Anda di halaman 1dari 44

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

1.0

PROGRAM BERSEPADU SEKOLAH SIHAT (PBSS).

1.1

TUJUAN

Program

Bersepadu

Sekolah

Sihat

(PBSS)

diwujudkan

bertujuan

menyatupadukan dan menyelaraskan semua aktiviti berkaitan dengan kesihatan


sekolah yang mampu meningkatkan taraf kesihatan dlm kalangan warga
sekolah. Ia terbahagi kepada beberapa peringkat-peringkat.Peringkatnya ialah;
1.1.1 Peringkat sekolah
Tujuan penting Pendidikan Kesihatan adalah untuk membentuk sikap positif
terhadap kesihatan.Ia adalah lebih berkesan dan sesuai jika pelajar dibentuk
daripada kanak-kanak lagi ataupun dengan lebih tepat lagi sebelum mereka
dipengaruhi oleh sikap dan amalan kesihatan yang negatif. Hal ni kerana, kanakkanak sekolah adalah captive audience yang mudah dihubungi.Seseorang
kanak-kanak cenderung melihat amalan yang diajar di sekolah sebagai ikutan
dan boleh mempengaruhi ahli keluarga.
1.1.2 Ibu bapa & masyarakat
Peranan ibu bapa dan masyarakat ialah melibatkan diri secara aktif serta
menyokong aktiviti PBSS yang dirancang oleh pihak sekolah.Selain itu, ibu bapa
dan masyarakat harus bersama-sama memberikan sumbangan dari segi
kepakaran, kewangan, tenaga mahupun peralatan serta kerjasama kepada pihak
sekolah untuk menjalankan aktiviti-aktiviti PBSS.Semangat serta

galakan

kepada anak-anak untuk menyertai aktiviti-aktiviti PBSS harus digalakkan.

1.1.3 Peringkat PPD


Peranan Pejabat Pendidikan Bahagian/Daerah ialah memberikan penerangan
serta informasi kepada sekolah mengenai pelaksanaan PBSS. Selain itu, pihak
PPD juga

memberikan bimbingan

Jawatankuasa

kepada

sekolah

untuk menubuhkan

PBSS dan seterusnya merancang, menjalankan serta menilai

aktiviti yang dijalankan.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

1.1.4 Peringkat JPN


Peranan

Jabatan

Pendidikan

Negeri

dan

Kebangsaan

ialah

memberi

penerangan kepada Bahagian/Daerah mengenai pelaksanaan PBSS.Selain


memberi

penerangan,,pihak

JPN

juga

memberi

bimbingan

kepada

Bahagian/Daerah untuk menubuhkan Jawatankuasa PBSS dan seterusnya


merancang dan menjalankan aktiviti.Justeru itu, pihak JPN juga akan
menghubungi agensi-agensi kerajaan yang berkaitan untuk memberi bantuan
kepada Bahagian/Daerah menjalankan PBSS.akhir sekal, pihak JPN akan
mengendali dan memantau perjalanan program PBSS yang dilaksanakan.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

2.0

PROSUDER
PBSS dilaksanakan untuk memastikan semua program berlandaskan kesihatan
di sekolah diselaraskan. Bagi merealisasikan tujuan tersebut,prosuder-prosedur
yang penting harus diberi pekananan. Pertama, jawatankuasa peringkat sekolah
perlu

ditubuhkan

untuk

memastikan

program

yang

dirancang

berjaya

dilaksanakan dengan bantuan daripada pelbagai pihak seperti wakil PIBG,


Pejabat Kesihatan Daerah dan pihak-pihak lain.

2.1 CARTA ALIRAN/GARIS PANDUAN

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


2.1.1 Fungsi jawatankuasa PBSS~

2.1.2 Program kesihatan yang dilaksanakan di sekolah.

Rancangan
makanan
tambahan
(RMT)

Suntikan
Kesihata
n

PBS
S

Program
Susu
Sekolah

Perkhidmat
an
Pergigian

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

3.0 Rancangan Makanan Tambahan ( RMT )


3.1 Pengenalan
Rancangan Makanan Tambahan (RMT) adalah satu usaha Kementerian
Pendidikan Malaysia untuk membantu meningkatkan taraf pemakanan dan
kesihatan bagi seseorang murid sekolah rendah yang memerlukan. Ianya
bermaksud untuk memberi makanan tambahan secara imbuhan sebanyak 25% 30% daripada keperluan harian seorang murid. RMT telah dilaksanakan di
sekolah-sekolah rendah di seluruh Malaysia pada hari ini dan ia merupakan
salah satu usaha untuk meningkatkan taraf kesihatan murid sekolah di Malaysia.
Rancangan ini juga merupakan satu usaha yang bersepadu dan selaras dengan
usaha-usaha lain yang berkaitan dengan kesihatan dan pemakanan sekolah dan
masyarakat.

