# BAB 1 PRINSIP ASAS BENDALIR

BAB 1: Sistem Unit dan Ciri-Ciri Bendalir
Chapter 1

Sistem Unit

Bendalir

Sistem SI & BS

Definisi

Perbezaan SI & BS

Bendalir Boleh Mampat/ Tak Boleh mampat

Kuantiti asas

Bendalir Newtonian/ Bukan Newtonian

Kuantiti terbitan

Ciri-ciri bendalir

lb . terdapat dua sistem unit yang biasa di guna pakai iaitu:i) ii) International Standard Unit (SI unit) British Standard Unit (BS unit). oF Pound. ft Pound mass. unit SI akan di guna pakai. lbm Fahrenheit. K Newton. Dalam mekanik bendalir. Perbezaan SI unit & BS unit Kuantiti Panjang (length) Jisim (mass) Suhu (temperature) Daya (force) SI unit Meter. Kg Kelvin. Walau bagaimana pun. m Kilogram. pelajar perlu mengetahui dan memahami penukaran unit untuk kuantiti asas dari SI unit kepada BS unit dan sebaliknya. N BS unit Feet.SISTEM UNIT Kuantiti boleh diterangkan dalam berbagai-bagai unit. Dalam pengajaran ini.

s Kelvin. m Kilogram. K Ampere. Kg Second.KUANTITI ASAS .Terdapat enam kuantiti asas dalam sistem SI iaitu:Kuantiti Panjang (length) Jisim (mass) Masa (time) Suhu (temperature) Arus (current) Keamatan cahaya (luminious intensity) SI unit Meter. A candela Dimensi L M T H I Cd .

Kuantiti Halaju (velocity) Pecutan (acceleration) Daya (force) Tekanan (pressure) Ketumpatan (density) Berat tentu (specific weight) Kelikatan (viscosity) Kuasa (power) Tenaga (energy) SI unit m/s m/s2 Newton – kgm/s2 N.m Dimensi LT-1 LT-2 MLT-2 ML-1T-2 ML-3 ML-2T-2 ML-1T-1 ML2T-3 ML-1T-2 .m – kgm2/s2 kg/m3 N/m3 N/m2 Nm/s N. Berikut adalah beberapa kuantiti terbitan yang biasa digunakan dalam mekanik bendalir.KUANTITI TERBITAN Kuantiti terbitan terbentuk daripada kombinasi kuantiti-kuantiti asas.

APA ITU BENDALIR ?? Bendalir “A fluid is a substance which deforms continuously. F. when subjected to shearing forces” δx a a’ B B’ b b’ δz A A’ F x E E’ δy y F C D Shearing force. or flows. acting on a fluid element .

as opposed to hanging something from the ceiling which creates a normal stress on the ceiling. since the weight is acting perpendicular to the ceiling.• • • Shear force : parallel to face of material Normal force : perpendicular to the face of material considering that weight is a force. since the weight of the object is acting parallel to the wall. . hanging something from a wall creates a shear stress on the wall.

” • Daripada 3 bentuk jirim iaitu pepejal. hanya cecair dan gas sahaja yang boleh mengalir dan termasuk dalam kategori bendalir. . cecair dan gas. “ Bendalir .Unsur yang berterusan berubah bentuk. atau mengalir apabila dikenakan daya ricih walau sekecil mana sekalipun daya ricih tersebut. Bentuknya berubah berterusan selagi daya dikenakan kepadanya. Aliran bendalir terjadi akibat dari tindakan daya (ricih).• • • Bendalir bermaksud benda yang boleh mengalir.

• A liquid takes the shape of the container it is in and forms a free surface in the presence of gravity • A gas expands until it encounters the walls of the container and fills the entire available space. Gases cannot form a free surface • Gas and vapor are often used as synonymous words .

solid liquid gas .

oksigen. • Mudah dimampatkan dengan mudah ALIRAN TAK BOLEH MAMPAT: • Ketumpatan. • GAS (udara. • CECAIR (air. • Dianggap sebagai bendalir tak boleh mampat .ρ sesuatu bendalir adalah dianggap tetap dan tidak berubah. nitrogen) adalah bendalir boleh mampat kerana ketumpatannya sgt mudah berubah bergantung pd suhu persekitaran.ρ sesuatu bendalir adalah tidak tetap. minyak) hanya sedikit atau sukar dimampatkan.BENDALIR TAK BOLEH MAMPAT DAN BENDALIR BOLEH MAMPAT ALIRAN BOLEH MAMPAT : • Ketumpatan.

