Anda di halaman 1dari 20

c 


  
 
     

V 

1. à  
 
   dan
  
 
  amat nting
diatian ol ita mua untu mma tian  ataan dan amonian
iduan ita tamin.

Dngan bantuan nguu an gafi yang diili bincangan dua-dua nyataan di


ata dngan mngambi ia ntingannya ta utamaannya dalam iduan ita
aian.






  adala uatu adaan yang muna dai gi fizial mntal dan o ial dan buan
mata-mata tiadaan nyait dan cacat cda aaa (WHO). Ia adala ualiti idu yang
mlibatan o ial mo i mntal iitual dan cga an biologial individu a il daiada
adata i individu tada  itaan (Dubo R. 1968). K iatan bait aat ada iaa
ita bagai individu bagaimana ita mmbi malum bala tada oang lain  itaan
dan cabaan-cabaan iduan aian.

Stia manu ia dilaian dngan mmunyai tubu dilngai baagian-baagian yang


mmainan anan atau fung i t ndii. Baagian dan ogan mmbntu i tm yang
mmbolan tubu bfung i nunya. Si tm tubu yang mamu bfung i nunya
mmluan nagaan yang btul. Pngtauan dan amalan baitan dngan a a nagaan
 iatan amat nting. Pngtauan dan amalan nagaan tubu adala maian a a yang
diluan ol tia individu. Kmaian a a ini lu dimbangan daiada ingat
bayi ana-ana maa da a inggala  ingat aga ma .

Pnagaan  iatan a a dii mangumi b ian tubu badan aaian dan alatan
yang digunaan nguu an maanan yang btul nguu an bat badan nguu an
tanan dan mi aan  iatan. K iatan dii yang ata aan mma tian tia
individu mnalanan fung i o ial ma dngan b an. Llai dan muan daat
mmainan anan ma ing-ma ing dalam mbangunan luaga ma yaaat dan ngaa.

 
      !
c 

  
 
     


 
 

Pnguu an  iatan dii yang bai aan mnamin taa  iatan yang ntia a muna.
Pngtauan dan maian mnguu  iatan dii mnadi a t yang nting untu idu
iat anang ayat. Biut adala a  nguu an dii yang au dibi atian:

#$&''"
%$*$"
#%

$&''" $&''"
($% #$%
"($""! +&"(

"#$%
#$&''"
%$"(
)

$&''"
$&''"
%$*$"
*$(*)
('*'

$&''"
(#
%$"(

Raa tntang Pnguu an  iatan dii

(a) 
 

 

Mnaga b ian dii adala atu amalan yang m ti dibi utamaan dalam
iduan ita. Untu mma tian badan ita bba daiada otoan buanla
taat mandi dua ali ai. Sbalinya ita m tila iatin tntang b ian tubu
badan ita dai uung ambut ingga uung ai. Badan yang b i buan aaa
tinda daiada nyait mala ita aan ntia a cia dan daat mmbi tumuan
ada ativiti aian ita dngan bai. Biut muaan baagian yang lu ita bi
utamaan.

 
      !
c 

  ,
 
     


&

$() '*' *'(


()' *)

$-&
''(

1. ›

  

Mmb ian tubu badan adala utin aian ita yang lu
dilauan. Kita lu mandi uang-uangnya dua ali ai. B ian tubu
badan dngan abun dan ai b i untu mmbuang otoan dan uman. àmalan
ini daat mnauan ita daiada diangiti nyait ulit ti udi dan badan
bbau bu u.

2. m

Tangan ita adala di antaa anggota yang aling banya mngumul


uman. Stia ali ita mmgang tombol intu atau duit ta  lbagai uman
oang lain diindaan ada tangan ita. Tambaan ula ada a ini tdaat viu
yang digla H1N1 yang bol mnula mlalui ntuan dan uga mlalui udaa.

 
      !
c 

  .
 
     

àabila viu ini tadi maa amai oang yang tla mnaga  iatan dii dngan
mncuci tangan dngan btul. Kita lu b ian tangan dngan abun dan ai
b i tia ali la  tanda dan blum mnydiaan maanan atau nda
maan. Kuu yang anang aan mnydiaan uang ma u untu uman inda 
mulut dan maanan ita. Pa tian uu ntia a diotong nd dan b i.

3. ?

Rambut lu dib ian dngan mnggunaan yamu yang


b  uaian dngan ni ulit ala. Bia anya tdaat dua ni ulit ala iaitu
ing dan bminya. Pili yamu ambut yang  uai dngan ni ambut. Kutu
ambut dan ma ala ulit ala adala di antaa ma ala  iatan yang bia a
blau. Slain itu ma ala lmumu bol tadi aabila ulit ala bminya
dan babu. Gunaanla yamu yang a untu mngilangan lmumu dan
ambut bcabang. Pmilian iat uga amat nting untu mnamin ambut al
iat dan canti. Siat yang bbntu bai  uai untu digunaan ol oang
yang bambut luu  manaala bagi ma yang bambut inting gunaanla
iat yang mbang. Sianya ma ala ulit ala a blau maa daatanla
aatan dan na iat di lini.

 
      !
c 

  
 
     

*. 


Pnagaan mulut tma ula gigi amat nting dalam


nguu an  iatan dii. Gigi adala ala atu anuga àlla ada ambanya.
Gigi yang iat dan b i mamu mmbuatan aa ita b i- i. Kita m tila
mnggo o gigi 3 ali ai iaitu atu agi tnga ai la maan dan
blum ma u tidu. Go ola gigi dngan caa yang btul aga gala i a- i a
maanan daat diluaan. Jia ma i tdaat i a maanan yang t angut
dicla gigi gunala bnang untu mngluaannya.

Pili ubat gigi yang  uai untu gigi dan gu i ita. Kita uga
digalaan buma dngan doto gigi 6 bulan ali untu mmantau taa
 iatan gigi ita. Untu ngtauan ita mua oo t dan oi bol
mngaibatan gigi ita uning-uningan.

Untu mma tian gigi ita uti b i auila daiada
mngi a oo dan uangan ngambilan t dan oi dalam iduan aian.
Rain-ainla minum u u ana u u yang aya dngan al ium mmbantu
tumbuan gigi yang iat dan uat. Sayangila gigi anda. Gigi yang iat dan
uti b i aan mmbuatan nyuman anda lbi mnaan.

 
      !
c 

  /
 
     

=. ?
 

Tubu badan ita mmluan ma a at yang cuunya


untu mmulian tnaga dan minda. Daatan tidu cuunya dan bualiti.
Kana-ana dan maa mmluan ma a tidu yang lbi bbanding dngan
oang da a. Pa tian tubu dib ian blum tidu.

(b) 
 

   
Ngaa ita mmunyai ada lmbaan yang tinggi. Tubu ita cat blu. Ol
yang dmiian adala nting untu ita mnuaan aaian tia ai. Pa tian
aaian dib ian blum diaai mula. Kita uga lu mmb i dan mnmu
bantal limut tilam dan cada untu mngla mbiaan ama.

(c) 
 m 
 
Slain ita mnaga b ian tubu badan ita uga lu mma tian taa  iatan
badan ita uaya tida ada nyait. S tnga nyait adala ³mbunu nya .
àda di antaa ita tida mngtaui baaa ita dang diancam nyait. Mi alnya

 
      !
c 

  
 
     

nyait yang baitan dngan nyait adiova ula ti nyait antung dan
to. Pnyait ini dinala ti bagai ala atu daiada 10 nybab matian di
Malay ia. Slain itu nyait diabti uga bol mngancam  iatan yang bunca
daiada taa gluo a dalam daa. Kita bol mngtaui tanda-tanda aal  uatu
nyait dngan mlauan mi aan  iatan.

$$%"
($%
)
&
&
#"&'%"
)"(
)

A$"-$"
#$$%"
-%) +&*$ &
#"
$%
)-%0 %$"(

$$%"
%"$ )$%"-"
"$1%") *)
#+')

Raa baitan tntang mi aan yang bol dialanan :

(d) 
 
  

Pmaanan iat muaan bai-bai amalan untu mnaga  iatan. Pmaanan


iat mngandungi maanan ba iat yang diluan untu tumbuan dan
mbinaan tubu badan. Kita maan untu mngiduan fung i ogan tubu badan ita.
Maanan mmbi gala zat yang diluan ol tubu. àdala amat nting untu
mmaan aian imbang untu mndaatan mua ni zat yang diluan.

 
      !
c 

  2
 
     

Pmaanan imbang bma ud maanan aian yang ita ambil dalam umulan
maanan a a adala ama banya atau imbang.
Conto maanan imbang yang ita ambil ada ai ini tdii daiada na i
daging ayu- ayuan dan bua-buaan. Tida mua idangan mmluan maanan
daiada mua umulan bnaan. Bagaimanaun lu ada  imbangan antaa
maanan itu dalam tmo ai.

!/)&)#)%'#'(3*-3#"()"4

*!,)&)#)%'#'"+'-'4

5!.)&)#)%'#'*'*'4

)!,)&)#)%'#'
)&&3+3%3($')
%$%5&4
$!,)&)#)
%'#'"($'"'
('"'"'3%$-')
))4
6! $%)
+%$)%
)*"$)%(
+&'&%4

Raa mnunuan maanan imbang m tila mngandungi idangan ti biut:

Pnguu an maanan yang iat muu ada amalan maanan  oang. Tiga
atu maan utama iala        
 dan  . Kita
dina iatan uaya aib mngambil aaan agi. Pngambilan aaan agi mamu
mmbian ita tnaga untu mmulaan a. Tnaga dan zat-zat ini lu ditamba
untu mmuli taa cga an fizial dan cda an minda. Smoga ita daat
mngalan  iatan yang bai dngan mngamalan maanan iat.

 
      !
c 

  
 
     


() 
 


Ob iti muaan ala atu i io untu mndaat nyait


diabti  antung daa tinggi dan an . Ri io lain iala moo dan uang
b nam. Di Malay ia valn nyait diabti dalam alangan ndudu Malay ia
ada taun 1986 iala 6.3% dan mningat ada 8.3% ada taun 1996. ( mnuut
Ê     
  
  ).

Fizial yang cga adala atu indiato untu  iatan tubu badan.
Kcga an fizial di ini tida muu ada naman yang tta mata-mata. Ia
mliuti gala ativiti yang mnggaan anggota fizial ti mnalanan a di
uma dan mmb ian aa an uma. àtiviti fizial yang mmluan tnaga yang
bua mbaaan lma dalam tubu badan ita. Pmbaaan lma yang on i tn
daat mnyi ian lbian lma yang bada di dalam tubu ita dan daat
mnguangan bat badan yang blbian. Di aming itu ita daat mlindungi

antung ita aabila tubu ita mmunyai lma daa badatan tinggi ( 

     ). Ia adala baan daa yang daat mmungut ol tol

 
      !
c 

  
 
     

dan mmbantu mmbuangnya dai badan mlalui ati. Ia uga dinali ol tol yang
bai.
(f) 
 m


Tanan ( t ) adala tindabala fizial mo i dan mntal tada ubaan dan
cabaan. St bol dialami ama ada di uma ola dan tmat a. St yang
diit bol mnadi fato motiva i ada ita ttai ianya mngalami t yang
iu mungin  oang individu itu aan tlibat dngan nyalagunaan dada dan
alool. Tdaat dua fato t iaitu luaan dan dalaman.

$#(%$-
('*$-

)
'*'&
*%"$"
ë%( %$&&
"(('"
%$%$'&
-
'
#$+$**
"($"
$"$%(
"
+&()%
"
"$$"

Raa (f).1 : Fato luaan nybab t

 
      !
c 

  
 
     


7ë 
+&$&(6

$("
8'&
))
"%&
)%(%

ë%(
)
#$+$**
"($"

$-)+
*+% $-%$)
%$-)

$&''"
)+&
$

Raa (f).2 : Fato dalaman nybab t

Kita m ti blaa idu dngan t ana ia baagian dai iduan. Blaa
mnguu t daat mnauan un ingan. Pnguu an ma a dan a caa bia
daat mmbantu mnguangan t . àmalan miian dan omunia i yang o itif.
Daatan bantuan ia tida mamu mnguu an tanan dngan ndii.

K imulannya nguu an  iatan dii dan ndidian  iatan luaga amat nting
diatian ol ita mua untu mma tian  ataan dan amonian iduan ita
tamin.

 
      !
c 

  
 
     

V 

Bina atu t ancangan ngaaan aian (RPH) yang baitan dngan bagaimana untu anda
mngaaan a  nguu an dii ada muid-muid Taun =.

?     ?  ›  ?  V m 

 

Tai : 1= Mac 2010

Kla : = Sola

Hai : I nin

Ma a : 8.=0 ± 10.00 agi

Minggu :8

Bilangan muid : 33 oang

  

Tunang mblaaan : K iatan Dii dan Kluaga

Tau mblaaan : àmalan  iatan

Pngtauan aal muid : Muid na mlauan ativiti cga an dan  iatan.

Obtif mblaaan : Di ai o  ngaaan dan mblaaan diaaan muid daat :

P iomoto : 1. Mncatat malumat yang dioli a il dai bincangan.

Kognitif : 1. Mnyl aian ta ilang ata bda aan infoma i yang dibi.

àftif : 1. Mnunuan  ungguan dan banian untu mnaab oalan.

P diaan muid : alatuli

P diaan guu : n ma aan ilang ata ta maung dan lmbaan a.

 
      !
c 

  ,
 
     

    
 V › V  m m !m?   ?  "? V V  m m 
 ›  ? 

Pmulaan Mmaaan cata 1. Muid mmbaca dan


( t indu i) tntang amalan aian mmaami cata t but.
= minit untu mnaga  iatan

Pmbangan 1. Mmbaca catatan 1. Muid dibaagian ›


Langa 1 dan mmaami i i ada = umulan ( 6 G è Catatan
(20 minit) andungan. oang tia umulan) è Pn
2. Guu mmanggil ail   
ma
  
tia umulan untu
mmbacaan bua
catatan.   
  
3. Stia umulan
dindai mncatat
amalan yang  uai untu
diiuti ol muid.

 
      !
c 

  .
 
     


Langa 2 1. Mmbntangan 1. Stia umulan aan X àBM


(20 minit) catatan aian bbincang mngnai è Kta
  
yang tla dibuat ativiti aian yang  uai maung
  
di ata ta maung è Pn
dngan mmbina adual ma
ativiti.   
2. Wail tia umulan   

aan mmbntang a il
a.

Langa 3 1. Pmainan (oda 1. Guu mmanggil tua


(20 minit) ilang ata) umulan untu
mmutaan oda maa.
2. àabila oda maa
bnti contonya di
tmat nilainya iala *0
maa. Guu aan
btanya oalan baa
yang ingin diili ol
umulannya. ( oalan 1
ingga oalan 6).

 
      !
c 

  
 
     

3. Stla itu guu aan
mmbacaan oalan dan
ianya umulan itu
baya mnaab *0
maa aan dibian
dan ia gagal 0 maa
aan dibi.
*. Ma a yang dibian
untu mnaab anya 1=
aat aaa.
=. Pmainan ini dialanan
anya dalam atu
u ingan aaa.
6. Kumulan yang baya
mnaab btul dan
mmoli maa
ttinggi aan diia
bagai mnang.

Pnutu / 1. S i bincangan Mngadaan  i bincangan /


 imulan dan nguuan. nguuan obtif :
(= minit) - Mmbi nguan

 
      !
c 

  /
 
     

ada muid tada
maian yang
dilaai.
- Sbagai atu motiva i
ada muid.
- Caa mmbuat
mbtulan  ata
 alaan maian
yang dilauan muid.
- Guu mmbuat umu an
mngnai amalan aian.

 
      !
c 

  
 
     

? 

1. àlbny Jo lyn Panting & Pi  Bu u 2007. HBHE 2203


  
 .
Kuala Lumu : On Univ ity Malay ia.
2. Idi Moamad Sam udin Mod Saiff & Jamaludin àmad 1999. Kurikulum
Bersepadu Sekolah rendah, Pendidikan Jasmani Dan Pendidikan Kesihatan Tahun 5.
Kuala Lumu : Dan Baa a & Pu taa.
3. Univ iti Puta Malay ia. 
 
  #
Di talian : .duc.um.du.my/~gm/amalan iatan.tml.
*. Pndidian  iatan luaga.
Di talian : . cib .com

 
      !
c 

  2
 
     


 
      !
c 

  
 
     

Conto lmbaan a :

 

Jaab mua oalan di baa :

4 '"(&
%#$ m !
%$5$&"+& m *!
#$(&%$#) m 5!
('*'*)%(4

4+(%$#( m !
5$-& m *!
%$*$"('*' m 5!
*)4 m )!

,4+(%(& m !
%$*%-%*) m *!
%(*$"4 m 5!

*. Namaan tiga ni nyait ulit yang mungin tadi ianya ita
mngabaian b ian dii.

!99999999999999*!999999999999999999999995!9999999999999999999999999

=. Snaaian lima ativiti cga an bagai amalan  iatan tubu badan ita.

!999999999999999999*!9999999999999999995!99999999999999999

)!9999999999999999999$!9999999999999999

 
      !
c 

  
 
     


 
      !