Anda di halaman 1dari 54

FEDERALISME:

Hubungan Kerajaan Pusat


& Kerajaan Negeri
DR. KU HASNITA KU SAMSU
MINGGU KETUJUH

KONSEP ASAS
PERSEKUTUAN

DEFINISI
FEDERALISME

K.C. Wheare (1953) kaedah utk membahagikan kuasa kpd


2 prkt krjn krjn pusat dgn 2 @ lebih krjn negeri . Stp krjn
dihadkan bidang kuasa masing2, mempunyai sifat sedarjat
serta bebas drp campur tangan antara satu sama lain
Herman Finer kuasa dibahagi 2 peringkatpusat &
negeri.stp prkt krjn x berhak mengambil kuasa yg telah
diberikan kpd stp tingkat krjn tersebut
Birch (1957) pembahagian kuasa krjn pusar dgn bbrp
krjn wilayah. Setiap satunya dgn bidang kuasa masing2 &
bertindak scr langsung ke atas rakyat melalui agensi
perkhidmatan masing2.
Riker (1964) 2 peringkat kerajaan. Sistem ini x perlu
melihat dari aspek perundangan tetapi perlu melihat kpd
aspek ekonomi, sosial, budaya & politik sesebuah
masyarakat.

CIRI-CIRI
FEDERALISME

Pembahagian kuasa bdsrkan


perlembagaan bertulis
Kuasa yang tinggi
Hubungan langsung dgn rakyat
Pengesahan kuasa drp rakyat
Tdk boleh ubah hubungan ini
sendiri
Wujud ats hak yang tersendiri

PERBEZAAN SISTEM KERAJAAN &


KUASA PEMERINTAHAN
Sistem Krjn

Kuasa Pemerintahan

Contoh

Kerajaan
Persekutuan

Krjn pusat & ngr


berkongsi kuasa
pemerintahan &
perundangan

Amerika
Syarikat
Australia
Brazil
India
Kanada

Kerajaan
Kesatuan

Kuasa Pemerintahan &


Perundangan tertumpu
kpd krjn pusat

Great Britain
Denmark
Indonesia
Norway

Kerajaan
Gabungan
(Konfederasi)

Kuasa pemerintahan &


perundangan terletak
pada krjn negeri, kuasa
krjn pusat terhad

Konfederasi
German Utara
(1867-71)
Perlembagaan
Empayar
German
(1871-1918)

FAKTOR KEJAYAAN
SISTEM FEDERALISME
Terdapat Perlembagaan Bertulis
Keperluan kpd pertahanan
bersama
Kesediaan wilayah2 yg bersatu
Wujudnya kepimpinan &
negarawan yg bijak
Persamaan dari aspek sosiobudaya

FAKTOR KEGAGALAN
SISTEM FEDERALISME
Ketidaksesuaian
Isu bhs & kebudayaan
Kedudukan geograf
Kepelbagaian etnik
Ketidakseimbangan kuasa
Pembangunan ekonomi yg x
seimbang antara wilayah

KONSEP
PERSEKUTUAN

Persekutuan menekankan
keperluan perpaduan tanpa
keseragaman di mana krjn
pusat & negeri mempunyai
kuasa & fungsi yg tersendiri

PERKEMBANGAN SISTEM
PERSEKUTUAN
Kewujudan raja2
Pembentukan ngr2 Selat
NNMTB
Pengenalan Malayan Union
1957
1963
1965

PEMBAHAGIAN KUASA
ANTARA KERAJAAN
PERSEKUTUAN &
NEGERI

PEMBAHAGIAN KUASA BDASARKAN PERLEMBAGAAN


PERSEKUTUAN
Senarai Persekutuan
Senarai Negeri
Senarai Bersama
Hal-ehwal luar negara
Keselamatan dlm negeri
Pertahanan
Kewangan
Kewarganegaraan
Buruh & keselamatan
sosial
Pelajaran
Pengangkutan &
perkapalan
Kerja raya persekutuan &
tenaga
Penerbitan & penapisan
Ukur
Udg2 jenayah & sivil
Pdgn & perusahaan
Ubat & kesihatan
p/raya Persekutuan
Hari kelepasan
persekutuan
Panggung wayang & tpt
hiburan

Hal-ehwal agama Islam


& adat istiadat Melayu
Pertanian &
perhutanan
Tanah
Krjn Tempatan
Perkhidmatan tempatan
Kerja raya negeri &
bekalan air
Hari kelepasan negeri
Jentera pentadbiran
krjn negeri
Penyiasatan utk
maksud negeri
Penyu & penangkapan
ikan di sungai.

