Anda di halaman 1dari 55

PANDUAN

PROGRAM PEMBANGUNAN
GURU BAHARU (PPGB)
2015
DERAF
(Akan disemak oleh Panel Kawalan Mutu Penerbitan
Bahagian Pendidikan Guru)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
1
KANDUNGAN
Tujuan.2
Garis Panduan Pelaksanaan PPGB.4
Pengenalan kepada Pelaksanaan Fasa PPGB...21
Pelaksanaan Fasa Orientasi.....23
Pelaksanaan Fasa Pementoran...31
Pelaksanaan Fasa Pembangunan Profesional...37
Surat, Dokumen dan Laporan PPGB...42
Maklumat Berkaitan Penyediaan Surat, Dokumen Serta Pengisian
Borang PPGB......43
Surat Lantikan Guru Mentor oleh Pentadbir Sekolah......43
Akuan Terima Guru Mentor dan Guru Baharu................45
Log Pementoran......47
Penilaian oleh Guru Mentor...............................49
Laporan Status Pelaksanaan PPGB......53
Sijil Penyertaan PPGB dan Sijil Penghargaan PPGB......56
Rujukan..........59
Panduan Pementoran60
Surat Siaran KPM Bilangan 21 Tahun 2012....69
Kajian Tindakan70

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
2

TUJUAN

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
3
Program Pembangunan Guru Baharu dibangunkan bertujuan untuk;
Membantu Guru Baharu mengadaptasi persekitaran, komuniti dan budaya se
kolah
bagi membolehkan mereka berperanan dalam situasi sebenar.
Memberi bimbingan, sokongan dan bantuan secara profesional dan berstru
ktur
kepada Guru Baharu sehingga Guru Baharu mencapai tahap Kompetensi
Profesionalisme seperti yang dihasratkan (Kementerian Pendidikan Malaysia, 2014)
:
Memupuk sikap positif, dan mengamalkan nilai profesional keguruan;
Meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya cipta;
Meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan kepekaan terhadap
murid;
Menyepadukan teori dengan amali PdP;
Menguasai dan memantapkan strategi pengajaran; dan
Mengenalpasti dan menyelesaikan masalah PdP dan seterusnya
memperkembangkan potensi guru.
Membimbing dan membangunkan kompetensi profesionalisme Guru Baharu dala
m
meningkatkan pengetahuan, kemahiran dan nilai profesional yang berkaitan
bagi
memenuhi keperluan pendidikan abad ke-21.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
4

GARIS PANDUAN PELAKSANAAN PPGB


DI SEKOLAH-SEKOLAH DI BAWAH
KEMENTERIAN PENDIDIKAN
MALAYSIA (KPM)
(Berdasarkan Surat Siaran KPM
Bilangan 21 Tahun 2012)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
5
PENDAHULUAN
Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) merupakan salah satu daripada
lima
belas (15) inisiatif yang telah dirancang dan dicadangkan dalam Makmal
NKRA Kualiti
Guru yang telah diadakan di Bahagian Pendidikan Guru (BPG) pada 8 Mac
2010. YAB
Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pelajaran telah bersetuju ter
hadap
cadangan semua inisiatif meningkatkan kualiti guru pada 2 April 2010.
Kertas cadangan
Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu telah dibentangkan dalam Mes
yuarat
Profesional Kementerian Pelajaran Malaysia bilangan 10/2010 pada 29 Sept
ember 2010
dan telah mendapat persetujuan semua ahli mesyuarat.
2. PPGB merupakan satu program pembelajaran melalui bimbingan yang bers
truktur
berasaskan sekolah untuk menyokong pembangunan profesionalisme Guru Bahar
u bagi
meningkatkan kualiti guru dalam profesion keguruan. PPGB juga merupakan
proses
sosialisasi kepada profesion keguruan yang dapat membantu Guru Baharu m
embuat
penyesuaian antara ilmu dan kemahiran yang sedia ada dengan prosedur,
sistem sekolah
dan penguasaan pengajaran yang berkesan dan kemahiran pengurusan bilik darjah.
3. PPGB ini akan memberi kesan yang positif terhadap sekolah, guru dan murid. M
elalui
program pembangunan profesionalisme yang berkesan, budaya kerja cemerlang
dapat
diterapkan kepada Guru Baharu agar dapat melaksanakan tugas dan tanggungjawab se
cara
lebih sistematik.
4. Guru Baharu merujuk kepada guru yang kali pertama berkhidmat di sekolah-seko
lah
di bawah KPM setelah tamat menjalani latihan keguruan sama ada di Ins
titut Pendidikan
Guru (IPG) atau Institusi Pengajian Tinggi (IPT). Guru Baharu perlu me
njalani PPGB ini
antara satu hingga tiga tahun sebelum Ketua Jabatan membuat perakuan c
adangan
pengesahan dalam perkhidmatan Guru Baharu kepada pihak Suruhanjaya Perkh
idmatan
Pelajaran (SPP).

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
6

REKA BENTUK DAN PELAKSANAAN PROGRAM


5. PPGB terdiri daripada tiga fasa, iaitu fasa orientasi, fasa pemento
ran dan fasa
pembangunan profesionalisme berterusan. Tempoh pelaksanaan PPGB adalah selama sa
tu
tahun sehingga tiga tahun perkhidmatan. Pelaksanaan PPGB adalah berasask
an sekolah
dan berpandukan buku Modul PPGB yang telah dibangunkan sewaktu Makmal
NKRA
Kualiti Guru pada bulan Mei tahun 2010. Dalam Program Pengurusan Pemba
ngunan Diri,
Guru Baharu akan mengikuti Pembangunan Profesionalisme Berterusan (CPD)
yang
diperlukan bagi meningkatkan dan memantapkan kompetensi dalam opsyen mer
eka
dengan dibantu oleh pihak pengurusan sekolah supaya boleh memahami dan
menghayati
ciri-ciri yang ada bagi seorang guru dalam menjalankan tugas dan tanggungjawab m
ereka.
Proses pelaksanaan PPGB ditunjukkan dalam carta alir 5.1.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
7
5.1 Carta Alir Proses Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di Sekolah-Sekolah Di Bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM)
TANGGUNGJAWAB
KETERANGAN
Mula
BPSH/ BPTV/ BPSBPSK/ BPI/
BPKhas/ BS/ BKK
JPN/ PPD
Penempatan Guru Baharu
Orientasi Guru Baharu Peringkat
Bahagian/JPN/PPD
Pentadbir Sekolah
Guru Baharu Melapor Diri Di
Sekolah
Lantikan Mentor Rasmi
Guru Mentor
Guru Baharu
Pentadbir Sekolah

Fasa Orientasi PPGB


Guru Mentor
Guru Baharu

Fasa Pementoran
Pentadbir Sekolah
Guru Mentor
Guru Baharu
Perekayasaan
Profesionalisme
Keguruan
Fasa Pembangunan
Profesionalisme
Pentadbir Sekolah
Guru Mentor

Pentaksiran & Penilaian Terhadap


Kompetensi Guru Baharu (Folio
Guru Baharu dijadikan sebagai
dokumentasi rujukan)
Tidak Mencapai Tahap
Kompetensi

Mencapai Tahap
Kompetensi
Pentadbir Sekolah
Ketua Jabatan Membuat Perakuan
Cadangan Pengesahan Dalam
Perkhidmatan terhadap Guru
Baharu

Tamat

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
8
Fasa Orientasi
6. Fasa orientasi adalah proses yang membantu Guru Baharu untuk mengadaptasi da
n
menyesuaikan diri dengan persekitaran, budaya serta komuniti sekolah. Fa
sa ini
dilaksanakan dalam jangka masa satu hingga tiga bulan selepas Guru Bah
aru melapor diri
ke sekolah untuk membolehkan mereka memahami tugas dan tanggungjawab da
lam
situasi sebenar di sekolah.
Dalam tempoh orientasi, Guru Baharu akan didedahkan dan diberi peluang
oleh pihak
sekolah untuk mengaplikasikan perkara-perkara seperti berikut :
a. Pekeliling Perkhidmatan Awam, Pekeliling KPM, Dasar dan Program KPM
serta
laluan kerjaya dalam profesion keguruan;
b. Budaya, organisasi dan persekitaran sekolah;
c. Pentadbiran dan pengurusan sekolah; dan
d. Pengurusan hal ehwal murid, kurikulum, kokurikulum, sukan dan sahsiah murid.
Segala bentuk aktiviti dan program yang dilaksanakan dalam fasa orienta
si perlu dibuat
pelaporan dan didokumentasikan di dalam folio yang dihasilkan oleh Guru
Baharu,
manakala Guru Mentor akan membuat catatan bagi setiap aktiviti bimbinga
n yang
dilaksanakan bersama Guru Baharu yang berbentuk Coaching atau Mentoring
di dalam
buku log Guru Mentor.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
9
Fasa Pementoran
7. Dalam fasa pementoran seorang guru yang berpengalaman akan dilantik
secara
rasmi oleh pentadbir sekolah sebagai Guru Mentor untuk memberi bimbinga
n, sokongan
dan bantuan secara profesional dan berstruktur kepada Guru Baharu di sekolah yan
g sama.
Pementoran bermula dari hari pertama Guru Baharu melapor diri ke sekol
ah dan

berterusan dalam tempoh satu tahun sehingga kompetensi Guru Baharu terc
apai. Dalam
fasa ini, Guru Mentor akan membimbing Guru Baharu secara Coaching and
Mentoring
berkaitan proses pengajaran dan pembelajaran, pengurusan Hal Ehwal Murid, pengur
usan
sukan dan kokurikulum serta pengurusan sekolah. Pementoran diteruskan sekiranya
Guru
Baharu tidak mencapai tahap kompetensi yang ditetapkan.
8. Dalam tempoh Fasa Pementoran, Guru Baharu akan mendapat bimbingan y
ang
berstruktur daripada Guru Mentor untuk meningkatkan kemahiran dan kompetensi dal
am
perkara berikut :
a. Proses Pengajaran dan Pembelajaran (PdP).
b. Pengurusan bilik darjah.
c. Penilaian dan pentaksiran pencapaian murid.
d. Pengurusan fail, aktiviti dan program kokurikulum seperti aktiviti k
elab dan
persatuan serta aktiviti unit badan beruniform.
e. Pengurusan fail, aktiviti dan program sukan seperti rumah sukan, pe
rmainan dan
sukan.
f. Pengurusan disiplin murid.
g. Pengurusan kebajikan murid.
h. Pengurusan kaunseling.
i. Pengurusan kewangan dan pentadbiran sekolah.
j. Pengurusan tugas-tugas khas.
k. Pengurusan program-program sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
10
Fasa Pembangunan Profesional
9. Fasa Pembangunan Profesional adalah berkaitan dengan aktviti-aktiviti
yang
menyumbang kepada pembelajaran untuk meningkatkan kompetensi profesional
Guru
Baharu terutamanya yang melibatkan kemahiran dan kepakarannya dalam bida
ng atau
opsyen di sekolah. Guru Mentor akan membimbing Guru Baharu dari semasa
ke semasa
berdasarkan pengalaman dan kepakaran Guru Mentor. Fasa ini dilaksanakan
secara
berterusan untuk tempoh satu hingga tiga tahun (Rujuk Rajah 1).