RMT

adalah

singkatan

kepada

RANCANGAN

MAKANAN

TAMBAHAN (RMT). RMT adalah salah satu program yang diselaraskan oleh
Kementerian Pendidikan Malaysia dalam membantu para pelajar yang berada
dalam kategori miskin atau miskin tegar di sekolah. Rancangan ini merupakan
satu usaha yang bersepadu dan selaras dengan usaha-usaha lain yang
berkaitan dengan kesihatan dan pemakanan murid.
Menurut Aziz Ibrahim (1997) dalam Buletin Institut Penyelidikan Perubatan
(IMR), rancangan ini sebenarnya tidak bermaksud untuk mengambil alih tugas
ibu bapa dalam memberi makanan kepada anak- anak mereka tetapi ianya
adalah sekadar membekalkan 25% hingga 33% daripada keperluan kalori harian
kanak- kanak tersebut. (http://ilmusvr:imr.gov.my 20 Ogos 2007). Rancangan
Makanan Tambahan (RMT) tidaklah bermaksud menggantikan rancangan makanan yang
disampaikan kepada seseorang murid sekolah oleh ibu bapa atau penjaganya. RMT
bermaksud untuk memberi makanan tambahan, iaitu - 1/3 daripada jumlah keperluan
harian bagi seorang murid sekolah rendah harian sepenuhnya. Rancangan Makanan
Tambahan (RMT) di sekolah adalah suatu usaha yang bersepadu dan selaras dengan
usaha-

usaha

lain

yang

berkaitan

dengan

kesihatan

dan

pemakanan

(http://skklk.pkgklk.com-RMT)

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

3.2

Sejarah Rancangan Makanan Tambahan (RMT)


Program ini telah dimulakan dalam tahun 1976 sebagai sebahagian daripada
Rancangan Amalan Makanan dan Pemakanan (AMP), kelolaan Jabatan Perdana
Menteri (JPM). AMP merupakan satu program pembangunan masyarakat
berteraskan usaha kesihatan, pertanian dan pendidikan. Pada peringkat awal
pelaksanaan tumpuan telah diberi kepada murid sekolah rendah dan kawasan
luar Bandar. Mulai awal 1980an, apabila Kementerian Pelajaran Malaysia
mengambil alih sepenuhnya pengurusan program, ia telah diperluaskan ke
semua kawasan di seluruh negara. Sejak tahun 1990an, taraf sosio ekonomi
keluarga menjadi kriteria utama pemilihan murid.

3.3
i.

Konsep Rancangan Makanan Tambahan


Rancangan Makanan Tambahan (RMT) adalah satu usaha Kementerian
Pendidikan Malaysia untuk membantu meningkatkan taraf pemakanan dan
kesihatan bagi seseorang murid sekolah rendah yang memerlukan.

ii.

Ianya bermaksud untuk memberi makanan tambahan secara imbuhan sebanyak


25%-30% daripada keperluan harian seorang murid.

iii.

RMT telah dilaksanakan di sekolah-sekolah rendah di seluruh Malaysia pada hari


ini dan ia merupakan salah satu usaha untuk meningkatkan taraf kesihatan murid

iv.

sekolah di Malaysia.
Rancangan ini merupakan satu usaha yang bersepadu dan selaras dengan
usaha-usaha lain yang berkaitan dengan kesihatan dan pemakanan di sekolah
dan masyarakat

4.0

Rasional
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Berdasarkan kajian dan laporan oleh Kementerian Pendidikan yang


menunjukkan :
4.1

Jumlh 15%-20% dari jumlah murid datang ke sekolah tanpa sarapan


atau makan tengahari.

4.2

Salah pemakanan dan kesan bersama yang diakibatkan oleh salah


pemakanan dan serangan penyakit menimbulkan masalah dari segi
pembesaran dan pencapaian pelajaran serta kelakuan penyesuaian
diri.

4.3

35%

murid

sekolah

rendah

menunjukkan

tanda-tanda

salah

pemakanan

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

5.0 Objektif Rancangan Makanan Tambahan


5.1

Objektif Am
Untuk memberi makanan tambahan kepada murid-murid sekolah rendah,
terutama daripada luar bandar dan daripada golongan berpendapatan renda,
secara imbuhan untuk sementara waktu, bag memperbaiki keadaan kesihatan,
sebagai satu usaha, selaras dengan Dasar Ekonomi Baru.