– Jika nilai kelikatan µ malar. minyak. udara. benzin dan glycerine. – Keadaan ini benar untuk kebanyakan bendalir lazim seperti air. . τ = µ du/dy.BENDALIR NEWTONIAN DAN BUKAN NEWTONIAN • Bendalir yang berbeza akan memberi tindakbalas yang berbeza apabila daya ricih dikenakan ke atasnya.µ adalah malar. maka tegasan ricih secara linearnya bergantung terhadap agihan halaju seperti persamaan hukum kelikatan Newton. • bendalir Newtonian : Bendalir yang mematuhi hukum kelikatan Newton yang mana nilai kelikatan. • Bendalir bukan Newtonian: bendalir dengan nilai µ yang tidak malar. alcohol. gasoline. kerosin.

NON-NEWTONIAN BEHAVIOR • Fluids for which shearing stress is not linearly related to the rate of shearing strain are designated as non-Newtonian fluids. flows as a thick. However. • A mixture of water and corn starch. . it appears to fracture and behave more like a solid. when placed on a flat surface. when the mixture is rapidly disturbed. The mixture is a non-Newtonian shear thickening fluid which becomes more viscous as the shearing rate is suddenly increased through the rapid action of the spoon.Video 1 . viscous fluid.

Simbol yang biasa digunakan adalah ρ (rho) dan unit SI bagi ketumpatan adalah kg/m3. m isipadu.23 kg/m3 ρhg = 13600 kg/m3 . Ketumpatan.SIFAT-SIFAT BENDALIR i. Contoh: Pada tekanan 1.013 bar dan suhu 4 °C ρair = 1000 kg/m3 ρudara = 1.   jisim.Kuantiti jisim yang terdapat dalam seunit isipadu bendalir tersebut.  . Ketumpatan. (density) .

(Biasanya air)  bahan simbol SG. maka kita akan ketahui bahawa bahan tersebut adalah lebih tumpat daripada air dan sebaliknya.  bahan   air .ii. Ketumpatan bandingan.0 (Contoh : σmercury = 13.Jika nilai ketumpatan bandingan yang diberi adalah lebih besar daripada 1. .6).Juga dikenali sebagai Specific Gravity dan menggunakan .Nisbah ketumpatan suatu bahan atau bendalir terhadap suatu ketumpatan bahan rujukan. (relative density) .

Berat tentu suatu bendalir ditakrifkan sebagai berat bendalir per unit isipadu. mg  atau   g  . γ symbol lain yang biasa digunakan adalah ω. Unitnya ialah N/m3. Patm γair = 9810 N/m3 γudara = 12. Contoh : Berat tentu air dan udara pada 4 °C. (specific weight) . Berat tentu.07 N/m3 .Selain daripada gamma.iii.

iv. .Kelikatan dinamik: µ  du / dy  daya/luas halaju/jarak  N .s m2 .Kelikatan kinematik Nisbah antara kelikatan dinamik dengan ketumpatan bendalir.  m2    s .s kg atau m. Kelikatan dinamik dan kinematik.Kelikatan Nilai rintangan bendalir terhadap perubahan bentuk dalam arah daya ricih atau daya putaran. (kinematic & dynamic viscosity) .

is responsible for the shear force produced in a moving fluid. Although the two fluids shown look alike (both are clear liquids and have a specific gravity of 1).Video 2 . they behave very differently when set into motion. one of the important properties. Viscosity.VISCOUS FLUIDS The behavior of a flowing fluid depends on various fluid properties. The very viscous silicone oil is approximately 10. .000 times more viscous than the water.

Tegangan permukaan. (surface tension) .v. .Tegangan permukaan terjadi disebabkan oleh daya tarikan antara molekul-molekul bendalir yang tak stabil pada permukaan bendalir.

A heavier-than-water. the blade would sink because its weight is greater than its buoyant force. surface tension forces are not large enough to support a slightly heavier singleedged blade. double-edged steel razor blade can float on water. . Without surface tension. they are quite important in many situations. Although these forces are relatively small.FLOATING RAZOR BLADE Surface tension forces exist at liquid/gas or liquid/solid interfaces. However.Video 3 .

vi. Ia juga bergantung kepada tegangan permukaan dan magnitud daya rekatan (adhesive force) dan daya jeleket (cohesive force).Kesan kapilari disebabkan oleh daya yang tidak stabil di antara molekul-molekul bendalir. Adhesive force : acts to hold the unlike substance Cohesive force : acts to hold the same particles of the same kind . (capillary effect) . Kesan kapilari.