Anda di halaman 1dari 17

A.

Bimbingan dan Kaunseling


1.0 Matlamat, konsep, keperluan dan kepentingan perkhidmatan bimbingan dan
kaunseling di sekolah rendah

1.1.1 konsep asas bimbingan dan kaunseling

Konsep Bimbingan

Crow & Crow (1983),


bantuan atau
pertolongan yang
diberi kepada murid
dengan cara yang
betul

kaunseling

Shertzer & Stone


(1968), membolehkan
inidividu untuk
memahami diri sendiri
dan situasi melalui
interaksi

bimbingan &
kaunseling

Grafik 1 : pandangan tokoh tentang bimbingan dan kaunseling


a) Konsep Bimbingan
Bimbingan atau guidance dalam bahasa Ingeris, membawa maksud iaitu panduan atau
nasihat kepada seseorang. Murid yang memerlukan bimbingan merujuk kepada murid
1

yang mempunyai masalah peribadi dari segi Intelek, Rohani, social ataupun Emosi.
Masalah yang dialami oleh para murid diperingkat sekolah boleh dikategorikan kepada
dua iaitu masalah akademik dan masalah social-emosi.

Konsep Kaunseling
Menurut Arbuckle (1965), kaunseling menolong klien untuk memahami kelemahan
dan

kelebihan,

potensi

dan

keupayaannya.

Bukanya

tolong

mereka

untuk

menyesuaikan diri dengan alam social


Patterson dan Eisenberg (1983) kaunseling sebagai satu proses pertemuan
secara bermuka di antara seorang kaunselor dengan kliennya yang membawa
perubahan klien pada akhirnya. Mengikut Kmus Dewan bahasa (1998), kaunseling
merupakan proses teratur yang melibatkan perbincangan rapi tentang masalah yang
dihadapi oleh seseorang dan usaha mengatasi dan menyelesaikannya menerusi
bimbingan dan nasihat.
b) Bimbingan dan Kauseling
Kauseling merupakan sebahagian daripada perkhidmatan bimbingan. Di peringkat
institusi pendidikan merupakan pertemuan bersemuka dengan pengajar yang
berperanan sebagai kaunselor yang menghadapi masalah akademik atau peribadi.
Manakala

bimbingan

merngkumi

segala

aspek

seperti

orientasi,

inventori,

penempatan, kunseling, tunjuk ajar dan nasihat serta tindakan susulan


1.1.2 Matlamat perkhidmatan bimbingan dan kaunseling
Matlamat utamanya adalah, memberi bimbingan penyelesaian supaya murid dapat
menggunakan nasihat dan hasil saranan perbincangan dengan kaunselornya untuk

menyelesaikan masalah peribadi, pembelajaran atau kerjaya yang dihadapinya melalui


usaha diri sendiri.
semasa bimbingan dan kaunseling dijalankan, guru atau kaunselor hanya perlu
mendengar dan memahami masalah yang dihadapi oleh pelajar dan membimbingnya
memikir masalah dari pelbagai sudut, demi membolehkannya memahami pelbagai cara
yang boleh dipilih untuk menyelesaikan masalah peribadi, pembelajaran atau kerjaya
yang dihadapinya.
Memudahkan perubahan individu. Mengubahkan sikap negatif yang dimiliki pada
diri sendiri. Memberi semangat kepada klien agar mereka tidak berputus asa.
Meningkatkan keupayaan klien untuk memulakan dan meneruskan perhubungan.
Klienberasa segan untuk berkongsi masalah peribadi. Sebagai kaunselor memastikan
klien tidak berasa segan atau takut untuk berkongsi masalah peribadi. Membantu
keberkesanan klien mengurus diri. Menggalak proses membuat keputusan. Kaunselor
mesti