5.2

Objektif Khusus
Untuk memberi makanan tambahan yang berzat dan seimbang kepada muridmurid yang berkenaan untuk membantu mereka mengatasi pelbagai masalah
dari segi pertumbuhan badan dan kekurangan tenaga. Antara lain ialah untuk
menyelenggarakan pendidikan kesihatan dan pemakanan langsung dan tidak
langsung. Ia juga untuk memupuk budaya sopan santun, disiplin, timbang rasa
serta amalan-amalan yang diingini berkaitan dengan kebersihan diri, kebersihan
makanan dan kebersihan alam sekitar. Selain itu untuk memperkasakan
Rancangan Amalan Makanan dan Pemakanan kerana program ini mendapat
sambutan yang baik oleh masyarakat. Di samping itu, menggalakkan penglibatan
dan penyertaan masyarakat dalam usaha-usaha sekolah, terutama Rancangan
Makanan

Tambahan.

Program

makanan

tambahan

di

sekolah

telah

menyebabkan kedatangan murid lebih memuaskan dan pencapaian akademik


yang lebih baik terutama daripana golongan berpendapatan rendah. Ini
menunjukkan imej sistem pendidikan kita bertambah cemerlang.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

6.0

Pentadbiran/Organisasi RMT

6.1

Peranan Guru Besar atau Guru RMT

i.

Memilih dan mengedarkan senarai murid yang layak menerima RMT mengikut

ii.
iii.

kriteria-kriteria yang ditetapkan oleh KPM.


Merekodkan penerimaan makanan oleh murid-murid pada hari-hari berkenaan.
Mengawasi murid-murid ketika makan sambil beri tunjuk ajar budaya pemakanan
yang betul sambil menyerapkan Pendidikan Kesihatan dan Pemakanan secara

iv.

tidak formal.
Mengikut pertumbuhan fizikal murid seperti mengukur tinggi dan berat pada awal

v.
vi.

dan akhir tahun.


Mengawasi pengurusan hidangan makanan.
Memastikan rekod penerimaan dan perbelanjaan peruntukan RMT disimpan
secara kemaskini oleh pihak sekolah.

7.0

Pelaksanaan Program Rancangan Makanan Tambahan


PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Pelaksanaan Program Rancangan Makanan Tambahan ini juga adalah usaha


bagi meningkatkan taraf kesihatan dan pemakanan pelajar-pelajar sekolah.
Menurut Wan Nudri dan Aminah (1996), keperluan pemakanan dalam kalangan
pelajar-pelajar sekolah rendah adalah lebih tinggi berbanding dengan kanakkanak diperingkat pra-sekolah, ini disebabkan oleh pertambahan saiz badan dan
aktiviti fizikal pada usia enam hingga dua belas tahun adalah amat ketara.
Pelajar-pelajar yang mendapat zat makanan yang secukupnya dan dalam
keadaan persekitaran yang baik akan berpeluang untuk mencapai tumbesaran
yang optimum
7.1
i.
ii.
iii.

.Pelaksanaan Program Rancangan Makanan Tambahan


Guru bertugas diminta melengkapkan Buku Laporan RMT

berdasarkan Jadual

Tugasan RMT.
Guru bertugas harian diminta mengambil satu menu untuk dibuat penilaian.
Guru bertugas boleh mamaklumkan kepada Pengusaha kantin sekiranya ada
syor/cadangan atau apa-apa yang berkaitan dengan menu RMT dan

iv.

sebagainya.
Guru bertugas diminta memastikan perjalanan RMT pada setiap pagi berjalan

v.

dengan lancar.
Guru bertugas diminta memastikan murid RMT mengambil satu menu pada

vi.

waktu yang ditetapkan. Contohnya 7.15 7.40 pagi.


Guru bertugas diminta memastikan murid yang tidak berminat untuk makan RMT
untuk digantikan dengan murid lain.

8.0

Struktur Organisasi RMT di sekolah

PENGERUSI
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

GURU BESAR

10

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

N. PENGERUSI
GPK HAL EHWAL MURID

SETIAUSAHA HEM

PENYELARAS
RMT/PSS

SETIAUSAHA
RMT/PSS
AHLI JAWATANKUASA
5 ORANG GURU
9.0 Cara penyediaan RMT atau struktur RMT di sekolah

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

11

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Rajah 1: Seorang pekerja sedang menyediakan makanan untuk murid RMT

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

12

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Rajah 2 : Seorang murid sedang meletakkan nama untuk mengambil maknan RMT

Rajah 3 : Seorang murid sedang mengambil maknan RMT

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

13

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Rajah 4 : Murid- murid sedang menikmati makanan RMT

10.0

Kriteria pemilihan murid Rancanga Makanan Tambahan


PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

14

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

10.1

Taraf sosioekonomi keluarga yang membolehkan keutamaan diberikan kepada

murid-murid daripada golongan miskin iaitu :


i.