Biasiswa
Kebajikan masyarakat
Kesihatan awam
Perancangan bandar &
kg
Perparitan & pengairan
Pengembaraan
Pemulihan tanah
lombong
Kebudayaan & sukan
Ternakan haiwan
Kutu rayau & penjaja
Perlindungan binatang
negeri & burung liar
Pengurusan air

KUASA RESIDUAL
Per 77 PP menetapkan kuasa baki
perundangan ke atas perkara2 yg
tidak tersenarai dlm mana2 senarai
Persekutuan, Negeri & Bersama
Peruntukan ini memberi kuasa kpd
DUN utk menentukan hal-ehwal &
perkara2 yg tidak tersenarai dlm
mana2 Senarai Persekutuan,
Negeri mahupun Bersama

PEMBERIAN WAJIB
KERAJAAN PERSEKUTUAN
KPD KRJN NEGERI PADA
SETIAP
TAHUN
JENIS GERAN
KAEDAH PERKIRAAN
Pemberian mengikut
bilangan org dissbh negeri

100,000 org yg pertama pada kadar


RM72.00 bagi stp org
500,000 org berikutnya RM10.20
stp org
500,000 org berikutnya RM10.80
stp org
Baki bagi stp org berikutnya pd
kadar RM11.40

Pemberian jalan raya


Dihitung mengikut perbelanjaan
berasaskan kepanjangan jln purata yg ditanggung krjn negeri
negeri berkenaan,
bagi memelihara satu batu didarab
dgn jumlah batuan jln2 negeri

HAL EHWAL TANAH


Walaupun tanah berada dalam bidang
kuasa Kerajaan Negeri, Parlimen boleh
merangka undang2 ttg tanah selepas
mendapat persetujuan DUN
Kerajaan Persekutuan boleh mengambil
tanah sesebuah negeri untuk kemajuan
negara
Apabila tanah tersebut tidak lg diperlukan,
kerajaan Negeri boleh memperolehi semula
dgn membayar utk tanah tersebut
termasuk kemudahan yg telah dibina

Tanah rezab Melayu = tanah umum utk


kebajikan orang Melayu. Cth penggunaan:
Pembinaan Masjid
Pembinaan madrasah/surau
Sbg tanah perkuburan
Perkara 89 = cara memperoleh tanah rezab
Melayu
Kerajaan negeri mengambil melalui perjanjian dgn
tuan tanah
Tuan tanah pohon tanahnya jd tanah rezab
Tanah yg ditukar status rezab perlu diganti dgn
keluasan yg sama

Perolehan tanah oleh


K.Pusat drp K.Negeri
Jenis Tanah
Tanah Milik

Cara Perolehan
Ambil tanah secara
perjanjian atau
paksaan (Perkara
83 (5)(b))
Bayar pampasan
ikut harga tanah
semasa

Tanah bukan milik

Kerajan negeri serah


tanah kpd Kerajaan
Pusat setelah
rundingan

Tanah khas kerajaan

Kerajaan Pusat tidak

PENTADBIRAN NEGERI &


KERAJAAN TEMPATAN

Apakah peranan menteri


besar, ketua menteri , dan
Dewan Undangan Negeri ?

Menteri Besar dan Ketua Menteri


Jawatankuasa MB/KM diwujudkan mengikut Perlembagaan
Negeri. MB/KM dilantik oleh Raja/Sultan/YDPN
sepertimana peruntukan PP dari ahli parti yang
memenangi majoriti dalan pilihanraya negeri
Sebelum merdeka Raja/ Sultan mempengerusi MMK dan
menerima nasihat MMK jika bersetuju, tetapi selepas
pindaan Perlembagaan Julai 1992, kuasa Raja/ Sultan
/YDPN terbatas kepada bertindak atas nasihat MB/KM.
Selepas Julai 1992, MB/KM adalah pengerusi MMK .
Sekiranya MB/KM tidak lagi mendapat kepercayaan
majoriti ahli DUN, beliau mesti meletakkan jawatan
bersama seluruh anggotanya melainkan jika DUN
dibubarkan oleh Raja/ Sultan / YDPN atas permintaan
MB/KM.

