Anda di halaman 1dari 8

Anatomia e syrit n kuptim m t gjer prfshin :

PalpePjest prbrse t syrit


Palpebrat (qepallat)
Palpebrabrat,Sklera,Kornea,Irisi,trupi ciliar,koroidea,pupila,dhoma e prparme,kristalini,trupi
qelqor,konjuktiva,nervi optik,Retina,muskujt okumulator,jan formacione kutano-muskulomembranore q mbulojn e ruajn pjesn e prparme t syrit, n saj t hapjes e mbylljes s tyre
t vullnetshme apo n saj t refleksit t prplitjes s palpebrave.
Sklera
sht pjesa e bardh e syrit, sht e rrethuar nga nj membran shum holl transparent,
e quajtur conjunctiva. Funksioni kryesor i ksaj pjese t syrit sht mbrojtja e strukturave t
brendshme. Sklera mund t konsiderohet si mbules e jashtme e syrit.
Kornea
Kornea sht pjesa transparente e syrit q mbulon irisin pupiln dhe dhomn e prparme e cila
nuk prmban en gjaku dhe sht pjesa m e inervuar n trupin e njeriut. Pjesa e sklers prball
pjess s ngjyrosur t syrit quhet kornea.
Kornea sht eliptike me nj aks t gjer horizontale (11-12,5 mm) dhe boshtit vertikal t ult
(10-11,5 mm).Radiusi: rrezja e lakimit s siprfaqes anterior eshte mesatarisht 7.8 mm,
siprfaqja posterior eshte lakuar (R = 6.5 mm). Ajo matet prmes Keratometerit. Trashsia e
kornese rritet nga qendra (0.52 mm) n periferin deri 0.7 n limbus. Ajo rrit gjat gjumit.
Kornea paraqet vetm 7% t siprfaqes s sfers syrit njerzor.Kornea transmeton gjatesi valore
midis 300 - 2500 nm.
Iris

Irisi sht vendosur posht korneas, dhe sht prgjegjs pr ngjyrn e syve, q mund t
ndryshojn nga njeri tek tjetri. Ndrsa, disa kan sy t zinj, t tjert kan kafe, syt jeshile ose
blu. Iris sht nj struktur me ngjyr, muskulore q mund t ndryshoj form dhe kjo mundson
at pr t kontrolluar sasin e drits q mund t lejohet t kalojn npr pupil e q m pas shkon
n retin
Trupi Ciliar
Trupi Ciliar sht nj struktur muskulore q ndodhet pas irisit dhe ka funksion t dyfisht,
akomodimin e syrit duke modifikuar kurbaturn e kristalinit dhe ka funksion prodhimin e lngut
ujor q mbush dhomn e prparme.
Koroidea
Ajo sht e vendosur n mes t sclera dhe retin.
Ajo prmban shum pigmente ngjyra dhe forma n nj projektim.
Koroidea sht nj ind konjuktival shum i vaskularizuar e shum i pigmentuar nn skler. Ka
funskion ushqyes pr epitelin pigmentoz dhe fotoreceptort e retins.
Pupila sht rrethi i zi n qendr t irisit. Pupila lejon dritn t futet n sy. Pupila zvoglohet kur
drita shklqen afr tyre dhe zgjerohen kur largohet drita.
Dhoma e prparme
Midis irisit dhe kornes ndodhet dhoma e prparme. Kjo dhom sht e mbushur me nj lng
special trasparent q i jep korneas oksigjen, proteina dhe glukoz pr ta mbajtur at t
shndetshm.

Kristalini
Kristalini sht nj lente transparente, bikonvekse, avaskulare e vendosur n planin frontal pas
irisit dhe shrben pr t fokusuar dritn n retin. Distanca fokale e lenteve ndryshon form me
qllim q t ndihmoj syrin t fokusohet n objekte n distance t ndryshme. Ky rregullim dhe

prshtaje e kristalinit sht i ngjashm me at t lenteve n nj aparat fotografik dhe sht i


njohur si akomodim. Kristalini lidhet me trupin ciliar dhe sht ky i fundit q siguron
modifikimin e konveksitetit t kristalinit me an t kontraktimit dhe lshimit t tij. Kristalini
sht i prbr nga tre pjes: kapsula, epiteli dhe fibrat.
TRUPI QELQOR
Hapsir midis kristalinit dhe retins sht e mbushur me nj lng n form xhelatine q mbush
kavitein e syrit dhe ndihmon q syri t ruaj formn e tij. Quhet ndryshe Humor qelqor. Ai sht i
bashkuar me retinn, por n njerz t vjetr mund t shkputet nga retina duke e shqyer at dhe
q shkakton shklqim drite n pamjen e njeriut edhe kur i ka syt e mbyllur. Kjo pjes qelqore
prbn deri n 80% t syrit dhe ruan formn sferike t tij. Kur drita kalon npr kristalin ajo
shklqen npr kt trup t qelqt n pjesn e pasme t syrit.
Konjuktiva
Konjuktiva sht nj membran mukoze transparente q mbulon pjesn e prparme t
kokrdhokut, por jo kornen. Prbhet nga nj membran baz dhe qelizat q jan n paretet e
kapakve t syrit, si dhe nga sclera (zona e bardh e syrit). Funksioni i saj sht kryesisht pr t
vajos syrin duke prodhuar lot dhe mukoz, me qllim parandalimin e futjes s mikrobeve n sy.
Nervi Optik

Nervi optik sherben pr t transmetuar informacion nga retina n tru. I vendosur n pjesn e
pasme t syrit, nervi optik sht nervi i II nga nervat kranial e konsiderohet pjes e sistemit
nervor qendror. Fibrat jan t mbuluara me mielin vetm pasi dalin nga globi okular. Nervi
optik sht i prbr nga qeliza mbshtetse dhe qelizat retins qendr. Funksioni i saj sht t
drgoj impulset elektrike pr t lejuar formimin e imazheve. Ky nerv prfundon n faqen e
brendshme t lobit oksipital, n t dy ant e fisura kalkarinea.
Muskujt Okulomotor

Muskujt Okulomotor shrbejn pr t realizuar lvizjet e syrit. Jan 6 muskuj t till:


1. Muskuli rektus intern q inervohet nga nervi okulomotor (nervi III cranial) dhe
siguron lvizjen e syrit nga brenda
2. Muskuli rektus ekstern q inervohet nga nervi abducens (nervi VI cranial) dhe
siguron lvizjen e syrti nga jasht.
3. Muskuli rektus superior q inervohet nga nervi okulomotor (nervi III cranial) dhe
siguron lvizjen e syrit lart.
4. Muskuli rektus inferior q inervohet nga nervi okulomotor (nervi III cranial) dhe
siguron lvizjen e syrit posht.
5. Muskuli oblik superior q inervohet nga nervi troklear (nervi IV cranial) dhe
siguron lvizjen e syrit nga jasht, posht dhe e rrotullon nga brenda.
6. Muskuli oblik inferior q inervohet nga nervi okulomotor (nervi III cranial) dhe
siguron lvizjen e syrit sipr, dhe e rrotullon syrin nga jasht.

Retina
Retin sht nj ind q shtrihet n siprfaqen e brendshme t syrit dhe sht e ndjeshme ndaj
drits. Kur drita arrin retinn, ajo inicion impulse elektrike dhe kimike q shkaktojn sinjalet
nervore q drgohen n tru nprmjet nervit optik. Si nj struktur komplekse, shtresore, retina
prmban disa shtresa t neuroneve dhe qelizave fotoreceptor q jan ndrlidhur me sinapse. Nga
jasht brenda retina prbhet nga:

1- Epiteli Pigmentoz q ndahet nga koroidea me an t membrans s Bruch. Ky epitel ka


funksion absorbimin e rrezeve ultraviolet.
2- Retina neurosensoriale q prmban tre lloj neuronesh:
- shkopinjt q ofrojn pamjen bardh e zi, pamjen periferike dhe ate skotopike (natn)
- kone q mbshtesin perceptimin e ngjyrs dhe pamjen fotopike (ditn).
- neuronet bipolare q cojn impulset nga konet e shkopinjt drejt neuroneve
ganglionare.
- neuronet ganglionare, aksonet e t cilave drejtohen drejt papils optike pr t formuar
nervin optik. Vendi i fillimit t nervit optik n retin quhet pika qorre sepse ktu nuk
ka as kone e as shkopinj e si rrjedhim nuk ka funksion perceptues edhe nse bie drit
n t.
FRENCH
Retin sht nj cip e holl transparente rreshtim siprfaqen e brendshme t globit. Kjo
sht nj ind neurosensory karakterizuar nga prania e photoreceptors q reagojn pr
sinjale t lehta.
Anatomia mikroskopike:
Topografia e retin n retin Ka dy zona t mdha.
Retin qendror: E vendosur n pole prapm t syrit prbhet nga tri fusha:
fovea sht nj depresioni qendrore e fovea.

Fovea sht nj zon eliptike prqndruara nga fovea dhe clivus n kufi me depresionin
foveal. Retinal 300 kapilar ndaluar nga qendra e fovea sht zona qendrore
avascular.
Rajoni makular sht formuar nga fovea dhe zonat prreth fovea.
Retin periferik: Ajo shtrihet nga pol pasm t serrata ORA (e pajisjes ekstrem).
Prmasat: Gjatsia e retins sht 41mm, siprfaqja e saj sht 883 mm2, trashsi
ndryshon sipas rajoneve: 130 n foveola, 410 n clivus dhe gradualisht zvoglohet
drejt serrata ORA.
Histologji e retin:
Histologjikisht, retina ka 10 shtresa jan nga jasht n brendsi:
1- epiteli pigment: shtresave nj molekulare epiteli, e br nga qelizat pigment nuk bjm
membrana bodrum sht i lidhur me choriocapillaris dhe membrana apikal ka skajet
t cilat deprtojn n mes t photoreceptors. Kto qeliza jan t lidhur s bashku nga
kryqzime t shtrnguar (zonulae occludentes) formojn pengesn e jashtme t
gjakut-retinal.
Epiteli ka nj pjes ekran, vendet e kmbimit midis retins dhe choriocapillaris, rolin n
metabolizmin e vitamins A dhe fagocitozn pjest e jashtme t photoreceptors.
2- shtres photoreceptor: zgjerimi i jashtm prbhet nga photoreceptors. Ka dy lloje t
photoreceptors: kone dhe shkopinj m shum zgjatur (shih prshkrimin Fig 2.).
3 membrana e jashtme e kufizuar: ai sht kryqzim n mes zgjerimit t jashtm dhe
zgjerimin e brendshm t photoreceptors.

4 shtresa e jashtme brthamor: prfshin zgjerimet e brendshme photoreceptors.


5 shtresa e jashtme plexiform: br nga synapses mes photoreceptors dhe qelizat bipolare.
6- shtres brthamor i brendshm prmban trupat qelizore t qelizave bipolare,
horizontale, amacrine dhe qelizat Mller (shih Fig 3.).
7- Shtresa e brendshme plexiform: ajo sht nj zon synapses mes qelizave bipolare dhe
qelizat qendr.
8- shtres qeliz qendr: qelizat qendr jan neuronet axonal t cilve sht nj fibr
optik.
Shtresa 9- fibr: formuar nga axons celular qendr: kush do t konvergojn n papilla pr
t formuar nervin optik.
10- brendshme kufizuar: pjesa m e brendshme e retins, ai hyn n marrdhnie me t
qelqit (rajonet aderimin) e.
Vaskulatura retinal:
Ka nj vaskulatura dyfisht:
- T choriocapillaris vascularized shtresat kufijt e retin.
- Arterial Sistemi i formuar intraretinal nga degt e arteries qendrore t retins. Ajo
penetron globit n qendr t disk dhe sht i ndar n dy kmbt e siprme dhe t
poshtme. Secila deg ofron dy arteriet toksore dhe hunds q shkojn n degt
ansore n periferi retins.

Rrjet kapilar retinal sht br kapilart jo-fenestrated sepse qelizat endoteliale jan t
lidhur s bashku nga kryqzime t ngushta dhe q prbn pengesn e brendshme e
gjakut-retinal.

Venat jan prgjithsisht paralele n arteriet dhe jan mats t rnda. Ata thahet n ven
qendrore e retins.