Anda di halaman 1dari 409

PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS i

KATA ALU-ALUAN MENTERI PELAJARAN MALAYSIA


KATA ALU-ALUAN
MENTERI PELAJARAN MALAYSIA

Assalammualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam sejahtera. Terima kasih kerana


memberi peluang kepada saya merakamkan penghargaan syabas dan tahniah kepada
kumpulan Pembina Modul Kaunseling Berfokus kerana berinisiatif dan proaktif
menyediakan alternatif program dalam perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling di sekolah.

Matlamat kerajaan untuk membina sebuah Negara Bangsa adalah selaras dengan gagasan
1Malaysia; rakyat didahulukan dan pencapaian diutamakan yang dihasratkan oleh YAB Dato’
Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak, Perdana Menteri Malaysia. Hasrat 1Malaysia ialah
membina sebuah negara yang bersatu padu serta
menyanjung masa hadapan yang dikongsi bersama, menikmati kehidupan bersama yang
sepenuhnya berasaskan keadilan.

Justeru, jika nilai-nilai ini dapat diterapkan melalui proses pendidikan yang terancang,
seperti mana Modul Kaunseling Berfokus yang diilhamkan oleh kumpulan Guru Bimbingan
dan Kaunseling, saya yakin dan percaya perpaduan dalam kalangan rakyat akan dapat
diperkukuhkan dengan memanfaatkan Modul Kaunseling Berfokus ini.. Kementerian
Pelajaran akan terus menyokong pembinaan Negara Bangsa bagi memperkukuhkan
perpaduan, membina identiti nasional dan semangat kebangsaan.

Akhir kalam, saya menaruh penuh keyakinan dan berharap Guru Bimbingan dan Kaunseling
dapat memainkan peranan yang penting dan melaksanakan modul yang dihasilkan
seterusnya dapat membantu menyemai dan memupuk perpaduan, semangat patriotisme,
menyampaikan ilmu pengetahuan dan kemahiran; serta membentuk akhlak dan jati diri
murid bagi melahirkan modal insan cemerlang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS ii

KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA

KATA ALU-ALUAN
KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA.
KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Salam Sejahtera. Saya ingin


merakamkan ucapan setinggi-tinggi penghargaan dan tahniah kepada Bahagian Pengurusan
Sekolah Harian atas penerbitan Modul Kaunseling Berfokus ini. Saya percaya penerbitan
modul ini adalah hasil kerjasama dan komitmen yang tinggi semua Guru Bimbingan dan
Kaunseling sekolah dalam membantu menangani permasalahan disiplin pelajar masa kini.

Pendidikan yang berkualiti menjamin masa depan yang lebih cerah. Dalam mengharungi
cabaran abad ke-21 yang semakin hari semakin mencabar, para Guru Bimbingan dan
Kaunseling Sekolah perlu dilengkapi dengan kemahiran kaunseling yang lebih berfokus.
Justeru, peranan Guru Bimbingan dan Kaunseling yang sekian lama telah diperjuangkan oleh
Kementerian Pelajaran Malaysia dapat dilihat dengan lebih jelas dengan pelaksanaan
Program Kaunseling Berfokus di sekolah kelak. Sumbangan Modul Kaunseling Berfokus ini
dapat merealisasikan hasrat KPM untuk melihat permasalahan dan disiplin murid dapat
ditangani oleh Guru Bimbingan dan Kaunseling bahkan menjadi wahana kepada
kecemerlangan murid..

Sehubungan itu, sekali lagi saya merakamkan ucapan syabas dan tahniah kepada kumpulan
Guru Bimbingan dan Kaunseling yang terus mengambil langkah aktif dan proaktif
menghasilkan Modul Kaunseling Berfokus ini demi manfaat diri, keluarga, masyarakat dan
negara.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS iii

KATA ALU-ALUAN PENGARAH BAHAGIAN PENGURUSAN SEKOLAH HARIAN

KATA ALU-ALUAN

PENGARAH BAHAGIAN PENGURUSAN SEKOLAH HARIAN

KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan salam sejahtera. Alhamdullilah, saya


bersyukur ke hadrat Allah SWT kerana dengan izin dan limpah kurniaNya, saya dapat
bersama-sama dengan Kumpulan Guru Bimbingan dan Kaunseling, dalam sebuah buku yang
sangat memberi makna kepada Kementerian Pelajaran Malaysia iaitu Modul Kaunseling
Berfokus.

Sesungguhnya, Modul Kaunseling Berfokus yang dihasilkan kumpulan Guru Bimbingan


Kaunseling yang merangkumi bidang akademik, disiplin dan pendidikan pencegahan dadah
dapat membantu pihak Kementerian Pelajaran Malaysia menangani isu-isu displin murid
yang agak genting ketika ini. Justeru, saya sangat percaya, menyediakan masyarakat 20
tahun akan datang yang berteraskan 1Malaysia yang digagaskan oleh Perdana Menteri
Malaysia, adalah bermulanya dari pelaksanaan Modul Kaunseling Berfokus yang dibina oleh
kumpulan Guru Bimbingan dan Kaunseling yang sangat dedikasi.

Saya ingin menegaskan bahawa Guru Bimbingan dan Kaunseling adalah sebagai warga
pendidik telah terbukti memainkan peranan utama dalam membina negara bangsa.Guru
Bimbingan dan Kaunseling perlu berfikiran global dan bertindak secara terarah dengan
menjadikan modul yang dihasilkan sebagai wadah untuk membentuk warganegara dengan
ciri-ciri individu dan masyarakat bangsa Malaysia. Justeru, negara akan hilang daya saing
dan ketinggalan dari kemajuan global sekiranya para Guru Bimbingan dan Kaunseling tidak
menjalankan tugas secara jujur, ikhlas dan penuh tanggungjawab.

Akhir kata, ucapan tahniah dan syabas atas kejayaan menghasilkan Modul
Kaunseling Berfokus ini.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS iv

ISI KANDUNGAN
KATA ALU-ALUAN MENTERI PELAJARAN MALAYSIA i

KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA ii

KATA ALU-ALUAN PENGARAH BAHAGIAN PENGURUSAN SEKOLAH HARIAN iii

ISI KANDUNGAN iv

1.0 PENDAHULUAN 1

2.0 PROGRAM AKADEMIK CEMERLANG 3

2.1 PANDUAN PELAKSANAAN 4

2.1.1 PENDAHULUAN 4

2.1.2 MATLAMAT 4

2.1.3 OBJEKTIF 4

2.1.4 SASARAN 4

2.1.5 PELAKSANAAN 5

2.1.6 PENILAIAN 5

2.1.7 PENUTUP 5

2.2 PROSES KERJA 6

2.3 CARTA ALIRAN KERJA 8

2.4 PROGRAM CEMERLANG MILIKKU 9

2.4.1 AKTIVITI 1 9

2.4.2 AKTIVITI 2 13

2.4.3 AKTIVITI 3 15

2.4.4 AKTIVITI 4 16

2.4.5 AKTIVITI 5 17

2.4.6 AKTIVITI 6 19

2.4.7 AKTIVITI 7 22
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS v

2.4.8 AKTIVITI 8 24

2.4.9 AKTIVITI 9 29

2.4.10 AKTIVITI 10 33

3.0 PROGRAM AKADEMIK GALUS 40

3.1 PANDUAN PELAKSANAAN 41

3.1.1 PENDAHULUAN 41

3.1.2 MATLAMAT 41

3.1.3 OBJEKTIF 41

3.1.4 SASARAN 42

3.1.5 PELAKSANAAN 42

3.1.6 PENILAIAN 43

3.1.7 PENUTUP 43

3.2 PROSES KERJA 44

3.3 CARTA ALIRAN KERJA 45

3.4 PROGRAM YAKIN BOLEH 46

3.4.1 AKTIVITI 1 46

3.4.2 AKTIVITI 2 51

3.4.3 AKTIVITI 3 53

3.4.4 AKTIVITI 4 56

3.4.5 AKTIVITI 5 57

3.4.6 AKTIVITI 6 59

3.4.7 AKTIVITI 7 61

3.4.8 AKTIVITI 8 62

3.4.9 AKTIVITI 9 64

3.4.10 AKTIVITI 10 66
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS vi

3.4.11 AKTIVITI 11 68

3.4.12 AKTIVITI 12 69

4.0 PROGRAM DISIPLIN PONTENG 76

4.1 PANDUAN PELAKSANAAN 77

4.1.1 PENDAHULUAN 77

4.1.2 MATLAMAT 77

4.1.3 OBJEKTIF 77

4.1.4 RASIONAL 78

4.1.5 SASARAN 78

4.1.6 PELAKSANAAN 78

4.1.7 PENILAIAN 79

4.1.7.1 GRAF KEHADIRAN 79

4.1.7.2 GRAF PRESTASI DIRI 80

4.1.8 PENUTUP 81

4.2 PROSES KERJA 82

4.3 CARTA ALIRAN KERJA 83

4.4 PROGRAM PONTENG SIFAR 84

4.4.1 AKTIVITI 1 84

4.4.2 AKTIVITI 2 86

4.4.3 AKTIVITI 3 90

4.4.4 AKTIVITI 4 92

4.4.5 AKTIVITI 5 93

4.4.6 AKTIVITI 6 94

4.4.7 AKTIVITI 7 95

4.4.7 AKTIVITI 8 97
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS vii

4.4.9 AKTIVITI 9 98

4.4.10 AKTIVITI 10 99

5.0 PROGRAM DISIPLIN TINGKAH LAKU DEVIAN 101

5.1 PANDUAN PELAKSANAAN 102

5.1.1 PENDAHULUAN 102

5.1.2 MATLAMAT 102

5.1.3 OBJEKTIF 103

5.1.4 SASARAN 103

5.1.5 PELAKSANAAN 103

5.1.6 PENILAIAN 104

5.1.7 PENUTUP 104

5.2 PROSES KERJA 105

5.3 CARTA ALIRAN 106

5.4 PROGRAM PERMATA KASIH 107

5.4.1 AKTIVITI 1 107

5.4.2 AKTIVITI 2 109

5.4.3 AKTIVITI 3 111

5.4.4 AKTIVITI 4 113

5.4.5 AKTIVITI 5 115

5.4.6 AKTIVITI 6 117

5.4.7 AKTIVITI 7 119

5.4.8 AKTIVITI 8 121

5.4.9 AKTIVITI 9 123

5.4.10 AKTIVITI 10 125

6.0 PROGRAM DISIPLIN SEKSUAL 131


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS viii

6.1 PANDUAN PELAKSANAAN 132

6.1.1 PENDAHULUAN 132

6.1.2 MATLAMAT 132

6.1.3 OBJEKTIF 132

6.1.4 SASARAN 133

6.1.5 PELAKSANAAN 133

6.1.6 PENILAIAN 134

6.1.7 PENUTUP 136

6.2 PROSES KERJA 137

6.3 CARTA ALIRAN KERJA 138

6.4 PROGRAM JALINAN KASIH 139

6.4.1 AKTIVITI 1 139

6.4.2 AKTIVITI 2 142

6.4.3 AKTIVITI 3 143

6.4.4 AKTIVITI 4 145

6.4.5 AKTIVITI 5 146

6.4.6 AKTIVITI 6 149

6.4.7 AKTIVITI 7 151

6.4.8 AKTIVITI 8 154

6.4.9 AKTIVITI 9 155

6.4.10 AKTIVITI 10 158

6.4.11 AKTIVITI 11 161

6.4.12 AKTIVITI 12 162

6.4.13 AKTIVITI 13 164

6.4.14 AKTIVITI 14 166


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS ix

6.4.15 AKTIVITI 15 167

7.0 PROGRAM DISIPLIN GADUH 169

7.1 PANDUAN PELAKSANAAN 170

7.1.1 PENDAHULUAN 170

7.1.2 MATLAMAT 170

7.1.3 OBJEKTIF 170

7.1.4 SASARAN 170

7.1.5 PELAKSANAAN 170

7.1.6 PENILAIAN 171

7.1.7 PENUTUP 172

7.2 PROSES KERJA 173

7.3 CARTA ALIRAN KERJA 174

7.4 PROGRAM TEMAN SEJATI 175

7.4.1 AKTIVITI 1 175

7.4.2 AKTIVITI 2 177

7.4.3 AKTIVITI 3 181

7.4.4 AKTIVITI 4 182

7.4.5 AKTIVITI 5 184

7.4.6 AKTIVITI 6 185

7.4.7 AKTIVITI 7 186

7.4.7.1 AKTIVITI 7.1 186

7.4.7.2 AKTIVITI 7.2 189

7.4.7.3 AKTIVITI 7.3 194

7.4.7.4 AKTIVITI 7.4 201

7.4.7.5 AKTIVITI 7.5 202


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS x

7.4.8 AKTIVITI 8 203

7.4.9 AKTIVITI 9 204

7.4.10 AKTIVITI 10 205

7.4.11 AKTIVITI 11 207

8.0 PROGRAM DISIPLIN BULI 212

8.1 PANDUAN PELAKSANAAN 213

8.1.1 Pendahuluan 213

8.1.2 Matlamat 213

8.1.3 Objektif 214

8.1.4 Sasaran 214

8.1.5 Pelaksanaan 214

8.1.6 Penilaian 214

8.1.7 Penutup 215

8.2 PROSES KERJA 216

8.3 CARTA ALIRAN 217

8.4 PROGRAM SIFAR BULI 218

8.4.1 AKTIVITI 1 218

8.4.2 AKTIVITI 2 220

8.4.3 AKTIVITI 3 223

8.4.4 AKTIVITI 4 227

8.4.4.1 AKTIVITI 4.1 229

8.4.5 AKTIVITI 5 232

8.4.5.1 AKTIVITI 5.1 234

8.4.5.2 AKTIVITI 5.2 236

8.4.6 AKTIVITI 6 239


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS xi

8.4.6.1 AKTIVITI 6.1 241

8.4.6.2 AKTIVITI 6.2 242

8.4.6.3 AKTIVITI 6.3 243

8.4.6.4 AKTIVITI 6.4 244

8.4.7 AKTIVITI 7 245

8.4.8 AKTIVITI 8 247

8.4.9 AKTIVITI 9 249

8.4.10 AKTIVITI 10 250

8.4.11 AKTIVITI 11 252

9.0 PROGRAM DISIPLIN VANDALISME 254

9.1 PANDUAN PELAKSANAAN 255

9.1.1 PENDAHULUAN 255

9.1.2 MATLAMAT 255

9.1.3 OBJEKTIF 256

9.1.4 SASARAN 256

9.1.5 PELAKSANAAN 256

9.1.6 PENILAIAN 257

9.1.7 Penutup 257

9.2 PROSES KERJA 258

9.3 CARTA ALIRAN 260

9.4 POGRAM KATAKAN TIDAK PADA VANDALISME 261

9.4.1 AKTIVITI 1 261

9.4.2 AKTIVITI 2 264

9.4.3 AKTIVITI 3 267

9.4.4 AKTIVITI 4 269


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS xii

9.4.5 AKTIVITI 5 271

9.4.6 AKTIVITI 6 274

9.4.7 AKTIVITI 7 279

9.4.8 AKTIVITI 8 281

9.4.9 AKTIVITI 9 283

9.4.10 AKTIVITI 10 285

9.4.11 AKTIVITI 11 287

9.4.12 AKTIVITI 12 289

9.4.13 AKTIVITI 13 291

9.4.14 AKTIVITI 14 293

10.0 PROGRAM PPDa ROKOK 303

10.1 PANDUAN PELAKSANAAN 304

10.1.1 PENDAHULUAN 304

10.1.2 MATLAMAT 304

10.1.3 OBJEKTIF 305

10.1.4 SASARAN 305

10.1.5 PELAKSANAAN 305

10.1.6 PENILAIAN 306

10.1.7 PENUTUP 309

10.2 PROSES KERJA 310

10.3 CARTA ALIR 311

10.4 PROGRAM NAFAS SEGAR 312

10.4.1 AKTIVITI 1 312

10.4.2 AKTIVITI 2 315

10.4.3 AKTIVITI 3 319


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS xiii

10.4.4 AKTIVITI 4 320

10.4.5 AKTIVITI 5 325

10.4.6 AKTIVITI 6 327

10.4.7 AKTIVITI 7 335

10.4.8 AKTIVITI 8 340

10.4.9 AKTIVITI 9 341

10.4.10 AKTIVITI 10 343

11.0 PROGRAM PPDa PENAGIHAN DADAH 347

11.1 PANDUAN PERLAKSANAAN 348

11.1.1 Pendahuluan 348

11.1.2 Matlamat 348

11.1.3 Objektif 349

11.1.4 Sasaran 349

11.1.5 Pelaksanaan 349

11.1.6 Penilaian 350

11.1.7 Penutup 350

11.2 PROSES KERJA 351

11.3 CARTA ALIRAN 352

11.4 PROGRAM SINAR HARAPAN 353

11.4.1 AKTIVITI 1 353

11.4.2 AKTIVITI 2 358

11.4.3 AKTIVITI 3 360

11.4.4 AKTIVITI 4 362

11.4.5 AKTIVITI 5 365

11.4.6 AKTIVITI 6 368


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS xiv

11.4.7 AKTIVITI 7 370

11.4.8 AKTIVITI 8 372

11.4.9 AKTIVITI 9 374

11.4.10 AKTIVITI 10 376

11.4.11 AKTIVITI 11 379

11.4.12 AKTIVITI 12 380

11.4.13 AKTIVITI 13 383

11.4.14 AKTIVITI 14 384

12.0 LAMPIRAN 387

12.1 JAWATANKUASA INDUK 388

12.2 SEKALUNG PENGHARGAAN 391

12.3 SENARAI NAMA GBKSM HULU LANGAT 394


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 1

1.0 PENDAHULUAN

Kajian buli dan ponteng yang menjurus kepada kemenjadian pelajar telah dibuat di
pusat pengajian tinggi membuktikan bahawa masalah disiplin di sekolah semakin
membimbangkan. Salah laku ini juga menyumbang kepada salah laku negatif yang
lain seperti bergaduh, merokok dan kesalahan lain di luar atau di dalam sekolah.
Amalan buruk yang dilakukan oleh pelajar ini patut dibendung dengan segera.
Wujudnya jawatan Guru Bimbingan dan Kaunseling yang lebih dari seorang di
sekolah diharap dapat membantu menangani masalah disiplin ini secara lebih
profesional.

Justeru itu, Kementerian Pelajaran Malaysia telah mengambil inisiatif untuk


membangunkan satu modul khusus agar Guru Bimbingan dan Kaunseling dapat
menjadikannya sebagai satu panduan dalam melaksanakan Program Kaunseling
Berfokus dengan lebih berkesan di sekolah.

Rasional pembinaan Modul Program Kaunseling Berfokus di yakini mampu


membantu memantapkan tugasan Guru Bimbingan dan Kaunseling dalam
melaksanakan Program Kaunseling Berfokus di sekolah-sekolah dengan lebih
terancang.

Fokus pelan tindakan program ini mengikut kategori yang disenaraikan


melalui pemerhatian, laporan disiplin, Sistem Salahlaku Disiplin Murid (SSDM), buku
catatan, soal selidik, maklumat rakan sebaya dan lain-lain. Semua kumpulan murid
yang telah dikenal pasti ini ini hendaklah disenaraikan mengikut tiga Bidang utama
iaitu, Bidang Akademik; Bidang Disiplin; dan Bidang PPDa.

Fokus penghasilan modul hendaklah melibatkan ke tiga-tiga bidang. Bidang


Akademik wajib iaitu merangkumi kumpulan Cemerlang dan Halus . Kemudian pilih
tiga kumpulan sasaran dari dua bidang yang berikutnya mengikut keperluan sekolah.
Jumlah murid yang terpilih dalam setiap kumpulan minimum 10 orang dan
maksimum 20 orang murid untuk setiap satu kumpulan sasaran.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 2

Contoh :

Bidang Akademik (WAJIB)

Kumpulan Cemerlang : 10-20 orang murid

Kumpulan Halus : 10-20 orang murid

Bidang Disiplin (PILIHAN)

Kumpulan Ponteng : 10-20 orang murid

Kumpulan Divien : 10-20 orang murid

Kumpulan Gejala Sosial : 10 – 20 orang murid

Kumpulan Bergaduh : 10 – 20 orang murid

Kumpulan Vandalism : 10 – 20 orang murid

Kumpulan Buli : 10-20 orang murid

Bidang PPDa (PILIHAN)

Kumpulan Merokok : 10-20 orang murid

Kumpulan Dadah : 10-20 orang murid


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 3

2.0 PROGRAM AKADEMIK CEMERLANG

PROGRAM CEMERLANG
MILIKKU
BIDANG AKADEMIK - CEMERLANG

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Jalinan Mesra - Suai kenal
Penerokaan Kerjaya - Pencarian
2 Maklumat dan Perkongsian Ilmu
3 Pengurusan Diri Dan Masa
4 Kemahiran Membuat Nota
5 Teknik Membuat Peta Minda
6 Kemahiran Mengingat
7 Kemahiran Membuat Ulangkaji
8 Belajar Berkumpulan
9 Pengurusan Stress
Persediaan Menghadapi
10 Peperiksaan
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 4

2.1 PANDUAN PELAKSANAAN

2.1.1 PENDAHULUAN

Program Cemerlang Milikku adalah satu program untuk murid cemerlang dalam
bidang akademik. Murid cemerlang inilah yang akan meningkatkan kualiti dan
prestasi sekolah. Oleh itu, mereka perlu dibimbing untuk membina dan memupuk
tahap motivasi yang sedia ada dalam diri mereka bagi memperkasakan sekolah ke
arah kecemerlangan akademik. Maka, program ini dibina khas dengan kandungan
aktiviti-aktiviti yang membantu murid-murid ini untuk terus maju, cemerlang dan
terbilang dalam bidang akademik.

2.1.2 MATLAMAT

Melahirkan murid-murid yang cemerlang dalam bidang akademik.

2.1.3 OBJEKTIF

Di akhir program ini, murid dapat:

2.1.3.1 Menguasai teknik belajar yang betul dan berkesan.

2.1.3.2 Mempunyai hala tuju masa depan.

2.1.3.3 Cemerlang dalam semua mata pelajaran.

2.1.4 SASARAN

Murid-murid cemerlang akademik. 10 orang murid dari Tingkatan 3 dan 10 orang


murid dari Tingkatan 5.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 5

2.1.5 PELAKSANAAN

2.1.5.1. Jalinan Mesra - Suai kenal

2.1.5.2. Penerokaan Kerjaya - Pencarian maklumat

2.1.5.3. Penerokaan Kerjaya - Pengkongsian ilmu

2.1.5.4. Lawatan Kerjaya

2.1.5.5. Pengurusan Diri dan Masa - Geraf diri

2.1.5.6. Pengurusan masa

2.1.5.7. Teknik membuat peta minda

2.1.5.8. Kemahiran mengingat

2.1.5.9. Pengurusan stress

2.1.5.10. Persediaan menghadapi peperiksaan

2.1.6 PENILAIAN

2.1.6.1 Ujian Pra

2.1.6.2 Ujian Pos

2.1.7 PENUTUP

Melalui program ini, diharapkan agar murid-murid cemerlang akan mendapat


keputusan yang cemerlang dalam peperiksaan yang akan mereka tempuhi.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 6

2.2 PROSES KERJA

PROGRAM CEMERLANG MILIKKU

Bil Proses Kerja Tempoh Personalia Catatan


Mengesan dan mengenalpasti Penyelaras
murid berdasarkan senarai tingkatan/setiausaha
1 Disember
keputusan peperiksaan akhir peperiksaaan.
tahun. GBKSM
Mengadakan aktiviti
pertemuan dengan murid yang
terlibat
Merasionalkan mereka
mengapa terpilih dalam
Kumpulan akademik
cemerlang Program Kaunseling
Berfokus.

Mengedarkan borang Januari GBKSM


2
maklumat peribadi murid
untuk simpanan kaunselor.

Memberi taklimat kepada


murid-murid yang terpilih
tentang tujuan dan matlamat
program.

Menentukan tarikh- tarikh


perjumpaan dengan murid.
Menjalani ujian pra sebelum
3 aktiviti 1- Jalinan Mesra (Suai Januari GBKSM
Kenal).
Aktiviti 4 -
Murid mengikuti proses Lawatan
program “Cemerlang Milikku” Februari – Guru ICT Kerjaya
4
mengikut tarikh yang telah September Guru Tingkatan dijalankan
ditetapkan. diluar tempoh
perjumpaan
Menjalani ujian post selepas Akhir bulan
5 GBKSM
aktiviti. September
Oktober
Membuat analisis ujian
6 (minggu GBKSM
pra/post.
pertama)
Perjumpaan dan perbincangan Oktober
7 dengan murid selepas (minggu GBKSM
keputusan peperiksaan kedua)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 7

percubaan.

Oktober
Membentangkan laporan Pengetua
8 (Minggu
kepada pengetua. GBKSM
ketiga)
Oktober
Menyediakan pelaporan
9 (Minggu GBKSM
keberkesanan program.
Keempat)
Hantar laporan kepada PPD
10 November GBKSM
SPPK
Hantar Laporan kepada Unit
11 November GBKSM
HEM JPNS
Perjumpaan dengan murid Mengikut
pada hari keputusan Kumpulan
12 GBKSM
peperiksaan sebenar peperiksaan
diumumkan. (PMR/SPM)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 8

2.3 CARTA ALIRAN KERJA

PROGRAM CEMERLANG MILIKKU


Mengesan dan mengenalpasti murid berdasarkan senarai
MULA keputusan peperiksaan akhir tahun.

Mengadakan aktiviti pertemuan dengan murid yang terlibat.

Menjalankan ujian pra sebelum aktiviti 1 – Jalinan Mesra


(Suai Kenal)

Murid mengikut proses program “Cemerlang Milikku”


mengikut tarikh yang telah ditetapkan.

Menjawab ujian post selepas aktiviti.

Membuat analisis ujian pra/post.

Perjumpaan dan perbincangan dengan murid selepas


keputusan peperiksaan percubaan.

Membentangkan laporan kepada pengetua.

Menyediakan pelaporan keberkesanan program.

Hantar laporan kepada PPD SPPk

Hantar laporan kepada Unit HEM JPN

Perjumpaan dengan murid pada hari keputusan peperiksaan


TAMAT sebenar diumumkan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 9

2.4 PROGRAM CEMERLANG MILIKKU

2.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Akademik

TAJUK : Jalinan Mesra (Suaikenal)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mewujud kemesraan antara ahli.

2. menentukan matlamat jangka pendek dan jangka panjang.

3. bekerjasama dalam mencapai matlamat kecemerlangan


akademik

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid-murid cemerlang

BAHAN-BAHAN: Ujian Pra, Borang maklumat peribadi

LANGKAH :

1. GBKSM menerangkan tentang matlamat perjumpaan kumpulan ini

2. Guru mengedarkan Ujian Pra (Lampiran 1) dan Borang Maklumat Diri


(Lampiran 2) kepada murid.

3. Murid-murid diminta mengisi Ujian Pra dan Borang Maklumat Diri dan
menyerahkan kepada GBKSM

4. Murid diminta duduk dalam satu bulatan dan memperkenalkan diri serta
berkongsi pengalaman /cara belajar yang mereka amalkan selama ini.

5. GBKSM memberi pandangan bagaimana menetapkan matlamat dan hala


tuju jangka pendek dan jangka panjang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 10

PENILAIAN: Selepas aktiviti ini diharapkan murid:-

1. Mengenali rakan sekumpulan.

2. Menetapkan matlamat jangka pendek dan jangka panjang.

3. Bekerjasama dan saling menghormati antara satu sama lain

RUMUSAN :

1. Murid dapat mewujudkan silaturrahim melalui pengenalan diri dan


perkongsian pengalaman.

FALSAFAH : `Kemesraan Membawa Kesejahteraan’.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 11

LAMPIRAN 1
MODUL PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS
UJIAN PRA

Nama : .................................................................................

Tingkatan : .................................................................................

BIL. ITEM YA TIDAK


1 Saya amat mesra dan mudah didekati.
Gelagat rakan dalam kumpulan tidak membantu saya dalam
2
pembelajaran
3 Saya jelas dengan hala tuju kerjaya saya pada masa depan
Saya tahu tentang kepentingan mata pelajaran yang ada kaitan
4
dengan kerjaya yang saya pilih
5 Saya dapat melihat prospek kerjaya dengan jelas
6 Saya suka berkongsi maklumat kerjaya dengan rakan.
Saya mendapat banyak maklumat dari lawatan saya ke institusi
7
pengajian tinggi
Brosur yang diperolehi dari lawatan memberi banyak
8
maklumat kerjaya kepada saya
9 Saya sedar tentang kekuatan dan kelemahan diri saya
Saya memerlukan bimbingan guru untuk meningkatkan
10
pencapaian akademik diri saya.
Saya perlukan bimbingan guru untuk mengurus masa
11
pembelajaran saya.
12 Saya dapat mengurus masa saya dengan baik dan berkesan.

13 Saya selalu membuat nota dengan menggunakan peta minda


Penggunaan peta minda banyak membantu meningkatkan
14
prestasi akademik saya
Saya menghadapi kesukaran untuk mengingat apa yang saya
15
baca
Saya kerap kali lupa apa yang saya baca masa menghadapi
16
peperiksaan.
Saya tertekan dengan harapan ibu bapa terhadap akademik
17
saya
18 Saya perlu mengurus tekanan yang saya alami
Saya selalu merancang dan membuat persediaan sebelum
19
menghadapi peperiksaan
20 Saya pasti saya akan berjaya dengan cemerlang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 12

LAMPIRAN 2
BORANG MAKLUMAT PERIBADI MURID

KATEGORI

NAMA GURU KELAS GAMBAR


TERKINI
TINGKATAN

PERIBADI

1.1. Nama : ____________________________________________________________


1.2. Umur : __________________ Jantina : _________________
1.3. No. Kad Pengenalan : __________________ Tarikh Lahir : _________________
1.4. Alamat Rumah : ___________________________________________________________
__________________________________________________________
__________________________________________________________
1.5. No Telefon : (R) ___________________ (Bimbit) __________________

BUTIRAN BAPA

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN IBU

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN RAKAN / WARIS

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Alamat Rumah : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (R) _____________________ (Bimbit) ____________________

Disediakan oleh, Disahkan oleh,


Tandatangan : _______________________ Tandatangan : ________________________
Nama : _______________________ Nama : _______________________
(GBKSM / BIMBINGAN (PENGETUA / GURU BESAR)
Tarikh : _______________________ Tarikh : _______________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 13

2.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Akademik

TAJUK : Penerokaan Kerjaya (Pencarian Maklumat)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Menetapkan hala tuju kerjaya masa hadapan.

2. Mengumpul semua input berkaitan dengan kerjaya yang


diminati.

3. Memberi penekanan yang khusus dalam mata pelajaran yang


berkaitan dengan kerjaya mereka di masa hadapan.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Komputer di makmal ICT sekolah

LANGKAH :

1. Setiap murid diminta menyatakan cita-cita mereka.

2. GBKSM memberi edaran (Lampiran 3) kepada murid dan memberi


penerangan tentang tugasan.

3. Murid diminta menyelesaikan tugasan berdasarkan edaran yang diberi.

4. Murid diminta berkongsi tugasan dengan murid lain yang memilih kerjaya
yang sama.

5. Murid perlu mencetak hasil yang dicari untuk pembentangan pada aktiviti
yang akan datang.

PENILAIAN :

1. murid mengetahui maklumat kerjaya yang mereka minati dengan lebih


mendalam.

RUMUSAN : Murid jelas tentang bidang kerjaya yang dipilih dengan aplikasi ICT.

FALSAFAH : Penerokaan ilmu di hujung jari.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 14

LAMPIRAN 3
Nama : _______________________________
Tingkatan : _______________________________
Tarikh : _______________________________

Kerjaya yang dipilih:

1. Pengenalan kerjaya yang dipilih.

2. Bidang tugas kerjaya yang dipilih.

3. Ciri-ciri personalitI kerjaya yang dipilih.

4. Syarat dan kelayakan kerjaya yang dipilih.

5. Institusi yang menawarkan bidang yang dipilih.

6. Prospek kerjaya yang dipilih.

Tandatangan : ______________________________

Disemak oleh : ______________________________


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 15

2.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Akademik

TAJUK : Penerokaan Kerjaya (Perkongsian Ilmu)

OBJEKTIF : Pada akhir aktivit murid dapat:

1. Menyatakan maklumat tentang kerjaya.

2. Berkongsi maklumat tentang kerjaya.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Papan putih dan pen marker

LANGKAH :

1. Murid diminta duduk dalam kumpulan kerjaya masing-masing.

2. Wakil kumpulan diminta membentangkan laporan dan seorang murid lagi


diminta untuk mencatat maklumat di papan putih.

3. GBKSM memberi penjelasan tambahan tentang tajaan-tajaan (JPA, MARA,


PETRONAS dan sebagainya) dan peluang belajar di dalam dan di luar negara.

4. Murid diminta untuk menyerahkan tugasan yang lengkap kepada GBKSM.

PENILAIAN :

1. Berkongsi maklumat kerjaya yang dipilih.

2. Mengetahui penaja dan peluang belajar di dalam dan di luar negara.

RUMUSAN : Murid jelas tentang hala tuju kerjaya masing-masing.

FALSAFAH : Penerokaan kerjaya penting untuk masa depan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 16

2.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Akademik

TAJUK : Penerokaan Kerjaya (Lawatan Kerjaya)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. maklumat kerjaya dari institusi yang dilawati

2. Mengumpul brosur-brosur maklumat kerjaya sebagai rujukan.

3. menghasilkan buku skrap kerjaya.

MASA : 360 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Buku nota

LANGKAH :

1. Guru memberi penerangan tentang tugasan yang dibuat oleh murid

2. Murid diminta mengumpul brosur

3. Murid diminta menampal brosur tersebut di sudut kerjaya Unit Bimbingan


Dan Kaunseling

4. GBKSM membawa murid cemerlang bersama murid-murid lain melawat


institusi yang dipilih.

PENILAIAN :

1. murid dapat mengumpul maklumat kerjaya dari institusi yang dilawati.

RUMUSAN : Murid mengetahui sumber mendapat maklumat tambahan

FALSAFAH : `Jauh perjalanan , luas pengetahuan’.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 17

2.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Akademik

TAJUK : Pengurusan Diri Dan Masa – Graf Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. melihat kekuatan dan kelemahan diri

2. merancang strategi untuk mengatasi kelemahan diri

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Kertas graf

LANGKAH :

1. Guru mengedarkan kertas geraf (Lampiran 4) kepada setiap murid.

2. Murid diminta mengisi geraf menggunakan keputusan. Peperiksaan Akhir


Tahun sebagai TOV dan Ujian Bulanan sebagai OTR.

3. Murid diminta membuat perbandingan.

4. GBKSM meminta murid menerangkan tentang aliran geraf yang diperolehi


dan menjelaskan tentang sebab turun/naik geraf berkenaan.

5. Di akhir aktiviti murid diminta menyerahkan geraf diri kepada GBKSM.

PENILAIAN :

1. Murid dapat mengetahui kekuatan dan kelemahan diri dalam P&P.

RUMUSAN :

1. Murid dapat melihat keseluruhan prestasi akademik melalui geraf yang


dicipta.

FALSAFAH : `Belajar dari kegagalan’


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 18

LAMPIRAN 4

Graf Diri

ADD
BM BI MT SC GEO SEJ FIZIK BIO KIMIA
MT
80 74 64 78 65 56 77 60 52 72

90
80 78
80 77
74 72
70 64 65
60
60 56
52
50
40
30
20
10
0
BM BI MT SC GEO SEJ FIZIK BIO KIMIA ADD
MT
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 19

2.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Akademik

TAJUK : Pengurusan Masa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Merancang dan menggunakan masa dengan teratur dan


bermanfaat.

2. Merangka jadual belajar sendiri dan cuba menyesuaikannya


dengan aktiviti harian mereka.

3. menjadi individu yang lebih bertanggungjawab dan


mendisiplin diri mereka.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid Cemerlang

BAHAN : helaian jadual belajar dan kertas A4

LANGKAH :

1. Edaran helaian jadual (Lampiran 5) dan kertas A4 kepada setiap pelajar.

2. Murid diminta mencatat aktiviti-aktiviti berikut pada helaian kertas A4:

a. Aktiviti yang ingin dibuat selepas waktu sekolah.

b. Aktiviti belajar untuk malam hari.

c. Aktiviti belajar pada hujung minggu.

d. Aktiviti utama pelajaran dan bukan akademik lain yang terlibat.

3. Setelah itu, murid diminta memindahkan maklumat aktiviti-aktiviti yang telah


dicatat ke atas helaian jadual belajar masing-masing.

PENILAIAN :

1. Pelajar dapat menyediakan jadual belajar dengan baik.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 20

RUMUSAN :

1. Menyedarkan pelajar tentang perkara yang paling mustahak dalam mencapai


segala matlamat yang telah dirancang ialah kebolehan mereka untuk
merancang atau menggunakan masa dengan baik.

FALSAFAH : Setiap detik masa tidak boleh dibeli dengan timbangan emas.

(Falsafah Cina)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 21

LAMPIRAN 5
CONTOH

JADUAL BELAJAR MINGGUAN

HARI
ISNIN SELASA RABU KHAMIS JUMAAT SABTU AHAD
MASA

Maths.
0600 – 1300 PEMBELAJARAN SEPERTI BIASA Sains
KH

1300 – 1400 MAKAN TENGAH HARI

1430 – 1700 Sejarah Sains Sains Geog Sejarah BI KH

1700 – 1900 RIADAH/ BERSUKAN/ MAKAN MALAM

Maths Maths BM
1900 - 2200 Geog Sejarah BM BI
Tuition Tuisyen Tuition

AGIHAN MASA BAGI SETIAP MATA PELAJARAN

Jam Jam Jam Jam


BM 2 Maths 3 Geog 2 KH 2
BI 2 Sains 3 Sejarah 3
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 22

2.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Akademik.

TAJUK : Teknik Membuat Peta Minda

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mengetahui cara yang betul membuat peta minda mengikut


kesesuaian tajuk dan mata pelajaran.

2. menyediakan contoh peta minda berdasarkan tajuk yang


diberikan.

3. memudahkan kemahiran membuat nota dan membantu


proses mengulangkaji mata pelajaran.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Contoh peta minda, kertas A4, pen berbagai warna.

LANGKAH :

1. GBKSM menerangkan tentang kepentingan menyediakan peta minda.

2. Setiap murid diberi contoh peta minda (Lampiran 6) dan GBKSM


menerangkan kaedah menyediakannya.

3. Setiap murid diminta menyediakan satu contoh peta minda berdasarkan


tajuk-tajuk yang telah ditetapkan.

4. Setiap murid diminta menerangkan peta minda yang telah disediakan.

PENILAIAN :

1. Peta minda yang disediakan oleh setiap murid.

RUMUSAN :

1. Pendedahan kepada setiap pelajar kepentingan mengulangkaji matapelajaran


dengan menggunakan peta minda.

FALSAFAH : “Kreativiti Cabang Kejayaan”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 23

LAMPIRAN 6

TIDUR
/REHAT Riwayat
JADUAL
YAN MASA hidup
BELAJAR RIADAH
CUKUP BERSAMA
SENDIRI
KELUARGA

PENGURUSAN
MASA

AKONIM

CIRI PELAJAR CEMERLANG

KEMAHIRAN
KEMAHIRAN MENGINGAT
BELAJAR TEKNIK IMBAS
KEMBALI

MEMBACA
KATA KUNCI
CEPAT

KEMAHIRAN
BACA

BUAT NOTA BERULANG-


ULANGKAJI
ULANG

PENCARIAN
KUMPULAN
MAKLUMAT
BELAJAR
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 24

2.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Akademik.

TAJUK : Kemahiran Mengingat.

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mengetahui bagaimana cara mengingat sesuatu tajuk di dalam


mata pelajaran.

2. memahami bagaimana menggunakan beberapa kaedah


mengingat yang sesuai di dalam proses mengulangkaji.

3. menggunakan kaedah mengingat semasa proses


pembelajaran.

MASA : 40 minit

SASARAN : Pelajar cemerlang

BAHAN : Modul kaedah mengingat – kaedah neumonik, hafalan,

cangking dan hubungkait, kertas latihan.

LANGKAH :

1. GBKSM menerangkan tentang kepentingan kemahiran mengingat di dalam


proses pembelajaran.

2. Setiap murid diberi beberapa contoh kaedah mengingat dan menghafal.

3. GBKSM menerangkan kaedah neumonik, hafalan, cangking dan hubungkait.

4. Setiap murid diminta melengkapkan helaian latihan kaedah mengingat


berdasarkan kaedah yang telah dipelajari.

5. GBKSM bersama murid-murid menyemak helaian latihan dan membetulkan


kesilapan jika ada.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 25

PENILAIAN : Helaian latihan murid-murid.

RUMUSAN :

1. Pendedahan kepada setiap pelajar kepentingan kaedah mengingat di dalam


proses pembelajaran.

FALSAFAH : “Hendak Seribu Daya, Mahu Seribu Cara”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 26

LAMPIRAN 7
KEMAHIRAN MENGINGAT
Kemahiran belajar tidak lengkap jika kamu tidak melalui proses mengingat. Segala fakta
yang diterika hendaklah disimpan agar tidak lupa uantuk dikeluarkan apabila diperlukan.
Justeru disini, dicadangkan beberapa kaedah yang dapat membantu mempertingkatkan
teknik mengingat:

1. HAFAL isi yang dibaca


Ingatkan perkara yang utama yang perlu kamu ketahui dalam pembacaan itu.
Contohnya : Sebelum membuka buku,ingat “apakah warna pelangi dan
bagaimanakah pelangi terbentuk?”

2. Isi DISUSUN dengan betul


Sebutkan isi yang kamu hafal
Ketika menghafal suara mesti jelas supaya telinga mendengar apa yang kamu
hafal.

3. Tentukan perkara yang perlu DIINGAT


Pastikan turutan isi betul
Contoh: Kamu ingin mengingat nama bulan.
Pastikan kamu menghafal bermula daripada bulan Januari danberakhir dengan
Disember.

4. UJI kemampuan daya ingatan


Di sini kamu perlu memainkan dua watak
i. Penyoal
ii. Penjawab
Cuba “soal” apa yangingin kamu ingat. Kemudian jawab
Jika kamu dapat mengingat. Teknik ingatan sedang berlaku.

5. Lakukan ULANG KAJI sekerap mungkin


Baca, baca, baca, dan bacalah selagi ada kesempatan
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 27

Pembacaan yang berulang kali akan mengukuhkan daya ingatan

6. Cuba INGAT semula apa yang kamu telah baca.


Proses mengingat semula, kebiasaannya dilakukan dalam dua keadaan:
i. Sebelum tidur
ii. Selepas tidur
Kaedah ini mampu mengekalkan ingatan kamu dalam masa jangka panjang.

7. Menggunakan Kaedah AKROSTIK


Menggunakan Kepala huruf fakta membentuk ayat.
Contoh: Jenis Kata:
Kata Nama, Kerja, Adjektif, Keterangan,
Tugas, Sandang

Nana Kejar Ayam Keliling Taman Sana

8. Menggunakan Kaedah BUNYI SEAKAN


Gantikan fakta kepada bentuk cerita
Contoh: Kelas Makanan
Lemak, Vitamin, Pelawas, Air,
Garam Mineral, Protein, Karbohidrat

Mak Amin tak Lawas bila minum Air


Mineral dalam Tin Karat

9. Menggunakan Teknik PEMBAHAGIAN NOMBOR


Bahagikan nombor yang hendak dihafal kepada beberapa bahagian.
Contoh:
(654320789)

654…..320……789
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 28

10. Praktikkan Penggunaan SISTEM IRAMA


Tukarkan ayat atau isi yang hendak dihafal ke dalam bentuk irama.
Pilih lagu yang paling kamu gemari.
Ingatan menjadi bertambah kuat jika kamu menggunakan irama lagu artis
pujaan kamu.

11. Praktikkan Penggunaan SISTEM GAMBAR.


Gambarkan objek yang ada kaitan dengan isi yang perlu dihafal.
Contoh: Kamu ingin mengingat perkataan “bank”. Kaitkan dengan gambar
“duit”.

12. Menggunakan KAEDAH AKRONIM.


Menggabungkan huruf pangkal untuk membentuk satu perkataan yang perlu
diingat.
Contoh: Pengelasan Haiwan

Reptila, Ikan, Mamalia, RIMBA


Burung, Amfibia
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 29

2.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Akademik

TAJUK : Pengurusan Stress

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Menyatakan perasaan yang dialami dengan jelas dan betul.

2. Mengetahui bahaya stress dalam kehidupan.

3. Menyatakan maklumat-maklumat yang diperolehi berkaitan


dengan stress.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Belon, kad tugasan

LANGKAH :

1. Setiap murid diberi sebiji belon yang tidak ditiup.

2. Murid diminta untuk meniup belon tersebut sehingga besar dan meletup.

3. Murid diminta untuk menyatakan perasaan masing-masing setelah


menjalankan aktiviti tersebut.

4. Guru mengaitkan aktiviti tersebut dengan pengurusan masa.

5. GBKSM memberi penerangan tentang stress melalui carta peta minda.


(Lampiran 7)

6. Murid dibahagikan kepada lima kumpulan.

7. Murid diberi tajuk untuk berbincang sebagai tugasan.

i. Kumpulan 1 – Ciri-ciri murid yang stress.

ii. Kumpulan 2 – Punca-punca berlakunya stress.

iii. Kumpulan 3 – Kesan-kesan stress.

iv. Kumpulan 4 – Teknik-teknik pengurusan stress.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 30

v. Kumpulan 5 – Kata-kata motivasi menghilangkan stress.

8. Guru memberikan renungan bersama dengan kata-kata motivasi. (Lampiran


8)

PENILAIAN : Melalui tugasan yang diberi.

RUMUSAN : Murid akan dapat mengurus stress dengan berkesan.

FALSAFAH : ”Hidup bahagia dan ceria tanpa STRESS”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 31

LAMPIRAN 8

Rumusan Apa itu stress?

Teknik-teknik pengurusan stress

Kesan-kesan stress
Ciri-ciri murid yang
stress

Punca-punca stress
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 32

LAMPIRAN 9

Definisi terbaik bagi rehat ialah hidup tanpa tekanan. Menenangkan minda dan badan
daripada sebarang tekanan akan memanjangkan usia kita.

(Dr Frank Boyal)

Kegembiraan selalunya nampak kecil ketika anda menggenggamnya, tetapi sekiranya anda
melepaskannya anda akan belajar betapa besar dan bernilainya ia.

(Maxim Gorky)

Sekira anda ingin hidup tanpa menyahut sebarang cabaran, anda telah memutuskan bahawa
anda tidak mahu lagi.