Dewan Undangan Negeri


Dewan Undangan Negeri di Malaysia terdiri daripada Sultan atau Yang DiPertua
Negeri sebagai ketua negeri, seorang Speaker dan ahli-ahli Dewan Undangan
Negeri (ADUN). Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) ini terdiri dari orang yang
dilantik mengikut Perlembagaan Persekutuan.
Sultan atau Yang DiPertua Negeri akan mengadakan persidangan dari masa ke
semasa dan akan mengetuai persidangan tersebut. Ahli Dewan Undangan Negeri
(ADUN) akan dikekalkan selama lima tahun sekiranya tidak dibubarkan dalam
jangka masa tersebut. Sultan atau Yang DiPertua Negeri boleh membubarkan
Dewan Undangan Negeri. Setelah dibubarkan, pilihan raya umum mesti diadakan
dalam jangka masa enam puluh (60) hari dari tarikh pembubaran.
Seorang Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) boleh memegang jawatan sebagai
ahli Dewan Rakyat dan ADUN pada satu masa. Sebelum memegang sebarang
kerusi dalam Dewan Undangan Negeri, setiap ahli dimestikan mengangkat sumpah
di hadapan Speaker Dewan Undangan Negeri. Ahli tersebut hendaklah bersumpah
atau berjanji bahawa mereka akan taat menjalankan tugas-tugas mereka sebagai
ahli Dewan sebaik yang mungkin dan taat setia kepada negeri dan Malaysia.

Samb..
Adun berkuasa membuat Undang-Undang Negeri
yang ditentukan oleh Perlembagaan setiap negeri
Ahli DUN dipilih melalui pilihanraya DUN, 3 orang
ahli tidak rasmi (S/U Kerajaan Neg., Penasihat
Undang-Undang Negeri dan Pegawai Kewangan
Negeri )
Ahli tidak rasmi ini tidak terlibat dalam perbahasan
rang undang-undang dan tidak berhak mengundi
Rang Undang Undang hanya diluluskan setelah
mendapat perkenan Raja/Sultan/ YDPN
Bidang kuasa DUN termaktub dalam Perkara 71, 74
dan 77 PP
DUN dipengerusikan oleh seorang Yang Dipertua
yang dilantik di kalangan ahli Dewan itu sendiri

Jentera Pentadbiran Negeri terdiri


daripada Pejabat S/U Kerajaan
Negeri, Pejabat Kewangan Negeri,
Penasihat Undang-Undang Negeri,
Unit Perancangan Ekonomi Negeri
(UPEN), Personal Awam Negeri.

Jentera Pentadbiran Negeri


Pejabat S/U Kerajaan Negeri
Diketuai oleh S/U Kerajaan Negeri pegawai utama negeri, ketua
perkhidmatan awam negeri dan penasihat pentadbir utama kepada
MB atau KM.
Bertanggungjawab menggubal dan melaksanakan dasar-dasar
kerajaan negeri serta mengarah dan menyelaraskan semua jabatan
dalam kerajaan negeri termasuk Pejabat Daerah .
Pejabat Kewangan Negeri
Bertanggungjawab mentadbir urusan kewangan negeri dari segi dasar
kewangan , perolehan pendapatan , anggaran belanjawan dan urusan
kewangan antara Persekutuan dan negeri untuk pembangunan rakyat.
Diketuai oleh Pegawai Kewangan Negeri
Penasihat Undang-Undang Negeri
Bertanggungjawab menasihati MB/KM dan MMK dalam soal
perundangan dengan diketuai oleh Penasihat Undang-Undang Negeri

Unit Perancangan Ekonomi Negeri (UPEN)


Berfungsi merancang, menyelaras dan menilai pembangunan ekonomi
negeri.
Bertanggungjawab menyediakan dokumen perancangan
pembangunan dan anggaran kewangan Unit Ekonomi Negeri kepada
Unit Ekonomi Pusat untuk disusun sebagai Rancangan Pembangunan
Kebangsaan.
Personal Awam Negeri
Tugas pentadbiran kerajaan negeri dikendalikan oleh Perkhidmatan
Tadbir Negeri (PTN) bagi Sabah, Sarawak dan bekas NNMTB.
Bagi Sabah dan Sarawak perlantikan dan urusan perkhidmatan
kakitangan awam negeri diuruskan oleh Pejabat Perjawatan Negeri.
PTN bertanggungjawab kepada S/U Kerajaan Negeri dan dibayar gaji
pleh kerajaan negeri
Bagi negeri bekas NNS dan NNMB urusan pentadbiran negeri
dijalankan pleh Pegawai Tadbir dan Diplomatik (PTD) dan Pegawai
Tadbir Am (PTA) yang dipinjamkan oleh kerajaan persekutuan kepada
kerajaan negeri.
PTD dan PTA adalah terikat dengan undang-undang Persekutuan.

