Anda di halaman 1dari 6

Mitolohiyang Griyego

Ang mitolohiyang Griyego ang katawan


ng
mga mito at
katuruan
ng
mga Sinaunang
Griyego na nauukol at nagpapaliwanag ng
pinagmulan
at
kalikasan
ng
mundo
at
nagdedetalye
ng
mga
buhay
at
pakikipagsapalaran ng kanilang iba't ibang
mga Diyos at mga Bayani. Ang mitolohiyang
Griyego ay isang bahagi ng relihiyon sa
modernong Gresya at sa buong mundo na kilala
bilang Hellenismos. Ang mga modernong skolar
ay
nag-aaral ng mitolohiyang Griyego upang
magbigay linaw sa mga institusyong relihiyoso at
pampolitika
ng Sinaunang
Gresya at
ng
kabihasnan nito. Pinag-aaralan rin ito ng mga
skolar upang maunawaan ang kalikasan ng
mismong paggawa ng mito. Sa simula, ang mga
salaysay na ito ay pinapakalat sa Sinaunang
Gresya sa isang tradisyong tulang-pabigkas. Sa kasalukuyan, ang ating mga
nanatiling sanggunian ng mgamitolohiyang Griyego ay mga gawang pangpanitikan ng mga tradisyong pagbigkas. Sumasalamin din ang mitolohiyang Griyego
sa mgaartipakto, ilang mga gawang sining, lalo na iyong mga pintor ng mga
plurera. Tinutukoy ng mga Griyego mismo ang mga mitolohiya at mga kaugnay na
gawang sining upang magbigay liwanag sa mga kultong pagsasanay at ritwal na
mga tradisyon na napakaluma na at, minsan, hindi nauunawang mabuti.
Ang mitolohiyang Griyego ang katawan ng mga mito at katuruan ng
mga Sinaunang Griyego na nauukol at nagpapaliwanag ng pinagmulan at kalikasan
ng mundo at nagdedetalye ng mga buhay at pakikipagsapalaran ng kanilang iba't
ibang mga Diyos at mga Bayani. Ang mitolohiyang Griyego ay isang bahagi ng
relihiyon sa modernong Gresya at sa buong mundo na kilala bilang Hellenismos.
Ang mga modernong skolar ay nag-aaral ng mitolohiyang Griyego upang magbigay
linaw sa mga institusyong relihiyoso at pampolitika ng Sinaunang Gresya at ng
kabihasnan nito. Pinag-aaralan rin ito ng mga skolar upang maunawaan ang
kalikasan ng mismong paggawa ng mito. Sa simula, ang mga salaysay na ito ay
pinapakalat sa Sinaunang Gresya sa isang tradisyong tulang-pabigkas. Sa
kasalukuyan, ang ating mga nanatiling sanggunian ng mgamitolohiyang Griyego ay
mga gawang pang-panitikan ng mga tradisyong pagbigkas. Sumasalamin din ang
mitolohiyang Griyego sa mgaartipakto, ilang mga gawang sining, lalo na iyong
mga pintor ng mga plurera. Tinutukoy ng mga Griyego mismo ang mga mitolohiya
at mga kaugnay na gawang sining upang magbigay liwanag sa mga kultong
pagsasanay at ritwal na mga tradisyon na napakaluma na at, minsan, hindi
nauunawang mabuti.
Ang mitolohiyang Griyego ang katawan ng mga mito at katuruan ng
mga Sinaunang Griyego na nauukol at nagpapaliwanag ng pinagmulan at kalikasan
ng mundo at nagdedetalye ng mga buhay at pakikipagsapalaran ng kanilang iba't
ibang mga Diyos at mga Bayani. Ang mitolohiyang Griyego ay isang bahagi ng
relihiyon sa modernong Gresya at sa buong mundo na kilala bilang Hellenismos.
Ang mga modernong skolar ay nag-aaral ng mitolohiyang Griyego upang magbigay
linaw sa mga institusyong relihiyoso at pampolitika ng Sinaunang Gresya at ng
kabihasnan nito. Pinag-aaralan rin ito ng mga skolar upang maunawaan ang
kalikasan ng mismong paggawa ng mito. Sa simula, ang mga salaysay na ito ay
pinapakalat sa Sinaunang Gresya sa isang tradisyong tulang-pabigkas.

Ang mga "mito ng pinagmulan" o "mito ng paglikha" ay kumakatawan sa


pagtatangka ng magpaunawa sa uniberso sa mga terminong pantao at ipaliwanag
ang pinagmulan ng mundo.[7] Ang pinakamalawak na tinatanggap na bersiyon sa
panahong ito bagaman isang pilosopikal na salaysay ng pinagmulan ng mga bagay
ang
inuulat
ni Hesiod sa
kanyang Theogony.
Kanyang
sinimulan
ang
isang Kaguluhan na isang nakangangang kawalan. Mula sa kawalan ay lumitaw
si Gaia (ang
mundo) at iba pang
mga pangunahing
diyos: Eros (Pagibig), Kalaliman (ang Tartarus) at Erebus.[8] Nang walang pagtulong ng isang lalake,
si Gaia ay nanganak kay Uranus (ang Kalangitan) na nagpunlay sa kanya. Mula sa
unyong ito ay ipinanganak ang mga Titan na mga anim na lalakeng
sina Coeus, Crius, Cronus, Hyperion, Iapetus, atOceanus at mga anim na babaeng
sinaMnemosyne, Phoebe, Rhea, Theia, Themis, at Tethys. Pagkatapos ipanganak
si Cronus, sina Gaia at Uranus ay nag-utos na wala nang mga Titan na ipapanganak.
Sila ay sinundan ng may isang matang mga Cyclop at mga Hecatonchires na
parehong inihagis sa Tartarus ni Uranus. Ito ay nagpagalit kay Gaia. Si Cronus ay
hinikayat ni Gaia na kapunin ang kanyang ama. Kanyang ginawa ito at naging
pinuno ng mga Titan kasama ng kanyang asawa-kapatid na si Rhea bilang konsorte.
Ang ibang mga Titan ay kanyang naging korte. Ang isang motif ng alitang amalaban-sa-anak ay inulit nang si komprontahin ng kanyang anak na lalakeng si Zeus.
Dahil nagtaksil si Cronus sa kanyang ama, natakot siya na ang parehong bagay ay
gagawin ng kanyang anak kaya sa bawat panganganak ni Rhea, kanyang inaagaw
ang bata at kinakain ito. Nagalit si Rhea dito at dinaya niya si Cronus sa
pamamagitan ng pagtatago kay Zeus at pagbabalot ng isang bato sa balutan ng
sanggol na kinain ni Cronus. Nang lumaki si Zeus, pinakain niya si Cronus ng isang
may drogang inumin na nagpasuka sa kanya na nagsuka sa ibang mga anak ni Rhe
at sa bato na nasa tiyan ni Cronus sa simula pa. Hinamon naman ni Zeus si Cronus
sa isang digmaan para sa paghahari ng mga Diyos. Sa wakas, sa tulong ng mga
Cyclop na pinalaya ni Zeus mula sa Tartarus, sina Zeus at ang kanyang mga kapatid
ay nagwagi samantalang si Cronus at ang mga Titan ay inihagis sa pagkabilanggo
sa Tartarus.[9]
Isang Attic na amphora na mayroong mga pigurang
kulay itim, na naglalarawan ng "muling pagsilang" ni
Athena magmula sa ulo ni Zeus, na lumunok sa ina
ni Athena na si Metis, na diyosa ng panganganak.
SiEileithyia, na nasa kanan ay tumutulong sa muling
pagpapanganak na ito, circa 550525 BK (Muse du
Louvre, Paris).
Si Zeus ay sinalot ng parehong pagkabahala at
pagkatapos isang hula na ang supling ng kanyang
unang asawang si Metis ay manganganak sa isang
Diyos na mas dakila sa kanya, siya ay nilamon ni Zeus. [10] Gayunpaman, siya ay
buntis kay Athena at lumabas mula sa kanyang ulo na isang buong malaki at
nagdamit para sa digmaan.[11]
Ang pinakamaagang kaisipang Griyego tungkol sa tula ay tumuturing sa mga
theogoniya na mga prototipikal na genreng pangtula na prototipikal na mythos na
nagtakda ng halos mga kapangyarihang mahikal dito. Si Orpheus na
manunulang arketipal ay isa ring mang-aawit na arketipal ng mga theogoniya na
kanyang
ginagamit
upang
pakalmahin
ang
mga
dagat
at
bago
sa Argonautica ni Apollonius at upang ilipat ang mga mabatong puso ng mga diyos
ng mundong ilalim sa Hades. Nang imbentuhin ni Hermes ang lira sa Homerikong
Himno kay Hermes, ang kanyang unang ginawa ay umawit tungkol sa
kapanganakan ng mga Diyos.[12
Ang mga "mito ng pinagmulan" o "mito ng paglikha" ay kumakatawan sa
pagtatangka ng magpaunawa sa uniberso sa mga terminong pantao at ipaliwanag
ang pinagmulan ng mundo.[7] Ang pinakamalawak na tinatanggap na bersiyon sa
panahong ito bagaman isang pilosopikal na salaysay ng pinagmulan ng mga bagay

