Anda di halaman 1dari 59

PENDIDIKAN

REPRODUKTIF
DAN
SOSIAL (PEERS)
DISEDIAKAN OLEH :
MOHD ADI AIZAD BIN ISMAIL
DIANDA WATI BINTI HASSAN
NOOR AKMAR BINTI ISMAIL @ SAID

PENGENALAN

KPM telah melaksanakan Pendidikan Kesihatan Reproduktif


dan Sosial sejak:
1989 di sekolah menengah
1994 di sekolah rendah
melalui mata pelajaran Pendidikan Kesihatan dan secara
merentas kurikulum mata pelajaran lain seperti Bahasa,
Sains, Biologi, Pendidikan Islam dan Pendidikan Moral.

Istilah Pendidikan Kesihatan Reproduktif dan Sosial


digunakan susulan daripada kelulusan Kabinet pada 20
Disember 2006 untuk menggantikan nama Pendidikan
Kesihatan Keluarga (1989-2002) dan Pendidikan Seksualiti
(2003-2005)

Mulai 2011, PEERS dilaksanakan melalui mata pelajaran


Pendidikan Kesihatan.

Pendidikan Kesihatan diajar secara berasingan sebagai satu


mata pelajaran dan tidak bercantum dengan mana-mana
mata pelajaran lain.

Pendidikan Kesihatan diberi peruntukan 1 waktu (30 minit)


setiap minggu bermula dengan tahun 1 pada tahun 2011.

TUJUAN??

HALA TUJU PENDIDIKAN KESIHATAN


REPRODUKTIF DAN SOSIAL

PEERS adalah satu proses sepanjang hayat untuk


memperoleh pengetahuan dan membentuk sikap, nilai serta
kepercayaan terhadap identiti, perhubungan dan keintiman
sesama insan.

PEERS mencakupi pengetahuan dari aspek biologikal,


sosiobudaya, psikologikal dan keharmonian ke arah amalan
tingkah laku yang sihat dalam kehidupan dan tidak hanya
berfokus kepada isu seksual.

PEERS merangkumi topik perbezaan aspek fizikal lelaki dan


perempuan, tanggungjawab menjaga kebersihan diri,
kemahiran berkata TIDAK kepada sentuhan tidak selamat,
kepentingan memelihara kehormatan diri serta pengurusan
perasaan.

Membantu murid memperoleh kemahiran membuat


keputusan yang bertanggungjawab pada masa kini
dan masa depan.

Menyediakan maklumat yang perlu diketahui oleh


murid supaya mengambil berat tentang Kesihatan
Seksual.

Memberi kesedaran dan membantu murid


membentuk pandangan positif tentang Kesihatan
Reproduktif dan Sosial.

OBJEKTIF PENDIDIKAN KESIHATAN


REPRODUKTIF DAN SOSIAL

FOKUS KURIKULUM DALAM PENDIDIKAN


KESIHATAN

ELEMEN DALAM PENDIDIKAN KESIHATAN


REPRODUKTIF DAN SOSIAL

KESIHATAN DIRI DAN REPRODUKTIF


Aspek perkembangan dan perubahan fizikal, fisiologikal,
psikologikal semasa akil baligh dan penjagaan kesihatan
reproduktif

PENYALAHGUNAAN BAHAN
Kesan buruk pengambilan bahan berbahaya iaitu rokok,
dadah, inhalan dan alkohol serta kemahiran berkata tidak.

KEMAHIRAN PENGURUSAN MENTAL DAN EMOSI


Kemahiran pengurusan konflik dan stress dalam diri,
keluarga, rakan sebaya dan masyarakat.

ELEMEN DALAM PENDIDIKAN KESIHATAN


REPRODUKTIF DAN SOSIAL

KEKELUARGAAN
Kepentingan institusi perkahwinan, kekeluargaan, peranan
dan tanggungjawab ahli dalam keluarga.

PERHUBUNGAN
Kepentingan
etiket perhubungan dan kemahiran
interpersonal yang positif dalam persaudaraan dan
persahabatan.

PENCEGAHAN PENYAKIT
Pengetahuan
dan kemahiran mengurus kesihatan
daripada penyakit berjangkit, tidak berjangkit, genetik,
keturunan dan mental.

ELEMEN DALAM PENDIDIKAN KESIHATAN


REPRODUKTIF DAN SOSIAL

KESELAMATAN
Langkah-langkah keselamatan diri di rumah, sekolah,
taman permainan dan tempat awam.
Akta perlindungan bagi kanak-kanak, gadis dan wanita.
Mengelak diri daripada ancaman orang yang tidak dikenali
dan orang yang perlu dihubungi jika berlaku gangguan,
ancaman serta kecemasan.