Sila terangkan
Pentadbiran Daerah
serta tugas-tugas yang
dijalankan dalam
pentadbiran tersebut?

Pentadbiran Daerah
Digunakan oleh kebanyakan negara bagi
mentadbirkan wilayah yang jauh dari pusat
bandar serta yang mempunyai wilayah
yang luas,
Sistem pentadbiran bervorak disentralisasi
kuasa atau pengagihan kuasa seperti:-

a) Devolusi
Kuasa membuat keputusan dalam daerah
@ wilayah diserahkan kepada badan yang
mentadbirkan wilayah tersebut (pihak
kuasa tempatan)
b) Dikonsentrasi
Kuasa membuat keputusan berkaitan
dengan pentadbiran diberikan kepada
suatu unit atau organisasi dengan
keizinan pentadbiran pusat seperti
pentadbirandaerah @ jajahan

Pejabat daerah
Tugas utama ialah menguruskan soal
tanah dan pembangunan daerah
Diketuai oleh seorang pegawai daerah
Dibantu oleh sekurang-kurangnya dua
orang penolong pegawai daerah
Merupakan orang perantaraan antara
kerajaan negeri dengan penduduk

Penyelarasan tugas antara agensi-agensi dlm


daerah dilakukan melalui Jawatankuasa
Penyelarasan Rancangan Pembangunan Kawasan
Dewan Undangan Negeri (JAPRUN)
Tugas-tugas lain ialah:a) Menghantar maklumat mengenai pembangunan
ekonomi daerah kepada Jawatankuasa
Perancangan Ekonomi Negeri
b)Memimpin dan memajukan Majlis Mesyuarat
tempatan
c) Mempengerusikan Lembaga Bandaran serta
bertindak sebagai Pengerusi Lembaga Pelesenan.

Apa pula yang dikatakan


Pentadbiran Mukim dan
Pentadbiran Kampung,
dan apakah
perbezaannya???

Pentadbiran Mukim
Daerah akan dipecahkan kepada Mukim
Ketua Mukim ialah Penghulu @
Penggawa (Kelantan)
Merupakan kakitangan perkhidmatan
awam
Dilantik oleh kerajaan negeri melalui
S/Jaya Perkhidmatan Awam Negeri
Menerima gaji bulanan
Mempunyai surat tauliah lantikan.

Tugas utama penghulu @


penggawa: Sebagai orang perantaraan antara
kerajaan negeri dengan penduduk
mukim
Berkaitan dasar kerajaan, masalah
penduduk terutamanya soal tanah.
Merupakan ahli JAPRUN dan
penasihat kepada JKKK.

Pentadbiran Kampung
Mukim mengandungi beberapa buah
kampung
Diketuai oleh seorang ketua kampung.
Perlantikan dibuat olah kerajaan
negeri melalui pegawai daerah
Diberi elaun dan bukan kakitangan
perkhidmatan awam negeri.
Suatu institusi kepimpinan tradisional
yang ditaja oleh kerajaan.

Ketua Kampung bertanggungjawab


bagi : menjaga keamanan kampung
Menyelesaikan masalah peringkat
kampung
Menjadi penghubung antara orang
kampung dengan Pegawai Daerah dan
pembantu kapada Penghulu.

Jadual 11.1 (Peringkat Pentadbiran)


Negeri

Bahagian

Daerah/
Jajahan

Sem. Msia

Pegawai Daerah

Penghulu

Ketua Kampung

Kelantan

Pegawai
Jajahan

Penggawa

Penghulu

Melaka

Pegawai Daerah

Penghulu

Tok Sidang

Residen, dibantu
oleh Temenggung
(ketua suku
masyarakat)

Pegawai Daerah
(dibantu
Pemanca @
ketua
masyarakat)

Pegawai
Perkhidmatan
Tadbir Negeri

Penghulu

Pegawai Daerah
(dibantu oleh
K.Derah @ K.
Suku Kaum)

Ketua Anak
Negeri

Ketua Kampung

Sarawak

Sabah

Mukim/
Daerah kecil

Kampung

Apakah tujuan
penubuhan kerajaan
tempatan?

Kerajaan Tempatan

Ditubuhkan bagi tujuan untuk memberikan autonomi kepada penduduk setempat


bagi mentadbir wilayah mereka sendiri. Ia melibatkan keahlian bandar dimana
penduduk tempatan yang berfungsi membuat keputusan dan tindakan yang
berkaitan dengan hal ehwal mereka sendiri.

Kerajaan tempatan di semenanung merujuk kepada kerajaan :

a) Kawasan bandar

b) Luar bandar atau merangkumi kedua-dua kawasan ini.

- Disifatkan peringkat ketiga dalam struktur persekutuan di Malaysia yang terletak


di bawah bidang kuasa kerajaan negeri.

- Berada di bawah kawalan kerajaan persekutuan menerusi Bahagian Kerajaan


Tempatan,Kementerian Perumahan dan KerajaanTempatan.

Apakah punca
penyusunan semula
kerajaan tempatan
ditubuhkan?

Penyusunan Semula Kerajaan Tempatan


1965- Suruhanhanjaya Siasatan Diraja(Suruhanjaya Anti Nahappan) diwujudkan kerana
kelemahan dan ketidakberkesanan perjalanan kerajaan tempatan terutamanya dari segi
kewangan.
Perubahan terhadap pentadbiran tempatan yang dicadangkan oleh suruhanjaya ini tidak
dilaksanakan kerana persekitaran yang tidak sesuai pada masa itu.
1976- Akta Kerajaan Tempatan telah digubal bagi menyusun semula kerajaan tempatan dan
hanya dua pihak yang berkuasa iaitu:
a) Majlis Perbandaran kawasan bandar
b) Majlis Daerah kawasan luar bandar

Terdapat tiga jenis penguasa tempatan di Malaysia iaitu:


a) Majlis Bandar Raya
b) Majlis Perbandaran
c) Majlis Daerah

Siapakan yang terlibat dan


apakah yang terkandung
dalam struktur
pentadbiran kerajaan
tempatan?

Struktur Pentadbiran Kerajaan Tempatan


KETUA EKSEKUTIF
-

Majlis Bandar Raya = Datuk Bandar

Majlis Perbandaran & Majlis Daerah = Yang Dipertua

Dibantu oleh jawatankuasa yang diketuai oleh ahli majlis

Dilantik oleh Kerajaan Negeri-tidak melebihi 3 tahun, YDP Majlis Daerah diisi oleh
Pegawai Daerah

Bilangan ahli Majlis Bandar Raya & Majlis Perbandaran - tidak < dari 8org dan tidak
> dari 24org

Bilangan ahli Majlis Daerah - tidak < dari 8org dan tidak > dari 12org

Pegawai tadbir utama ialah Setiausaha yang bertanggungjawab dalam semua urusan
pentadbiran.

Apakah syarat yang


tetapkan untuk
melantik ahli majlis
penguasa tempatan?

Pelantikan Ahli Majlis Penguasa Tempatan


Orang yang bermastautin di kawasan penguasa tempatan
itu sendiri
Ada pengalaman dan pengetahuan dalam urusan kerajaan
tempatan
Barasal daripada sesuatu bidang perkejaan,perdagangan
atau perindustrian
Mampu untuk mewakili semua kaum di kws penguasa
tempatan itu

Terdapat berapa jeniskah


kerajaan tempatan &
apakah kriteria yang
perlu ada untuk setiap
jenis?

Jenis Kerajaan Tempatan

JENIS

Dewan Bandar Raya @ Majlis


Bandar Raya

Majlis Perbandaran

Majlis Daerah

KRITERIA
Pusat pentadbiran sesebuah negeri
Penduduk melebihi sejuta orang
Hasil pandapatan tahunan melebihi
RM20juta
Pusat pentadbiran sesebuah daerah
Jumlah penduduk melebihi 100,000 orang
Hasil pendapatan tahunan melebihi
RM5juta
Sesebuah pecan yang terletak di luar
Bandar
Hasil pendapatan tahunan lebih kurang
RM5juta

Penguasa tempatan
mempunyai beberapa
fungsi.Apakah fungsi
utama tersebut?