Murid-murid daripada keluarga atau ibu bapa atau penjaga yang

ii.

mempunyai pendapatan bulanan RM520.


Pendapatan perkapita bagi murid yang datang daripada keluarga yang
mempunyai pendapatan perkapita setakat RM130.00 dan ke bawah

iii.

adalah layak dipertimbangkan dalam program ini.


Saiz enrolmen sekolah iaitu kelonggaran diberi khusus kepada sekolah

iv.

rendah dengan bilangan murid 100 orang dan ke bawah.


Keluarga, ibu bapa atau penjaga berpendapatan bulanan RM520.00 dan

v.

ke bawah.
Status pemakanan murid-murid yang mengalami pemakanan yang salah

vi.

perlu dikesan dan disahkan oleh pegawai perubatan.


Jarak rumah dari sekolah bagi murid-murid yang tinggal jauh dari sekolah
dan tidak mempunyai kemudahan pengangkutan.

11.0

Pelaksanaan dan penilaian RMT


i.

Seramai 532,500 murid sekolah rendah daripada golongan miskin


(keluarga yang berpendapatan kurang RM520 sebulan atau RM130
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

15

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

perkapita) menerima bantuan ini secara makanan tambahan dan


minuman bagi tempoh 190 hari mulai hari pertama persekolahan pada
ii.

setiap tahun.
bantuan setiap murid adalah RM2.50 sehari bagi negeri-negeri di
Semenanjung dan RM3.00 sehari bagi setiap murid di Sabah, Sarawak

iii.

dan W.P. Labuan.


Peruntukan semasa yang disediakan berasaskan kepada jumlah murid

iv.

dan kadar tersebut adalah RM123,647,250 setahun.


Penyaluran bantuan RMT itu hendaklah dibuat terus kepada sekolah
berasaskan kepada rekod jumlah murid yang layak pada tahun semasa,

v.

tanpa tuntutan daripada sekolah.


Dengan cara ini program RMT boleh dimulakan lebih awal dan pada hari

vi.

pertama persekolahan.
Penyelia Kesihatan di JPN akan menyampaikan rekod pengagihan
peruntukan RMT di sekolah sehingga 31 Januari tahun berkenaan kepada

vii.

pihak sekolah.
Pihak sekolah pula akan menyediakan laporan pengagihan mengikut
negeri kepada Bahagian Kewangan kod dan nama sekolah berserta
dengan jumlah penerima bantuan hendaklah dikemukakan oleh Penyelia
Kesihatan melalui sistem e-PCG terus kepada akaun kerajaan sekolah-

viii.

sekolah yang terlibat.


Bagi negeri Sabah dan Sarawak, pembayaran hendaklah dibuat secara
waran mengikut peruntukan kepada Pejabat Pelajaran Daerah negeri
masing-masing.

12.0

Kepentingan Rancangan Makanan Tambahan


i.

Tiga perkara asas dalam membentuk tabiat pemakanan yang baik ialah

ii.

mengambil sarapan, makan tengah hari dan malam secara tetap.


Tabiat pemakanan yang baik ini perlu disemai sejak anak kecil. Kajian
mendapati nutrisi baik bukan saja mampu membantu perkembangan
fizikal (menjadikan anak lebih tinggi dan kuat), tetapi juga merangsang
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

16

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

keupayaan
iii.

minda

yangdikaitkan

dengan

kebolehan

memperoleh

pendapatan lebih lumayan.


Sarapan adalah makanan untuk otak. Sarapan ada kaitan rapat dengan
kecergasan mental kerana ia memberi kesan positif terhadap aktiviti otak

iv.

supaya lebih cergas,peka dan fokus.


Orang yang bersarapan secara tetap menikmati kehidupan berkualiti,
tersusun, bersikap positif,lebih langsing dan memiliki daya tumpuan lebih
baik. Pemilihan sarapan, terutama kaya karbohidrat, membekalkan
tenaga, mampu menahan rasa lapar dan mengawal keinginan untuk
makan di antara waktu sarapan dan makan tengah hari.

13.0

Contoh Borang Perjanjian Rancangan Makanan Tambahan

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

17

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

KERAJAAN MALAYSIA
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

PERJANJIAN PEMBEKALAN MAKANAN BAGI RANCANGAN


MAKANAN TAMBAHAN

DI ANTARA

KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

DENGAN
NAZZA MAS ENTERPRISE
NO.7, KG PT. TALIBEK,
86200 SIMPANG RENGGAM,
JOHOR.

PERJANJIAN PENYEDIAAN MAKANAN


RANCANGAN MAKANAN TAMBAAN (RMT)

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

18

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

PERJANJIAN ini dibuat pada di antara Nazza Mas Enterprise


(JM0530613-V) sebuah syarikat yang diperbadankan di bawah undang- undang Malaysia dan
mempunyai alamat berdaftar di NO 7, Kg. Pt Talibek, 86200 Simpang Renggam, Johor
(kemudian daripada ini disebut Penyelia Makanan) sebagai pihak pertama, dengan Guru
Besar SK. Parit Markom sebagai pihak kedua

Perjanjian ini mematerikan persetujuan-persetujuan seperti berikut ;

1.

Pihak pertama berjanji akan menyediakan makanan RMT kepada murid


murid mula berkuat kuasa pada 01.01.2014 sehingga 20.11.2014

2.

Pihak pertama dengan ini bersetuju menyediakan makanan dengan dibayar upah
mengikut kadar RM 2.50 sen bagi seorang murid sehari.

3.

Pihak pertama bersetuju menuntut bayaran upah daripada pihak kedua setiap
minggu atau setiap bulan. Pihak kedua bersetuju membuat bayaran pertama sebaik
sahaja tuntutan diterima daripada Jabatan Pendidikan Negeri Johor.

4.

Peralatan dapur,alat memasak adalah tanggungan Pihak Pertama manakala


bekas-bekas makanan disediakan oleh Pihak Kedua.

5.

Keselamatan peralatan dan bahan-bahan yang digunakan adalah di bawah


tanggungjawab Pihak Pertama dan Pihak Kedua tidak bertanggung jawab atas
sebarang kerosakan atau kecurian peralatan dan bahan-bahan tersebut atau
kemalangan akibat daripada penggunaanya.

6.

Bahan-bahan mentah basah seperti ikan, daging, sayuran, buah-buahan dan lainlain akan dibekalkan oleh Pihak Pertama sehari sebelum tarikh penyediaan
makanan. Manakala bahan-bahan kering yang tahan disimpan seperti beras,
bawang, rempah-rempah dan lain-lain akan dibekalkan sehari/dua hari/tiga
hari/seminggu sebelum hari penyediaan makanan.

7.

Bahan-bahan mentah yang diperoleh hendaklah disimpan di tempat yang terjamin


kebersihan dan keselamatannya.
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

19

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


8.

Kuantiti bahan-bahan yang digunakan hendaklah mengikut sukatan seperti yang


ditetapkan dalam buku Panduan Pengurusan Kantin Sekolah Sihat yang dikeluarkan
oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.

9.

Pihak Pertama bersetuju untuk tidak akan meminda mana-mana menu kecuali
setelah mendapat kebenaran bertulis daripada Pihak Kedua.

10.

Makanan hendaklah disediakan pada waktu yang sesuai agar ianya dapat
dihidangkan tepat pada pukul 9.45 pagi untuk murid sidang pagi dan pada pukul
tengah hari/petang untuk murid sidang petang.

11.

Makanan untuk murid sidang pagi hendaklah disediakan pada pagi berkenaan dan
makanan bagi murid sidang petang hendaklah disediakan waktu tengah hari.

12.

Pihak Pertama akan mengagihkan makanan kepada murid-murid dengan dibantu


oleh guru-guru bertugas.

13.

Kuantiti makanan yang diagihkan kepada setiap murid hendaklah mengikut kuantiti
yang ditetapkan dalam Buku Panduan Menu.

14.

Pihak Pertama bersetuju tidak akan mengambil semula makanan RMT yang
berlebihan pada hari berkenaan kecuali setelah diarah oleh guru bertugas atau
jawatankuasa RMT.

15.

Kebersihan tempat memasak serta peralatan, tempat hidang dan bekas-bekas


makan hendaklah sentiasa dijaga dan diutamakan seperti yang terdapat dalam buku
Panduan Pengurusan Kantin Sekolah Sihat dan Akta Makanan 1983.

16.

Pihak Pertama dan pembantu-pembantunya hendaklah dalam keadaan sihat dan


sentiasa menjaga kebersihan diri dan pakaiannya.

17.

Pihak Pertama dan pembantu-pembantunya mestilah mendapat suntikan TY2


daripada Jabatan Kesihatan.

18.

Pihak Kedua berhak menamatkan perjanjian ini sekiranya Pihak Pertama melanggar
mana-mana syarat perjanjian dengan memberikan satu bulan notis kepada Pihak
Pertama.

Pada masa menyaksikan persetujuan-persetujuan dan peruntukan-peruntukan yang tersebut di


atas maka kedua-dua pihak yang diberi kuasa untuk tujuan ini menurunkan tandatangan
mereka di atas 3 salinan perjanjian ini pada tarikh yang dinyatakan di atas.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

20

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


Ditandatangani oleh

Nama

Jawatan

bagi pihak Kerajaan Malaysia

Tarikh

di hadapan

(saksi)

Ditandatangani oleh

Nama

Jawatan

bagi pihak Penyelia Makanan


di hadapan :
(saksi)

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

21

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

14.0

NOTA TAMBAHAN PERJANJIAN KANTIN SEKOLAH-SEKOLAH RENDAH


NEGERI JOHOR.

PENYEDIAAN MAKANAN RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

1. Pengusaha bekalan Rancangan Makanan Tambahan hendaklah mematuhi garis


panduan dan arahan yang terkandung dalam buku Panduan Rancangan Makanan
Tambahan Kementerian Pendidikan.
2. Pengusaha bekalan Makanan Tambahan hendaklah memastikan penyediaan makanan
pada kadar kualiti dan kuantiti yang berpatutan dengan harga yang ditetapkan kerajaan.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

22

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


3. Makanan hendaklah halal , tidak berlawanan dengan kehendak-kehendak agama Islam
dan mengikut menu serta peraturan penyediaan yang terkandung dalam buku panduan
Racangan Makanan Tambahan.
4. Perkakasan dapur , alat-alat memasak, pinggan-mangkuk dan tempat menyimpan
bahan makanan hendaklah semuanya hanya digunakan untuk tujuan memasak dan
menghidang makanan yang halal sahaja.
5. Bahan bahan makanan yang tidak halal sama ada mentah , bermasak atau diproses
adalah dilarang dibawa ke tempat memasak atau menghidang makanan RMT.
6. Pihak pembekal hendaklah menggunakan perkakasan sendiri untuk memasak dan
menghidang makanan RMT.
7. Pembekal hendaklah menyediakan makanan yang bersih , berzat , segar dan baru
dimasak.
8. Pengusaha hendaklah sentiasa menjaga kebersihan tempat memasak , perkakasan ,
ruang makan dan persekitarannya serta mematuhi peraturan kebersihan

yang

ditetapkan oleh kerajaan seperti yang diperuntukan dalam buku panduan penggurusan
kantin dan buku panduan RMT.
9. Pengusaha hendaklah sentiasa mematuhi arahan yang dikeluarkan oleh pihak sekolah,
PPD dan Jabatan Pendidikan dari semasa ke semasa berhubung kebersihan ,
penyediaan makanan dan apa-apa perkara lain yang berikut.

PROGRAM RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN SEKOLAH.

1.

Bilangan murid :

58 Orang .

2.

Bilangan hari bersekolah :

2.1 Sekolah Kebangsaan : 190 Hari persekolahan .

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

23

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

3.

Nilai makanan RM 2.50 sehari untuk seorang.

4.

Tuntutan bekalan makanan RMT hendaklah dibuat kepada sekolah pada setiap 1
hari bulan dan selewat lewatnya 10 haribulan, bulan berikutnya.

SEKOLAH KEBANGSAAN PARIT MARKOM,


JKR 1548 JALAN PARIT ISMAIL,
82200 BENUT, PONTIAN.

No.Tel: 07-6903677

Rujuk Kami: JBA6051/100-19/4/2(


Tarikh

: 28.12.2013

Kepada ;
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

24

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


Nazza Mas Enterprise (JM0530613-V)
No .7 Kg.Parit Talibek
86200 Simpang Renggam,
Kluang Johor.
U.P: Mohd Farhan Bin Mohd Husin

Tuan,
Tawaran Membekal Makanan Bermasak Program Rancangan Makanan Tambahan
(RMT) SK Parit Markom, Benut Pontian Johor.

Merujuk perkara di atas dengan sukacitanya dimaklumkan bahawa Jawatan kuasa


Rancangan Makanan Tambahan (RMT) Sekolah Kebangsaan Parit Markom bersetuju
melantik Syarikat NAZZA MAS ENTERPRISE ( JM 0530613-V ) untuk membekalkan
makanan bermasak di bawah program Rancangan Makanan Tambahan (RMT) Kementerian
Pendidikan Malaysia kepada murid-murid penerima RMT sebagai ketetapan berikut :
1.

Bilangan murid

: 58 Orang

2.

Bilangan Hari Persekolahan : 190 Hari

3.

Nilai makanan

: RM 2.50 sen per/murid

Dengan mematuhi syarat-syarat yang dilampirkan (Rujuk Lampiran A)

2.

Sekiranya pihak tuan bersetuju dan menerima tawaran ini diharap dapat

mengemukakan surat persetujuan. Kerjasama tuan terlebih dahulu diucapkan terima kasih.

BERKIDMAT UNTUK NEGARA

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

25

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH


Saya yang menurut perintah,

..

Sk.

1.PPD
2.Pengarah Pendidikan Johor

15.0 Pengenalan bijirin dan sarapan

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

26

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Rajah 5 : Piramid makanan yang seimbang

15.1 Tiga perkara asas dalam membentuk tabiat pemakanan yang baik ialah
mengambil sarapan, makan tengah hari dan malam secara tetap.
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

27

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

15.2

Tabiat pemakanan yang baik ini perlu disemai sejak anak kecil. Kajian

mendapati nutrisi baik bukan saja mampu membantu perkembangan fkikal


(menjadikan anak lebih tinggi dan kuat), tetapi juga merangsang keupayaan
minda yang dikaitkan dengan kebolehan memperoleh pendapatan lebih
lumayan.
15.3

Orang yang bersarapan secara tetap menikmati kehidupan berkualiti,

tersusun, bersikap positif, lebih langsing dan memiliki daya tumpuan lebih baik.
Pemilihan sarapan, terutama kaya karbohidrat, membekalkan tenaga, mampu
menahan rasa lapar dan mengawal keinginan untuk makan di antara waktu
sarapan dan makan tengah hari.
15.4

Saintis menggelar sarapan sebagai makanan untuk otak. Sarapan ada

kaitan rapat dengan kecergasan mental kerana ia memberi kesan positif


terhadap aktiviti otak supaya lebih cergas, peka dan fokus.
16.0

Pemilihan makanan sarapan pagi


I.
II.

Pemilihan makanan untuk sarapan amat penting.


Pilih sarapan pagi yang sihat mengandungi serat yang tinggi, contohnya

III.

roti, bijirin, buah-buahan seperti kismis, prun dan pisang.


Elakkan mengambil makanan yang berat terutama makanan bergoreng

IV.

dan berlemak.
Untuk mereka yang kesuntukan masa, bijirin sarapan adalah sarapan

V.

yang terbaik dan senang untuk disediakan


Ada pelbagai bijirin sarapan di pasaran. Ada yang mengandungi lebih
gula, kurang fiber dan sebaliknya. Pilih bijirin sarapan yang mengandungi
karbohidrat dan vitamin yang boleh merangsang paras glukos dan mikro

VI.

nutrien dalam otak.


Ketua Komunikasi Penyelidikan dan Pembangunan Nestle S.A, Hilary
Green berkata, vitamin B yang diperkaya di dalam bijirin sarapan

VII.

dikenalpasti mampu memberi kesan positif kepada fungsi otak.


Merurut Green lagi, bagi memastikan bijirin sarapan itu mengandungi

VIII.

khasiat yang dikehendaki sentiasa semak label pemakanan di kotak.


Pilihlah bijirin sarapan yang kurang gula kerana ianya boleh ditambah
dengan buah-buahan seperti kismis atau potongan buah-buahan untuk
menambah manisnya.
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

28

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

IX.

Bersarapan dengan bijirin juga akan mengelakkan tubuh daripada

X.

mengalami hidrasi.
Ini kerana susu yang dicampurkan itu membekalkan kalsium dan air di
dalam tubuh

Rajah 6 : Bijirin sarapan

17.0

Sukatan dan Menu RMT


Pihak sekolah dicadangkan memilih 5 menu secara bergilir-gilir.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

29

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Walau bagaimanapun sekolah boleh membuat pilihan daripada 20 senarai menu


yang disediakan mengikut kesesuaian bahan dan kesukaan murid-murid.

Menu yang disediakan juga dapat membekalkan lebih kurang 350 hingga 400
kcal tenaga dan 5 hingga 40g zat protein.
Penyediaan RMT hendaklah mengikut 20 jenis menu yang ditetapkan.

MENU 1 : NASI AYAM

MENU 2 : NASI LEMAK


PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

30

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 4 : MEE REBUS

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

31

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 5 : BIHUN GORENG


SINGAPURA

MENU 6 : NASI KERABU

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

32

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 7 : SOTO

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

33

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 8 : NASI PAPRIK

MENU 9 : NASI GORENG CINA

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

34

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 10 : LONTONG

MENU 11 : BIHUN SUP

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

35

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 12 : MACARONI SUP

MENU 13 : ROTI CANAI TELUR

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

36

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 14 : KACANG PANGGANG

MENU 15 : SANDWICH SARDIN

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

37

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 16 : YONG TAU FU

MENU 17 : CAPATI / TOSE

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

38

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 18 : AYAM PANGGANG DAN


KENTANG

MENU 19 : BIJIRIN SARAPAN PAGI

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

39

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

MENU 20 : KUIH-MUIH

18.0

Keberkesanan dan Kejayaan Program RMT


Program RMT yang dilaksanakan telah berjaya dan memberi kesan kepada
mereka yang terlibat secara langsung dan tidak langsung dalam program ini.
Mereka yang terlibat dalam program ini iaitu murid, guru, orang yang
menyediakan makanan dan masyarakat telah berubah dari segi penjagaan
kesihatan dan amalan pemakanan.
Mementingkan

kebersihan

makanan

dan

mengawas

segala

peraturan

kebersihan terutama sekali semasa menyedia dan menghidangkan makanan


PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

40

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

kepada murid-murid untuk mengelakkan berlakunya keracunan makanan dan


penyakit-penyakit yang berjangkit.
Pelajar mula mengamalkan membasuh tangan sebelum makan.

Menjaga

kebersihan gigi dengan cara yang betul. Berkelakuan baik, bersopan santun di
meja makan serta duduk dengan cara yang betul dan mengunyah makanan
dengan baiknya. Membuang sampah dan menjaga kebersihan sekeliling dengan
cara yang betul. Membawa balik pengetahuan, sikap dan amalan yang dipelajari
di sekolah kepada keluarga masing-masing dalam masyarakat. Membincang
dan memberi pandangan tentang kandungan zat makanan dalam makanan yang
seimbang.

19.0

Cadangan Penambahbaikan Program RMT


Penambahbaikan untuk program RMT adalah di antaranya mempelbagaikan
menu makanan setiap hari supaya murid-murid tidak berasa bosan dan jemu
terhadap sesuatu makanan serta memastikan murid-murid RMT makan pada
setiap pagi. Selain itu, pihak sekolah boleh memberi ganjaran kepada murid
RMT yang hadir dan makan setiap hari.
Ceramah

kepentingan

makanan

berkhasiat

dan

seimbang

turut

boleh

dijalankan. Ini adalah untuk memberi kesedaran kepada murid-murid RMT dan
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

41

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

dapat mengetahui tentang kepentingan makanan berkhasiat dan seimbang.


Program ceramah ini juga dapat membantu melahirkan murid-murid yang cergas
dan sihat. Penerapan tentang kepentingan makanan berkhasiat pada waktu
makan RMT turut boleh dilakukan oleh guru-guru RMT.
Selain itu, program penambahbaikan seperti demonstrasi mencuci

tangan

dengan cara yang betul turut boleh dijalankan. Murid-murid dapat mengetahui
tentang cara-cara membasuh tangan dengan betul. Program seperti ini akan
berjaya melahirkan murid-murid yang sentiasa menjaga kebersihan tubuh badan.
Guru-guru RMT juga boleh menunjukkan demonstrasi mencuci tangan sebulan
sekali.
Ceramah kepentingan tentang pentingnya pengambilan sarapan turut boleh
disampaikan kepada murid-murid khasnya kepada murid-murid RMT. Muridmurid dapat mengetahui tentang pentingnya dan baiknya mengambil makanan
pada waktu pagi. Ini akan melahirkan murid-murid yang sentiasa cergas dan
cerdas ketika belajar. Penerapan kepentingan mengambil sarapan pagi pada
setiap minggu turut boleh dijalankan oleh guru-guru RMT.
Program datang awal ke sekolah akan dapat memupuk dan menjadi amalan
untuk murid-murid datang awal ke sekolah. Program ini akan melahirkan muridmurid yang berdisiplin dan menepati masa. Pihak pengurusan RMT juga boleh
memberi keistimewaan kepada murid RMT yang datang awal untuk membuat
pilihan makanan serta makan terlebih dahulu daripada mereka yang lewat
sebagai ganjaran.
Program memberi penerangan dan galakan tentang kebaikan makan pada waktu
awal pagi kerana kurang kesedaran murid tentang pentingnya makan pada
waktu pagi. Kajian mendapati kebanyakan murid-murid tidak suka bersarapan
pagi kerana tidak mendapat kerjasama daripada ibu bapa, menu tidak sesuai
dengan selera murid dan murid sendiri yang tidak biasa makan pada waktu pagi.
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

42

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

Program ini mampu meningkatkan 100 % murid RMT untuk mengambil makanan
pada waktu awal pagi.

20.0

Kesimpulan
Kesimpulannya, RMT ini memberikan kanak-kanak peluang untuk mendapatkan

sumber pemakanan yang sihat dan seimbang serta mendapatkan nutrisi yang
diperlukan oleh tubuh badan. Dengan adanya RMT ini pertumbuhan fizikal kanak-kanak
juga akan mencapai tahap normal. Kemudian, melalui pemakanan juga diharapkan
dapat membantu murid untuk membina tubuh badan yang cergas dan minda yang
cerdas. Sehubungan dengan itu, tahap kognitif, emosi dan sosial murid juga akan
PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

43

PKE3104-PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH

meningkatkan dan sekolah akan dapat melahirkan murid-murid yang seimbang dari
aspek jasmani, emosi, rohani, sosial dan intelek.

PPGPJK AMBILAN JUN 2011-RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN

44