memberi

masa

kepada

klien

untukmembuat

keputusan

secara

persendirian. Membantu perkembangan dan pencapaian potensi klien


1.1.3 Kepentingan dan keperluan perkhidmatan bimbingan dan kaunseling.
melalui bimbingan dan kaunseling kaunselor akan memberikan khidmat pencegahan
iaitu menghindarkan pelajar terlibat dalam perbuatan salah laku seperti tingkah laku
tidak ber disiplin, merokok, vandalisme dan tingkah laku sosial yang lain. Tujuan ini
adalah menolong individu memahami tentang dunia jenayah dan memberi pandaun
atau nasihat kepada mereka supaya mereka dapat menjauhkan diri daripada kegiatan
sosial yang tidak baik
melalui bimbingan dan kaunseling ia akan membantu pelajar melihat siapa
sebenar dirinya, apa yang dimilikinya dan menolong individu-individu memahami diri
agar menyedari kekuatan-kekuatan dan kelemahan-kelemahan diri. Melalui cara ini,
individu dapat mengembangkan kebolehannya ke satu tahap yang maksimum serta
memperoleh kesejahteraan hidup. Jadi, kaunselor dan guru bimbingan menggunakan
data pshikologi dan sosiologi untuk memahami setiap pelajar untuk meningkatkan
keyakinan diri
3

2.0 Perkhidmatan bimbingan dan kaunseling yang dirancangkan oleh guru


bimbingan dan kaunseling
Menurut Unit Bahgian Sekolah-sekolah, Kementerian pelajaran Malaysia (KPM),
program bimbingan yang dicadangkan hendaklah :

Bersifat menyeluruh, iaitu khidmat bimbingan adalah untuk semua berkelompak

di sekolah
Menekankan perkembangan, pembaikan dan pemulihan
Terbuka serta menggalakan dan penglibatan murid-murid secara aktif
Bersepadu serta menerapkan unsure-unsur bimbingan melalui kurikulum dan

kokurikulum
Bersifat pelbagai mobility, iaitu meliputi pelbagai aspek perkembangan individu
seperti kognatif, psikomotor, afektif, jasmani, moral atau agama, kejantinaan,

vokasional atau kerjaya.


Berbentuk mengajar sama ada melalui bimbingan individu atau kelompok.

2.0.1 Objektif perkhidmatan bimbingan dan kaunseling :

Guru B&K menghayati bahawa memenangi jiwa murid merupakan teras


perkhidmatan B&K di sekolah.

Sebagai perkhidmatan yang mesra , selesa dan kondusif kepada murid untuk
menyuarakan isi hati dan permasalahan mereka , seterusnya dapat membuat
keputusa yang wajar dan betul.

Agar Guru B&K boleh mendahului (win over) jangkaan tindakan-tindakan yang
diluar norma sosial dalam kalanga murid-muridnya.
4

Agar murid boleh meneroka peluang dan ruang kerjaya yang sesuai dengan
personaliti mereka.

2.0.2 Focus perkhidmatan bimbingan dan kaunseling


Perkhidmatan bimbingan dan kaunseling dilaksanakan secara sepenuh masa dan
berfokus kepada program dan aktiviti seperti berikut

fokus 1
pembagunan &
pengembangan
sahsiah diri
Fokus ini adalah
untuk memupuk
pengembangan
personaliti sendiri
(character) murid
daripada aspek
berikut;
Sikap Penyayang
(kepedulian)
Budi bahasa
Konsep sendiri
Kepemimpinan
Komunikasi
Kekemasan diri
Ketepata masa

fokus 2 :
peningkatan
displin diri murid

fokus 3 :
pendidikan
kerjaya murid

Fokus ini adalah


memupuk disiplin
diri murid
termasuk
intervensi yang
perlu dilakukan
bagi mencegah
mereka terlibat
dengan gejalagejala disiplin dan
anti sosial yang
lain.

Fokus ini adalah


berkaitan
pendedahan dan
bimbingan kepad
murid mengenai
maklumat
berkaitan
pendidikan dan
hala tuju kerjaya.
Melaksanakan
program
Pendidikan
Kerjaya secara
terancang untuk
mengenal hala
tuju murid
Menyediakan
Profil Kerjaya
setiap murid
bermula dari
sekolah rendah
sehingga ke
sekolah
menengah
Menyediakan
rekod murid
selepas tamat
persekolahan

psikologi dan
kesejahteraan
mental murid
Fokus ini adalah
membimbing
murid supaya
mampu
mengekalkan dan
mengurus
kesejahteraan diri
dan mental.;
Membimbing
murid dalam
proses sosialisasi
dan interaksi.
Membimbing
murid dalam
aspek pengurusan
emosi.
Membantu murid
mengembangkan
pemikiran yang
positif.

3.0 Peranan Guru Bimbingan dan kaunseling

Pengurusan profil murid


Pelaksanaan pendidikan pencegahan
Konsultasi keibubapaan
Perkembangan Kemahiran Pembimbing Sebaya (PRS)
Pembagunan sahsiah diri murid
Penyampaian (outreact) Perkhidmatan
Perkhidmatan kaunseling individu
dan kaunseling kelompok

3.0.1 Pengurusan profil murid


Menyediakan pengkalan profile murid untuk menganalisis isu berkaitan tentang murid.
membantu dan mencegah sesuatu isu secara berkesan. Guru bimbingan dan
kaunseling Perlu menyediakan profile yang berasingan mengikut isu yang diberi
tumpuan. Seperti murid bermasalah displin, masalah poteng sekolah, kerjaya setiap
murid, kesejahteraan Mental/Emosi.
3.0.2 pelaksanaan pendidikan pencegahan
Membimbing murid agar berupaya mengelakkan diri daripada terpengarauh dengan
kegiatan-kegiatan yang memudaratkan diri dari segi kegiatan seks bebas, bahaya HIV,
dadah, rokok.
3.0.3 konsultasi keibubapaan
kemahiran

keibubapaan

akan

diterapkan

bermula

dari

alam

persekolahan,

melaksanakan aktiviti engagement bersama ibu bapa murid.


3.0.4 pengembangan kemahiran pembimbing Rakan Sebaya
Guru bimbingan dan kaunseling perlu melaksanakan latihan kemahiran kepada murid
yang menjadi PRS. Melatih membantu rakan sebaya berkonsepkan bantu diri untuk
Orang Lain.
3.0.5 penyampaian (Outreach) yang berkesan
Guru bimbingan dan kaunseling hendaklah membuat sebaran secara berkesan
berkaiatan perkhidmatan, program dan aktiviti yang ditawarkan kepada murid.
6

3.0.6 pembagunan sahsiah diri murid


Memupuk pengembangan personaliti kendiiri. Seperti penyayang, budi bahasa, konsep
kendiri, kepimpinan, komunikasi dan lain-lain lagi.
3.0.7 perkhidmatan Kaunseling individu dan kaunseling kelompok
Perkhidmatan Kaunseling Individu dan Kaunseling Kelompok adalah menjadi Sasaran
Kerja Utama guru Bimbing dan kaunseling murid boleh mendapatkan perkhidmatan
kaunseling secara individu atau kelompok pada bila-bila masa waktu persekolahan
termasuk semasa waktu pengajaran dan pembelajaran (P & P).
3.0 Langkah-langkah yang perlu dijalankan untuk memulakan perkhidmatan
Perkhidmatan bimbingan yang harus disediakan di sekolah hendaklah mengandungi
sepuluh aspek tersebut

Perkhidmatan inventori individu dan rekod


Perkhidmatan memberi maklumat
Pekhidmatan bimbingan kelompak
Perkhidmatan kaunseling
Perkhidmatan penempatan
Perkhidmatan pencegahan penyalahgunaan dadah
Perkhidmatan perundingan dan rujukan
Perkhidmatan penyelarasan sumber
Perkhidmatan perbincangan dengan ibu bapa
Perkhidmatan penilaian

3.0.1 Prinsip Prinsip bimbingan


Prinsip-prinsip

perlu

disediakan

bagi

menjamin

kelicinan

serta

keberkesanan

perkhidmatan bimbi

Bimbingan menolong murid menjadi anggota masyarakat yang berguna serta

memenuhi kehendak aspirasi masyarakat.


Bimbingan membantu seseorang murid secara keseluruhan tanpa mengambil kira
kelemahan dan kekuatan murid.

Bimbingan satu proses seumur hidup, dari peringkat sekolah hingga ke peringkat

universiti.
Bimbingan bertujuan untuk mencegah
Rahsia dan maklumat murid hendaklah dipelihara.
Bimbingan memerlukan butir-butir peribadi yang menyeluruh serta lengkap.
Pembimbing perlu bersifat terbuka
Setiap guru adalah guru bimbingan. Tugas guru adalah memahami masalah

murid.
Bimbingan menolong murid menetapkan matlamat hidup.
Tempoh masa hendaklah mencukupi untuk membenarkan murid meluahkan

masalah.
Seorang pembimbing

tertentu
Perhubungan yang baik dengan guru laian, ibu bapa dan jiran
Sebuah bilik bimbingan yang selesa
Murid atau klien tidak boleh dipaksa berkongsi sesuatu maklumat
Bimbingan dijalankan dengan kepercayaan.
Bimbingan meniktiberatkan masa sekarang dan masa depan
Bimbingan bagi setiap murid berbeza mengikut kebolehan dan kelemahan murid.