(Shirley Hufstedler)

Kebahagiaan bukannya suatu destinasi tetapi, ia adalah cara mengendalikan sesuatu


kehidupan.

(Burton Hilis)

Lebih baik anda lupakan sahaja dan bergembira daripada anda mengingati dan berduka.

(Christina Georgina Rossetti)


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 33

2.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Akademik

TAJUK : Persediaan Menghadapi Peperiksaan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. mengetahui kepentingan membuat persediaan sebelum


menghadapi peperiksaan.

2. menyatakan strategi-strategi sebelum, semasa dan selepas


peperiksaan.

3. membina keyakinan diri dengan menandatangani ikrar


perjanjian.

4. Membuat penilaian ke atas keseluruhan aktiviti kelompok.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid cemerlang

BAHAN : Carta, kad tugasan, lembaran ikrar, ujian pos.

LANGKAH :

1. GBKSM memaparkan sekeping gambar dan peribahasa Bahasa Inggeris


menggunakan slaid power point kepada murid. (Lampiran 10)

2. Murid diminta untuk menceritakan apa yang dilihat dan mesej yang tersirat
dalam gambar tersebut dan cuba kaitkan dengan peperiksaan.

3. GBKSM membimbing murid untuk menjawab dengan betul.

4. GBKSM memberi penerangan tentang persediaan sebelum, semasa dan


selepas peperiksaan.

5. Murid dibahagikan kepada tiga kumpulan.

6. GBKSM mengedarkan kad tugasan kepada setiap kumpulan.

7. Murid diminta untuk berbincang dan menuliskan isi-isi penting berdasarkan


tajuk yang diberi dalam kad tugasan. (Lampiran 10)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 34

8. Setiap kumpulan diminta untuk menyatakan hasil perbincangan mereka.

9. GBKSM meminta murid menuliskan lagi isi-isi tambahan kepada tajuk-tajuk


yang diberi sebagai tugasan.

10. GBKSM mengedarkan satu lembaran ikrar perjanjian menghadapi


peperiksaan. (Lampiran 11)

11. Murid diminta untuk membacakannya dengan lantang dan


menandatanganinya dengan rasa keyakinan.

12. Murid diminta melengkapkan ujian pos sebelum aktiviti berakhir sebagai satu
penilaian ke atas keseluruhan aktiviti kelompok.

PENILAIAN : Melalui hasil perbincangan kumpulan dan hasil ujian pos.

RUMUSAN :

1. Pelajar akan dapat mengetahui strategi tepat menghadapi


peperiksaan dengan cemerlang.

FALSAFAH : ”Bersusah-payah dahulu, bersenang-lenang kemudian”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 35

LAMPIRAN 10
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 36

LAMPIRAN 11

PERSEDIAAN MENGHADAPI PEPERIKSAAN


SEBELUM
1. _______________________________________________________________

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________

PERSEDIAAN MENGHADAPI PEPERIKSAAN


SEMASA
1. _______________________________________________________________

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________

PERSEDIAAN MENGHADAPI PEPERIKSAAN


SELEPAS
1. _______________________________________________________________

2. _______________________________________________________________

3. _______________________________________________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 37

LAMPIRAN 12

Tandatangan : ______________________ Tarikh: _________________

Nama :_____________________________________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 38

LAMPIRAN 13
MODUL PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS
UJIAN PRA

Nama : ______________________________________

Tingkatan : ______________________________________.

BIL ITEM YA TIDAK

1 Saya amat mesra dan mudah didekati.


Gelagat rakan dalam kumpulan tidak membantu saya dalam
2
pembelajaran
3 Saya jelas dengan hala tuju kerjaya saya pada masa depan
Saya tahu tentang kepentingan mata pelajaran yang ada kaitan
4
dengan kerjaya yang saya pilih
5 Saya dapat melihat prospek kerjaya dengan jelas

6 Saya suka berkongsi maklumat kerjaya dengan rakan.


Saya mendapat banyak maklumat dari lawatan saya ke institusi
7
pengajian tinggi
Brosur yang diperolehi dari lawatan memberi banyak maklumat
8
kerjaya kepada saya
9 Saya sedar tentang kekuatan dan kelemahan diri saya
Saya memerlukan bimbingan guru untuk meningkatkan pencapaian
10
akademik diri saya.
Saya perlukan bimbingan guru untuk mengurus masa pembelajaran
11
saya.
12 Saya dapat mengurus masa saya dengan baik dan berkesan.

13 Saya selalu membuat nota dengan menggunakan peta minda


Penggunaan peta minda banyak membantu meningkatkan prestasi
14
akademik saya
15 Saya menghadapi kesukaran untuk mengingat apa yang saya baca
Saya kerap kali lupa apa yang saya abaca emasa menghadapi
16
peperiksaan.
17 Saya tertekan dengan harapan ibu bapa terhadap akademik saya

18 Saya perlu mengurus tekanan yang saya alami

Saya selalu merancang dan membuat persediaan sebelum


19
menghadapi peperiksaan
20 Saya pasti saya akan berjaya dengan cemerlang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 39

LAMPIRAN 14
MODUL PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS
UJIAN POS

Nama : ______________________________________
Tingkatan : ______________________________________.

BIL ITEM YA TIDAK

1 Saya amat mesra dan mudah didekati.


Gelagat rakan dalam kumpulan tidak membantu saya dalam
2
pembelajaran
3 Saya jelas dengan hala tuju kerjaya saya pada masa depan
Saya tahu tentang kepentingan mata pelajaran yang ada kaitan
4
dengan kerjaya yang saya pilih
5 Saya dapat melihat prospek kerjaya dengan jelas

6 Saya suka berkongsi maklumat kerjaya dengan rakan.

Saya mendapat banyak maklumat dari lawatan saya ke institusi


7
pengajian tinggi
Brosur yang diperolehi dari lawatan memberi banyak maklumat
8
kerjaya kepada saya
9 Saya sedar tentang kekuatan dan kelemahan diri saya
Saya memerlukan bimbingan guru untuk meningkatkan pencapaian
10
akademik diri saya.
Saya perlukan bimbingan guru untuk mengurus masa pembelajaran
11
saya.
12 Saya dapat mengurus masa saya dengan baik dan berkesan.

13 Saya selalu membuat nota dengan menggunakan peta minda


Penggunaan peta minda banyak membantu meningkatkan prestasi
14
akademik saya
15 Saya menghadapi kesukaran untuk mengingat apa yang saya baca
Saya kerap kali lupa apa yang saya abaca emasa menghadapi
16
peperiksaan.
17 Saya tertekan dengan harapan ibu bapa terhadap akademik saya

18 Saya perlu mengurus tekanan yang saya alami

Saya selalu merancang dan membuat persediaan sebelum


19
menghadapi peperiksaan
20 Saya pasti saya akan berjaya dengan cemerlang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 40

3.0 PROGRAM AKADEMIK GALUS

PROGRAM YAKIN
BOLEH
BIDANG AKADEMIK - GALUS

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Bermain Jari
2 Ku Petik Bintang
3 Inventori Minat Belajar
4 Dialog Ibu Bapa
5 Graf Kehidupan
6 Anjakan Diri
7 Pengurusan Masa
8 Kemahiran Mendengar
9 Kemahiran Bertanya
10 Kemahiran Mengingat
11 Bengkel Latih Tubi
12 Perkongsian Rasa
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 41

3.1 PANDUAN PELAKSANAAN

3.1.1 PENDAHULUAN

Murid GALUS adalah mereka yang mencapai keputusan akademik gagal tetapi
mempunyai harapan untuk lulus. Murid kumpulan GALUS ini mempunyai
kebarangkalian yang tinggi untuk mengalami keciciran dalam bidang akademik. Oleh
itu, bagi membendung senario ini daripada berterusan, langkah-langkah yang
proaktif perlu diambil dengan segera. Di sinilah terletaknya peranan Guru Bimbingan
dan Kaunseling di sekolah untuk melaksanakan proses kaunseling yang berfokuskan
murid GALUS. Langkah-langkah tersebut meliputi aspek, motivasi diri, kemahiran
belajar, bengkel latih tubi mata pelajaran dan pengukuhan atau ganjaran serta
perkongsian pengalaman melalui lawatan. Program sebegini rupa memerlukan
kerjasama semua pihak termasuklah pihak Guru Bimbingan dan Kaunseling, pihak
pentadbir, guru-guru mata pelajaran yang terlibat dan tidak ketinggalan pihak ibu
bapa melalui Persatuan Ibu Bapa dan Guru.

3.1.2 MATLAMAT

Semua Guru Bimbingan dan Kaunseling dapat menyediakan maklumat dan data
berkaitan dengan program-program yang telah dijalankan kepada kumpulan sasaran
dan mempunyai bilangan murid yang telah berubah prestasi akademiknya dan
memperolehi kecemerlangan hasil daripada keberkesanan peranan Guru Bimbingan
dan Kaunseling di sekolah dan asrama.

3.1.3 OBJEKTIF

Di akhir program ini murid dapat:

3.1.3.1 Membantu sekolah mengurangkan bilangan murid GALUS.

3.1.3.2 Guru Bimbingan dan Kaunseling dapat membantu murid GALUS secara
berfokus dan bermaklumat.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 42

3.1.3.3 Meningkatkan kefahaman pihak pengurusan sekolah terhadap peranan


Guru Bimbingan dan Kaunseling dalam usaha membantu murid GALUS
cemerlang dalam akademik.

3.1.4 SASARAN

Murid-murid yang mendapat markah di antara 30% hingga 40% berdasarkan


maklumat melalui PATS dan Headcount. Setiap kumpulan mengandung 10 hingga 20
orang murid.

3.1.5 PELAKSANAAN

Program Yakin Boleh dikhaskan kepada murid GALUS. Program ini terdiri daripada 6
komponen utama termasuklah;

3.1.5.1 Membina Hubungan

3.1.5.2 Membina Matlamat

3.1.5.3 Mengenalpasti masalah

3.1.5.4 Motivasi

3.1.5.5 Kemahiran Belajar

3.1.5.6 Pengukuhan / Ganjaran

Guru Bimbingan dan Kaunseling atau pihak sekolah diberi kebebasan untuk
melaksanakannya sama ada berdasarkan komponen (yang dirangkumkan beberapa
modul) atau modul. Guru Bimbingan dan Kaunseling juga berhak mengulang modul
yang berkenaan sekiranya aktiviti yang dijalankan tidak memenuhi objektif.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 43

3.1.6 PENILAIAN

3.1.6.1 Instrumen Pelaksanaan Modul (Lampiran 4)

3.1.6.2 Graf Prestasi Diri (Lampiran 6)

3.1.6.3 Halatuju Selapas Sekolah (Lampiran 7)

3.1.7 PENUTUP

Syukur kepada Tuhan atas segala nikmat dan rahmat yang dilimpahkanNya sehingga
dapat menyiapkan Panduan Pelaksanaan Program Berfokus Perkhidmatan
Bimbingan Dan Kaunseling Modul Akademik GALUS dengan jayanya. Peranan
panduan bidang akademik GALUS ini adalah untuk membina pengalaman bermakna
dan dapat membentuk kualiti akademik dalam diri murid. Matlamat jangka
panjangnya, diharapkan panduan ini dapat membina insan yang berdaya tahan
menghadapi segala cabaran semasa seterusnya mampu berdaya saing untuk
mengharung kehidupan yang lebih sempurna pada masa akan datang. Akhirnya,
bersama-sama kita memohon kepada Tuhan, mudah-mudahan panduan ini benar-
benar dapat memberi manfaat kepada setiap murid GALUS dan penggunanya.
Diharap panduan ini juga akan membuka satu lagi ruang dan peluang yang luas
kepada generasi akan datang untuk memajukan diri.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 44

3.2 PROSES KERJA

BIL PROSES KERJA TEMPOH PERSONALIA CATATAN

Mengesan murid berdasarkan GPK, S/U


Satu Minggu
1 peperiksaan akhir tahun yang PEPERIKSAAN,
( November )
lalu. GBKSM
Satu hari
Senaraikan nama murid yang
2 ( Minggu kedua GBKSM
GALUS
Januari )
Seminggu
Dapatkan maklumat peribadi GBKSM &
3 ( Minggu ketiga
murid yang terlibat. Guru Kelas
Januari )
Buat perjumpaan dengan
murid yang terlibat dan Perjumpaan
rasionalkan mereka mengapa sebulan sekali
4 GBKSM
terpilih dalam Program ( Februari hingga
Berfokus Perkhidmatan November )
Bimbingan Dan Kaunseling.
Murid mengikuti proses Ikut keperluan
Sepanjang
5 kaunseling individu, kelompok Jika objektif tidak GBKSM
tahun
atau program khas. tercapai.
2 minggu
( setiap kali
Menyediakan laporan Sepanjang
6 selepas GBKSM
keberkesanan tahun
peperiksaan / ujian
/ modul )
Berbincang / bentangkan
30 minit
7 laporan kepada pengetua / GBKSM
( 2 kali setahun )
guru besar.
1 minggu
Dokumentasi Modul yang
8 ( selepas selesai GBKSM
dijalankan.
setiap modul )
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 45

3.3 CARTA ALIRAN KERJA

Berbincang dalam kalangan Guru Bimbingan dan


Kaunseling yang ada di sekolah.
M
UL
A

Berbincang dengan pengetua / guru besar dan guru


kelas.

Mengesan dan mengenalpasti murid-murid yang gagal


dengan markah di antara 30% hingga 40% berdasarkan
maklumat melalui PATS & Headcount.

Kumpulkan murid dan berikan penerangan dan


rasionalkan mereka.

Edarkan Borang Profil Murid.

Murid menjalani proses kaunseling dan program khas


TA
MA
T

Penilaian program
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 46

3.4 PROGRAM YAKIN BOLEH

3.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Akademik

TAJUK : Ice-Breaking – Bermain Jari

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenalpasti ciri-ciri perbezaan individu.

2. Membandingkan potensi setiap individu.

3. Menunjukkan kesyukuran kepada anugerah Tuhan.

4. Menunjukkan sifat hormat kepada perbezaan individu.

MASA : 40 Minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Stamp Pad, Kertas A4, Senarai Semak Masalah dan Borang

Maklumat Diri

LANGKAH :

1. GBKSM memberikan sekeping kertas A4 kepada setiap ahli kumpulan.

2. Setiap ahli melipat kertas tadi kepada 10 – 12 bahagian mengikut bilangan


ahli.

3. Semua ahli tulis nama sendiri di ruang pertama dan cop ibu jari tangan kanan.

4. Edarkan kertas tadi kepada rakan-rakan mengikut pusingan jam untuk ditulis
nama dan dicop cap jari tangan kanan masing-masing.

5. Langkah ini diulang sehinga kembali kepada tuan punya.

6. Akhirnya, GBKSM meminta setiap ahli menjelaskan apa yang mereka lihat.

7. Guru mengedarkan Senarai Semak Masalah dan Borang Maklumat Diri.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 47

PENILAIAN : Murid saling kenal mengenali antara satu sama lain.

RUMUSAN :

1. Membuktikan kekuasaan Tuhan daripada sekecil-kecil benda hingga sebesar-


besar perbezaan.

FALSAFAH : Tak kenal maka tak cinta


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 48

LAMPIRAN 1
SENARAI SEMAK PERIBADI MURID

NAMA: __________________________ TINGKATAN : ______________

ARAHAN : Berikut adalah senarai masalah yang dihadapi oleh murid-murid sekolah.
Baca senarai di bawah dengan teliti, kemudian bulatkan nombor masalah yang anda
sendiri sedang hadapi.

1. Saya tidak memahami banyak perkara yang diajar oleh guru.


2. Minat saya untuk belajar semakin berkurangan.
3. Saya rasa tiada harapan untuk lulus peperiksaan.
4. Saya rasa hendak berhenti sekolah.
5. Saya tidak suka kepada sesetengah guru yang mengajar saya.
6. Saya tidak tahu cara belajar yang berkesan.
7. Saya tidak mempunyai tempat belajar yang sesuai di rumah.
8. Terlalu banyak tugasan diberi dalam beberapa mata pelajaran.
9. Saya tidak begitu minat pada buku-buku mata pelajaran.
10. Tidak dapat siapkan tugasan- tugasan pelajaran pada masa yang ditetapkan.
11. Saya rasa hidup ini sudah tidak punya erti lagi.
12. Saya rasa diri saya sudah rosak.
13. Saya pernah mengambil dadah.
14. Dunia ini terlalu kejam buat diri saya.
15. Saya sangat sensitif dan tidak tahan dimarah.
16. Saya selalu berasa rendah diri.
17. Saya rasa lebih baik mati daripada hidup dalam keadaan sekarang.
18. Saya tidak dapat menahan kemarahan.
19. Saya selalu berasa sedih.
20. Saya kerapkali gagal dalam kerja-kerja yang saya lakukan.
21. Keadaan keluarga saya tidak aman.
22. Saya selalu dimarahi oleh ibu atau bapa.
23. Saya selalu terkongkong oleh keluarga saya.
24. Ibu bapa langsung tidak mempedulikan saya.
25. Adik beradik saya selalu bergaduh antara satu sama lain.
26. Kadang-kadang saya rasa hendak lari dari rumah.
27. Saya telah kehilangan tempat mengadu.
28. Ibu bapa saya selalu pilih kasih.
29. Saya berasa seolah-olah tidak mempunyai keluarga.
30. Tiada kebebasan di rumah saya.
31. Saya selalu bergaduh dengan kawan.
32. Saya tidak mempunyai ramai kawan.
33. Saya sering bergaul dan terikut-ikut tingkah laku rakan yang nakal.
34. Kebanyakan rakan saya adalah yang tidak bersekolah lagi.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 49

35. Ada rakan saya yang mula mengambil dadah.


36. Saya sukar bergaul dengan rakan lain yang berlainan jantina.
37. Saya kecewa kerana rakan rapat memutuskan hubungan dengan saya.
38. Saya takut kehilangan orang yang saya cintai.
39. Saya cemburu atau iri hati kepada orang lain.
40. Tiada seorang pun yang boleh saya mengadu masalah saya.
41. Saya rasa tidak akan dapat mencapai cita-cita saya.
42. Masa depan saya gelap.
43. Tidak tahu apa yang akan saya buat selepas tamat sekolah.
44. Saya tidak tahu cara mencari kerja.
45. Saya tidak mempunyai cita-cita yang tinggi.
46. Tidak mengetahui apa yang saya benar-benar ingini.
47. Saya takutkan masa depan.
48. Ragukan pemilihan kursus untuk persediaan pekerjaan saya.
49. Memerlukan nasihat tentang apa yang harus dibuat selepas sekolah.
50. Saya perlu tahu lebih lanjut tentang pelbagai pekerjaan.

ARAHAN : Semak jawapan yang anda telah bulatkan. Sila tulis nombor masalah yang
paling mengganggu anda mengikut urutan di dalam ruangan di bawah.

a. [ ] b. [ ] c. [ ] d. [ ] e. [ ]

Paling menggaggu Kurang mengganggu

Tandakan [ / ] pada salah satu kenyataan di bawah:

Saya SANGAT PERLU berjumpa kaunselor [ ]


Saya PERLU berjumpa dengan kaunselor [ ]
Saya TIDAK PERLU berjumpa kaunselor [ ]

Perkara yang ingin dibincangkan dengan kaunselor:

AKADEMIK [ ] PERIBADI [ ] KELUARGA [ ]


SOSIAL [ ] KERJAYA [ ]

Tanda tangan : ___________________________ Tarikh : _________________


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 50

LAMPIRAN 2
BORANG MAKLUMAT DIRI

A. Maklumat Data Peribadi

Arahan : Sila isikan maklumat data peribadi tuan/puan pada ruangan yang disediakan
dalam jadual di bawah dan tandakan ( / ) jika berkenaan .

Nama
Kelas
No. Kad
Pengenalan
Tarikh Lahir
Negeri :
Tempat Lahir
Negara:
Status Warganegara :
* Warganegara ( )
Kewarganegaraan
* Bukan Warganegara ( )
* Penduduk Tetap ( )
Jantina Lelaki ( ) Perempuan ( )

Bangsa
Agama
Nama Ibu Bapa
Status * Bumiputera ( )
Bumiputera * Bukan Bumiputera ( )
No. Untuk No Telefon Rumah:
Dihubungi No Telefon Bimbit : Rasmi ( ) / Tidak Rasmi ( ):
Alamat Emel :
Bandar :
Poskod :
Alamat Tetap
Negeri :
Negara :
Bandar :
Alamat Poskod :
Surat-menyurat Negeri :
Negara :
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 51

3.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Akademik

TAJUK : Ku Petik Bintang

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenalpasti matlamat diri dengan jelas.

2. Menyatakan cara untuk mencapai matlamat diri.

MASA : 30 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Kad Manila dan Marker Pen

LANGKAH :

1. GBKSM memberikan sekeping kad manila kepada ketua kumpulan.

2. GBKSM memberi arahan “Setiap ahli diminta melakarkan garisan anggaran 10


sentimeter apabila kad manila yang diedarkan sampai ke tangan masing-
masing.”

3. Ahli tidak dibenarkan bertanya.

4. Apabila sampai ke ahli yang terakhir, GBKSM mempamerkan hasil kerja


kumpulan.

5. Apakah hasilnya? – tiada motif yang jelas.

6. Sekeping kad manila yang lain diberikan kepada kumpulan untuk mengulangi
aktiviti tersebut.

7. GBKSM mengarahkan, “Setiap ahli diminta melakarkan garisan anggaran 10


sentimeter apabila kad manila sampai ke tangan masing-masing. Pastikan
apabila kad manila itu sampai kepada orang terakhir dalam garisan itu, ia
membentuk objek sebuah rumah.”

8. Bincangkan mengapa aktiviti pertama tidak menghasilkan apa-apa dan


aktiviti kedua dapat menghasilkan suatu yang jelas.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 52

9. Guru mengedarkan borang Headcount 3-graf prestasi diri untuk diisi oleh
semua murid GALUS.

PENILAIAN :

1. Murid-murid perlu mendengar arahan dengan jelas.

RUMUSAN :

1. Aktiviti ini menunjukkan betapa penting seseorang itu perlu mempunyai


matlamat diri yang jelas untuk berjaya.

FALSAFAH : Jadikan impian anda sebuah kenyataan bukan sekadar mimpi.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 53

3.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Akademik

TAJUK : Inventori Minat Belajar

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenalpasti potensi diri masing-masing.

2. Mengetahui kekuatan dan kelemahan setiap murid.

3. Membandingkan potensi setiap individu.

MASA : 40 Minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Kertas Inventori Minat Belajar (Sila lihat Lampiran 3)

LANGKAH :

1. GBKSM mengedarkan kertas Inventori Minat Belajar kepada semua ahli


kumpulan.

2. GBKSM membaca arahan soalan kepada semua ahli kemudianmeminta ahli


menjawab soalan dalam tempoh 25 minit.

3. Setelah selesai menjawab guru membincangkan mengenai dapatan yang


diperoleh oleh semua pelajar mengikut skor dan prestasi belajar.

PENILAIAN :

1. Murid-murid dapat mengetahui skor dan prestasi belajar.

RUMUSAN :

1. Membuktikan kekuasaan Tuhan daripada sekecil-kecil benda hingga sebesar-


besar perbezaan.

FALSAFAH : Belajar sepanjang hayat


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 54

LAMPIRAN 3

UJIAN MINAT BELAJAR

Arahan:Sila tandakan ( / ) pada item berikut sama ada pada ruangan (Y) bagi YA
(bertepatan dengan diri anda) atau ruangan (T) bagi TIDAK (tidak bertepatan dengan diri
anda).
Bil Pernyataan (Item) Y T
1. Saya bangun pada pukul 5.00 pagi setiap hari
2. Saya seronok pergi ke sekolah
3. Saya datang 20 minit lebih awal sebelum sekolah bermula setiap hari
Saya pulang 30 minit lebih lewat selepas tamat masa persekolahan setiap
4.
hari
5. Saya membaca akhbar setiap hari
6. Saya membaca sekurang-kurangnya sebuah novel setiap bulan
Saya membaca sekurang-kurangnya 2 buah majalah akademik (seperti
7.
Dewan Pelajar, Dewan Siswa, Kuntum, Pintar dll) setiap bulan
Saya selalu menonton berita TV pada pukul 8.00 malam ataupun
8.
mendengar berita radio
9. Saya menelaah buku-buku pelajaran 2 jam setiap malam sebelum tidur
Saya suka pada semua kawan yang sekelas dengan saya. Kepada kawan
10.
yang lebih pandai daripada saya, lagi saya suka
Saya suka kepada semua guru. Saya tidak “segan” berjumpa mereka
11.
apabila saya ada masalah berkaitan dengan mata pelajaran
12. Saya suka semua mata pelajaran
Saya ‘cemburu’ melihat kawan-kawan mendapat markah yang tinggi bagi
13.
setiap ujian atau peperiksaan
14. Saya minum segelas susu atau minuman bersusu setiap hari
Saya berasa tidak senang duduk selagi ‘kerja rumah’ yang diberi oleh guru
15.
belum lagi disiapkan
Saya rasa perjuangan belajar tidaklah seberat perjuangan tentera di
16.
perbatasan atau di medan perang
Saya insaf dan sedar bahawa keluarga dan bangsa menaruh harapan yang
17.
tinggi pada saya
Saya tidak kecewa dengan gelagat kawan-kawan yang suka menyindir
atau memperli dengan kata-kata yang menyakitkan hati kerana terlalu
‘komited’ (menumpukan sepenuh usaha dan perhatian) dengan
18.
perjuangan belajar. Misalnya mereka berkata “Jangan ganggu profesor
kita, dia nak masuk universiti”, “Kaki bodek cikgu”, “Ulat buku” dan
sebagainya. Sebenarnya di dalam hati, saya senang dengan kata-kata itu
Saya rasa guru yang suka marah-marah dan berleter-leter apabila saya
19.
tidak menyiapkan kerja sekolah adalah guru yang baik dan dihormati
Dalam diam-diam saya berazam; “Aku akan kejutkan kawan-kawan dan
20.
guru-guruku. Aku lebih baik daripada apa yang mereka sangkakan”
Jumlah Skor
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 55

PENGIRAAN SKOR DAN PRESTASI BELAJAR

Kira jumlah jawapan


1. Bilangan YA X 5 = _______________
2. Bilangan TIDAK X 2 = _______________
Jumlah Skor (A – B) = _______________

Skima Prestasi Belajar

Cemerlang : 79 – 100
Anda pelajar yang unggul (ideal). Anda adalah pelajar yang matang dan dewasa. Anda
berjiwa kental. Lulus dengan cemerlang sudah pasti berada dalam genggaman anda. Masa
depan anda bagai bulan purnama yang dipagari bintang bergemerlapan. Mengekalkan
usaha dan tabiat belajar sedia ada menjadikan jalan anda menuju kejayaan bertambah
terang benderang.

Amat Baik : 65 – 78
Anda pelajar yang dinamik. Anda sanggup menghadapi cabaran perjuangan belajar. Anda
bakal memperoleh kejayaan yang cemerlang. Apabila anda dapat mengekalkan tabiat
belajar anda, sudah pasti kejayaan menanti anda dengan senyuman.

Baik : 51 – 64
Anda boleh lulus dalam peperiksaan. Sifat-sifat positif ada dalam diri anda. Tetapi awas!
Anda boleh terjerumus sekiranya anda tidak berhati-hati. Anda perlu memperbaiki mana-
mana kelemahan diri sebelum terlambat.

Sederhana : 41 – 50
Kelulusan anda dalam peperiksaan tidak dapat dipastikan. Sifat-sifat positif dan gigih dalam
diri anda tidak mencukupi. Anda perlu berjumpa GBKSM bagi memulihkan semangat belajar
anda. Segera bertindak sebelum anda terlambat. Jangan tunggu sehingga nasi menjadi
bubur!!!

Lembab : 37 – 40
Kejayaan tidak dapat diharapkan sekiranya anda berada dalam kategori ini. Anda berjiwa
lemah dan tidak sanggup menghadapi cabaran. Anda perlu bersegera berjumpa GBKSM. Jika
anda berbuat demikian, peluang anda terbuka semula. Kenapa mesti tunggu sehingga nasi
benar-benar menjadi bubur!!!

Mengecewakan : Bawah 36
Anda pelajar yang berjiwa terlalu lemah, tiada disiplin dan cita-cita. Anda hanya menunggu
masa untuk berhenti sekolah sahaja. Anda datang ke sekolah kerana terpaksa. Anda perlu
berjumpa GBKSM setiap hari bagi mendapatkan nasihat. Bagaimanapun kelemahan anda
masih dapat dipulihkan. Sebenarnya, anda masih mempunyai harapan. Jika anda terus
berputus asa, orang lain makan nasi dan anda makan air bubur sahaja!
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 56

3.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Akademik

TAJUK : Dialog Bersama Guru Dan Ibu Bapa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenalpasti masalah murid-murid.

2. Mewujudkan kumpulan sokongan yang mantap untuk


membantu perubahan tingkahlaku murid-murid.

MASA : 60 minit (mengikut temujanji)

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Tiada

LANGKAH :

1. Ibu bapa dan guru kelas dipanggil untuk satu pertemuan dengan murid dan
GBKSM.

2. GBKSM menjalankan aktiviti taaruf.

3. GBKSM menjelaskan tentang objektif program dan peranan setiap pihak


untuk membantu perubahan sikap murid.

4. Ibu bapa dan guru digalakkan untuk bersoal jawab.

PENILAIAN :

1. Ibu bapa, guru kelas dan murid memahami peranan dan tanggungjawab
masing-masing dalam menjayakan program ini.

RUMUSAN :

1. Murid-murid merasakan diri mereka lebih dihargai dan diberi sokongan untuk
berubah.

FALSAFAH : Ingatlah orang yang tersayang.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 57

3.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Akademik

TAJUK : Motivasi (Graf Kehidupan)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membuat analisis pengalaman hidup, susah, senang, suka dan


duka.

2. Mencari kekuatan kendiri.

3. Memberi peluang berkongsi pengalaman berasaskan kejujuran


dan sikap terbuka.

4. Melahirkan sikap bersyukur.

5. Menimbulkan kemesraan dan empati.

6. Menilai diri sendiri melalui cermin orang lain.

MASA : 90 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Kertas A4, pen ataupun pensel bagi setiap ahli.

LANGKAH :

1. Semua ahli diminta melukis graf seperti di bawah.

Perasaan

Umur
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 58

2. Plot graf dengan garisan positif dan negatif pada paksi Y bagi
menggambarkan pengalaman yang menggembirakan dan mendukacitakan.

3. Setiap ahli diminta menjelaskan graf yang dibuat dalam kumpulan.

4. Beri peluang ahli membuat penjelasan.

5. Ahli lain boleh memberi maklumbalas secara bersopan.

6. Setiap ahli boleh bercakap dengan perkataan “saya fikir”, “saya rasa” atau
“saya minta”.

7. Fasilitator mendapatkan maklumbalas melalui refleksi kendiri.

PENILAIAN :

1. Murid-murid akan cuba mengingati peristiwa-peristiwa penting dalam hidup


mereka.

RUMUSAN :

1. Murid-murid akan menyedari akan kekuatan yang ada pada diri sendiri dan
seterusnya bersyukur.

FALSAFAH : Ikutlah rasmi padi, semakin berisi semakin tunduk.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 59

3.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Akademik

TAJUK : Motivasi (Anjakan Diri)

Objektif : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. menyedmari akan pentingnya melakukan sesuatu pekerjaan


dengan bersungguh-sungguh demi mencapai cita-cita.

2. memahami bahawa setiap kerja yang hendak dilakukan


memerlukan perancangan yang betul.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Bola plastik 50 biji dan bakul.

LANGKAH :

1. Murid-murid dibahagikan kepada dua kumpulan.

2. Satu kumpulan diberikan 50 biji bola plastik sebagai penyerang.

3. Satu kumpulan lagi sebagai pertahanan.

4. GBKSM sebagai pengadil dan memegang bakul.

5. Kumpulan penyerang dikehendaki memasukkan bola plastik ke dalam bakul.

6. Masa yang diberikan selama 2 minit.

7. Setelah masa tamat, kumpulan pertahanan pula menjadi penyerang untuk


memasukkan bola plastik ke dalam bakul.

8. Kumpulan yang dapat memasukkan bola plastik ke dalam bakul paling banyak
dikira sebagai pemenang.

PENILAIAN :

1. Soal jawab dengan Guru Bimbingan dan Kaunseling.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 60

RUMUSAN :

1. Aktiviti ini menunjukkan betapa penting seseorang itu perlu berusaha dan
bekerjasama untuk menjadi pemenang.

FALSAFAH : Usaha tangga kejayaan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 61

3.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Akademik

TAJUK : Pengurusan Masa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Mengenalpasti apa yang mereka lakukan dalam satu hari.

2. Menyenaraikan jenis aktiviti yang dijalankan pada hari


tersebut.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Kertas A4, pen dan pen warna.

LANGKAH :

1. Guru Bimbingan Kaunseling meminta pelajar mengenali potensi diri dan


kelemahan diri.

2. Murid menjalankan aktiviti dengan bantuan GBKSM.

3. GBKSM membantu murid mengenalpasti aktiviti harian yang dilakukan oleh


murid.

Cth: solat, bermain, menonton televisyen, belajar dan membuat kerja rumah.

PENILAIAN : Murid mengetahui kepentingan mengurus masa dengan bijak.

RUMUSAN :

1. Perlunya disiplin kendiri yang mantap dalam menentukan pengurusan masa.

2. Murid lebih peka tentang menepati masa.

FALSAFAH : Masa itu emas


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 62

3.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Akademik

TAJUK : Kemahiran Mendengar

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. mengetahui kemahiran mendengar yang berkesan.

2. mengenalpasti halangan yang mempengaruhi dalam proses


mendengar.

3. mempertingkatkan konsentrasi dalam pembelajaran.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid GALUS.

BAHAN : Radio, kertas A4

LANGKAH :

1. Guru memperdengarkan rakaman berita di radio. Apabila tamat, minta


beberapa orang murid menceritakan semula semua tajuk berita yang
didengar tadi.

2. Perdengarkan semula rakaman yang sama dan minta murid mendengar


sambil mencatat isi-isi penting yang mereka dengar.

3. Guru meminta beberapa orang murid menceritakan semula apa yang mereka
dengar dengan merujuk catatan yang mereka buat.

PENILAIAN :

1. Murid-murid perlu memberi perhatian dan tumpuan semasa proses


pembelajaran dijalankan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 63

RUMUSAN :

1. Guru memberi penekanan tentang pentingnya menumpukan perhatian dan


membuat catatan apabila mendengar sesuatu.

FALSAFAH : Belajar dengan cara mendengar lebih baik daripada melihat.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 64

3.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Akademik

TAJUK : Kemahiran Bertanya

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. menggunakan kemahiran bertanya dalam aktiviti


pembelajaran

2. berani untuk mengemukakan soalan.

3. Meningkatkan prestasi akademik sekiranya selalu


menggunakan kemahiran bertanya.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Gambar Perdana Menteri / Gambar guru-guru sekolah /

gambar sekolah.

LANGKAH :

1. GBKSM menayangkan gambar berkaitan dengan menggunakan LCD.

2. GBKSM meminta murid membina soalan berpandukan kaedah siapa, apa,


bagaimana, di mana, bila dan bagaimana.

3. GBKSM membuat ulasan / komen mengenai soalan yang dikemukakan oleh


murid.

PENILAIAN :

Murid berani mengutarakan soalan dan pandangan tentang gambar yang


ditayangkan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 65

RUMUSAN :

1. Kemahiran menyoal boleh melahirkan murid yang berfikiran kreatif dan kritis.

2. Melalui kemahiran menyoal murid dapat menambah maklumat yang mereka


tidak ketahui.

FALSAFAH : Malu Bertanya Kurang Pengetahuan Hilang Pedoman


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 66

3.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Akademik

TAJUK : Kemahiran Mengingat

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Memberi peluang ahli menganalisis sikap diri sendiri.

2. Menjentik minda dan mencuit hati budi.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Kertas A4, sampul surat dan pensel.

LANGKAH :

1. Sediakan 4 atau 5 situasi yang bersifat kontekstual kepada pengalaman ahli. :

i. Di kantin sudah ramai yang berbaris, saudara sangat lapar.

ii. Di tepi jalan kelihatan orang buta melintas jalan.

iii. Semasa di dalam kelas, guru marah kerana murid bising dan saudara
juga didenda.

iv. Saudara tahu kawan saudara berbohong mengatakan dia sakit perut,
sebab itu dia tidak datang latihan rumah sukan

v. Kawan saudara diugut oleh senior, sekiranya tidak diberi duit


pelindungan.

2. Isikan setiap sampul surat dengan satu situasi dan gambar kerangka orang lidi

3. Guru meminta ahli mengambil satu sampul surat yang mengandungi arahan
bagi analisis situasi itu.

4. Minta ahli renungkan selama 15 minit situasi yang mereka dapat dan
catatkan pada ruang kosong kerangka orang lidi.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 67

5. Guru meminta setiap ahli secara bergilir-gilir menyatakan apa yang difikirkan,
apa yang dirasakan dan apa yang akan dilakukan ataupun sudah dilakukan
sekiranya sudah berhadapan situasi itu.

6. Guru membuat rumusan aktiviti yang dijalankan.

PENILAIAN :

1. Murid-murid perlu memberi perhatian dan tumpuan semasa proses


pembelajaran dijalankan.

RUMUSAN :

1. Apa yang difikirkan sama ada benar-benar tahu baik buruk, rasa suka kepada
perkara baik dan akan melakukan sesuatu yang baik bergantung kepada ilmu,
iman dan amal.

FALSAFAH : Buat baik berpada-pada, buat jahat jangan sekali.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 68

3.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Akademik

TAJUK : Pengukuhan – Bengkel Latih Tubi

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Menguasai kemahiran yang ditentukan dalam mata pelajaran


tertentu yang dibengkelkan.

2. Menunjukkan peningkatan prestasi dalam pelajaran.

MASA : 60 Minit

SASARAN : Pelajar GALUS

BAHAN : Buku nota, alat tulis dan keperluan mengikut mata pelajaran.

LANGKAH :

1. GBKSM membuat temujanji dengan Guru Kanan Mata Pelajaran (GKMP) atau
Ketua Panitia untuk persediaan bahan serta menjadi fasilitator bengkel.

2. GKMP atau Ketua Panitia memberikan latih tubi kepada murid-murid dan
membimbing mereka untuk menyelesaikannya.

3. Latih tubi itu boleh diulang beberapa kali sekiranya murid-murid belum dapat
menguasai kemahiran yang telah disampaikan kepadanya.

PENILAIAN :

1. Murid harus menguasai kemahiran yang disampaikan oleh guru mengikut


mata pelajaran yang dibengkelkan.

RUMUSAN :

1. Membuktikan kepentingan latih tubi dalam meningkatkan prestasi akademik.

FALSAFAH :

1. Sedangkan parang kalau diasah menjadi tajam, inikan pula akal manusia.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 69

3.4.12 AKTIVITI 12

BIDANG : Akademik

TAJUK : Perkongsian Rasa (Lawatan Ke Institut Kemahiran atau Sekolah

Menengah Teknik)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mengetahui bahawa mereka juga boleh berjaya seperti murid


yang lain.

2. Memahami bahawa dengan perkongsian rasa dapat


menambah semangat mereka untuk LULUS dalam
peperiksaan.

3. Pendedahan kepada peluang pendidikan yang lebih luas dan


menarik.

MASA : 360 minit

SASARAN : Murid GALUS

BAHAN : Tiada.

LANGKAH :

1. GBKSM mendapatkan murid yang sebelum ini dikenalpasti Galus tetapi telah
berjaya menjadi murid cemerlang.

2. GBKSM merancang dan menetapkan tarikh dan tempat lawatan.

3. GBKSM memohon kebenaran PPD.

4. GBKSM membuat temujanji dengan tempat lawatan.

5. GBKSM membawa murid-murid ke tempat lawatan.

6. Murid yang dipilih perlu berkongsi pengalaman mereka belajar sehingga


berjaya menjadi seorang murid yang berjaya.

7. GBKSM perlu menggalakkan murid bersoal jawab dan berkongsi perasaan


bersama.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 70

8. Akhirnya, GBKSM perlu membuat penegasan falsafah aktiviti dan bedah


pasca program ini.

PENILAIAN :

1. Murid akan dapat melihat sendiri kejayaan yang dikecapi oleh mereka yang
sudah berjaya dan sama-sama berkongsi pengalaman dan kejayaan.

RUMUSAN :

1. Guru memberi penekanan kepada murid-murid bahawa mereka boleh


berjaya sekiranya sanggup berusaha gigih untuk berjaya.

FALSAFAH : Hendak seribu daya, tak nak seribu dalih


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 71

LAMPIRAN 4
Nama Murid : ____________________________________
Kelas: : ____________________________________

Instrumen Pelaksanaan Program

Program Kaunseling Berfokus Bidang Akademik - Galus


Arahan: Sila Tandakan ( / ) Mengikut Skala Berikut :
1-Setuju 2- Kurang Setuju 3-Tidak Setuju
BIL PERKARA SKOR
MODUL 1 (ICE BREAKING) 1 2 3
1 Saya boleh mengenalpasti perbezaan ciri-ciri individu.
2 Saya boleh membandingkan potensi setiap individu.
3 Saya akan menunjukkan kesyukuran kepada anugerah Tuhan.
4 Saya akan menunjukkan sifat hormat kepada perbezaan individu.

MODUL 2 (GARIS MATLAMAT)


5 Saya boleh mengenalpasti matlamat diri dengan jelas.
6 Saya boleh menyatakan cara untuk mencapai matlamat diri.

MODUL 3 (INVENTORI MINAT BELAJAR)


7 Saya boleh mengenalpasti potensi diri.
8 Saya mengetahui kekuatan dan kelemahan diri.
9 Saya mengetahui potensi diri.

MODUL 4 (DIALOG IBU BAPA)


10 Saya boleh mengenalpasti masalah diri.
Saya boleh mewujudkan kumpulan sokongan yang mantap untuk
11
membantu perubahan tingkahlaku diri.

MODUL 5 (MOTIVASI-GRAF KEHIDUPAN)


Saya boleh membuat analisis pengalaman hidup, susah, senang, suka
12
dan duka.
13 Saya boleh mencari kekuatan kendiri.
Saya sanggup memberi peluang berkongsi pengalaman berasaskan
14
kejujuran dan sikap terbuka.
15 Saya tahu cara melahirkan rasa bersyukur.
16 Saya tahu menimbulkan kemesraan dan empati.
17 Saya tahu menilai diri sendiri melalui cermin orang lain.

MODUL 6 (MOTIVASI - ANJAKAN DIRI)


Saya telah menyedari akan pentingnya melakukan sesuatu pekerjaan
18
dengan bersungguh-sungguh demi mencapai cita-cita.
Saya juga menyedari setiap kerja yang hendak dilakukan memerlukan
19
perancangan yang betul.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 72

MODUL 7 (PENGURUSAN MASA)


20 Saya boleh mengenalpasti apa yang mereka lakukan dalam satu hari.
Saya dapat mengenalpasti jenis aktiviti berfaedah yang boleh
21
dijalankan.

MODUL 8 (KEMAHIRAN MENDENGAR)


22 Saya mengetahui kemahiran mendengar yang berkesan.
Saya mengenalpasti halangan yang mempengaruhi dalam proses
23
mendengar.
Saya dapat mempertingkatkan kosentrasi dalam pengajaran dan
24
pembelajaran.

MODUL 9 (KEMAHIRAN BERTANYA)


Saya mahir menggunakan kemahiran bertanya dalam aktiviti
25
pembelajaran.
26 Saya berani untuk mengemukakan soalan.
Saya dapat meningkatkan prestasi akademik sekiranya selalu
27
menggunakan kemahiran bertanya.

MODUL 10 (KEMAHIRAN MENGINGAT)


Saya mengenalpasti sebab dan akibat seseorang mengabaikan
28
pelajaran.
29 Saya memberi peluang ahli menganalisis sikap diri sendiri.
30 ini dapat menjentik minda dan mencuit hati budi saya.

MODUL 11 (PENGUKUHAN - BENGKEL LATIH TUBI)


Saya dapat menguasai kemahiran yang ditentukan dalam mata
31
pelajaran tertentu yang dibengkelkan.
Aktiviti yang saya sertai membantu saya meningkatkan prestasi
32
akademik.

MODUL 12 (PERKONGSIAN RASA)


33 Saya mengetahui bahawa saya juga boleh berjaya seperti murid lain.
Saya memahami bahawa dengan perkongsian rasa dapat menambah
34
semangat saya untuk LULUS dalam peperiksaaan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 73

LAMPIRAN 5

JADUL GRAF PRESTASI

Mata Pelajaran
Ujian / Mata Peratus
Pelajaran Keseluruhan

Tahun Lepas

Ujian 1

Ujian 2

Pertengahan
Tahun

Ujian 3

Ujian 4

Percubaan

Akhir Tahun

Target
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 74

LAMPIRAN 6
GRAF PRESTASI DIRI

100%

90%

80%

70%

60%
MARKAH

50%

40%

30%

20%

10%

0%
TL U1 U2 1/2 T U3 U4 P AT T

JENIS UJIAN
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 75

LAMPIRAN 7

KEMANA ANDA

( ) SEKOLAH BERASRAMA PENUH


( ) SM. AGAMA
UPSR ( ) SM. HARIAN
( ) SM BESTARI
( ) SEKOLAH KLUSTER
( ) MRSM
( ) SM. BERASRAMA PENUH
( ) MAKTAB TENTERA DIRAJA
PMR ( ) SM. TEKNIK
( ) SM. HARIAN BIASA
( ) PUSAT GIAT MARA
( ) IKM
( ) TINGKATAN 6
( ) MATRIKULASI / UNIVERSITI
( ) INSTITUSI PERGURUAN
SPM ( ) POLITEKNIK
( ) ILP
( ) IKM
( ) INSTITUSI LAIN
( )UNIVERSITI
( ) INSTITUSI PERGURUAN
( ) POLITEKNIK
STPM
( ) ILP
( ) IKM
( ) INSTITUSI LAIN
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 76

4.0 PROGRAM DISIPLIN PONTENG

PROGRAM
PONTENG SIFAR
BIDANG DISIPLIN - PONTENG

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Mengenal Diri
2 Diari Hidup
3 Peningkatan Kehadiran Ke Sekolah
4 Luahan Rasa
5 Sentuhan Kendiri
6 Paparan Slaid
7 Lawatan
8 Graf Prestasi Diri
9 Ceritaku
10 Riadah dan Apresiasi
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 77

4.1 PANDUAN PELAKSANAAN

4.1.1 PENDAHULUAN

Ponteng sekolah atau ponteng kelas merupakan satu kelakuan yang tidak diingini
yang berlaku dalam sistem persekolahan hari ini.Perlakuan ini juga, pasti akan
membawa masalah-masalah disiplin yang lain jika tidak dibendung dan
dikawal.Masalah ini juga, jika dibiarkan berterusan akan menganggu pelaksanaan
rancangan program pendidikan negara. Maka adalah diakui bahawa tugas
menyelesaikan masalah ponteng terpaksa melalui satu proses yang amat
rumit.Program-program sokongan perlu diadakan sebagai usaha pencegahan dan
pemulihan yang dilakukan oleh pihak sekolah. Oleh itu, program kaunseling berfokus
yang dikendalikan oleh GKSM merupakan satu usaha murni bagi membantu
menyelesaikan masalah ini dan merealitikan usaha Kementerian Pelajaran Malaysia
bagi mengatasi masalah disiplin.