Rajah 1 : Pelaksanaan Program Pembangunan Guru baharu (PPGB)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
11
PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB PIHAK-PIHAK BERKENAAN
10. BAHAGIAN PENDIDIKAN GURU BERTANGGUNGJAWAB :
a. Membangun, mengemaskini dan manambahbaik modul PPGB.
b. Menatarkan Modul PPGB secara online dan melalui taklimat.
c. Melaksanakan latihan dan kursus Training of Trainers Guru Mentor be
rkaitan
Coaching and Mentoring.
d. Menyelaraskan taklimat PPGB oleh Bahagian/JPN/PPD sewaktu orientasi
Bahagian/JPN/PPD.
e. Melantik pegawai penyelaras PPGB di Bahagian/IPGM/JPN/PPD.
f. Memastikan program dilaksanakan oleh pihak sekolah mengikut ketetapan
garis panduan.
g. Menyediakan dan mengemaskini sistem pelaporan dan pengurusan data PPGB.
h. Menyediakan satu sistem data untuk mengenalpasti status kompetensi G
uru
Baharu.
i. Melaksanakan penilaian dan kajian impak pelaksanaan PPGB.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
12
11. BAHAGIAN-BAHAGIAN BERKENAAN BERTANGGUNGJAWAB :
a. Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru Baharu sewaktu orientasi di
Bahagian.
b. Memastikan program dilaksanakan mengikut Garis Panduan melalui
pemantauan secara berkala oleh pegawai Bahagian.
c. Menyediakan satu sistem data untuk mengenalpasti status kompetensi G
uru
Baharu.
12. JPN BERTANGGUNGJAWAB :
a. Memastikan Unit Latihan dan Kemajuan Staf di JPN menjalankan perana
n
sebagai penyelia dan penyelaras pelaksanaan PPGB di sekolah.
b. Menatarkan PPGB kepada pegawai/penyelia Latihan dan Kemajuan Staf di
PPD bagi memastikan sekolah-sekolah melaksanakan PPGB.
c. Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru-Guru Baharu sewaktu program
Orientasi di JPN untuk setiap kohot penempatan Guru Baharu mulai tahun
2011.
d. Bekerjasama dengan BPG dalam menguruskan latihan pementoran PPGB
kepada Guru Mentor serta menyelaras data PPGB.
e. Menyediakan khidmat kaunseling untuk Guru Baharu yang memerlukan
bantuan psikologi.

f. Memastikan pegawai Sektor Psikologi dan Kaunseling JPN dan Pegawai


Kaunseling di PPD melaksanakan Ujian Profil Personaliti Tajma (PPT) kep
ada
Guru Baharu sewaktu orientasi di JPN/PPD atau dalam satu perjumpaan la
in
bersama Guru-Guru Baharu setelah penempatan di sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
13
13. PPD/PPW BERTANGGUNGJAWAB :
a. Memastikan pegawai/penyelia Latihan dan Kemajuan Staf PPD menjalankan
peranan sebagai penyelia dan penyelaras pelaksanaan PPGB di sekolah.
b. Menatarkan PPGB kepada pihak sekolah bagi memastikan sekolah-sekolah
melaksanakan PPGB.
c. Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru-Guru Baharu sewaktu program
Orientasi di PPD untuk setiap kohot penempatan Guru Baharu mulai tahun
2011.
d. Bekerjasama dengan BPG dan JPN dalam latihan pementoran dan pelaksanaan
PPGB serta membantu JPN menyelaras data PPGB.
e. Menyediakan khidmat kaunseling untuk Guru Baharu yang memerlukan
bantuan psikologi.
14. PENTADBIR SEKOLAH BERTANGGUNGJAWAB :
a. Mengeluarkan surat lantikan secara rasmi kepada guru berpengalaman d
i
sekolah sebagai Guru Mentor untuk membimbing seorang Guru Baharu
mengikut mata pelajaran yang diajar oleh Guru Baharu. Seorang Guru men
tor
akan membimbing seorang sahaja Guru Baharu. Pemilihan dan pelantikan
Guru Mentor perlu mengambil kira kesesuaian faktor opsyen mengajar yang
sama dengan Guru Baharu di sekolah, pengalaman, pengetahuan, kemahiran
dan personaliti guru tersebut.
b. Memastikan dalam jadual waktu guru yang dilantik sebagai Guru Mento
r
dimasukkan dua (2) waktu tambahan sebagai waktu untuk aktiviti
pementoran.
c. Memastikan garis panduan PPGB dalam buku modul PPGB dipatuhi dalam
melaksanakan PPGB di sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
14
d. Memastikan pelaksanaan program selaras dengan matlamat PPGB.
e. Memberi sokongan terhadap pembangunan profesionalisme Guru Baharu di

sekolah dengan mengadakan perbincangan serta refleksi dengan Guru Mentor


dan Guru Baharu dari semasa ke semasa.
f. Melaksanakan pemantauan berkala dan berterusan terhadap Guru Baharu
sepanjang pelaksanaan program PPGB terutamanya dalam aspek PdP.
g. Memastikan Guru Baharu yang memerlukan khidmat kaunseling dirujuk
kepada Guru Kaunseling di sekolah atau Pegawai Kaunseling di PPG/JPN.
h. Menjalankan penilaian pelaksanaan PPGB oleh Guru Baharu dengan membuat
penilaian terhadap folio yang dihasilkan dan melalui perbincangan bersam
a
Guru Mentor.
i. Membuat perakuan terhadap Guru Baharu untuk cadangan pengesahan dalam
perkhidmatan dalam tempoh masa yang telah ditetapkan (sekurangkurangnya setelah satu tahun PPGB dijalankan) dan setelah Guru Baharu
memenuhi syarat-syarat lain yang digariskan oleh pihak Suruhanjaya
Perkhidmatan Pelajaran (SPP).
15. GURU MENTOR BERTANGGUNGJAWAB :
a. Memberi bimbingan, tunjuk ajar dan sokongan kepada perkembangan
kompetensi Guru Baharu dalam bidang Pembelajaran dan Pengajaran (PdP),
Pengurusan Kokurikulum, Pengurusan Sekolah (termasuk pengurusan Hal
Ehwal Murid) dan Pembangunan Profesionalisme.
b. Memberi sokongan dan bantuan kepada Guru Baharu dari aspek kebajika
n,
emosi, jati diri dan motivasi diri.
c. Melaksanakan fasa pementoran secara formal dan tidak formal sekurang
kurangnya dua (2) waktu seminggu.
d. Membimbing Guru Baharu tentang asas menjalankan kajian tindakan
berasaskan sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
15
e. Melaksanakan pemantauan secara berkala dan berterusan terhadap PdP d
an
perkembangan profesionalisme Guru Baharu.
f. Melaksanakan pentaksiran dan penilaian sebanyak dua (2) kali dalam setahun
iaitu pada bulan keenam dan bulan kedua belas perkhidmatan Guru Baharu
menggunakan borang M 1.
16. GURU BAHARU BERTANGGUNGJAWAB :
a. Melaksanakan tugas sebagai guru dan mematuhi etika profesion keguruan.
b. Melaksanakan aktiviti/program pementoran dan peningkatan profesionalisme
bersama Guru Mentor seperti yang digariskan dalam PPGB yang meliputi
aspek Pembelajaran dan Pengajaran (PdP), Pengurusan Kokurikulum,
Pengurusan Sekolah (termasuk pengurusan Hal Ehwal Murid) dan
Pembangunan Profesionalisme.
c. Sentiasa peka terhadap persekitaran sekolah sebagai satu kawasan yan
g
selesa, selamat, bersih dan ceria yang dapat mewujudkan suasana PdP ya
ng
kondusif dan efektif.
d. Memberi kerjasama terhadap pentadbir, Guru Mentor dan rakan sekerja untuk

mencapai objektif pelaksanan PPGB.