hendaklah

dilengkapi

dengan

kemahiran-kemahiran

Bilik bimbingan dan kaunseling


3.0.2 Pembentukan Jadual Kerja
Satu jadual mengaitkan segala aktiviti yang akan dijalankan mengikut tujuan atau
kandungan. Proses menyediakan jadual ini amat mudah dan dapat membantu untuk
meringankan kerja guru bimbingan. Mengetahui dengan jelas tentang masa,tarikh dan
pihak yang terlibat dengan aktiviti tertentu. Ini merupakan satu usaha untuk
membolehkan perkhidmatan bimbingan dengan baik.
8

3.0.3 Pelaksanaan Aktiviti


Kaedah pelaksanaan ini dibahagi kepada dua iaitu bersemuka dan tidak semuka.
Bersemuka boleh dijalankan secara inidividu atau berkelompok. Kaedah ini melibatkan
hubungan antara seorang dengan orang lain. Kaedah ini sangat berkesan kerana
maklum balsanya diterima daripada kumpulan. Kaedah tidak bersemuka terhad dan
mudah dijalankan
3.0.4 Penilaian
Mendapat maklumat penting berkaitang dengan program yang dijalankan. Dapat
melihat kesesuaian program dengan murid yang terlibat. Membaiki program yang
dirancang untuk mencapai objektifnya lebih tepat.menilai kemahiran seorang guru
bimbingan dan kaunseling
Kesimpulanya, dalam membentuk perkhidmatan bimbingan di sekolah, guru bimbingan
harusi menjalani satu proses perancangan yang teliti. Ini termasuk proses pengumpulan
maklumat, menganalisis maklumat, menentukan keperluan murid, menyatakan objektif,
aktiviti berdasarkan objektif tersebut akhirnya penilaian

ibrahim, M. A. (2002). perkhidmatanpelaksanaan bimbingan kaunseling.


Kuala Lumpur: CerdikPublication sdn.bhd.
9

Jusoh, R. M. (2000). kerjaya sebagai kaunselor. Kuala Lumpur: PTS


Professional.Copyright.
Lee Keok Chong, Suppiah Nachiappan. (2012). Bimbingan dan Kaunseling
kanak-kanak . selangor: Oxfard Fajar sdn.bhd.
mengurus khidmat bimbingan dan kaunseling sekolah. (2001). kuala lumpur:
PTS Professional Copyright.
sang, m. s. (2013). Bimbingan dan kaunseling kanak-kanak. puchong,
selangor: penerbitan-multimedia.
http://norehanyusof.blogspot.my/2011/11/rasional-perkhidmatanhttps://www.academia.edu/5588121/TUGASAN_GURU_BIMBINGAN_DAN_KAUNSELINGbi
mbingan-dan.html

10

LAMPIRAN

B. SELF-DIRECT SEARCH (SDS)

11

1.0 Pengenalan
Self-Direct search merupakan sejenis laporan yang diguanakan oleh professional yang
sedang bekerja dengan pengguna yang telah menamatkan pengajian. Kajian ini
memberi pelbagai pilihan kerjaya bagi inidividu yang menuju kehidupan mereka ke
peringkat berikut. Laporan initermasuk dengabn laporan ringkasan professional dan
diakhiri dengan cadangan dan perancangan pendidikan kerjaya beliau
Ujian dilaksanakan dalam bilik yang kondusif Masa untuk menyelesaikan ujian ini ialah
antara 20 ke 25 minit Jawab berdasarkan kepada minat anda semata-mata dan bukan
kepada sama ada pekerjaan itu baik mengikut pandangan orang lain.
1.0.2 Panduan Mengira Skor VPI
Sila rujuk borang jawapan yang telah selesai dijawab.Alat ukuran VPI mempunyai 10
baris dan 16 lajur.Fokuskan kepada enam baris pertama (skala primer) dan lupakan
lajur satu dan lajur 16.Mulai baris 1, kira jawapan Ya. Markah maksium yang boleh
diperoleh ialah 14.Teruskan pengiraan dengan cara yang sama untuk baris 2 hingga
6.Baris 1 (R), baris 2 (I), baris 3 (A), baris 4 (S), baris 5 (E), dan baris 6 (C). Item lain
ialah untuk skala sekunder iaitu SC, MF, ST, INF dan AC. Dapatkan kod tiga-mata
Holland berpandukan skor yang paling tinggi, kedua tinggi dan ketiga tinggi.
1.0.3 Andaian Asas Teori Holland
Terdapat 6 jenis personaliti iaitu Realistik, Investigatif, Artistik, Sosial, Enterprising dan
Conventional.Terdapat 6 jenis persekitaran iaitu Realistik, Investigatif, Artistik, Sosial,
Enterprising dan Conventional.Individu akan mencari persekitaran yang akan
membenarkan ekspresi diri.Motivasi, kepuasan, pencapaian, produktiviti dan stabiliti
adalah bergantung kepada darjah keselarasan antara jenis personaliti dengan jenis
persekitaran.

a) REALISTIK

12

Realistik

adalah

kemahiran

jenis

individu

atau

mekanikal. Suka bekerja dengan

peralatan,

tumbuhan, dan binatang. Lebih

etletik

objek,

mesin,

suka

bekerja

bangunan.

di

luar
Contoh

bangunan

yang

dari

mempunyai

di

dalam

pekerjaan Realistik ialah Jurutera

Awam,.
b) Investigatif
Investigatif adalah jenis individu yang suka membuat pemerhatian, mempelajari
sesuatu, membuat penyelidikan, menganalisis, menilai dan menyelesaikan masalah
melalui penyelidikan. Individu jenis Investigatif juga mempunyai kemahiran saintifik dan
metamatik serta meminati kerjaya-kerjaya saintifik dan beberapa kerjaya bercorak
teknikal.

Contoh pekerjaan Investigatif ialah Doktor Perubatan, Doktor Gigi, Ahli

Kajicuaca,
c) Aristik
Artistik adalah jenis individu yang mempunyai kebolehan artistik dan inovatif. Mereka
mempunyai kebolehan intuisi dan suka bekerja dalam situasi yang tidak atau kurang
berstruktur. Mereka juga tidak selesa dengan kerja yang berstruktur tinggi, rutin atau
berulang-ulang.

Dalam kebanyakan hal, mereka selalunya menggunakan imaginasi

dan kreativiti. Contoh pekerjaan Artistik ialah Penyair, Pemimpin Orkestra, Penyanyi
Konsert,
d) Social
Sosial adalah jenis individu yang suka bekerja dan berinteraksi dengan manusia.
Mereka berminat dalam memberitahu, menolong, melatih, memperkembang, mengubati
serta membuat kebajikan pada orang lain. Mereka mempunyai kemahiran mengguna
kata-kata serta mahir berkomunikasi dengan orang lain. Matlamat utama mereka
adalah membuat kebajikan.Contoh pekerjaan Sosial ialah Ahli Sosiologi, Guru,
Pengetua Sekolah, Conventional

13

e) Conventional
adalah jenis individu yang suka bekerja dengan data dan nombor. Mereka mempunyai
kemahiran dalam bidang perkeranian serta mempunyai kebolehan dan kemahiran
dalam

mengguna nombor. Mereka selalunya melakukan sesuatu secara terperinci,

bersifat akur dan mengikut arahan. Contoh pekerjaan Conventional ialah Penyimpan
Kira-Kira, Guru Perdagangan, Akauntan,
f) Enterprising
Enterprising adalah jenis individu yang suka bekerja dan berinteraksi dengan manusia.
Mereka mempunyai minat dalam mempengaruhi, mengarah, memimpin, dan mengurus
individu lain. Mereka juga pandai dan mahir memanipulasi orang lain. Matlamat akhir
mereka adalah untuk mencapai keuntungan organisasi dan keuntungan ekonomi.
Contoh pekerjaan Enterprising ialah Spekulator, Aktuaris, Eksekutif Pengiklanan,
2.0 Dapatan Skor SDS Azlan
Azlan telah mengambil ujian minat kerjaya di Self-Directed Search (SDS) di bawah
bimbingan dan kaunseling guru di sekolahnya. Rata SDS Azlan ditunjukkan seperti di
bawa :
KOD

