemerolehan-Bahasa
Pengajaran dan Pembelajaran Penulisan. Zamzuri Mohamed. April 8, 2010.
Diperoleh pada November 10, 2013
daripada http://retibasa.blogspot.com/2010/04/pengajaran-pembelajaranpenulisan.html
Prinsip Pengajaran Penulisan. Abdul Sukor Shaari. Tiada tarikh. Diperoleh
pada November 10, 2013
daripadahttps://docs.google.com/presentation/d/1zTWTaEDhguCPj84PXwsq
MNWufCFFOlYVPnw2EYGaXy8/edit#slide=id.p13
__________ . KRB 3023 Penulisan dan Kaedah Unit 1- Unit 5.

Tuan Jah Tuan Yusof. Kaedah Pengajaran Bahasa Melayu Sekolah Rendah.
Selangor. Penerbitan Multimedia Sdn. Bhd.
Ke Kang He & Mark Shin Kee Shun. 2015 Teaching Writing in Chinese
Speaking Areas. In Mark Shin Kee Shun and De Lung Zhang (Eds).
Springeronline.com. USA.
A.C. Buddy Krizan dan Joyce P. Logan. 2000. The Basic : Writing. South
Western Educational Publishing USA.
John Lyons. 1995. Bahasa Natural dan Tatabahasa Sejagat. Esei dan tesis
dalam Linguistik. DBP.
Abu Hassan Abdul dan Abd. Rashid Md Idris. 2012. Seni Mengarang.
Tanjung Malim. Perak. Pusat Pendidikan Luar UPSI.