4.1.2 MATLAMAT

Bagi membantu dan menyelesaikan masalah disiplin yang semakin meruncing dalam
konteks pendidikan.

4.1.3 OBJEKTIF

4.1.3.1. Untuk mengatasi masalah disiplin dan punca salah laku yang lain

4.1.3.2. Untuk meningkatkan prestasi akademik

4.1.3.3. Untuk mengawal gejala sosial di kalangan remaja sekolah

4.1.3.4. Untuk mewujudkan iklim sekolah yang kondusif dan melancarkan


perancangan perjalanan sekolah

4.1.3.5. Untuk meringankan peranan pengurusan dan pembelajaran di sekolah


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 78

4.1.4 RASIONAL

Punca permasalahan disiplin murid-murid berpunca daripada masalah ponteng.

4.1.5 SASARAN

Pelajar yang ponteng:

4.1.5.1 Ponteng kelas

4.1.5.2 Ponteng sekolah

4.1.5.3 Ponteng perhimpunan

4.1.5.4 Ponteng aktiviti ko-kurikulum

4.1.6 PELAKSANAAN

4.1.6.1. Mengenal Diri

4.1.6.2. Diari Hidup

4.1.6.3. Peningkatan Kehadiran Ke Sekolah

4.1.6.4. Luahan Rasa

4.1.6.5. Sentuhan Kendiri

4.1.6.6. Paparan Slaid

4.1.6.7. Lawatan

4.1.6.8. Graf Prestasi Akademik

4.1.6.9. Ceritaku

4.1.6.10. Riadah Dan Apresiasi


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 79

4.1.7 PENILAIAN

4.1.7.1 GRAF KEHADIRAN

20
JUMLAH HARI

15

10

0
JAN FEB MAC APR MEI JUN JULAI OGOS SEPT OKT
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 80

4.1.7.2 GRAF PRESTASI DIRI

JADUAL PRESTASI AKADEMIK

UJIAN / MATA
BM BI MT SN SEJ MP MP MP MP MP MP
PELAJARAN

TOV

OTR 1

OTR 2

ETR

GRAF PRESTASI AKADEMIK

100

90

80

70
MARKAH (%)

60

50

40

30

20

10

0
TOV OTR 1 OTR 2 ETR
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 81

4.1.8 PENUTUP

Diharapkan agar modul berfokus masalah ponteng dapat memberi implikasi


atau impak yang positif ke arah mengurangkan masalah disiplin dan
meningkatkan sahsiah murid dalam dunia globalisasi yang mencabar pada
hari ini.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 82

4.2 PROSES KERJA

BIL PROSES KERJA PERSONALIA CATATAN


1. Menyediakan kertas kerja GBKSM 2 minggu ( JAN)
modul ponteng

2. Mengadakan mesyuarat Pentadbir / Semua Guru 2 jam


bersama

3. Mengesan murid Guru Tingkatan / Disiplin 40 minit


ponteng

4. Menyenaraikan murid Unit Disiplin / GBKSM 1 jam


ponteng

5. Mengadakan temujanji GBKSM 40 minit


dengan murid ponteng

6. Melaksanakan modul GBKSM Setiap bulan 1


mengikut urutan modul

7. Mendapatkan prestasi Guru Tingkatan / 2 minggu


akademik murid ponteng SU Peperiksaan

8. Mencatatkan peningkatan
kehadiran dan prestasi GBKSM 1 minggu
akademik

9. Membuat analisa
kehadiran dan prestasi GBKSM 1 minggu
akademik

10. Membuat graf penilaian


dan laporan GBKSM 2 minggu

11. Membuat kajian tentang GBKSM 2 minggu


keberkesanan modul (Laporan dihantar
kepada
Pentadbir, Unit
Disiplin & PPD)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 83

CARTA ALIRAN PELAKSANAAN


4.3 CARTA ALIRAN KERJA
PROGRAM SIFAR PONTENG

MULA (PERMATAKU SAYANG)

Menyediakan Kertas Kerja

Mengadakan Mesyuarat

Mengesan Murid Ponteng

Menyenaraikan Murid Ponteng

Mengadakan Temujanji

Melaksanakan Modul

Mendapatkan Prestasi Akademik

Mencatat Kehadiran

Membuat Analisa Dan Graf

Membuat Kajian Keberkesanan Program

4.0 MODUL
PENUTUP

Modul dilaksanakan

sepanjang tahun
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 84

4.4 PROGRAM PONTENG SIFAR

4.4.1 AKTIVITI 1

Bidang : Disiplin

Tajuk : Ponteng (Mengenal Diri)

Objektif : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. memberi maklumat peribadi/resume

2. mengenal kekuatan dan kelemahan diri

Masa : 40 minit

Sasaran : Murid ponteng

Bahan : Borang maklumat peribadi

LANGKAH :

1. GBKSM mendapat senarai nama murid daripada unit disiplin dan guru
tingkatan

2. GBKSM membuat temuduga dengan murid-murid dalam senarai nama


ponteng (mengelaskan semua murid berikut berdasarkan
kumpulan/jantina/tingkatan)

3. GBKSM membuat temujanji dengan kumpulan tertentu mengikut jadual yang


telah ditetapkan

4. GBKSM mengedarkan borang maklumat peribadi dan memberi penerangan


tentang cara-cara mengisi borang maklumat peribadi

5. GBKSM mengumpul maklumat peribadi murid dan difailkan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 85

Penilaian : Murid dapat mengenal diri sendiri.

Rumusan :

1. Dengan borang maklumat peribadi yang dikumpulkan kita dapat mengumpul


maklumat dan mengenal latar belakang murid

Falsafah : Tak Kenal MakanTak Cinta


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 86

4.4.2 AKTIVITI 2

Bidang : Disiplin

Tajuk : Ponteng (Diari Hidupku)

Objektif : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Memberi maklumat tentang jadual aktiviti seharian

2. Merekod aktiviti dalam jadual seharian murid

Masa : 40 minit

Sasaran : Murid ponteng

Bahan : Pen dan lampiran 1 dan 2

LANGKAH :

1. GBKSM mengumpul murid yang telah dikenalpasti terlibat lanjutan dari


aktiviti yang telah lepas

2. GBKSM menerangkan tujuan perjumpaan aktiviti kelompok

3. Murid-murid diminta menceritakan aktiviti kehidupan seharian secara


bergilir-gilir

4. Murid-murid diminta mencatat aktiviti dalam jadual “ Sehari Dalam Hidupku”

i. Hari Persekolahan

ii. Hari Cuti

5. GBKSM mengumpul hasil murid untuk tujuan penilaian

Penilaian :

1. GBKSM mengenalpasti dan menganalisa aktiviti murid-murid untuk tujuan


pembaikan masalah ponteng di kalangan murid.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 87

Rumusan :

1. GBKSM dapat mengenalpasti punca ponteng dan menggunakan pendekatan


yang sesuai untuk menyelesaikan masalah murid

Falsafah : Hargai Masa Kerana Masa Tidak Akan Berulang-Masa Itu Emas
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 88

LAMPIRAN 1

Aktiviti Hari Persekolahan

Masa Aktiviti
6.00 -7.00 pg

7.00 - 8.00 pg

8.00 - 9.00 pg

9.00 -10.00 pg

10.00 -11.00 pg

11.00 -12.00 tgh

12.00 -1.00 ptg

1.00 - 2.00 ptg

2.00 - 3.00ptg

3.00 - 4.00 ptg

4.00 - 5.00 ptg

5.00 - 6.00 ptg

6.00 - 7.00 mlm


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 89

LAMPIRAN 2

Aktiviti Hari Cuti

Masa Aktiviti
6.00 -7.00 pg

7.00 - 8.00 pg

8.00 - 9.00 pg

9.00 -10.00 pg

10.00 -11.00 pg

11.00 -12.00 tgh

12.00 -1.00 ptg

1.00 - 2.00 ptg

2.00 - 3.00ptg

3.00 - 4.00 ptg

4.00 - 5.00 ptg

5.00 - 6.00 ptg

6.00 - 7.00 mlm


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 90

4.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Peningkatan Kehadiran Ke Sekolah)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. mengurangkan kes ponteng kelas dan ponteng sekolah

2. meningkatkan jati diri murid-murid

3. meningkatkan hubungan yang baik dengan GBKSM

MASA : Setiap waktu pagi hari persekolahan

SASARAN : Murid ponteng

BAHAN : Borang prestasi kehadiran

LANGKAH :

1. Murid-murid berjumpa dengan GBKSM setiap pagi sebelum perhimpunan

2. GBKSM akan menandakan kehadiran

3. GBKSM memberi sentuhan mesra dan nilai murni

4. Kehadiran murid-murid akan membuat melalui graf kehadiran setiap


minggu/bulan

Penilaian :

1. Murid-murid merasakan kehadirannya ke sekolah amat diperlukan kerana


adanya keprihatinan daripada GBKSM
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 91

Rumusan :

1. Program ini akan dapat melihat analisa kehadiran murid melalui catatan
kehadiran dan graf peningkatan kehadiran

Falsafah :

1. Masa Depan Itu Di Beli Oleh Masa Depan Sekarang “Samuel Johnson”
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 92

4.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Luahan Rasa)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mengeluarkan isi hatinya

2. Dapat mengetahuai masalah murid

3. Membantu murid mengatasi masalahnya

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid ponteng

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

1. Murid ditanya tentang masalah yang dihadapi

2. Murid diminta meluahkan rasahatinya pada kertas A4

3. GBKSM mengutip dan membaca luahan hati murid

Penilaian : GBKSM prihatin terhadap luahan rasa murid

Rumusan :

1. Dapat memberi nasihat dan menggunakan pendekatan yang sesuai untuk


menyelesaikan masalah murid

Falsafah : Tiada Masalah Yang Tidak Dapat Diselesaikan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 93

4.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Kaunseling Individu/sentuhan kendiri)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mempunyai inisiatif diri untuk mengurangkan masalah


ponteng

2. Meningkatkan keyakinan diri untuk menghadapi


kehidupannya

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid ponteng

BAHAN : Soal selidik kehadiran murid

LANGKAH :

1. GBKSM membuat temujanji dengan murid

2. GBKSM mengetahui perkembangan kehadiran murid melalui soal selidik


kehadiran murid

3. GBKSM memberi galakan dan sokongan

4. GBKSM membuat pemantauan sepanjang masa

Penilaian : Murid dapat menangani masalah ponteng dengan yakin

Rumusan :

1. Kasih sayang daripada pihak sekolah membantu murid mengarah ke hala tuju
yang positif

Falsafah : Hendak Seribu Daya Tak Hendak Seribu Dalih


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 94

4.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin

Tajuk : Ponteng (Paparan Slaid Masalah Tingkahlaku)

Objektif : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Membuat perbandingan melalui slaid salah laku

2. Menilai salah laku yang baik dan buruk

3. Mendapat iktibar daripada salah laku yang ditayangkan

Masa : 40 minit

Sasaran : Murid ponteng

Bahan : Slaid salah laku, kertas A4,LCD

Langkah :

1. Murid ponteng dibawa ke dalam bilik kaunseling

2. Murid ditayangkan dengan slaid salah laku

3. GBKSM meminta murid memberikan pendapat tentang slaid salah laku yang
ditayangkan

Penilaian :

1. GBKSM memberi kertas A4 kepada murid untuk mencatat baik dan buruknya
slaid yang ditayangkan

Rumusan :

1. Melalui tayangan slaid tadi, murid dapat membandingkan tingkah laku-


tingkah laku yang baik dan tidak baik dan menilaikannya semula kepada
masalah mereka

Falsafah : Hidup Penuh Dugaan Dan Cabaran


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 95

4.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Program Lawatan Ke Pusat Pemulihan Akhlak-

universiti)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti lawatan murid dapat:

1. Pendedahan tentang akibat tindakan salah laku murid

2. Kesedaran diri dan mewujudkan rasa keinsafan

3. Menghargai masa seharian dan masa hadapan

MASA : 1 hari

SASARAN : Murid ponteng

BAHAN : Pengangkutan dan sumber kewangan

Langkah :

1. GBKSM merancang dan menetapkan tarikh lawatan

2. GBKSM memohon kebenaran lawatan daripada pihak PPD

3. GBKSM membuat temujanji program dengan pusat yang dilawati

4. GBKSM membawa murid-murid ponteng ke pusat pemulihan akhak

5. Murid-murid menyaksikan aktiviti dan bersoal jawab dengan penghuni pusat


pemulihan akhlak

6. GBKSM membuat “post moterm” lawatan bersama murid ponteng

Penilaian :

1. Murid-murid dapat menyaksikan dan menginsafi diri bahawa betapa ruginya


ponteng sekolah, membuang masa dan terlibat dengan akiviti salah laku
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 96

Rumusan :

1. GBKSM dapat memberi kesedaran diri dan mewujudkan rasa keinsafan


dikalangan murid ponteng agar tidak terlibat dengan tindakan salah laku

Falsafah : Menyimpang Seinci, Rugi Seribu Batu ( Peribahasa Cina)


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 97

4.4.7 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Prestasi Akademik)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Dapat melihat perbandingan dan membuat analisa prestasi


akademik

2. Dapat idea bagaimana untuk meningkatkan prestasi


akademik

Masa : 40 minit

Sasaran : Murid ponteng

Bahan : Markah ujian bulanan

Langkah :

1. GBKSM membuat perbandingan antara 2 markah ujian bulanan

2. GBKSM membuat analisa markah bagi setiap mata pelajaran dengan


melukis graf

3. GBKSM meminta murid memberi sebab berdasarkan graf yang dibuat

4. GBKSM meminta murid memberi cadangan bagaimana untuk


meningkatkan prestasi akademik pada ujian akan datang

Penilaian :

1. Murid sedar bahawa tingkah laku pnteng menyebabkan prestasi akademik


menurun

Rumusan : Kehadiran yang konsisten dapat meningkatkan prestasi akademik

Falsafah : Kejayaan Tidak Datang Kepada Manusia Yang Leka


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 98

4.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ponteng (Ceritaku)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. menilai pentingnya sayang akan diri dan keluarga

Masa : 40 minit

Sasaran : Murid ponteng

Bahan : Cerita pendek, album keluarga

Langkah-Langkah :

1. GBKSM bercerita “cerita pendek” berkaitan kasih sayang dan menunjukkan


album keluarga

2. Murid menyatakan sejauh mana dia menyayangi dirinya dan keluarganya

3. GBKSM menerangkan bagaimana murid boleh menunjukkan kasih sayang


kepada orang-orang yang berkaitan

4. GBKSM mengaitkan perilaku ponteng telah mengugat kasih sayang dan cita-
cita yang diharapkan

Penilaian :

1. Murid lebih menyayangi diri dan keluarganya dan mengurangkan tingkah laku
ponteng

Rumusan :

1. Kasih sayang sangat penting dalam mempengaruhi tingkah laku murid

Falsafah : Sayangi Diri Anda Dan Keluarga Anda


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 99

4.4.10 AKTIVITI 10

Bidang : Disiplin

Tajuk : Ponteng (Riadah/ Appresiasi )

Objektif : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Dapat mendekati murid-murid ponteng secara lebih Mesra

2. Dapat mengembirakan hati murid

3. Dapat menghilangkan stres murid

4. Penghargaan

Masa : 2 hari 1 malam

Sasaran : Murid ponteng/ibubapa/komuniti

Bahan : Sumber kewangan, pengangkutan, tajaan

Langkah :

1. GBKSM mendapat senarai nama murid

2. GBKSM menetapkan lokasi riadah

3. GBKSM menguruskan borang pelancongan dan kebenaran ibu bapa

4. GBKSM mencari sumber kewangan dan tajaan

5. merancang aktiviti riadah

6. Penglibatan Ibu Bapa dan komuniti

Penilaian :

1. Murid merasa seronok kerana mereka rasa dihargai dan tidak akan ponteng
lagi
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 100

Rumusan :

1. Riadah ini dapat memberi peluang kepada murid-murid lebih mesra dan
berkongsi maklumat dengan GKSM tanpa ada rasa rendah diri untuk
mengatasi masalah yang mereka hadapi

Falsafah :

1. Kurang Semangat Mengakibatkan Lebih Banyak Kegagalan Berbanding


Kurangya Kebijaksanaan Atau Kemahiran (Flower A. Newhouse)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 101

5.0 PROGRAM DISIPLIN TINGKAH LAKU DEVIAN

PROGRAM
PERMATA KASIH
BIDANG DISIPLIN – TINGKAH LAKU DEVIEN

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Ice Breaking
2 Matlamat dan Etika Kelompok
3 Muhasabah Diri
4 Main peranan
5 Pendedahan Kendiri
6 Simulasi
7 Kisah Benar (Tayangan Video)
8 Kemahiran Komunikasi
9 Seikhlas Hati Seluhur Budi
10 Sehati Sejiwa
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 102

5.1 PANDUAN PELAKSANAAN

5.1.1 PENDAHULUAN

Masalah tingkah laku devian dalam kalangan remaja sekolah semakin berleluasa
amatlah membimbangkan pihak sekolah. Kebanyakan mereka ini melakukan tingkah
laku negatif ini kerana terpengaruh dengan rakan sebaya atau mengikut ‘trend’
terkini serta mementingkan keseronokan duniawi semata-mata tanpa memikirkan
kesan buruk yang akan berlaku. Golongan murid ini juga sebenarnya tidak mendapat
sokongan daripada individu yang hampir dengan diri mereka dalam membentuk
tingkah laku yang baik.

Sehubungan dengan itu Bahagian Pengurusan Sekolah Harian Kementerian Pelajaran


Malaysia telah merancang satu program iaitu Program Permata Kasih yang
diharapkan dapat membantu murid ini agar lebih menghargai diri sendiri dan orang
lain. Adalah diharapkan program ini mampu menyentuh fitrah dan jiwa nurani
mereka supaya murid ini mampu berubah bermula dari dalam diri mereka sendiri.

5.1.2 MATLAMAT

Melahirkan pelajar yang menghargai diri sendiri dan seterusnya cemerlang dari segi
jasmani, emosi, rohani, intelek dan sosial.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 103

5.1.3 OBJEKTIF

5.1.3.1. Mengurangkan tingkah laku devian dalam diri murid.

5.1.3.2. Memberi kesedaran kepada murid tentang tanggungjawab dalam


membentuk keperibadian yang mulia dan berwibawa.

5.1.3.3. Membina dan mengukuhkan lagi peribadi murid dengan pelbagai teknik
untuk meningkatkan kualiti diri melalui motivasi.

5.1.3.4. Menanamkan semangat mencapai kecemerlangan dan berjaya dalam


semua lapangan hidup termasuklah pembelajaran.

5.1.3.5. Melahirkan kumpulan murid yang mampu menjadi contoh kepada


murid bermasalah lain.

5.1.4 SASARAN

Kelompok murid yang bermasalah tingkah laku devian.

5.1.5 PELAKSANAAN
Bil MODUL MASA BULAN
1 Ice-Breaking 40 MINIT JANUARI
2 Matlamat Dan Etika Kelompok 40 MINIT FEBRUARI
3 Muhasabah Diri 40 MINIT MAC
4 Main Peranan 45 MINIT APRIL
5 Pendedahan Kendiri 40 MINIT MEI
6 Simulasi 40 MINIT JUN
7 Kisah Benar (Tayangan Video) 40 MINIT JULAI
8 Kemahiran Komunikasi 40 MINIT OGOS
9 Seikhlas Hati Seluhur Budi 45 MINIT SEPTEMBER
10 Sehati Sejiwa 60 MINIT OKTOBER
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 104

5.1.6 PENILAIAN

5.1.6.1. Borang Soal Selidik Skala Sikap – Lampiran 2

5.1.6.2. Instrumen Penilaian program – Lampiran 3

5.1.7 PENUTUP

Adalah diharapkan program ini dapat berjalan seperti yang dirancang. Semoga
objektif untuk menghasilkan kumpulan murid yang mempunyai sikap dan akhlak
yang baik dan dapat membuat perubahan dalam diri mereka akan tercapai dan
seterusnya dapat menjadi contoh kepada pelajar lain.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 105

5.2 PROSES KERJA

PROSES KERJA TEMPOH PERSONALIA CATATAN

Mengenal pasti masalah murid berdasarkan GBKSM


1 minggu
maklumat melalui Unit Disiplin Guru Disiplin

Klasifikasikan jumlah murid dalam kumpulan kecil 2 hari GBKSM

Dapatkan data murid yang terkini daripada guru GBKSM


1 hari
disiplin Guru Disiplin
Murid mengisi Borang Profil Murid 1 hari GBKSM

Ujian Pra 1 hari GBKSM


Ice-breaking dan memberikan rasional program
1 bulan GBKSM
yang akan dijalani kepada murid
Menjalankan modul Permata Kasih (Tingkah Laku
9 bulan GBKSM
Devian)
Pelajar mengikuti proses kaunseling individu,
5 bulan GBKSM
kelompok / program khas.

Ujian Pos 1 hari GBKSM

Mengadakan temubual soal selidik terhadap guru


kelas mengenai perubahan tingkah laku pelajar 2 hari GBKSM
berkenaan.
Membuat analisis ujian pos 1 hari GBKSM
Menyediakan laporan lengkap bagi setiap kali
2 hari GBKSM
perjumpaan
Bentang laporan kepada pengetua 1 hari GBKSM

Hantar laporan kepada Unit HEM 1 hari GBKSM

Hantar laporan kepada PPD 1 hari GBKSM

Tindakan susulan 1 hari GBKSM


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 106

5.3 CARTA ALIRAN

Mula

Mengadakan Mesyuarat jawatankuasa pelaksana Program Kaunseling Berfokus.

Mendapatkan maklumat pelajar bertingkah laku devian melalui unit disiplin.

Mengumpul pelajar yang telah dikenalpasti sebagai devian dan rasionalkan mereka

Mengedarkan borang profil pelajar

Mengadakan ujian pra tingkah laku devian

Laksanakan program (Permata Kasih) tingkah laku devian

Dapatkan laporan prestasi disiplin dan akademik murid daripada Guru disiplin dan guru kelas

Mengadakan Ujian Pos dan Penilaian

Tidak Capai
Sesi Kaunseling Individu/Kelompok
Capai

Sediakan laporan program

Bentangkan laporan program

Tamat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 107

5.4 PROGRAM PERMATA KASIH

5.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Ice-Breaking

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Mewujudkan satu kelompok yang mempunyai rasa


tanggungjawab dan bekerjasama.

2. Mengeratkan hubungan sesama ahli kelompok

3. Membina kepercayaan dan kekuatan bagi mempertahankan


kelompok.

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 orang murid berkelakuan devian

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

1. Set Induksi : GBKSM bertanya khabar kepada murid dan memperkenalkan diri
beliau.

2. Setiap ahli kumpulan akan memperkenalkan diri masing-masing secara


sukarela.

3. Setiap ahli akan mengingati dan mengulangi biodata ahli disebelah kiri dan
kanan masing-masing.

4. GBKSM akan meminta setiap ahli menerangkan matlamat, tujuan dan


peranan mereka di dalam kelompok.

5. GBKSM akan menerangkan matlamat, tujuan dan peranan SEBENAR ahli di


dalam kelompok.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 108

Penilaian :

1. Murid berinteraksi dengan ahli dalam kumpulan.

Rumusan :

1. Murid dapat mengetahui tentang peranan dan matlamat mereka mengikuti


aktiviti yang dijalankan.

Falsafah : Bantu diri untuk membantu orang lain.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 109

5.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Etika dan Matlamat Kelompok

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Menyenarai dan mempersetujui satu garis panduan tatacara


disiplin kumpulan.

2. Mewujudkan perasaan saling mempercayai dalam kalangan


ahli kumpulan

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 murid yang berkelakuan devian

BAHAN : Kertas A4 dan pen

LANGKAH :

1. Murid-murid diminta berbincang sesama ahli kumpulan dan menyenaraikan


langkah satu garis panduan tatacara disiplin ahli kumpulan dan ditulis di atas
kertas A4.

2. GBKSM meminta murid-murid menandatangani satu perjanjian ,mematuhi


tatacara disiplin kumpulan.

3. Perjanjian ini diguna pakai dalam semua aktiviti kelompok.

Penilaian :

1. Murid-murid mempercayai ahli kumpulan kerana tatacara disiplin sudah


dibincang bersama.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 110

Rumusan :

1. Setiap kelompok mengandungi etika dan tatacara disiplin kumpulan yang


harus dipatuhi.

Falsafah :

1. Murid-murid mendapati berada dalam kelompok adalah berbeza dengan


pengalaman di dalam kelas.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 111

5.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Muhasabah Diri

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Memberi kesedaran kepada setiap ahli kelompok bahawa


setiap individu mempunyai sifat untuk melakukan kebaikan.

2. Membantu setiap ahli kelompok mengenalpasti emosi masing-


masing.

3. Membimbing ahli kelompok mengawal emosi dalam pelbagai


situasi.

4. Memberi kesedaran kepada setiap ahli kelompok bahawa


setiap individu mempunyai sifat untuk melakukan kebaikan.

5. Membantu setiap ahli kelompok mengenalpasti emosi masing-


masing.

6. Membimbing ahli kelompok mengawal emosi dalam pelbagai


situasi.

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 murid yang berkelakuan devian

BAHAN : Kertas A4 dan pen

LANGKAH :

1. Set Induksi : GBKSM bertanya kepada murid siapakah individu yang paling
mereka sayang.

2. Ahli kelompok diminta duduk dalam bulatan.

3. GBKSM mengedarkan kertas A4 kepada murid.

4. GBKSM meminta pelajar melukis wajah orang yang paling disayangi dan
paling dibenci.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 112

5. GBKSM meminta murid mengoyakkan gambar orang yang paling dibenci


kemudian gambar orang yang paling disayangi.

6. GBKSM membuat refleksi terhadap aktiviti yang telah dijalankan.

Penilaian :

1. Murid melakukan aktiviti melukis gambar / potret individu yang dibenci dan
disayangi.

Rumusan :

1. Mendidik murid supaya lebih menghargai individu yang paling hampir dengan
mereka dan menjauhi perasaan benci dan dendam sesama manusia

Falsafah :

1. Kalau seorang yang benci pada diri kita, ramai lagi orang yang akan sayang
pada kita.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 113

5.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Main Peranan

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Mendapat kesedaran mengenai peri pentingnya tutur kata


dan tingkahlaku yang sopan dalam kehidupan seharian.

2. Menyedari pentingnya budi bahasa dan adab sopan.

MASA : 45 minit

SASARAN : Murid yang berkelakuan devian

BAHAN : Dua buah kerusi

LANGKAH :

1. GBKSM menyapa murid dan bertanyakan khabar mereka.

2. GBKSM bercerita tentang cerita terkini di pawagam.Contohnya


‘Transformers’

3. GBKSM memaklumkan aktiviti yang akan dijalankan pada hari tersebut iaitu
aktiviti main peranan.

4. GBKSM memberikan masa selama 10 minit kepada murid-murid dan


meminta mereka memikirkan konflik yang pernah berlaku di antara mereka
dengan orang yang rapat dengan mereka seperti ibu bapa,
abang,makcik,pakcik dan sebagainya.

5. Setelah tamat tempoh yang diberikan,murid-murid akan diminta bergilir-gilir


melakonkan kembali konflik yang pernah dialaminya.

6. Setelah semua murid selesai menjalankan aktiviti tadi, GBKSM akan membuat
rumusan .
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 114

Penilaian :

1. Murid-murid menjalankan aktiviti main peranan.

Rumusan :

1. Pengalaman murid-murid melakukan aktiviti main peranan akan dapat


memberi kesedaran serta merta tentang perasaan orang terhampir dengan
mereka yang pernah disakiti

Falsafah :

1. Buang yang keruh , ambil yang jernih.

2. Air dicincang takkan putus.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 115

5.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Pendedahan Kendiri

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Berkongsi maklumat, pengalaman, iktibar dan pengajaran.

2. Memberi kesedaran kepada setiap ahli kelompok bahawa


setiap individu mempunyai peluang untuk berubah.

3. Membantu setiap ahli kelompok mengenalpasti kekuatan dan


kelemahan diri masing-masing

MASA : 45 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : -

LANGKAH :

1. Set Induksi : GBKSM bercerita mengenai pengalaman masa lampau diri beliau
kemudian bertanya kepada murid siapakah diantara mereka yang ingin
berkongsi pengalaman hidup.

2. Murid diminta untuk duduk di dalam bulatan.

3. GBKSM memberi tajuk ‘Mengapa saya perlu berubah’. Murid-murid diminta


berfikir sejenak.

4. Setiap murid secara sukarela memberi pendapat diri beliau tentang tajuk
yang dibincangkan dari sudut positif dan negatif.

5. Ahli kumpulan digalakkan memberi respon terhadap apa yang diceritakan


oleh ahli kelompok.

6. GBKSM membuat rumusan berdasarkan pandangan murid


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 116

Penilaian :

1. Murid berkongsi pengalaman dan maklumat

Rumusan :

1. Menggalakkan murid-murid supaya berani berkongsi pengalaman sesama ahli


kelompok

Falsafah :

1. Tidak ada sesiapa yang boleh mengubah diri kita kecuali diri kita sendiri.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 117

5.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Simulasi

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Membezakan tingkahlaku negatif atau positif semasa murid


berinteraksi

2. Memupuk sikap saling menghormati antara satu sama lain.

3. Membina kemahiran berkomunikasi.

4. Menjalinkan hubungan yang mesra antara rakan.

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

1. Set Induksi : Guru bertanya kepada pelajar tentang gaya bahasa remaja
terkini.

2. Murid duduk dalam bulatan dan dikehendaki mencari pasangan masing-


masing.

3. GBKSM memberi taklimat kepada murid tentang aktiviti yang akan


dijalankan.

4. GBKSM menyediakan beberapa situasi yang sering berlaku dalam kehiduan


pelajar. (Lampiran 1)

5. GBKSM meminta wakil pasangan untuk membuat cabutan untuk memilih


situasi yang akan dilakonkan nanti.

6. Setiap pasangan perlu melakonkan mengikut situasi dan watak yang


diperolehi.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 118

7. GBKSM meminta pelajar yang lain untuk menilai sama ada tingkah laku atau
komunikasi murid sesuai digunakan atau tidak dalam kehidupan harian
mereka.

8. Seterusnya GBKSM menerangkan kepada murid sebenarnya mereka tidak


sedar tentang percakapan yang digunakan dalam kehidupan harian mereka
adalah agak kasar dan tidak bersesuaian dengan norma-norma masyarakat
kita.

Penilaian :

1. Murid melakonkan watak dalam situasi yang dihadapi.

Rumusan :

1. Saling menghargai dan hormat menghormati sesama manusia serta


mengamalkan komunikasi yang berkesan.

Falsafah :

1. Rasa hormat dan penghargaan akan lebih bermakna apabila kita


mengamalkan cara berkomunikasi yang baik.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 119

5.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Kisah Benar (Tayangan Video)

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Melahirkan murid yang menghargai individu yang banyak


berjasa kepada mereka.

2. Menyedarkan murid pengorbanan ibu yang telah melahirkan


mereka.

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : Klip video kelahiran dan Klip video Jasa Bonda

LANGKAH :

1. GBKSM menayangkan klip video proses kelahiran kepada murid.

2. Murid diminta memberikan pandangan tentang apa yang ditonton.

3. GBKSM membincangkan pengorbanan ibu dalam melahirkan anak.

4. GBKSM seterusnya memperdengar kepada murid lagu Jasa Bonda untuk


dihayati.

5. Murid seterusnya meluahkan perasaan dan keazaman mereka setelah


mendengar lagu Jasa Bonda.

6. GBKSM memberikan pedoman untuk menjadi anak dan murid yang berjasa.

7. GBKSM mengajarkan kepada murid doa untuk diamalkan oleh murid. (untuk
pelajar Islam)

Penilaian :

1. Murid akan menghargai jasa ibu bapa atau individu yang berjasa dalam hidup
mereka.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 120

Rumusan :

1. Seorang murid hendaklah belajar menghargai individu banyak berkorban


kepada mereka.

Falsafah :

1. Menghargai jasa ibu bapa dan guru.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 121

5.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Kemahiran Komunikasi

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Mempelajari tatacara berkomunikasi yang betul dan` tertib


dengan individu yang lain.

2. Memahami cara komunikasi yang betul dapat mewujudkan


suasana yang harmonis sesama insan.

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : Kertas A4 dan pen

LANGKAH :

1. GBKSM akan berinteraksi dengan murid-murid menggunakan laras bahasa


yang biasa digunakan oleh murid-murid. Contoh : Apa punya barang belajar
rajin-rajin.

2. GBKSM meminta murid-murid memberikan contoh laras bahasa yang biasa


digunakan oleh murid-murid.

3. GBKSM menerangkan tentang aktiviti yang akan dijalankan pada hari


tersebut.

4. GBKSM akan mengedarkan kertas arahan yang mengandungi beberapa laras


bahasa yang biasa dituturkan oleh murid-murid.

5. GBKSM meminta murid-murid supaya menterjemahkan laras bahasa tersebut


kepada bahasa yang lebih sopan dalam tempoh masa yang ditetapkan.

6. Setelah tamat tempoh , GBKSM akan meminta ahli kelompok memberikan


jawapan secara bergilir-gilir.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 122

7. GBKSM akan membuat rumusan tentang penggunaan laras bahasa yang


betul.

Penilaian :

1. Murid-murid akan menulis laras bahasa yang betul.

Rumusan :

1. Murid-murid dapat mempelajari laras bahasa yang betul dan sopan

Falsafah : Bahasa Jiwa Bangsa


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 123

5.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Seikhlas Hati Seluhur Budi

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Menyedari tentang kesilapan yang telah dilakukan

2. Mendapat ruang dan peluang memohon kemaafan

3. Memperbetulkan tingkahlaku yang negatif

MASA : 45 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : Manila Kad,Gunting,gam,kertas warna,riben, marker pen

LANGKAH :

1. Set induksi: GBKSM mengedarkan sekeping kad yang bersampul kepada


setiap ahli kelompok.

2. Ahli kelompok diminta membuka dan membaca kad tersebut .

3. GBKSM bertanya apakah perasaan ahli kelompok setelah membaca kad


ucapan tersebut.

4. GBKSM meminta murid-murid supaya duduk di dalam bulatan.

5. GBKSM mengedarkan sekeping kertas warna A4 kepada semua murid

6. Murid-murid diminta membuat sekeping kad ucapan untuk diberikan kepada


mana-mana individu yang dirasakan perlu memohon maaf atas kesalahan
yang telah dilakukan.

7. Guru meminta murid membacakan isi kad yang ditulis.

8. Kad tersebut hendaklah diserahkan kepada guru,ibu bapa atau sesiapa sahaja
yang pernah dikasari.

9. GBKSM membuat rumusan tentang aktiviti tersebut.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 124

Penilaian :

1. Murid dapat menyediakan kad dan menyerahkan kepada pihak yang


berkenaan

Rumusan :

1. murid-murid akan menyedari bahawa mereka perlulah berani untuk


memohon maaf apabila melakukan kesalahan

Falsafah :

2. Setiap manusia perlu diberi ruang dan peluang untuk memperbetulkan


kesilapan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 125

5.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Disiplin (Tingkah Laku Devian)

TAJUK : Sehati Sejiwa

OBJEKTIF : Di akhir aktiviti murid dapat :

1. Menerima kekuatan dan kelemahan diri.

2. Memberikan pandangan yang membina kepada rakan-rakan.

3. Menilai keberkesanan aktiviti kelompok secara keseluruhan.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang murid bertingkah laku devian

BAHAN : Kertas A4, pen

LANGKAH :

1. Murid-murid diminta duduk di dalam bulatan.

2. GBKSM mengedarkan kertas A4 kepada setiap murid.

3. Setiap murid dikehendaki menulis nama sendiri di atas sehelai kertas A4.

4. Kertas A4 diserahkan kepada rakan yang duduk bersebelahan untuk menulis


komen mengenainya.

5. Selepas komen itu ditulis, kertas itu dilipat supaya kandungannya tidak dilihat
oleh rakan-rakan lain.

6. Kertas A4 itu diserahkan kepada rakan yang seterusnya untuk menulis komen
sehingga kertas A4 itu balik semula kepada empunya kertas A4 tersebut.

7. Murid-murid diminta membaca komen yang ada pada kertas tersebut.

8. Murid-murid boleh mengemukakan soalan kepada mana-mana rakan


mengenai komen mereka.

9. Aktiviti ini diteruskan sehingga semua murid tidak ada soalan yang hendak
ditanya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 126

10. GBKSM membuat kesimpulan. Setiap murid menilai keberkesanan aktiviti


kelompok.

Penilaian :

1. Murid-murid seharusnya mampu memberi komen yang membina tanpa


membiarkan emosi mempengaruhi diri.

Rumusan :

1. Kita harus menerima komen orang lain dengan hati yang terbuka.

Falsafah :

1. Menghargai apa yang berlaku di dalam kelompok selama 10 sesi.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 127

LAMPIRAN 2
SOAL SELIDIK SKALA SIKAP

Arahan :
Sila masukkan skor diruangan yang disediakan berdasarkan skala berikut :

1. Selalu
2. Kadang-kadang
3. Jarang-jarang
4. Tidak pernah

Bil Item 1 2 3 4
AKADEMIK
1 Masa untuk saya belajar tidak mencukupi
2 Saya sukar memahami pengajaran guru
3 Saya tidak tahu membuat kerja rumah
4 Terdapat tajuk-tajuk mata pelajaran tidak saya minati
5 Saya tiada rakan untuk diajak belajar bersama
6 Saya sukar mengingati isi pelajaran
Saya berasa malu hendak bertanya kepada guru tentang pelajaran
7
yang saya tidak faham
8 Saya ponteng kelas atau ponteng sekolah
9 Saya tidak dapat menumpukan perhatian semasa guru mengajar
10 Saya berasa minat saya terhadap pelajaran semakin berkurangan
11 Saya suka meniru kerja sekolah kawan-kawan saya
12 Saya berasa malas mengulangkaji
13 Matlamat belajar saya berubah-ubah
14 Saya tidak yakin boleh mencapai cita-cita saya
Saya tidak pasti apakah kerjaya yang sesuai dengan masa depan
15
saya
EMOSI / SOSIAL
Saya berasa susah hati, runsing, sedih atau murung tanpa sebab
16
tertentu
17 Saya mengalami gangguan penyakit/badan tidak sihat
18 Saya tidak yakin pada diri sendiri
19 Saya berasa sekolah, guru atau ibu bapa tidak berlaku adil
20 Saya kurang gembira jika berada di sekolah /kelas
21 Saya menghadapi masalah dengan teman perempuan saya
22 Saya menghadapi masalah dengan teman lelaki saya
23 Saya takut dan malu bertanya kepada guru
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 128

24 Saya berasa kurang gembira jika berada di rumah


25 Saya tidak berasa senang dengan sikap ibu bapa saya
Saya tidak tahu bagaimana hendak berbakti kepada kedua ibu bapa
26
saya
27 Saya rasa berdosa terhadap kedua ibu bapa saya
Saya kurang senang terhadap beberapa orang guru yang mengajar
28
saya
Saya berasa seronok apabila ada pelajar yang berbuat nakal
29
terhadap guru-guru
30 Saya berasa jemu dengan rutin hidup sebagai pelajar
31 Saya mendapat gangguan daripada pelajar lain
32 Saya dimarahi oleh ibu bapa apabila melakukan kesalahan
UNSUR SOKONGAN
33 Wang saku saya tidak mencukupi
34 Pakaian sekolah saya yang lusuh atau koyak tidak diganti
35 Saya tidak sarapan pagi sebelum ke sekolah
Ibu bapa saya tidak merungut apabila meminta wang tambahan
36
bagi membeli bahan atau keperluan belajar
Ibu bapa tidak mempedulikan sama ada saya lulus atau gagal dalam
37
ujian atau peperiksaan
38 Ibu bapa tidak bertanggungjawab terhadap diri saya
39 Saya berasa tersinggung dengan sikap rakan-rakan saya
40 Saya tahu rakan-rakan saya yang merokok
41 Saya tahu rakan-rakan saya terlibat dengan dadah
Saya tahu rakan-rakan saya terlibat dengan perkara-perkara yang
42
tidak baik
Saya tahu rakan-rakan yang menconteng / merosakkan harta benda
43
sekolah
44 Saya rasa saya tidak mempunyai sahabat karib
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 129

LAMPIRAN 3
INSTRUMEN KEBERKESANAN PROGRAM

Nama Peserta :
Nama Program :
Tarikh dan tempat :

Arahan :
Sila masukkan skor diruangan yang disediakan berdasarkan skala berikut :

1. Sangat tidak bersetuju


2. Tidak setuju
3. Kurang setuju
4. Setuju
5. Sangat setuju
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 130

Bil Item Skor


1 GBKSM sentiasa membantu saya
2 Ahli kumpulan memberi kerjasama dalam setiap aktiviti yang dilakukan
3 Aktiviti yang dijalankan membantu membina keyakinan diri saya.
4. Aktiviti-aktiviti yang dijalankan memberikan kesan yang positif.
5 Tempoh masa sesuai untuk program yang dijalankan.
6 Dapat mengenalpasti bakat dan potensi pada diri saya
Dapat memperolehi kemahiran-kemahiran yang dipelajari
7
sepanjang program.
8 Saya dapat menguruskan masa dengan baik
9 Aktiviti yang dijalankan memberi pengalaman yang baru kepada saya
10 Saya lebih menghargai diri sendiri dan orang lain
Apakah perasaan anda apabila berjaya menamatkan program ini?

Apakah keazaman anda selepas mengikuti program ini?

Nyatakan komen / pandangan anda secara keseluruhan terhadap program ini ?

Tuliskan cadangan bagi meningkatkan lagi keberkesanan program ini pada masa akan datang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 131

6.0 PROGRAM DISIPLIN SEKSUAL

PROGRAM
JALINAN KASIH
BIDANG DISIPLIN - SEKSUAL

AKTIVITI
BIL TAJUK
PENCEGAHAN
1 Membina Hubungan
Ceramah Pegawai Kesihatan dan
2 Polis (PDRM)
3 Lawatan ke Rumah Tunas Harapan
Manual Sekolah Selamat
4 (Gangguan Seksual)
PEMBANGUNAN DIRI
5 Garisan Kehidupan
6 Cermin diri dan kenal diri
7 Pemikiran rasional

8 Potensi diri

9 Ketegasan diri

10 Kesedaran kerohanian

11 Pengiktirafan

12 Amazing Race
13 Penamatan
RAWATAN
14 Rujukan Kesihatan
15 Pameran Gaya Hidup Sihat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 132

6.1 PANDUAN PELAKSANAAN

6.1.1 PENDAHULUAN

Gangguan seksual bukan hanya melibatkan halangan-halangan fizikal yang


menyebabkan ketidakselesaan dalam menjalani kehidupan seharian tetapi ianya
merupakan pelakuan yang tidak bermoral mengakibatkan kesengsaraan dari sisi
psikologi, emosi dan tingkah laku.

Penyelewengan seksual boleh terjadi kepada murid-murid sekolah. Faktor-


faktor yang mempengaruhi masalah seksual ialah media massa, rakan, pesekitaran
dan sebagainya. Keadaan ini memberi impak kepada pembangunan insan. Justeru
itu, program berterusan pembangunan insan khasnya kepada murid yang
dikenalpasti dengan penyelewengan seksual adalah signifikan dan perlu
diperbanyakkan agar dapat meningkatkan nilai jati diri remaja. Atas justifikasi ini,
satu program “ Jalinan Kasih ” telah dirangka yang meliputi aspek pencegahan,
pembangunan diri dan rawatan kepada murid-murid tersebut. Diharapkan agar
program ini dapat melahirkan generasi yang berakhlak mulia berasaskan kehendak
Falsafah Pendidikan Kebangsaan.

6.1.2 MATLAMAT

Membina sahsiah murid yang positif dalam membentuk emosi, fizikal dan mental
yang seimbang dalam kalangan murid.

6.1.3 OBJEKTIF

Murid-murid akan dapat:

6.1.3.1. pendedahan tentang pendidikan seksual dengan jelas.

6.1.3.2. memahami risiko-risiko penyelewengan seksual.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 133

6.1.3.3. Mengetahui sifat positif yang dapat membantu mengekalkan jati diri.

6.1.3.4. membentuk sistem kepercayaan emosi dan pelakuan positif.

6.1.3.5. mengamalkan gaya hidup sihat berteraskan tuntutan agama.

6.1.4 SASARAN

Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan penyelewengan seksual.

6.1.5 PELAKSANAAN

6.1.5.1 Pencegahan : Memberi pendedahan awal tentang penyelewengan seksual:

6.1.5.1.1. Membina hubungan

6.1.5.1.2. Ceramah pegawai kesihatan dan polis (PDRM)

6.1.5.1.3. Lawatan ke Rumah Tunas Harapan

6.1.5.1.4. Manual Sekolah Selamat (Gangguan Seksual) –Rujuk di bilik


kaunseling setiap sekolah

6.1.5.2 Pembangunan Diri: membina keyakinan diri untuk mengekalkan jati diri:

6.1.5.2.1. Garisan Kehidupan

6.1.5.2.2. Cermin diri dan kenal diri

6.1.5.2.3. Pemikiran rasional

6.1.5.2.4. Potensi diri

6.1.5.2.5. Ketegasan diri

6.1.5.2.6. Kesedaran kerohanian

6.1.5.2.7. Pengiktirafan

6.1.5.2.8. Amazing Race


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 134

6.1.5.3 Rawatan: Pengukuhan kendiri kepentingan kesihatan dalam Kehidupan:

6.1.5.3.1. Rujukan Kesihatan

6.1.5.3.2. Pameran Gaya Hidup Sihat

6.1.6 PENILAIAN

6.1.6.1 Borang Biodata Jalinan Kasih

Borang Biodata Murid


“Jalinan Kasih”

Nama :_____________________________________
Kelas/tingkatan:_____________________________________
Umur : __________Jantina :___________________
Tarikh lahir : ___________________Tempat lahir : _____________________
Alamat rumah :____________________________________________________
____________________________________________________
Jarak rumah ke sekolah :___________________________
Bil. adik beradik :_______________ Anak ke berapa : _______________
Nama bapa/penjaga : ___________________________________________
Pekerjaan bapa :______________________________
Alamat pejabat : __________________________________________
__________________________________________
Pendapatan bapa :___________________
No. tel bapa :___________________
Nama ibu/penjaga : ___________________________________________
Pekerjaan ibu :______________________________
Alamat pejabat : __________________________________________
___________________________________________
Pendapatan ibu :_______________________
No. tel ibu :_______________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 135

6.1.6.2 Borang Soal Selidik Jalinan Kasih (Ujian Pra dan Post)

Kenyataan-kenyataan di bawah memperihalkan bagaimana anda melihat


persekitaran anda. Disebabkan perkara ini adalah sekadar sudut pandangan
peribadi, maka tiada jawapan yang benar atau salah. Sila jawab sejujur yang
mungkin.

Sila beri respon terhadap item-item di bawah mengikut darjah persetujuan anda
berdasarkan skala pilihan jawapan berikut. Bulatkan pilihan jawapan anda bagi
setiap item yang memperihalkan apa yang anda fikirkan ketika ini:

Sangat Tidak Setuju (STS) 1 Setuju (S) 4


Tidak Setuju (TS) 2 Sangat Setuju (SS) 5
Tidak Pasti (TP) 3
Pencegahan
1 Saya selesa membincangkan masalah seksual saya bersama dengan 1 2 3 4 5
guru kaunseling
2 Saya selesa membincangkan masalah seksual saya dengan rakan 1 2 3 4 5
yang dipercayai
3 Saya akan melakukan aktiviti-aktiviti berfaedah untuk 1 2 3 4 5
menghindarkan diri memikirkan aktiviti seksual
4 Pendidikan seksual membantu saya mengetahui implikasi 1 2 3 4 5
penyelewengan seksual
5 Saya menyedari betapa pentingnya menghargai kehidupan 1 2 3 4 5
Pembangunan Diri
1 Saya yakin untuk berubah 1 2 3 4 5
2 Saya boleh mengurangkan penglibatan saya dalam tingkahlaku
seksual
3 Saya dapat mengukuhkan sifat-sifat positif dalam diri 1 2 3 4 5
4 Saya bertanggungjawab ke atas perasaan dan tindakan sendiri 1 2 3 4 5
5 Saya percaya setiap yang saya lalui ada hikmahnya 1 2 3 4 5
Rawatan
1 Saya belajar dari kesilapan 1 2 3 4 5
2 Saya dapat mengawal perasaan saya terhadap aktiviti seksual 1 2 3 4 5
3 Saya dapat memberi tumpuan kepada perancangan masa depan 1 2 3 4 5
saya
4 Saya merasakan kehidupan saya lebih bermakna 1 2 3 4 5
5 Saya dapat mendekatkan diri dengan Tuhan 1 2 3 4 5
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 136

6.1.6.3 Borang Kehadiran Jalinan Kasih

Tarikh
Bil Nama No IC

6.1.7 PENUTUP

Semoga dengan pelaksanaan program ” Jalinan Kasih” ini diharapkan dapat


membina sahsiah terpuji dalam kalangan murid untuk kehidupan yang lebih
bermakna.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 137

6.2 PROSES KERJA

Bil Pross Kerja Tempoh Personalia Catatan


Mengesan dan
1. mengenalpasti murid Januari
berdasarkan maklumat.
Senarai murid mengikut Januari
2. kumpulan sasaran.
Mengadakan sesi pertemuan
dengan murid yang terlibat
Februari
3. dan rasionalkan mereka
mengapa terpilih dalam
Program Jalinan Kasih. 1. Pengetua.
Dapatkan maklumat Februari
4.
peribadi murid yang terlibat. 2. Penolong Kanan
Hantar maklumat awal
5. Februari
pelajar kepada Pengetua dan 3. GPK HEM
GPK HEM
Menyediakan Modul Latihan 4. GPK Koku
Mac
6. Berstruktur Program Jalinan
Kasih 5. GPK Ting. 6
Menjalankan ujian pra Mac
7.
sebelum aktiviti. 6. GPK Petang
Murid mengikuti proses
April
8 aktiviti-aktiviti dalam 7. Guru Disiplin/
Program Jalinan Kasih. Warden
Menjalankan ujian post Mei-Jun
9.
selepas aktiviti 8. Guru kelas/guru
Membuat analisis ujian berkenaan/
10. Julai-Ogos
pra/post. mentor
Menyediakan pelaporan September
11.
keberkesanan. 9. GBKSM/
Berbincang dan bentangkan GBKSR
Oktober
12. laporan kepada pengetua
dan GPK HEM
Hantar laporan kepada PPD
13. Oktober
SPPK
Hantar Laporan kepada Unit November
14.
HEM JPN

15. Tindakan susulan. November


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 138

6.3 CARTA ALIRAN KERJA

MULA Berbincang antara GBKSM, Guru Disiplin / Warden serta guru-guru


berkenaan yang ada di sekolah

Mesyuarat Jawatankuasa Induk dan Jawatankuasa Pelaksana

Mengesan murid berdasarkan maklumat daripada pelbagai sumber

Menyenaraikan kumpulan sasaran yang telah dikenal pasti.

Kumpulkan murid dan berikan penerangan dan rasionalkan mereka.


Murid menjalani Ujian Pra Jalinan Kasih

Edarkan Borang Profail Murid

Mengumpulkan maklumat awal untuk simpan Unit HEM dan Unit


Bimbingan dan Kaunseling.

Murid menjalani aktiviti-aktiviti dalam Program Jalinan Kasih

Murid menjalani Ujian Post Jalinan Kasih.

--------- Tidak tercapai objektif – Sesi Kaunseling Individu/Kelompok


Objektif
tercapai
Sediakan laporan dan catatan

Bentang dan hantar laporan kepada Pengetua, GPK HEM, PPD dan JPN

Tindakan Susulan

TAMAT
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 139

6.4 PROGRAM JALINAN KASIH

6.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Membina Hubungan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Memulakan hubungan, membina kepercayaan dan kemesraan


sesama murid bersama guru kaunseling.

2. Membina dan menyediakan suasana penghargaan seperti


empati, kemesraan dan hormat.

3. Mendedahkan murid tentang langkah awal untuk membentuk


perubahan dan meyakinkan bahawa melibatkan diri dalam
kelompok memungkinkan murid mencapai matlamat
perubahan tingkahlaku positif.

MASA : 45 minit sehingga 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salah laku

seksual

BAHAN-BAHAN: Segulung Benang Bulu Kambing (Aktiviti 1), Buku Catatan dan
pen (Aktiviti 2)

LANGKAH :

Aktiviti 1- Boleh Saya Kenal Anda?

1. Murid diminta duduk dalam bentuk bulatan.

2. Guru kaunseling memulakan aktiviti dengan sosial talk ringkas di samping


memperkenalkan diri dengan nama panggilan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 140

3. Setiap ahli dikehendaki memperkenalkan diri dengan nama panggilan secara


bergilir-gilir.

4. Setelah selesai memperkenalkan diri, guru kaunseling memegang hujung


benang sambil menghulurkan bola benang kepada murid di sebelah
kanannya. Setiap murid mesti memegang benang sehingga bola benang
sampai kepada guru kaunseling semula.

5. Murid yang menyambut bola benang tersebut akan menyatakan ‘terima


kasih (nama guru kaunseling) dan memperkenalkan dirinya. Sambil
memegang hujung bola benang, murid memberi bola benang kepada murid
di sebelahnya dan berkata ‘terima kasih - (nama guru kaunseling) dan nama
rakan yang memberi bola benang tersebut. Murid yang menerima bola
benang akan melakukan proses yang sama sehingga semua murid mendapat
giliran.

Aktiviti 2- Membina Etika Kelompok

1. Guru kaunseling membuat penekanan tentang pentingnya kerahsiaan.

2. Murid diminta membincangkan etika lain yang perlu dipersetujui bersama


sepanjang proses kaunseling kelompok tersebut.

3. Murid diminta mencatat dalam buku catatan etika yang dipersetujui.

Penilaian :

1. Murid-murid dapat meningkatkan kemahiran komunikasi dalam kumpulan

Rumusan :

1. Perkara yang disebut berulang-ulang kali akan lebih mudah diingati.

2. Kemesraan dalam hubungan bermula apabila ahli dalam kumpulan saling


mengenali
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 141

3. Setiap murid perlu memahami dan mematuhi etika kelompok yang


dipersetujui

4. Kesediaan dan kepercayaan sesama ahli adalah penting dalam kelompok.

Falsafah :

1. Setiap orang berasa kehadirannya dihargai apabila ada orang ingin


mengenalinya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 142

6.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Membina Hubungan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid-murid menimba ilmu pengetahuan Pendidikan kesihatan


secara langsung tentang seksual

2. Murid-murid dapat membina gaya hidup sihat dan pengukuhan


jati diri.

MASA : 2 jam

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: LCD, Laptop, kertas A4

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menyediakan surat jemputan ceramah :

i. Pegawai kesihatan

ii. Polis

2. Murid-murid dikumpulkan di tempat yang sesuai untuk ceramah yang


bertajuk “ Apakah seksual, amalan budaya tidak sihat dan risiko-risiko yang
dihadapi akibat penyelewengan seksual.

3. Soal jawab antara murid-murid dan penceramah.

4. Murid-murid menyenaraikan risiko-risiko penyelewengan seksual dalam


kertas A4.

Penilaian :

1. Senarai risiko-risiko penyelewengan seksual dan amalan hidup sihat.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 143

6.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Lawatan ke Rumah Tunas Harapan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Mengetahui risiko melibatakan diri di dalam salah

2. Memahami keadaan sebenar realiti kehidupan.

3. Menanam kesedaran di dalam diri tentang betapa pentingnya


untuk menghargai kehidupan.

MASA : 4 jam

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Kertas A4, alat tulis, lampiran 1

LANGKAH :

1. Guru kaunseling membahagikan setiap kumpulan kepada ada dua orang.

2. Setiap kumpulan akan diberi seorang penghuni sinar harapan untuk


ditemuramah.

3. Murid akan berkongsi dan bertukar pengalaman.

4. Murid akan membuat catatan hasil daripada perbincangan sebagai


peringatan diri.

5. Guru Kaunseling membuat perbincangan dengan pelajar.

6. Guru kaunseling mengedarkan lampiran 1 dan murid diminta menjawab


soalan tersebut.

7. Guru kaunseling membuat refleksi berdasarkan jawapan murid.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 144

Penilaian :

1. Murid diminta menyatakan semula isi hati mereka daripada hasil lawatan

Rumusan :

1. Murid seharusnya berupaya untuk membezakan tingkahlaku yang positif dan


negatif.

Falsafah :

1. Sayangilah dirimu lebih dari segalanya kerana dirimu amat berharga.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 145

LAMPIRAN 1

1. Apakah pengajaran yang boleh didapati daripada program ini?

2. Sanggupkah anda menjadi sebahagian daripada penghuni tempat tersebut?


Kenapa ?

3. Bagaimana perasaan anda setelah mendengar pengalaman penghuni tempat


tersebut

6.4.4 AKTIVITI 4

Manual Sekolah Selamat (Gangguan Seksual) Rujuk dalam Bilik Kaunseling


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 146

6.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Garisan Kehidupan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Mentafsir dan menilai diri sendiri dan situasi di kalangan


murid dalam kelompok

2. Memperoleh latar belakang personal dan sosial setiap murid

3. Mentafsir perkara-perkara yang mendorong kepada masalah


secara ekologikal. Contohnya keluarga, rakan-rakan, sekolah
dan kejiranan.

4. Menyemak faktor-faktor penyebab bukan psikologikal seperti


keadaan fizikal, perubatan, rawatan, penyalahgunaan bahan,
cara hidup dan faktor-faktor persekitaran.

5. Merangsang murid untuk menghayati semula pengalaman


kehidupan sendiri dalam suasana masing-masing

6. Menggalakkan murid membuat pendedahan kendiri dalam


kelompok

MASA : : 45 minit – 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Graf garisan kehidupan, kertas A4 dan pen

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengedarkan sehelai kertas A4 kepada setiap murid dan


meminta murid memikirkan serta mencatatkan seberapa banyak
pengalaman seksual yang dilalui. Masa yang diperuntukan selama 10 minit.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 147

2. Guru kaunseling mengedarkan boring graf kehidupan kepada setiap murid


dan memberikan penerangan untuk membentuk graf garisan.

3. Dalam masa 5 hingga 10 minit, murid diminta membentuk graf garisan


kehidupan masing-masing.

4. Murid diminta membuat pembentangan graf garisan kehidupan masing-


masing.

5. Ketika murid membuat pembentangan, murid-murid lain digalakkan untuk


membuat pertanyaan, perbincangan dan berkongsi pengalaman yang sama.

Penilaian :

1. Murid-murid dapat memahami seterusnya menghormati pengalaman rakan-


rakan

Rumusan :

1. Pengalaman yang dilalui oleh murid memberikan implikasi terhadap


perasaan dan perlakuan.

2. Mendedahkan kepada murid bahawa rakan-rakan, sekolah dan jiran


mempengaruhi kehidupan.

Falsafah :

1. “Menghargai perasaan orang lain seperti menghormati perasaan sendiri”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 148

LAMPIRAN 2
GRAF KEHIDUPAN

Peristiwa Manis

Peristiwa Pahit
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 149

6.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Cermin Diri dan Kenal Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Supaya murid dapat berfikir dan bertukar pendapat tentang


sifat-sifat seorang kawan yang mereka suka dan tidak suka.

2. Supaya murid sedar bahawa sifat-sifat positif akan membantu


mereka menjadi seorang murid yang mempunyai jati diri yang
tinggi

MASA : 45 minit – 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Pen marker dan kad manila

LANGKAH :

1. Murid-murid diarah memilih pasangan

2. Setiap murid bagi setiap pasangan diminta menceritakan tiga sifat positif
dan tiga sifat negatif kepada pasangannya.

3. Pasangan yang mendengar dikehendaki menulis dengan huruf besar tiga


sifat negatif dan tiga sifat positif pada kad manila yang dibahagikan kepada 2
ruang

4. Secara bergilir-gilir, setiap murid dikehendaki berdiri dan menerangkan


semua sifat itu kepada murid lain dalam kelompok

5. Murid-murid lain digalakkan untuk bertanya atau memberi komen


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 150

Penilaian :

1. Murid-murid dapat membaiki diri melalui pandangan dan kritikan murid


dalam kelompok secara terbuka

Rumusan :

1. Murid-murid dapat memupuk dan mengukuhkan sifat-sifat positif yang ada


serta mengurangkan sifat-sifat negatif dalam dirinya

Falsafah :

1. Murid-murid diberikan kesedaran bahawa dalam dirinya ada kuasa yang


boleh diperkuatkan dengan mencari motivasi dalaman dan luaran untuk
membantu dirinya mengatasi rintangan hidup.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 151

6.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pemikiran Rasional

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid-murid dapat melihat sistem pemikiran rasional secara


lebih objektif.

2. Murid-murid dapat merasakan kesan akibat sistem pemikiran


yang rasional dalam penerimaan diri dan orang lain.

MASA : 45 minit – 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Borang Rajah Biopsikologikal positif (Lampiran 3)

LANGKAH :

1. Murid-murid duduk dalam bentuk bulatan. Murid-murid diminta membuat


perkongsian tentang tugasan yang telah diberikan iaitu guru kaunseling
membuat penilaian tentang fikiran, perasaan mereka. Sekirannya positif,
guru kaunseling merumus hasil perkongsian tersebut dengan mengaitkan
borang Rajah Biopsikologikal Positif sebagai peneguhan.

2. Dijangkakan, tidak semua murid-murid dapat menyempurnakan tugasan


tersebut, oleh itu, guru kaunseling memberi ruang kepada murid berkenaan
menyemak semula tugasan tersebut. Dalam masa yang sama, murid-murid
yang telah berjaya melaksanakan tugasan digalakkan untuk lebih banyak
membuat perkongsian tentang kejayaan mereka bagi mendorong dan
meningkatkan kekuatan murid yang kurang berjaya untuk bertindak
seterusnya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 152

Penilaian :

1. Murid-murid dapat mengenali emosi dan perlakuan positif yang terhasil

Rumusan :

1. Setiap murid perlu bertanggungjawab ke atas perasaan dan tindakan sendiri.

2. Emosi yang selesa dan perlakuan yang berfungsi lahir daripada pemikiran
rasional.

3. Setiap murid boleh mempelajari pandangan yang lebih realistik dengan cara
mengamalkan emosi dan perlakuan positif.

Falsafah :

1. Murid-murid boleh mengalami penerimaan sepenuhnya ke atas diri sendiri


dan kepuasan sepenuhnya dalam kehidupan

.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 153

LAMPIRAN 3
CONTOH:

`RAJAH BIOPSIKOLOGIKAL POSITIF


A B C

Kejadian Yang Berlaku Sistem Kepercayaan Positif Emosi Positif Terhasil


Penyelewengan Seksual
1. Keluarga tidak berfungsi/ gagal  Fikiran terbuka
- Pertengkaran  Tidak mendesak
- Berceraian  Berfikiran positif
- Ibu bapa panas baran  Menerima pandangan orang lain
- Penderaan
2. Miskin Perlakuan Positif Terhasil
- Pendapatan keluarga rendah
- Keluarga tiada pendapatan rendah
- Ibu bapa penganggur
(REDHA)
- Persekitaran miskin
3. Masalah dalam interaksi sosial
- Di marahi
- Kegagalan
-Kematian
- Dikecewakan
-Perpisahan
- Dilupakan
- tidak dihargai
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 154

6.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Potensi Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Mengenal potensi diri

2. Menggilap potensi diri

3. Menghargai maruah diri

MASA : 45 minit – 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Laptop, LCD, CD pelbagai potensi diri

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan perjumpaan dengan kata-kata aluan.

2. Guru Kaunseling menayangkan CD yang menunjukkan contoh-contoh


kejayaan pelbagai individu yang berjaya mengasah potensi diri mereka.

3. Guru Kaunseling meminta murid-murid mencari pasangan masing-masing.

4. Murid-murid diminta memberi maklumbalas tentang kelebihan atau


keistimewaan pasangannya.

5. Guru Kaunseling memilih secara rawak beberapa orang pelajar untuk


memberi maklumbalas tentang potensi diri pasangannya.

Penilaian : Hasil maklumbalas daripada setiap pasangan.

Rumusan : Potensi diri perlu digilap demi kejayaan dalam hidup.

Falsafah : Manusia dilahirkan mempunyai potensi diri.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 155

6.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ketegasan Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Memahami maksud ketegasan diri

2. Mengenalpasti ciri-ciri ketegasan diri

3. Meningkatkan tingkah laku ketegasan diri

MASA : 80 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Bahan edaran skrip dialog

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling mengedarakan skrip dialog dan meminta pelajar


melakonkan watak-watak dalam dialog tersebut. (Rujuk lampiran 3)

2. Guru Kaunseling menerangkan definisi ketegasan diri Guru Kaunseling


menerangkan perbezaan sikap ketegasan diri dan sebagainya.

3. Guru Kaunseling menerangkan perbezaan ketegasan diri dan sebagainya.

4. Murid-murid diminta memain peranan bagi peneguhan sikap ketegasan diri


dalam bentuk dialog.

5. Guru Kaunseling menerangkan ciri-ciri orang yang bersikap ketegasan diri.

Penilaian :

1. Murid diminta menyatakan semula definisi serta ciri-ciri sikap ketegasan diri
dan melakonkan tingkah laku tersebut.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 156

Rumusan :

1. Murid seharusnya berkeupayaan untuk meluahkan perasaan

2. Keperluan dan buah fikiran secara jujur dan berterus terang.

3. Pada masa yang sama, murid juga perlu menghormati keperluan dan
perasaan orang lain.

Falsafah :

1. Tegas diri membantu meningkatkan keyakinan diri dan melahirkan rasa


hormat-menghormati.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 157

LAMPIRAN 4

Kemahiran Ketegasan Diri

Situasi :Salahlaku Seksual

SENARIO PERTAMA

Alif : Ani, awak bincang apa tu dengan Siti?


Ani : Kami bincang mengenai folio sejarah?
( Tiba-tiba Alif duduk di tepi Ani )
Ani : Eh, Kenapa awak duduk di sebelah saya ni? Kan ada banyak kereusi
yang lain
Alif : Alah, Ani kan kita kawan satu kelas semenjak sekolah lagi. Takkan itu
pun kau malu ( sambil memegang bahu Ani )

Ani : ( Sambil menepis tangan Alif ). Eh, apa kau buat ni, aku tak sukalah.
Kau tahu tak sikap kau ni menunjukkan kau tidak menghormati aku.

SENARIO KEDUA

Abu : Sani, Jom petang ni, kita pergi tempat biasa.


Said : Kali ni Sani, baik punya stok la
Sani : Emm, aku rasa petang ni, aku malaslah nak pergi.
Abu : Rugi, ini best punya.
Sani : Aku rasa apa kita buat selama ni, adalah salah dan berdosa pulak tu.
Zaid : Sejak bila kau jadi baik ni?
Sani : Sebenarnya, aku sudah lama memikirkan mengenai apa yang kita
lakukan ni. Aku minta maaflah kerana tidak dapat ikut dan aku
berharap kau orang akan faham
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 158

6.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kesedaran Kerohanian

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Menyedari betapa pentingnya cara hidup sihatdari segi fizikal


dan mental

2. Mengukuhkan kefahaman murid bahawa sebarang dugaan


yang dihadapi perlu merujuk kembali kepada tuhan.

3. Mengamalkan kehidupan menurut tuntutan agama.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Laptop, LCD, contoh muzik latar, contoh gaya hidup sihat,

Surat “Wasiat Iman”

LANGKAH :

1. Guru kaunseling memberikan maklumat pelbagai gaya hidup sihat.

2. Guru kaunseling menayangkan CD berunsur keinsafan penghujung kehidupan


seseorang insan.

3. Diringi muzik latar, Guru Kaunseling menyediakan suasana yang bersesuaian


untuk membuat refleksi diri ( imbas kembali ) dan seterusnya membuka
minda untuk membina keyakinan diri demi mencapai kejayaan dalam hidup.

4. Murid-murid diminta menulis surat ”Wasiat Iman” yang disediakan oleh Guru
Kaunseling.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 159

Penilaian : Surat ”Wasiat Iman”

Rumusan : Pengukuhan Kerohanian

Falsafah : Tuhan Maha Pengasih dan Penyayang.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 160

LAMPIRAN 5
WASIAT IMAN

IBU

AYAH

GURU

Saya dengan penuh keinsafan, Tarikh:

................................................ .........................
( )
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 161

6.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pengiktirafan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

Merasakan dirinya dihargai dan disayangi oleh warga sekolah.

Mengukuhan kehebatan diri masing-masing.

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Sijil Penghargaan

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling meminta semua murid meluahkan perasaan dan berkongsi


pengalaman di sepanjang sesi yang telah dilalui.

2. Guru Kaunseling memberi pengukuhan ke atasperubahan tingkah laku murid-


murid.

3. Pentadbir sekolah memberi pengiktirafandengan menyampaikan Sijil


Penghargaan kepada murid-murid.

Penilaian : Sijil Penghargaan

Rumusan : Pengukuhan kepada perubahaan tingkah laku positif.

Falsafah : Kalau tak pecahkan ruyung manakan sagunya


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 162

6.4.12 AKTIVITI 12

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Amazing Race

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Memupuk semangat kerjasama di kalangan Murid.

2. Mematuhi arahan untuk membentuk disiplin

3. Melahirkan insan yang seimbang dari segi jasmani, emosi,


rohani dan intelek.

MASA : 90 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Epal dan tali rafia (stesen 1), Pinggan kertas, bawang putih

(stesen 2), Belon (stesen 3), Guni ( stesen 4 ),

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menyediakan 5 stesen yang berlainan aktiviti.

2. Guru Kaunseling menyediakan fasilitator bagi setiap stesen.

3. Murid-murid dibahagikan dalam kumpulan, setiap kumpulan seramai 5


orang.

4. Guru Kaunseling menyediakan bahan-bahan bagi setiap stesen.

5. Guru kaunseling menyediakan 5 set klu pelbagai warna.

6. Murid-murid menjalani aktiviti bagi setiap stesen dengan menggunakan klu-


klu yang disediakan

Penilaian : -
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 163

LAMPIRAN 6
PEMBAYANG

Ikan Di laut, asam di darat (kolam)

Ke Garisan, sedia, Go! (padang)

Pohon Beringin...daunnya rendang (Pokok Besar)

Kutanam pokok bunga, bunga mawar namanya (Taman Bunga)

Bapaku pulang dari kota..... bapaku belikan kereta ( tempat letak kereta
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 164

6.4.13 AKTIVITI 13

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Penamatan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Memberi peluang kepada ahli-ahli menyemak semula proses


yang dilalui sepanjang terlibat dalam sesi kelompok.

2. Memberi peluang setiap ahli memperolehi peneguhan positif


dan pengharapan yang membina daripada ahli-ahli lain.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Kertas A4 dan alat tulis

LANGKAH :

1. Murid-murid duduk dalam bentuk bulatan dan guru kaunseling menjelaskan


kepada murid bahawa tiba di peringkat terakhir dalam proses kaunseling
kelompok.

2. Guru kaunseling hanya perlu menyemak semula setiap peringkat kelompok


yang telah dilalui oleh murid-murid.

3. Murid-murid membuat perkongsian tentang perasaan dan fikiran yang


dialami secara lisan dari peringkat awal kelompok sehingga masa kini.

4. Guru kaunseling mengedarkan kertas A4 dan meminta setiap ahli menulis


nama masing-masing. Seterusnya, mengutip kertas tersebut semula dan
mengedarkan kertas tersebut kepada murid lain. Tanpa diketahui oleh
penama dalam kertas tersebut, setiap murid diminta untuk mencatatkan 3
peneguhan positif.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 165

5. Guru kaunseling mengutip semula kertas tersebut dan menyerahkan semula


kepada penama yang tercatat. Seterusnya meminta setiap murid berkongsi
apa yang tercatat daripada ahli yang tidak diketahui dengan murid-murid
dalam kelompok.

6. Guru kaunseling merumuskan apa yang telah berlaku sepanjang aktiviti ini.

Penilaian :

Murid-murid dapat mencari rakan-rakan yang boleh membantu ke arah kebaikan

Rumusan :

Kawan yang baik adalah kawan yang boleh memberi gambaran diri kita yang
sebenar untuk kebaikan pada masa akan datang.

Falsafah :

Kawan diperlukan untuk membantu kita dan ada masanya kita memerlukan masa
yang sendiri untuk menggunakan segala potensi yang ada demi mencapai kejayaan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 166

6.4.14 AKTIVITI 14

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Rujukan Kesihatan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid-murid dapat menangani tahap kesihatan.

2. Murid-murid dapat meningkatkan rasional kesihatan kendiri

MASA : 120 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Ulasan sesi kaunseling

LANGKAH :

1. Guru kaunseling akan membuat laporan bersama pihak pentabdir dan


merujuk kepada Jabatan kebajikan Masyarakat.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 167

6.4.15 AKTIVITI 15

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pameran Gaya Hidup SIhat

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid-murid dapat menambahkan ilmu pengetahuan pelbagai


gaya hidup sihat.

2. Murid-murid membina pengukuhan diri untuk mengekalkan


gaya hidup sihat fizikal dan mental

MASA : 180 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan salahlaku

seksual.

BAHAN-BAHAN: Borang Gaya Hidup Sihat (Lampiran 7)

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menyediakan surat pemohonan untuk mengadakan


pameran kepada Kementerian Kesihatan dan PDRM

2. Guru kaunseling menyediakan pameran

3. Murid-murid mengadakan soal jawab untuk maklumat bersama dengan


pegawai kebajikan dan polis

Penilaian : Borang Gaya Hidup Sihat

Rumusan :

1. Murid-murid bertanggungjawab menjalani gaya hidup sihat untuk dirinya

Falsafah : Kesihatan Mahkota Kehidupan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 168

LAMPIRAN 7
BORANG GAYA HIDUP SIHAT

1) Amalan Gaya Hidup Sihat

i)_______________________________________

ii)_______________________________________

iii)_______________________________________

iv)_______________________________________

2) Risiko Amalan Gaya Hidup Tidak Sihat

i)_______________________________________

ii)_______________________________________

iii)______________________________________

iv)______________________________________

3) Wawasan Saya Ke arah Gaya Hidup Sihat

i)_______________________________________

ii)______________________________________

iii)______________________________________

iv)______________________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 169

7.0 PROGRAM DISIPLIN GADUH

PROGRAM TEMAN
SEJATI
BIDANG DISIPLIN - GADUH

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Aktiviti Suai Kenal
2 Kenal Diri
3 Kendiri positif - negatif
4 Teman Sejati
5 Garis Kehidupan
6 Program Bersama Ibu Bapa
7 Kem Jati Diri EQ
Pengurusan Emosi Kemarahan
Pengurusan Stress
Komunikasi Berkesan
Kerja Berpasukan
Malam Appreasiasi
8 Lawatan ke Lokap Polis
9 Pertandingan Persahabatan
10 Warkah Talian Kasih
11 Warkah Untuk Tersayang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 170

7.1 PANDUAN PELAKSANAAN

7.1.1 PENDAHULUAN

Murid-murid sekarang mudah menghadapi konflik dalam kalangan mereka yang


mengakibatkan pergaduhan. Justeru itu program ini dirangka supaya pelajar terlibat
dapat menghadapi situasi dan berupaya menanganinya dengan berkesan.

7.1.2 MATLAMAT

Melahirkan murid yang mempunyai jati diri, ketrampilan dan sahsiah diri yang positif
dan meninkatkan data bilangan murid yang telah berubah tingkah lakunya serta
memperolehi kecemerlangan akademik.

7.1.3 OBJEKTIF

7.1.3.1 Murid boleh mengaplikasikan sikap hormat menghormati dalam


kalangan mereka dan juga dengan orang lain.

7.1.3.2 Mengurangkan kadar penglibatan murid dalam kes pergaduhan.

7.1.3.3 Memupuk kemesraan dan mengurangkan ketegangan emosi dalam


kalangan murid.

7.1.4 SASARAN

10 hingga 20 murid yang terlibat dengan kes pergaduhan.

7.1.5 PELAKSANAAN

7.1.5.1. Suai Kenal / Ice breaking

7.1.5.2. Kenal diri

7.1.5.3. Kendiri positif-negatif


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 171

7.1.5.4. Teman Sejati & Garis Kehidupan

7.1.5.5. Program Bersama Ibubapa

7.1.5.6. Kem Jati Diri EQ

7.1.5.6.1. Pengurusan Emosi Kemarahan

7.1.5.6.2. Pengurusan Stress

7.1.5.6.3. Komunikasi Berkesan

7.1.5.6.4. Kerja Berpasukan

7.1.5.6.5. Malam Appresiasi

7.1.5.7. Lawatan Ke Lokap Polis

7.1.5.8. Pertandingan Persahabatan

7.1.5.9. (boling/futsal/bola sepak/bola baling – Mengikut kesesuaian dan


situasi)

7.1.5.10. Warkah Talian Kasih

7.1.5.11. Warkah Untuk Tersayang

7.1.6 PENILAIAN

1. Mendapatkan dapatan rekod disiplin pelajar terkini

2. Borang penilaian kendiri (Lampiran 7)

3. Borang maklum balas perubahan tingkahlaku dari guru tingkatan/guru


disiplin (Lampiran 8)

4. Borang maklum balas perubahan tingkahlaku dari rakan


sebaya/pengawas/PRS (Lampiran 9)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 172

7.1.7 PENUTUP

Diharapkan program ini akan mencapai objektif yang telah disasarkan dengan
jayanya. Ucapan penghargaan kepada semua pihak yang terlibat dalam menjayakan
program ini.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 173

7.2 PROSES KERJA

PROGRAM TEMAN SEJATI (KAUNSELING BERFOKUS)


PERKHIDMATAN BIMBINGAN DAN KAUNSELING

Tempoh Pegawai Yang


Bil Proses Kerja Catatan
Pelaksanaan Meluluskan / Dirujuk
Mengesan dan mengenalpasti murid
1. berdasarkan maklumat. Januari
Menyenaraikan murid mengikut BIDANG -
2. kemudian menyenaraikan mengikut Februari
kumpulan sasaran.
Mengadakan sesi pertemuan dengan
murid yang terlibat dan merasionalkan
3. Februari
mereka mengapa terpilih dalam Program
-
Teman Sejati.
Mac
Mendapatkan maklumat peribadi murid Pengetua
4.
yang terlibat.
5. Menghantar maklumat awal pelajar Penolong Kanan HEM
kepada Pengetua dan Unit HEM Sekolah.
Menyediakan Modul Latihan Berstruktur April Ketua Guru Disiplin
6.
untuk Program Teman Sejati.
Unit B&K
7. Menjalankan ujian pra aktiviti.

Murid mengikuti proses Program Teman April - Penyelaras Tingkatan


8
Sejati mengikut modul. Oktober
Guru Kelas
9. Menjalani ujian post aktiviti
Guru Matapelajaran
10. Membuat analisis ujian pra/post.

11. Menyediakan pelaporan keberkesanan.


Oktober
Berbincang / membentangkan laporan
12.
kepada pengetua dan PK HEM.
Menyimpan satu salinan kepada Unit
13.
B&K
14. Mengantar laporan kepada PPD

Menghantar Laporan kepada Unit HEM


15. November
JPNS

16. Tindakan susulan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 174

7.3 CARTA ALIRAN KERJA

MULA Berbincang antara GBKSM dan Guru Disiplin yang ada di sekolah

MULA

Mesyuarat Jawatankuasa Induk dan Jawatankuasa Pelaksana.

Mengesan pelajar berdasarkan maklumat daripada pelbagai


sumber

Kategorikan pelajar mengikut bidang dan kumpulan sasaran

Kumpulkan pelajar dan berikan penerangan dan rasionalkan


mereka

Edarkan Borang Profil Pelajar

Simpan maklumat awal pelajar ke Unit HEM dan Kaunseling


sekolah
Pelajar menjalani proses kaunseling dan program Teman Sejati

Hantar maklumat awal ke PPPD & Unit HEM JPNS

Sediakan laporan dan catatan

TAMAT Bentangkan laporan kepada pengetua dan hantar kepada PPD

TAMAT
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 175

7.4 PROGRAM TEMAN SEJATI

7.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ice-Breaking

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Membina hubungan mesra antara ahli dalam kelompok.

2. Mendapatkan maklumat biodata diri setiap ahli.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Borang biodata diri (Lampiran 4), Pen

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling meminta pelajar duduk dalam satu bulatan.

2. Guru Kaunseling mengedarkan borang biodata diri.

3. Setiap pelajar diminta mengisi borang biodata diri tersebut.

4. Guru Kaunseling meminta pelajar memperkenalkan diri dan latar belakang


keluarga masing-masing.

5. Setelah semua selesai, guru kaunseling membuat kesimpulan tentang latar


belakang murid yang berbeza dan unik. Oleh itu, setiap murid perlu saling
hormat – menghormati di antara satu sama lain.

Penilaian :

1. Keterbukaan ahli kelompok berkongsi latar belakang diri dan keluarga.

Falsafah : Tak Kenal Maka Tak Cinta


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 176

LAMPIRAN 1
BORANG MAKLUMAT PERIBADI MURID

KATEGORI

NAMA GURU KELAS GAMBAR


TERKINI
TINGKATAN

PERIBADI

1.1. Nama : ____________________________________________________________


1.2. Umur : __________________ Jantina : _________________
1.3. No. Kad Pengenalan : __________________ Tarikh Lahir : _________________
1.4. Alamat Rumah : ___________________________________________________________
__________________________________________________________
__________________________________________________________
1.5. No Telefon : (R) ___________________ (Bimbit) __________________

BUTIRAN BAPA

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN IBU

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN RAKAN / WARIS

Nama : __________________________________ Umur : ________________


Alamat Rumah : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (R) _____________________ (Bimbit) ____________________

Disediakan oleh, Disahkan oleh,


Tandatangan : _______________________ Tandatangan : ________________________
Nama : _______________________ Nama : _______________________
(GBKSM) (PENGETUA / GURU BESAR)
Tarikh : _______________________ Tarikh : _______________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 177

7.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kenal Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenali diri ahli dalam kelompok dengan lebih dekat.

2. Mengetahui bahawa setiap orang mempunyai personaliti dan


sikap yang berbeza.

3. Meluahkan hal-hal yang berkaitan dengan dirinya.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar ( kumpulan bergaduh )

BAHAN : Ujian Pra (Lampiran 2) , Borang Senarai Semak Tingkah Laku

(Lampiran 3), Gambar wajah emosi manusia.

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling menunjukkan gambar wajah emosi manusia yang berbeza


dan bertanya kepada semua murid tentang emosi mereka ketika itu.

2. Guru Kaunseling mengedarkan ujian pra kepada semua murid dan meminta
mereka mengisi borang tersebut.

3. Setelah selesai, guru kaunseling mengedarkan borang senarai semak tingkah


laku dan meminta murid mengisinya.

4. Kemudian, murid diminta untuk berkongsi tentang maklumat yang diisi dalam
borang senarai semak diri tersebut.

5. Murid-murid lain disaran untuk memberi respon.

6. Setelah semua selesai, guru kaunseling membuat kesimpulan tentang faktor-


faktor yang boleh mencetuskan pergaduhan dalam kalangan murid.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 178

Penilaian : Kerelaan murid mengakui kesilapan lalu.

Rumusan :

Falsafah : Setiap manusia tidak sunyi dari melakukan kesilapan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 179

LAMPIRAN 2
UJIAN PRA

1-Setuju 2- Kurang Setuju 3- Tidak Setuju

Bil Item 1 2 3

1 Saya suka berada dalam kumpulan ini

2 Saya bersedia mendengar pendapat orang lain

3 Saya selalu menegur kesalahan orang lain

4 Saya tidak suka ditegur atau dikritik

5 Saya seorang individu yang panas baran

6 Saya bersedia untuk mengaku kesalahan saya

7 Saya selalunya boleh membuat pilihan yang betul

Saya mampu berhadapan dengan kemarahan orang lain dengan


8
sabar

9 Saya boleh bezakan antara gurauan dan perkara serius

10 Saya bersedia untuk berubah


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 180

LAMPIRAN 3
SENARAI SEMAK TINGKAH LAKU

Nama : ____________________________________________
Tingkatan : _____________________

BIL. ITEM YA TIDAK


A. PERSONALITI
1 Saya seorang yang sensitif.
2 Saya tidak mudah terasa.
3 Saya mengambil berat tentang orang lain.
4 Saya cepat merajuk.
5 Saya seorang yang penyabar.
6 Saya seorang yang emosional.
7 Saya tidak mudah cemburu.
8 Saya suka bertindak tanpa berfikir panjang.
9 Saya suka menyendiri.
10 Saya tidak peduli dengan persekitaran saya.
B. PUNCA SALAH LAKU
1 Bapa saya seorang yang garang.
2 Ibu kurang memberi perhatian terhadap saya.
3 Guru pilih kasih.
4 Kawan-kawan tidak mengendahkan saya.
5 Saya tidak pernah dihormati.
6 Pendapat saya sering tidak diterima.
7 Orang lain memandang rendah terhadap saya.
C. SITUASI SALAH LAKU
1 Saya bergaduh hampir setiap hari.
2 Saya kurang selesa sekiranya tidak bergaduh.
3 Saya mendapat perlindungan dan sokongan daripada
pihak luar.
4 Saya bangga dan megah apabila bergaduh.
5 Saya berasa puas hati apabila dapat melepaskan
kemarahan kepada orang lain.
D. KONSEP KENDIRI
1 Saya perlu dibantu.
2 Saya bersedia untuk berubah.
3 Saya yakin boleh berubah pada akhir tahun ini.
4 Saya bersedia memberi kerjasama yang sepatutnya.
5 Dalam situasi yang tertentu, saya seorang yang boleh
dipercayai.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 181

7.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kendiri Positif-Negatif

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Guru kaunseling dapat mengenal diri murid dari segi


kelemahan dan kekuatan.

2. Mewujudkan keyakinan diri dan menghargai diri sendiri.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengedarkan kertas A4.

2. Guru kaunseling mengarahkan murid melukiskan wajah sendiri pada kertas


A4.

3. Guru kaunseling membuat provokasi ke atas murid berdasarkan lukisan yang


dibuat.

4. Guru kaunseling memastikan murid dapat mengenalpasti kekuatan dan


kelemahan sendiri.

Penilaian :

1. Murid dapat mengenal pasti kekuatan dan kelemahan diri masing-masing.

Rumusan :

1. Murid dapat menggunakan kekuatan dirinya untuk mengatasi masalah yang


dihadapi.

Falsafah :

1. Manusia perlu menerima kekuatan dan kelemahan diri masing-masing.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 182

7.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Teman Sejati

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mengenali dan menghargai rakan-rakan sekumpulan

2. Menimbulkan kemesraan dan saling menyayangi.

3. Menghayati erti kasih sayag yang sebenar

MASA : 40 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Lagu ’Teman Sejati’

LANGKAH :

1. Murid duduk dalam bulatan bersama Guru kaunseling

2. Guru kaunseling meminta murid membuat satu ‘trade mark’ peribadi


kemudian rakan-rakan yang lain akan meniru ‘trade mark’ tersebut secara
bergilir sehingga akhir.

3. Guru kaunseling meminta murid bersalaman dengan rakan di sebelah kiri dan
kanan dengan tangan yang bersilang.

4. Guru kaunseling memberi arahan kepada murid dan berkata ‘Anda Hebat’
kepada rakan di sebelah.

5. Kemudian leraikan tangan yang bersalam tadi,dan setiap murid diminta


berkata pada diri sendiri ‘Saya Hebat’

6. Guru kaunseling meminta murid untuk salam dan berpelukan (mengikut


jantina) dan lagu ’Teman Sejati’ dimainkan.

7. Saranan-setiap kali perjumpaan, lagu tersebut dimainkan sebagai satu


langkah untuk menerapkan perasaan kasih sayang sesama mereka dalam
jangka masa yang panjang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 183

Penilaian :

1. Guru kaunseling akan memerhati gerak geri murid terutama dari aspek
perasaan mereka terhadap rakan-rakan dari semasa ke semasa.

RUMUSAN :

1. Murid dapat merasai kasih sayang bersama rakan walaupun mengambil masa
yang agak lama.

FALSAFAH :

1. Ramai diantara kita yang memerlukan kasih sayang dalam hidup


mereka,namun tidak ramai yang mengetahui bagaimana ingin membina
kasih sayang dan memberi kasih sayang sempurna.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 184

7.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Graf Garis Kehidupan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Meneroka masalah murid

2. Mengenal pasti faktor-faktor atau situasi yang boleh


mencetuskan pergaduhan

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang murid (Kumpulan Bergaduh)

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

Mengedarkan kertas A4

1. Murid membina graf garisan kehidupan

2. Murid diberi peluang untuk menerangkan graf garis kehidupan yang dibuat.

3. Guru kaunseling membuka peluang kepada ahli kumpulan lain untuk


bertanya

4. Guru Kaunseling membuat kesimpulan

Penilaian :

1. Murid dapat berkongsi pengalaman dan mengambil pengajaran

Rumusan :

1. Murid dapat mengenali diri sendiri dengan lebih dalam.

Falsafah :

1. Setiap manusia mempunyai pengalaman berbeza. Pengalaman membantu


individu menjadi lebih matang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 185

7.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Program Bersama Ibubapa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Murid mengetahui bahawa ibubapa menyayanginya.

2. Ibubapa menyedari tentang kepentingan peranan mereka


dalam membentuk keperibadian anaknya.

MASA : 90 minit

SASARAN : 10 orang murid (Kumpulan Bergaduh) dan ibubapa mereka.

BAHAN : Edaran bahan ceramah

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menjemput ibubapa untuk menghadiri sesi ceramah

2. Murid duduk bersama ibubapa masing-masing

3. Selepas sesi ceramah ibubapa dan murid diberi peluang untuk meluahkan
perasaan masing-masing.

4. Guru kaunseling menjadi moderator untuk kelompoknya

5. Ahli kelompok dibiarkan menghayati perasaan dan suasana kasih sayang


kekeluargaan.

Penilaian : -

Rumusan :

1. Murid dan ibubapa saling memahami dan kehendak hati masing-masing.

Falsafah :

1. Perhubungan dan sentuhan perasaan di antara ibubapa dan anak perlu dalam
proses pembentukan kemenjadian anak.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 186

7.4.7 AKTIVITI 7

7.4.7.1 AKTIVITI 7.1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pengurusan Emosi (Kemarahan)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mengawal emosi kemarahan semasa bergaul dengan rakan-


rakan.

2. Mengenalpasti kesan dari kemarahan yang wujud dalam


kalangan murid.

3. Berfikir secara rasional apabila wujud sebarang konflik di


antara mereka.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Edaran situasi (Lampiran 4)

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengedarkan bahan edaran situasi kepada murid

2. Murid dibahagikan kepada 5 pasangan.

3. Setiap pasangan diberikan masa selama 15 minit untuk membincangkan cara


untuk menghadapi situasi

4. Setiap pasangan dikehendaki membentangkan hasil perbincangan mereka.

5. Pasangan-pasangan yang lain memberi pendapat dan komen.

6. Guru kaunseling memberi ulasan daripada aktiviti dijalankan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 187

Penilaian : Murid dapat mengawal emosi dan kemarahan dengan bijaksana.

Rumusan :

1. Murid boleh bertindak secara bijaksana dalam menangani setiap konflik yang
dihadapi.

FALSAFAH :

1. Setiap konflik dapat dihindari jika murid mempunyai kemahiran yang khusus
bagi mengawal emosi mereka
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 188

LAMPIRAN 4

SITUASI 1

Rakan anda suka menggunakan perkataan-perkataan yang berunsur ejekan


kepada anda. Apakah perasaan anda dan bagaimana anda menanggani perkara
tersebut?

SITUASI 2

Rakan anda yang sedang dalam keadaan tergesa-gesa telah melanggar anda
dan menyebabkan anda terjatuh. Apakah perasaan anda ketika itu dan bagaimana
anda mengawal emosi?

SITUASI 3

Rakan anda yang kerap meminjam buku dan barang-barang lain kepunyaan
anda serta tidak memulangkan kembali barangan anda. Apakah perasaan anda dan
bagaimana anda mendapatkan semula barangan tersebut.

SITUASI 4

Anda terdengar beberapa orang rakan bercerita tentang diri anda yang
kurang menyenangkan anda. Apakah reaksi anda dan bagaimana menangkis gossip
dan tohmahan tersebut?

SITUASI 5

Teman rapat anda tiba-tiba menjauhkan diri dari anda. Dari pemerhatian
anda, didapati teman anda tersebut telah mempunyai kawan lain yang baru
berpindah ke sekolah anda. Apakah perasaan anda dan bagaimana anda
mengatasinya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 189

7.4.7.2 AKTIVITI 7.2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pengurusan Stress (Terapi Muzik)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mengetahui tahap kebimbangan/stress yang dialami.