e. Menyediakan laporan aktiviti/program pementoran dalam bentuk folio ya
ng
sentiasa dikemaskini. Folio yang dihasilkan (seperti dicadangkan dalam modul
PPGB) hendaklah sentiasa dikemaskini dan hendaklah dibincangkan bersama
Guru Mentor dari semasa ke semasa serta hendaklah diserahkan kepada
pentadbir sekolah pada awal tahun kedua perkhidmatan untuk tujuan
penilaian dan perakuan cadangan pengesahan dalam perkhidmatan.
f. Meningkatkan pengtahuan untuk pembangunan profesionalisme berterusan
secara formal dan informal.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
16
PENTAKSIRAN DAN PENILAIAN
17. Pentaksiran dan Penilaian PPGB hendaklah dilaksanakan oleh Bahagian,
JPN, PPD,
Pentadbir sekolah dan Guru Mentor untuk memastikan keberkesanan pelaksan
aan PPGB.
Sehubungan itu, tindakan berikut hendaklah dilaksanakan :
a. Pentaksiran pelaksanaan PPGB oleh Guru Baharu dilaksanakan secara be
rkala dan
berterusan oleh pihak pentadbir dan Guru Mentor sepanjang tempoh PPGB
dijalankan sekurang-kurangnya selama satu tahun.
b. Kaedah pentaksiran meliputi pelbagai sumber, evidens dan aktiviti pe
ngajaran dan
pembelajaran (PdP) seperti memantau proses pengajaran Guru Baharu dalam
bilik
darjah, meneliti rancangan pengajaran yang disediakan untuk tajuk-tajuk
tertentu,
meneliti hasil kerja murid, projek atau bahan bantu mengajar yang dihasilkan unt
uk
PdP.
c. Pentaksiran mengambilkira folio yang dihasilkan oleh Guru Baharu sebagai evi
dens
seperti laporan, refleksi jurnal serta penilaian, pandangan, maklum bala
s yang
diterima daripada murid, ibu bapa, Guru Mentor atau rakan sekerja.
d. Pada awal tahun kedua perkhidmatan Guru Baharu, pentadbir sekolah akan menil
ai
prestasi dan perkembangan kompetensi Guru Baharu dari segi sikap, tingk
ahlaku
dan aktiviti/program pembangunan profesionalisme yang dilaporkan. Jika
pentaksiran dan penilaian mendapati bahawa Guru Baharu telah mencapai
kompetensi yang ditetapkan dan syarat-syarat lain yang digariskan oleh
SPP telah
dipenuhi maka pihak pentadbir boleh membuat perakuan cadangan pengesahan
dalam perkhidmatan Guru Baharu kepada pihak SPP. Jika
pati
masih tidak mencapai kompetensi yang ditetapkan, pihak
menggunakan budi bicara boleh mencadangkan Guru Baharu
PPGB selama enam bulan hingga satu tahun lagi dengan

Guru Baharu dida


pentadbir dengan
untuk meneruskan
memberi penekanan

terhadap aspek Pembangunan Profesionalisme Berterusan (CPD) dan perekayasaan


sikap di bawah pemantauan Guru Mentor.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
17
e. Pihak BPG akan membuat penilaian keberkesanan PPGB sebelum dan sele
pas satu
tahun PPGB dilaksanakan bagi setiap kohot penempatan Guru Baharu.
f. Guru Baharu perlu menggunakan instrumen Standard Guru Malaysia (SGM)
dan
Standard Kualiti Pendidikan Malaysia (SKPM) pada hujung tahun pertama
perkhidmatan untuk mengukur dan mengenalpasti tahap kompetensi Guru Baha
ru
dari aspek nilai profesionalisme keguruan dan mengukur aspek pencapaian
akademik murid.
PELAPORAN
18. Setiap Guru Baharu hendaklah menyediakan pelaporan bagi setiap akti
viti
pementoran yang dilaksanakan di bawah bimbingan Guru Mentor. Pelaporan
yang
disediakan hendaklah mengambilkira perkara-perkara berikut :
a. Pelaporan PPGB oleh Guru Baharu dibuat dengan mengumpulkan laporan
aktiviti/program fasa orientasi, pementoran dan pembangunan profesionalism
e
sebagai bukti dalam bentuk folio.
b. Folio yang dihasilkan oleh Guru Baharu akan dijadikan sebagai dokum
en rujukan
oleh pihak pentadbir dalam mebuat pentaksiran dan penilaian bagi tujuan membuat
perakuan cadangan pengesahan dalam perkhidmatan kepada pihak SPP pada a
wal
tahun kedua perkhidmatan selain memastikan syarat-syarat lain yang digar
iskan
oleh SPP dipenuhi oleh Guru Baharu.
c. Guru Mentor pula perlu mencatatkan setiap aktiviti/program pementoran
dalam
buku catatan atau buku log pementoran sebagai rujukan kepada pihak pentadbir.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
18
PEMANTAUAN
19. Bagi memastikan PPGB dilaksanakan secara berkesan dan untuk mengenalpasti i
suisu yang dihadapi oleh pihak sekolah dalam menjalankan PPGB, pemantauan
hendaklah

dilaksanakan oleh pegawai BPG, pegawai latihan di JPN dan PPD, pihak
Pentadbir sekolah
dan Guru Mentor dengan mengambil kira perkara-perkara berikut :
a. Pemantauan pelaksanaan PPGB akan dilaksanakan secara berkala oleh BPG dengan
kerjasama pegawai latihan di JPN dan PPD.
b. Pemantauan akan dijalankan sekurang-kurangnya dua (2) kali dalam set
ahun iaitu
selepas tiga bulan penempatan Guru Baharu dan pada bulan kedua belas
penempatan Guru Baharu.
c. Pemantauan dijalankan untuk melihat pelaksanaan PPGB di sekolah-sekol
ah yang
menerima kemasukan Guru Baharu dan melihat pematuhan pihak pentadbir
terhadap pelaksanaan PPGB. Pemantauan juga adalah untuk mengenalpasti is
u-isu
yang dihadapi oleh Guru Baharu, Guru Mentor dan pihak Pentadbir sekola
h dalam
pelaksanaan PPGB.
d. Sewaktu pemantauan dijalankan, pegawai pemantau akan mengadakan
perbincangan bersama pihak Pentadbir, Guru Mentor dan Guru Baharu untuk
melihat status pelaksanaan PPGB. Selain itu, pegawai pemantau akan meli
hat folio
yang telah dihasilkan oleh Guru Baharu.
e. Pentadbir sekolah juga hendaklah melaksanakan pemantauan secara berka
la
terhadap pelaksanaan PPGB dan mengadakan perbincangan profesional bersama
Guru Baharu dan Guru Mentor dari semasa ke semasa.
f. Pentadbir sekolah juga hendaklah membuat penilaian terhadap Guru Bah
aru pada
awal tahun kedua perkhidmatan bagi memastikan sama ada Guru Baharu tel
ah
memenuhi kompetensi profesionalisme sebagai seorang guru dan seterusnya
layak
diperakukan bagi cadangan pengesahan dalam perkhidmatan kepada pihak SPP.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
19
KHIDMAT NASIHAT
20. Sebarang kemusykilan berkaitan dengan Surat Siaran ini dan Garis P
anduan
Mengenai Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) bolehlah dir
ujuk
kepada Bahagian Pendidikan Guru (BPG), Kementerian Pendidikan Malaysia.
Keterangan
lanjut mengenai kandungan dokumen ini boleh diperolehi daripada :
Sektor Peningkatan Keilmuan
Bahagian Pendidikan Guru
Sektor Pembangunan Profesionalisme Keguruan
Kementerian Pendidikan Malaysia

Aras 3, Blok E13, Kompleks E


Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan
62604 PUTRAJAYA
Tel. : 03-88841228/ 1277
Faks : 03-88841274
PENUTUP
21. Garis panduan ini mengandungi tatacara pelaksanaan Program Pembangunan Guru
Baharu (PPGB) dan hendaklah dijadikan sebagai dokumen rujukan dalam pel
aksanaannya
oleh setiap Guru Baharu yang melapor diri di sekolah-sekolah di bawah
KPM. Bagi
memastikan keberkesanan pelaksanaannya, Bahagian, JPN, PPD, Pentadbir sek
olah dan
Guru Mentor bertanggungjawab dalam melaksanakan pemantauan dan penilaian
secara
berkala terhadap pelaksanaan PPGB. Dokumen ini akan dikemaskini dari se
masa ke
semasa selaras dengan perkembangan dan transformasi dalam pendidikan.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
20
RUJUKAN
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajara
n Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012.
Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme Berte
rusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014. Bahagi
an
Pendidikan Guru: Putrajaya.)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
21

PENGENALAN KEPADA PELAKSANAAN


FASA PPGB

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
22
PPGB dilaksanakan dalam tiga (3) fasa secara serentak iaitu fasa orientasi, fasa
pementoran
dan fasa pembangunan profesionalisme. Panduan disediakan untuk rujukan G
uru Baharu
dan Guru Mentor bagi setiap fasa seperti berikut:
Fasa Orientasi
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, cadangan kaedah pelaksanaan
,
dokumentasi Guru Baharu, rekod Guru Mentor dan catatan.
2. Cadangan kandungan yang meliputi cadangan mingguan, fokus, kandungan
dan
keberhasilan.
Fasa Pementoran
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, dimensi kompetensi profesio
nal,
cadangan kaedah pelaksanaan, dokumentasi Guru Baharu, rekod Guru Mentor,
penilaian dan pentaksiran terhadap Guru Baharu dan cadangan tempoh masa.
2. Cadangan dan fokus kandungan yang meliputi aspek kompetensi profesio
nalisme
untuk dibangunkan iaitu dimensi pengetahuan, dimensi kemahiran dan dimen
si
nilai profesional.
Fasa Pembangunan Profesionalisme
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, kaedah dan mod pelaksanaan
,
dokumentasi Guru Baharu dan rekod Guru Mentor.
2. Cadangan pelaksanaan mengandungi cadangan bulan, fokus kandungan,
keberhasilan dan catatan.
Guru Mentor boleh mengubahsuai dan menggabungkan aspek atau fokus kandu
ngan
daripada mana-mana fasa yang difikirkan sesuai untuk memenuhi keperluan semasa G
uru
Baharu sepanjang tempoh pelaksanaan PPGB.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
23

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA ORIENTASI

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
24
Tempoh Fasa : 3 bulan pertama selepas Guru Baharu melaporkan diri di
sekolah (dilaksana seiring dengan Fasa Pementoran dan Fasa
Pembangunan Profesionalisme).
Objektif : Membantu Guru Baharu mengadaptasi persekitaran, komuniti
dan budaya sekolah bagi membolehkan mereka berperanan
dalam situasi sebenar.
Cadangan Kaedah
Pelaksanaan
: Sesi formal & tidak formal
1. Penerangan
2. Perbincangan
3. Pemerhatian & catatan
4. Pengumpulan maklumat
5. Bimbingan
6. Ceramah & bengkel
Dokumentasi Guru
Baharu
: Portfolio
Nota: Dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB
Rekod Guru Mentor : Log Coaching and Mentoring
Catatan : 1. Guru Mentor membimbing Guru Baharu
menyediakan portfolio (Rujuk Format
Penyediaan Portfolio, m.s. 28).
2. Guru Mentor memastikan Guru Baharu
menyiapkan perkara 1, 2, 4 dan 5 pada akhir 3
bulan pertama (Rujuk Senarai Semak Portfolio,
m.s. 29).