ang
inuulat
ni Hesiod sa
kanyang Theogony.
Kanyang
sinimulan
ang
isang Kaguluhan na isang nakangangang kawalan. Mula sa kawalan ay lumitaw
si Gaia (ang
mundo) at iba pang
mga pangunahing
diyos: Eros (Pag[8]
ibig), Kalaliman (ang Tartarus) at Erebus. Nang walang pagtulong ng isang lalake,
si Gaia ay nanganak kay Uranus (ang Kalangitan) na nagpunlay sa kanya. Mula sa
unyong ito ay ipinanganak ang mga Titan na mga anim na lalakeng
sina Coeus, Crius, Cronus, Hyperion, Iapetus, atOceanus at mga anim na babaeng
sinaMnemosyne, Phoebe, Rhea, Theia, Themis, at Tethys. Pagkatapos ipanganak
si Cronus, sina Gaia at Uranus ay nag-utos na wala nang mga Titan na ipapanganak.
Sila ay sinundan ng may isang matang mga Cyclop at mga Hecatonchires na
parehong inihagis sa Tartarus ni Uranus. Ito ay nagpagalit kay Gaia. Si Cronus ay
hinikayat ni Gaia na kapunin ang kanyang ama. Kanyang ginawa ito at naging
pinuno ng mga Titan kasama ng kanyang asawa-kapatid na si Rhea bilang konsorte.
Ang ibang mga Titan ay kanyang naging korte. Ang isang motif ng alitang amalaban-sa-anak ay inulit nang si komprontahin ng kanyang anak na lalakeng si Zeus.
Dahil nagtaksil si Cronus sa kanyang ama, natakot siya na ang parehong bagay ay
gagawin ng kanyang anak kaya sa bawat panganganak ni Rhea, kanyang inaagaw
ang bata at kinakain ito. Nagalit si Rhea dito at dinaya niya si Cronus sa
pamamagitan ng pagtatago kay Zeus at pagbabalot ng isang bato sa balutan ng
sanggol na kinain ni Cronus. Nang lumaki si Zeus, pinakain niya si Cronus ng isang
may drogang inumin na nagpasuka sa kanya na nagsuka sa ibang mga anak ni Rhe
at sa bato na nasa tiyan ni Cronus sa simula pa. Hinamon naman ni Zeus si Cronus
sa isang digmaan para sa paghahari ng mga Diyos. Sa wakas, sa tulong ng mga
Cyclop na pinalaya ni Zeus mula sa Tartarus, sina Zeus at ang kanyang mga kapatid
ay nagwagi samantalang si Cronus at ang mga Titan ay inihagis sa pagkabilanggo
sa Tartarus.[9]
Isang Attic na amphora na mayroong mga
pigurang kulay itim, na naglalarawan ng "muling
pagsilang" ni Athena magmula sa ulo ni Zeus, na
lumunok sa ina ni Athena na si Metis, na diyosa ng
panganganak. SiEileithyia, na nasa kanan ay
tumutulong
sa
muling
pagpapanganak
na
ito, circa 550525 BK (Muse du Louvre, Paris).
Si Zeus ay sinalot ng parehong pagkabahala
at pagkatapos isang hula na ang supling ng kanyang
unang asawang si Metis ay manganganak sa isang
Diyos na mas dakila sa kanya, siya ay nilamon ni Zeus. [10] Gayunpaman, siya ay
buntis kay Athena at lumabas mula sa kanyang ulo na isang buong malaki at
nagdamit para sa digmaan.[11]
Ang pinakamaagang kaisipang Griyego tungkol sa tula ay tumuturing sa mga
theogoniya na mga prototipikal na genreng pangtula na prototipikal na mythos na
nagtakda ng halos mga kapangyarihang mahikal dito. Si Orpheus na
manunulang arketipal ay isa ring mang-aawit na arketipal ng mga theogoniya na
kanyang
ginagamit
upang
pakalmahin
ang
mga
dagat
at
bago
sa Argonautica ni Apollonius at upang ilipat ang mga mabatong puso ng mga diyos
ng mundong ilalim sa Hades. Nang imbentuhin ni Hermes ang lira sa Homerikong
Himno kay Hermes, ang kanyang unang ginawa ay umawit tungkol sa
kapanganakan ng mga Diyos.[12
Ang mga "mito ng pinagmulan" o "mito ng paglikha" ay kumakatawan sa
pagtatangka ng magpaunawa sa uniberso sa mga terminong pantao at ipaliwanag
ang pinagmulan ng mundo.[7] Ang pinakamalawak na tinatanggap na bersiyon sa
panahong ito bagaman isang pilosopikal na salaysay ng pinagmulan ng mga bagay
ang
inuulat
ni Hesiod sa
kanyang Theogony.
Kanyang
sinimulan
ang
isang Kaguluhan na isang nakangangang kawalan. Mula sa kawalan ay lumitaw
si Gaia (ang
mundo) at iba pang
mga pangunahing
diyos: Eros (Pagibig), Kalaliman (ang Tartarus) at Erebus.[8] Nang walang pagtulong ng isang lalake,
si Gaia ay nanganak kay Uranus (ang Kalangitan) na nagpunlay sa kanya. Mula sa
unyong ito ay ipinanganak ang mga Titan na mga anim na lalakeng
sina Coeus, Crius, Cronus, Hyperion, Iapetus, atOceanus at mga anim na babaeng