2. Mengurus stress melalui aktiviti fizikal yang sesuai.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Muzik, alat bantuan lain yang sesuai dengan aktiviti.

LANGKAH :

1. Perbincangan situasi stress

2. Guru Kaunseling mengukur dan menginterpretasi tahap kebimbangan/ stress


yang dialami oleh murid dengan menggunakan Senarai Semak Mengukur
Kebimbangan II. (Lampiran 5)

3. Guru Kaunseling mentafsir tahap kebimbangan murid berdasarkan Senarai


Semak Mengukur Kebimbangan II. (Skor melebihi 40 menunjukkan murid
berada dalam keadaan stres)

4. Murid duduk dalam bulatan besar

5. Muzik instrumental dimainkan, contohnya muzik sentimental, Kitaro dan


seumpamanya.

6. Murid memejam mata dan mendepa tangan sambil menarik nafas dalam
bilangan 10 satu pernafasan

7. Murid menghembus nafas dan merehatkan seluruh badan dan otot.

8. Ulang tarikan nafas pada bilangan yang sama dan fokus minda ke bahagian
badan yang perit/ tegang satu persatu sehingga keseluruhan bahagian badan
berasa selesa dan relaks
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 190

Penilaian :

Setiap murid dapat mengenalpasti emosi masing-masing dan belajar bagaimana


untuk mengawal dan menenangkan hati serta emosi

Rumusan :

Murid dapat membina kekuatan dalaman dan mengetahui kawalan emosi dan
simptom yang berkaitan dengan stress.

Falsafah :

“Ketenangan Adalah Kedamaian Hati.Kedamaian Adalah Kebahagiaan”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 191

LAMPIRAN 5
SENARAI SEMAK MENGUKUR KEBIMBANGAN II

KADAR KEPANTASAN HIDUP


Tandakan dengan mengikut penilaian anda sendiri pernyataan di bawah mengikut
skala yang telah diberikan. Tandakan / dalam petak berkenaan.

1. Jarang / Tidak Pernah


2. Kadang-kadang
3. Selalunya

BIL ITEM 1 2 3

1 Adakah anda selalu bercakap dengan laju?

Adakah anda selalu mendorong percakapan orang supaya lebih


2 cepat dengan mencelah dengan ”umha”, “umhm” atau dengan
melengkapkan ayat yang sedang mereka ucapkan

3 Adakah anda tidak suka untuk menunggu beratur

Adakah anda merasakan anda tidak mempunyai cukup masa


4
untuk menyiapkan banyak perkara

5 Adakah anda sangat benci membuang masa

6 Adakah anda makan dengan laju

Adakah anda memandu melangkaui had laju ketika rasa marah


7
atau geram?

Adakah anda cuba untuk melakukan lebih daripada satu kerja


8
dalam satu masa

Adakah anda menjadi tidak sabar jika orang lain melakukan


9
sesuatu dengan sangat perlahan

Adakah anda mempunyai masa yang sedikit untuk bertenang


10
atau menikmati masa rehat

Adakah anda mendapati diri anda terlalu mementingkan diri


11
sendiri?
Adakah anda mencebik/menggerakkan lutut/mengetik
12 jari/membalas secara sepontan apabila diejek atau diperli oleh
rakan-rakan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 192

Adakah anda berasa marah sekiranya teman wanita/lelaki anda


13
tidak mahu menjawab panggilan telefon?

14 Adakah anda berjalan dengan pantas

15 Adakah anda benci berlengah selepas makan

16 Adakah anda menjadi lekas marah jika terpaksa menunggu

17 Adakah anda benci untuk kalah dalam sukan atau permainan

Adakah anda mendapati diri anda menggenggam penumbuk dan


18
tegang bahu

Adakah tumpuan anda merayau ketika anda memikirkan


19
kemungkinan yang akan berlaku selanjutnya

20 Adakah anda seorang yang suka bertanding

INTERPRETASI

45 - 60 = TINGKAHLAKU JENIS A YANG TINGGI


35 - 44 = TINGKAHLAKU JENIS A YANG SEDERHANA
20 - 34 = TINGKAHLAKU JENIS A YANG RENDAH

TINGKAHLAKU JENIS A
1. Mempunyai kebiasaan menggunakan perkataan-perkataan tertentu atau
bahasa yang keterlaluan.
2. Sentiasa bergerak, berjalan dan makan dengan pantas atau laju.
3. Sering menunjukkan tingkahlaku kurang sabar dan selalu memintas
percakapan orang lain.
4. Sentiasa mencuba untuk melakukan dua atau lebih kerja dalam masa yang
sama.
5. Lebih menumpukan kepada diri sendiri apabila bercakap.
6. Merasa bersalah sekiranya tiada kerja atau kelihatan releks.
7. Kurang memberi perhatian kepada perkara-perkara mengenai keindahan dan
keharmonian semulajadi.
8. Cuba untuk melakukan berbagai aktiviti dalam masa yang singkat.
9. Mempunyai tingkah laku agresif dan perasaan bermusuhan terhadap individu
yang mempunyai personaliti jenis A.
10. Mempunyai tingkah laku atau perlakuan yang kelihatan agresif atau tergesa-
gesa.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 193

TINGKAHLAKU JENIS B
Mempunyai ciri-ciri perlakuan selain daripada jenis A.
Menunjukkan tingkah laku yang menggambarkan kesabaran dan kurang
menunjukkan kesegeraan.

PANDUAN BAGI MENGURANGKAN TINGKAHLAKU JENIS A

1. Nilai semula kejayaan anda :


Anda akan mendapati bahawa kejayaan anda bukan disebabkan oleh
Tingkahlaku Jenis A. Perasaan tidak sabar, kasar dan agresif melampau tidak
menyumbang kepada kejayaan tetapi menjauhkan anda daripada kejayaan.

2. Percaya terhadap keupayaan anda untuk berubah:


Tingkahlaku Jenis A adalah tingkahlaku yang dipelajari oleh itu tingkahlaku
tersebut boleh diubah.

3. Membuat muhasabah diri:


Berhati-hati dengan sifat intrapersonal yang bersifat negatif yang menjurus
kepada rasa tidak selamat, desakan untuk bersegera atau ketidak sopanan.

4. Hidupkan seluruh personaliti anda:


Aktifkan semula bahagian otak kanan dengan menghargai sastera, muzik, seni
dan menhargai seni dan keindahan alam semula jadi. Ambil sedikit waktu
untuk menghayati keindahan di sekeliling anda.

5. Libatkan diri anda dengan metos, amalan dan tradisi :


Cuba cari rutin tertentu dalam keluarga atau kawan. Letakkan nilai yang
tinggi terhadap perhubungan jangka panjang. Buat amalan dan berdoa untuk
mendapatkan kekuatan dalam diri anda.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 194

7.4.7.3 AKTIVITI 7.3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Komunikasi Berkesan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Menyiapkan tugasan secara berkumpulan dalam jangkamasa


yang ditetapkan tanpa perbincangan.

2. Membuat keputusan dengan cepat dan tepat dengan


perancangan yang teliti.

3. Mendengar dan mematuhi arahan dengan teliti sebelum


melakukan sesuatu tugasan.

MASA : 60 minit

SASARAN : 10 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Penutup mulut ( masking tape ) dan "jigsaw puzzle ",

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memberi arahan/ taklimat kepada peserta yang mulut


mereka ditutup dengan "masking tape".

2. Setiap murid diberikan 10 bahagian "jigsaw puzzle" dan mereka dikehendaki


mencantumkan gambar tanpa perbincangan. (Lampiran 6)

3. Peserta hanya boleh menggunakan bahasa isyarat atau bahasa badan.

4. Guru kaunseling memberikan 10 kepingan jigsaw puzzle kepada salah


seorang daripada mereka dan mengasingkan daripada kumpulan tersebut.

5. Murid perlu menyiapkan tugasan tersebut dalam jangkamasa 15 minit sahaja.

6. Guru Kaunseling hanya memerhatikan gelagat dan tingkah laku murid


samada berjaya atau tidak sehingga akhirnya.

7. Guru Kaunseling meminta murid berkongsi pengalaman dan input berkaitan


dengan tugasan tersebut.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 195

Penilaian :

1. Murid mengetahui bahawa kemahiran berkomunikasi adalah penting dan


komunikasi yang baik dan berkesan boleh mengelakkan pergaduhan

Falsafah :

1. Mendengar arahan dengan teliti dan perancangan yang rapi dapat


membantu menyelesaikan sesuatu masalah dalam jangkamasa yang telah
ditetapkan.

2. Komunikasi tanpa lisan, bahasa isyarat dan bahasa badan juga penting untuk
menyampaikan sesuatu maklumat.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 196

LAMPIRAN 6
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 197
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 198
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 199
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 200
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 201

7.4.7.4 AKTIVITI 7.4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kerja Berpasukan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mewujudkan kerjasama di dalam satu pasukan.

2. Mengekalkan perasaan kasih sayang dan membina hubungan


yang lebih erat di antara mereka.

3. Memahami pentingnya kesepakatan dan bertolak ansur dalam


setiap perkara yang dilakukan.

4. Meningkatkan semangat patriotisme dalam kalangan murid.

MASA : Mengikut kesesuaian masa

SASARAN : 10-20 orang murid kumpulan bergaduh

BAHAN : Kemudahan track aktiviti

LANGKAH :

1. Fasilitator membahagikan murid kepada beberapa kumpulan dan memberi


penerangan tentang aktiviti lasak yang akan diadakan.

2. Setiap murid perlu menempuh halangan secara berkumpulan yang telah


disediakan seperti monkey hang,wall climbing,jungle tracking,river cross dan
yang difikirkan perlu.

3. Murid akan membuat aktiviti tersebut mengikut arahan dari semasa ke


semasa.

4. Fasilitator dan guru kaunseling akan memantau pergerakan dan tingkah laku
murid.

Penilaian : Murid dapat melaksanakan aktiviti lasak dengan baik dan memupuk

sikap kerjasama sepertimana yang diharapkan.

Falsafah : Berat sama dipikul, ringan sama dijinjing.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 202

7.4.7.5 AKTIVITI 7.5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Malam Appresiasi

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Merasai dirinya dihargai dan telah mendapat penghargaan


oleh pihak sekolah.

2. Mengekalkan perasaan kasih sayang dan membina hubungan


yang lebih erat di antara mereka dan guru.

3. Meraikan murid-murid yang telah berjaya mengikuti Program


Jati Diri EQ.

MASA : 180 minit

SASARAN : 10-20 orang pelajar (kumpulan bergaduh)

BAHAN : -

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling bersama AJK pelaksana merancang untuk mengadakan satu


majlis makan malam untuk murid.

2. Guru memberikan hadiah kepada murid cemerlang seperti peserta


terbaik,kumpulan terbaik dan sijil penghargaan kepada semua peserta.

3. Murid di minta membuat satu persembahan selingan sempena majlis


tersebut yang berunsur patriotik.

4. Jamuan makan dimulakan diselangi dengan nyanyian karaoke daripada


murid.

5. Majlis diakhiri dengan salam ‘Satu Malaysia’

Rumusan : Murid berasa gembira kerana dihargai oleh warga sekolah.

Falsafah : Setiap individu mempunyai kelebihan dan keistimewaan sendiri.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 203

7.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Lawatan ke lokap polis

OBJEKTIF : Pada akhir aktivitii murid dapat:

Mewujudkan kesedaran terhadap kesan dari kes bergaduh.

Mewujudkan keinsafan agar murid tidak mengulangi perbuatan bergaduh.

MASA : 360 minit

SASARAN : 10 orang murid (kumpulan bergaduh)

BAHAN : Surat kebenaran lawatan ke balai polis yang berdekatan,

Kertas kerja, Surat kebenaran ibu bapa.

LANGKAH :

1. Menyediakan kertas kerja lawatan.

2. Mendapatkan kelulusan pengetua.

3. Menghubungi dan memaklumkan kepada balai polis berdekatan.

4. Mengedarkan surat kebenaran ibu bapa.

5. Membuat lawatan.

PENILAIAN :

1. Murid dapat melihat sendiri situasi sebenar pesalah yang berada di dalam
lokap.

RUMUSAN :

1. Dengan pendedahan ini sekurang-kurangnya murid dapat berfikir dengan


baik bagi mengelakkan diri daripada bergaduh.

FALSAFAH :

1. Buat baik berpada-pada buat jahat jangan sekali.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 204

7.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pertandingan Persahabatan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mewujudkan hubungan mesra yang sebelum ini mengalami


konflik bergaduh di antara satu sama lain.

2. Memperbaiki hubungan yang sedia ada bersama rakan-rakan


baru (kelompok baru)

Masa : Mengikut kesesuaian

Sasaran : 10-20 orang kumpulan bergaduh

Bahan : Mengikut kesesuaian permainan

Langkah :

1. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.

2. Murid mengambil posisi masing-masing

3. Permainan dimulakan

4. Kumpulan pemenang diberi hadiah dan saguhati

Rumusan :

1. Melalui pertandingan yang diadakan semangat kekitaan lebih harmoni dan


keserasian dapat diwujudkan dengan lebih erat.

Falafah :

1. Kesepaduan dalam membina matlamat menjadikan kelompok lebih


bersefahaman dan akrab.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 205

7.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Warkah Talian Kasih

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membina hubungan yang lebih rapat dan mesra.

2. Mewujudkan semangat setia kawan yang lebih erat.

MASA : 2 minggu

SASARAN : 10 orang murid (Kumpulan Bergaduh)

BAHAN : Kertas A4, sampul surat.

LANGKAH :

LDK 1

1. Guru Kaunseling menerangkan tentang aktiviti warkah talian kasih.

2. Guru Kaunseling meminta murid menulis nama masing-masing pada cebisan


kertas.

3. Kertas tersebut dimasukkan ke dalam kotak.

4. Murid-murid mengambil kertas tersebut dan merahsiakan nama yang


tercatat pada kertas yang diperolehi.

5. Guru Kaunseling meminta murid saling menulis surat kepada ahli dalam
kumpulan tanpa pengetahuan masing-masing. Isi surat mestilah sesuatu yang
positif.

6. Murid diminta mengirim beberapa pucuk surat dalam tempoh dua minggu
yang diletakkan di bilik kaunseling untuk penerima tanpa mengetahui siapa
pengirimnya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 206

LDK 2

1. Murid mendedahkan identiti pengirim surat.

2. Murid berkongsi perasaan tentang surat yang mereka terima.

3. Guru Kaunseling merasionalkan murid-murid yang menerima kesan negatif


daripada aktiviti ini (jika ada)

4. Guru Kaunseling menjelaskan bahawa terdapat pelbagai sikap manusia yang


perlu kita hadapi ketika membina hubungan.

Rumusan :

1. Membina hubungan adalah suatu yang lumrah bagi murid jika diberi
peluang.

Falsafah : Jiwa manusia itu sangat lembut dan perlu sentiasa disentuh.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 207

7.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Warkah Untuk Tersayang

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mewujudkan kesedaran tentang perubahan kendiri yang


dialami setelah mengikuti program yang dijalankan.

2. Menunjukkan kesungguhan diri untuk berubah kepada orang


tersayang.

MASA : 90 minit

SASARAN : 10 orang murid (Kumpulan Bergaduh)

BAHAN : Kertas A4, sampul surat, borang akujanji

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling mengedarkan borang akujanji kepada murid dan


mengarahkan murid mengisi borang tersebut.

2. Guru Kaunseling meminta murid membaca akujanji dengan jelas secara


individu.

3. Guru Kaunseling mengedarkan kertas A4 kepada murid

4. Guru Kaunseling meminta murid untuk menulis surat/ warkah kepada insan
tersayang.

5. Warkah tersebut hendaklah mengandungi luahan perasaan berkaitan dengan


perubahan diri yang dialami setelah mengikuti sembilan sesi perjumpaan
sebelum ini.

6. Guru Kaunseling mengarahkan murid memasukkan borang akujanji dan surat


/ warkah ke dalam sampul dibekalkan dan menulis alamat orang yang
tersayang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 208

7. Guru Kaunseling mengumpulkan semua sampul untuk dikirimkan ke alamat


yang berkenaan.

Penilaian :

1. Murid diharapkan mendapat kesedaran selepas mengikut pakej modul yang


disediakan.

Rumusan :

1. Perubahan pada diri murid boleh berlaku jika dapat mengikut suatu program
yang teratur dan dipantau secara berterusan.

Falsafah :

1. Manusia mampu berubah jika diberi ruang dan peluang yang secukupnya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 209

LAMPIRAN 7

BORANG PENILAIAN KENDIRI PELAJAR

Nama : _________________________________ Jantina : __________________

Tingkatan : ______________________

Bil. Item Ya Tidak

1. Program ini dapat membantu saya mengenali diri .


Program ini dapat membantu saya mengubah tingkahlaku suka
2.
bergaduh
3. Program ini sungguh membosankan saya

4. Saya sudah dapat mengawal emosi kemarahan saya

5. Saya menyayangi kawan-kawan saya

6. Peraturan sekolah adalah suatu yang perlu dipatuhi.

7. Program ini hanya membuang masa saya

8. Bertimbang rasa satu amalan yang mulia

9. Saya gembira dengan kehidupan saya sekarang

10. Mulai sekarang saya perlu berfikir dan bertindak secara rasional

11. Saya masih ada perasaan marah, dendam dan benci pada seseorang

12. Ada kalanya saya tidak dapat menahan perasaan marah


Sesekali terasa juga ingin bergaduh dengan kawan yang tidak
13.
sehaluan
14. Saya menyayangi diri saya

15. Saya menyesali semua perbuatan sia-sia saya

Tanda tangan Tarikh

.............................. ....................................
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 210

LAMPIRAN 8

BORANG MAKLUBALAS PERUBAHAN TINGKAHLAKU


(GURU TINGKATAN/MATAPELAJARAN & GURU DISIPLIN)

Nama Guru / Penilai : ..............................................

Nama Pelajar : .............................................

Tingkatan : ............................................

Bil. Item Ya Tidak

1. Saya sungguh mengenali pelajar ini


Pelajar ini telah menunjukkan perubahan tingkahlaku yang
2.
positif
Pelajar ini berjaya mengekalkan mata penalty sepanjang
3.
tahun
4. Saya masih mendapat maklumat pelajar ini bergaduh

5. Saya yakin pelajar ini telah berubah

6. Pelajar ini masih tidak dapat mengawal emosi marah

7. Saya percaya pelajar ini boleh berubah dengan baik

8. Pelajar ini berpotensi dari segi akademik dan ko-kurikulum

9. Pelajar ini mempamerkan sikap positif di dalam kelas

10. Saya bangga dengan perubahan pelajar ini.

Tanda tangan Tarikh

.............................. ....................................
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 211

LAMPIRAN 9

BORANG MAKLUBALAS PERUBAHAN TINGKAHLAKU


(PENGAWAS/RAKAN SEBAYA & PRS)

Nama Pelajar/ Penilai : ..............................................

Nama Pelajar : .............................................

Tingkatan : ............................................

Bil. Item Ya Tidak

1. Saya sungguh mengenali kawan saya ini


Kawan saya telah menunjukkan perubahan tingkahlaku yang
2.
positif selepas mengikuti Program Kaunseling Berfokus.
3. Dia seorang yang baik hati sesama rakan-rakan

4. Dia suka berkawan dengan saya

5. Saya yakin kawan saya ini telah berubah


Kadang-kadang kawan saya ini masih tidak dapat mengawal
6.
emosi marahnya terhadap rakan lain.
7. Saya percaya kawan saya ini boleh berubah dengan baik

8. Saya suka berkawan dengan dia

9. Kawan saya ini mempamerkan sikap positif di dalam kelas

=10. Saya bangga dengan perubahan kawan saya ini.

11. Kekerapan dia bergaduh sesama rakan semakin berkurangan


Kadang-kadang kawan saya menimbulkan suasana yang
12.
kecoh di kelas/kantin atau persekitaran sekolah

Tanda tangan Tarikh

.............................. ....................................
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 212

8.0 PROGRAM DISIPLIN BULI

PROGRAM SIFAR
BULI
BIDANG DISIPLIN - BULI

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Aktiviti Suai Kenal
2 Mencari Diri
3 Kad Prestasi Diri
4 Jom Sembang Tentang Buli
Jom Menikmati Keindahan Taman
5 Botani Putrajaya
6 Kem Sahsiah Diri
7 Kelompok Anjakan Paradigma
8 Konsultensi Ibu Bapa
9 Gotong Royong di Surau Sekolah
10 Ziarah – menziarahi
11 Refleksi Diri
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 213

8.1 PANDUAN PELAKSANAAN

8.1.1 Pendahuluan

Laporan akhbar mengenai kes-kes pelanggaran disiplin, keganasan dan buli yang
berlaku disekolah-sekolah menengah dan sekolah rendah merupakan perkara biasa
pada hari ini dan merupakan satu masalah disiplin yang utama pada ketika ini.
Terdapat lebih 35 kes pelajar sekolah mati atau cedera akibat dibelasah yang
dilaporkan dalam tempoh lima tahun ini iaitu dari 1999 hingga 2003 (Berita Minggu,
14 Julai 2005). Kebanyakan kes-kes ini berpunca daripada perbuatan buli.

Para pengkaji telah mengenal pasti tiga jenis tingkah laku buli yang terdapat
dalam kalangan pembuli iaitu fizikal, verbal dan antisosial. Jenis tingkah laku buli
fizikal, verbal dan anti sosial termasuklah tindakan-tindakan seperti mengejek,
pemulauan dan memukul (Olweus, 1991;Thompson dan Sharp, 1998). Tingkah laku
buli fizikal dan verbal merujuk kepada tingkah laku buli secara langsung. Tingkah laku
buli anti sosial pula merujuk kepada tingkah laku buli secara tidak langsung. Definisi
yang dinyatakan mempunyai persamaan dengan definisi oleh Connel dan Farrington,
1996; Espelage et al. (2000) iaitu jenis tingkah laku buli termasuklah serangan fizikal
seperti menumbuk, menendang dan menolak. Jenis tingkah laku buli verbal adalah
seperti cemuhan, hinaan, panggilan nama, ejekan dan ugutan, manakala jenis
tingkah laku buli antisosial (secara psikologi) seperti pemulauan, menyebabkan
gossip dan memanipulasikan hubungan sosial.

Oleh itu, Program Sifar Buli telah dirangka bagi membantu pelajar yang
terlibat dalam salah laku buli supaya mereka diberi pendedahan serta maklumat
mengenai kesan negatif tentang salah laku ini. Program ini juga menjurus untuk
mencegah dan membenteras gejala buli.

8.1.2 Matlamat

Mewujudkan Sekolah yang bebas daripada gejala buli.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 214

8.1.3 Objektif

8.1.3.1. Membenteras gejala buli dalam sekolah.

8.1.3.2. Mengurangkan salah laku buli di sekolah.

8.1.3.3. Memberi kefahaman kepada murid tentang kesan daripada


melakukan kesalahan salah laku buli.

8.1.4 Sasaran

Murid yang berisiko dalam salah laku buli.

8.1.5 Pelaksanaan

8.1.5.1 Aktiviti suai kenal


8.1.5.2 Mencari Diri
8.1.5.3 Kad Prestasi Diri
8.1.5.4 Jom Sembang tentang Buli
8.1.5.5 Jom Menikmati Keindahan Taman Botani Putrajaya
8.1.5.6 Kem Sahsiah Diri
8.1.5.7 Kelompok Anjakan Paradigma
8.1.5.8 Konsultansi Ibubapa
8.1.5.9 Gotong-royong di Surau Sekolah
8.1.5.10 Ziarah-menziarahi
8.1.5.11 Refleksi Diri

8.1.6 Penilaian

8.1.6.1 Fail peribadi / aktiviti murid


8.1.6.2 Kad Prestasi Diri
8.1.6.3 Graf Prestasi Diri
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 215

8.1.7 Penutup

Diharapkan program sekolah sifar buli dapat membenteras dan mengurangkan


gejala buli dalam kalangan murid di sekolah selaras Falsafah Pendidikan Kebangsaan
untuk melahirkan modal insan yang seimbang daripada aspek jasmani, emosi,
rohani, intelektual dan sosial. Kerjasama daripada semua pihak amatlah diharapkan
bagi memastikan segala yang dirancang dapat dijalankan dengan jayanya.

.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 216

8.2 PROSES KERJA

Pegawai Yang
Bil Proses Kerja Catatan
Melukluskan / Dirujuk

Mengesan dan mengenalpasti murid


1. berdasarkan maklumat guru disiplin (data
SSDM).

Mengumpul butir diri murid yang telah


2. dipilih untuk proram ini dan mewujudkan
fail aktiviti untuk mereka. 10. KPM

Mengadakan aktiviti pertemuan dengan


11. JPN
murid yang terlibat dan rasionalkan mereka
3.
mengapa terpilih dalam Program Kaunseling
Berfokus. 12. PPD
Memberikan Kad Prestasi Diri sebagai satu
4. borang penilaian sahsiah diri murid yang 13. Pengetua
akan diguna sepanjang tahun.

Menjalankan ujian pra/post sebelum dan 14. Guru Besar


5.
selepas aktiviti.

Murid mengikuti proses kaunseling individu, 15. GPK HEM


6. kelompok atau Program Kaunseling
Berfokus.
16. GBKSM/GBKSR
7. Membuat analisis ujian pra/post.

8. Menyediakan pelaporan keberkesanan.

Berbincang / bentangkan laporan kepada


9.
guru besar
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 217

8.3 CARTA ALIRAN

MULA Mengesan dan mengenalpasti murid berdasarkan maklumat


guru disiplin (data SSDM)

Mengumpul butir diri murid yang telah dipilih untuk program


ini dan mewujudkan fail aktiviti mereka.

Mengadakan aktiviti pertemuan dengan murid yang terlibat


dan rasionalkan mereka mengapa terpilih dalam program ini.
.

Memberikan Kad Prestasi Diri sebagai satu boring penilaian


sahsiah diri murid yang akan digunakan sepanjang tahun.

Menjalankan ujian sebelum dan selepas aktiviti.

Mencapai. Tidak capai objektif.

Murid mengikuti proses kaunseling individu, kelompok atau


Program Kaunseling Berfokus.

Menyediakan laporan / Bentang Laporan kepada Pengetua /


TAMAT
Guru Besar / Penolong Kanan HEM
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 218

8.4 PROGRAM SIFAR BULI

8.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Aktiviti Suai Kenal

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid akan dapat :-

1. membuat pendedahan kendiri.

2. berkenalan sesama sendiri.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Pen, Pensel, Kertas A4

LANGKAH :

1. GBKSM mengedarkan sekeping kertas A4 kepada setiap murid.

2. Murid diminta melukis 3 bulatan berasingan di atas kertas tersebut.

3. Murid diminta melukis :

a) Bulatan 1 : satu simbol yang melambangkan pengalaman masa lampau.

b) Bulatan 2 : satu simbol yang melambangkan pengalaman masa sekarang.

c) Bulatan 3 : satu simbol yang melambangkan impian akan datang.

4. Setiap murid diminta menghuraikan simbol yang dilukiskan.

5. Semasa pembentangan murid lain digalakkan bertanya dan berkongsi


pengalaman.

6. Proses ini diteruskan sehingga murid terakhir.

PENILAIAN :

1. Melalui penceritaan yang disampaikan oleh murid.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 219

RUMUSAN :

1. Ada murid yang tidak mahu menceritakan tentang dirinya

2. Apabila kita bertanya secara langsung tetapi dengan perantaraan simbol,


murid berasa lebih selesa dan terbuka untuk membuat pendedahan dirinya.

3. Berkongsi pengalaman dapat meningkatkan kepercayaan kita kepada orang


lain dan ini mewujudkan rasa kemesraan dan kekitaan.

4. Melalui pendedahan pengalaman diri dapat menggalakkan murid


berinteraksi.

5. Manusia bersifat dinamik dan akan berubah dari masa ke masa kerana
perubahan adalah proses kehidupan.

6. Perkongsian maklumat adalah penting dalam kehidupan harian.

7. Mendengar secara aktif merupakan salah satu aspek yang penting dalam
membina perhubungan.

FALSAFAH :

1. Semua manusia tidak sempurna.

2. Mewujudkan kemesraan dan kepercayaan kepada individu terhadap individu


lain.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 220

8.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Mencari Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid akan dapat:-

1. Murid dapat mengenalpasti kekuatan dan kelemahan diri


sendiri.

2. Murid dapat memupuk kekuatan diri dan berusaha mengatasi


kelemahan diri.

MASA : 60 Minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kertas A4, Pensel, Pen, Kad Prestasi Diri.

LANGKAH :

1. Murid duduk dalam bulatan.

2. GBKSM mengedarkan kertas A4 kepada setiap murid dan meminta murid


melipat 2 kertas tersebut..

3. GBKSM meminta murid mencatat sifat-sifat negatif yang ada pada diri di
ruang kiri kertas. ( Merujuk LAMPIRAN MODUL 2)

4. Guru meminta murid mencatat sifat-sifat positif yang ada pada diri di ruang
sebelah kanan kertas. ( Merujuk LAMPIRAN MODUL 2 )

5. Murid menomborkan sifat positif dan negatif diri mengikut keutamaan.

6. Murid diminta meletakkan kertas di tengah bulatan. GBKSM memilih secara


rawak sekeping kertas untuk dibincangkan bersama.

7. Perbincangan meliputi reaksi murid terhadap sifat dan kekuatan yang


dinyatakan dan memberi cadangan bagaimana kekuatan tadi boleh
digunakan dengan sebaiknya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 221

8. Di akhir aktiviti ini murid-murid dibekalkan dengan kad prestasi diri untuk
dinilai setiap kali perjumpaan.

PENILAIAN :

1. Melalui tindak balas dan pengakuan yang diberikan oleh murid.

RUMUSAN :

1. Setiap individu mempunyai kekuatan dan kelemahan diri.

2. Mengenali kelemahan dan kekuatan diri membolehkan individu merancang


untuk pembangunan diri.

3. Setiap insan adalah unik kerana :

a. Mempunyai kelebihan dan kekurangan.

b. Berkeupayaan untuk memperbaiki kekurangan dan memperkembangkan


potensi diri.

FALSAFAH :

1. Manusia mempunyai potensi dan kebolehan. Kita perlu mengenalpasti


apakah potensi diri kita.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 222

LAMPIRAN1
CONTOH BORANG TUGASAN

SIFAT DIRI
CIRI-CIRI DIRI
1
2
3
4
5
6
7
KEBAIKAN KELEMAHAN
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 223

8.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kad Prestasi Diri

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid dapat memahami penggunaan dan tujuan kad prestasi


diri.

2. Murid menyedari kepentingan masa&mula menghargainya.

3. Murid dapat mengenalpasti aktiviti yang harus dilakukan


sebagai seorang pelajar.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kad prestasi diri (LAMPIRAN 2)

LANGKAH :

1. GBKSM mengedarkan kad prestasi diri kepada murid-murid.

2. GBKSM menerangkan kepada murid tentang penggunaan kad prestasi diri.

a. Kad tersebut akan diberikan kepada guru kelas untuk pemantauan


mereka terhadap murid-murid.

b. Setiap kali murid melakukan kesalahan, guru kelas, dan guru disiplin akan
mencatatkan kesalahan tersebut di dalam kad berkenaan.

c. Kad prestasi diri akan dibincangkan dengan pentadbir dan ibu bapa
semasa konferensi ibu bapa pada satu tarikh yang ditetapkan.

(Sekurang-kurangnya sekali setahun dan sekiranya memerlukan,


perjumpaan dengan ibu bapa dilakukan dengan lebih kerap).

d. Kad prestasi diri dinilai dalam tempoh sebulan, jika murid tidak
melakukan sebarang kesalahan pingat tahniah akan diberikan sebagai
ganjaran. ( LAMPIRAN 3 )
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 224

e. Setiap sebulan sekali GBKSM akan mengumpulkan kad tersebut untuk


membuat rumusan dan laporan.

PENILAIAN :

1. Penilaian dijalankan berdasarkan Kad Prestasi Diri.

RUMUSAN :

1. Murid sedar akan kepentingan sahsiah diri yang baik menyumbang kepada
kecemerlangan akademik.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 225

LAMPIRAN 2
KAD PRESTASI DIRI SAYA
NAMA : _________________________________
KELAS : _________________________________ BULAN : ____________________

Bil. T/tangan T/tangan ibu/bapa


Kesalahan Prestasi Penyelesaian Catatan
Minggu Guru /penjaga

Di semak oleh, Di sahkan oleh,

________________ ( Guru B&K ) _____________________ ( P/GB )


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 226

LAMPIRAN 3

TAHNIAH !!! TAHNIAH !!!

TAHNIAH !!! TAHNIAH !!!

TAHNIAH !!! TAHNIAH !!!


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 227

8.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Jom Sembang Tentang Buli

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid akan dapat :-

1. Murid dapat mengecam gejala buli yang berlaku disekeliling kita.

2. Murid dapat mengesan kesan-kesan buli terhadap orang lain.

3. Murid dapat mengatahui cara-cara mencegah gejala buli.

MASA : 180 minit

SASARAN : Kumpulan pembuli dan d buli (10 orang)

BAHAN : Lampiran 4

LANGKAH :

1. Ucapan Aluan Pengerusi Majlis

2. Ucapan Guru Besar

3. Ceramah ”Perangi Buli di Sekolah” oleh Pegawai Polis Siasatan Jenayah


PDRM. ( 1 jam 30 minit )

4. Rehat

5. Latihan dalam kumpulan ( Aiman Tak Kisah – Merujuk Modul 5)

PENILAIAN :

1. Kelemahan diri sendiri disedari dengan tidak menggunakan kelemahan orang


lain untuk mengukur keupayaan diri.

RUMUSAN :

1. Setiap manusia mempunyai kelemahan yang harus diperbaiki.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 228

2. Setiap murid perlu mempunyai asertif diri bagi menangani masalah buli yang
dihadapi.

FALSAFAH :

1. Mencari kelemahan diri sendiri lebih baik daripada mencari kelemahan orang
lain.

2. Kehebatan kita bukanlah senjata untuk menjatuhkan nilai diri orang lain.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 229

8.4.4.1 AKTIVITI 4.1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Aiman Tak Kisah

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. mengetahui sifat diri.

2. menghargai nilai asertif

3. menerapkan nilai asertif dalam menangani isu-isu buli.

MASA : 90 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Borang Senarai semak, kertas A4@ Kertas Majung.

LANGKAH :

1. GBKSM mengedarkan borang senarai semak kepada setiap


MURID. (Merujuk LAMPIRAN MODUL 5 )

2. Setiap murid diminta menanda ( / ) pada ruang ‘Y’ jika item berkenaan
berkaitan dengan diri MURID dan pada ruang ‘T’ jika sebaliknya.

3. Setelah selesai menjawab, murid diminta mengira bilangan “Y” pada borang
tugasan tadi dan tuliskan jumlah di bahagian bawah borang.

4. GBKSM memamuridumkan maksud skor yang diperolehi oleh murid:

a. Skor 1 – 3 (Rendah– Pasif )

b. Skor 4 – 6 (Sederhana - Asertif)

c. Skor 7 – 9 (Tinggi - Agresif)

(Panduan Mentor, lihat nota di bawah)

5. GBKSM meminta murid menjadikan 3 kumpulan kecil mengikut skor (tinggi,


rendah dan sederhana).
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 230

6. Setiap kumpulan diminta berbincang dan menyatakan apakah sifat-sifat diri


yang ada pada diri mereka dan menyenaraikan kebaikan dan kelemahan
sifat-sifat tersebut di dalam kotak seperti di bawah:

7. Setiap kumpulan diminta membentang hasil kerja mereka.

8. GBKSM memberi penekanan berbincang mengenai sifat asertif dan keperluan


kepada seorang murid.

9. Murid diminta berbincang bagaimana hendak menangani simulasi-simulasi /


situasi berikut:

a. Menolak pelawaan membalas dendam dari seorang kawan.

b. Mengelakkan pelawaan rakan lain untuk membuli kawan yang lemah.

PENILAIAN :

1. Berdasarkan senarai semak dan situasi yang dibuat oleh murid.

RUMUSAN :

1. Setiap orang perlu mempunyai asertif diri bagi menangani masalah buli yang
dihadapi.

FALSAFAH : ’Usaha Tangga Kejayaan’


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 231

LAMPIRAN 4
Arahan:
Tandakan (/) pada ruang ‘Y’ jika item berkenaan ada kaitan dengan diri anda dan
pada ruang ‘T’ jika sebaliknya.

BIL ITEM Y T
Selesa memberitahu kawan-kawan mengenai apa-apa sahaja yang
1
ada dalam fikiran saya.
Selesa meminta pertolongan dari kawan-kawan dan ahli-ahli
2
profesional bila menghadapi masalah
Berani menyatakan perkataan ‘Tidak’ kepada sesuatu ajakan ke
3
arah perbuatan salah.
4 Mudah melenting apabila kerja yang saya lakukan tidak menjadi.
Akan berterus terang menyatakan bahawa tingkahlakunya telah
5
menyakitkan hati saya.
Selesa bertanya apabila arahan yang diberikan oleh ketua kurang
6
jelas
Akan terus bertanya sehingga saya berpuas hati dengan jawapan
7
yang diberi
Lebih selesa membuat kerja-kerja yang telah saya rancang dari
8
membuat kerja yang disuruh oleh orang lain
Agak mudah marah berbanding dengan kawan-kawan saya yang
9
lain.
Suka kepada perdebatan yang hangat tidak kira sama ada saya
10
menang atau kalah
JUMLAH SKOR
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 232

8.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Jom menikmati keindahan taman botani, putrajaya

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. Murid dapat menimba pengalaman baru di luar sekolah.

2. .Murid menghargai kemudahan awam yang disediakan

MASA : 480 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Borang Kebenaran Lawatan.

LANGKAH :

1. GBKSM mendapatkan kebenaran daripada sekolah dan PPD untuk


mengadakan lawatan.

2. Murid meminta kebenaran daripada ibu bapa untuk mengikuti lawatan.

3. GBKSM menjalankan aktiviti `Team Buildings’ untuk mengukuhkan semangat


kekitaan di kalangan murid. ( Merujuk aktiviti 5.1 )

4. Melaksanakan aktiviti `Minda Kreatif’ bagi merangsang minda murid ke arah


pemikiran yang positif. ( Merujuk aktiviti 5.2)

5. Pelaksanaan aktiviti riadah iaitu `Berbasikal Mengelilingi Taman Botani’


sambil menyenaraikan 10 perkara baik yang anda lihat. (LAMPIRAN 5)

PENILAIAN :

1. Perkembangan minda murid yang negatif dapat di ubah kepada pemikiran


yang positif
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 233

RUMUSAN :

1. Budaya buli boleh mengganggu pandangan dan emosi seseorang

FALSAFAH :

1. Semua manusia boleh memaafkan insan lain

2. Budaya buli boleh menyebabkan tekanan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 234

8.4.5.1 AKTIVITI 5.1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Beat It ( Team Building )

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mengetahui kebaikan dan keunikan pada diri dan orang lain.

2. menyedari bahawa pentingnya kerjasama dalam kumpulan dan


kekurangan yang ada jika keseorangan.

3. Murid dapat menyedari bahawa Buli akan menjauhkan diri kita


daripada orang lain dan akhirnya merugikan diri sendiri juga.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Suratkhabar lama, radio, CD- “ Beat It ”

LANGKAH :

1. GBKSM menunjukkan suratkhabar yang digulung dan menanya murid bahawa


: “ Apa yang kita boleh lakukan dengan menggunakan surat khabar ini ? “.

2. Setelah dapat jawapan “ pukul orang”, GBKSM menyatakan title hari ini ialah
“ Beat It”.

3. GBKSM meminta semua murid membuat satu bulatan dengan berpegang


tangan ( sepanjang masa permainan dijalankan ) sementara salah seorang
daripada mereka dipilih untuk menjadi “ pemukul “ di luar bulatan tersebut.

4. “Pemukul” dikehendaki untuk berhenti memukul setelah muzik dihentikan.

5. “ Pemukul” kedua dan ketiga dipilih satu per satu setelah muzik dihentikan.

6. Murid diminta duduk dalam satu bulatan untuk aktiviti perkongsian perasaan
dan fikiran.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 235

7. Murid diminta untuk berkongsi perasaan apabila a) dipilih menjadi pemukul


b) dipukul c) dipukul kerana kawan disebelahnya cuba mengelakkan diri dan
lain-lain.

8. GBKSM meminta semua murid mengimbas kembali perasaan mereka dan apa
yang berlaku atas orang yang dibuli.

9. GBKSM meminta murid memikirkan cara untuk mengelakkan “pemukul”


sementara menjaga rakan-rakan yang lain.

10. Permainan dijalankan sekali lagi dan perkongsian perasaan dijalankan sekali
lagi.

PENILAIAN :

1. Perkongsian perasaan murid.

RUMUSAN :

1. Semua orang tidak suka dibuli, maka, janganlah buli orang

2. Team-work penting untuk menjayakan sesuatu

FALSAFAH :

1. “ Put yourselves in ones’ shoes”

2. “ No one can live a life all alone without others’ assistance”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 236

8.4.5.2 AKTIVITI 5.2

TAJUK : Minda Kreatif

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. Murid dapat melahirkan idea yang sama dengan cara yang


berbeza.

2. Murid dapat mencipta sesuatu yang baru atau mengambil

idea yang sedia ada dengan mengubah dan


mengembangkannya.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kertas mahjung, kertas A4, pen marker dan lampiran

LANGKAH :

1. Set induksi.

a. GBKSM meminta murid membilang segiempat yang terkandung dalam


gambarajah.

b. Mengapa leher zirafah panjang?.

2. GBKSM menerangkan langkah-langkah untuk menjadi seorang yang kreatif:-


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 237

a. Jangan terlalu menilai.

b. Bebaskan pemikiran tentang idea-idea ‘gila’,‘bodoh’ atau ‘lucu’

3. Pemikiran kreatif boleh menjadikan idea atau mengambil idea orang lain dan
mengubah atau mengembangkan idea itu dan melahirkan satu idea baru.

4. Murid dibahagikan kepada 2 kumpulan (5 orang). GBKSM memberikan


sekeping kertas mahjung dan pen marker pelbagai warna.

5. GBKSM memberikan masa 30 minit untuk setiap kumpulan melukis:-

a. Pakaian 2020

b. Kereta 2020

c. Rumah 2020

d. Kapal terbang.

6. Murid membentangkan hasil kumpulan masing-masing.

7. Markah idea kreatif diberikan oleh murid lain.

PENILAIAN :

1. Secara pemarkahan yang diberikan oleh kumpulan lain.

RUMUSAN :

1. Semua orang berupaya meningkatkan kreativiti apabila diberi bimbingan.

FALSAFAH : ‘Malaysia Boleh!’


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 238

LAMPIRAN 5

Nama : ___________________________________
Tempat : ___________________________________

Senaraikan 10 Jenis Tumbuhan Yang Terdapat Sepanjang Anda Mengayuh Basikal


Di Taman Botani, Putrajaya.

BIL NAMA TUMBUHAN CATATAN

10
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 239

8.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Kem Sahsiah Diri (2 Hari 1 Malam)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Murid dapat mengubah sikap negatif kepada positif.

2. Murid dapat meningkatakan motivasi ekstrinsik dan intrinsik.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Rujuk Lampiran

LANGKAH :

1. Ice Breaking. (Merujuk Aktiviti 6.1)

2. Riadah. ( Merujuk Aktiviti 6.2 )

3. Ceramah ’’Masih ada yang sayang”

4. Treasure Hunt. ( Merujuk Aktiviti 6.3 )

5. Muhasabah Diri. (Merujuk Aktiviti 6.4 )

PENILAIAN :

1. Soal selidik program.

RUMUSAN :

1. Kem Sahsiah Diri merupakan 1 program yang dirangka untuk membantu


murid-murid yang berisiko melakukan salah laku disiplin buli.

2. Sehubungan itu Kem Sahsiah Diri yang dijalankan selama 2 hari 1 malam
diharapkan dapat membanteras gejala buli di sekolah.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 240

FALSAFAH :

1. Semua manusia tidak sempurna.

2. Setiap individu adalah unik dan mempunyai potensi untuk dibangunkan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 241

8.4.6.1 AKTIVITI 6.1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Ice-Breaking (Bola Tenis)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Murid dapat mengenali setiap ahli kumpulan.

2. Hubungan antara GBKSM dengan murid dapat dieratkan.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Bola Tenis, Radio, Pita Kaset (Mana-mana lagu yang sesuai)

LANGKAH :

1. GBKSM mengarahkan murid membuat bulatan.

2. GBKSM mengedarkan bola tenis kepada ketua kumpulan.

3. GBKSM memainkan lagu di radio dan murid diminta untuk mengedarkan bola
tenis kepada kawan yang berada di dalam kumpulan.

4. Apabila lagu diberhentikan murid yang memegang bola tenis diminta untuk
mengenalkan diri dengan menggunakan simbol diri yang paling mudah
diingati. Contohnya ”Saya Abu, simbol saya PEACE”.

5. Proses ini diteruskan sehingga semua murid mengambil bahagian.

PENILAIAN :

1. Di akhir aktiviti murid dapat menyebut nama rakan dan mengenali rakan-
rakan yang berada di dalam satu kumpulan.

RUMUSAN :

1. Setiap manusia itu unik dan pengalaman kehidupan mempengaruhi tingkah


laku seseorang.

FALSAFAH : Tak kenal maka tak cinta.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 242

8.4.6.2 AKTIVITI 6.2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Riadah (Poco-poco)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Suasana gembira dan seronok di kalangan peserta dapat


diwujudkan selepas aktiviti bersenam.

2. Murid dapat menggunakan kemahiran psikomotor.

MASA : 15 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Radio, CD Lagu Poco-poco

LANGKAH :

1. GBKSM menunjukkan teknik poco-poco yang betul kepada murid.

2. Percubaan yang pertama, murid-murid melakukan poco-poco tanpa diiringi


muzik.

3. Percubaan yang kedua murid-murid melakukan poco-poco dengan bantuan


GBKSM.

4. Lagu poco-poco dimainkan, murid-murid melakukan poco-poco sehingga


tamat.

PENILAIAN :

1. Semasa penutup murid-murid diminta untuk melakukan poco-poco.

RUMUSAN :

1. Muzik dapat menenangkan fikiran murid dan membuka hati mereka.

FALSAFAH : ” Badan Sihat Minda Cerdas ”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 243

8.4.6.3 AKTIVITI 6.3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Treasure Hunt

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Semangat berpasukan di antara muridmurid dapat


diwujudkan.

MASA : 90 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kawasan Sekitar Sekolah.

LANGKAH :

1. GBKSM mengarahkan mengedarkan senarai barangan yang perlu dicari oleh


murid

PENILAIAN : Soal selidik program.

RUMUSAN :

1. Kem Sahsiah Diri merupakan 1 program yang dirangka untuk membantu


murid-murid yang berisiko melakukan salah laku disiplin buli.

2. Sehubungan itu Kem Sahsiah Diri yang dijalankan selama 2 hari 1 malam
diharapkan dapat membanteras gejala buli di sekolah.

FALSAFAH :

1. Semua manusia tidak sempurna.

2. Setiap individu adalah unik dan mempunyai potensi untuk dibangunkan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 244

8.4.6.4 AKTIVITI 6.4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Muhasabah Diri.

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. Murid dapat mengenali nilai-nilai murni yang ada dalam diri.

2. Murid akan mengubah tingkahlaku negatif kepada positif.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : LCD dan Laptop.

LANGKAH :

1. GBKSM menayangkan video clip kesusahan ibu melahirkan anak.

2. GBKSM bermain dengan emosi murid dengan provokasi terhadap tindakan


murid yang melakukan gejala buli.

3. GBKSM menerangkan bahawa setiap manusia pasti pernah melakukan


kesilapan, tetapi jalan untuk berubah pasti ada.

4. GBKSM memperdengarkan lagu Allahyarham Sudirman yang bertajuk ”Ayah


dan Ibu”, dan murid diarahkan untuk menyanyi bersama.

PENILAIAN :

1. Melalui air muka yang ditunjukkan semasa slaid show ditayangkan.

RUMUSAN :

1. Setiap manusia dilahirkan tidak sempurna dan pasti pernah melakukan


kesilapan.

FALSAFAH : Jika sesat, kembalilah semula ke pangkal jalan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 245

8.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Refleksi Akademik

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. Murid-murid mengetahui tentang perubahan dan kebaikan


yang mereka dapati sepanjang program ini dijalankan.
2. Murid-murid dapat menampakkan perubahan akademik yang
dibawa akibat daripada perubahan sikap.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kertas Lukisan, Pen Warna Biru, Merah & Hitam

LANGKAH :

1. GBKSM menunjukkan contoh Sebuah Peta Minda yang berwarna-warni.


2. GBKSM bertanya mengenai pendapat murid tentang peta minda tersebut.
(samaada menarik atau tidak menarik dengan pelbagai warna)
3. GBKSM menerangkan bagaimana ingin membentuk peta minda tersebut
berdasarkan kreativiti murid.
4. GBKSM mengarahkan setiap murid melukis peta minda berdasarkan satu
tajuk yang diambil daripada apa-apa matapelajaran. Contoh: Sains Tahun 5,
tajuk “State of Matter”.
5. Setiap murid diminta membentangkan peta minda mereka.
6. GBKSM memberi rumusan daripada aktiviti yang dijalankan.

PENILAIAN :

1. Supaya murid mengetahui dan mengenalpasti akan perubahan yang ada


dalam diri mereka dari masa ke semasa
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 246

RUMUSAN :

1. Berubah sedikit lebih bermakna daripada tidak ada perubahan langsung.

FALSAFAH :

1. Perubahan daripada yang lemah kepada yang baik amat penting dalam diri
seseorang itu agar hidup lebih bermakna
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 247

8.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Konsultansi Ibubapa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Mengeratkan hubungan silaturrahim antara ibu bapa, GBKSM


dan murid-murid.

2. Membantu murid-murid yang terlibat untuk memperbaiki diri


mereka dengan tanggungjawab bersama ibu bapa dan GBKSM

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kad Prestasi Diri

LANGKAH :

1. Ucapan Aluan Pengerusi Majlis (GBKSM)

2. Perbincangan Kad Prestasi Diri

3. Aktiviti Soal Jawab

4. Bersurai

PENILAIAN :

1. Supaya ibu bapa, GBKSM-GBKSM dan murid yang terlibat mengetahui dan
mengenalpasti akan perubahan yang ada dalam diri mereka dari masa ke
semasa.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 248

RUMUSAN :

1. Kerjasama daripada ibu bapa dan GBKSM-GBKSM penting dalam usaha


mencegah kes buli di sekolah

FALSAFAH :

1. Melahirkan murid yang mempunyai kesedaran diri yang tinggi dari masa ke
semasa.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 249

8.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Gotong Royong di sekitar kawasan sekolah.

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mewujudkan semangat bekerjasama dan bantú-membantu


diantara GBKSM dengan murid.

2. Meningkatkan konsep imej kendiri.

MASA : 300 minit.

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kawasan Sekitar Sekolah Yang Dirasakan sesuai.

LANGKAH :

1. GBKSM boleh mengadakan gotong royong di sekitar kawasan sekolah yang


dirasakan sesuai seperti Taman Mini Sains, Tanaman Herba Kemahiran Hidup,
dan sebagainya.

2. Sepanjang aktiviti gotong royong dijalankan GBKSM menerapkan nilai-nilai


positif.

3. Murid-murid yang terlibat diberikan penghargaan semasa perhimpunan


rasmi sekolah.

PENILAIAN :

1. Penilaian dijalankan berdasarkan kebersihan kawasan yang telah dibersihkan.

RUMUSAN :

1. Aktiviti gotong royong yang dijalankan dapat membantu murid-murid untuk


meningkatkan konsep imej kendiri.

FALSAFAH : Bekerjasama amalan mulia.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 250

8.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Aktiviti Ziarah Menziarahi

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :-

1. Murid-murid dapat mengenali dengan lebih rapat diantara


satu sama lain.

2. Murid-murid berasa dihargai dan dipunyai sesama mereka

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Kereta

LANGKAH :

1. GBKSM akan membawa murid-murid ke rumah masing-masing untuk tujuan


ziarah

2. GBKSM dan murid akan menziarahi dari rumah ke rumah ahli kumpulan
tersebut.

3. GBKSM dan murid akan bertemu dengan keluarga masing-masing sambil


berbual-bual mengenai program yang dijalankan.

4. Murid diminta menyatakan perasaan mereka apabila kawan-kawan dan


GBKSM datang menziarahi rumah mereka

PENILAIAN :

1. Murid-murid dapat mengeratkan lagi hubungan silaturrahim diantara satu


sama lain.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 251

RUMUSAN :

1. Masih ada yang sayang dan prihatin.

FALSAFAH :

1. Kasih sayang amat penting dalam hidup seseorang kerana dengan adanya
kasih sayang maka seseorang manusia itu akan menghargai dan dihargai
orang lain.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 252

8.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Refleksi Diri (Kelompok)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. mengetahui tentang perubahan dan kebaikan yang mereka


dapati sepanjang program ini dijalankan.

2. keyakinan diri bahawa “ semua orang adalah baik dan


berpotensi mengubah sikap ke arah yang lebih sempurna”

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Pembuli

BAHAN : Radio, CD – “Musical Medicine”

LANGKAH :

1. GBKSM memainkan musical medicine dan suruh murid mendengarnya


dengan mata yang pejam.

2. Selepas satu minit, GBKSM menanya murid perasaan murid mendengar


muzik tersebut.

3. GBKSM menjelaskan aktiviti yang akan dilakukan untuk perjumpaan kali ini.

4. GBKSM meminta semua murid baring atas lantai dan mengikut arahan
GBKSM.

5. GBKSM memimpin semua murid relaks (dari kepala ke kaki).

6. GBKSM memimpin semua murid memikir balik keadaan murid pada


perjumpaan pertama dan perubahan yang berlaku.

7. GBKSM memipin semua murid duduk dalam bulatan dan memulakan aktiviti
perkongsian perasaan murid dan perubahan murid.

8. GBKSM menyedarkan semua murid bahawa : memang susah untuk tukar


pendapat orang lain kepada murid yang pernah buli (golongan yang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 253

menghadapi rintangan); kepuasan dan kesayangan yang didapati selepas


ubah sikap (golongan yang berjaya mendapati bantuan dan sokongan)

PENILAIAN :

1. Murid dapat berterima kasih atas diri (ada hati untuk mengubah sikap) DAN
orang lain (samada yang memberi rintangan atau menolong MURID dalam
proses pengubahan sikap)

RUMUSAN :

1. Pengubahan sikap ke arah yang lebih baik ini merupakan satu usaha
sepanjang hidup kita.

FALSAFAH :

1. Semua orang berpotensi untuk mengubahkan diri ke arah yang lebih baik.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 254

9.0 PROGRAM DISIPLIN VANDALISME

PROGRAM
KATAKAN TIDAK
PADA VANDALISME
BIDANG DISIPLIN - VANDALISME
AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Salam Mesra
2 Mencari Kenalan
3 Mengapa Kita di Sini
4 Aku adalah Juara
5 Minda Kreatif
6 Simulasi Basmi Vandalisme
7 Harta Kesayangan
Melukis Mural ‘Katakan TIDAK pada
8 Vandalisme’
9 Deklamasi Sajak- Anti Vandalisme
Lawatan dalam Kawasan Sekolah-
10 Elakkan vandalisme
11 Sekolahku Ceria Tanpa Vandalisme
12 Motivasi Mencegah Vandalisme
13 Cipta Impian
14 Pengurusan Masa
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 255

9.1 PANDUAN PELAKSANAAN

9.1.1 PENDAHULUAN

Vandalisme atau Laku Musnah merujuk kepada tabiat seseorang membinasakan


harta benda awam dan juga harta benda orang lain. Pada lazimnya, laku musnah
dianggap sebagai satu bentuk jenayah, tetapi pada keadaan tertentu, vandalisme
merupakan satu bentuk ritual yang dilakukan oleh golongan manusia yang tidak puas
hati terhadap keadaan masyarakat.

Jenayah laku musnah biasanya merujuk kepada perbuatan merosakkan harta


benda awam seperti papan tanda, kerusi awam, perhentian bas, telefon awam dan
juga tandas awam. Kelakuan ini biasanya dilakukan remaja yang terlibat dalam
budaya lepak.

Vandalisme juga biasanya dianggap sebagai suatu cara untuk melepaskan


rasa geram, ataupun satu cara untuk menghilangkan kebosanan semata-mata.
Walaupun motif mereka adalah begitu ringan, tetapi masyarakat awam terpaksa
menanggung kerugian yang besar.

Sekiranya senario ini berterusan, kemajuan negara tidak akan tercapai dan
tidak akan memberi pengertian yang bermakna dari segi tahap tamadun masyarakat
itu sendiri.

9.1.2 MATLAMAT

Program ‘Katakan TIDAK kepada Vandalisme’ ini diharap dapat mendidik jiwa dan
pelakuan murid untuk menjadi seorang yang berakhlak mulia dan mempunyai
kesedaran kendiri. Bakat serta kebolehan kumpulan murid yang melakukan salah
laku vandalisme ini perlu dikembangkan ke arah pelakuan yang positif. Adalah
menjadi tanggungjawab guru dan guru bimbingan dan kaunseling khususnya untuk
membimbing dan menunjuk arah kepada murid.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 256

9.1.3 OBJEKTIF

Pada akhir program ini murid akan dapat :

9.3.1. Mencegah masalah vandalisme yang berlaku di sekolah.

9.3.2. Mengurangkan berlakunya masalah vandalisme di sekolah.

9.3.3. Memahami kesan daripada melakukan salah laku vandalisme di sekolah.

9.3.4. Memupuk semangat sayangkan harta benda sekolah.

9.1.4 SASARAN

Murid-murid yang melakukan salah laku vandalisme di sekolah.

9.1.5 PELAKSANAAN

9.1.5.1. Salam Mesra

9.1.5.2. Mencari Kenalan

9.1.5.3. Mengapa Kita di Sini

9.1.5.4. Aku adalah Juara

9.1.5.5. Minda Kreatif

9.1.5.6. Simulasi Basmi Vandalisme

9.1.5.7. Permainan dan Pertandingan

9.1.5.8. Harta Kesayangan

9.1.5.9. Melukis Mural ‘Katakan TIDAK pada Vandalisme’

9.1.5.10. Deklamasi Sajak- Anti Vandalisme

9.1.5.11. Lawatan dan Gotong Royong

9.1.5.12. Lawatan dalam Kawasan Sekolah- Elakkan vandalisme

9.1.5.13. Sekolahku Ceria Tanpa Vandalisme

9.1.5.14. Pencegahan Vandalisme


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 257

9.1.5.15. Motivasi Mencegah Vandalisme

9.1.5.16. Cipta Impian

9.1.5.17. Pengurusan Masa

9.1.6 PENILAIAN

1. Soal selidik diri Pra dan Post

2. Pencapaian akademik (Borang PATS/Headcount)

3. Borang maklumbalas Perubahan Tingkahlaku Pelajar

9.1.7 Penutup

Adalah menjadi harapan semoga program ini dapat memberi panduan kepada guru-
guru khususnya guru kaunseling untuk merancang dan melaksanakan kaunseling
berfokus khas untuk murid-murid yang berisiko tinggi terhadap salahlaku
vandalisme. Mencegah adalah lebih baik dari merawat, usaha untuk merawat lebih
baik dari berserah tanpa usaha.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 258

9.2 PROSES KERJA

Bil Proses Kerja Tempoh Personalia Catatan


Guru Disiplin,
Guru kelas, Laporan Data
Guru Mata SSDM, Soal
Mengesan dan mengenalpasti murid Januari
1. Pelajaran, Selidik,
berdasarkan maklumat. (2 minggu)
Pentadbir, PRS, Catatan
Guru Asrama, Pemerhatian
GBKSM
Menyenaraikan nama murid berdasarkan Januari
2. Borang’A’
maklumat yang diterima. ( Seminggu) GBKSM
Surat
makluman
kepada ibu
bapa/ penjaga.
Mengadakan perjumpaan dengan murid Februari
3. Merasionalkan
yang terpilih ( 1 hari) GBKSM
murid
mengapa
mereka
dipanggil.
Mendapatkan maklumat peribadi murid Februari Borang BD
4. GBKSM
yang terlibat. (Seminggu) murid

GBKSM/ Laporan dan


5. Hantar maklumat awal murid kepada Februari
Pengetua/Guru salinan
Pengetua/Guru Besar dan GPK HEM (Seminggu)
Besar dan GPK borang’A’
HEM
Modul
Mengadakan perbincangan dengan
Januari- Kaunseling
kaunselor/Guru Bimbingan untuk
6. November Berfokus
menyediakan Modul Latihan Berstruktur GBKSM
( Sepanjang ( Vandalisme)
dan Kaunseling Berfokus
Tahun)
Februari Borang
7. Menjalankan ujian pra sebelum aktiviti.
( 1 hari) GBKSM UjianPra
Januari-
Murid mengikuti proses kaunseling November
8 Laporan Sesi
individu, kelompok atau program khas. (Sepanjang GBKSM
Tahun)
Oktober Borang Ujian
9. Menjalan ujian post selepas aktiviti GBKSM
( 1 hari) Post
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 259

Borang Ujian
Pra
Oktober Borang Ujian
10. Membuat analisis ujian pra/post. GBKSM
( seminggu) Post
Laporan
Analisis
November Laporan
11. Menyediakan pelaporan keberkesanan. GBKSM
( Seminggu) Keberkesanan
GBKSM/
Berbincang / bentangkan laporan kepada November
12. Pengetua/ Guru Laporan
Pengetua/ Guru Besar. ( 1 hari)
Besar
November
13. Menghantar laporan kepada PPD GBKSM/ PPD Laporan
( 1 hari)
Menghantar Laporan kepada Unit HEM November
14. GBKSM/JPN Laporan
JPNS ( 1 hari)
September-
15. Tindakan susulan. November GBKSM Modul Baru
( 3 bulan)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 260

9.3 CARTA ALIRAN

MULA Berbincang antara Guru Bimbingan dan Kaunseling bersama Guru Disiplin.

MULA

Mesyuarat Jawatankuasa Induk dan Jawatankuasa Pelaksana.

Mengesan murid berdasarkan maklumat daripada pelbagai sumber.

Kumpulkan murid dan berikan penerangan dan rasionalkan mereka


serta borang makluman kepada ibu bapa /penjaga.

Mengisi borang BD Murid.

Memberi maklumat awal kepada Pengetua/Guru Besar/GPK HEM


.
Mengadakan perbincangan antara Guru Bimbingan dan Kaunseling yang lain.

Mengadakan Ujian Pra/ Sesi / Ujian post / Analisis

Tidak capai objektif- Sesi kaunseling individu atau


sesi kaunseling kelompok

Menyediakan laporan/ Bentang laporan kepada Pengetua/ Guru


Besar/ GPK HEM

Hantar maklumat awal ke PPD & Unit HEM JPN.

TAMAT
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 261

9.4 POGRAM KATAKAN TIDAK PADA VANDALISME

9.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Salam Mesra

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Berinteraksi di antara satu sama lain

2. Mencungkil daya usaha inisiatif dan menguji daya ingatan


murid.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Borang A, pen atau pensil.

LANGKAH :

1. Guru mengedarkan borang A (Lampiran 1) kepada setiap murid.

2. Berikan penerangan kepada murid bahawa mereka dikehendaki


mendapatkan maklumat mengenai rakan-rakan mereka dan mencatitkan
dalam borang A yang diberikan. Masa yang diberikan hanya 10 minit dan
murid dikehendaki mendapatkan maklumat seberapa banyak rakan mereka.

3. Setelah tempoh masa yang diberikan tamat, murid dikehendaki


mengumpulkan borang A. Murid ini dipanggil dan diuji ingatannya mengenai
catitan yang dibuat.

4. Perbincangan dibuat dengan meneroka perasaan dan pengalaman yang


diperolehi semasa melakukan aktiviti.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 262

PENILAIAN :

1. Menilai murid berdasarkan kecekapan mendapatkan maklumat.

2. Menilai murid berdasarkan daya ingatan murid tersebut.

RUMUSAN :

1. Setiap manusia mempunyai daya ingatan yang berbeza.

2. Kebolehan seseorang itu tidak sama.

FALSAFAH :

1. Jika berkehendakkan sesuatu kita mestilah berusaha, maklumat tidak datang


bergolek.

2. Latihan memberanikan diri khususnya dalam berinteraksi dengan orang yang


baru dikenali.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 263

LAMPIRAN 1

BORANG A

Kegemaran Perkara Perkara


Tarikh Matapelajaran Makanan
Nama masa yang yang tidak
lahir (disukai) (disukai)
lapang disukai disukai
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 264

9.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Mari Berkenalan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membina kepercayaan sesama murid.

2. Memupuk kemesraan.

3. Menanam rasa penting dan dihargai.

4. Membina sikap kerjasama dalam satu pasukan.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Kertas nota senikata lagu

Lagu pilihan:

1. Lompat Si katak Lompat

2. Can Mali Can

3. Rasa Sayang hey

4. Fikirkan Boleh

5. Bangau oh Bangau

LANGKAH :

1. Mengedarkan senikata lagu kepada murid (setiap satu lagu untuk 8-10 orang
murid).

2. Mereka perlu merahsiakan senikata lagu yang diterima.

3. Setiap murid akan menghafal nada lagu tersebut secara senyap.

4. Murid akan diminta menyanyikan lagu tersebut secara’humming’ (dengungan


suara) dan mencari rakan yang menyanyikan nada yang sama untuk
berkumpul di satu tempat.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 265

5. Murid terus menyanyi lagu masing-masing secara ‘humming’ dalam


kumpulan mereka.

6. Setiap kumpulan akan diminta menyanyikan senikata lagu sebenar masing-


masing secara bergilir-gilir.

7. Kumpulan diminta memilih ketua dan memimpin kumpulan untuk aktiviti


berkenalan.

PENILAIAN :

1. Menilai berdasarkan kemahiran mendengar dengan aktif.

RUMUSAN :

1. Mengaitkan aktiviti yang dijalankan dengan kehidupan harian, misalnya


kemahiran mendengar di dalam kelas.

2. Berkongsi pengalaman semasa menjalankan aktiviti.

FALSAFAH :

1. Malu bertanya sesat jalan.

2. Malu berkayuh perahu hanyut.

3. Usaha tangga kejayaan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 266

LAMPIRAN 2

Lompat Si Katak Lompat

Lompatlah Tinggi tinggi

Cepatlah adik cepat

Cepatlah bangun pagi-pagi.

Di mana dia anak kambing saya,

Anak kambing saya di bawah pohon jambu

Di mana dia buah hati saya,

Buah hati saya yang pakai baju biru

Can mali can oi oi

Can mali can oi oi

Can mali can ketipung payong

Rasa sayang eh rasa sayang sayang eh,

Eh lihat nona jauh rasa sayang sayang eh,

Jika kau fikirkan kau boleh

Kau hampir boleh melakukan

Jika kau fikirkan ragu-ragu

Usahamu tidak menentu

Bangau oh bangau, kenapa engkau kurus

Macam mana aku tak kurus

Ikan tak mahu timbul, Ikan tak mahu timbul


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 267

9.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Mengapa Kita di Sini

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengenalpasti keperluan mempelajari sesuatu yang baru.

2. Membina semangat kerjasama dalam pasukan.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Kertas mahjong dan pen marker

LANGKAH :

1. Murid secara bertiga cuba mencari jawapan kepada soalan berikut:

a. Mengapa Kita Di Sini?

b. Apa isu yang perlu kita bincangkan?

2. Setiap kumpulan bertiga menulis pada kertas mahjong dan di tampal pada
dinding. Isu yang sama dicantumkan dan akhirnya memilih tiga yang paling
penting.

3. Guru memberi fokus perbincangan untuk mewujudkan kerjasama bagi


mencapai matlamat:

4. Mewujudkan kerjasama untuk mencapai matlamat bersama.

5. Saling menghormati, persefahaman, toleransi dan komitmen.

6. Tidak ada jalan mudah bagi mencapai matlamat.

7. Guru menyatakan matlamat aktiviti.

Penilaian : Penilaian berdasarkan penglibatan ahli kumpulan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 268

Rumusan :

1. Setiap ahli perlu memberikan kerjasama dalam aktiviti yang dijalankan.

2. Setiap ahli diberikan peluang untuk memberikan pendapat dan cadangan


masing-masing.

FALSAFAH :

1. Muafakat membawa berkat

2. Bulat air kerana pembentung, bulat manusia kerana muafakat.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 269

9.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Aku Adalah Juara

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Belajar hormat menghormati antara satu sama lain.

2. Berinteraksi dengan selesa, tidak gementar dan tidak takut.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Tiada

LANGKAH :

1. Setiap kumpulan diberi masa 2 minit untuk membuat tepukan kumpulan.

2. Setiap kumpulan dikehendaki menghantar wakil kumpulan yang mempunyai


kriteria-kriteria yang berikut:

a. Suara yang paling merdu

b. Ahli kumpulan yang paling tinggi

c. Senyuman yang paling manis

d. Suara yang paling manja

e. Suara yang paling kuat

3. Murid menyatakan perasaan masing-masing berdasarkan aktiviti yang telah


dijalankan.

Penilaian :

1. Penilaian berdasarkan penglibatan ahli kumpulan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 270

Rumusan :

1. Setiap ahli perlu memberikan kerjasama dalam aktiviti yang dibuat.

2. Setiap individu mempunyai kelebihan yang dianugerahkan oleh Tuhan.

Falsafah :

1. Yakin Boleh!

2. Kelebihan diri haruslah dihargai oleh setiap orang.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 271

9.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Minda Kreatif

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:-

1. Melahirkan idea yang sama dengan cara yang berbeza.

2. Mencipta sesuatu yang baru atau mengambil idea yang sedia


ada dengan mengubah dan mengembangkannya.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Kertas mahjong, kertas A4, pen marker dan lampiran 3.

LANGKAH :

1. Set induksi.

a. Guru Kaunseling meminta murid membilang segiempat yang terkandung


dalam gambarajah.

b. Mengapa leher zirafah panjang?.

2. Guru menerangkan langkah-langkah untuk menjadi seorang yang kreatif:-

a. Jangan terlalu menilai.

b. Bebaskan pemikiran tentang idea-idea ‘gila’,‘bodoh’ atau ‘lucu’

3. Pemikiran kreatif boleh menjadikan idea atau mengambil idea orang lain dan
mengubah atau mengembangkan idea itu dan melahirkan satu idea baru.

4. Murid dibahagikan kepada 4 kumpulan (8 hingga 10 orang). Guru


memberikan sekeping kertas mahjong dan pen marker pelbagai warna.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 272

5. Guru memberikan masa 30 minit untuk setiap kumpulan untuk


menambahkan lakaran pada lampiran yang diberikan.

6. Murid membentangkan hasil kumpulan masing-masing.

7. Markah idea kreatif diberikan oleh murid lain.

PENILAIAN : Secara pemarkahan yang diberikan oleh kumpulan lain.

RUMUSAN :

1. Setiap murid berupaya meningkatkan kreativiti apabila diberi bimbingan.

FALSAFAH : ‘Malaysia Boleh!’.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 273

LAMPIRAN 3
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 274

9.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Simulasi-Basmi Vandalisme

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Murid membuat pendedahan kendiri dan berkenalan


sesama sendiri.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Gambar-gambar (Lampiran 4) , sampul surat, lampiran situasi

(Lampiran 5).

LANGKAH :

1. Guru memperlihatkan gambar-gambar suasana kondusif dan gambar-gambar


yang telah dicemari dengan vandalisme.

2. Murid diminta memberikan respon terhadap gambar yang telah


diperlihatkan.

3. Guru memberikan satu sampul surat yang mengandungi situasi untuk murid
membuat simulasi.

4. Berdasarkan simulasi tersebut guru meminta murid lain memberikan


pandangan .

5. Guru menegaskan bahawa perbuatan vandalisme merupakan satu perbuatan


yang tidak sepatutnya dilakukan kerana boleh memberikan kesusahan
kepada orang lain.

PENILAIAN :

1. Berdasarkan simulasi yang dilakukan dan pandangan dari rakan lain.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 275

RUMUSAN :

1. Manusia sentiasa berhadapan dengan pelbagai emosi yang tidak dapat


dikawal yang boleh menyebabkan mereka tidak mampu membuat
pertimbangan dengan waras dan melakukan perbuatan yang tidak
sepatutnya seperti vandalisme. Dengan itu, mereka mesti bijak
bertindakbalas terhadap emosi tersebut.

FALSAFAH :

1. Kita jangan buat perkara yang tidak digemari oleh orang lain

2. sebagaimana kita tidak suka perkara itu dilakukan ke atas diri kita.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 276

LAMPIRAN 4
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 277
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 278

LAMPIRAN 5

SITUASI 1 :

ANDA SEDANG MELIHAT SEORANG MURID SEDANG MELAKUKAN SALAH LAKU


VANDALISME DI TAMAN PERMAINAN.

APAKAH TINDAKAN KAMU UNTUK MENCEGAH SALAH LAKU TERSEBUT.

ANDA DAN RAKAN-RAKAN ANDA DIMINTA MELAKONKAN SITUASI TERSEBUT.

SITUASI 2 :

KETIKA ANDA MAHU MENGGUNAKAN TELEFON AWAM, ANDA MENDAPATI


TERDAPAT DUA ORANG MURID SEDANG MEROSAKKAN TELEFON TERSEBUT UNTUK
MENGAMBIL DUIT YANG ADA DI DALAMNYA.

APAKAH TINDAKAN ANDA UNTUK MENCEGAH SALAH LAKU TERSEBUT.

ANDA DIMINTA MELAKONKAN SITUASI TERSEBUT BERSAMA RAKAN-RAKAN ANDA


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 279

9.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Harta Kesayangan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Menyedari beberapa strategi melindungi harta sendiri agar


tidak dimusnahkan oleh orang lain

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Sebiji Belon ( bagi setiap murid)

LANGKAH :

1. Minta dua orang murid menjadi pemerhati.

2. Semua murid meniup sebiji belon dan mengikat belon tersebut dibuku lali
kaki.

3. Menjelaskan bahawa belon itu adalah hak kepunyaan mereka yang paling
berharga dan mereka harus melindunginya dengan apa cara sekalipun.

4. Murid lain akan cuba memecahkan belon rakan-rakan mereka. Bila belon
telah dipecahkan, mereka mesti keluar daripada permainan dan menjadi
pemerhati.

5. Murid yang berjaya melindungi belon mereka adalah pemenang.

6. Bincangkan tentang reaksi mereka terhadap aktiviti itu. Minta pemerhati


melaporkan pelakuan yang dilihat semasa aktiviti ini dijalankan, misalnya
menyembunyikan belon di celah kaki, lari dari kumpulan, menolak kawan dan
lain-lain.

7. Hubungkaitkan pelakuan murid menjaga’harta’ dengan sikap vandalisme (


menjaga harta orang lain seperti menjaga harta mereka sendiri).
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 280

PENILAIAN :

1. Berdasarkan pemerhatian dan laporan daripada pelapor serta perbincangan.

RUMUSAN :

1. Kejujuran penting dalam setiap aktiviti yang dilakukan.

2. Perlu menghargai harta yang sedia ada agar dapat digunakan dengan
sebaiknya.

FALSAFAH :

1. Berfikir sebelum bertindak.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 281

9.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Melukis Mural- ’Katakan TIDAK pada Vandalisme’

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Meluahkan perasaan di ruang yang telah dibenarkan.

2. Mencungkil bakat murid yang kreatif dan inovatif melalui cara


yang positif

3. Memberi kesedaran kepada murid tentang kebaikan bakat


mereka yang digunakan dijalan yang betul.

MASA : 120 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Peralatan melukis mural, warna dan ruang dinding.

LANGKAH :

1. Guru memberi penerangan tentang projek yang bakal dijalankan.

2. Murid diberi kebebasan untuk memilih gambaran yang hendak dilukis tetapi
mesti dibimbing oleh guru.

3. Murid memulakan lukisan mural di tempat yang telah dibenarkan dan guru
membimbing murid sepanjang projek dijalankan. ( Sila dapatkan kebenaran
daripada pentadbir terlebih dahulu sebelum memulakan projek).

4. Guru menerapkan nilai-nilai murni dan nasihat sepanjang menjalankan projek


tersebut.

5. Projek ini boleh dijalankan selewat-lewatnya 3 bulan tempoh semua lukisan


siap dilukis.

6. Pastikan murid tersebut mencatat nama mereka pada lukisan tersebut.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 282

PENILAIAN :

1. Murid menerangkan hasil lukisan mereka dan perasaan mereka setelah


kesemuanya selesai.

FALSAFAH :

1. Budaya vandalisme menggambarkan akhlak yang buruk.

2. Kehebatan berkarya perlu disalurkan melalui saluran yang positif dan betul
supaya insan yang lain boleh menghargai.

3. Setiap murid adalah kreatif dan istimewa dan mereka memerlukan


bimbingan daripada guru dan ibu bapa.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 283

9.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Deklamasi Sajak- Anti Vandalisme

OBJEKTIF : Pada akhir sesi murid dapat :

1. Melahirkan bakat yang terpendam.

2. Memupuk agar menyalurkan bakat di tempat yang sesuai.

3. Menghargai harta benda awam

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Kertas A4, pen, pensel warna

LANGKAH :

1. Guru meminta murid membuat mimik muka berdasarkan perasaan yang


dinyatakan.

2. Contoh: perasaan gembira, marah, geram dsb.

3. Seterusnya murid diminta mengucapkan perkataan / ayat berdasarkan


perasaan-perasaan seperti di atas. Contoh: perasaan marah: ‘ Aku marah
betul …’.

4. Guru mengedarkan kertas A4 dan meminta murid membina sebuah sajak


mengikut luahan rasa masing-masing. Seterusnya membuat corak / lakaran
menggunakan pensel warna pada sajak tersebut mengikut kreativiti masing-
masing.

5. Meminta murid mendeklamasikan sajak tersebut dengan penuh perasaan.

6. Guru menegaskan bahawa setiap orang mempunyai idea / perasaan yang


berbeza-beza. Melalui penulisan sajak merupakan luahan rasa yang lebih
positif berbanding perbuatan vandalisme bagi melepaskan perasaan tidak
puas hati.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 284

PENILAIAN :

1. Melahirkan usaha kreatif murid melalui luahan spontan dan melalui


penulisan sajak seterusnya mendeklamasikan sajak hasil nukilan masing-
masing.

RUMUSAN :

1. Setiap individu mempunyai bakat yang terpendam.

2. Menyedari perbuatan vandalisme merugikan diri dan banyak pihak lain.

3. Setiap insan berkeupayaan untuk memperbaiki sikap buruk dengan


bimbingan.

FALSAFAH :

1. Bersyukur dengan kemajuan negara dan bersama mengekalkan


keindahannya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 285

9.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Lawatan dalam Kawasan Sekolah- Elakkan Vandalisme

OBJEKTIF : Pada akhir sesi murid dapat :

1. Menilai keadaan persekitaran sekolah.

2. Menghargai kemudahan yang disediakan.

3. Mencari identiti diri yang sebenar.

MASA : 60 Minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Borang Lawatan

LANGKAH :

1. Guru dan murid membuat senaman sebelum membuat lawatan sekitar


sekolah.

2. Murid diedarkan borang lawatan ( lampiran).

3. Tempat lawatan dinyatakan dengan menggunakan pembayang.

4. Guru membunyikan wisel sebagai tanda menamatkan lawatan.

5. Murid memberi pendapat tentang keadaan sekolah mereka.

PENILAIAN :

1. Keadaan sekolah yang penuh dengan budaya vandalisme ’conteng’ dapat


dikenalpasti.

RUMUSAN :

1. Budaya vandalisme menggangu pandangan dan emosi seseorang.

FALSAFAH :Budaya vandalisme boleh menyebabkan tekanan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 286

LAMPIRAN 6
Tempat : _______________________________

Senaraikan jumlah lukisan yang terdapat di tempat tersebut.


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.

Klasifikasikan mengikut kategori :


Luahan Perasaan Lucah Lain-lain

Pengesahan Ketua Lawatan,

.............................................
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 287

9.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Sekolahku Ceria Tanpa Vandalisme

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Memupuk kasih sayang terhadap sekolah.

2. Menjadikan keceriaan dan kebersihan amalan hidup.

3. Menyedari akan keburukan melakukan perbuatan vandalisme


menyebabkan persekitaran sekolah tidak selesa.

MASA : 60 minit

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Alat pembersihan ( Penyapu, mop lantai,kain buruk dan

sebagainya)

LANGKAH :

1. Murid berkumpul di dataran seterusnya dibawa meninjau dan memerhati


persekitaran sekolah.

2. Guru meminta maklum balas daripada murid tentang kawasan yang perlu
dibersihkan dan diceriakan.

3. Murid dibahagikan kepada beberapa kumpulan.

4. Setiap kumpulan diberikan kawasan untuk dibersihkan dan diceriakan.

5. Kumpulan akan dibekalkan dengan peralatan pembersihan.

6. Setelah selesai, murid diminta memberikan maklum balas tentang aktiviti


yang telah dijalankan.

PENILAIAN : Berdasarkan kepada aktiviti yang dilakukan oleh murid.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 288

RUMUSAN :

1. Menjaga kebersihan dan keceriaan sekolah merupakan tanggungjawab


semua murid.

2. Murid harus sedar akan tanggungjawab yang perlu mereka lakukan untuk
memastikan kawasan sekolah adalah tempat yang selesa dan selamat serta
bukan menjadi mangsa vandalisme.

FALSAFAH :

1. Kebersihan separuh daripada iman.

2. Kesihatan yang baik berpunca daripada amalan kebersihan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 289

9.4.12 AKTIVITI 12

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Motivasi Pencegahan Vandalisme

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Menyedari keburukan amalan sikap vandalisme

2. Menghargai setiap harta benda sekolah

MASA : satu hari

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Bahan Penceramah

LANGKAH :

1. Menjemput pakar motivasi daripada luar.

2. Aktiviti yang dijalankan:

a. Suaikenal

b. Ceramah

c. Bengkel

d. LDK

e. Refleksi

PENILAIAN :

1. Murid dinilai berdasarkan borang penilaian program.

RUMUSAN :

1. Setiap murid seharusnya diberikan peluang untuk memperbaiki diri dengan


menggunakan teknik dan cara yang sesuai agar matlamat untuk mencegah
vandalisme dapat direalisasikan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 290

2. Murid diberikan peluang untuk meluahkan perasaan dan pendapat masing-


masing.

FALSAFAH :

1. Tak kenal Maka Tak Cinta

2. Orang yang berjaya ialah orang yang bijaksana memanfaatkan masa.

3. Yakin pada diri sendiri.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 291

9.4.13 AKTIVITI 13

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Cipta Impian (Kerjaya)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membayangkan jangkauan hidup masa akan datang ( tempoh


10-15 tahun).

2. Menyesuaikan kehidupan sekarang, perilaku sekarang dan


personaliti sekarang dengan baik bagi merealisasikan impian
masa akan datang.

MASA : 60 miniti

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Tiada

LANGKAH :

1. Setiap murid duduk dalam keadaan yang tenang (menggunakan teknik


‘relaxation’), murid diminta memejamkan mata dan membayangkan masa
akan datang mereka .

2. Bayangan yang perlu dilakukan ialah berkaitan dengan kerjaya, rumah


kediaman, taraf akademik, perkahwinan, berkeluarga dan suasana situasi (
gembira, sengsara, seronok dan sebagainya) tersebut.

3. Setiap murid diminta menceritakan apa yang dibayangkan dan murid lain
boleh mengemukakan pertanyaan dan pendapat.

4. Murid diberikan borang ‘Aku Janji’ (2 helai seorang). Peserta diminta


membaca ‘Aku Janji’ tersebut dan menandatangani borang tersebut. Murid
akan menyerahkan borang kepada guru kaunseling helaian pertama dan
menyimpan helaian kedua.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 292

Catatan:

Selepas penamatan sesi dan perubahan sikap, murid diberikan anugerah dan dilantik
sebagai “mata-mata anti vandalisme” yang membantu guru memantau dan
melaporkan salah laku .vandalisme murid lain secara rahsia

PENILAIAN :

1. Penilaian diberikan berdasarkan aktiviti perbincangan dan pemerhatian guru.

RUMUSAN :

1. Setiap manusia memiliki impian dan cita-cita.

2. Sejauhmana kita berusaha merealisasikan impian dan cita-cita tersebut.

3. Bagaimana misi dan visi itu tercapai.

FALSAFAH :

1. Setiap manusia mesti berpandangan jauh dan rasional.

2. Impian dan cita-cita tidak berguna tanpa usaha yang gigih.

3. Perancangan, pelaksanaan dan penilaian adalah penting untuk mencapai


impian, cita-cita dan harapan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 293

9.4.14 AKTIVITI 14

BIDANG : Disiplin

TAJUK : Pengurusan Masa

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Mengatur / memperuntukan masa dengan berkesan.

2. Mengagihkan masa yang digunakan bagi jenis aktiviti harian.

3. Mempertingkatkan kesedaran ahli kumpulan tentang


pentingnya penggunaan masa secara bermakna.

MASA : satu hari

SASARAN : Kumpulan Vandalisme

BAHAN : Tiada

LANGKAH :

1. Minta murid menyenaraikan aktiviti yang biasa dilakukan sepanjang hari


sama ada siang atau malam.

2. Bincangkan bagi menentukan aktiviti yang berfaedah/ tidak berfaedah serta


pembahagian masa yang sepatutnya bagi aktiviti yang dilakukan.

PENILAIAN :

1. Murid dinilai berdasarkan jadual yang dibina dan aktiviti perbincangan.

RUMUSAN :

1. Murid perlu didedahkan dengan jadual pengurusan masa agar mereka dalam
membahagikan masa mereka dengan betul.

2. Pengetahuan tentang pengurusan masa perlu agar mereka menggunakan/


menguruskan masa dengan baik.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 294

FALSAFAH :

1. Masa adalah penting dalam kehidupan

2. Masa itu emas

3. Melakukan sesuatu perkara hendaklah mengikut keutamaan kepentingan.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 295

LAMPIRAN 7

JADUAL WAKTU PERSENDIRIAN ( HARI SEKOLAH )

HARI / MASA 7.30pg – 2.00 ptg 3.30 – 5.00 ptg 9.00 – 10.30 mlm

ISNIN

SELASA

RABU

KHAMIS

JUMAAT

8.00 – 11.30 pg 3.00 – 4.30 ptg 9.00 – 11.00 mlm

SABTU

AHAD
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 296

LAMPIRAN 8

JADUAL WAKTU PERSENDIRIAN ( CUTI SEKOLAH )

HARI / MASA 9.00 – 11.30 pg 3.30 – 5.00 ptg 9.00 – 10.30 mlm

ISNIN

SELASA

RABU

KHAMIS

JUMAAT

SABTU

AHAD
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 297

LAMPIRAN 9
SOAL SELIDIK DIRI

Arahan :

Sila masukkan skor diruangan yang disediakan berdasarkan skala berikut :


1. Selalu
2. Kadang-kadang
3. Jarang-jarang
4. Tidak pernah

Bil Item 1 2 3 4
AKADEMIK
1. Saya tidak berminat untuk belajar
2. Saya tidak suka membuat kerja rumah
3. Saya tiada rakan untuk diajak belajar bersama
4. Saya sukar mengingati isi pelajaran
5. Saya ponteng kelas atau ponteng sekolah
6. Saya berasa minat saya terhadap pelajaran semakin berkurangan
7. Saya suka meniru kerja sekolah kawan-kawan saya
8. Saya tidak yakin boleh mencapai cita-cita saya
Saya tidak pasti apakah kerjaya yang sesuai dengan masa depan
9.
saya
Saya sering mendapat markah yang rendah dalam setiap
10.
peperiksaan
EMOSI / SOSIAL
Saya berasa susah hati, runsing, sedih atau murung tanpa sebab
11.
tertentu
12. Saya tidak yakin pada diri sendiri
13. Saya berasa sekolah, guru atau ibu bapa tidak berlaku adil
14. Saya kurang gembira jika berada di sekolah /kelas
15. Saya menghadapi masalah dengan rakan sebaya
16. Saya tidak berasa senang dengan sikap ibu bapa saya
Saya kurang senang terhadap beberapa orang guru yang mengajar
17.
saya
18. Saya berasa jemu dengan rutin hidup sebagai pelajar
19. Saya mendapat gangguan daripada pelajar lain
20. Saya dimarahi oleh ibu bapa apabila melakukan kesalahan
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 298

UNSUR SOKONGAN
Pengaruh rakan sebaya saya yang mengajak saya membuat
21.
vandalisme
Ibu bapa tidak mempedulikan saya walau apapun yang saya
22.
lakukan
23. Ibu bapa tidak bertanggungjawab terhadap diri saya
Saya tahu dan kenal rakan-rakan saya yang suka melakukan
24.
vandalisme
Saya tahu rakan-rakan yang menconteng / merosakkan harta
25.
benda sekolah
26. Saya tidak mempunyai sahabat karib
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 299

LAMPIRAN 10
INSTRUMEN KEBERKESANAN PROGRAM

Nama Murid :________________________________________________


Nama Program :________________________________________________
Tarikh dan tempat :________________________________________________
Arahan :
Sila masukkan skor diruangan yang disediakan berdasarkan skala berikut :
1. Sangat tidak bersetuju 4. Setuju
2. Tidak setuju 5. Sangat setuju
3. Kurang setuju

Bil Item Skor


1 Guru Bimbingan dan kaunseling sentiasa membantu saya
2 Ahli kumpulan memberi kerjasama dalam setiap aktiviti
3 Aktiviti yang dijalankan membantu mengubah pelakuan diri saya.
4. Aktiviti-aktiviti yang dijalankan memberikan kesan yang positif.
5 Tempoh masa sesuai untuk program yang dijalankan.
6 Saya dapat memahami tentang keburukan vandalisme
7 Modul yang diberikan amat sesuai dengan program yang dijalankan
8 Saya dapat menguruskan masa dengan baik
9 Saya berjaya mempengaruhi rakan sebaya yang lain untuk berubah
10 Saya lebih menghargai diri sendiri

Selepas program ini tamat, saya berasa

Apakah janji anda selepas program ini?

Nyatakan pandangan anda secara keseluruhan terhadap program ini?

Tuliskan cadangan bagi meningkatkan lagi keberkesanan program ini pada masa akan datang.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 300

LAMPIRAN 11

BORANG MAKLUMBALAS PERUBAHAN TINGKAHLAKU MURID

Nama Murid: ............................................. Tingkatan /Tahun : ................

Bil. Item Ya / Tidak


1. Saya amat mengenali murid ini
2. Murid ini berpotensi dari segi akademik dan ko-kurikulum
Masih mendapat maklumat pelajar ini melakukan salahlaku
3.
vandalisme
4. Murid ini masih berkawan dengan kelompok vandalisme
5. Saya yakin murid ini boleh berubah
6. Murid ini telah menunjukkan perubahan tingkahlaku yang positif
7. Menunjukkan penglibatan aktif dalam P&P
8. Telah berani meluahkan masalah yang terpendam.
9. Saya bangga dengan perubahan murid ini.
10. Murid mula disukai oleh rakan-rakan

Nama Guru / Penilai : ..............................................

Tandatangan : ……………………………………………

Dinilai oleh:
(Guru Tingkatan/Mata pelajaran & Pentadbir)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 301

LAMPIRAN 12

BORANG MAKLUMBALAS PERUBAHAN TINGKAHLAKU

Nama Murid : ............................................. Tingkatan /Tahun : ................

Bil. Item Ya / Tidak


1. Saya amat mengenali kawan saya ini
Kawan saya telah menunjukkan perubahan tingkahlaku yang
2. positif selepas mengikuti ‘Program Katakan TIDAK pada
Vandalisme.’
3. Dia mula berkawan dengan murid-murid yang lain
4. Saya yakin kawan saya ini telah berubah
5. Kadang-kadang kawan saya ini menunjukkan sikap yang agresif.
6. Saya percaya kawan saya ini boleh berubah
7. Kawan saya ini mempamerkan sikap positif di dalam kelas
8. Saya bangga dengan perubahan kawan saya ini.
Kekerapan dia melakukan salahlaku vandalisme semakin
9.
berkurangan
10. Kadang-kadang kawan yang lain cuba mempengaruhi dia semula

Nama Murid / Penilai : ..............................................

Tandatangan : ………………………………………….

Dinilai oleh:

(PENGAWAS/RAKAN SEBAYA & PRS)


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 302

LAMPIRAN 13

AKU JANJI

Saya ______________________
berjanji tidak akan terlibat dengan
sebarang salah laku vandalisme sama
ada dalam kawasan sekolah atau di
tempat-tempat awam.