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
25
Cadangan
Minggu

Fokus Kandungan Keberhasilan


(Outcomes)
1 Profesionalisme
Keguruan
Merealisasi Fokus KPM
Strong Implementation, Rapid Execution
Menimba Ilmu, Menyempurnakan Akhlak
(sapaan, beri laluan, kebersihan)
Excellence: ultimate goal of an
organization
Kod Etika Keguruan
Standard Guru Malaysia
Standard Kualiti Pendidikan Malaysia (SKPM)
Menerap dan
mengamal nilainilai
profesionalisme
keguruan dalam
tugas harian.
2 Budaya,
organisasi dan
persekitaran
sekolah
Visi, Misi dan Aspirasi/Hala tuju sekolah
Latar belakang dan pencapaian murid
Organisasi sekolah
Taraf sekolah
Persekitaran sekolah
Guru dan budaya kerja sekolah
Maklumat lain yang berkaitan
Memahami dan
bersedia untuk
menyesuaikan
diri dengan
persekitaran dan
amalan kerja.
3 Pentadbiran dan
Pengurusan
Sekolah
Pentadbiran Sekolah
Pengurusan dan Tugas-tugas
Jawatankuasa Sekolah
Polisi dan peraturan sekolah
Kemudahan prasarana
Pengurusan prosedur dan kewangan
sekolah
Pengurusan Headcount Pengurusan dan
Tugas-tugas Jawatankuasa Sekolah
Pengurusan data dan maklumat murid
Pengurusan teknologi maklumat dan
komunikasi (TMK)
Aspek lain yang berkaitan
Organisasi PIBG
Mengetahui dan
memahami
tugas-tugas
pentadbiran dan
pengurusan
sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
26
Cadangan
Minggu
Fokus Kandungan Keberhasilan
(Outcomes)
Peranan Pejabat Pendidikan Daerah, Jabatan
Pendidikan Negeri dan Kementerian
Pendidikan Malaysia
4 Pekeliling
Perkhidmatan
Awam, Pekeliling
KPM, Dasar dan
Program KPM
serta haluan
kerjaya dalam
profesional
keguruan
Pekeliling Perkhidmatan Awam
Perintah-perintah Am Bab A hingga Bab
G
Pekeliling Perbendaharaan
Akta Pendidikan 1996 (Akta 550)
Falsafah Pendidikan Kebangsaan
Pekeliling Ikhtisas dan Surat Siaran KPM
Dasar-Dasar KPM;
Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia
(PPPM)
Pelan Pembangunan Profesionalisme
Berterusan (PPPB)
Penilaian Bersepadu Pegawai
Perkhidmatan Pendidikan (PBPPP)
Misi dan Visi KPM
MBMMBI
Mengetahui dan
mendalami
peranan dan
tanggungjawab
guru sebagai
penjawat awam
5 Pengurusan Hal
Ehwal Murid
Perkhidmatan bimbingan dan kaunseling
Pengurusan kebajikan murid
Pendaftaran dan pertukaran murid
Memahami dan
bersedia untuk
melaksana
tugas-tugas
pengurusan
sekolah. 6 7 Pengurusan
Kurikulum
Dokumen standard/kurikulum
Rancangan Pelajaran Harian dan Rancangan
Pelajaran Tahunan
Pengurusan Buku Rekod Mengajar

Pengurusan jadual waktu


Pengurusan pentaksiran berasaskan sekolah
dan peperiksaan
Buku teks
Aspek lain yang berkaitan

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
27
Cadangan
Minggu
Fokus Kandungan Keberhasilan
(Outcomes)
8 9 Pengurusan
Kokurikulum
Pengurusan dan pengendalian aktiviti
kokurikulum
Aspek lain yang berkaitan
10 Pengurusan
Sukan
Pematuhan kepada Dasar 1Murid 1Sukan
Aspek lain yang berkaitan
Memahami dan
bersedia untuk
melaksana
tugas-tugas
pengurusan
sekolah.
11 12 Pengurusan
Sahsiah Murid
Disiplin murid
Rekod salah laku murid
Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajara
n Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012.
Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme
Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014
. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
28
FORMAT PENYEDIAAN PORTFOLIO

1.
1.1
1.2
1.3
1.4

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB


Vitae Kurikulum
Falsafah Pendidikan Kebangsaan
Skop Kerja
Sasaran Kerja Tahunan

2. PROFIL SEKOLAH
2.1 Maklumat Asas Sekolah
2.2 Objektif Sekolah/ Unit
2.3 Logo, Visi, Misi dan Piagam Sekolah
2.4 Carta Organisasi
2.5 Lampiran :
i) Pelan Sekolah
ii) Takwim Sekolah
iii) Peraturan Sekolah
iv) Lagu Sekolah
v) Koleksi Dokumen Berkaitan
3.
3.1
3.2
3.3

PELAN PEMBANGUNAN PROFESIONAL


Matlamat Pengajaran/ Kepimpinan Masa Hadapan
Cadangan Aktiviti untuk Penambahbaikan
Penyertaan dalam Aktiviti PPB

4.
4.1
4.2
4.3

SUMBANGAN KEPADA ORGANISASI/ PROFESION


Senarai Tugas dan Jawatankuasa
Sumbangan kepada KPM/ JPN/ PPD
Penulisan/ Penerbitan

5. BAHAN BUKTI DALAM PdP/ KEPIMPINAN


5.1 Sukatan Mata Pelajaran/ Rancangan Mengajar dan Penilaian/ Perancangan
Strategik
5.2 Contoh Hasil Kerja
6. ANUGERAH/ PENCAPAIAN
6.1 Anugerah Perkhidmatan
6.2 Anugerah dalam PdP/ Kepimpinan/ Lain-lain
7.
7.1
7.2
7.3

PENILAIAN PdP/ KEPIMPINAN


Bahan bukti Keberkesanan Pengajaran/ Kepimpinan
Rakaman Video Pengajaran/ Kepimpinan
Maklum balas Murid/ Ketua Jabatan

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
29
SENARAI SEMAK PORTFOLIO
A. Diisi oleh Guru Baharu
[Sila tanda () bagi perkara yang telah lengkap]
1.
1.1
1.2
1.3

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB


Vitae Kurikulum
Falsafah Pendidikan Kebangsaan
Skop Kerja

1.4 Sasaran Kerja Tahunan


2. PROFIL SEKOLAH
2.1 Maklumat Asas Sekolah
2.2 Objektif Sekolah/ Unit
2.3 Logo, Visi, Misi dan Piagam Sekolah
2.4 Carta Organisasi
2.5 Lampiran :
i) Pelan Sekolah
ii) Takwim Sekolah
iii) Peraturan Sekolah
iv) Lagu Sekolah
v) Koleksi Dokumen Berkaitan
3.
3.1
3.2
3.3

PELAN PEMBANGUNAN PROFESIONAL


Matlamat Pengajaran/ Kepimpinan Masa Hadapan
Cadangan Aktiviti untuk Penambahbaikan
Penyertaan dalam Aktiviti PPB

4.
4.1
4.2
4.3

SUMBANGAN KEPADA ORGANISASI/ PROFESION


Senarai Tugas dan Jawatankuasa
Sumbangan kepada KPM/JPN/PPD
Penulisan/ Penerbitan

5. BAHAN BUKTI DALAM PdP/ KEPIMPINAN


5.1 Sukatan Mata Pelajaran/ Rancangan Mengajar dan
Penilaian/ Perancangan Strategik
5.2 Contoh Hasil Kerja
6. ANUGERAH/ PENCAPAIAN
6.1 Anugerah Perkhidmatan
6.2 Anugerah dalam PdP/ Kepimpinan/ Lain-lain
7.
7.1
7.2
7.3

PENILAIAN PdP/ KEPIMPINAN


Bahan bukti Keberkesanan Pengajaran/ Kepimpinan
Rakaman Video Pengajaran/ Kepimpinan
Maklum balas Murid/ Ketua Jabatan

Tandatangan Guru Baharu :


...
Tarikh :
...
.
Bulan
ke-3
Bulan
ke-12

................

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
30
B. Semakan oleh Guru Mentor
Bulan ke-3 Bulan ke-12
Perkara 1 hingga 7 telah disediakan.
Setiap perincian dalam perkara 3, 6 (jika
berkaitan) dan 7 telah dilengkapkan.

Setiap perician dalam perkara 1, 2, 4 dan


5 telah dilengkapkan.

Ulasan :

Ulasan :

________________________________________________________________________________
______________________
________________________________________________________________________________
__________________________
________________________________________________________________________________
______________________
________________________________________________________________________________
__________________________
________________________________________________________________________________
______________________
________________________________________________________________________________
__________________________
________________________________________________________________________________
______________________
________________________________________________________________________________
__________________________
Tandatangan
Tandatangan
............................................
...........................................
(Guru Mentor)
(Guru Mentor)
Tarikh :
Tarikh :
C. Pengesahan oleh Pengetua/Guru Besar
Ulasan :
________________________________________________________________________________
______________________________
________________________________________________________________________________
______________________________
________________________________________________________________________________
______________________________
Tandatangan

.................................................
(Pengetua/Guru Besar)
Tarikh :

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
31

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA PEMENTORAN

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
32
Tempoh Fasa :
*Satu tahun bermula dari hari pertama Guru Baharu
melaporkan diri di sekolah.
Tempoh boleh dilanjutkan sekiranya Guru Baharu tidak
menunjukkan peningkatan kemahiran dan kompetensi
yang ditetapkan (rujuk Dimensi Kompetensi Profesional di
bawah).
Objektif :
Memberi bimbingan, sokongan dan bantuan secara profesional
dan berstruktur kepada Guru Baharu sehingga Guru Baharu
mencapai tahap Kompetensi Profesionalisme seperti yang

dihasratkan (Kementerian Pendidikan Malaysia, 2014):


Memupuk sikap positif, dan mengamalkan nilai
profesional keguruan;
Meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya
cipta;
Meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan
kepekaan terhadap murid;
Menyepadukan teori dengan amali PdP;
Menguasai dan memantapkan strategi pengajaran; dan
Mengenal pasti dan menyelesaikan masalah PdP dan
seterusnya memperkembangkan potensi guru.
Dimensi Kompetensi
profesional
1. Pengetahuan
2. Kemahiran
3. Nilai Profesional
Cadangan Kaedah
Pelaksanaan
:
Sesi formal & tidak formal
1. Penerangan
2. Perbincangan
3. Pemerhatian & catatan
4. Pengumpulan maklumat
5. Bimbingan
6. Ceramah & bengkel
Dokumentasi Guru
Baharu
:
Portfolio
Nota: Dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
33
Rekod Guru Mentor :
Log Coaching and Mentoring (Rujuk Panduan Pementoran,
m.s. 60)
Penilaian &
Pentaksiran
Terhadap
Pembangunan Guru
Baharu:
:
1. Berasaskan Portfolio Guru Baharu
2. Penilaian Guru Mentor
Cadangan Tempoh
Masa
:

Sepanjang tahun
* Nota:
1. Fasa Pementoran merangkumi Fasa Orientasi.
2. Kandungan yang tercatat dalam Fasa Orientasi dikembangkan dengan leb
ih terperinci
melalui mod yang lebih praktikal:
a. Guru Baharu diberi peluang untuk mengambil bahagian secara aktif da
n hands-on
dalam pelbagai aktiviti pembelajaran dan pengajaran dalam dan luar bilik darjah.
b. Guru Baharu juga diberi pengalaman dalam pengurusan hal ehwal murid
dan
program sekolah yang juga meliputi aspek pentadbiran dan sebagainya.
c. Guru Baharu juga dipimpin melaksanakan kajian tindakan terhadap pros
es
pembelajaran dan pengajaran bagi tujuan memperbaiki amalan pembelajaran
dan
pengajaran.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
34
Cadangan dan Fokus Kandungan
Aspek Dimensi
Pengetahuan
Dimensi Kemahiran Dimensi Nilai
Profesional
Proses
Pengajaran dan
Pembelajaran
(menjurus
kepada mata
pelajaran/
bidang
pengkhususan)
Kandungan mata
pelajaran
Kurikulum (KSSR/
KBSM/ KSSM)
Pentaksiran
Berasaskan Sekolah
dan Penilaian
Ilmu Pendidikan,
pedagogi
Pelbagai pendekatan

PdP dan psikologi


(contoh:
pengurusan kelas
(classroom
management) dan
pengurusan murid)
Menterjemah kurikulum
Merancang Rancangan
Pelajaran Tahunan &
Rancangan Pelajaran Harian
Pelaksanaan Pembelajaran &
Pengajaran (mengaplikasi
teori kepada amalan)
Set induksi
Sumber pendidikan
Kemahiran komunikasi
Teknik penyoalan
Kemahiran Berfikir Aras
Tinggi (KBAT)
Tugasan murid
Ketuhanan
Bersyukur
Penyayang
Ikhlas
Bertimbang rasa
Berbudi bahasa
Empati
Integriti
Amanah
Berakauntabiliti
Adil
Efisien
Berilmu
Kreatif, kritis dan
inovatif
Ketepatan
Interpersonal dan
intrapersonal
Berdaya tahan
Berdaya usaha
Kecintaan terhadap
profesion
Imej keguruan
Kualiti keguruan
Patriotisme dan
tanggungjawab
sosial
Pengorbanan
untuk negara
Toleransi sosial

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
35
Cadangan dan Fokus Kandungan
Aspek Dimensi
Pengetahuan

Dimensi Kemahiran Dimensi Nilai


Profesional
Penilaian dan
Pentaksiran
Pencapaian
Murid
PBS
UPSR
PT3
SPM
Penilaian pembelajaran
murid
Refleksi pengajaran guru
Adil
Integriti
Pengurusan
Bilik Darjah
Kepentingan bilik
darjah yang kondusif
untuk pembelajaran
Susun atur kelas
abad ke-21
Pengurusan kelas
Menguruskan bilik darjah
kondusif
Efisien
Pengurusan
Disiplin Murid
Pekeliling ikhtisas
mengenai disiplin
pelajar yang sedang
berkuatkuasa
Mengenalpasti kesalahan
disiplin pelajar dan merujuk
kepada prosedur pengurusan
disiplin
Ketuhanan
Penyayang
Integriti
Pengurusan
Fail, Aktiviti
dan Program
Kokurikulum
(Aktiviti Kelab,
Persatuan dan
Badan
Beruniform)
Sistem Fail
Pekeliling/dasar
berkaitan
Mengurus fail secara
sistematik dan boleh diakses
dengan mudah
Merekodkan dan
menguruskan persijilan
Integriti
Efisien
Pengurusan
Fail, Aktiviti

dan Program
Sukan 1Murid
1Sukan
Pentaksiran Aktiviti
Jasmani, Sukan dan
Kokurikulum
Mengurus fail secara
sistematik dan boleh diakses
dengan mudah
Merekodkan dan
menguruskan persijilan
Perpaduan
Toleransi
Tolak ansur
Efisien
Pengurusan
Kebajikan
Murid
Sistem Fail
Pekeliling/dasar
berkaitan
Merekodkan dan
menguruskan kebajikan
Ketuhanan
Penyayang
Integriti
Pengurusan
Kaunselling
Fungsi Perkhidmatan
Kaunseling
fasilitasi
memotivasi murid
Penyayang
Efisien

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
36
Cadangan dan Fokus Kandungan
Aspek Dimensi
Pengetahuan
Dimensi Kemahiran Dimensi Nilai
Profesional
mengurus kebajikan murid
mengenalpasti dan
membantu
memperkembangkan potensi
murid
Pengurusan
Kewangan dan
Pentadbiran
Sekolah
Pekeliling
Perbendaharaan
yang sedang
berkuatkuasa
Outcome based

budgeting (OBB)
Asas Perakaunan
Pengurusan Kewangan
Integriti
Efisien
Akauntabiliti
Pengurusan
Programprogram
Sekolah
(Contoh:
Hari Graduasi
Sekolah,
Hari Anugerah
Cemerlang)
Pelan tindakan,
pengoperasian,
etiket dan protokol
Menyediakan kertas konsep
Efisien

Integriti

Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajara
n Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012.
Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme
Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014
. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
37

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA PEMBANGUNAN
PROFESIONALISME

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
38
Tempoh Fasa : Hari pertama Guru Baharu melapor diri di sekolah dan
berterusan sepanjang kerjaya sebagai guru.
Objektif : Membimbing dan membangunkan kompetensi
profesionalisme Guru Baharu dalam meningkatkan
pengetahuan, kemahiran dan nilai profesional yang berkaitan
bagi memenuhi keperluan pendidikan abad ke-21.
Cadangan Kaedah
Pelaksanaan
:
Dilaksanakan secara formal dan tidak formal:
1. Inisiatif kendiri (individu dan berasaskan sekolah)
2. Inisiatif Kementerian Pendidikan Malaysia
Cadangan aktiviti PPB:
Komuniti Pembelajaran Profesional (Professional Learning
Community - PLC)
Portal e-Guru
Wacana Ilmu
Penyelidikan
Penulisan dan Pengkaryaan
Lawatan Penanda Aras
Ulasan Buku
Inovasi
Coaching and Mentoring
Bengkel
Peningkatan Akademik
Kursus
Aktiviti PPB lain
Dokumentasi Guru
Baharu
:
Portfolio
Nota: dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB
Rekod Guru Mentor :
Log Coaching and Mentoring
Nota: dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
39

Cadangan Pelaksanaan
Cadangan
Bulan
Fokus Kandungan Keberhasilan
(Outcomes)
Catatan
1
Rujuk
Panduan
Orientasi
Dasar-dasar KPM
Pelan
Pembangunan
Pendidikan
Malaysia (PPPM)
Pelan
Pembangunan
Profesionalisme
Berterusan
(PPPB)
Penilaian
Bersepadu
Pegawai
Perkhidmatan
Pendidikan
(PBPPP)
Misi dan Visi KPM
Amalan dan
pelaksanaan
pembangunan
profesionalisme
berterusan
Strategi pelaksanaan
pembangunan
profesionalisme
berterusan
Mengetahui,
memahami dan
menghayati serta
dapat
menterjemahkan
dasar utama KPM
Dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi
Bahan-bahan
berkaitan boleh
dimasukkan
dalam Folio PPB
Pendedahan
kepada Sistemsistem
pengurusan KPM.
Contoh: SPL KPM,
HRMIS, SPS dan
lain-lain (sila
layari
www.moe.gov.my
untuk rujukan
lebih lanjut)

2
Rujuk
Panduan
Orientasi
Etika Keguruan dan
Penjawat Awam
Peranan dan
tanggungjawab guru
sebagai penjawat
awam
Adab Bina Ilmu,
Menyempurna
Akhlak
Akauntabiliti
sebagai pendidik
Boleh dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi
3
Rujuk
Panduan
Orientasi
Pengurusan
Kewangan Sekolah
Prosedur kewangan
sekolah pembelian,
petty cash dan
sebagainya
Integriti dalam
menguruskan
kewangan
Mengamalkan
pengurusan
kewangan
peribadi dan
sekolah yang
positif
Boleh dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi
4 - 5 Pedagogi Bilik
Darjah
Menghadapi murid
pelbagai keupayaan
dan kebolehan dalam
kelas yang sama
Mempelbagai
kaedah dan
pendekatan
pengajaran
Boleh dilaksanakan
semasa sesi LADAP,
PLC, pementoran

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
40

Cadangan Pelaksanaan
Cadangan
Bulan
Fokus Kandungan Keberhasilan
(Outcomes)
Catatan
KBAT
Menerapkan
kemahiran berfikir
aras tinggi dalam
PdP
Mahir
menggunakan
aplikasi KBAT
dalam PdP
Contoh aspek KBAT
program iTHINK
Dilakukan dalam
PdP guru
6 Penilaian dan
pentaksiran dalam
mata pelajaran
Pentaksiran
Berasaskan Sekolah
(PBS)
i) UPSR
ii) PT3
iii) SPM
iv) STPM/STAM
Rekod
perkembangan
pembelajaran murid
Memahami dan
melaksanakan
penilaian dan
pentaksiran
dengan penuh
integriti
7 Kajian Tindakan
kajian tindakan
Mengenal pasti
masalah dan fokus
kajian, mengumpul
data dan menulis
laporan kajian
tindakan
Perkongsian hasil
kajian tindakan
kepada pihak
sekolah
Menghasilkan
kajian tindakan
untuk
penambahbaikan
proses PdP
Rujuk Kajian
Tindakan (m.s. 70)
8 dan
seterusnya

Pendedahan kepada

Pendidikan abad ke21


Pembacaan dan
ulasan buku
berkaitan
perkembangan
terkini dalam
pendidikan
Pembelajaran
sepanjang hayat
Lawatan penanda
aras
Guru Baharu
dapat
mengaplikasikan
ciri-ciri
pembelajaran di
abad ke-21
Book review dikira
sebagai latihan
yang boleh
dimasukkan dalam
SPL KPM

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
41
Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajara
n Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012.
Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme
Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014
. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
42

SURAT, DOKUMEN DAN LAPORAN


PPGB

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
43
MAKLUMAT BERKAITAN PENYEDIAAN SURAT, DOKUMEN SERTA PENGISIAN
BORANG PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
(Perlu Dibaca Bersama Garis Panduan Pelaksanaan PPGB Di Sekolah-Sekolah Di Bawah
Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM), Surat Siaran KPM Bilangan 21 Tahun 2012)
I. Surat Lantikan Guru Mentor oleh Pentadbir Sekolah
Surat Lantikan Guru Mentor adalah surat arahan kepada Guru Mentor yang
dipilih
khas untuk membimbing Guru Baharu membangunkan kompetensi profesional
mereka. Pemilihan Guru Mentor adalah berdasarkan kesesuaian opsyen Guru Mentor
dan opsyen Guru Baharu, pengalaman mengajar, pengetahuan, kemahiran dan
personaliti Guru Mentor.
Tatacara
1. Surat lantikan ini dikeluarkan kepada Guru Mentor sekurang-kurangnya
satu
(1) minggu selepas Guru Baharu melaporkan diri di sekolah.
2. Maklumat seperti nama dan nombor kad pengenalan Guru Mentor dan na
ma
Guru Baharu serta tempoh pelaksanaan program dinyatakan.
3. Surat lantikan ini ditandatangani oleh Pengetua atau Guru Besar.
4. Satu (1) salinan surat disimpan dalam fail sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

44
CONTOH SURAT LANTIKAN GURU MENTOR OLEH PENTADBIR SEKOLAH
SEKOLAH MENENGAH KEBANGSAAN 1MALAYS
IA
JALAN PINANG SEBATANG
90000 MIRI No. Telefon : 085-4312030
SARAWAK No. Fax : 085-4313000
________________________________________________________________________________
__________________________________
Ruj. Kami : SMK1M/PP.3977
Tarikh :
NAMA
NO. KAD PENGENALAN
Tuan/Puan,
PELANTIKAN SEBAGAI GURU MENTOR BAGI PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
(PPGB)
Dengan segala hormatnya perkara di atas adalah dirujuk.
2. Sukacita dimaklumkan bahawa bagi memenuhi keperluan pelaksanaan Progr
am
Pembangunan Guru Baharu, maka dengan ini tuan/puan adalah dilantik seba
gai Guru Mentor
kepada Encik/Puan/Cik ____________________________________________ bermula p
ada __________________
sehingga __________________.
3. Pihak sekolah percaya komitmen tuan/puan dalam pelaksanaan program i
ni
berdasarkan pematuhan kepada Surat Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia
Bilangan 21
Tahun 2012 dapat membangunkan kompetensi profesional Guru Baharu seperti
yang
dihasratkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.
Sekian, terima kasih.
BERKHIDMAT UNTUK NEGARA
Saya yang menurut perintah,
............................................
(Pengetua / Guru besar)
LOGO
SEKOLAH

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
45

II. Akuan Terima Guru Mentor dan Guru Baharu


Akuan Terima Guru Baharu dan Guru Mentor adalah satu dokumen persetuju
an
antara Guru Mentor dan Guru Baharu sebagai ikatan baiah. Guru Mentor
merekodkan persetujuan dan komitmen untuk memberi bimbingan dan Guru Baharu
merekodkan persetujuan serta komitmen untuk menerima bimbingan dan
bekerjasama membangunkan kompetensi profesional mereka berdasarkan panduan
yang dikeluarkan dalam Surat Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia Bila
ngan 21
Tahun 2012.
Tatacara
1. Nama dan nombor kad pengenalan Guru Mentor dan Guru Baharu dicatat.
2. Akuan Terima ditandatangani bersama oleh Guru Mentor dan Guru Baharu.
3. Satu (1) salinan Akuan Terima disimpan oleh Guru Baharu dalam Portfolio d
an
satu (1) salinan disimpan oleh Guru Mentor.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
46
PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
AKUAN TERIMA GURU MENTOR DAN GURU BAHARU
Guru Mentor :

_______________________________________________________________

Guru Baharu :

_______________________________________________________________

Nama Sekolah :
_

______________________________________________________________

Saya, ______________________________________ (K/P) _____________________ yan


g dilantik sebagai Guru
Mentor bersetuju untuk menerima tanggungjawab dan memberi bimbingan prof
esional
sepanjang tempoh Program Pembangunan Guru Baharu dilaksanakan berdasarkan
Surat
Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21 Tahun 2012.
Saya, ______________________________________ (K/P) _____________________, Gu
ru Baharu bersedia

menerima bimbingan dan akan bekerjasama sepenuhnya dalam program ini un


tuk
pembangunan kompetensi profesional saya sebagai seorang guru berdasarkan
Surat Siaran
Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21 Tahun 2012.
Guru Baharu:

Guru Mentor:

..

(
)
(
)
Tarikh:
Tarikh:

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
47
III. Log Pementoran
Log Pementoran adalah rekod sesi pementoran antara Guru Mentor dan Guru Baharu.
Log ini juga merupakan bahan rujukan Pentadbir Sekolah untuk memantau
status,
mengenal pasti isu serta mencadangkan penambahbaikan pelaksanaan PPGB.
Tatacara
1. Log Pementoran diisi sebulan sekali (Perbincangan secara formal dan
tidak
formal antara Guru Mentor dan Guru Baharu perlu diadakan sekurangkurangnya dua (2) waktu seminggu).
2. Log ini diisi bersama oleh Guru Baharu dan Guru Mentor.
3. Perkara yang perlu diisi:
a. Aktiviti utama (Contohnya, berkaitan Dasar KPM, PdP, Pengurusan
Kokurikulum, Pengurusan HEM, dan sebagainya)
b. Isu atau perbincangan
c. Ulasan
4. Log ini ditandatangani bersama oleh Guru Mentor dan Guru Baharu.
5. Satu (1) salinan log disimpan oleh Guru Baharu dalam Portfolio dan
satu (1)
salinan disimpan oleh Guru Mentor.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
48
PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

LOG PEMENTORAN
Bulan/Tahun :_________/______

Bil. Pertemuan :________

AKTIVITI

ISU/PERBINCANGAN

ULASAN

*Sila sertakan lampiran jika ruang tidak mencukupi.


Disediakan oleh,
.
(Nama Guru Baharu)
Tarikh:

.
(Nama Guru Mentor)
Tarikh:

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
49
IV. Penilaian oleh Guru Mentor
Penilaian Pelaksanaan PPGB dilaksanakan oleh Guru Mentor untuk melihat
tahap
pembangunan kompetensi profesionalisme Guru Baharu.
Tatacara
1. Penilaian dilaksanakan dua (2) kali setahun oleh Guru Mentor pada
bulan
keenam (6) dan bulan ke-12.
(Dilaksanakan oleh Guru Mentor melalui perbincangan dengan guru lain da
n
Guru Baharu, pentaksiran berdasarkan evidens dan pemerhatian).
2. Penilaian dilaksana untuk setiap Guru Baharu menggunakan borang yang sama.

3.
a.
b.
c.

Dimensi kompetensi yang dinilai dan wajaran adalah seperti berikut:


Pengetahuan
- wajaran 30%
Kemahiran
- wajaran 30%
Nilai Profesional - wajaran 40%

4. Skor bagi setiap aspek kompetensi, jumlah skor, peratusan skor sert
a
keseluruhan skor dan peratusan diberi. Deskriptor pemberian skor bagi s
etiap
Aspek Kompetensi adalah seperti berikut:
SKOR TARAF DESKRIPTOR
9 10 Cemerlang
Mengetahui, memahami dan menghayati serta dapat
menterjemahkan semua aspek pengetahuan dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas.
Mengetahui, memahami dan menghayati semua nilai
profesional pada tahap yang baik.
7 8 Baik
Mengetahui, memahami dan menghayati semua aspek
pengetahuan dalam melaksanakan tugas.
Berkaitan Dasar KPM, PdP,
Pengurusan Kokurikulum,
Pengurusan HEM dan sebagainya.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
50
SKOR TARAF DESKRIPTOR
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi memerlukan
bimbingan.
Mengetahui, memahami dan menghayati semua nilai
profesional pada tahap sederhana.
5 6 Sederhana
Mengetahui dan memahami semua aspek pengetahuan
tetapi tidak menghayati aspek pengetahuan dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi masih
memerlukan bimbingan.
Mengetahui dan memahami semua nilai profesional pada
tahap sederhana.
3 4 Kurang
Memuaskan
Mengetahui semua aspek pengetahuan dalam
melaksanakan tugas tetapi tidak memahami dan tidak
menghayati aspek pengetahuan tersebut dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi sentiasa
memerlukan bimbingan.
Kurang mengetahui, kurang memahami dan kurang
mempamerkan nilai profesional.
1 2 Lemah
Tidak mengetahui, tidak memahami dan tidak menghayati
semua aspek pengetahuan dalam melaksanakan tugas.
Tidak menguasai, tidak mengamalkan dan tidak
menggabungjalinkan aspek kemahiran dalam

melaksanakan tugas.
Tidak mengetahui, tidak memahami dan tidak
mempamerkan nilai profesional.
5. Penilaian ditandatangani oleh Guru Mentor dan disahkan oleh Pengetua
/ Guru
Besar.
6. Sekiranya tempoh pelaksanaan PPGB dilanjutkan ke tahun kedua, penila
ian
semula terhadap Guru Baharu tersebut akan dilaksanakan selepas tempoh masa
pelanjutan PPGB berakhir.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
51
PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
PENILAIAN OLEH GURU MENTOR
Nama Guru Baharu :
Bil.
Dimensi
Kompetensi
Aspek
Skor Skor
Bulan
Ke-6
Skor
Bulan
Ke-12
1. Pengetahuan
(30%)
Kandungan mata pelajaran
10
Ilmu pendidikan, pedagogi dan psikologi
10
Kurikulum dan kokurikulum
10
Pentaksiran dan penilaian
10
Teknologi Maklumat dan Komunikasi (TMK) untuk
pendidikan
10
Dasar-dasar dan hala tuju kerajaan
10
Pekeliling dan peraturan pendidikan
10

JUMLAH SKOR
PERATUS SKOR (%) =

Skor diperolehi x 30 %
Jumlah Skor (70)

2. Kemahiran
(30%)
Menterjemahkan dasar/ pekeliling atau peraturan
dalam amalan PdP
10
Merancang dan menyampai pengajaran dan
pembelajaran mengikut mata pelajaran
10
Mentaksir dan menilai
10
Mengurus kelas dan murid
10
Menggunakan TMK untuk pengajaran dan pembelajaran
10
Kepimpinan pengajaran dan pembelajaran
10
Melaksanakan kajian tindakan
10
Hubungan sesama manusia
10
JUMLAH SKOR
PERATUS SKOR (%) =

Skor diperolehi x 30 %
Jumlah Skor (80)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
52
Bil.
Dimensi
Kompetensi
Aspek
Skor Skor
Bulan
Ke-6
Skor
Bulan
Ke-12
3. Nilai
Profesional

(40 %)
Keutuhan
10
Penyayang
10
Integriti
10
Efisien
10
Kecintaan terhadap profesion
10
Patriotisme dan tanggungjawab sosial
10
JUMLAH SKOR
PERATUS SKOR (%) =

Skor diperolehi x 40 %
Jumlah Skor (60)

JUMLAH KESELURUHAN PERATUS SKOR (%)

SKALA JUMLAH KESELURUHAN PERATUS SKOR DIPEROLEHI PADA BULAN KE-12 :


90% - 100% - Tahap Kompetensi yang Cemerlang
80% - 89.99% - Tahap Kompetensi yang Baik
60% - 79.99% - Tahap Kompetensi yang Sederhana
50% - 59.99% - Tahap Kompetensi yang Kurang Memuaskan
49.99% ke bawah - Tahap Kompetensi yang Lemah
Disediakan oleh,
.
(Nama Guru Mentor) Tarikh :
Disahkan oleh,
.
(Pengetua/Guru Besar)
Nama dan Cap Rasmi Sekolah Tarikh :

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
53
V. Laporan Status Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Laporan Status Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) ini a
dalah

rekod lawatan atau pemantauan yang dilaksanakan secara berkala oleh peg
awai
Bahagian KPM, JPN dan PPD. Laporan ini digunakan sebagai rujukan untuk
tindakan
susulan pihak sekolah (jika berkenaan) dan juga bagi penyediaan laporan PPGB ole
h
pihak BPG.
Tatacara
1. Laporan ini disediakan setiap kali lawatan/pemantauan. (Lawatan/
pemantauan dijalankan sekurang-kurangnya dua (2) kali iaitu selepas tiga
(3)
bulan pertama dan pada bulan ke-12 pelaksanaan PPGB).
2. Nama, alamat sekolah dan bilangan Guru Baharu dicatatkan.
3.
a.
b.
c.

Perkara yang dilaporkan adalah seperti berikut:


Amalan Terbaik
Isu Pelaksanaan
Cadangan Penambahbaikan

4. Nama, tandatangan dan cap rasmi pegawai lawatan/ pemantau serta Pengetua/
Guru Besar direkod secara bersama dalam laporan tersebut.
5. Satu (1) salinan laporan disimpan oleh pegawai lawatan/ pemantau da
n satu
(1) salinan disimpan oleh pihak sekolah.
- Merujuk kepada objektif program.
- Maklumat diperoleh melalui semakan
Portfolio dan perbincangan dengan Guru
Mentor, Guru Baharu, guru lain dan
Pengetua/ Guru Besar.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
54
LAPORAN STATUS PELAKSANAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
(Diisi oleh Pegawai BPG/JPN/PPD)
Nama dan Alamat Sekolah :
Bil. Guru Baharu :
Nama Pegawai :
1.
2.
3.
ULASAN
Amalan terbaik :

Isu pelaksanaan :

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
55
Cadangan penambahbaikan :

*Sila sertakan lampiran jika ruang tidak mencukupi

Tandatangan Pegawai
Tandatangan Pengetua/Guru Besar

(Nama dan Cap Rasmi Pegawai)
(Nama dan Cap Rasmi Sekolah)
Tarikh :
Tarikh :

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
56
VI. Sijil Penyertaan dan Sijil Penghargaan Program Pembangunan Guru Bah
aru
(PPGB)
Sijil Penyertaan PPGB adalah sijil yang mengesahkan bahawa Guru Baharu
telah
menyempurnakan PPGB bermula dari hari pertama melaporkan diri di sekola
h
sehingga bulan kedua belas (ke-12) dengan jayanya.
Sijil Penghargaan PPGB adalah sijil yang diberikan kepada Guru Mentor
untuk
memperaku dan menghargai sumbangan dan kerjasama Guru Mentor terhadap
pelaksanaan PPGB.
Tatacara
1. Sijil Penyertaan dan Sijil Penghargaan masing-masing dikeluarkan kepada Guru
Baharu dan Guru Mentor selepas tamat PPGB.
2. Maklumat seperti nama dan nombor kad pengenalan Guru Baharu dan Gu
ru
Mentor serta tempoh pelaksanaan program dinyatakan.
3. Sijil ini ditandatangani oleh Pengetua atau Guru Besar.
4. Satu (1) salinan surat disimpan dalam fail sekolah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

57
CONTOH SIJIL PENYERTAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
(NAMA DAN LOGO SEKOLAH)
SIJIL PENYERTAAN
Dengan sukacitanya mengesahkan bahawa
(NAMA GURU BAHARU)
(NO. KAD PENGENALAN)
telah mengikuti dengan jayanya
PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
bermula pada
(Tarikh Mula)
sehingga
(Tarikh Tamat)

Tandatangan
Nama Pengetua/Guru Besar
Cap Rasmi Sekolah

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
58
CONTOH SIJIL PENGHARGAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
(NAMA DAN LOGO SEKOLAH)
SIJIL PENGHARGAAN

Dengan sukacitanya mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih kepa


da

(NAMA GURU MENTOR)


GURU MENTOR
(NO. KAD PENGENALAN)
atas sumbangan dan komitmen dalam menjayakan
PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
bermula pada
(Tarikh Mula)
sehingga
(Tarikh Tamat)

Tandatangan
Nama Pengetua/Guru Besar
Cap Rasmi Sekolah

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
59

RUJUKAN

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
60
PANDUAN PEMENTORAN
Pengenalan
Pementoran melibatkan komunikasi dua hala dalam tempoh masa yang terten
tu antara
seseorang individu yang berpengalaman, berpengetahuan serta mempunyai kebijaksan
aan
yang tinggi dengan seseorang yang dianggap kurang berpengalaman, berpengetahuan
serta
kurang berkemahiran. Pementoran menyediakan peluang kepada Guru Baharu m

enimba
pengalaman atau pengetahuan melalui hubungan mesra serta berkomunikasi s
ecara
profesional ke arah perkembangan dan pembangunan diri mereka.
Setiap Guru Baharu mesti melibatkan diri secara aktif dalam program Pe
mentoran bagi
meningkatkan dan memantapkan penguasaan pengetahuan, kemahiran PdP dan n
ilai
keguruan serta pengurusan sekolah.
Rasional Keperluan Mentor
Hasil kajian yang dilakukan oleh Virginia Polytechnic Institute dan Sta
te University
bertajuk Teacher Mentoring: An Analysis of Roles, Activities and Condit
ions (dalam Salhah
Abdullah et al. 2007:22), dapat dirumuskan bahawa terdapat tujuh katego
ri aktiviti
pementoran dalam membantu Mentee, iaitu:
a. menggalakkan membuat refleksi;
b. mengarah dan menyokong pelan tindakan;
c. memberikan bantuan secara langsung dalam menghasilkan bahan-bahan PdP;
d. menyediakan maklumat yang mungkin berguna dalam menghasilkan
pengubahsuaian;
e. memberi idea yang membolehkan Mentee menyelesaikan masalah;
f. memberi dorongan dan sokongan emosi; dan
g. meredakan ketegangan semasa berhadapan dengan masalah.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
61
Definisi Mentor, Mentee, Pementoran
Mentor merupakan seorang guru yang dilantik untuk membimbing perkembangan kerjay
a
seorang Guru Baharu. Beliau adalah seorang yang lebih kanan atau berpe
ngalaman (lebih
lima tahun berkhidmat) dan boleh dijadikan sebagai role model dalam ka
langan rakan
sekerja.
Mentee bermaksud Guru Baharu yang dibantu oleh Mentor dalam proses Pem
entoran.
Beliau merupakan seorang yang memerlukan bantuan dalam pembangunan diri,
perkembangan dan pemantapan kerjaya serta penyesuaian dalam profesion keguruan.
Pementoran merupakan satu proses memberi bimbingan, sokongan dan bantuan
secara
profesional oleh Mentor bagi pembangunan diri Mentee terhadap tugas pro
fesionalnya.
Proses Pementoran melibatkan aktiviti perhubungan, pengkongsian pengalaman
,
pemindahan ilmu dan kemahiran serta pembinaan sahsiah keguruan dalam ja
ngka masa

yang ditetapkan.
Pemilihan Mentor
Mentor hendaklah terdiri daripada seorang guru yang berpengetahuan, berp
engalaman
dan berkemahiran (lebih dari lima tahun). Asas pemilihan Mentor adalah seperti
berikut:
a. guru yang berpengalaman dalam mata pelajaran yang diajar oleh Mentee;
b. boleh membangunkan potensi individu;
c. dihormati oleh rakan-rakan sekerja kerana memiliki kemahiran dan pengetahuan
yang tinggi dalam bidang pengkhususannya;
d. berinisiatif dan mengikuti perkembangan pendidikan dengan penuh
tanggungjawab;
e. mempunyai pemikiran reflektif;
f. memiliki kemahiran membimbing dan melatih;

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
62
g. boleh mengurus masa dengan baik;
h. memperlihatkan rasa kecintaan terhadap PdP;
i. komitmen yang tinggi terhadap peningkatkan kualiti masa depan
negara; dan
j. menerima tanggungjawab dengan hati yang terbuka.

pendidikan

Kaedah Pelaksanaan Pementoran


a. Pentadbir sekolah memberikan taklimat kepada Mentor dan Mentee tentang PPGB.
b. Mentor berbincang tentang pelaksanaan program pementoran.
c. Mentor membimbing Mentee bidang, tugas dan tanggungjawab sebagai guru.
d. Mentor membimbing Mentee bagi mendapatkan maklumat dan panduan yang
berkaitan dengan aktiviti atau program sekolah.
e. Mentor membimbing dan memberi nasihat kepada Mentee tentang semua aspek
berkaitan pendidikan.
Objektif Pementoran
Pada akhir proses pementoran Guru Baharu dapat:
a. memupuk sikap positif, meningkatkan daya ketahanan diri serta mengamalkan ni
lai
profesional keguruan;
b. meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya cipta;
c. meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan kepekaan terhadap murid;
d. menyesuaikan diri dengan budaya sekolah;
e. menyepadukan teori dengan amali PdP;
f. menguasai dan memantapkan strategi pengajaran;
g. mengenal pasti dan menyelesaikan masalah PdP dan seterusnya
memperkembangkan potensi diri guru; dan
h. membuat refleksi dan penilaian kendiri dalam semua aspek tugas guru.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015


63
Jenis dan Ciri Pementoran
Jenis Pementoran
Situasi
Tidak Formal
Formal
Ciri Pementoran
Ringkas
Segera
Spontan
Rawak
Kasual
Kreatif & Inovatif
Respon kepada
keperluan semasa
Mentor berinisiatif
secara intervensi
Mentee
bertanggungjawab
mengenal pasti dan
menggunakan
pembelajaran
Sukarela
Sangat peribadi
Sangat peka kepada
keperluan Mentee
Tidak berstruktur
Fleksibel
Mentor mendorong
Mentee dengan
perkongsian, bantuan dan
keprihatinan
Peranan sama rata
(pemberi-penerima)
Laluan membina
persahabatan dan rasa
hormat
Jangka masa panjang
contoh produktif
Sumber untuk membina
perhubungan persahabatan
Bersifat sistematik dan
berstruktur, tersusun dan
berterusan
Dilaksanakan berdasarkan
keperluan organisasi
Fokus kepada visi
organisasi atau matlamat
setiap bahagian/unit
Jenis Pementoran
Situasi
Tidak Formal
Formal
Ciri Pementoran
Membantu Mentee dalam
proses membuat
keputusan
Kebergantungan kepada

kecekapan, ilmu,
kemahiran dan
kebolehan Mentor
Mempunyai kaedah dalam
pemadanan Mentor
dengan Mentee
Penetapan jangka masa
dalam penetapan matlamat
Program di bawah
peruntukan organisasi
Jadual 3: Jenis Pementoran dan Ciri Pementoran

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
64
Proses Pementoran
Terdapat tiga perkara utama yang perlu diberi perhatian dalam proses pementoran
iaitu:
a. Memerhati (Observe)
Semasa proses Pementoran dijalankan, Mentor perlu memerhati tingkah laku
Mentee bagi memastikan terdapat perubahan dan penambahbaikan yang berlak
u.
Mentee juga perlu melakukan pemerhatian kepada Mentor dan perlu
mengemukakan soalan bagi mendapatkan seberapa banyak sumber maklumat
sepanjang proses Pementoran.
b. Melibatkan Diri (Participate)
Mentee perlu melaksanakan tugasan yang dirancang untuk memperoleh
pemahaman yang lebih mendalam. Dalam masa yang sama, Mentee dapat
mempelajari sesuatu secara praktikal. Bagi tujuan ini, perbincangan perl
u kerap
dilakukan secara bersama.
c. Melaksanakan (Conduct)
Mentee boleh diberi kepercayaan untuk melaksanakan program-program yang
dirancang sendirian bagi menilai tahap kompetensi yang telah dipelajari.
Dalam
proses pementoran, apabila Mentee boleh berdikari bermakna satu perubaha
n
positif telah berlaku kepada Mentee.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
65
CARTA ALIRAN KERJA

Menerima Guru Baharu (Fasa 1)


MULA
Orientasi Budaya Kerja
Pemerhatian / Penglibatan
Dapatan Penilaian (selepas 6 bulan)
Penamatan / Penilaian Akhir
Tindakan / Susulan
TAMAT

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
66
Kemahiran Pementoran
Kemahiran yang perlu diberi perhatian adalah seperti berikut:
a. Kemahiran Mendengar
Semasa bersama Mentee, Mentor perlu memberikan fokus dan mengenepikan
segala pemikiran yang tidak berkaitan dengan proses Pementoran.
Kesedi
aan
mendengar dengan baik bukan bermakna Mentor hanya menerima secara pasif
perkara yang disampaikan oleh Mentee tetapi Mentor juga perlulah member
i
maklum balas secara lisan atau bukan lisan.
b. Kemahiran Bertanya
Kemahiran bertanya penting digunakan dalam proses Pementoran kerana dapa
t
memberi peluang kepada Mentee menyatakan rasa hati, keinginan, harapan,
idea
serta pendapat kepada Mentor.
c. Kemahiran Memerhati
Dalam usaha memahami dan membantu Mentee, Mentor perlu menumpukan
sepenuh perhatian kepada Mentee terutamanya semasa pertemuan diadakan.
Melalui pemerhatian, Mentor perlu bijak mentafsir tingkah laku Mentee d
engan
tepat. Mereka perlu sedar dan peka pada bahasa bukan lisan, reaksi muka dan sua
ra
Mentee.
d. Memberi Maklum Balas
Mentee sememangnya memerlukan maklum balas daripada pihak lain sebagai
maklumat dan panduan kepada pembangunan diri mereka.
Mentor perlu memb
eri
maklum balas kepada Mentee yang meyakinkan. Maklum balas bukan sahaja
dapat
digambarkan melalui kata-kata tetapi juga melalui perlakuan dan tindakan. Maklum
balas positif yang diberikan oleh Mentor mempunyai pengaruh yang kuat
terhadap
motivasi Mentee untuk meneruskan proses pementoran.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
67
Ciri-ciri maklum balas:
tepat, berfokus dan mudah difahami;
bersifat segera dan mesra;
berterus-terang;
khusus kepada seseorang.
tidak bersifat menghukum; dan
tidak membuat penilaian secara stereotaip.
e. Kemahiran Menentukan Fokus/Matlamat Pementoran
Dalam proses pementoran, kemungkinan Mentee akan mengadu permasalahan yang
dihadapi. Mentor perlu meluaskan perspektif Mentee untuk melihat masalah bukan
sebagai sesuatu yang negatif sebaliknya sebagai satu peluang untuk memb
uat
perubahan atau penambahbaikan. Dalam proses melihat permasalahan Mentee,
Mentor juga perlu mahir menentukan fokus agar selari dengan matlamat
pementoran.
f. Kemahiran Berfikir
Kemahiran berfikir secara kreatif dan kritis merupakan prasyarat kemahir
an
membuat keputusan. Apabila Mentor mampu berfikir secara kritis dan krea
tif,
Mentor boleh memberi cadangan-cadangan yang membina kepada permasalahan
yang dikemukakan oleh Mentee. Secara tidak langsung Mentor akan dapat
mempermudah, mendorong dan membimbing Mentee mencari alternatif terbaik
bagi menyelesaikan masalah mereka.
g. Membuat Penilaian
Mentor perlu bijak membuat penilaian atas maklumat sama ada daripada M
entee
atau individu lain.
Kemahiran menilai membantu Mentor memberi respon dan membuat penilaian
yang berkesan.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
68
RUJUKAN
Debra Eckerman Pitton 2006, Mentoring Novice Teachers Fostering A Dialo
gue Process,
Corwin Press A Sage Publications Company California.
Duke, L., Karson, A., Wheeler, J. 2006. Do Teachers Mentoring and Ind
uction Program Have
Greater Benefits For Teachers Who Lack Preservice Training? Journal of
Public &
International Affairs-Princeton. 17, pg.61-82

Jabatan Perkhidmatan Awam Malaysia. 2008. Pementoran dalam Perkhidmatan


Awam
Panduan untuk Guru Baharu dan Mentee.

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
69

SURAT SIARAN
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA
BILANGAN 21 TAHUN 2012
PANDUAN PELAKSANAAN PROGRAM
PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
DI SEKOLAH-SEKOLAH DI BAWAH
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015
70

KAJIAN TINDAKAN