INHALAN

Kesihatan Diri &


Reproduktif

Perkembangan & perubahan fizikal,


fisiologikal
serta
psikologikal
semasa akil baligh.
Penjagaan kesihatan reproduktif.

Penyalahgunaan
Bahan

Kesan buruk pengambilan bahan


rokok, dadah, inhalan & alkohol.
Kemahiran katakan TIDAK.

Pengurusan
Mental & Emosi

Kemahiran pengurusan konflik dan


stress dalam diri, keluarga, rakan
sebaya & masyarakat.

Kekeluargaan

Kepentingan institusi perkahwinan


& kekeluargaan.
Peranan & tanggungjawab ahli
keluarga.

Kesihatan Diri &


Reproduktif

Perkembangan & perubahan fizikal,


fisiologikal
serta
psikologikal
semasa akil baligh.
Penjagaan kesihatan reproduktif.

Penyalahgunaan
Bahan

Kesan buruk pengambilan bahan


rokok, dadah, inhalan & alkohol.
Kemahiran katakan TIDAK.

Pengurusan
Mental & Emosi

Kemahiran pengurusan konflik dan


stress dalam diri, keluarga, rakan
sebaya & masyarakat.

Kekeluargaan

Kepentingan institusi perkahwinan


& kekeluargaan.
Peranan & tanggungjawab ahli
keluarga.

SISTEM REPRODUKTIF

Sistem Reproduktif merupakan sistem pembiakan


lelaki dan wanita.

Pembiakan membawa maksud satu mekanisme bagi


manusia untuk mengembangkan zuriat.

Melalui pembiakan, genetik diturunkan daripada satu


generasi kepada satu generasi dan dalam masa yang
sama
generasi
keturunan
dapat
memberi
kesinambungan seterusnya.

SISTEM PEMBIAKAN LELAKI

Zakar organ lelaki untuk hubungan kelamin dan perkumuhan.

Skrotum kantung yang mengandungi testis, melindungi testis


dan mengawal suhu yang penting untuk pengeluaran dan
kehidupan.

Testis tempat penghasilan dan penyimpanan sperma bermula


sejak akil baligh. Ia menghasilkan hormon testosron.

Vasikal seminal merembes cecair pekat putih dipanggil cecair


seminal yang membentuk sebahagian daripada semen.

Vasikal prostat - merembes cecair pekat putih dipanggil cecair


seminal yang membentuk sebahagian daripada semen. Semen
merupakan cecair putih yang keluar melalui zakar semasa
ejakulasi. Semen mengandungi sperma, rembesan kelenjar
prostat dan vasikal seminal.

Ereksi proses zakar menjadi tegang sebagai respons kepada


pemikiran, fantasi, suhu atau sentuhan atau stimulasi.

Ejakulasi pembebasan semen daripada zakar kesan


kegairahan seksual. Keadaan ini berlaku dalam situasi selain
persetubuhan. Hal ini mungkin berlaku pada tengah malam dan
dikenali sebagai ihtilam.

SISTEM PEMBIAKAN WANITA

Labia Majora dua set lipatan pada setiap belah faraj dan labia
minor yang memberi perlindungan kepada klitoris serta
pembukaan uretra dan faraj.

Klitoris struktur kecil yang terletak di titik pertemuan labia ; titik


stimulasi seksual perempuan.

Faraj berukuran 7.5cm hingga 10cm panjang ialah organ


perempuan bagi persetubuhan. Ia menerima zakar semasa
persetubuhan. Selain organ persetubuhan, ia merupakan saluran
bayi keluar semasa kelahiran dan saluran keluar haid. Mampu
mengembang
semasa
persetubuhan,
kelahiran
dan
merembeskan cecair semasa keghairahan seksual.

Pelvis memberi sokongan dan perlindungan kepada organ


reproduktif dalaman dan organ lain.

Himen lipatan membran mukos yang diregang merentas dan


menutup sebahagian faraj. Boleh koyak semasa aktiviti fizikal
atau semasa persetubuhan.

Serviks pembukaan ke dalam uterus, menonjol ke dalam


bahagian atas faraj.

Uterus - Uterus juga dikenali sebagai rahim iaitu sebuah organ


berotot yang berbentuk pear.
Ovum yang telah
dipersenyawakan tumbuh menjadi fetus dalam uterus.Biasanya
uterus berukuran 7.5cm panjang dan 5cm lebar. Semasa proses
kehamilan, uterus meregang dan kembang bersama fetus. Bagi
perempuan hamil, selaput uterus yang terbentuk dipanggil
endometrium. Bagi perempuan yang tidak hamil, selaput
endometrium gugur sekali setiap bulan jika ovum tidak
dipersenyawakan. Guguran ini dipanggil haid.

Tiub falopio - Tiub falopio adalah saluran bagi perjalanan ovum dari
ovari ke uterus. Terdapat sepasang tiub falopio di kiri dan kanan uterus.
Tiub falopio perempuan dewasa berukuran 10cm hingga 15cm. Keduadua tiub falopio menghubungi ovari dengan uterus

Ovari - menghasilkan sel ovum. Ovari juga menghasilkan beberapa


hormon seksual perempuan yang boleh mengawal kitaran haid dan
perkembangan ciri seksual sekunder perempuan.
Ketika seorang
perempuan dilahirkan, ovari mengandungi lebih kurang 400,000 ovum.
Namun demikian ia mungkin hanya menggunakan lebih kurang 400 sel
ovum sahaja sepanjang hayatnya. Ovari juga menghasilkan hormon
seksual perempuan yang dinamakan estrogen. Estrogen berfungsi
sebagai pengawal kitaran haid.

Ovum atau telur - Ovum (sebesar saiz noktah yang dibuat oleh pensil)
merupakan sel terbesar dalam tubuh badan manusia. Apabila ovum
dibebaskan daripada ovari, ia bergerak ke uterus melalui salah satu tiub
falopio. Perjalanan ini mengambil masa antara 3 hari hingga 5 hari.
Ovum mati jika ia tidak dipersenyawakan dalam tempoh 12 jam hingga
24 jam. Persenyawaan biasanya berlaku di bahagian atas 1/3 tiub
falopio. Jika persenyawaan tidak berlaku, ovum akan melarut dan
diserap oleh tubuh badan.

FUNGSI SISTEM REPRODUKTIF

Fungsi utama menghasilkan zuriat bagi manusia.

Organ pembiakan lelaki


Testis > menghasilkan sperma dan hormon seks
bagi lelaki.
Duktus dan kelenjar > membantu menyalurkan
sperma ke trek reproduktif wanita.

Organ pembiakan wanita


Ovari > menghasilkan telur dan hormon seks wanita.
Uterus > lokasi persenyawaan antara sperma dan
ovum dalam perkembangan janin semasa proses
kehamilan berlaku.

PERUBAHAN FIZIKAL DAN EMOSI SEMASA


AKIL BALIGH
Apa itu Akil Baligh ?
Satu peringkat dalam hidup seseorang yang
berubah dari seorang kanak-kanak ke seorang
dewasa. Perubahan ini termasuklah ciri-ciri seks
Primer dan Sekunder yang disebabkan bahan kimia
yang dipanggil hormon.

Bila dan apa tandanya?


Akil baligh akan dialami apabila seseorang itu
meningkat dewasa. Kebiasaannya di antara umur
10 hingga 16 tahun, di mana lelaki dan
perempuan mengalami banyak perubahan fizikal
dan emosi. Akil baligh merupakan tanda
keupayaan seseorang untuk mempunyai anak.
Ianya juga dikenali sebagai kematangan seksual.

TERUNA
Ciri primer - Perubahan pada zakar (penis) dan buah zakar (testis)
Ciri sekunder :
Suara menjadi garau, bulu ketiak dan bulu pada kemaluan serta misai dan
janggut mula tumbuh.
Bahu dan dada menjadi bidang, jerawat mula tumbuh.
Mengalami mimpi yang menghairahkan sehingga mengeluarkan air mani.
Pengalaman inilah menunjukkan anda telah akhil baligh.

GADIS
Ciri primer - Perubahan pada faraj (vagina) dan ovari
Ciri sekunder :
Perubahan pada payudara dan punggung membesar/melebar
menunjukkan ciri-ciri kewanitaan.
Bulu tumbuh di celah ketiak dan bahagian ari-ari.
Jerawat mula tumbuh.
Mula didatangi haid.
Suara mungkin berubah dari suara keanak-anakan kepada suara yang
lebih matang.

Monopous
: 45 55
tahun

Bermula :
umur 9
16 tahun

Julat
kitaran :
28 hari

HAID
Tempoh
haid
normal :
2 7 hari

Persediaan
fizikal ke
alam
keibuan
Kebersihan
- Kerap
tukar tuala
wanita

Kesihatan Diri &


Reproduktif

Perkembangan & perubahan fizikal,


fisiologikal
serta
psikologikal
semasa akil baligh.
Penjagaan kesihatan reproduktif.

