Anda di halaman 1dari 11

 

ADAB DAN AKHLAK ISLAMIAH


 
1. ADAB BERMUSAFIR
 
1.       Menjelas hukum bermusafir
i.         Wajib
-          Bagi seorang muslim yang berkemampuan bermusafir ke Mekah untuk
menunaikan haji dan umrah yang ajib
ii.       Sunat
-          Bermusafir untuk menziarahi tiga buah masjid utama ( al-masjidil haram,
al-masjid an-nabawi & al-masjidil aqsa )
-          Bermusafir untuk melakukan perkara-perkara sunat seperti menziarahi
saudara
iii.      Harus
-          Bermusafir ke mana sahaja dengan tujuan yang diharuskan oleh syarak
iv.      Makruh
-          Bermusafir tanpa tujuan dan matlamat
v.       Haram
-          Bermusfir ke tempat-tempat yang haram dikunjungi serpeti pusat-pusat
maksiat atau menyaksikan pesta maksiat
 
 
 
 
 
2.       Menerangkan adab-adab bermusafir
i.         Sebelum memulakan perjalanan kita hendaklah
memohon petunjuk daripada Allah
ii.       Sebelum memulakan perjalanan kita hendaklah
menyediakan bekalan secukupnya seperti wang,
pakaian, makanan dll
iii.      Melantik seorang ketua apabila bermusafir dalam
kumpulan yang terdiri daripada 3 orang atau lebih
iv.      Sunat mengucapkan selamat tinggal kepada orang-
oprang yang ditinggalkan bagi memaklumkan kepada
mereka tentang keberangkatan dan tempat yang dituju
v.       Disunatkan solat musafir dan berdoa sebelum
memulakan perjalanan
 
3.       Menghurai sebab-sebab perlunya adab bermusafir
i.         Supaya perjalanan tersebut mendapat rahmat dan
keberkatan daripada Allah
ii.       Sekiranya berlaku pertelingkahan, ketua yang dilantik
akan menyelesaikannya
iii.      Supaya tidak berlaku kerosakan alam.
 
 
ADAB DAN AKHLAK ISLAMIAH
 
2. ADAB BERNEGARA
 
1.       Menerangkan adab-adab bernegara
a.       Menjaga nama baik negara dengan mencapai kecemerlangan diperingkat
antarabangsa dan tidak memburukkan imej negara
b.       Cinta kepada negara dengan tidak merelakan negara kita dirosakkan dan
dibinasakan, iaitu dengan ;
1.       mempertahankan negara sekiranya diancam oleh musuh
2.       berusaha memajukan negara
3.       meningkatkan perasaan patriotisme dlam diri
c.       Memelihara keamanan. Segala unsur yang boleh memporak-perandakan negara
hendaklah dihindarkan
d.       Berbakti kepada negara. Pelbagai jenis sumbangan boleh diberikan kepada negara
mengikut kebolehan dan kemampuan kita.
 
 
 
 
2.       Menghuraikan faedah menjaga adab bernegara
a.       Negara akan bertambah maju hasil dari negara yang
aman. Masyarakat akan terus tekun bekerja dan
menyumbangkan kemajuan
b.       Nama negara akan harum dimata dunia hasil dari
kemanan dan kemajuan yang dicapai
c.       Negara dapat diselamatkan daripada ancaman musuh
hasil dari rakyat yang cintakan kepada negara.
Semangat patriotisme dapat mengenepikan
kepentingan peribadi demi mempertahankan
kedaulatan negara tercinta.

 
ADAB DAN AKHLAK ISLAMIAH
 
3. ADAB DENGAN PEMIMPIN
 
1.       Konsep kepimpinan
         Pemimpin ialah seorang yang dipertanggungjawabkan memimpin
sekumpulan manusia atau sesebuah organisasi
         Kepimpinan adalah perkara yang penting dalam syariat islam
         Ia dapat memastikan kestabilan dan pelaksanaan undang-undang dalam
masyarakat
         Tanggungjawab pemimpin :
                                                   i.      Menjaga alam
                                                 ii.      Berlaku adil
                                                iii.      Menyediakan keperluan asas
 
 
 
2.       Adab terhadap pemimpin
         Mentaati pemimpin selagi ia tidak menyuruh
melakukan maksiat
         Membantu pemimpin dalam mencapai wawasan
negara
         Memberi sokongan padu segala polisi dan projek
untuk kemudahan awab yang dilakukan oleh
pemimpin
         Menasihati pemimpin dengan cara yang baik
seperti melalui teguran dan pandangan wakil-wakil
rakyat untuk diambil tindakan
 
3.       Kesan tidak taat kepad pemimpin
         Pemimpin tidak dapat melaksanakan tugas denan
lancar
         Musuh akan mengambil kesempatan untuk
melemahkan ekonomi negara sekaligus
melemahkan pentadbiran negara
 
 

 
ADAB DAN AKHLAK ISLAMIAH
 
4. ADAB BERJIHAD
 
1.       Maksud jihad
         Dari segi bahasa; usaha yang bersungguh-sungguh dengan menggunakan
kemampuan yang ada
         Dari segi istilah; usaha yang dilakukan oleh seseorang muslim dengan
menggunakan seluruh kemampuan untuk menegakkan Islam dan mendapat
keredhaan allah
         Jihad yang paling utama ialah perjuangan menegakkan agama Allah dengan
mengorbankan nyawa dan jiwa
         Jihad lain;
-          Berjihad meningkatkan prestasi pendidikan
-          Membangunkan negara
-          Menggiatkan aktiviti ekonomi dll
 
2.       Kelebihan orang yang berjihad dijalan Allah
         Pahala dan darjat disisi Allah
 
3.       Peringkat-peringkat jihad
         Berjihad membaiki diri
                                                   i.      Mempelajari islam
                                                 ii.      Mengamalkan ajaran islam dalam kehidupan seharian
                                                iii.      Menyebarkan ilmu
                                                iv.      Sabar dan ikhlas dalam menyebarkan islam

         Berjihad melawan syaitan


                                                   i.      Melawan dan menghapuskan keraguan serta was-was yang ada
dalam diri
                                                 ii.      Menjauhkan diri daripada menurut hawa nafsu dan perkara-perkara
maksiat
         Jihad melawan orang kafir harbi dan munafik
                                                   i.      Boleh dilakukan dengan hati, lidah dan nyawa

         Jihad menghapuskan kezaliman dan kemungkaran


 
 
 
 
 
 
4.       Adab-adab berjihad
         Niat yang ikhlas dan semata-mata untuk
mendapatkan keredhaan Allah
         Sanggup berkorban apa sahaja untuk perjuangan
menegakkan agama islam
         Sentiasa beriltizam dan istiqamah dalam
perjuangan dengan memberi komitmen yang tinggi
         Mematuhi arahan dan mempunyai semangat
berpasukan
 
5.       Cara melahirkan semangat jihad
         Memahami tuntutan jihad yang sebenar
         Menerapkan semangat jihad dikalangan pemuda
dan pemudi
         Mengetahui kelebihan jihad melalui kisah-kisah
perjuangan para sahabat
         Sentiasa mengamalkan ibadat sunat seperti
qiamulllail dan membaca al-quran
 
 

 
5. ADAB MEMELIHARA ALAM
 
1.       Alam sekitar
1.       Salah satu tanda kekuasaan Allah S.W.T. ialah kejadian alam dan isi kandungannya.
2.       Alam yang dijadikan oleh Allah S.W.T. ini adalah untuk memudahkan manusia
menjalani kehidupan dengan baik dan sempurna.
3.       Alam menghasilkan sumber keperluan untuk manusia. Daripadanya terhasil sumber
makanan, minuman, tenaga, dan alat perhubungan.
4.       Oleh itu, manusia hendaklah memelihara alam sekitar dengan baik dan
bertanggungjawab supaya tidak berlaku pencemaran.
 
2.       Punca Berlaku Pencemaran Alam
         Kerosakan alam sekitar pada masa kini telah menjadi perkara biasa.
         Antara kerosakan yang berlaku pada alam sekitar ialah tanah runtuh, tanah jerlus,
pencemaran air, kepanasan yang melampau, dan sebagainya.
         Di dalam Al-Quran, Allah S.W.T. menyatakan bahawa kemusnahan yang berlaku di
atas muka bumi ini adalah berpunca daripada tangan manusia sendiri. Firman Allah
S.W.T.:(Surah Ar-Ftum: Ayat 41) Maksudnya: Telah berlaku pelbagai kerosakan dan
bala bencana di darat dan di laut dengan sebab apa yang dilakukan oleh tangan-
tangan manusia.
 
3.       Bentuk-Bentuk Pencemaran
i.         Pencemaran Udara
a.       Pencemaran udara bermaksud terdapat gas, cecair, atau zarah berbahaya yang
terkandung dalam udara sehingga berlaku perubahan dan menjejaskan
kehidupan atau bahan lain.
b.       Antara punca berlakunya pencemaran udara ialah:
       asap daripada ekzos kenderaan bermotor yang mengandung karbon
monoksida yang membahayakan kesihatan;
       asap yang dikeluarkan oleh kilang-kilang
       debu yang berpunca daripada kilang papan, kawasan pembinaan, dan
sebagainya;
       pembakaran sampah sarap secara terbuka;
       asap daripada rokok.
 
ii.       Pencemaran Air
a.       Pencemaran air bermaksud perubahan yang berlaku pada Kandungan, keadaan,
dan warna air sehingga tidak lagi selamat untuk hidupan air dan kegunaan
manusia.
b.       Pencemaran air memberikan kesan negatif kepada manusia sekiranya
digunakan.
c.       Antara punca berlakunya pencemaran air ialah:
       kesan daripada bahan buangan kilang-kilang seperti bahan kimia, cat,
sisa-sisa logam, minyak, dan sebagainya yang dibuang ke dalam
sungai;
       pembuangan sampah sarap dan sisa kumbahan harian ke dalam air
seperti parit dan sungai;
       penerokaan hutan yang berleluasa menyebabkan berlakunya hakisan
tanah, tanah runtuh, dan sebagainya.
 
iii.      Pencemaran Tanah
a.       Pencemaran tanah bermaksud perbuatan yang dilakukan terhadap sesuatu
kawasan sehingga terjadi pertukaran warna, kesuburan, dan hakisan tanah.
b.       Antara punca berlaku pencemaran tanah ialah:
       pembuangan sisa toksik dan sisa pepejal daripada kilang dan
sebagainya;
       pembuangan sampah sarap di merata-rata tempat;
       penggunaan racun serangga secara berlebih.
 
iv.      Pencemaran Bunyi
a.       Pencemaran bunyi bermaksud bunyi yang berlebih sehingga mengganggu
keselesaan hidup.
b.       Bunyi bising yang negatif biasanya melebihi 80 desibel (dB).
c.       Antara punca berlakunya pencemaran bunyi ialah:
       bunyi kenderaan berenjin seperti kapal terbang, kereta api, dan lori;
       bunyi mesin dan jentera daripada kilang;
       bunyi daripada kuari pemecah batu dan enjin gerudi;
       bunyi daripada kerja-kerja pembinaan.
 
 
 
 
Langkah-Langkah Mengatasi Pencemaran Alam
1.       Pencemaran dan kerosakan alam yang berlaku boleh
diatasi dengan melakukan perkara berikut:
a.       menanam kesedaran di kalangan
masyarakat tentang pentingnya alam
sekitar kepada kehidupan;
b.       menyediakan kemudahan dan
mekanisme yang dapat membantu orang
ramai memelihara kebersihan dan
keindahan alam seperti menyediakan
tong sampah dan sebagainya;
c.       mendedahkan masyarakat tentang cara
menjaga alam sekitar;
d.       mengadakan aktiviti gotong-royong
membersihkan kampung, taman
perumahan, dan sebagainya;
e.       penguatkuasaan undang-undang seperti
mengenakan hukuman yang berat
terhadap mereka yang melakukan
pencemaran.
2.       Alam sekitar yang bersih serta ekosistem yang
terpelihara daripada pencerobohan akan dapat
memberikan keselesaan dalam kehidupan.
3.       Sekiranya alam ini tidak dipelihara dengan baik,
kehidupan kita akan diselubungi dengan bencana alam
dan keindahan yang selama ini kita nikmati akan
musnah.
4.       Pengabaian kepada alam sekitar juga menyebabkan
kita mudah diserang penyakit dan wabak yang
berbahaya.
 

 
ADAB DAN AKHLAK ISLAMIAH
 
6. ADAB MEMBERI DAN MENERIMA HADIAH SERTA SEDEKAH
 
a.       Sedekah ialah ibadat yang dituntut dalam Islam.
b.       Sedekah adalah pemberian yang dilakukan untuk mendekatkan diri kepada Allah S.W.T.
c.       Hadiah pula bermaksud sesutau pemberian sebagai tanda penghargaan, kasih sayang atau
pujian.
d.       Allah S.W.T memandang mulia perbuatan bersedekah dan memberikan hadiah sebahagian
daripada rezeki yang telah dikurniakan oleh Allah S.W.T.
e.       Hukum bersedekah dan memberikan hadiah adalah sunat.
f.        Rasulullah S.A.W menggalakkan kita memberi hadiah sebagaimana sabdanya yang
bermaksud : Daripada Abu Hurairah r.a, katanya Rasulullah S.A.W bersabda:Saling
memberikan hadiah di antara kamu nescaya kamu akan berkasih sayang.
 
 
 
1.       Kelebihan Memberikan Hadiah Dan Sedekah
Allah S.W.T. akan memberikan kelebihan kepada orang yang
memberikan hadiah dan sedekah.
Antara kelebihan orang yang memberikan hadiah dan sedekah
ialah:
         mendapat ganjaran daripada Allah S.W.T.: Allah
S.W.T. mengetahui setiap sesuatu yang
dibelanjakan oleh hamba-Nya dan Dia akan
membalas  setiap kebajikan yang dilakukannya.
         disukai oleh manusia: Orang yang suka bersedekah
dan memberikan hadiah akan disukai oleh manusia
kerana mereka membantu dalam menyelesaikan
kesusahan orang lain.
         rezeki akan bertambah: Allah S.W.T. berjanji akan
menggantikan harta yang telah kita keluarkan pada
jalan-Nya dengan kebaikan.
 
2.       Jenis-Jenis Sedekah
         Senyuman
Senyuman yang ikhlas yang diberikan untuk orang
lain merupakan sedekah. Dengan senyuman, kita
dapat merapatkan ukhuwah dan kasih sayang serta
menggembirakan hati orang lain.
         Amar makruf dan nahi mungkar
Berpesan-pesan dengan kebaikan dan mencegah
berlakunya kemungkaran merupakan satu sedekah.
Keadaan ini boleh diertikan sebagai menyelamatkan
rakan kita daripada azab neraka.
         Menyelesaikan masalah orang lain
Dalam hadis Rasulullah S.A.W. ada menyatakan
bahawa menunjukkan jalan kepada orang yang
sesat merupakan sedekah. Sekiranya kita
menyelesaikan kesusahan dan melepaskan saudara
kita daripada kesempitan maka perbuatan kita itu
dikira sebagai sedekah.            
         Membuang perkara yang menghalang di jalan
Membuang benda-benda yang berbahaya dan
menghalang serta mengganggu perjalanan seperti
duri, kaca, kayu, dan sebagainyajuga merupakan
sedekah.   
         Wang atau harta benda
Kita menghulurkan sedekah atau harta benda lain
seperti pakaian, makanan, tempat tinggal, aan
tanah tempat kediaman juga merupakan sedekah.
         Memberikan khidmat           
Sedekah juga dapat dilakukan dengan menolong
orang yang memerlukan pertolongan
denganmemberikan bantuan tenaga atau
perkhidmatan.        
 
3.       Adab-Adab Memberikan Hadiah Dan Sedekah
         Untuk mendapat ganjaran yang tinggi di sisi Allah
S.W.T. dalam sedekah, kita seharusnya melihat kepada
adab-adab yang harus dilakukan semasa bersedekah
atau memberikan hadiah.
         Adab-adab memberikan hadiah dan sedekah antaranya
ialah:
       ikhlas:
Pemberian sedekah dan hadiah
hendaklah dilakukan dengan ikhlas
kerana Allah S.W.T. tanpa
mengharapkan balasan daripada
makhluk dalam bentuk pujian
mahupun wang ringgit.
       memberikan barangan yang disayangi
Untuk mendapat ganjaran besar
terhadap apa yang kita
sedekahkan, kita hendaklah
memberikan barang yang kita
sayangi.
       tidak mengungkit barang yang telah kita
berikan.
Sekiranya kita mengungkit barang
yang telah kita keluarkan, akan
terhapuslah ganjaran pahala yang
kita perolehi.
 

 
7. ADAB BERNIAGA
 
1.       Konsep Berniaga
         Berniaga adalah salah satu bentuk muarnalat yang disyariatkan oleh Islam.
         Berniaga dari sudut bahasa bermaksud berdagang atau berjual beli.
         Manakala dari sudut istilah syarak pula, berniaga bermaksud pertukaran harta
dengan harta mengikut syarat-syarat tertentu.
         Harta yang dimaksudkan di sini ialah semua jenis barangan yang bernilai di sisi
syarak.
 
2.       Aktiviti Perniagaan Menurut Islam
         Jual beli (Al-Bai)
         Sewa (Al-Ijarah)
         Saham (Al-Mndharabah)
         Gadaian (Ar-Rahn)
         Syarikat (As-Syarikat)
         Insurans (Takaful)
         Hutang (Al-Qaradh)
 
3.       Galakan Berniaga
         Islam menggalakkan umatnya menjalankan aktiviti perniagaan.
         Rasulullah S.A.W. pernah menjadi wakil peniaga kepada Khadijah binti Khuwailid
r.a. ke negeri Syam.
         Terdapat juga di kalangan sahabat terlibat dengan aktiviti perniagaan yang besar di
Makkah dan Madinah seperti Abdul Rahman bin Auf.
         Islam sangat menggalakkan umatnya menjalankan aktiviti perniagaan untuk
kepentingan dan perhubungan yang baik sesama manusia. Firman Allah S.W.T.:
(Surah AI-Baqarah: Ayat 275) Maksudnya: Allah menghalalkan jualbeli dan
mengharamkan riba.
 
4.       Adab-Adab Berniaga
         Islam menggariskan beberapa adab untuk diamalkan semasa berniaga. Adab ini
bertujuan untuk mengelakkan berlakunya perselisihan faham dan penipuan dalam
perniagaan.
         Antara adab-adab dalam berniaga ialah:
          Amanah:
-        Amanah bermaksud penjual dan pembeli bersikap jujur dan
tidak menipu dalam perniagaan.
-        Contohnya peniaga tidak sepatutnya mencampur buah-
buahan yang lama dengan yang baru dan menjualnya
dengan harga yang sama nilai. Manakala pembeli haruslah
bersikap jujur sekiranya penjual tersilap memulangkan
wang.
          Ihsan:
-        Ihsan bermaksud peniaga menjalankan aktiviti perniagaan
dengan mengambil kira semua aspek kemasyarakatan dan
keberkatan daripada Allah S.W.T. di samping mendapat
keuntungan.
       Bekerjasama:
-        Penjual dan pembeli hendaklah bertolak ansur sekiranya
timbul sebarang perkara yang tidak diingini.
       Tekun:
-        Perniagaan hendaklah dilakukan dengan tekun dan
bersungguh-sungguh agar perniagaan yang dijalankan itu
berkembang maju.
       Menjauhi perkara yang haram:
-        Penjual hendaklah menjauhi perkara yang haram semasa
menjalankan perniagaan. Contohnya menipu dalam
timbangan, menjalankan muamalat riba, menyorok barang,
dan menjual barangan yang diharamkan seperti dadah dan
arak.
       Melindungi penjual dan pembeli:
-        Penjual dan pembeli hendaklah saling melindungi hak
masing-masing. Contohnya penjual memberikan peluang
yang secukupnya kepada pembeli untuk membuat pilihan
ketika hendak membeli sesuatu barangan.
 

5.       Faedah Beradab Dalam Berniaga


         Mengamalkan adab dalam aktiviti perniagaan banyak mendatangkan faedah dan
keuntungan kepada individu terlibat dan juga masyarakat.
         Antara faedah yang diperoleh sekiranya kita mengamalkan adab dalam aktiviti
perniagaan ialah:
       akan lahir masyarakat yang harmoni dan sejahtera;
       tidak akan berlaku penindasan dan penipuan di kalangan penjual dan
pembeli;
       mendapat keredaan dan keberkatan daripada Allah S.W.T.;
       mendapat keuntungan dalam aktiviti jual beli yang dijalankan.
 
 

6.       Rumusan
         Islam menggalakkan umatnya berniaga kerana
sembilan persepuluh hasil pendapatan adalah
datangnya daripada aktiviti perniagaan
         Kita hendaklah mematuhi adab-adab ketika
menjalankan aktiviti perniagaan supaya perniagaan itu
berjalan dengan baik.
         Menjalankan perniagaan dengan mematuhi adab-adab
Islam membawa kepada keuntungan yang besar di
dunia dan di akhirat.
         Beradab dalam berjual beli akan melahirkan
masyarakat yang harmoni dan sejahtera.
         Kita hendaklah menjauhi unsur-unsur penipuan ketika
menjalankan urusan perniagaan supaya diberkati oleh
Allah S.W.T..