Saya turut berusaha memberi


kerjasama kepada pihak sekolah untuk
membasmi vandalisme dengan cara:
Memberikan maklumat
Menasihati dengan cara berhemah
pada rakan lain

Yang benar,
_________________
( )
Kelas : _____________
Tarikh : _____________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 303

10.0 PROGRAM PPDa ROKOK

PROGRAM NAFAS
SEGAR
BIDANG PPDa - ROKOK

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Masih Ada Yang Sayang
2 Mengengam Impian
3 Bahaya Merokok
4 Perkongsian Pengalaman
5 Lukisanku Kehidupanku
6 Eksplorasi
7 Keluarga Bahagia
8 Kebanggaanku
9 Pelan Tindakan & Penilaian
10 Fantasi Kejayaan
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 304

10.1 PANDUAN PELAKSANAAN

10.1.1 PENDAHULUAN

Masalah Disiplin dalam kalangan murid sekolah merupakan satu perkara yang amat
serius dewasa ini. Perkembangan materialistik yang pesat serta kemajuan dunia
dalam bidang sains dan teknologi sangat mempengaruhi perkembangan sahsiah
kanak-kanak hari ini. Nilai-nilai murni serta prinsip hidup yang diutamakan oleh
agama dan bangsa telah menjadi amalan yang kurang penting dalam kehidupan
seharian. Dalam menangani berbagai masalah disiplin dalam kalangan murid
sekolah, masalah merokok merupakan masalah yang paling ketara dihadapi hampir
di semua sekolah seluruh negara.Faktor stress dan pengaruh rakan sebaya menjadi
elemen yang menyumbang kepada masalah merokok yang kian meningkat,
walaupun berbagai langkah telah diambil untuk membendung atau mengurangkan
masalah di kalangan murid.

10.1.2 MATLAMAT

Bilangan perokok di kalangan murid sekolah semakin hari semakin ramai.Keadaan ini
amat membimbangkan semua pihak termasuk Kementerian Pelajaran Malaysia
(KPM), para ibu bapa serta banyak pihak yang lain turut khuatir dengan keadaan
sekarang. “Melentur buluh biarlah dari rebungnya ”. Bagi menangani masalah
merokok ini perlu ada satu tindakan drastik di mana kita dapat membendung atau
mengurangkan bilangan perokok khasnya di kalangan murid sekolah dan amnya di
kalangan rakyat Malaysia. Jadi dengan harapan yang tinggi , program ini dapat
menjadi satu garis panduan kepada para guru kaunseling dalam mengendalikan
program ini dari peringkat awal lagi.Dengan kata lain, ianya akan menjadi alat yang
membawa perubahan dari segi sikap dan sahsiah serta meningkatkan tingkahlaku
positif murid.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 305

10.1.3 OBJEKTIF

Selepas mengikuti program ini pelajar dapat :-

1. Mengenalpasti betapa bahayanya merokok.

2. Mengurangkan bilangan rokok yang dihisap dalam setiap hari.

3. Menjauhi diri daripada aktiviti merokok.

4. Mengamalkan gaya hidup sihat.

5. Menjimatkan sejumlah wang yang besar.

6. Menjamin kesejahteraan hidup generasi akan datang.

7. Menjaga alam persekitaran dengan udara segar.

8. Membantu meningkatkan taraf hidup yang berkualiti.

9. Mengurangkan bilangan pesakit akibat merokok.

10. Menjamin kesejahteraan dan kebahagiaan sesebuah keluarga.

10.1.4 SASARAN

10 ORANG - KES DISIPLIN MEROKOK

10.1.5 PELAKSANAAN

BIL MODUL MASA BULAN


1. ICE BREAKING (MASIH ADA YANG SAYANG) 1 JAM JANUARI
2. MENGGENGGAM IMPIAN 40 MNT FEBRUARI
3. BAHAYA MEROKOK 1 JAM MAC
4. PERKONGSIAN PENGALAMAN (LAWATAN) 2 JAM APRIL
5. LUKISANKU KEHIDUPANKU 1 JAM MEI
6. EKSPLORASI 1 JAM JUN
7. KELUARGA BAHAGIA (ROLE PLAY) 45 MNT JULAI
8. KEBANGGAANKU 1 JAM OGOS
9. PELAN TINDAKAN DAN PENILAIAN 1 JAM SEPTEMBER
10. FANTASI KEJAYAAN 40 MNT OKTOBER
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 306

10.1.6 PENILAIAN

UJIAN POS

PENILAIAN PRA / POS PROGRAM NAFAS SEGAR

Nama pelajar:…………………………………
Tingkatan:……………………………………..

ARAHAN: SILA TANDAKAN MENGIKUT SKALA YANG DIBERI BERDASARKAN KENYATAAN


YANG DIBERI:

5 - SANGAT SETUJU 2 - KURANG SETUJU


4 - SETUJU 1 - TIDAK SETUJU
3 - TIDAK PASTI

SKALA
BIL KENYATAAN
5 4 3 2 1
Saya tahu tabiat merokok sangat
1.
membahayakan kesihatan saya
Saya boleh mengawal diri untuk tidak
2.
merokok
Saya telah dapat mengurangkan bilangan
3.
rokok dalam sehari.
4. Saya lebih kenal diri saya
Saya merasa sangat bermotivasi untuk
5.
mengubah tingkahlaku merokok

6. Saya tahu cara-cara berhenti merokok

7. Saya sayang keluarga saya

Saya rasa insaf apabila melihat penyakit yang


8.
disebabkan oleh rokok
Saya lebih merasa sihat selepas berhenti /
9.
kurang merokok
Saya akan menasihatkan kawan-kawan saya
10.
untuk berhenti merokok.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 307

GRAF PRESTASI DIRI

100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

BIL ROKOK
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 308

BORANG RUMUSAN PROGRAM MEROKOK

Matlamat jangka pendek

___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
_______________________________________________________

Matlamat jangka panjang

___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 309

AKU JANJI

Saya _____________________________ tingkatan ______________ berjanji

akan :

1. mematuhi peraturan sekolah

2. menghormati ibu bapa, guru-guru dan rakan-rakan saya

3. menjauhkan diri daripada terlibat dengan tabiat merokok

4. menghargai diri sendiri dan orang lain.

5. bersyukur dan menerima apa yang dianugerahkan.

Yang benar, Disaksikan oleh,

_______________________ _______________________

( ) ( )

s.k. 1) Pengetua

2) Fail

10.1.7 PENUTUP

Melalui program ini , diharapkan murid dapat mengurangkan atau berhenti


merokok .
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 310

10.2 PROSES KERJA

BIL. PROSES KERJA TEMPOH PERSONALIA CATATAN


Mengesan murid Satu Minggu PKHEM, GURU DISIPLIN,
1.
berdasarkan maklumat. ( Januari ) PRS
Satu hari
Senaraikan nama murid Guru Bimbingan dan
2. (Minggu ke
yang bermasalah merokok Kaunseling
dua Januari )
Seminggu
Dapatkan maklumat
( Minggu Guru Bimbingan dan
3. peribadi murid yang
ketiga Kaunseling & Guru Kelas
terlibat.
Januari )
Buat perjumpaan dengan Perjumpaan
murid yang terlibat dan sebulan
rasionalkan mereka sekali Guru Bimbingan dan
4.
mengapa terpilih dalam ( Februari Kaunseling
Program Kaunseling hingga
Berfokus. November )
Ikut
Murid mengikuti proses
keperluan
kaunseling individu, Guru Bimbingan dan Sepanjang
5. Jika objektif
kelompok atau program Kaunseling tahun
tidak
khas.
tercapai.
2 minggu
Menyediakan laporan Guru Bimbingan dan
6. ( Hujung
keberkesanan Kaunseling
November )
30 minit
Berbincang / bentangkan Guru Bimbingan dan
7. ( Hujung
laporan kepada pengetua. Kaunseling
November )
Hantar laporan kepada PPD Awal Guru Bimbingan dan
8.
( HEM ) Disember Kaunseling
Hantar Laporan kepada Awal Guru Bimbingan dan
9.
Unit HEM JPN. Disember Kaunseling
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 311

10.3 CARTA ALIR

MULA
Berbincang antara Guru Bimbingan dan Kaunseling yang ada
di sekolah.

Berbincang dengan pengetua dan guru disiplin

Mengesan pelajar berdasarkan maklumat dari pelbagai sumber.

Kumpulkan pelajar dan berikan penerangan dan rasionalkan


mereka.

Edarkan Borang Profail Pelajar.

Pelajar menjalani proses kaunseling dan program khas

Penilaian program

Tidak capai

Sesi Kaunseling Individu / Kelompok

Sediakan laporan dan catatan.

TAMAT
Bentangkan laporan kepada pengetua dan hantar kepada PPD (HEM)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 312

10.4 PROGRAM NAFAS SEGAR

10.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Masih Ada Yang Sayang

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. membina kekuatan dalaman yang ada dalam diri bagi


menghadapi cabaran.

2. memahami kepentingan menghargai hidup dan orang yang


disayangi.

3. membuat penilaian yang lebih bijak atau rasional terhadap


keputusan atau tindakan yang akan diambil.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Kertas A4, bakul sampah, alat tulis dan lampiran 1

LANGKAH :

1. Peserta membentuk satu bulatan.

2. Fasilitator mengedarkan kertas A4 kepada setiap peserta (sehelai kertas


dibahagikan kepada dua bahagian)

3. Peserta diminta membahagikan kertas mereka kepada lima bahagian kecil.

4. Peserta dikehendaki menulis lima nama atau gelaran orang yang paling
mereka sayangi atau singnifiken dalam hidup mereka di atas lima bahagian
kecil kertas tadi.

5. Fasilitator menetakkan sebuah bakul sampah di tengah-tengah bulatan.

6. Peserta 'A' diarahkan membuang salah satu nama dalam senarainya.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 313

7. Fasilitator membuat provokasi ke atas peserta tadi tentang kesanggupannya


membuang orang yang disayangi ke dalam bakul sampah (lihat contoh-
contoh provokasi seperti Lampiran)

8. Langkah 6 dan 7 diulang kepada semua peserta dan terus diulang sehingga
setiap peserta membuang 2 hingga 3 kepingan kertas lagi.

9. Peserta diminta meluahkan emosi atau perasaan ketika membuang nama


orang yang disayangi dalam bakul sampah.

10. Fasilitator akan mengaitkan kepentingan orang yang disayangi sebagai


kekuatan dalaman diri bagi setiap insan.

11. Ahli diminta mengisi ujian pra dan borang BD MURID

Penilaian : Guru Kaunseling membuat pemerhatian

Rumusan :

1. Dengan mengenali ahli dalam kumpulan dapat mewujudkan kesefahaman


dan kerjasama

Falsafah :

1. Kasih sayang merupakan satu keperluan bagi setiap manusia.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 314

LAMPIRAN 1

PROVOKASI

Contoh-contoh provokasi

1. menimbulkan rasa bersalah dalam diri peserta.

2. menimbulkan emosi sedih peserta terhadap perbuatan mereka (membuang


nama orang kesayangan)

3. menyedarkan peranan dan pengaruh orang yang singnifiken tersebut dalam


hidup peserta.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 315

10.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Menggengam Impian

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membina matlamat dan impian berhenti merokok pada masa


akan datang

2. Mewujudkan semangat untuk mencapai impian berhenti


merokok

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Cermin mata hitam, matlamat akujanji (Lampiran 2

lampiran 3 dan Graf Prestasi Tidak Merokok (GPTM)

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan bacaan Al Fatihah bagi murid


muslim dan bukan muslim diminta bertafakur sebentar.

2. Ahli kelompok diminta oleh Guru Kaunseling untuk berada dalam kedudukan
bulatan.

3. Guru Kaunseling memberikan cermin mata kepada setiap ahli.

4. Apabila ahli kelompok memakai cermin mata dia perlu membayangkan


keadaan diri yang diimpikan untuk setahun yang akan datang tanpa tabiat
merokok.

5. Seterusnya, guru Kaunseling meminta ahli kelompok yang pertama untuk


melakonkan keadaan dirinya untuk satu tahun akan datang seperti yang telah
dibayangkan diikuti dengan ahli yang seterusnya sehingga ahli yang terakhir.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 316

6. Guru Kaunseling membuat rumusan aktiviti, Guru Kaunseling membimbing


ahli kelompok untuk membentuk matlamat jangka pendek, matlamat jangka
panjang, membuat aku janji dan membuat Graf Prestasi Tidak Merokok.

Penilaian : Guru Kaunseling membuat pemerhatian.

Rumusan :

1. Ahli kelompok perlu mempunyai impian atau matlamat berhenti merokok


sekurang-kurangnya untuk satu tahun yang akan datang.

2. Lakonan tadi dapat memupuk semangat kelompok untuk berlumba-lumba


berhenti merokok

Falsafah : Hidup tanpa matlamat ibarat kapal tanpa kemudi


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 317

LAMPIRAN 2

Matlamat jangka pendek

___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
_______________________________________________________

Matlamat jangka panjang

___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________
___________________________________________________________

AKU JANJI

Saya _____________________________ tingkatan ______________ berjanji


akan :
1. mematuhi peraturan sekolah
2. menghormati ibu bapa, guru-guru dan rakan-rakan saya
3. menjauhkan diri daripada terlibat dengan tabiat merokok
4. menghargai diri sendiri dan orang lain.
5. bersyukur dan menerima apa yang dianugerahkan.

Yang benar, Disaksikan oleh,

_______________________ _______________________
( ) ( )

s.k. 1) Pengetua
2) Fail
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 318

LAMPIRAN 3

KAUNSELING BERFOKUS
BIDANG DISIPLIN: MASALAH MEROKOK

NAMA :................................................................................
TINGKATAN :................................................................................
SEKOLAH :................................................................................

GRAF PRESTASI TIDAK MEROKOK

JUMLAH 100
ROKOK 90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

BIL ROKOK

Pelajar diminta mengisi bilangan jumlah batang rokok yang dihisap setiap bulan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 319

10.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Bahaya Merokok

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Maklumat tentang bahaya merokok

2. Mengetahui kesan-kesan akibat merokok

3. Sejarah rokok

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Video/ CD HINDAR oleh HUKM, alat elektronik /bahan dari

internet

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling menayangkan bahan kepada pelajar.

2. Edar kertas latihan (Lampiran 4)

3. Soaljawab dan perbincangan edaran latihan yang telah diberikan.

Penilaian :

1. Murid dapat memberi respon hasil daripada perbincangan tadi.

Rumusan :

1. Ramai manusia tidak menyedari perkara yang mudah difahami itu adalah
susah untuk dilaksanakan, melainkan dengan tekat dan keredhaan untuk
berubah.

Falsafah :

1. Manusia dilahirkan putih bersih lagi suci. Oleh itu sayangi dan kasihanilah
tubuh badan yang dianugerah oleh penciptanya.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 320

10.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Perkongsian Pengalaman (Lawatan ke Hospital Berhampiran)

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Pengalaman dan berkongsi keperitan sebenar bersama pesakit


akibat dari tabiat merokok.

2. Menyenaraikan perasaan-perasaan yang dialami oleh pesakit.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Buku nota murid, Cenderamata untuk pesakit

LANGKAH :

1. Menyediakan prosedur lawatan.

2. Memberikan taklimat ringkas mengenai lawatan ke hospital yang telah


dikenalpasti.

3. Lawatan ke hospital / pesakit

4. Murid akan mengadakan pertemuan dengan pesakit untuk mendengar dan


berbual mengenai diri pesakit.

5. Setelah selesai pertemuan dengan pesakit murid akan dikumpulkan dan


dibawa ke satu tempat yang kondusif untuk mendapatkan maklumbalas dari
lawatan tersebut.

6. Di akhir sesi murid sama-sama menyanyikan lagu ‘ Demi Masa ‘ (Lampiran 6)

Penilaian :

1. Murid dapat memberi respon hasil daripada perbincangan tadi.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 321

Rumusan :

1. Ajal maut di tangan penciptanya, namun hak manusia terhadap dirinya


adalah menjaga kesihatannya sebaik mungkin.

Falsafah : Ingat 5 perkara:

1. Sihat sebelum sakit

2. Muda sebelum tua

3. Kaya sebelum miskin

4. Lapang sebelum sempit

5. Hidup sebelum mati


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 322

LAMPIRAN 4

BAHAN LATIHAN PELAJAR

Merokok : Apa Padahnya?


i. Merokok adalah langkah pertama ke arah:

a. …………………………….................................
b. …………………………….................................

ii. Masalah dispilin sekolah

a. ……………………………...................................
b. ……………………………..................................
c. ................................................................

iii. Menjejaskan ………………………………………………..

iv. Stamina …………………………………………………….....

v. Menjejaskan penampilan diri ( Berikan 5 contoh negative )


a. ……………………………………………..............
b. ……………………………………………..............
c. …………………………………………….............
d. …………………………………………….............
e. …………………………………………….............

vi. Mengidap penyakit-penyakit akut ( Namakan penyakitnya )


a. ………………………………………..
b. ………………………………………

vii. Mengidap penyakit-penyakit kronik ( Namakan penyakitnya )


a. ……………………………………
b. ……………………………………
c. ……………………………………
d. ……………………………………
e. ……………………………………
f. ……………………………………
g. ……………………………………
h. ……………………………………

viii. Mempercepatkan proses penuaan : ( Tuliskan tanda-tanda penuaan )


a. …………………………..
b. ……………………………
c. ……………………………
ix. Pendek umur
(secara purata, perokok kehilangan ………….. tahun jangka hayat biasa)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 323

LAMPIRAN 5

BAHAN RUJUKAN GURU


Merokok : Apa Padahnya?

i. Merokok adalah langkah pertama ke arah:


a. Penyalah gunaan dadah
b. Meminum alkohol (arak)

ii. Masalah dispilin sekolah


a. Ponteng
b. Vandalisma
c. Gangsterisma

iii. Menjejaskan prestasi akademik

iv. Stamina menurun dan kurang minat dalam aktiviti sekolah

v. Menjejaskan penampilan diri


• Selekeh • Gigi kuning
• Comot • Batuk-batuk
• Nafas berbau • Memencilkan diri

vi. Mengidap penyakit-penyakit akut


• Penyakit gusi
• Jangkitan saluran pernafasan

vii. Mengidap penyakit-penyakit kronik


• Kanser paru-paru • Ulser peptik
• Penyakit jantung iskemia • Kanser esophagus
• COPD (enfisima & bronkitis) • Kanser pancreas
• Kanser pundi kencing • Strok
• Kanser kerongkong • Pneumonia
• Artherosclerosis • Crohn’s disease
• Kanser mulut & tekak

viii. Mempercepatkan proses penuaan


• Kelihatan tua - Kulit cepat berkedut
- Rambut cepat beruban

ix. Pendek umur


(secara purata, perokok kehilangan 20-22 tahun jangka hayat biasa)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 324

LAMPIRAN 6
Demi Masa
Demi masa…
Sesungguhnya manusia kerugian
Melainkan…
Yang beriman dan beramal saleh
Ah…
Demi masa…
Sesungguhnya manusia kerugian
Melainkan…
Nasihat kepada kebenaran dan kesabaran
Ah…
( korus 1 )
Gunakan kesempatan yang masih diberi
Moga kita takkan menyesal
Masa usia kita jangan disiakan
Kerna ia takkan kembali
( korus 2 )
Ingat lima perkara, sebelum lima perkara
Sihat sebelum sakit
Muda sebelum tua, kaya sebelum miskin
Lapang sebelum sempit
Hidup sebelum mati
Demi masa…
Sesungguhnya manusia kerugian
Melainkan…
Yang beriman dan beramal saleh
Ah…
(Ulang korus)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 325

10.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Lukisanku Kehidupanku

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Berkomunikasi dan berinteraksi antara ahli dan lebih


berkeyakinan

2. Menghilangkan rasa malu serta menimbulkan suasana mesra.

3. Meluahkan emosi melalui lukisan

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Kertas lukisan/A4 dan pensel

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan bacaan Al Fatihah bagi murid


muslim dan bukan muslim diminta bertafakur sebentar.

2. Guru Kaunseling meyemak Graf Prestasi Tidak Merokok setiap ahli dan
membuat sedikit ulasan dengan memberi pengukuhan positif.

3. Guru Kaunseling mengedarkan sehelai kertas lukisan dan pensel kepada ahli.

4. Ahli diminta melukis tiga objek iaitu gambar orang yang signifikan, rumah dan
pokok.

5. Masa diberi kepada ahli kelompok untuk menyiapkan lukisan ini ialah selama
15 minit.

6. Setelah selesai setiap ahli kelompok dikehendaki membentangkan hasil


lukisan mereka. Guru Kaunseling perlu membuat penerokaan lanjut
berdasarkan hasil lukisan yang dikaitkan dengan pengalaman hidup ahli.

7. Setiap ahli kelompok digalakkan untuk bertanya kepada ahli kelompok yang
siap membuat pembentangan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 326

8. Seterusnya, Guru Kaunseling merumuskan tentang aktiviti ini secara


keseluruhan.

Penilaian : Guru Kaunseling membuat pemerhatian.

Rumusan :

1. Orang yang signifikan dapat mengubah tingkahlaku seseorang individu

Falsafah :

1. Setiap perkara yang berlaku merupakan warna kehidupan manusia, maka


corakkanlah ia dengan seindah mungkin.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 327

10.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Eksplorasi

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Merokok adalah satu amalan yang mesti dielakkan.

2. Merokok menyebabkan ketagihan

3. Merokok membawa padah yang buruk

4. Merokok mendatangkan banyak keburukan.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Nota guru (Lampiran 7), Silangkata (Lampiran 8 dan 9), Bahan

guru (Lampiran 10), Kebaikan tidak merokok (Lampiran 11 dan


12)

LANGKAH :

Aktiviti : Stesyen 1 : Teka silangkata merokok

Stesyen 2 : Menyenaraikan kebaikan tidak merokok

Stesyen 3 : Mencantum gambar – ikut kesesuaian guru

1. Guru kaunseling memulakan aktiviti dengan menerangkan keburukan tentang


bahaya merokok dan akibatnya.

2. Guru kaunseling membahagikan kumpulan untuk memulakan aktiviti


explorace dari satu stesyen ke stesyen yang lain mengikut Masa-masa yang
ditetapkan.

3. Guru kaunseling berbincang tentang pengalaman melaksanakan aktiviti


explorace.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 328

Penilaian :

Murid dapat menjawab soalan bertulis dalam lampiran yang disediakan.

Rumusan :

Belajar mendapat maklumat melalui aktiviti permainan adalah sesuatu yang


menyeronokkan

Falsafah :

Untuk mendapatkan sesuatu kejayaan memerlukan strategi dan kepintaran.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 329

LAMPIRAN 7

MEROKOK ADALAH AMALAN YANG MESTI DIELAKKAN

Rokok dan Ketagihan

Rokok Mengandungi Nikotin


Nikotin
1. Sejenis dadah yang menyebabkan ketagihan
2. Nikotin bertindak terhadap otak merangsang dan menimbulkan keseronokan

Putaran Ketagihan

Peringkat 1
Peringkat 2
MEROKOK
TOLERAN
MERASA
SERONOK

Peringkat 3
Peringkat 4
UNTUK
GEJALA
MENGHILANGKAN
GEJALA TARIKAN TARIKAN
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 330

LAMPIRAN 8

TEKA SILANGKATA MEROKOK

1 11 13 12

2 14

3 5

16

15 4

17

18 6

19

20

8 9 21

10
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 331

LAMPIRAN 9

Melintang

1. Sejenis gas berbahaya yang dikeluarkan oleh asap rokok.


2. Amalan merokok menjadi satu ketagihan akibat dadah ini yang terdapat di dalam
rokok.
3. Perokok yang ketagihan merokok akan sentiasa .....................
4. Amalan merokok boleh menyebabkan perokok terjebak dengan gejala ini.
5. Merokok boleh menyebabkan ............... menjadi kuning.
6. Kurang .................. merupakan salah satu ciri seorang yang sudah lama.
7. Merokok juga boleh menyebabkan ................... udara.
8. Merokok boleh mengakibatkan sakit .....................
9. Merokok juga boleh ..................... kan wang.
10. Perokok juga mempunyai ................... yang busuk.

Menegak

1. Penyakit kronik ini adalah salah satu daripada 40 jenis penyakit yang dikaitkan
dengan asap rokok.
6. Tempat bersukan yang dilarang merokok.
11. Jangan terpengaruh dengan iklan pengeluar produk ini.
12. Bahan penyebab kanser yang terdapat di dalam rokok.
13. Nikotin menyebabkan perokok ......................
14. Bahan kimia bahaya di dalam rokok yang digunakan dalam pembinaan jalanraya.
15. Ahli ............. remaja yang tidak merokok lebih cemerlang.
16. Jangan sekali-kali .................. merokok.
17. Jauhi rokok, .................. wang.
18. Merokok tidak pernah melambangkan ........................
19. Merokok melanggar peraturan ...........................
20. Hidup lebih ................... tanpa rokok.
21. ............... rokok mencemarkan udara.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 332

LAMPIRAN 10
BAHAN UNTUK GURU

1 11 12 12
K A R B O N M O N O K S I D A

A O E D
2 14
N I K O T I N T T
S O
A A
E K 3 5
R E S A H G I G I
R 16
I C
15 4
S D A D A H U
17
U J B
18 6
K K S T A M I N A
19
S A E T M
7
P E N C E M A R A N A

K A D T
20
O T I C

L A U E
8 9 21
J A N T U N G M E M B A Z I R

H G S G

A A A
10
N A F A S P S
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 333

LAMPIRAN 11

Sila senaraikan kebaikan-kebaikan tidak merokok.

1. ___________________________________________________

2. ___________________________________________________

3. ___________________________________________________

4. ___________________________________________________

5. ___________________________________________________

6. ___________________________________________________

7. ___________________________________________________

8. ___________________________________________________

9. ___________________________________________________

10. ___________________________________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 334

LAMPIRAN 12

PANDUAN GURU

Tidak Merokok : Banyak Kebaikannya

• Lebih segak

• Matang

• Berketerampilan

• Keyakinan diri tinggi

• Perawakan yang menarik

• Kecemerlangan akademik

• Lebih cergas dan berstamina

• Sihat dan terhindar daripada pelbagai risiko penyakit

• Sentiasa disenangi orang lain

• Lebih wang saku dan berjimat cermat

• Sentiasa ceria
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 335

10.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Keluarga Bahagia – Role Play

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Memperkasa (empower) seorang anak untuk melarang ayah


merokok melalui ibunya.

2. Merokok menyebabkan ketagihan

3. Merokok membawa padah yang buruk

MASA : 45 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Kad Watak (Lampiran 13), alat tulis, Kad Peranan (Lampiran

14), Tape lagu Keluarga Bahagia (Seni kata –Lampiran 15)

LANGKAH :

Main peranan “Merokok Membawa Padah Yang Buruk”

Masa : 30 minit

Setting : Bilik Kelompok

1. Kad Peranan (Lampiran 13) ditunjukkan kepada kumpulan pelajar.

2. Perbincangan bersama pelajar berkenaan senario yang dilakonkan dengan


merujuk kepada Kad Peranan Lampiran 1 (10 minit).

3. Kumpulan pelajar dibahagi kepada kumpulan kecil

4. Mereka diminta melakonkan senario tersebut ( 10 minit ).

5. Guru kaunseling akan membuat pemerhatian terhadap main peranan yang


dijalankan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 336

6. Guru kaunseling merumuskan bahawa amalan merokok membawa padah


yang buruk dan ahli keluarga akan membantu ahli lain untuk berhenti
merokok

PERINGATAN :

1. Pilih pelakon watak secara sukarela. Sekiranya tiada, guru kaunseling


menggunakan budi bicara untuk memilih pelakon.

2. Pelakon watak diingatkan mengenai peranan sementara yang mereka


lakonkan dan tidak terbawa-bawa dengan watak tersebut. (melalui proses
“role” dan “de role”)

3. Pastikan pemerhati mengambil bahagian dengan perbincangan.

i. “role” -peserta melakonkan watak tertentu untuk sementara.

ii. “de-role” -penatar membantu peserta kembali kepada diri asalnya.

Penilaian :

1. Pelajar menunjukkan kefahaman yang betul mengenai bahaya merokok


semasa ia meluahkan hasratnya kepada ibu dan memperlihatkan
kesungguhannya untuk menyakinkan ibu mengenai bahaya merokok melalui :

a. gerak geri badan

b. mimik muka

c. bercakap dengan penuh perasaan

Rumusan :

Pengalaman semasa menjalankan aktiviti main peranan memberi kefahaman yang


lebih mendalam kepada pelajar.

Falsafah :

Menunjukkan keluarga memainkan peranan penting untuk mencegah anak-anak


daripada menghisap rokok.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 337

LAMPIRAN 13

KAD PERANAN (WATAK)

.
MEI LING

Adalah seorang pelajar yang berumur 11 tahun.

Merupakan seorang pelajar yang sederhana tetapi peka


.
dengan persekitaran. Beliau amat menyayangi kedua- dua ibu-bapa.
Merupakan seorang anak yang sentiasa

mendengar nasihat ibu-bapa

PUAN CHONG

Seorang suri rumah tangga yang aktif dan merupakan

seorang komunikator yang baik. Beliau amat

menyayangi Mei Ling dan merupakan seorang ibu dan isteri yang
amat bertanggungjawab terhadap keluarga
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 338

LAMPIRAN 14

KAD PERANAN

Senario

Watak*
: Ibu -Puan Chong
: Anak -Mei Ling

Encik Chong adalah seorang yang kuat merokok. Dia mempunyai seorang anak
perempuan, Mei Ling, berumur 11 tahun dan belajar di darjah lima.
Mei Ling telah menghadiri satu sesi program “Anti-Merokok” yang dianjur-kan oleh
Jabatan Kesihatan di sekolahnya.
Keluarga ini tidak tahu akan kesan merokok. Tetapi selepas Mei Ling menghadiri dan
mendengar sesi program “Anti-Merokok”, dia sedar bahawa bapanya sedang
membahayakan kesihatan diri serta ahli keluarga.
Mei Ling membuat keputusan untuk menegur bapanya supaya berhenti merokok,
tetapi ia tidak berani untuk memberitahu kemudaratan merokok kepada bapanya
secara langsung. Oleh ynag demikian, ia ingin menyampaikan hasratnya melalui
ibunya.

Mei Ling :
“Ibu, pagi tadi saya telah menghadiri sesi pameran dan ceramah mengenai bahaya
merokok. Dalam pameran tersebut ada menunjukkan gambar-gambar yang
menerangkan mengenai akibat merokok dan kakitangan kesihatan ada menyebut
bahawa merokok boleh mendatangkan banyak masalah kesihatan seperti kanser”.

Ibu :
“Oh, begitu bahaya merokok. Jadi bapa kamu dalam keadaan membahayakan dirinya
dan keluarga. Perkara ini tidak boleh dibiarkan begitu sahaja.

Mei Ling :
“Dalam ceramah tersebut ada diberitahu cara-cara dan perkhidmatan yang sediada
untuk berhenti merokok .... tetapi emak, Mei Ling takut untuk memberitahu perkara
ini terus terang kepada ayah. Lebih baik emak sahaja yang memberitahu ayah”.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 339

LAMPIRAN 15

Keluarga Bahagia

Sedamai taman firdausi


Limpahan kasih sayang sejati
Seharum semerbak kasturi
Mengharumi hidup insani

Indahnya damainya
Keluarga yang bahagia
Itulah idaman impian setiap insan
Yang dahagakan belaian
Serta kasih dan syaang

Ketika insan lain berbahagia


Bersama keluarga
Namun kita masih meniti
Titian rapuh perhubungan

Mengapa kita terpisah daripada rahmatNya


Mungkinkah kita seringkali melupakanNya
Ayuhlah bina semula
Keluarga diredhai Allah

Oh ayah oh ibu dengarlah rintihan


Dan luahan hatiku yang dahaga kasih
Jiwaku merasa terseksa ketandusan kasihmu
Marilah kita bina bersama-sama
Keluarga bahagia

Ayah ibu
Luangkanlah sedikit masa bersamaku
Ku rindukan kemesraan
Dan belaianmu
(Saujana)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 340

10.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Kebanggaanku

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Menyemai semangat cinta pada sekolah

2. Memberi sumbangan tenaga melalui khidmat bakti

3. Menghasilkan satu karya seni (lukisan grafiti)

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : ’Spray paint” pelbagai warna, kertas lukisan, alatulis

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan bacaan Al Fatihah bagi murid


muslim dan bukan muslim diminta bertafakur sebentar.

2. Guru Kaunseling meyemak Graf Prestasi Tidak Merokok setiap ahli dan
membuat sedikit ulasan dengan memberi pengukuhan positif.

3. Setiap ahli diminta untuk melakarkan satu lukisan yang menarik dengan
bertemakan ”Hidup Indah Tanpa Rokok”.

4. Guru Kaunseling dan ahli kelompok akan memilih lakaran terbaik untuk
dilukiskan pada dinding sekolah menggunakan teknik semburan cat.

5. Setiap ahli diminta bekerjasama membuat lukisan grafiti tersebut sehingga


selesai.

Penilaian : Guru Kaunseling membuat pemerhatian.

Rumusan : Murid berperanan untuk menjaga persekitaran sekolah

Falsafah : Tuhan suka sesuatu yang indah dan cantik


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 341

10.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Pelan Tindakan dan Penilaian

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Membina pelan tindakan untuk tidak mengulangi tabiat


merokok

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : Pelan Tindakanku (Lampiran 16)

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan bacaan Al Fatihah bagi murid


muslim dan bukan muslim diminta bertafakur sebentar.

2. Guru Kaunseling meyemak Graf Prestasi Tidak Merokok setiap ahli dan
membuat sedikit ulasan dengan memberi pengukuhan positif.

3. Guru Kaunseling mengedarkan lampiran 16.

4. Setiap ahli diminta melengkapkan tindakan yang perlu diambil dalam


menangani beberapa situasi yang mungkin menjadi halangan dalam
membuat perubahan untuk berhenti merokok.

5. Setiap ahli dikehendaki membentangkan pandangan masing-masing dengan


bimbingan Guru Kaunseling

6. Seterusnya, Guru Kaunseling merumuskan tentang aktiviti ini secara


keseluruhan dan setiap ahli dikehendaki membuat penilaian lisan tentang
keseluruhan program yang telah dijalankan

Penilaian :Guru Kaunseling membuat pemerhatian.

Rumusan :

1. Manusia yang berjaya adalah manusia yang merancang hidupnya dengan baik
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 342

LAMPIRAN 16

PELAN TINDAKAN KU

BIL. SITUASI TINDAKAN

1. Saya rasa teringin untuk meroko

2. Kawan-kawan mengajak saya merokok

3. Bapa saya merokok di hadapan saya.


Bapa menyuruh saya membeli sekotak
4.
rokok
5. Saya terjumpa sekotak rokok
Saya berada dalam kumpulan rakan-
6.
rakan yang sedang merokok
Saya dicabar oleh kawan supaya
7.
merokok.
Saya merokok untuk menghilangkan
8.
stress.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 343

10.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Fantasi Kejayaan

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat :

1. Meningkatkan kefahaman konsep kendiri

2. Menikmati erti dan perasaan sesuatu kejayaan

MASA : 40 minit

SASARAN : Murid yang terlibat dengan rokok

BAHAN : -

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan bacaan Al Fatihah bagi murid


muslim dan bukan muslim diminta bertafakur sebentar.

2. Guru Kaunseling menyemak Graf Prestasi Tidak Merokok setiap ahli dan
membuat sedikit ulasan dengan memberi pengukuhan positif.

3. Guru Kaunseling mengarahkan semua ahli kumpulan memejamkan mata,


tarik nafas dan hembuskan (beberapa kali) – cuba bertenang

4. Cuba bayangkan satu hari anda berasa amat gembira sekali sepanjang hidup
anda. Tumpukan perhatian kepada satu kejayaan waktu itu.

5. Cuba ingatkan kembali kejayaan itu. Di manakah ia berlaku? Adakah anda


mencapainya secara berseorangan atau dengan bantuan orang lain? Adakah
anda merancang untuk mencapainya atau ia berlaku secara spontan?

6. Sekarang, sedarkan diri anda.

7. Minta ahli kelompok berkongsi kejayaan masing-masing.

8. Di akhir aktiviti, Guru kaunseling menerangkan rumusan aktiviti kepada ahli


kelompok.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 344

9. Sebagai penghargaan, ahli yang telah berjaya diminta memberi ucapan


selama lima minit untuk berkongsi rahsia kejayaan dalam kelas atau dalam
kelompoknya.

Penilaian : Guru Kaunseling membuat pemerhatian

Rumusan :

Individu perlu yakin berjaya jika berusaha dengan bersungguh-sungguh

Falsafah : Di mana ada kemahuan, di situ ada jalan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 345

LAMPIRAN 17
NOTA TAMBAHAN

11 TIPS BERHENTI MEROKOK

Setelah Anda memotivasi hati dan fikiran Anda dengan kata-kata “Saya sudah
berhenti merokok”, kini mari kita lihat apa saja yang dapat membantu Anda untuk
bebas rokok lebih cepat:
1. Buang semua rokok Anda, jika perlu bakar sampai menjadi abu. Jika Anda
sanggup untuk membakar dan melihatnya hangus terbakar sampai habis
tanpa merasa rugi, sedih, atau menyesal, maka Anda lebih siap sedia untuk
bebas dari rokok sepenuhnya
2. Analisa kebiasaan merokok Anda selama ini, kemudian bicarakan dengan
doktor untuk mengatur strategi Anda vs. Rokok yang terbaik. Jangan
menyerah kalah sama benda kecil itu!
3. Cari kegiatan atau pekerjaan yang dapat mengalihkan perhatian Anda dari
rokok, contoh paling mudah saat keinginan merokok tiba-tiba menggoda
Anda, beli sekantung permen mint atau permen karet atau mungkin es krim,
apapun yang rasanya manis dan enak
4. Hindari suasana atau acara yang membuat Anda ingin merokok atau mungkin
ikut-ikutan merokok karena orang-orang di sekitar Anda merokok
5. Kurangi jatah merokok Anda secara bertahap jika Anda benar-benar tidak
sanggup untuk berhenti langsung
6. Beritahu semua orang terdekat Anda bahwa “sudah” berhenti merokok.
Mereka dapat menjadi pengawas Anda di masa-masa perjuangan Anda
melawan rokok, dan tujuan Anda akan lebih cepat tercapai
7. Tentukan tanggal spesial sebagai “Hari Saya Berhenti Merokok”, bisa tanggal
ulangtahun Anda, tanggal hari jadi, atau Hari Bebas Tembakau Sedunia.
8. lokasikan dana rokok Anda selama ini untuk membeli permen sebanyak-
banyaknya, atau membeli buku bacaan, atau yang paling baik diamalkan
(hitung-hitung dapat pahala), sehingga Anda tidak pernah punya uang
nganggur yang bakal Anda jajankan untuk rokok
9. Selama sebulan pertama, cobalah untuk selalu mengkonsumsi rendah kalori
dan perbanyak minum air putih, sehingga tidak ada alasan bagi Anda untuk
merokok setelah makan
10. Selalu cari informasi tentang bahaya rokok lewat media cetak maupun
elektronik.
11. Sharing dengan para mantan perokok dan minta saran yang membantu Anda
menjadi mamtan perokok seperti mereka. Mereka telah berpengalaman dan
percayalah, jika mereka bisa, Anda juga pasti bisa
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 346

LAMPIRAN 18
Borang Rumusan
PROGRAM BERFOKUS
PERKHIDMATAN BIMBINGAN DAN KAUNSELING
BORANG RUMUSAN PROGRAM MEROKOK

1. NAMA SEKOLAH : 2. DAERAH :


3 NAMA PENGETUA : 4. NAMA KAUNSELOR :
5. BIDANG DISIPLIN : MEROKOK
BIL. NAMA JAN. FEB. MAC APR. MEI JUN JULAI OGOS SEPT. OKT. Jumlah
Bil. RokokSebulan Pengurangan
sebelum progran

SENARAI PROGRAM :
Masih ada yang sayang 6. Ekosplorasi
Menggengam Impian 7. Keluarga Bahagia
Bahaya Merokok 8. Kebangganku
Perkongsian Pengalaman – Lawatan 9. Pelan Tindakan
Lukisanku / Kehidupanku 10. Fantasi Kejayaan

Disediakan oleh : Disahkan oleh


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 347

PROGRAM 11.0 PROGRAM PPDa

SINAR HARAPAN PENAGIHAN DADAH

BIDANG PPDa – PENAGIHAN DADAH

AKTIVITI
BIL TAJUK
1 Ice Breaking
2 Rumahku Syurgaku
Jenis-Jenis Dadah dan
3 Keburukannya
4 Penagihan Dadah
5 Konsep Kendiri Positif
6 Permainan Minda
7 Nilai-nilai Spiritual
Berkongsi Pengalaman dengan
8 Bekas Penagih
9 Tindakan untuk Berubah
10 Membuat Keputusan
11 Sihat Cergas
12 Hala Tuju Diri
13 Penilaian Kendiri
14 Kejayaan Bekas Penagih
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 348

11.1 PANDUAN PERLAKSANAAN

11.1.1 Pendahuluan

Kebelakangan ini, golongan remaja semakin mendapat perhatian segenap lapisan


masyarakat. Media massa sering kali menyiarkan pelbagai isu berkaitan kenakalan remaja
yang masih bersekolah dan masalah sosial yang melanda mereka. Zaman remaja yang
penuh dengan pergolakan emosi hasil daripada pelbagai tekanan merupakan
penyumbang utama remaja melibatkan diri ke kancah dadah.Penyalahgunaan dadah di
kalangan remaja yang masih bersekolah semakin meningkat pada masa ini dan bermula
pada tahap umur yang masih muda.

Kajian bagi menentukan jumlah sebenar murid atau remaja yang


menyalahgunakan dadah adalah sukar dilakukan. Hal ini menimbulkan kesukaran untuk
menentukan bilangan sebenar yang menggunakan dadah. Remaja yang terbabit dalam
gejala seperti ini selalunya berlatarbelakangkan keluarga yang miskin atau yang tidak
stabil. Seringkali keruntuhan rumahtangga membawa kesan yang mendalam kepada anak-
anak yang sedang membesar dan memerlukan keprihatinan serta kasih sayang. Kesannya
remaja tersebut mencari ketenteraman dan arah tuju dengan melibatkan diri kedalam
kancah sosial yang membinasakan diri.

11.1.2 Matlamat

”Merealisasikan sekolah bebas dadah menjelang tahun 2012”


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 349

11.1.3 Objektif

Di akhir program ini, murid dapat :

11.1.3.1. Membentuk jati diri yang mantap

11.1.3.2. Memupuk nilai kerohanian yang utuh

11.1.3.3. Menyedari tentang potensi diri

11.1.3.4. Menjauhi diri dari dadah

11.1.4 Sasaran

Murid-murid yang dikenalpasti terlibat dalam penagihan dadah secara tidak langsung.

11.1.5 Pelaksanaan
Tarikh
Bil Aktiviti / Modul Tindakan Peringkat
Pelaksanaan
Ice Breaking Proses
1 Januari GBKSM
Membina
2 Rumahku Syurgaku Januari GBKSM Hubungan
3 Jenis-jenis Dadah dan Keburukannya Februari GBKSM
4 Penagihan Dadah Mac GBKSM
5 Konsep Kendiri Positif April GBKSM
Proses
6 Permainan Minda April GKBSM,
Penerokaan
7 Nilai-nilai Spiritual Mei GBKSM
GBKSM, Guru Penasihat
8 Perkongsian Pengalaman (Lawatan)
Jun Kelab Pencegahan Jenayah.
9 Tindakan Untuk berubah Julai GBKSM
10 Membuat Keputusan Julai GBKSM
Proses
GBKSM, Guru Penasihat
11 Sihat Cergas Ogos Mengambil
Permainan
Tindakan
12 Penilaian Kendiri September GBKSM
13 Hala Tuju Diri September GBKSM
Penamat/
Kejayaan Bekas Penagih ( Recovery
14 Oktober GBKSM, pentadbir Khidmat
Addict )
Susulan
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 350

11.1.6 Penilaian

11.1.6.1. Ujian Pra dan Ujian Pos

11.1.6.2. Pencapaian Akademik

11.1.6.3. Soal Selidik Minat Kerjaya(SDS)

11.1.7 Penutup

Adalah diharapkan program ini dapat dijalankan dengan sempurna bagi membasmi
penyalahgunaan dadah dikalangan murid sekolah. Selain itu, sokongan daripada semua
pihak amat diperlukan supaya dapat merealisasikan hasrat yang diinginkan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 351

11.2 PROSES KERJA

Pegawai Yang
Bil Proses Kerja Meluluskan / Catatan
Dirujuk
Mengesan murid berdasarkan
1. maklumat daripada guru disiplin dan 3 Minggu (Januari)
Urine Test.
Senarai murid mengikut BIDANG
2. kemudian senarai mengikut
kumpulan sasaran.
Buat perjumpaan dengan murid yang
terlibat dan rasionalkan mereka
3. Januari
mengapa terpilih dalam Program 1. Pengarah
Kaunseling Berfokus. Pelajaran.
Dapatkan maklumat peribadi murid 2. Timbalan Januari
4.
yang terlibat. Pengarah Borang A
Hantar maklumat awal pelajar Pelajaran
5.
kepada PPD (HEM) dan Unit HEM 3. KS SPPK Borang A
JPN. 4. KU HEM SPPK
Murid mengikuti proses kaunseling 5. PPD (HEM)
6. individu, kelompok atau program 6. Pengetua Sepanjang tahun
khas.
Menyediakan laporan keberkesanan Borang Rumusan
7.
A dan B
Berbincang / bentengkan laporan
8.
lepada pengetua.
Borang Rumusan
9 Hantar laporan kepada PPD ( HEM )
A dan B
Hantar Laporan kepada Unit HEM
10
JPN.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 352

11.3 CARTA ALIRAN

MULA Berbincang antara Guru Bimbingan dan Kaunseling yang ada


di sekolah

Berbincang dengan pengetua dan guru disiplin

Mengesan murid berdasarkan maklumat dari pelbagai sumber


(e.g: Urine Test)

Kategorikan murid mengikut bidang dan kumpulan sasaran.

Kumpulkan murid dan berikan penerangan dan rasionalkan


mereka.

Edarkan Borang Profail murid.

Hantar maklumat awal ke PPD (HEM) & Unit HEM JPN.

Murid menjalani proses kaunseling dan program khas

Tidak mencapai objektif

Murid di hantar menjalani sesi kaunseling individu

Sediakan laporan dan catatan.

TAMAT
Bentangkan laporan kepada pengetua dan hantar kepada PPD (HEM)
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 353

11.4 PROGRAM SINAR HARAPAN

11.4.1 AKTIVITI 1

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Ice Breaking

OBJEKTIF : Pada akhir aktiviti murid dapat:

1. Mewujudkan rasa selesa dalam persekitaran yang baru

2. Mempercepatkan proses kenal mesra.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan.

BAHAN : Kertas A4, Pen Marker, Pita Pelekat, Borang Ujian Pra, Borang

Maklumat Diri (Borang A ), Borang B

LANGKAH :

1. Setiap murid diminta duduk dalam bulatan dengan selesa.

2. Guru Kaunseling memulakan aktiviti dengan memperkenalkan dirinya kepada


murid.

3. Guru Kaunseling mengedarkan kertas A4 dan Pen Marker kepada setiap murid.

4. Semua murid dikehendaki untuk melukis wajah mereka di atas kertas A4 yang
diberikan.

5. Setelah selesai, Guru Kaunseling mengedarkan kad kepada murid.

6. Mereka dikehendaki untuk menulis nama timangan mereka pada kad tersebut
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 354

7. Kemudian, setiap murid diminta untuk memperkenalkan diri mereka dengan


menunjukkan gambar yang telah dilukis tadi serta kad nama mereka. Selepas itu,
mereka diminta untuk menampal gambar serta kad tersebut diruangan yang telah
disediakan.

8. Sebaik sahaja semua gambar dan kad nama telah ditampal, murid diberikan masa
sepuluh saat untuk memerhatikan gambar dan nama.

9. Guru Kaunseling mencabut gambar dan kad nama tadi dan memanggil seorang
murid secara sukarela.

10. Ahli tersebut dikehendaki untuk menyebut nama si pemilik gambar. Jika betul,
peserta tadi bersalam dengan pemilik gambar. Jika tekaan salah, Guru Kaunseling
memilih tiga calon bagi membantu ahli tadi. Murid itu dikehendaki untuk memilih
seorang daripada tiga calon tadi yang dirasakan betul si pemilik gambar tersebut
serta menyebut namanya.

11. Aktiviti dilakukan oleh semua murid sehingga selesai.

12. Guru Kaunseling mengucapkan terima kasih atas kerjasama setiap murid.

13. Guru Kaunseling mengedarkan ujian pra dadah dan borang maklumat diri untuk
penilaian.

Penilaian : Ujian Pra

Rumusan :

1. Semua murid dapat mengenali dengan lebih mesra antara satu sama lain.

Falsafah : Tak Kenal Maka Tak Cinta


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 355

LAMPIRAN 1
BORANG MAKLUMAT PERIBADI MURID

KATEGORI
GAMBAR
NAMA GURU KELAS TERKINI

TINGKATAN

PERIBADI

1.1. Nama : ____________________________________________________________


1.2. Umur : __________________ Jantina : _________________
1.3. No. Kad Pengenalan : __________________ Tarikh Lahir : _________________
1.4. Alamat Rumah : ___________________________________________________________
__________________________________________________________
1.5. No Telefon : (R) ___________________ (Bimbit) __________________

BUTIRAN BAPA
Nama : __________________________________ Umur : ________________
Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN IBU
Nama : __________________________________ Umur : ________________
Pekerjaan : _________________________________Pendapatan Sebulan: RM ____________
Alamat Pejabat : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (P) _____________________ (Bimbit) ____________________

BUTIRAN RAKAN / WARIS


Nama : __________________________________ Umur : ________________
Alamat Rumah : _________________________________________________________________
_________________________________________________________________
No. Telefon : (R) _____________________ (Bimbit) ____________________

Disediakan oleh, Disahkan oleh,


Tandatangan : _______________________ Tandatangan : ________________________
Nama : _______________________ Nama :_______________________
(GBKSM / BIMBINGAN (PENGETUA / GURU BESAR)
Tarikh : _______________________ Tarikh : _______________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 356

LAMPIRAN 2

UJIAN PRA

NAMA :.........................................................................

TINGKATAN :...............................................................

SEKOLAH :....................................................................

ARAHAN: SILA TANDAKAN ( / ) MENGIKUT SKALA DI BAWAH


1: SANGAT TIDAK SETUJU
2: TIDAK SETUJU
3: TIDAK PASTI
4: SETUJU
5: SANGAT SETUJU

SKALA
BIL SOALAN
1 2 3 4 5
1 Saya tahu tentang keburukan penagihan dadah.

2 Saya mengetahui tentang jenis-jenis dadah yang merbahaya.


Saya menyedari pengambilan dadah adalah tidak baik terhadap
3
kesihatan.
Saya mengetahui bahawa pengambilan dadah boleh
4
membahayakan orang lain.
Saya mengetahui cara yang berkesan untuk tidak terlibat dalam
5
pengambilan dadah.
Saya dapat membantu rakan-rakan menjauhi dadah melalui
6
pengetahuan yang saya ada.
Saya mengetahui pentingnya mengamalkan gaya hidup sihat
7
tanpa dadah.
Saya mempunyai keazaman untuk tidak terlibat langsung
8
dengan dadah.
Saya menyedari pengambilan dadah boleh menyebabkan
9
ketagihan.
Saya tahu bahawa dadah memberi kesan yang buruk kepada
10
diri, keluarga, masyarakat dan negara.
35
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS
7

LAMPIRAN 3
PROGRAM BERFOKUS
PERKHIDMATAN BIMBINGAN DAN KAUNSELING
SENARAI NAMA MURID SASARAN

1. Nama Sekolah : 2. Daerah :


3. Nama Pengetua : 4. Nama Kaunselor :
5. Bidang Disiplin :

Kehadiran Program /
BIL NAMA PERKARA TOV OTI 1 OTI 2 ETR ATR CATATAN
Bantuan
1.

CATATAN

TOV - Take Off Value (Markah peperiksaan bulanan 1)


P1 - Program 1
OTI - Operational Targeted Incremental (markah ujian bulanan/
peperiksaan tengah tahun)
P2 - Program 2
ETR - Expected Targeted Result
ATR - Actual Targeted Result P3 - Program 3
PA - Peperiksaan Akhir
PC - Peperiksaan Percubaan. KI - Kaunseling Individu

KK - Kaunseling Kelompok

Catatan :
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 358

11.4.2 AKTIVITI 2

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Rumahku Syurgaku

OBJEKTIF : Mengenalpasti ciri-ciri Keluarga Bahagia

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan.

BAHAN : CD,Gambar,Senikata Lagu Keluarga Bahagia, Borang Ujian

Pra, Borang Maklumat Diri

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling membina hubungan dengan kumpulan murid.

2. Langkah Guru Kaunseling menayangkan CD Keluarga Bahagia atau


memperdengarkan Lagu Keluarga Bahagia.

3. Guru Kaunseling meminta murid membuat refleksi perasaan melalui tayangan


yang dipertontonkan atau lagu yang diperdengarkan.

4. Guru Kaunseling meminta murid menyenaraikan ciri-ciri Keluarga Bahagia.

5. Guru Kaunseling bertanyakan kepada murid ’Adakah keluarga mereka


mempunyai ciri-ciri tersebut.’

6. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi tersebut dan menetapkan


tarikh perjumpaan ketiga.

Penilaian :

Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara lisan.

Rumusan : Semua murid dapat mengenalpasti ciri-ciri Keluarga Bahagia.

Falsafah : Kebahagiaan Bermula Dari Rumah


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 359

LAMPIRAN 4
Ciri-ciri Keluarga Bahagia

1. Mewujudkan hubungan yang baik antara anak dengan ibu bapa

2. Membina kebahagiaan-

a. Niat dan perbuatan yang baik

3. Mewujudkan suasana kehidupan spiritual dan keharmonian dalam keluarga

a. Menghidupkan sembahyang berjamaah

b. Membaca Al Quran bersama di rumah

c. Makan bersama

d. Memberi salam

4. Mengekalkan kedamaian dan kerukunan rumah tangga

a. Tolong-menolong dalam keluarga

b. Hubungan kejiranan dengan baik

c. Mengadakan aktiviti rekreasi

5. Menjaga kesihatan dan kebersihan keluarga

a. Makan makanan yang halal, bermutu dan berkhasiat

b. Menjaga kebersihan diri

6. Berkomunuikasi dengan baik

7. Mengukuh dan menjaga ekonomi rumah tangga


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 360

11.4.3 AKTIVITI 3

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Jenis-jenis Dadah dan Keburukannya

OBJEKTIF : Mengenalpasti jenis-jenis dadah, dan kesan-kesan

pengambilannya.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti dengan Dadah atau

Inhalan

BAHAN : CD Video, Kertas Mahjong , Pamplet atau buku skrap

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengedarkan kertas Mahjong kepada murid untuk


menyenaraikan jenis-jenis dadah dan kesan pengambilannya.

2. Murid berbincang dan menyenaraikan maklumat tersebut pada kertas


mahjong yang disediakan.

3. Murid membentangkan hasil perbincangan kepada Guru Kaunseling.

4. Guru kaunseling membuat rumusan dengan mengunakan maklumat


tambahan (laman web http://www.adk.gov.my, powerpoint jenis-jenis
dadah, pamplet dan buku skrap) sebagai rujukan.

5. Guru kaunseling meminta setiap murid melakar sebuah poster yang


menggambarkan “ Say No To Drug”. Murid diberi pilihan untuk menggunakan
pelbagai tema yang dapat menunjukkan maksud tersebut. Murid perlu
menghantar poster tersebut pada sesi keempat.

Penilaian :

1. Murid membuat pembentangan dan berkongsi maklumat yang telah


dibincangkan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 361

Rumusan :

1. Murid mendapat maklumat mengenai kesan buruk pengambilan dadah ke


atas dirinya, keluarga dan masyarakat.

Falsafah : Dadah Durjana, Perosak Negara


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 362

11.4.4 AKTIVITI 4

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Penagihan Dadah

OBJEKTIF : Memberi ilmu pengetahuan dan keinsafan pada diri

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti dengan Dadah atau

Inhalan

BAHAN : CD Video, LCD, Laptop, Kertas Mahjong, Marker Pen.

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengumpulkan murid untuk menonton video PPDa


berkaitan penagihan dadah dan punca penagihan.

2. Guru kaunseling meminta murid menonton video yang ditayangkan dengan


teliti.

3. Guru kaunseling membuat refleksi isi mengenai video yang telah ditayangkan.

4. Guru kaunseling meminta murid menyenaraikan punca penagihan serta kesan


yang berlaku ke atas penagih dadah dikertas mahjung yang diberikan.

5. Guru kaunseling dan murid berbincang bersama-sama hasil yang telah


disenaraikan .

6. Guru kaunseling membuat kesimpulan untuk sesi yang keempat dan


menetapkan tarikh perjumpaan yang kelima.

Penilaian :

Murid membuat pembentangan dan berkongsi maklumat yang telah dibincangkan.

Rumusan :
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 363

Murid mendapat maklumat tentang kesan penyalahgunaan dadah kepada diri,


keluarga, masyarakat dan negara

Falsafah : Jangan Biarkan Dadah Menguasai Diri Anda


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 364

LAMPIRAN 5
Faktor Penagihan dadah

1. Pengaruh kawan atau rakan sebaya


2. Mata pelajaran di sekolah terlalu susah
3. Pencapaian peperiksaan tidak baik
4. Guru terlalu garang
5. Keluarga yang berpecah belah
6. Ibu bapa bercerai
7. Terlalu banyak masalah dalam kehidupan
8. Tekanan daripada ibu bapa agar cemerlang
9. Mudah mendapat bekalan dadah
10. Banyak dadah di sekeliling kehidupan
11. Semua kawan menggunakan dadah
12. Ibu bapa menggunakan dadah
13. Tidak tahu dadah boleh membawa ketagih
14. Tidak merasa kesan negatif di peringkat awal penggunaan
15. Tidak percaya diri akan jadi penagih

Akibat/ Kesan Penagihan Dadah

1. Tingkahlaku diri – menjauhkan diri dari masyarakat dan hanya bergaul


dengan penagih sahaja. Kesannya mereka menjadi tidak bertanggungjawab
terhadap pembelajaran dan cenderung melakukan jenayah lain.
2. Fizikal – menjadi kurus, tenaga menjadi lemah, malas dan kelihatan berada
dalam khayalan, boleh hilang tenaga seks, pitam, pengsan, berperasaan
ganas, rasa ketagihan berlebihan, sakit perut dan berkemungkinan mati
kerana pengambilan dadah berlebihan. Kesan jangka panjang kerosakan
kepada otak.
3. Sumbangan Sosial – tidak berupaya memberikan sumbangan kepada keluarga
kerana menanggung beban kewangan yang serius sehingga menjadi bebanan
kepada keluarga dan menyebabkan porak poranda sistem kekeluargaan.
4. Keruntuhan sistem masyarakat- mewujudkan suasana tidak tenteram dalam
masyarakat seperti kejadian merompak, mencuri, dan sebagainya bagi
membeli dadah.
5. Ekonomi negara- kerajaan terpaksa menanggung kos yang tinggi untuk
memerangi dadah dengan membelanjakan sehingga 200 juta setahun. Antara
kos yang terpaksa ditanggung seperti kos menyediakan kemudahan rawatan
pemulihan dadah, kos menyelenggara, program pencegahan dan lain-lain.
6. Keselamatan dan pertahanan negara- pihak luar akan menggunakan dadah
untuk menghancurkan nilai-nilai, akhlak dan maruah negara.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 365

11.4.5 AKTIVITI 5

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Konsep Kendiri Positif

OBJEKTIF : Membentuk konsep kendiri positif dan nilai- nilai murni.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : Gambar Pemimpin Terkenal/ Tokoh Berjaya

(Dr. Sheikh Muzaffar Shah – Angkasawan Negara atau Dato’

Yunus Pathi - Pengasas PENGASIH)

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling menunjukkan gambar tokoh yang berjaya kepada murid.

2. Guru Kaunseling meminta murid membuat refleksi isi melalui gambar yang
ditunjukkan.

3. Guru Kaunseling meminta murid menyenaraikan ciri-ciri positif yang perlu


ada dalam diri seseorang supaya berjaya seperti tokoh tersebut.

4. Guru Kaunseling bertanyakan kepada murid ’Adakah keluarga mereka


mempunyai ciri-ciri tersebut.’

5. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi kali kelima dan menetapkan
tarikh perjumpaan keenam.

Penilaian :

Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara lisan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 366

Rumusan :

Semua murid dapat mengenalpasti ciri-ciri positif yang perlu ada di dalam diri
masing-masing untuk berjaya.

Falsafah : Kebahagiaan Bermula Dari Rumah


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 367

LAMPIRAN 6

Dr. Sheikh Muzaffar Datuk Yunus Pathi

(Angkasawan Negara) (Pengasas PENGASIH)


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 368

11.4.6 AKTIVITI 6

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Permainan Minda

OBJEKTIF : Menunjukkan bahawa sesuatu matlamat yang hendak dicapai

perlu diberi fokus untuk memastikan kejayaannya.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : 3 Unit Sahibba, Kertas Dan Pen

LANGKAH :

1. Guru kaunseling membahagikan murid kepada tiga kumpulan dan setiap


kumpulan mempunyai tiga atau empat ahli.

2. Guru Kaunseling memberikan setiap kumpulan satu unit Sahibba, pen dan
kertas.

3. Guru Kaunseling meminta murid membuat seberapa banyak perkataan yang


berkait dengan dadah.

4. Guru Kaunseling menyemak senarai perkataan yang disediakan dan memberi


markah.

5. Markah yang banyak dikira pemenang dan kumpulan tersebut akan diberikan
ganjaran.

6. Guru Kaunseling membuat rumusan diatas aktiviti yang telah dijalankan

Penilaian :

1. Kumpulan yang berjaya mengumpul markah tertinggi dikira sebagai


pemenang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 369

Rumusan :

1. Untuk mencapai matlamat kita akan menghadapi banyak halangan

Falsafah :

1. Usaha Yang Disertai Dengan Kesungguhan Pasti Membuahkan Kejayaan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 370

11.4.7 AKTIVITI 7

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Nilai-nilai Spiritual

OBJEKTIF : Menerapkan dan memantapkan nilai-nilai spiritual ke dalam

diri

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : 2 Botol mineral 500ml, air, Yassin, CD cerita nilai-nilai murni

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menyediakan 1 botol berisi air dan 1 botol kosong di atas
meja.

2. Guru Kaunseling memanggil murid secara rawak untuk meniup kedua-dua


botol tersebut.

3. Guru Kaunseling meminta penjelasan daripada murid mengenai aktiviti yang


telah dijalankan.(Botol kosong akan mudah jatuh manakala botol berisi air
tidak jatuh).

4. Guru Kaunseling menerangkan tentang nilai-nilai kerohanian.

a. Pelajar yang beragama Islam membaca surah Yassin yang dipimpin oleh
pelajar yang mahir dengan bacaan surah tersebut.

b. Pelajar bukan islam diberi penerangan tentang nilai-nilai murni atau


menonton CD mengenai nilai-nilai murni.

5. Guru Kaunseling mengalakkan murid menyertai kem, seperti kem ibadah/


lawatan kerumah kebajikan pada masa yang sesuai.

6. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi kali ketujuh dan menetapkan
tarikh perjumpaan kelapan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 371

Penilaian :

1. Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara


lisan.

Rumusan :

1. Jika kita mempunyai ilmu dan iman adalah sukar untuk dipengaruhi oleh
anasir-anasir negatif.

Falsafah : Iman membentuk peribadi yang mulia.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 372

11.4.8 AKTIVITI 8

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Perkongsian Pengalaman (Lawatan)

OBJEKTIF : Berkongsi pengalaman dengan penagih dadah

MASA : 2 jam

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan

Penagihan Dadah/Inhalan

BAHAN : Kertas A4

LANGKAH :

1. Guru kaunseling membawa murid ke Pusat Pemulihan Dadah untuk langkah


memberi pendedahan realiti kehidupan sebenar seorang penagih dadah.

2. Guru Kaunseling, murid dan kaunselor Pusat Pemulihan Dadah mengadakan


sesi bimbingan kelompok bersama dengan penagih dadah.(perkongsian
pengalaman)

3. Guru Kaunseling meminta setiap murid membuat laporan bertulis sebagai


tugasan.

4. Guru Kaunseling menetapkan temujanji sesi kali kesembilan.

Penilaian :

1. Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta


komunikasi Secara lisan.

Rumusan :

1. Murid memperolehi pengalaman dan menghayati kehidupan sebenar penagih


dan persekitaran pusat pemulihan tersebut
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 373

Falsafah : Pendidikan Bertunjangkan Realiti

* Lawatan ini boleh dibuat secara bersepadu iaitu gabungan beberapa sekolah yang
berhampiran. Cadangan untuk diadakan Lawatan ke Pusat Serenti Remaja Tiang Dua,
Melaka, dan Pusat Serenti Sungai Besi (PESADA) untuk pemulihan penagih sukarela.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 374

11.4.9 AKTIVITI 9

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Tindakan Untuk Berubah

OBJEKTIF : Mengenalpasti dan menyenaraikan tindakan untuk berubah

secara total

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : Gelas, air

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling meminta murid melakukan aktiviti berikut:-

2. Setiap murid diberikan segelas air.

3. Mereka dikehendaki menterbalikkan gelas tersebut Tanpa menumpahkan air.

4. Murid mencuba aktiviti tersebut dengan pelbagai cara mengikut arahan yang
telah ditetapkan.

5. Guru Kaunseling menerangkan cara penyelesaian aktiviti tersebut (buang air


dalam gelas dahulu kemudian terlangkupkan gelas tersebut)

6. Guru Kaunseling meminta murid menyenaraikan pelbagai pilihan tindakan


yang perlu diambil untuk melakukan perubahan secara total sebagai tugasan
untuk sesi seterusnya.

7. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi kali kesembilan dan


menetapkan tarikh perjumpaan kali kesepuluh.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 375

Penilaian :

1. Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara


lisan.

Rumusan :

1. Semua murid dapat berfikir secara kreatif dan kritis

Falsafah : Kejayaan terletak di tangan sendiri


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 376

11.4.10 AKTIVITI 10

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Membuat Keputusan

OBJEKTIF : Melaksanakan tindakan tepat untuk berubah secara total

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : Senarai Tindakan Murid (Sesi 9)

LANGKAH :

1. Guru kaunseling memperdengarkan sebuah cerita kepada murid untuk


membolehkan murid membuat keputusan.

Satu kemalangan yang ngeri telah berlaku di sebuah pekan kecil. Terdapat
empat mangsa yang mengalami kecederaan parah dan dianggarkan hanya
mempunyai jangka hayat 5 minit untuk hidup. Murid-murid diandaikan
sebagai pekerja di sebuah klinik kerajaan di pekan tersebut. Kelengkapan dan
peralatan hanya mampu menyelamatkan seorang mangsa sahaja.

2. Guru Kaunseling meminta murid membuat perbincangan sesama mereka


untuk memilih mangsa yang perlu diselamatkan iaitu:

i. Seorang bapa kepada 15 orang anak

ii. Bayi kepada pasangan yang 10 tahun berkahwin dan baru memiliki
cahaya mata

iii. Seorang pelajar cemerlang di sebuah IPTA

iv. Seorang ibu yang hamil 9 bulan

3. Guru Kaunseling perlu memainkan peranan untuk menambahkan emosi


murid semasa perbincangan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 377

4. Guru Kaunseling mengaitkan falsafah disebalik aktiviti bahawa sesuatu


tindakan perlu dilakukan dengan segera, tepat dan bersesuaian dengan
kemampuan diri.

5. Guru Kaunseling meminta murid menyenaraikan tindakan yang telah dibuat


oleh murid pada sesi 9 yang lepas ke dalam borang ’Apa Aku Perlu Lakukan’
supaya murid membuat pilihan tindakan untuk berubah.

6. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi kali kesepuluh dan


menetapkan tarikh perjumpaan kali kesebelas.

Penilaian :

1. Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara


lisan.

Rumusan :

2. Sesuatu tindakan yang dilakukan harus tepat dan bersesuaian dengan


kemampuan diri.

Falsafah : Masa Itu Emas.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 378

LAMPIRAN 7
Borang Matlamat Diri

Matlamatku

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

Apa yang perlu aku lakukan

Tindakan Pertama : __________________________________________________

Tindakan Kedua : __________________________________________________

Tindakan Ketiga : __________________________________________________

Tindakan Keempat : __________________________________________________

Tindakan Kelima : __________________________________________________

Cita-citaku : __________________________________________________

__________________________________________________

Yang Benar,

_________________________
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 379

11.4.11 AKTIVITI 11

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Sihat Cergas

OBJEKTIF : Memupuk semangat kerjasama dan pemantapan jasmani.

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : Bola Tampar, Gelanggang Bola Tampar, Wisel dan Net Bola

Tampar

LANGKAH :

Guru Kaunseling mengumpulan murid di gelanggang bola tampar.

Guru Kaunseling menyatakan satu perlawanan bersahabatan bola tampar akan


diadakan bersama dengan pasukan bola tampar sekolah ataupun yang difikirkan
sesuai.

Guru Kaunseling meminta seorang guru bagi membantu perlawanan persahabatan


bola tampar.

Guru kaunseling akan memberi cenderamata kepada kedua-dua pasukan yang


bertanding.

Guru Kaunseling membuat rumusan sesi yang kesebelas dan menetapkan tarikh
perjumpaan sesi keduabelas.

Penilaian : Kesungguhan tergambar dalam aktiviti kesukanan

Rumusan : Jasmani juga penting untuk membentuk insan yang

cemerlang

Falsafah : Badan Sihat Minda Cerdas


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 380

11.4.12 AKTIVITI 12

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Penilaian Kendiri

OBJEKTIF : Menilai maklumbalas daripada kesan tindakan yang diambil

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Penagihan

Dadah/Inhalan

BAHAN : Surat Aku Janji

LANGKAH :

1. Guru Kaunseling meminta murid menilai diri secara lisan terhadap langkah
perubahan daripada tindakan mereka.

2. Guru Kaunseling memberi sokongan dan galakan kepada murid untuk


meneruskan tindakan untuk berubah yang telah mereka laksanakan.

3. Guru Kaunseling memberikan cenderamata kepada murid yang telah


menunjukkan perubahan diri sebagai pengukuhan.

4. Guru Kaunseling akan mengasingkan murid yang tidak mengambil sebarang


tindakan untuk berubah dengan membuat temujanji untuk sesi individu.

5. Guru Kaunseling memberi Surat Aku Janji bagi mengukuhkan perubahan yang
telah diambil oleh murid seterusnya membuat rumusan untuk sesi kali
keduabelas dan menetapkan tarikh perjumpaan sesi ketiga belas.

Penilaian :

Perbincangan guru dan murid secara pemerhatian serta komunikasi secara lisan.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 381

Rumusan :

1. Walaupun terdapat banyak halangan dan cabaran, namun usaha yang gigih
dan semangat yang jitu akan menghasilkan kejayaan.

Falsafah : Di mana Ada Kemahuan Di situ Ada Jalan


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 382

LAMPIRAN 8

SURAT AKU JANJI

SAYA..........................................................................................

Dengan ini berjanji akan:

* Percaya kepada Tuhan


* Patuh dan mengamalkan ajaran agama
* Taat dan hormat kepada kedua ibu bapa
Belajar bersungguh-sungguh
* Hormat kepada orang sekeliling saya
* Mengamalkan cara hidup sihat
* Menjadi insan yang berguna kepada agama, bangsa, negara dan keluarga
* Menjaga maruah diri dan keluarga
Berusaha menjadi insan yang mempunyai matlamat hidup

Saya berjanji akan mengotakan apa yang telah saya lafazkan.

Yang benar,

--------------------------------------
( )

Tarikh:
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 383

11.4.13 AKTIVITI 13

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Halatuju Diri

OBJEKTIF : Membina halatuju dan matlamat hidup

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Dadah

atau Inhalan

BAHAN : Ujian SDS

LANGKAH :

1. Guru kaunseling mengedarkan borang SDS kepada murid .

2. Murid diberi masa 20 minit untuk menjawab ‘Ya’ atau ‘Tidak” pada item-
item yang tersenarai dalam borang tersebut.

3. Guru Kaunseling membuat interpretasi hasil jawapan daripada ujian SDS.

4. Guru berbincang dengan murid mengenai halatuju kerjaya pilihan masing-


masing dan membina matlamat hidup.

5. Guru Kaunseling membuat rumusan untuk sesi kali ketigabelas dan


menetapkan tarikh perjumpaan terakhir sesi keempat belas.

Penilaian : Murid membuat ujian SDS yang diedarkan

Rumusan :

1. Murid mendapat maklumat mengenai halatuju dan matlamat dengan lebih


jelas

Falsafah : Membina Masa Depan Cemerlang


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 384

11.4.14 AKTIVITI 14

BIDANG : Pendidikan Pencegahan Dadah

TAJUK : Kejayaan Bekas Penagih (Recovery Adict)/Penutupan

OBJEKTIF : Perkongsian maklumat dengan bekas penagih yang berjaya

MASA : 60 minit

SASARAN : Murid-murid yang telah dikenalpasti terlibat dengan Dadah

atau Inhalan

BAHAN : Tayangan CD atau Temu Ramah Live atau buku

LANGKAH :

1. Guru kaunseling menayangkan cd mengenai penerokaan kisah benar


kejayaan seorang penagih.

2. Guru kaunseling meminta murid untuk membuat refleksi mengenai tayangan


tersebut.

3. Guru kaunseling membuat perkongsian maklumat mengenai perjalanan


kehidupan bekas penagih yang telah berjaya membuat perubahan pada
dirinya.

4. Guru Kaunseling membuka jaringan kepada kepada murid-murid untuk


membina hubungan bersama pihak-pihak tertentu seperti AADK atau
PENGASIH serta sokongan padu daripada ibu bapa agar murid kekal bersih
daripada dadah untuk khidmat susulan. (Catatan: Dengan izin ibu bapa)

5. Guru Kaunseling membuat rumusan perjumpaan terakhir dan diadakan


penamatan sesi.(Cadangan diadakan jamuan ringkas)

6. Guru Kaunseling mengedarkan ujian post untuk diisi oleh murid sebagai
penilaian.

Penilaian : Ujian Post


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 385

Rumusan :

1. Murid mendapat gambaran mengenai perjalanan hidup dan kejayaan seorang


yang pernah terlibat dengan dadah hasil tindakan mereka untuk berubah
meninggalkan dadah.

Falsafah : Hendak Seribu Daya, Tak Nak Seribu Dalih.


PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 386

LAMPIRAN 9

MODUL KAUNSELING BERFOKUS


BIDANG: PPDa (Penagihan Dadah / Inhalan)

UJIAN POST

NAMA :.........................................................................
TINGKATAN :.........................................................................
SEKOLAH :.........................................................................

ARAHAN: SILA TANDAKAN ( / ) MENGIKUT SKALA DI BAWAH


1:SANGAT TIDAK SETUJU
2: TIDAK SETUJU
3: TIDAK PASTI
4: SETUJU
5: SANGAT SETUJU

SKALA
BIL SOALAN
1 2 3 4 5
1 Saya tahu tentang keburukan penagihan dadah.
2 Saya mengetahui tentang jenis-jenis dadah yang merbahaya.
Saya menyedari pengambilan dadah adalah tidak baik terhadap
3
kesihatan.
Saya mengetahui bahawa pengambilan dadah boleh
4
membahayakan orang lain.
Saya mengetahui cara yang berkesan untuk tidak terlibat dalam
5
pengambilan dadah.
Saya dapat membantu rakan-rakan menjauhi dadah melalui
6
pengetahuan yang saya ada.
Saya mengetahui pentingnya mengamalkan gaya hidup sihat tanpa
7
dadah.
Saya mempunyai keazaman untuk tidak terlibat langsung dengan
8
dadah.
9 Saya menyedari pengambilan dadah boleh menyebabkan ketagihan.
Saya tahu bahawa dadah memberi kesan yang buruk kepada diri,
10
keluarga, masyarakat dan negara.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 387

12.0 LAMPIRAN

LAMPIRAN
BIL PERKARA
1 Ahli Jawatankuasa Induk
2 Sekalung Penghargaan
3 Senarai Nama GBKSM Hulu Langat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 388

12.1 JAWATANKUASA INDUK

PEMBINAAN MODUL
PANDUAN PELAKSANAAN PROGRAM BERFOKUS
PERKHIDMATAN BIMBINGAN DAN KAUNSELING
AHLI JAWATANKUASA INDUK:

Pengerusi : Dato’ Haji Zulkafly bin Mohd Wazir


Pengarah Bahagian Pengurusan Sekolah Harian
Naib Pengerusi : En. Abdullah bin Yunus
Timbalan Pengarah
Bahagian Pengurusan Sekolah Harian
: Tn. Hj. Amran bin Maskor
Timbalan Pengarah Hal Ehwal Murid
Setiausaha : En. Aidie bin Jantan
Ketua Penolong Pengarah
Sektor Pengurusan Sekolah Menengah
Tn. Haji Anuar bin Abdul Hamid
Ketua Penolong Pengarah
Pengurusan Kaunseling dan Disiplin
Penyelaras : En. Ab. Rahim bin Othman
Penolong Pengarah Pengurusan Sekolah Menengah
YM Raja Mazlan bin Raja Shahdan
Penolong Pengarah
Pengurusan Kaunseling dan Disiplin
En. Ahmad Kamal bin Ariffin
Penolong Pengarah
Pengurusan Kaunseling dan Disiplin
Pn. Maznun bin Mohd Isa
Pengelola Kanan
Pengurusan Kaunseling dan Disiplin
Ahli Jawatankuasa : Pengarah Pelajaran Selangor
Pengarah Pelajaran Kedah
Pengarah Pelajaran Pulau Pinang
Pengarah Pelajaran Perak
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 389

Pengarah Pelajaran Perlis


Pengarah Pelajaran Negeri Sembilan
Pengarah Pelajaran Melaka
Pengarah Pelajaran Johor
Pengarah Pelajaran Pahang
Pengarah Pelajaran Terengganu
Pengarah Pelajaran Kelantan
Pengarah Pelajaran Sarawak
Pengarah Pelajaran Sabah
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Labuan
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Putrajaya
Ahli Jawatankuasa : En. Abdul Aziz Bin Isa
Kecil Pegawai Pengurusan HEM, PPD Hulu Langat
Pengetua SMK Jalan 4, Bandar Baru Bangi,
Pengetua SMK Jalan 3, Bandar Baru Bangi
Pengetua SMK Sultan Abdul Aziz Shah (SAAS), Kajang
Pengetua SMK Cheras Jaya, Balakong
Pengetua SMK Pandan Jaya, Ampang
Pengetua SMK Taman Seraya, Ampang
Pengetua SMK Engku Husain, Semenyih
Pengetua SMK Dusun Nanding, Hulu Langat
Pengetua SMK Dato’ Ahmad Razali, Ampang
Pengetua SMK Saujana Impian, Kajang
Pengetua SMK Tinggi, Kajang
Pengetua SMK Taman Tasik, Ampang
Pengetua SMK Bandar Rinching, Semenyih
Pengetua SMK Jalan Reko, Kajang
Pengetua SMK Taman Kosas, Ampang
Pengetua SMK Bandar Baru Ampang
Pengetua SMK Pandan Indah, Ampang
Pengetua SMK Taman Jasmin 2, Kajang
Pengetua SMJK Yu Hua, Kajang
Pengetua SMK Agana Maahad Hamidiah, Kajang
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 390

Pengetua SMK Bandar Damai Perdana, Cheras


Pengetua SMK Cheras Perdana, Cheras
Pengetua SMK Abdul Jalil, Hulu Langat
Pengetua SMK Bandar Tasik Kesuma, Kajang
Pengetua SM Teknik, Kajang
Pengetua SMK Convent, Kajang
Pengetua SMK Pandan Mewah, Ampang
Pengetua SMK Bandar Tun Hussein Onn2, Cheras
Pengetua SMK Kajang Utama, Kajang
Pengetua SAM Hulu Langat, Hulu Langat
Pengetua SM Agama Persekutuan, Kajang
Pengetua SMK Bandar Baru Bangi, Bangi
Pengetua SMK Bandar Baru Sungai Long, Cheras
Pengetua SMK Jalan Bukit, Kajang
Pengetua SMK Tasek Permai, Ampang
Pengetua SMK Khir Johari, Beranang
Pengetua SMK Perimbun, Cheras
Guru Besar SK Tun Abdul Aziz Majid, Hulu Langat
Guru Besar SK Bandar Tasik Kesuma, Semenyih
Guru Besar SK Taman Rakan, Cheras
Guru Besar SK Ampang Campuran, Ampang
Guru Besar SK Lubuk Kelubi, Hulu Langat
Guru Besar SK Taman Tasik, Ampang
Guru Besar SK Taman Jasmin, Kajang
Guru Besar SK Cheras Jaya, Balakong
Guru Besar SJKC Sin Ming
Guru Besar SK Taman Kosas, Ampang
Guru Besar SJKC Batu 11, Cheras
Guru Besar SK Bandar Seri Putra
Guru Besar SK Bandar Tun Hussein Onn2
Guru Besar SK Taman Puteri
Guru Besar SJKC Batu 9, Cheras
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 391

12.2 SEKALUNG PENGHARGAAN

Sekalung Penghargaan buat Pembina Modul


Pihak Kementerian Pelajaran Malaysia ingin merakamkan setingi-tingi perhargaan
kepada :

Pengarah Pelajaran Selangor


Pengarah Pelajaran Kedah
Pengarah Pelajaran Pulau Pinang
Pengarah Pelajaran Perak
Pengarah Pelajaran Perlis
Pengarah Pelajaran Negeri Sembilan
Pengarah Pelajaran Melaka
Pengarah Pelajaran Johor
Pengarah Pelajaran Pahang
Pengarah Pelajaran Terengganu
Pengarah Pelajaran Kelantan
Pengarah Pelajaran Sarawak
Pengarah Pelajaran Sabah
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Labuan
Pengarah Pelajaran Wilayah Persekutuan Putrajaya
Pegawai Pelajaran Pejabat Pelajaran Daerah Hulu Langat
Pegawai Pengurusan HEM, PPD Hulu Langat
Pengetua SMK Jalan 4, Bandar Baru Bangi,
Pengetua SMK Jalan 3, Bandar Baru Bangi
Pengetua SMK Sultan Abdul Aziz Shah (SAAS), Kajang
Pengetua SMK Cheras Jaya, Balakong
Pengetua SMK Pandan Jaya, Ampang
Pengetua SMK Taman Seraya, Ampang
Pengetua SMK Engku Husain, Semenyih
Pengetua SMK Dusun Nanding, Hulu Langat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 392

Pengetua SMK Dato’ Ahmad Razali, Ampang


Pengetua SMK Saujana Impian, Kajang
Pengetua SMK Tinggi, Kajang
Pengetua SMK Taman Tasik, Ampang
Pengetua SMK Bandar Rinching, Semenyih
Pengetua SMK Jalan Reko, Kajang
Pengetua SMK Taman Kosas, Ampang
Pengetua SMK Bandar Baru Ampang
Pengetua SMK Pandan Indah, Ampang
Pengetua SMK Taman Jasmin 2, Kajang
Pengetua SMJK Yu Hua, Kajang
Pengetua SMK Agana Maahad Hamidiah, Kajang
Pengetua SMK Bandar Damai Perdana, Cheras
Pengetua SMK Cheras Perdana, Cheras
Pengetua SMK Abdul Jalil, Hulu Langat
Pengetua SMK Bandar Tasik Kesuma, Kajang
Pengetua SM Teknik, Kajang
Pengetua SMK Convent, Kajang
Pengetua SMK Pandan Mewah, Ampang
Pengetua SMK Bandar Tun Hussein Onn2, Cheras
Pengetua SMK Kajang Utama, Kajang
Pengetua SAM Hulu Langat, Hulu Langat
Pengetua SM Agama Persekutuan, Kajang
Pengetua SMK Bandar Baru Bangi, Bangi
Pengetua SMK Bandar Baru Sungai Long, Cheras
Pengetua SMK Jalan Bukit, Kajang
Pengetua SMK Tasek Permai, Ampang
Pengetua SMK Khir Johari, Beranang
Pengetua SMK Perimbun, Cheras
Guru Besar SK Tun Abdul Aziz Majid, Hulu Langat
Guru Besar SK Bandar Tasik Kesuma, Semenyih
Guru Besar SK Taman Rakan, Cheras
Guru Besar SK Ampang Campuran, Ampang
Guru Besar SK Lubuk Kelubi, Hulu Langat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 393

Guru Besar SK Taman Tasik, Ampang


Guru Besar SK Taman Jasmin, Kajang
Guru Besar SK Cheras Jaya, Balakong
Guru Besar SJKC Sin Ming
Guru Besar SK Taman Kosas, Ampang
Guru Besar SJKC Batu 11, Cheras
Guru Besar SK Bandar Seri Putra
Guru Besar SK Bandar Tun Hussein Onn2
Guru Besar SK Taman Puteri
Guru Besar SJKC Batu 9, Cheras
Guru Bimbingan dan Kaunseling Sepenuh Masa Hulu Langat

dan semua yang terlibat dalam menjayakan pembinaan Modul Program Berfokus
Perkhidmatan Bimbimgan dan Kaunseling.
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 394

12.3 SENARAI NAMA GBKSM HULU LANGAT

Berikut adalah Senarai Guru Bimbingan dan Kaunseling Sepenuh Masa Hulu Langat
yang terlibat dalam proses pembinaan Modul Program Kaunseling Berfokus
Perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling.
BIL NAMA PESERTA NAMA SEKOLAH
1 En. Abdul Aziz bin Isa Pegawai Pengurusan Hal Ehwal Murid
2 En. Mohd Samsul bin Dollah SMK Dato' Ahmad Razali, Ampang
3 En. Rosli bin Suyot SMK Sultan Abdul Aziz Shah (SAAS), Kajang
4 En. Md Zahir bin Ahmad SMK Saujana Impian, Kajang
5 Pn. Zanariah bt Haji Kadir SMK Jalan 4, Bandar Baru Bangi
6 En. Yusri bin Jaafar SMK Dusun Nanding, Hulu Langat
7 Pn. Noraini bt Mohd Mustafa SMK Jalan 3, Bandar Baru Bangi
8 En. Ahmad Fauzi bin Mohammad SMK Taman Seraya, Ampang
9 En. Basarudin bin Bahaman SMK Pandan Jaya, Ampang
10 Pn. Nor Azita Buyong SMK Cheras Jaya, Balakong
11 Pn. Mazdalina bt Mat Desa SMK Engku Husain, Semenyih
12 Pn. Norazwa bt Md Sidek SMK Sultan Abdul Aziz Shah (SAAS), Kajang
13 Pn. Zaharah Bachek SMK Tinggi Kajang, Kajang
14 YM Raja Hazmi bin Raja Ab Lah SMK Taman Tasik, Ampang
15 Pn. Prema a/p Marutha Veeran SMK Bandar Rinching, Semenyih
16 Pn. Fausiah bt Harun SMK Jalan Reko, Kajang
17 Pn. Siti Rahmah bt Ya’acob SMK Taman Kosas, Ampang
18 En. Mohd Azreen bin Jaberi SMK Bandar Baru Ampang, Ampang
19 Pn. Jessie Chua Kim Yan SMK Engku Husain, Semenyih
20 Pn. Hafsah bt Abdul Hamid SMK Jalan 4, Bandar Baru Bangi
21 En. Wan Izahar bin Wan Rawi SMK Pandan Indah, Ampang
22 Cik Azlina bt Adnan SMK Dusun Nanding, Hulu Langat
23 Pn. Norashikkin bt Ali SMK Pandan Jaya, Ampang
24 Pn. Surya bt Awang SMK Taman Jasmin 2, Kajang
25 Pn. Ng Soo Ha SMJK Yu Hua, Kajang
26 Pn. Sapiah bt Haji Yunos SMK Agama Maahad Hamidiah, Kajang
27 Cik Farrida bt Mohd Ghazali SMK Bandar Damai Perdana, Cheras
28 Pn Zainon bt Mohd Ngadzib SMK Cheras Perdana, Cheras
29 Pn. Farihah bt Nawam SMK Abdul Jalil, Hulu Langat
30 Cik Siti Norfiza Eryani bt Muslil SMK Dato' Ahmad Razali, Ampang
31 Pn. Roslina bt Husin SMK Bandar Tasik Kesuma, Semenyih
32 Pn. Ainon bt Mustafa SM Teknik Kajang, Kajang
33 Pn. Norhasni bt Mohd Sharif SMK Convent, Kajang
34 En. Sabri bin Sedue SMK Pandan Mewah, Ampang
35 Pn. Isnatul Abza bt Ishak SMK Bandar Tun Hussein Onn 2, Cheras
36 En. Mohd Hafiz bin Mohd Yusof SMK Taman Tasik, Ampang
37 Pn. Norhazimah bt Md. Noh SK Tun Abdul Aziz Majid, Hulu Langat
38 Pn. Azlinda bt Abu SK Bandar Tasik Kesuma, Semenyih
39 Pn. Suhartini bt Razali SK Taman Rakan, Cheras
40 Pn. Juliyana bt Herman SK Ampang Campuran, Ampang
41 En. Mohd Shaiful Bahari bin Sa’adun SK Lubuk Kelubi, Hulu Langat
PROGRAM KAUNSELING BERFOKUS 395

42 Pn. Rohayati bt Abdul Rahman SMK Tinggi Kajang, Kajang


43 Pn. Haslinda bt Mat Jais SMK Kajang Utama, Kajang
44 En. Mokhtar bin Ismail SK Taman Tasik, Ampang
45 Cik Ruhana bt Taib SK Taman Jasmin, Kajang
46 En. Mohd Khusairi bin Abd Rafai SK Cheras Jaya, Balakong
47 Cik Tan Kai Sin SJKC Sin Ming
48 Pn. Sairol Bariah bt Marni SK Taman Kosas, Ampang
49 En. David a/l Samanasu SMK Bandar Tasik Kesuma, Semenyih
50 Pn. Noorjan bt Bali Mohamed SAM Hulu Langat, Hulu Langat
51 Pn. Hajah Nafisah bt Mohamad SM Agama Persekutuan, Kajang
52 Pn. Normazilah bt Nuruddin SMK Dato' Ahmad Razali, Ampang
53 Pn. Saniah bt Mohamed SMK Bandar Baru Bangi, Bangi
54 Pn. Khalijah bt Ahmad SMK Bandar Baru Bangi, Bangi
55 Pn. Fadzilah bt Mahadi SMK Cheras Jaya, Balakong
56 Cik Lim Ei Lee SMK Bandar Damai Perdana, Cheras
57 Pn. Rosmawati bt Mohd Noor SMK Bandar Baru Sg Long, Cheras
58 Pn. Norazita bt Lokman SMK Bandar Rinching, Semenyih
59 Pn. Siti Hajar bt Mohd Tahir SMK Jalan Bukit, Kajang
60 Pn. Mazeliyani bt Yasa’ SMK Bandar Baru Ampang, Ampang
61 Pn. Ang Lay Hoon SMK Taman Jasmin 2, Kajang
62 En. Mohd Sufian bin Roslee SMK Tasek Permai, Ampang
63 Pn Azlinda bt Mohd Ariff SMK Engku Husain, Semenyih
64 Pn. Izalhazira bt Ibrahim SMK Taman Seraya, Ampang
65 Pn. Teoh Siew Chuan SMK Cheras Perdana, Cheras
66 Pn. Punitha a/p Krishnan SMK Taman Jasmin 2, Kajang
67 Pn. Pilomina a/p Anthony SMK Cheras Perdana, Cheras
68 Pn. Zuraida bt Abd Rahman SMK Bandar Baru Sg Long, Cheras
69 Pn. Azliza bt Abdullah SMK Khir Johari, Beranang
70 Pn. Zuriyati bt Seman SMK Abdul Jalil, Hulu Langat
71 Pn. Rosita bt Mat Nor SMK Cheras Jaya, Balakong
72 Pn. Rozi Yanti bt Shaharudin SMK Dusun Nanding, Hulu Langat
73 Pn. Emi Zuraini bt Haji Lot SMK Tasek Permai, Ampang
74 En. Mohd Yusof bin Sudin SMK Cheras Perdana, Cheras
75 Pn. Roslinda bt Yusof SMK Perimbun, Cheras
76 Cik Siti Eshah bt Mahmood SMK Taman Tasik, Ampang
77 Pn. Norliah bt Ahmad SMK Bandar Baru Sg Long, Cheras
78 En. Abu Hassan bin Zainuddin SMK Bandar Damai Perdana, Cheras
79 Pn. Azizah bt Ibrahim SMK Perimbun, Cheras
80 Pn. Chuah Mooi Kim SMJK Yu Hua, Kajang
81 Cik Irene Kiu Siu Yee SJKC Bt 11, Cheras
82 En. Mohd Zawani bt Mohd Zawawi SK Bandar Seri Putra
83 Pn. Safarena bt Nasri SK Bandar Tun Hussein Onn 2
84 Pn Alina bt Abdullah SMK Bandar Baru Sg Long, Cheras
85 Cik Nasibah bt Mohd Zin SK Taman Puteri
86 Pn Gusneli bt Syukeri SMK Pandan Indah, Ampang
87 Pn Lidyanna bt Mohd Musa SMK Saujana Impian, Kajang
88 Pn Azizon Che Ismail SMK Bandar Tun Hussein Onn 2, Cheras
89 Pn Lim Mei Lee SMJK Yu Hua, Kajang
90 Cik Choe Siau Sze SJKC Bt 9, Cheras