Lutung Kasarung

Kacaturkeun di nagara Pasir Batang, Prabu Tapa Ageung ti praméswari Niti Suwari kagungan putra tujuh, istri wungkul. Nu kahiji kakasihna Purbararang, nu kadua Purbaéndah, nu katilu Purbadéwata, nu kaopat Purbakancana, nu kalima Purbamanik, nu kagenep Purbaleuwih jeung nu katujuh Purbasari. Ngaraos parantos sepuh, Prabu Tapa Ageung ngersakeun ngabagawan, badé tatapa di leuweung. Nu dicadangkeun ngagentos ngeuyeuk dayeuh ngolah nagara téh lain Purbararang putra cikal, tapi bet Purbasari, putra bungsu. Atuh munasabah baé, Purbararang asa kaunghak. Amarahna teu katahan, asa dihina asa ditincak hulu. Purbasari diusir ti dayeuh dibuang ka Gunung Cupu. Kacaturkeun di Kahiangan, Guruminda, putra déwata cikalna, titisan Guriang Tunggal, ngimpén gaduh garwa anu sarupa jeung Sunan Ambu. Saur Sunan Ambu, ³Jung, geura boro pijodoeun hidep. Aya nu sakarupa jeung Ambu. Tapi«ulah torojogan, anggo heula ieu raksukan«lutung!´ Janggélék Guruminda minda rupa jadi lutung, katelah Lutung Kasarung. Kocap deui di nagara Pasir Batang. Prabu Tapa Ageung ngersakeun hayang tuang daging lutung. Nya nimbalan Léngsér kudu mentés Aki Panyumpit ngala lutung ka leuweung. Aki Panyumpit gasik ngasruk leuweung néangan lutung. Tapi dadak sakala, leuweung jadi sepi taya sasatoan. Bororaah sato kayaning peucang jeung lutung, sireum ogé taya nu ngarayap cék wiwilanganana mah. Aki Panyumpit téh méh pegat pangharepan. Barang rék mulang, dina tangkal peundeuy bet kabeneran manggih lutung keur guguntayangan. Ari rék disumpit, celengkeung téh lutung nyoara: Lutung : ³Éh, Aki, bet kaniaya. Ulah disumpit! Kuring téh rék ngaku bapa pulung ka Aki. Hayang betah di dunya, hayang nyaho anu dingaranan karaton.´ Si Aki ³Sukur atuh, sok geura turun,´ walon Aki Panumpit bengong, aya lutung bisa ngomong. Singhoréng Lutung Kasarung téa. Déwata minda rupa turun ka dunya. Lutung Kasarung dibawa ku Aki Panyumpit, dihaturkeun ka karaton. Tapi barang rék dipeuncit, taya pakarang nu teurak. Sang Lutung teu bisa dirogahala. Tungtungna mah, saur Ratu, ³Léngsér pasrahkeun baé ka anak kami, sugan butuh keur pibujangeun.´ Nya atuh ku Léngsér dipasrahkeun ka Purbararang. Ari walonna téh bet: ³Daék sotéh ngabujangkeun, lamun jalma nu utama. Mun lalaki turunan mantri, ari lutung mah sangeuk

´ gerentes Lutung Kasarung. Kajeun lutung. Ulang-ileng. nya kitu kénéh. Ari béréwék téh dibébékkeun mani jadi lima. ³Éh. tamba jempé nu nyorangan.´ Cék Purbaleuwih. tamba keueung nu di leuweung. lutung mah tara saré jeung manusa. Léngsér mulang ka karaton. apan boga bujang lutung. Rep Sang Putri disirep. Pajarkeun téh. Lutung Kasarung ditampa ku Purbasari.´ Nya sok baé atuh. Belenyeng lumpat ngintip para mojang nu lalenjang keur ngagembrang ninun. Keur jarongjong ninun. lain teu hayang nampa. urang saré jeung kaula. . bisi pajar nampik pasihan rama.teuing!´ Deregdeg léngsér ka putra nu kadua. geunig Si Tétéh aya kénéh adilna. Tétéh. Kajeun hideung. Léngsér mulang deui ka Purbararang. Caturkeun di sisi leuweung. Sang Putri. Ka anu katilu. ³Cing Adi. Aing rék nénéda ka Sunan Ambu. ³Éh Mama Léngsér.´ Lutung kasarung tetep di karaton. tuluy nuturkeun. Guruminda mamalihan. Kajeun goréng. ari koloprak téh taropong Purbararang moncor ka kolong balé. sor disodorkeun! ³Jurig lutung.´ Tutas haturan. top taropong dicokot. teu ditampa. ngan sieun ku Si Tétéh. taropong aing sabogoh-bogoh dibébékkeun! Léngsér! Teu sudi kami mah. niat misalin Sang Putri meungpeung saré. Lutung unggeuk. deudeuh teuing. pokna téh. ³Cing lutung pangyokotkeun taropong di kolong balé!´ Deregdeg lutung lumpat. pangnyokotkeun taropong!´ ³Ih. Putri téh nalangsa pisan. di hateup welit sajalon. tamba suwung. Kula mah banget ku tunduh!´ ³Oaah. Lutung kasarung ngangres ningal kaayaan putri. ³Utun. Purbasari ngagolér dina palupuh sabébék. neda sapaat para bujangga. bisi geuleuheun!´ Reup Putri Purbasari kulem tibra pisan. anteurkeun Si Lutung ka Si Purbasari di leuweung!´ Jut Léngsér turun. Hatur nuhun béjakeun ka Si Tétéh.

ngajak pakasép-kasép beubeureuh. kakasépan Guruminda kahiangan. antukna Purbasari diajak pangeunah-ngeunah olahan. Tuluy Purbasari dititah ngala banténg ti leuweung. da pubuh manusa. Purbararang.Raksukan digédogkeun. beuki tambah ceuceub. kakasih Indrajaya. sangkan aya alesan keur ngarah pati Purbasari. spk. diébogkeun dina kasur tujuh tumpang. tenggekna kari saketokkeun diteukteuk. Mimitna Purbasari diperih pati. disimbut sutra banggala. dibekelan arit timah. Kabeungharan jeung kamulyaan Purbasari di gunung kasampir-sampir ka nagara. ditikahkeun ka Ki Bagus Lembu Halang. Sagoréng-goréngna beubeureuh manéhna. Janggélék Gurumiinda jadi lutung deui. Cunduk kana waktuna. nu goréng lampah ti bubudak. ciciptaan tina raksukan Lutung Kasarung jadi papatih di Pasir Batang. Ku kasaktén Lutung Kasarung. Hidayat Suryalaga. Purbasari. dibantu Sunan Ambu jeung para bujangga. lutung. ieu tanjakan téh laksana. kudu bisa mendet parakan Baranangsiang. Putri nu sasorot jeung Sunan Ambu. jeung ditangtang pahadé-hadé ngahuma. Tapi Purbasari unggul kénéh. palobaloba samping. sajiadna katurutan. Indrajaya ngamuk. Tapi rayat jeung jaksa nagara mutus teu weléh Purbasari anu unggul. Tina Gapura Basa Jilid 2. Purbasari dipangku. Ku pitulung Lutung Kasarung. Purbaleuwih. leuwih agréng ti nagara. Purbasari dipentés nyieun pakarang tatanén étém bingkeng jeung jarum potong. Rupa-rupa ékol Purbararang. Indrajaya mah dihukum jadi pangarit. janggélék jadi Guruminda deui. ari Purbararang mah di tempat nu hadé. pageulis-geulis rupa. banténg téh katungtun ku Purbasari ka nagara. papanjang-panjang buuk. Lutung Kasarung manggih putri panyileukanana. baranyay hurung. dihukum kudu jadi pangangon. Tungtungna Purbararang pinuh ku haté dir jeung ujub. Mun teu bukti teukteuk beuheung keur tandonna. Purbasari éléh. Mangka saat sapeuting. Panejana tinekanan. Sakasépkasépna beubeureuh Purbasari. Lutung Kasarung ngagédogkeun raksukanana. tapi teu bisa majar kumaha. beuki tambah sirik. disumpal ku benang emas. . kaungkulan kadigjayaanana. Ari Purbararang jeung sadérékna nu opat deui. Rupa-rupa akal dikotéktak. tapakur di sisi balé kancana. Geus tangtu Purbasari dibéré pasir anu pangangar-angarna. jadi praméswari Guruminda. Ngan anu pangais bungsu. Purbasari ngadeg ratu di Pasirbatang. bray baranang siga béntang. anu welasan ti baheula ka Purbasari. leuwi Sipatahunan. nu goréng budi ti leuleutik. Jleg ngajenggléng karatonna. Karya Drs.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful