AKSARA JAWA

Aksara Jawa cacahe ana 20.

a ha f da p pa m ma
Tuladha : 1. Ana kana
2. 3. 4. 5. Nata bata Cara sapa Dhara sanga Nyata baya

n na t ta d dha g ga
= ankn
= ntbt = crsp = drsz = vtby

c ca s sa j ja b ba

r ra w wa y ya q tha

k ka l la v nya z nga

3. 3. 4. 5. Suku ( u ) kanggo swara u = tukujmu = bukupitu = szuwtu = septubiru = adikuayu Tuladha : 1. 5. Biji siji Sasi iki Kali mili Wingi sepi = bijisiji = ssiaiki = klimili = wizisepi 1. Tuku jamu 2. 4. Buku pitu Sangu watu Sepatu biru Adhiku ayu 2. 5. 4. Sandhangan swara cacahe ana 5. Menawa lara Kena jala Rada sela Jaya teka = menwlr = kenjl = rfsel = jytek Wulu ( i ) kanggo swara i Tuladha : 1. Tini ngaji = tinizji 2. Sega pera = segper 2. 3. Taling ( [ ) kanggo swara e Tuladha : Jare rene Tuku lele Bapake nyate Kasure dipepe Tela digawe tape = j[r[r[n = tuku[l[l = bp[kv[t = ksu[rfi[p[p = [tlfig[wt[p o ) kanggo swara o Taling tarung ([ Tuladha : Toko ijo Tholo sekilo Moto sasa Soto sapi = [to[koai[jo = [qo[loseki[lo = [mo[toss = [so[tospi .SANDHANGAN SWARA. yaiku : Pepet ( e ) kanggo swara e Tuladha : 1.

sinaumcjwi 5.Aja dadi bodho = ajffi[bo[do Gladhen 1. Hadi lunga ngaji 2. Adhiku tuku roti 4. bijiku[wolu . Coba tulisan Jawa ing ngisor iki gantinen nganggo aksara latin utawa suwalike sing latin diganti nganggo aksara Jawa ! 1. Sapine digawe sate 3.

Layar ( / ) gantine ra mati Tuladha : 1. Dadi bocah kudu sabar = ffi[bochkufusb/ 2. 4. 3. Ula welang abang 5. Cecek ( = ) gantine nga mati = tukuged=selir= = br=br=saikilr= = a/tfigwk}n_ = adikufuru=se[kolh = luru=[aomhkudw Tuladha : 1. 4. Sawahku adhoh = swhkua[foh 2. Bocah sekolah kudu sinau 2. Tuku gedhang selirang 2. 5. 3. 5.SANDHANGAN PANYIGEG WANDA Sandhangan panyigeg wanda ana 3. Lunga bareng karo aku 3. Wignyan ( h ) gantine ha mati Tuladha : 1. 3. Bardi seneng cakar 4. yaiku : 1. Tuku dhuku saka pasar = tukudukuskps/ Melathi mekar siji = melqimek/siji Dinar melu dhokar = fin/[mlu[dok/ Bu susi gawe punar = bususig[wpun/ 3. Tuku uyah sacangkir . Tono lunga sekolah Aja bungah-bungah Bocah akeh Rina tuku bala pecah = [to[noluzse[kolh = ajbuzhbuzh = [bocha[kh = rintukublpech 2. Barang-barang saiki larang Aja seneng goroh Adhiku durung sekolah Lurung omahku dawa Gladhen 2 Ukara ing ngsior iki gantinen nganggo aksara Jawa ! 1. 4. 5.

3. 5. 4. k-ais_kelt\ k}t[nrusk\ wet_kuk]sskit\ mw[rzep-/ ajsen_jjn\ . 4. Tuadha : 1. Kopyah putih 2. Kucingku enem = kuci=kuaenem\ 2. 5. Pengkal ( . 4. Kyai haji Ruhani Raja Ngayogyakarta Piringe tiba pyar Dyah Ayu Pitaloka = [kop-hputih = k-aiajiruani = rjz[yog-k/t = piri[ztibp-/ = f-hayupit[lok \ SANDHANGAN PANGKON ( Gunane kanggo mateni aksara kang dipangku Tuladha : 1. Guluku krasa lara = gulukuk]slr 2. Kari seprapat Budi seneng tomat Gajah metu ing ratan Bubar sekolah aja dolan = krisep]pt\ = bufisen_[tomt\ = gjhmetuai=rtn\ = bub/se[kolhaj[foln\ ) Gladhen 3 Ukara ing ngisor iki gantinen nganggo aksara Latin 1. 5. 3. Cakra keret ( ) → rangkep re Tuladha : 1. Hartadi gawa kreneng = a/tfigwk}n_ Aja seneng gremeng = ajsen_g}m_ Srengenge abang = s}[z[zab= Kretapati melu prang = k}tpti[mlup]= Lele goreng kremes = [l[l[go[r=k}mes\ 3. 3. 4. 3. Cakra ( ] ) → rangkep r Tuladha : 1.SANDHANGAN WYANJANA Sandhangan wyanjana ana 3. 5. Krungu pawarta anyar Praja mudha karana Prabu Brawijaya Perang bratayudha } = k)zupw/tav/ = p]jmudkirn = p]bub]wijy = per=b]tyud 2. 2. 4. yaiku : 1. 5.) → rangkep y 2. 3.

.

Wujude pasangan yaiku : aH ha n N na c C ca rR ra k K ka f F da t T ta sS sa wW wa lL la pP pa dD dha jJ ja yY ya vV nya mM ma gG ga bB ba qQ tha zZ nga Tuladha : 1. Basa Ngoko Lugu Wujude tembunge ngoko kabeh ora ana kramane babar pisan. kejaba namung 3 kang manggon ana jejere aksara yaiku pasangan ha. Kegunakane : • Kanggo wong tuwa marang wong enom • Kanggo sepadha-padha/sababage • Yen lagi ngunandhika ( ngomong ing njero ati) . Manggone pasangan kabeh ana ing ngisore aksara.PASANGAN Pasangan aksara jawa cacahe ana 20. Sari jajan pisang goreng 2. yaiku : a. Ibuku mundhut tahu Yen mangan aja grusa-grusu Adhiku numpak sepedha Kebak luber kocak-kacik = srijjnPis=[go[r= = aibukumunDutTau = [ynMznHjg(sg(su = adikunumPkSe[pdh = kebkLu[b/[kockKcik\ UNGGAH-UNGGUH BASA Unggah-ungguh basa Jawa ana 4. 5. Gunane pasangan kanggo aksara kang kasigeg. 4. lan pa. 3. sa.

Tuladha : 1. Dhi. Pak. Le. Apa jenengan mau sida tindhak kantor ? 2. nanging sing enom luwih duwur drajate • Priyayi pada priyayi Tuladha : 1. menawa ana ater-ater lan panambang melu dikramakake. Roni tumbas ulam d. Bapak rawuhe jam pira ? c. Basa krama lugu Wujude tembunge krama kabeh Kegunakane : • Kanca padha kanca kang durung rumaket • Yen lagi guneman karo wong kang lagi dikenal Tuladha : 1. yen jenengan kondur aku bareng ya! 3. panambanga ake dadi aken Kegunakane : • Wong enom marang wong tuwa • Murid marang bapak/ibu guru • Andhahan marang pandhuwurane • Rewang marang bendharane/majikane . Kula nembe mawon madhang 3. Basa Ngoko Alus Wujude tembunge ngoko kecampuran krama Kegunakane : • Wong tuwa marang wong enom. Ater-ater di dadi dipun Panambang e dadi ipun. kowe sida lunga tuku buku ? 3. kana dhahar disik ! 4. Badhe kesah pundi ? 2. Basa Krama Alus Wujude tembunge karma kabeh. aja dolan adoh-adoh! 2. Din. Yen aku duwe dhuwit aku arep tuku bakso b.

rema Ampeyan Asta Waja padharan . soca Pangarasan Pasuryan Rikma. LAN KRAMA INGGIL (PERANGANE AWAK) NGOKO Alis Ati Cangkem Dhadha Dhengkul Driji Sirah Geger Gulu Idep Ilat Irung Kuku Kuping Lambe Mripat Pipi Rai Rambut Sikil Tangan Untu Weteng Alis Manah Cangkem Dhadha Dhengkul Driji Sirah Geger Gulu Idep Ilat Irung Kuku Kuping Lambe Mripat Pipi Rai Rambut Suku Tangan Untu Weteng KRAMA KRAMA ALUS Imba Penggalih Tutuk Jaja Jengku Racikan Mustaka Pengkeran Jangga Ibing Lidhah Grana Kenaka Talingan Lathi Paningal. Dalemipun Pak Beni wonten Semarang 3. Adhi kula dipunpundhutaken budhe tas enggal 2. KRAMA. TEMBUNG NGOKO.Tuladha : 1. Bu Sinta ngaturaken layang dhateng Pak Lurah 4. Mangga! Kula aturi dhahar rumiyin.

nedha Bidhal Nyukani Medal Mlampah Mandhap Mantuk Numpak Ngadeg Ngangge Nginum Ngengken Nyepeng Nyambut Nyrengeni KRAMA KRAMA ALUS Siram Badhe Maringi Mangga Mriksani Kersa Kagungan Asta Damel Kersa Nyuwun Pundhut Kagem Ngendika Panjenengan Midhanget Nembe Gerah Tindak Pinarak Maos Dhahar Tindak. LAN KRAMA INGGIL TEMBUNG-TEMBUNG LIYANE NGOKO Adus Arep Aweh Ayo Deleng Doyan Duwe Gawa Gawe Gelem Jaluk Jupuk Kanggo Kandha Kowe Krungu Lagi Lara Lunga Lungguh Maca Mangan Mangkat Menehi Metu Mlaku Mudhun Mulih Nunggang Ngadeg Nganggo Ngombe Ngongkon Nyekel Nyilih Nyrengeni Adus Ajeng Nyukani Mangga Ningali Purun Gadhah Bekta Damel Purun Nedhi Pendhet Kangge Sanjang Sampeyan Mireng Saweg Sakit Kesah Lenggah Maca Madhang. jengkar Maringi. ngaturi Ngasta Ngampil Ndukani .TEMBUNG NGOKO. KRAMA. nyaosi Miyos Tindak Mandhap Kondur Nitih Jumeneng Ngagem Ngunjuk Ngutus.

Budhe tuku gula ing pasar 4. nyuwun pirsa Wungu Rawuh Mundhut Sare Ngaturi peparing GLADHEN Ukara ing ngisor iki gantinen nganggo basa krama alus ! 1. Pak Hardi lunga kantor 3.Nyilih Takon Tangi Teka Tuku Turu Undang Weweh Nyambut Taken Tangi Dugi. Syahril disrengeni ibune 2. Layang iki wenehna Bu Hajar . Mbah Jaya lara wetenge 5. dhateng Tumbas Tilem Undang nyukani Ngampil Ndangu.