sinaMnemosyne, Phoebe, Rhea, Theia, Themis, at Tethys. Pagkatapos ipanganak


si Cronus, sina Gaia at Uranus ay nag-utos na wala nang mga Titan na ipapanganak.
Sila ay sinundan ng may isang matang mga Cyclop at mga Hecatonchires na
parehong inihagis sa Tartarus ni Uranus. Ito ay nagpagalit kay Gaia. Si Cronus ay
hinikayat ni Gaia na kapunin ang kanyang ama. Kanyang ginawa ito at naging
pinuno ng mga Titan kasama ng kanyang asawa-kapatid na si Rhea bilang konsorte.
Ang ibang mga Titan ay kanyang naging korte. Ang isang motif ng alitang amalaban-sa-anak ay inulit nang si komprontahin ng kanyang anak na lalakeng si Zeus.
Dahil nagtaksil si Cronus sa kanyang ama, natakot siya na ang parehong bagay ay
gagawin ng kanyang anak kaya sa bawat panganganak ni Rhea, kanyang inaagaw
ang bata at kinakain ito. Nagalit si Rhea dito at dinaya niya si Cronus sa
pamamagitan ng pagtatago kay Zeus at pagbabalot ng isang bato sa balutan ng
sanggol na kinain ni Cronus. Nang lumaki si Zeus, pinakain niya si Cronus ng isang
may drogang inumin na nagpasuka sa kanya na nagsuka sa ibang mga anak ni Rhe
at sa bato na nasa tiyan ni Cronus sa simula pa. Hinamon naman ni Zeus si Cronus
sa isang digmaan para sa paghahari ng mga Diyos. Sa wakas, sa tulong ng mga
Cyclop na pinalaya ni Zeus mula sa Tartarus, sina Zeus at ang kanyang mga kapatid
ay nagwagi samantalang si Cronus at ang mga Titan ay inihagis sa pagkabilanggo
sa Tartarus.[9]

