Anda di halaman 1dari 8

c 

   
p
Pendahuluan.

Ada banyak kaedah-kaedah pengajaran yang boleh digunakan oleh guru untuk mejadikan
pengajaran seseorang guru itu lebih menarik, berkesan dan sebagainya. Kaedah-kaedah itu
terletak di atas satu kontinum yang melibatkan murid-murid belajar secara langsung.

Diantara kaedah-kaedah yang ada ialah seperti kaedah syarahan, bercerita, projek, simulasi,
demonstrasi dan sebagainya. Disini penulis hanya akan membincangkan tentang kaedah
simulasi.

Kaedah simulasi.

Simulasi adalah suatu pengajaran yang sangat berkesan. Pengunaan kaedah simulasi
membolehkan para guru mencapai objektif pembelajaran dari segi isi kandungan, konsep,
kemahiran dan sikap. Kaedah simulasi ini juga boleh memperbaiki kesihatan mental dan
memudahkan kreativiti1.

Simulasi ini adalah juga suatu situasi pembelajaran dalam keadaan yang terkawal dan sengaja
diwujudkan sama dengan situasi yang sebenar. Tujuannya ialah untuk menjalankan latihan
demi untuk menyelesaikan masalah2.

Dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran di dalam bilik darjah, kaedah simulasi digunakan
untuk membolehkan para pelajar berlatih sendiri aktiviti lakonan dalam keadaan yang teratur
dan terkawal dengan tujuan mengemukakan cara penyelesaian untuk satu-satu masalah yang
ditimbulkan, yang mana masalah-masalah yang ditimbukan itu melibatkan satu kajian yang
rumit,masalah disiplin atau peristiwa-peristiwa yang berlaku di alam sekitar seperti di kedai,
jalan raya, pasar, sekolah dan sebagainya.

Jenis-jenis simulasi.

Kaedah simulasi ini ada dua. Dua jenis ini lah yang biasa di gunakan dalam aktiviti
pembelajaran di dalam bilik darjah. Dua jenis yang di maksudkan ialah   dan 
 



pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
ppp p
ppppppp  p  p p

pppp
 p p  ppppp p !p

p
p
c 
   
p
x  

Sosiodrama adalah merupakan satu aktiviti lakonan yang menarik, ianya adalah berdasarkan
sesuatu cerita yang menggambarkan sesuatu situasi atau isu berkonflik, mempunyai
perwatakan yang menentang sosial. Oleh kerana sosiodrama adalah merupakan aktiviti
lakonan yang berdasarkan cerita yang lengap pada kebiasaannya skrip lakonan akan di
sediakan lebih awal agar ianya dapat di fahami, di baca, dan membuat persediaan oleh
pelajar-pelajar yang dipilih untuk melakonkan ssuatu watak yang di berikan oleh guru3.

c


Main peranan adalah merupakan satu lakonan yang sepontan yang melibatkan sekumpulan
pelajar tanpa menggunakan sebarang skrip, ianya adalah merupakan lakonan yang
berdasarkan kepada satu masalah yang timbul pda ketika itu. Biasanaya, di dalam aktiviti
main peranan pelajar membayangkan situasi yang timbul dan kemudian mereka melakonkan
sitiasi yang di bayanngkan tadi dengan secara sepontan.

Aktiviti main peranan ini bermula daripada suatu situasi yang direka dan ditimbulkan oleh
guru. Sebelum mengadakan aktiviti main peranan ini pada kebiasaannya keterangan yang
ringkas mengenai objektif lakonan dan watak-watak yang terlibat dalam situasi ini akan
dihuraikan oleh guru. Setelah menerangkan secara ringakas tadi baharulah guru memilih
sesiapa yang berminat untuk melakonkan situasi tersebut. Oleh kerana aktiviti main peranan
ini merupakan satu lakonan yang di lakukan secara spontan masa yang di berikan hendaklah
pendek sahaja iaitu sekitar 5-7 minit sahaja. Setelah selesai penilaian hendaklah dibuat di
dalam bilik darjah.

Prinsip-prinsip menggunakan simulasi.

Jika hendak menggunakan kaedah simulasi ini di dalam bilik darjah dengan berkesan maka
guru haruslah memahami dan mematuhi prinsip-prinsip berikut terlebih dahulu:-

1-p uru hendaklah merancang situasi yang bermasalah dan mewujudkannya secara
bertulis atau lisan di dalam kelas.

pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
pppp
 p p  ppppp p !p

p
p
c 
   
p
2-p Sebelum menjalankan aktiviti lakonan, peneranagan yang ringkas tentnag masalah,
peranan watak-watak dan tempoh masa sesi simulasi hendaklah diberikan.

3-p Pilih pelajar-pelajar yang telah mahir dalam peraturan sebagai pelakon. Ini akan
menjamin aktiviti lakonan dapat dijalankan dengan lancar.

4-p Bagi sosiodrama, skrip lakonan hendaklah disediakan dan diedarkan kepada mereka
yang dipilih untuk terlebih dahulu.

5-p Jika perlu, sediakan alatan seperti topeng-topeng untuk pelakon.

6-p Semasa sesi simulasi, [astikan para pelajar yang lain menjadi penonton benar-benar
menumpukan perhatian terhadap aktiviti lakonan itu

7-p Selepas sesi simulasi, guru hendaklah meminta mereka memberi pandangan tentang
cara penyelesaian masalah seperti yang ditunjukkan dalam lakonan.

8-p Suatu rumusan harus dicapai melalui perbincangan di antara pelajar pada akhir waktu
pelajaran4.

Tujuan-tujuan simulasi.

À r     : simulasi melatih bertutur secara spontan melalui aktiviti


lakonan. Ianya juga melatih murid kemahiran menyusun ayat dan menggunakan
sebutan yang tepat.
À r              : semasa menjalankan aktiviti
lakonan, murid-murid harus berfikir dan menyusun ideanya secara teratur untuk
menggambarkan cara penyelesaian yang di lakukan.

pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp

pppp
 p p  ppppp p "# $ p

p
p
c 
   
p
À r        : memalui simulasi yang di lakonkan, konflik sosial itu
dapat diselesaikan. Sikap atau tingkah laku yang negatif akan dapat diubah dan sikaf
yang positif akan dapat dibentuk dan dipupuk.

À r              : melalui aktiviti lakonan
berdasarkan isi pelajaran pendidikan moral, murid-murid dapat menghayati nilai-nilai
dan sikap orang lain.

À r               : misalnya, untuk


menjelaskan konsep µdrmokrasi¶ murid-murid boleh melakonkan sebagai pengundi-
pengundi dalam situasi pilihanraya yang direka.

À r        : simulasi meruakan suatu teknik mengajar


tambahan yang juga boleh membantu murid-murid mempertingkatkan penguasaan
kemahiran bahasa dengan berkesan5.

Kelebihan simulasi.

’p Memberi peluang kepada murid memikirkan cara penyelesaian secara spontan dalam
situasi bermasalah yang diwujudkan.
’p Murid-murid dapat mempertingkatkan kemahiran pertuturan mereka.
’p Simulasi merupakan satu teknik pembelajaran yang menarik dan seronok, dan
membawa kepada suasana pembelajaran yang berkesan.
’p Murid-murid dapat dilatih berlakon dengan gaya yang betul.
’p Mereka akan dilatih untuk menghadapi situasi bermasalah yang sebenar.
’p Selain menggalakkan interaksi di antara murid-murid, ianya juga memberi kesempatan
kepada murid-murid untuk menghayati nilai-nilai moral yang baik, seterusnya
mengubah sikap negatif dan membina sikap positif.
’p Dengan menggunakan teknik simulasi, banyak situasi di luar bilik darjah dapat
ditunjukkan dalam bilik darjah.
’p Secaratidak langsung,bakat lakonan murid dapat diasah.

pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
$
pppp
% ppp#&p$'p

p
p
c 
   
p
Kelemahan simulasi.
’p Perasaan gelisah yang mungkin timbul di kalangan murid yang tidak pernah ada
pengelaman berlakon.

’p Prestasi pelakon yang kurang menarik akan menimbulkan perasaan bosan di kalangan
penonton yang mungkin membuat bising atau akan mengejek kesilapan yang di
lakukan oleh pelakon-pelakon.

’p 0anya murid-murid yang terlibat di dalam lakonan sahaja mendapat pengelaman


secara langsung dan faedah-faedah berlakon.

’p Penilaian prestasi pelakon dan membuat rumusan tidak mudah untuk dilakukan6.

Perlaksanaan aktiviti simulasi.

Perlaksanaan simulasi ini terbahagi kepada tiga peringkat iaitu: peringkat sebelum simulasi,
peringkat perlaksanaan simulasi, dan peringkat selepas simulasi.

      

À Objektif pembelajaran. uru hendaklah menentukan objektif pembelajaran yang


hendak dicapai.
À Kemahiran. uru mengenal pasti kemahiran yang akan menjadi fokus.
À Penyerapan nilai. uru menentukan jenis penilaian yang akan didunakan.
À Penilaian. uru menentukan jenis penilian yang akan digunakan dalam simulasi.
À Pengukiuhan dan pengayahan. uru perlu memikirkan jenis aktiviti pengukuhan dan
pengayaan.
À Alatan. uru memastikan bahawa semua alatan yang dipelukan telah disediakan.

  
  

À Adakan set induksi untik menarik minat murid.

pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
%
pppp
% ppp#&p$"p

$p
p
c 
   
p
À Bacakan arahan dengan jelas.
À Pecahkan kelas kepada beberapa kumpulan.
À Edarkan kad arahan kepada murid yang mengambil bahagian.
À Minta murid cuba memahmi tugas yang diberikan kepada mereka.
À Setiap kumpulan menjalankan simulasi berkenaan.
À Murid yangh lain akan mencatatkan dan memerhatikan aktiviti simulasi yang
diadakan.
À Diakhir simulasi penilaian dijalan kan.

    
 

À uru berbincang dengan murid tentang masalah yang dikemukakan.


À Menulis laporan tentang maslah itu.
À Menulis semula dialog yang digunakan dalam simulasi.
À Menyediakan carta aliran bagi menjelaskan konsep yang ditonjolkan7.

Perlaksanaan sesi main peranan.

Perlaksanaan sesi main peranan juga memuatkan tiga peringkat iaitu peringtak sebelum sesi
main peranan, peringkat semasa main peranan, dan peringkat selepas main peranan.

      




À uru menentukan tajuk yang sesuai untuk sesi main peranan.


À uru memaklumkan apa yang perlu dilakonkan.
À uru memilih peserta serta berbincang dengan murid tentang watak yang ditentukan.
À uru menentukan murid-murid lain sebagai pemertahi. uru memberitahu aspek-
aspek yang perlu diberi perhatian.

       




À Perbincangan dijalankan sama ada dalam kumpulan atau secara kelas.


À Lakonan semula diadakan jika perlu untuk memperbaiki aspek-aspek lakonan yang
tertentu.

    
   


pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
'
p(ppp
""" p p ppp %'# %!p

%p
p
c 
   
p
À uru menjalankan perbincangan dengan murid-murid. Dia (guru) akan menenyakan
kelas (murid-murid) tentang siapa yang paling aktif, siapa yang menjalankan main
peranan dengan baik dan siapa pula yang pasif.
À uru memberikan taklimat semula dengan tujuan:
’p Mrnganalisis kesan main peranan,
’p Membaiki kelemahan jika ada,
’p Menerangkan apa yang berlaku dalam keadaan sebenar,
’p Membantu murid membuat renungan dan mengembangkan satu-satu
kemahiran.
’p Membantu murid-murid membuat rumusan tentang perlakuan mereka dalam
main peranan8.

Langkah-langkah perlaksanaan main peranan.

À Reka situasi secara terperinci dan teratur sebelum diperkenalkan kepada murid-murid.
À Adakan perbincangan dengan murid tentang situasi ini.
À Terangkan peranan kepada murid-murid yang terlibat.
À Pilih murid-murid yang terlibat secara suka rela.
À Berikan masa untuk mereka membincangkan tentnag masalah yang ada.
À Pemerhati-pemerhati hendaklah menulis nota tentnag watak-watak agar dapat mereka
membuat pandangan tentang peranan itu disampaikan.
À Setelah selesai sesi main peranan, peniaian pesrta hendaklah dibuat.
À Sebahagian daripada main peranan boleh diulangi serta dibaiki sekiranya ada
kekurangan dan jika perlu.
À Sekiranya ada emosi yang sukar untuk dikawal cubalah tukar peranan pelakon.
À Wujudkan suasana kebebasan serta keselamatan9.

Kesimpulannya.

Bermacam-macam kaedah yang ada didalam pengajaran itu tetapi tidak semua kaedah
sesuai untuk semua mata pelajaran yang ada. Kaedah simulasi ini adalah salah satu
kaedah yang boleh digunapakai agar dapat menaikan minat para pelajaar untuk
menumpukan perhatian mereka pada pelajaran mereka.
pppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp pppppppppppppppp
!
p(ppp
""" p p ppp '$# '%p
"
p(ppp
""" p p ppp ! # ! p

'p
p
c 
   
p
G 

Ang 0uat Bin.2001. Konsep Dan Kaedah Pengajaran Dengan Penekanan Pendidikan Inklusif.
Utusan Publication&Distributions Sdn. Bhd. Selangor Darul Ehsan.

Ee Ah Meng.1999. Pedagogi 2 Perlaksanaan Pengajaran. Fajar Bakti Sdn. Bhd. Selangor


Darul Ehsan.

Mok Soon Sang. 2004. Ilmu Pendidikan Untuk Krusus Perguruan Lepas Ijazah. Kumpulan
Budiman Sdn. Bhd. Kuala Lumpur.

Mok Soon Sang.2006. Nota Pengurusan Pengajaran-Pembelajaran. Multimedia-ES Resources


Sdn. Bhd. Kuala Lumpur.

!p
p