Penyalahgunaan
Bahan

Kesan buruk pengambilan bahan


rokok, dadah, inhalan & alkohol.
Kemahiran katakan TIDAK.

Pengurusan
Mental & Emosi

Kemahiran pengurusan konflik dan


stress dalam diri, keluarga, rakan
sebaya & masyarakat.

Kekeluargaan

Kepentingan institusi perkahwinan


& kekeluargaan.
Peranan & tanggungjawab ahli
keluarga.

PENYALAHGUNAAN BAHAN UNTUK MENGUBAHSUAI ATAU


MENGAWAL EMOSI ATAU KEADAAN MINDA SECARA TIDAK SAH
DAN MEMBAHAYAKAN DIRI SENDIRI DAN ORANG LAIN.

DADAH

MINYAK
PETROL,
THINNER

ROKOK

CONTOH
BAHAN

GAM, CAT

ALKOHOL

DEFINISI BAHAN

Dadah
wujud
dalam
bentuk
pil,
dan
bahan
menta
h.
Jenisjenis
dadah
seperti
candu,
heroin
dan pil
khayal
.
Penyal
ahgun
aan
boleh
mengu
bah
cara
berfikir
,
perasa
an dan
perlak
uan
seseor
ang.

Dadah

Rokok

ndungi
pelbag
ai
bahan
toksik
seperti
nikotin
,
karbon
monok
sida
dan
tar.
Kesan
nya,
peroko
k
menda
pat
penya
kit
jantun
g,
barah
paruparu
dan
penya
kit
salura
n
pernaf
asan
yang
teruk.

dikena
li
sebag
ai
minum
an
keras.
Conto
hnya
bir,
wain
dan
samsu
. Ia
boleh
mema
bukka
n dan
menye
babka
n
pemin
um
tidak
berfikir
an
waras
dan
tidak
menga
wal
perlak
uan
merek
a.
Alkohol

ROKOK

Ia adalah silinder daripada kertas berukuran panjang


antara 70-120mm yang berisi daun-daun tembakau
yang telah dicacah.

Terdapat dua jenis rokok iaitu rokok bertapis dan tidak


bertapis

Mengandungi pelbagai bahan toksid seperti nikotin,


karbon monoksida dan tar.

Ia menyebabkan perokok mendapat penyakit jantung,


barah paru-paru dan penyakit saluran pernafasan
yang teruk.

KESAN TERHADAP DIRI , KELUARGA,


MASYARAKAT DAN NEGARA

Menjejaskan kesihatan Pelbagai penyakit seperti barah otak,


barah paru-paru dan sesak nafas.

Menjejas ekonomi keluarga Memerlukan perbelanjaan yang


besar akibat kenaikan harga.

Mencemarkan alam sekitar mencemarkan udara sekeliling

Menjejaskan ketrampilan diri menyebabkan gigi kuning,


nafas berbau

Meningkatkan kadar kematian


mengandungi pelbagai bahan kimia
yang mengancam kesihatan

Meningkatkan perbelanjaan negara


mengadakan kempen pencegahan.

DASAR DAN UNDANG-UNDANG DI MALAYSIA

AKTA MAKANAN 1983, TIADA SEORANG PUN


BOLEH MEROKOK:
1. Di mana-mana hospital atau klinik

2. Di mana-mana lif awam

3. Di mana-mana tempat berhawa dingin.

PERATURAN 13 MEMPERUNTUKKAN:
Mana-mana orang yang melanggar atau tidak mematuhi
mana-mana peruntukan ini adalah melakukan kesalahan:
Mana-mana orang yang melakukan suatu kesalahan oleh akta
boleh, apabila disabitkan kesalahan dibawah peraturan ini
baginya tiada penalti diperuntukan
a) DIKENAKAN DENDA TIDAK MELEBIHI LIMA RIBU
ATAU

b) PENJARA TIDAK MELEBIHI DUA TAHUN

DADAH
Wujud dalam
bentuk pil,
serbuk dan
bahan
mentah

Jenis-jenis dadah
seperti: HEROIN,
KOKAIN,
CANDU, GANJA
dan PIL KHAYAL

Tanda-tanda penagih
dadah: Berpeluh,
menggigil, keresahan,
sentiasa ponteng
kerja, penurunan
prestasi kerja dll