24

30

12

20

SDS/
responden

AZLAN

Terdapat beberapa teori iaitu pada kaunseling kerjaya seperti teori Ginzberg, teori
Donald Super, teori Peranan, teori Hoppock dan teori Holland. Keutamaan diberi
kepada Teori Holland kepada Ujian ujian kerjaya sendiri Direct Search. Menurut Holland
(1971) minat kerjaya adalah sebahagian daripada personaliti keseluruhan individu
(seperti yang dipetik dalam Lee, Ee, Suppiah & Taqiuddin, 2014, p.235). Belanda
14

menganggap bahawa personaliti setiap individu berbeza dan setiap individu mempunyai
definisi mereka sendiri pada setiap kerjaya yang mereka pilih.satu lagi andaian yang
dibual oleh Holland adalah kepuasan dan pencapaian dalam kerjaya adalah
berdasarkan kepada interaksi antara individu dan suasana bekerja. Holland berpusat
teorinya oleh individu-individu yang sesuai ke dalam salah satu daripada enam jenis
personaliti. Singkatan daripada enam personaliti ialah RIASEC. Setiap huruf dalam
akronim berdiri untuk jenis personaliti. Pada dasarnya RIASEC bermakna realistik,
penyiasatan, seni, sosial, berdaya usaha dan konvensional.dibahagian 1.0 saya telah
menerang tentang RIASEC ini.
Data daripada Azlan Directed Sendiri Cari ujian (SDS) adalah seperti di bawah:

Gambarajah 1: score Azlan berdasarkan ujian Self Direct Search (SDS)


Walau bagaimanapun, untuk menjadi pelumba motosikal profesional kod yang sepadan
harus RES yang realistik, berdaya usaha dan sosial. Skor dijangka adalah seperti di
bawah jika kerjaya Azlan adalah untuk menjadi pelumba motosikal professional

15

Gambarajah 2 : Skor yang ideal untuk menjadi pelumba motosikal profesional


berdasarkan ujian Self Directed Search (SDS)
skor Azlan tertinggi bagi sosial yang merupakan salah satu tokoh yang menyumbang
kepada menjadi pelumba motosikal profesional. Tetapi, bagi kedua-dua personaliti lain
realistik dan berdaya usaha skor Azlan kurangnya yang masing-masing adalah 6 dan
12 markah. Oleh itu, selepas menganalisis data dari Belanda Self Directed Search
(SDS) dapat disimpulkan bahawa menjadi seorang pelumba motosikal profesional tidak
akan menjadi satu kerjaya ideal bagi Azlan
Dari markah yang Azlan telah mendapat ia boleh dilihat bahawa kepentingan Azlan
lebih kepada seni. Beliau telah menjaringkan 30 untuk sosial, 24 untuk seni dan 20
untuk konvensional. Dengan mentafsir skor ini ia menunjukkan bahawa kerjaya yang
sesuai untuk Azlan akan menjadi artis, guru atau setiausaha. Tetapi apabila menganalisi
secara dalaman tentang markah, Azlan menjaringkan kedua tertinggi dalam personaliti
seni. Selain itu, terdapat juga beberapa contoh yang menyokong Azlan untuk memilih
untuk menjadi seorang artis sebagai kerjayanya yang mempamerkan bahawa Azlan
mempunyai semangat dalam lukisan seperti dia bertanya untuk lukisan mural di dinding
sekolah dan Azlan juga suka lukisan lakaran di atas kertas. Saya akan menunjukkan
kepada Azlan markah Self Directed Search (SDS) dan menerangkan kepadanya skor
personaliti tiga tertinggi dia telah mendapat yang SAC, sosial, seni dan konvensional.
Saya akan terus menyedarkan dia dengan ciri-ciri ketiga-tiga personaliti yang dia
memiliki dan memberikan dia pilihan kerjaya. Selepas itu, saya akan mengecilkan skop
16

kerjaya dengan bercakap dengan beliau mengenai semangat dan faedah ke atas
lukisan beliau. Saya akan mempunyai soalan friendly ringkas dan sesi soal jawab pada
memintanya pada semangat lukisan dan mendapatkan maklum balas beliau. Dengan
menggunakan tindak balas yang saya akan beritahu dia bahawa kerjaya yang sesuai
baginya untuk menjadi seorang artis

17