P. 1
Basa Jawa Bu Pur

Basa Jawa Bu Pur

|Views: 679|Likes:
Dipublikasikan oleh masfauzimalang

More info:

Published by: masfauzimalang on Oct 12, 2010
Hak Cipta:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/17/2013

pdf

text

original

Basa Jawa

Sing disinau ing Basa Jawa
1. Paramasastra 2. Kasusastran 3. Kawruh Basa 4. Nulis lan Maca

Tembung 2.PARAMASASTRA 1. Ukara 3. Basa .

KA WRUH BASA ‡ Manungsa ‡ Tetuwuhan (tanduran) ‡ Sato Kewan ‡ Wigati diweruhi .

Wanda 3. A.1. dwisasana . sikil : nalika. Tembung lingga+panambang Pangrangkep. Tembung lingga+ater-ater 2.1 Tembung (kata) Tembung Andhahan (kata berimbuhan/ kata jadian) 1. dwipurwa. Tembung Tembung Lingga (Kata dasar) 1. Wanda : bom. Wanda neraka : meja. Tembung lingga+seselan 3. 4.PARAMASASTRA A. dwilingga. dhor (suku kata) 2.

nu. an. Sa. Um (m) Seselan (sisipan) b. pi. Al (l) d. tar. a. kok/ ko. di) d. ku. kami. kapi a. mu. en. kuma. ny. Tripurusa (dak. pa. ne . ku. m) Ater-ater (awalan) c. nga. In (n) c. ka/ke. na. ana. Nuswara (n. ma b. I. Ar (r) tumon kinarya jlerit krelap Panambang (akhiran): a. pra.a.

Karangan bebas 14. Geguritan 13. Peribahasan. Saloka 11. Tembang 12. KASUSTRAN 1. Sanepa 6. Bebasan. Keratabasa 9. Wayang . Candra 4. Wangsalan 10. Purwakanthi 3. Pepindhan 5. Tetembangan 2. Cangkriman 7.II. Sengkalan 8.

sasi.a. rawi. basanta . bagaspati Rembulan = candra.Dasa nama (tembung-tembung kang padha/ sinonim) Srengenge = surya. Rangkepan ater-ater. Dwiwasana lelabuh bocah-bocah cekakak A. Dwilingga d. dijupukno Pangrangkep (kata ulang) b. Dwipurwa c.2. Kosok Balen (lawan kata) Sugih >< mlarat Lanang >< wadon A. panambang dikarepake.3.

Wasesa c. utawa karep kang kalairake sarana basa. Katrangan . Jejer Gatra subyek predikat obyek keterangan b. Lesan d.B. Saben ukura iku kadaden saka rong gatra utawa luwih a. Ukara Ukara wujude wedharing gagasan pikikran.

‡ 1. 2. Manut wasesane kapilah: Ukara tanduk (aktif) Ukara tanggap (pasif) Wasesa bawa Wasesa (andharan) Wasesa kriya Wasesa kriya tanpa lesan Wasesa kriya mawa lesan ‡ Manut Isine Kandha (kalimat langsung) Ukaran Crita (kalimat tak langsung) .

akeh. lan sakpanunggale supaya. amarga. tipis. lan sakpanunggale 6. cedhak. lan sakpanunggale abat. lan sakpanunggale meja. lurus. Papan Pratelan ukaran (katrangan) 4. Cacah 3. sesuk. tengah. biyen. Wayah 2. lan sakpanunggale awit. Pratelaning ukara (Ukara katrangan): gunane kanggo nerangake supaya ukara mau bisa luwih gamblang (jelas) 1. kerep. lan sakpanunggale alus. adoh. Kahanan saiki. Sabab 6. Maksud 7. kareben. pinggir. Ukur 5.5. lan sakpanunggale papat. Ukara lamba : mujudake ukara kang medharake gagasan mung siji Lamba = wancah ora rangkep Ali tuku roti Adhik nggambar kembang .

7. Tanduk (aktif) 2. Kandha (langsung) Jenising ukara 4. Lamba (tunggal) 7. Camboran (majemuk) . Katrangan (keterangan) 6. Crita (tak langsung) 5. Tanggap (pasif) 3. Ukara camboran (kalimat majemuk) Ukara kang medharake gagasan luwih saka siji Ukara camboran = ukara rangkep Adhik lara. mulane ora mlebu sekolah 1.

II. kita migunakake macem-macem tetembungan . Kanggo medharake tulisan kang endah surasane. Materi Kasusastran Tembung kasusastran asale saka tembung lingga sastra kang ateges tulisan. Kasusastran tegese tulisan kang endah suarane.

Tembung camboran 3. Tembung yogya swara 1. Tembung entar 5. Tembung garba . Tetembungan Kasusastran 3.4. Tembung saroja 1.

1.1 Tembung Camboran (kata majemuk) Tembung loro utawa luwih kang gegandhengan dadi siji nganti mujudake tembung sing anyar surasane (tegese) Camboran wantah (wutuh) Raja putra : putrane raja Meja tulis : meja kanggo nulis Camboran Camboran wancah (tugel) Bangjo : abang ijo Kuruking : kuru aking Lunglit : balung kulit Tembung wancah mono arupe tembung sing ditugel utawa dicekak (disingkat) Dokter : dok Dhateng : teng Ngayoyakarta : yogya .

Sutraye: lagi + antuk = lagyantuk Tembung garba Tg.2 Tembung garba iki mujudake tembung kang asale saka panggandhenge tembung loro utawa luwih. Tg. Wantah biasa: Teka + ing = tekeng Saya + ing = sayeng Prata + ing = prapteng Tg. Tembung garba kerep uga diarani tembu sandi. Nargaha: maha + resi = maharsi wira + utama = wiratama .1. Sutrawan: lumebu + ing = lumebweng Tg. Tujuane kanggo nyekak utawa nyuda wandane tembung.

gagah prakoso. Tembung Saroja Tembung saroja iku tegese tembung loro utawa luwih kang meh padha tegese bajur dienggo bebarengan kanggo mbangetake swarane.1. kang awasana aksara i tegese wadon: siswa-siswi. Tembung yogyaswara Tembung yogyaswara iki mujudake tembung loro kang pakecepane utawa panulise meh padha. Tembung yogyaswara kang awasana aksara a tegese lanang.3. sayuk rukun. apsara-apsari lanliyan-liyane . Contone: kethul pikire = bodho rai gedheg = ora duwe isin 15. raseksa-raseksi. Tembung entar (arti kiasan) Tembung entar (tembung silihan) iku mujudake tembung kang wis oncat saka tegese sing baku. gotong-royong. jejel riyel. lanliyanliyane 14.

tanggon Purwakanthi basa (lumaksita) Wanda pungkasan gatra karo wanda angkatane gatra candhake Arep ngidul. teteg. dolanan layangan. Purwakanthi guru swara (swara padha) ana urip. nganti wayah sore . ana nasip Purwakanthi Purwakanthi guru gatra Sastra/ ukara padha Tatag.2. Purwakanthi Purwakanthi iku gandhenge swara kang mburi karo swara kang wis kasebut ing ngarepe.

3. Pepindhan: unen-unen kang ajeg panganggone lan ngemu surasa irib-irib Ayune kaya Dewi Ratih Putih memplak kayak kapuk dipususi 5. Sanepa: unen-unen kang ajeg lan ngemu teges kosok balen Tatune arang kranjang Rasane pait bratawali Ambune arum jamban . Candra: gambaran sarana pepindhan Sing apik irunge mbangir. alise nunggal sapisan Panyendhu : gambaran sarana pepindhan Sing ala lambene domble bathuke nonong 4.

Cangkriman = badhekan kang kudu dibadhek Tembung wancahan ci numpak ci dibalang cu muni ci Cina numpak cikar dibalang cikrak muni cialan Ngemu teges blenderan Ngguyu tuwa = nangis Disuguhi opak angin = nganggur Cangkriman Ngemu teges pepindhan Pitik walik saba kebon = nanas Ngemu teges pepindhan Arupa tembang .6.

memet gambar Miturut wujude s. lamba unen-unen Contone = sirna ilang kertane bumi Tegese = sirno = 0 ilang = 0 kerta = 4 1400 bumi = 1 Titi mangsa ancure negara Majapahit . Sengkalan Tahun Masehi s.Tahun Jawa 7.

Wangsalan : meh padha karo cangkriman nanging batangane wis dikandhaake .guru = kena digugu lan ditiru 9. gole sabda rahayu reca kayu golekan. Kerata Basa .8.balung genin mbok menawa mawa : mbok menawa .reca kayu. Paribasan Unen-unen ing ajeg panganggone ora kena diubah lan ora kena diganti tetembungane Contone= abot telak karo anak Tegese: mung ngrembug panganane dhewe ora ngrembug anake.kerikil = keri ing sikil . lan liya-liyane 10.kodhok = teka-teka ndhodhok . lan liya-liyane .

Dicutat kaya cacing : ditundhung dikon lunga . trampil. nanging sing siji kalah amarga kurang kulina. banjur tumandang (marga wis kepengin sak durunge) ‡ Bebasan : tetembungan kang ajeg panganggone kang mawa teges entar (kiasan) .Asu belang kalung wong : wong asor nanging sugih .Bebek mangsuh mliwis : wong pinter mungsuh wong pinter.‡ Rindhik asu digitik. ubed .Ancik ± ancik pucuking eri : tansah kuwatir ‡ Saloka : unen-unen kang ajeg panulise mawa teges entar. ngemu surasa pepindhan sing dipepindhahake uwonge .

dolanan gajah-gajah menthog-menthog. lly T. Macapat ll T. lly . Tengahan balabag wirangrong juru demung.11. lly Tembang T. Gedhe pamularsih candra kusuma kusumastuti. Tembang T.

Paugeran-paugeran ing tembang yaiku: Gatra = jumlahe larik/ baris Wilangan = jumlahe wanda (suku kata/ saben baris/ gatra) 1.Macapat 11 (MMMASGKPPDD) Maskumambang Gambuh Dhandang gula Mijil Kinanti Megatruh Pangkur Asmaradana Pucung Sinom Durma Tembang iku mujudake reriptan mawa paugeran tartamtu kang dilagokake. Guru Lagu = dhong-dhinge swara saben pungkasaning gatra (vokale) : a. I. u. o . e.

Geguritan (puisi) Gagak lawas (puisi lama/ syair Geguritan Gagak anyar (puisi bebas) . Pedhotan : mandhege napas nalika nembang. lly ‡ Diarani tembang macapat kuwi amarga nembange kapedhot dadi parang-patang wanda ‡ Tembang tengahan diarani uga tembang dhagelan ‡ Diarani tembang gedhe amarga nalika jaman biyen kang akeh migunakake mung panggedhe (priyagung) 12. Pada (bait) 3.2.

Paugeran gagrak lawas .Cacahe gatra ora ajeg .Cacahe wanda saben gatra ing saben pada padhakake .

You're Reading a Free Preview

Mengunduh
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->