Earthquakes and Plate Tectonics


Earthquake belts and distribution. Earthquakes occur in welldefined belts that
correspond to active plate tectonic zones. The circumPacific belt (also called
theRim of Fire) follows the rim of the Pacific Ocean and hosts over 80 percent of
the world's shallow and mediumdepth earthquakes and 100 percent of the deep
earthquakes. Other earthquake zones are the MediterraneanHimalayan
belt and the midoceanic ridges that split the crust at the bottom of the world's
oceans.
Plate boundaries and associated earthquakes. Distribution plots reveal that
many earthquakes are associated with andesitic volcanic action and oceanic
trenches that occur over subduction zones in the circumPacific belt. Oceanic
trenches are narrow, deep troughs that mark where two plates converge, usually
along the edge of a continent or island are where andesitic volcanoes typically
occur. Earthquakes originate in Benioff zones, zones that slope downward from the
trenches and under the overlying rocks at 30 to 60 degrees. Benioff zones are
closely associated with the subduction of a crustal plate below an adjacent plate.
Almost all earthquakes occur at the edges of the crustal plates. The constant
bumping, grinding, and lateral movement along crustal boundaries can create
sudden movements that result in earthquakes. Each of the three types of plate
boundariesconvergent, divergent, and transformhas a distinctive pattern of
earthquakes.
There are two kinds of convergent boundaries: subduction and collision.
Asubduction boundary is marked by the oceanic crust of one plate that is being
pushed downward beneath the continental or oceanic crust of another plate.
Acollision boundary separates two continental plates that are pushed into
contact; the suture zone is the line of collision. Both types of boundaries have
distinctive earthquake patterns.
Earthquakes associated with a collision boundary define shallow, broad zones of
seismic activity that form in complex fault systems along the suture zone.
Earthquake patterns in subduction zones are more complex. As the oceanic crust

begins to descend, it begins to break into blocks because of tension stress. Shallow
earthquakes in the upper part of the subduction zone are a result of shallowangle
thrust faults, in which slices of plates slide like cards in a deck that is being shuffled.
Earthquakes also periodically occur as the plate continues to subduct up to a depth
of about 670 kilometers (400 miles). Firstmotion studies of these earthquakes
suggest they result from both compressional and tensional forces on the subducting
plate.
Earth's
outer
layer,
the crust, is divided
into
a
set
of
large moving
plates.
The lines where they
meet are called plate
boundaries.
There are three main
types
of
plate
boundary:
divergent,
convergent
and
transform.
Plates move away from one another at divergent boundaries. This happens at midocean ridges.
Plates move towards one another at convergent boundaries; one plate is forced
below another in a process called subduction. Earthquakes andcomposite
volcanoes are common at this type of boundary.
Plates move past on another at transform boundaries. The most famous example of
this type of boundary is the San Andreas Fault in California.
Image: Cutaway artwork showing different types of plate boundary and hotspots.
From left: a divergent boundary, a hotspot, a convergent boundary, and another
hotspot (credit: Gary Hincks/SPL)
Introduction

Plate boundaries
TV clips (5)

play

Megathrust earthquakes

Earthquakes are common at subduction zones, points where one plate moves below
another.

play

Money from the San Andreas Fault

As well as destruction, this famous California fault brings great wealth.

play

Earth's moving plates

Plate boundaries are places of chaos and mineral wealth.

play

The dawn of volcanology

Mount Etna has been studied for thousands of years.

play

Iceland's volcanoes

Iceland's volcanism is linked to its position on the Mid-Atlantic Ridge.


Plate boundaries
Tectonic plate interactions are of three different basic types:
Divergent boundaries are areas where plates move away from each other,
forming either mid-oceanic ridges or rift valleys. These are also known as
constructive boundaries.

Convergent boundaries are areas where plates move toward each other and
collide. These are also known as compressional or destructive boundaries.
o
Subduction zones occur where an oceanic plate meets a continental
plate and is pushed underneath it. Subduction zones are marked by oceanic
trenches. The descending end of the oceanic plate melts and creates pressure
in the mantle, causing volcanoes to form.
o
Obduction occurs when the continental plate is pushed under the
oceanic plate, but this is unusual as the relative densities of the tectonic plates
favours subduction of the oceanic plate. This causes the oceanic plate to
buckle and usually results in a new mid ocean ridge forming and turning the
obduction into subduction
o
Orogenic belts occur where two continental plates collide and push
upwards to form large mountain ranges. These are also known as collision
boundaries.

Transform boundaries occur when two plates grind past each other
with only limited convergent or divergent activity.