KESAN TERHADAP DIRI, KELUARGA,


MASYARAKAT DAN NEGARA
Menjejaskan
kesihatan

Ancaman
keselamatan
negara

Menjejaskan
ekonomi dan
pembangunan
negara

Menjejaskan
maruah dan
ekonomi

Menjejaskan
keamanan
masyarakat

Akta

berbahaya
1952
Akta
racun
1952

Akta dadah
berbahaya
(Perlucutan
harta) 1988

UNDANGUNDANG
DAN
AKTA

Akta
penagih
dadah
(Rawatan
dan
Pemulihan)
1983

Akta dadah
berbahaya
(Langkahlangkah
Pencegahan
Khas) 1985

Boleh
memabukkan

Memberi kesan
yang buruk

Minuman keras
atau arak

Bir, wain dan


samsu
ALKOHOL

Menjejaskan
kesihatan

Menjejaskan
maruah dan
ekonomi keluarga

Menjejaskan
ekonomi
dan
pembangun
an Negara

Kesan

Menjejaskan
ketenteraman
masyarakat

DASAR DAN UNDANG-UNDANG


DI MALAYSIA

18 Enakmen Jenayah Syariah (NegeriSelangor) 1995


Termaktub dalam Seksyen:

Denda tidak melebihi RM3,000 atau dipenjarakan selama tempoh melebihi


dua tahun atau kedua-duanya.

Menyimpan atau membeli apa-apa minuman memabukkan


adalah melakukan kesalahan dan apabila disabitkan boleh
didenda tidak melebihi RM5,000 atau dipenjarakan selama
tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya sekali.

PENGURUSAN STRESS

Stres ialah suatu reaksi yang tidak spesifik oleh tubuh badan
seseorang ke atas tekanan yang diterima.

Stres berlaku disebabkan oleh kesan tindak balas seseorang


terhadap stressor.

Stres terbahagi kepada dua iaitu:


Eustres Stres yang baik atau positif seperti Berjaya
mendapat anugerah pelajar terbaik peringkat negeri.
Distres Stres yang tidak baik atau negatif seperti gagal
dalam peperiksaan pertengahan tahun.

Walau bagaimanapun, penerimaan seseorang terhadap stres


adalah berbeza-beza. Perkara yang menimbulkan stres pada
seseorang dianggap perkara biasa oleh seseorang yang lain.
Oleh itu, setiap orang perlu bijak mengendalikan sesuatu
perkara agar tidak mendapat stres.

TANDA-TANDA STRESS

FAKTOR-FAKTOR PENYEBAB STRESS

STRATEGI MENANGANI STRESS

PENGURUSAN KONFLIK

Konflik ialah percanggahan pendapat dalam membuat


sesuatu keputusan.

Konflik boleh berlaku di dalam diri sendiri (interpersonal) atau


dengan orang lain (intrapersonal).

Contoh konflik diri sendiri ialah kesukaran memilih sesuatu


perkara apabila diberi dua pilihan berbeza ketika membuat
keputusan.

Contoh konflik dengan orang lain pula adalah apabila memiliki


pandangan atau pendapat yang berbeza dengan orang lain.

Konflik boleh berlaku pada semua peringkat umur.

FAKTOR PENYEBAB KONFLIK

STRATEGI MENANGANI KONFLIK

Berikut adalah langkah-langkah untuk menangani konflik:

DEFINISI KELUARGA

Keluarga ialah sekolompok manusia yang


mempunyai hubungan perkahwinan, hubungan
darah atau hubungan angkat , tinggal serumah,
berinteraksi serta berhubungan antara satu sama
lain berdasarkan peranan sosial masing-masing
sebagai suami dan isteri, ibu dan bapa, anak lelaki
dan anak perempuan , abang, kakak dan adik dan
mewujudkan serta mengekalkan budaya yang
sama

SEJARAH KELUARGA

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB


KELUARGA
TERBAHAGI KEPADA KATEGORI IAITU:

PERANAN SUAMI DAN ISTERI

PERANAN IBU DAN BAPA

PERANAN ANAK-ANAK MENYAYANGI DAN MENGHORMATI KEDUA-DUA


IBUBAPA.
- MENGHINDARKAN DARIPADA MENGELUARKAN
KATA-KATA KESAT.
- SENTIASA MENGAMALKAN SIKAP MERENDAHKAN
DIRI DAN BERSOPAN SANTUN.
- MEMAINKAN PERANAN SEBAGAI IBU BAPA
- MENJAGA NAMA BAIK IBUBAPA.

SEKIAN TERIMA KASIH