Fungsi Penguasa Tempatan


Mempunyai dua prinsip utama iatu :
a) Ultra-Vires berfungsi mengikut tugas & tanggungjawab yang ditetapkan oleh undang2 iaitu
berpandukan bidang kuasa & tugas yang disenaraikan oleh undang2.
b)

General Cometence boleh menjalankan sebarang kegiatan dengan syarat penguasa tempatan
itu mampu membiayai kegiatan tersebut

Fungsi utama penguasa tempatan ialah:


a) Mengawal pembangunan tanah & bangunan dalam kws pentadbirannya.
b) Memberi perkhidmatan sanitari & pembersihan spt mengutip sampah,mencuci longkang &
memotong rumput.
c) Mengaja & mengawal keselamatan awam,mengurus pasar & gerai serta mengutip cukai spt cukai
pintu & parking
d) Membina & menyelenggara kemudahan awam & rekreasi spt taman awam, kolam renang,padang
permainan
e) Membina,menyelenggara & membaiki jalan2 awam, parit & salur air

Bagaimanakah sumber
pendapatan dikenakan
terhadap penguasaan
tempatan?

Sumber Pendapatan Penguasa Tempatan


a) Cukai tafsiran yg dikenakan keatas harta dalam kawasan pentadbirannya
b) Geran kewangan drpd kerajaan persekutuan terutama dlm bentuk Pemberian
Pelancaran, Pemberian Tahunan & Pemberian Projek2 Kecil seperti membina pasar
c) Kadar sewa & bayaran lesen spt lesen perniagaan, kadar sewa keatas harta negeri,hasil
yang dikutip oleh Perbendaharaan & pampasan oleh mahkamah
d) Semua caj @ keuntungan drpd perdagangan, perkhidmatan & perusahaan yang
dikendalikan oleh pengusaha tempatan
e) Semua bunga yang ddilaburkan oleh pengusaha tempatan & semua pendapatan yang
dikutip drpd harta tak alih dan harta alih pengusaha tempatan
f) Hasil lain pengusaha tempatan drpd kerajaan,persekutuan, negeri @ mana2 badan
berkanun @ mana2 punca lain dlm bentuk pemberian & sumbangan.

Hubungan Kerajaan Tempatan Dgn Kerajaan


Persekutuan & Negeri
Hubungan kerajaan tempatan dgn kerajaan persekutuan adalah melalui
Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan yang dikendalikan oleh
Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan.
Kerajaan Negeri mempunyai kuasa keatas kerajaan tempatan dalam
urusan penggubalan undang2, anggaran belanjawan
tahunan,penjawatan,geran kewangan dan pinjaman kerajaan tempatan.
Di bawah Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri(MMKN),terdapat
Jawatankuasa Kerajaan Tempatan yang berfungsi menyelaras segala
kegiatan kerajaan tempatan.

Majlis negara ditubuhkan


kerana hubungan kerajaan
tempatan & kerajaan
persekutuan serta negeri.
Apakah fungsi utama majlis
ini?

Fungsi Majlis
a) Membentuk kerajaan tempatan dari masa ke semasa melalui
perbincangan & perundingan dgn kerajaan persekutuan &
negeri
b) Memastikan proses pembentukan kerajaan tempatan itu
mestilah berpandukan dasar2 negara
c) Menasihati kerajaan persekutuan dan negeri berkaitan
dengan hal ehwal perundangan dan lain2 berhubung dengan
kerajaan tempatan.

SEKIAN TERIMA KASIH

Buku
Alias Baba. (1999). Model linear dalam penyelidikan sains sosial. Selangor: Universiti
Kebangsaan Malaysia.
Bab dalam buku
Ahmad Azam Abdul Rahman. (2005). Patriotisme dan globalisasi. Dlm Hussain
Mohamad (pnytg.). Belia dan patriotisme Malaysia, hlm. 118-119, Melaka: Institut
Kajian Sejarah dan Patriotisme Malaysia.
Jurnal
Atkin, C. K. & Gantz, W. (1978). Communication News And the Child Audience. Journal
of Broadcasting, Vol. 22, 47-61.
Akhbar
Arshad Khan. (2003). Penyertaan kaum Cina dalam tentera kritikal. Utusan Malaysia, 16
September: 1.
Berita Harian (2007). Jeneral Thai risau diintip Singapura. 20 Januari: 18

Internet
Taylor, H. (2002). Pride in America. The Harris poll. 27 Jun. (
http://www.harrisinteractive.com/harris_poll/index.asp?PID=305