Lutung Kasarung

Kacaturkeun di nagara Pasir Batang, Prabu Tapa Ageung ti praméswari Niti Suwari kagungan putra tujuh, istri wungkul. Nu kahiji kakasihna Purbararang, nu kadua Purbaéndah, nu katilu Purbadéwata, nu kaopat Purbakancana, nu kalima Purbamanik, nu kagenep Purbaleuwih jeung nu katujuh Purbasari. Ngaraos parantos sepuh, Prabu Tapa Ageung ngersakeun ngabagawan, badé tatapa di leuweung. Nu dicadangkeun ngagentos ngeuyeuk dayeuh ngolah nagara téh lain Purbararang putra cikal, tapi bet Purbasari, putra bungsu. Atuh munasabah baé, Purbararang asa kaunghak. Amarahna teu katahan, asa dihina asa ditincak hulu. Purbasari diusir ti dayeuh dibuang ka Gunung Cupu. Kacaturkeun di Kahiangan, Guruminda, putra déwata cikalna, titisan Guriang Tunggal, ngimpén gaduh garwa anu sarupa jeung Sunan Ambu. Saur Sunan Ambu, ³Jung, geura boro pijodoeun hidep. Aya nu sakarupa jeung Ambu. Tapi«ulah torojogan, anggo heula ieu raksukan«lutung!´ Janggélék Guruminda minda rupa jadi lutung, katelah Lutung Kasarung. Kocap deui di nagara Pasir Batang. Prabu Tapa Ageung ngersakeun hayang tuang daging lutung. Nya nimbalan Léngsér kudu mentés Aki Panyumpit ngala lutung ka leuweung. Aki Panyumpit gasik ngasruk leuweung néangan lutung. Tapi dadak sakala, leuweung jadi sepi taya sasatoan. Bororaah sato kayaning peucang jeung lutung, sireum ogé taya nu ngarayap cék wiwilanganana mah. Aki Panyumpit téh méh pegat pangharepan. Barang rék mulang, dina tangkal peundeuy bet kabeneran manggih lutung keur guguntayangan. Ari rék disumpit, celengkeung téh lutung nyoara: Lutung : ³Éh, Aki, bet kaniaya. Ulah disumpit! Kuring téh rék ngaku bapa pulung ka Aki. Hayang betah di dunya, hayang nyaho anu dingaranan karaton.´ Si Aki ³Sukur atuh, sok geura turun,´ walon Aki Panumpit bengong, aya lutung bisa ngomong. Singhoréng Lutung Kasarung téa. Déwata minda rupa turun ka dunya. Lutung Kasarung dibawa ku Aki Panyumpit, dihaturkeun ka karaton. Tapi barang rék dipeuncit, taya pakarang nu teurak. Sang Lutung teu bisa dirogahala. Tungtungna mah, saur Ratu, ³Léngsér pasrahkeun baé ka anak kami, sugan butuh keur pibujangeun.´ Nya atuh ku Léngsér dipasrahkeun ka Purbararang. Ari walonna téh bet: ³Daék sotéh ngabujangkeun, lamun jalma nu utama. Mun lalaki turunan mantri, ari lutung mah sangeuk

deudeuh teuing. teu ditampa. ³Cing lutung pangyokotkeun taropong di kolong balé!´ Deregdeg lutung lumpat. ari koloprak téh taropong Purbararang moncor ka kolong balé. ³Cing Adi. niat misalin Sang Putri meungpeung saré. Purbasari ngagolér dina palupuh sabébék. . top taropong dicokot. ngan sieun ku Si Tétéh. tuluy nuturkeun. Caturkeun di sisi leuweung. Lutung Kasarung ditampa ku Purbasari. bisi geuleuheun!´ Reup Putri Purbasari kulem tibra pisan.´ Cék Purbaleuwih. Kajeun hideung. sor disodorkeun! ³Jurig lutung. Kula mah banget ku tunduh!´ ³Oaah. Guruminda mamalihan. bisi pajar nampik pasihan rama. Kajeun goréng. Léngsér mulang deui ka Purbararang. neda sapaat para bujangga. di hateup welit sajalon. Keur jarongjong ninun.´ Lutung kasarung tetep di karaton. taropong aing sabogoh-bogoh dibébékkeun! Léngsér! Teu sudi kami mah. Pajarkeun téh. Ari béréwék téh dibébékkeun mani jadi lima. urang saré jeung kaula. Putri téh nalangsa pisan. Rep Sang Putri disirep. pangnyokotkeun taropong!´ ³Ih. ³Éh Mama Léngsér. Hatur nuhun béjakeun ka Si Tétéh. Sang Putri. Ulang-ileng. tamba suwung. lain teu hayang nampa. Lutung kasarung ngangres ningal kaayaan putri.teuing!´ Deregdeg léngsér ka putra nu kadua. lutung mah tara saré jeung manusa. Belenyeng lumpat ngintip para mojang nu lalenjang keur ngagembrang ninun. pokna téh. geunig Si Tétéh aya kénéh adilna. ³Éh. apan boga bujang lutung.´ Nya sok baé atuh. Tétéh.´ gerentes Lutung Kasarung. Aing rék nénéda ka Sunan Ambu. anteurkeun Si Lutung ka Si Purbasari di leuweung!´ Jut Léngsér turun. Ka anu katilu. tamba keueung nu di leuweung. Léngsér mulang ka karaton. nya kitu kénéh. Lutung unggeuk. Kajeun lutung. tamba jempé nu nyorangan.´ Tutas haturan. ³Utun.

Tapi Purbasari unggul kénéh. Ngan anu pangais bungsu. diébogkeun dina kasur tujuh tumpang. . leuwi Sipatahunan. beuki tambah sirik. tapi teu bisa majar kumaha. Purbasari ngadeg ratu di Pasirbatang. Sakasépkasépna beubeureuh Purbasari. Janggélék Gurumiinda jadi lutung deui. ciciptaan tina raksukan Lutung Kasarung jadi papatih di Pasir Batang. Jleg ngajenggléng karatonna. sangkan aya alesan keur ngarah pati Purbasari. Ku kasaktén Lutung Kasarung. Mimitna Purbasari diperih pati. Geus tangtu Purbasari dibéré pasir anu pangangar-angarna. disumpal ku benang emas. Hidayat Suryalaga. ari Purbararang mah di tempat nu hadé. anu welasan ti baheula ka Purbasari. baranyay hurung. dibekelan arit timah. da pubuh manusa. kaungkulan kadigjayaanana. Panejana tinekanan. beuki tambah ceuceub. Purbararang. Purbasari éléh. Purbasari dipangku. papanjang-panjang buuk. disimbut sutra banggala. banténg téh katungtun ku Purbasari ka nagara. kudu bisa mendet parakan Baranangsiang. Putri nu sasorot jeung Sunan Ambu. Tina Gapura Basa Jilid 2. antukna Purbasari diajak pangeunah-ngeunah olahan. Indrajaya ngamuk. Lutung Kasarung manggih putri panyileukanana. leuwih agréng ti nagara. dibantu Sunan Ambu jeung para bujangga. Tuluy Purbasari dititah ngala banténg ti leuweung. Mun teu bukti teukteuk beuheung keur tandonna. kakasih Indrajaya. nu goréng lampah ti bubudak. Karya Drs. Cunduk kana waktuna. nu goréng budi ti leuleutik. Mangka saat sapeuting. janggélék jadi Guruminda deui. Tapi rayat jeung jaksa nagara mutus teu weléh Purbasari anu unggul. tenggekna kari saketokkeun diteukteuk. Rupa-rupa akal dikotéktak. Purbasari. pageulis-geulis rupa. Purbaleuwih. jadi praméswari Guruminda. bray baranang siga béntang. sajiadna katurutan. tapakur di sisi balé kancana. Lutung Kasarung ngagédogkeun raksukanana. spk. jeung ditangtang pahadé-hadé ngahuma. ieu tanjakan téh laksana.Raksukan digédogkeun. ditikahkeun ka Ki Bagus Lembu Halang. Rupa-rupa ékol Purbararang. kakasépan Guruminda kahiangan. Purbasari dipentés nyieun pakarang tatanén étém bingkeng jeung jarum potong. Sagoréng-goréngna beubeureuh manéhna. lutung. Ari Purbararang jeung sadérékna nu opat deui. Tungtungna Purbararang pinuh ku haté dir jeung ujub. ngajak pakasép-kasép beubeureuh. palobaloba samping. Kabeungharan jeung kamulyaan Purbasari di gunung kasampir-sampir ka nagara. Indrajaya mah dihukum jadi pangarit. Ku pitulung Lutung Kasarung. dihukum kudu jadi pangangon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful