Lutung Kasarung

Kacaturkeun di nagara Pasir Batang, Prabu Tapa Ageung ti praméswari Niti Suwari kagungan putra tujuh, istri wungkul. Nu kahiji kakasihna Purbararang, nu kadua Purbaéndah, nu katilu Purbadéwata, nu kaopat Purbakancana, nu kalima Purbamanik, nu kagenep Purbaleuwih jeung nu katujuh Purbasari. Ngaraos parantos sepuh, Prabu Tapa Ageung ngersakeun ngabagawan, badé tatapa di leuweung. Nu dicadangkeun ngagentos ngeuyeuk dayeuh ngolah nagara téh lain Purbararang putra cikal, tapi bet Purbasari, putra bungsu. Atuh munasabah baé, Purbararang asa kaunghak. Amarahna teu katahan, asa dihina asa ditincak hulu. Purbasari diusir ti dayeuh dibuang ka Gunung Cupu. Kacaturkeun di Kahiangan, Guruminda, putra déwata cikalna, titisan Guriang Tunggal, ngimpén gaduh garwa anu sarupa jeung Sunan Ambu. Saur Sunan Ambu, ³Jung, geura boro pijodoeun hidep. Aya nu sakarupa jeung Ambu. Tapi«ulah torojogan, anggo heula ieu raksukan«lutung!´ Janggélék Guruminda minda rupa jadi lutung, katelah Lutung Kasarung. Kocap deui di nagara Pasir Batang. Prabu Tapa Ageung ngersakeun hayang tuang daging lutung. Nya nimbalan Léngsér kudu mentés Aki Panyumpit ngala lutung ka leuweung. Aki Panyumpit gasik ngasruk leuweung néangan lutung. Tapi dadak sakala, leuweung jadi sepi taya sasatoan. Bororaah sato kayaning peucang jeung lutung, sireum ogé taya nu ngarayap cék wiwilanganana mah. Aki Panyumpit téh méh pegat pangharepan. Barang rék mulang, dina tangkal peundeuy bet kabeneran manggih lutung keur guguntayangan. Ari rék disumpit, celengkeung téh lutung nyoara: Lutung : ³Éh, Aki, bet kaniaya. Ulah disumpit! Kuring téh rék ngaku bapa pulung ka Aki. Hayang betah di dunya, hayang nyaho anu dingaranan karaton.´ Si Aki ³Sukur atuh, sok geura turun,´ walon Aki Panumpit bengong, aya lutung bisa ngomong. Singhoréng Lutung Kasarung téa. Déwata minda rupa turun ka dunya. Lutung Kasarung dibawa ku Aki Panyumpit, dihaturkeun ka karaton. Tapi barang rék dipeuncit, taya pakarang nu teurak. Sang Lutung teu bisa dirogahala. Tungtungna mah, saur Ratu, ³Léngsér pasrahkeun baé ka anak kami, sugan butuh keur pibujangeun.´ Nya atuh ku Léngsér dipasrahkeun ka Purbararang. Ari walonna téh bet: ³Daék sotéh ngabujangkeun, lamun jalma nu utama. Mun lalaki turunan mantri, ari lutung mah sangeuk

tamba keueung nu di leuweung. Ari béréwék téh dibébékkeun mani jadi lima. deudeuh teuing. Pajarkeun téh. Léngsér mulang deui ka Purbararang. teu ditampa. Kula mah banget ku tunduh!´ ³Oaah. Lutung Kasarung ditampa ku Purbasari. Kajeun lutung. ³Cing lutung pangyokotkeun taropong di kolong balé!´ Deregdeg lutung lumpat. bisi pajar nampik pasihan rama. Ulang-ileng. ³Éh Mama Léngsér. Sang Putri. Putri téh nalangsa pisan. sor disodorkeun! ³Jurig lutung. pangnyokotkeun taropong!´ ³Ih. Tétéh. ari koloprak téh taropong Purbararang moncor ka kolong balé. Rep Sang Putri disirep. tamba suwung. Kajeun goréng. Caturkeun di sisi leuweung. ³Utun. ³Cing Adi. Aing rék nénéda ka Sunan Ambu. Lutung kasarung ngangres ningal kaayaan putri. apan boga bujang lutung. Guruminda mamalihan. Léngsér mulang ka karaton.´ Cék Purbaleuwih. taropong aing sabogoh-bogoh dibébékkeun! Léngsér! Teu sudi kami mah.´ Tutas haturan. tuluy nuturkeun. pokna téh. nya kitu kénéh. Hatur nuhun béjakeun ka Si Tétéh. Belenyeng lumpat ngintip para mojang nu lalenjang keur ngagembrang ninun. urang saré jeung kaula. anteurkeun Si Lutung ka Si Purbasari di leuweung!´ Jut Léngsér turun. geunig Si Tétéh aya kénéh adilna.´ Lutung kasarung tetep di karaton. neda sapaat para bujangga. lutung mah tara saré jeung manusa. di hateup welit sajalon. Lutung unggeuk. .´ Nya sok baé atuh. bisi geuleuheun!´ Reup Putri Purbasari kulem tibra pisan. ³Éh. Purbasari ngagolér dina palupuh sabébék. lain teu hayang nampa. ngan sieun ku Si Tétéh. tamba jempé nu nyorangan.teuing!´ Deregdeg léngsér ka putra nu kadua. top taropong dicokot. Ka anu katilu. niat misalin Sang Putri meungpeung saré.´ gerentes Lutung Kasarung. Kajeun hideung. Keur jarongjong ninun.

disimbut sutra banggala. beuki tambah sirik. Purbasari dipangku. lutung.Raksukan digédogkeun. sangkan aya alesan keur ngarah pati Purbasari. Lutung Kasarung manggih putri panyileukanana. Indrajaya mah dihukum jadi pangarit. tapi teu bisa majar kumaha. Mun teu bukti teukteuk beuheung keur tandonna. disumpal ku benang emas. janggélék jadi Guruminda deui. bray baranang siga béntang. Mangka saat sapeuting. Sakasépkasépna beubeureuh Purbasari. Geus tangtu Purbasari dibéré pasir anu pangangar-angarna. Ku pitulung Lutung Kasarung. kudu bisa mendet parakan Baranangsiang. Tapi rayat jeung jaksa nagara mutus teu weléh Purbasari anu unggul. jeung ditangtang pahadé-hadé ngahuma. Cunduk kana waktuna. tapakur di sisi balé kancana. Kabeungharan jeung kamulyaan Purbasari di gunung kasampir-sampir ka nagara. Ku kasaktén Lutung Kasarung. kakasépan Guruminda kahiangan. Tuluy Purbasari dititah ngala banténg ti leuweung. . Purbasari dipentés nyieun pakarang tatanén étém bingkeng jeung jarum potong. tenggekna kari saketokkeun diteukteuk. Mimitna Purbasari diperih pati. anu welasan ti baheula ka Purbasari. Indrajaya ngamuk. da pubuh manusa. nu goréng budi ti leuleutik. Tapi Purbasari unggul kénéh. Purbasari éléh. palobaloba samping. Ngan anu pangais bungsu. Panejana tinekanan. jadi praméswari Guruminda. Purbasari. beuki tambah ceuceub. spk. dihukum kudu jadi pangangon. Rupa-rupa akal dikotéktak. baranyay hurung. kakasih Indrajaya. ciciptaan tina raksukan Lutung Kasarung jadi papatih di Pasir Batang. Purbararang. kaungkulan kadigjayaanana. dibantu Sunan Ambu jeung para bujangga. ngajak pakasép-kasép beubeureuh. Lutung Kasarung ngagédogkeun raksukanana. Janggélék Gurumiinda jadi lutung deui. Purbaleuwih. Purbasari ngadeg ratu di Pasirbatang. ari Purbararang mah di tempat nu hadé. Ari Purbararang jeung sadérékna nu opat deui. Karya Drs. sajiadna katurutan. Putri nu sasorot jeung Sunan Ambu. leuwih agréng ti nagara. dibekelan arit timah. leuwi Sipatahunan. Jleg ngajenggléng karatonna. banténg téh katungtun ku Purbasari ka nagara. Tungtungna Purbararang pinuh ku haté dir jeung ujub. nu goréng lampah ti bubudak. pageulis-geulis rupa. Sagoréng-goréngna beubeureuh manéhna. diébogkeun dina kasur tujuh tumpang. antukna Purbasari diajak pangeunah-ngeunah olahan. papanjang-panjang buuk. ieu tanjakan téh laksana. Hidayat Suryalaga. Rupa-rupa ékol Purbararang. ditikahkeun ka Ki Bagus Lembu Halang. Tina Gapura Basa Jilid 2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful