Anda di halaman 1dari 8

Maria Montessori Merupakan Pengasas Pendidikan Montessori.

PENGASAS : MARIA MONTESSORI


Maria Montessori merupakan doktor wanita pertama di Itali yang menjadi doktor pe
rubatan dengan memperolehi ijazah kedoktoran berkaitan antropologi dan merupakan
seorang tokoh pendidikan di Rom yang berpengalaman mendidik kanak-kanak yang te
rencat akal. Beliau membentuk kaedah pendidikan yang menggunakan namanya berteru
san sehingga kini di sekolah-sekolah seluruh dunia. Minatnya pada pendidikan tim
bul apabila beliau bertugas mengendalikan kanak-kanak cacat. Pada tahun 1899, be
liau menubuhkan sekolah kanak-kanak cacat di Rom. Di sekolah ini beliau menghabi
skan masa selama dua tahun bersama rakan-rakannya bagi melatih guru-guru dalam k
aedah pemerhatian dan pendidikan kanak-kanak terencat akal. Montessori menyokong
Froebel dalam pendapat membenarkan kanak-kanak belajar melalui aktiviti bermain
. Beliau mengutamakan latihan daya penglihatan, pendengaran dan sentuhan yang be
rtujuan bagi membolehkan kanak-kanak mendapat pengalaman dan latihan menggunakan
deria dengan cekap. Kini pendidikan Montessori menjadi minat seluruh dunia.
SEJARAH MARIA MONTESSORI
Maria Montessori (31 Ogos 1870 – 6 Mei 1952) merupakan seorang pendidik berbangsa
Itali, saintis, pakar perubatan, ahli falsafah, penyokong gerakan kewanitaan (fe
minist), dan seorang humanis, serta merupakan pendidik kanak-kanak yang terawal
telah dicalonkan untuk menerima Hadian Nobel Keamanan.
Beliau telah dilahrikan di Chiaravalle Ancona, Itali. Maria merupakan siswazah w
anita pertama yang menerima ijazah dari Sekolah Perubatan di Universiti Rom. Bel
iau merupakan ahli kepada Klinik Psikiatrik Universiti dan serta tertarik untuk
mengajar orang-orang terencat akal dan tidak mampu belajar (uneducable) di Rom.
Beliau telah membuka sekolah pertamanya dalam projek perumahan di Rom iaitu pada
6 Januari 1907.
Maria Montessori meninggal dunia di Belanda pada tahun 1952 iaitu selepas mengab
dikan diri sepanjang hayat untuk belajar mengenai perkembangan kanak-kanak. Peng
libatan kerja awal beliau tertumpu kepada hak-hak wanita dan reformasi sosial se
rta merangkumi pembaharuan pendekatan menyeluruh keatas pendidikan.
Kejayaan beliau di Itali telah diiktiraf di peringkat antarabangsa dan untuk sel
ama 40 tahun beliau mengembara ke serata dunia untuk memberi kuliah, penulisan d
an penguruskan program latihan. Pada tahun yang kemudiannya, ‘Pendidikan untuk Kea
manan’ telah menjadi prinsip petunjuk, kepada kerja-kerja beliau.
Dalam persidangan di Rom pada 7 Januari 2007 telah menandakan bermulanya tahun u
ntuk meraikan kanak-kanak dan sekolah-sekolah di seluruh dunia. Pendekatan berin
ovasi Dr. Maria Montessori ialah “Pendidikan seharusnya tidak lagi akan menjadi pe
nyampaian pengetahuan, tetapi perlu menerima cara baru iaitu mencari potensi yan
g terdapat kepada seseorang manusia” dan serta diikuti seluruh dunia dipanggil seb
agai “penemuan kepada seorang kanak-kanak" serta telah menyedarkan manusia boleh m
engharapkan kepada penyelesaian kepada masalah-masalahnya iaitu dimana yang terp
enting adalah keamanan dan bersatu. Iaitu hanya dengan menukarkan perhatian dan
tenaga kepada penemuan seorang kanak-kanak bagi untuk membangunkan potensi yang
tinggi dalam personaliti manusia di dalam pembentukan halatuju tersebut.
Pada penerbitan hasil kajian di jurnal AS, Science (29 September 2006) menunjukk
an bahawa kanak-kanak Montessori telah menjadi bertambah baik dari segi tingkah
laku dan kemahiran akademik di Montessori Children berbanding kumpulan kawalan d
ari sistem aliran utama. Pengarang telah membuat kesimpulan iaitu "apabila dilak
sanakan dengan sebaik-baiknya iaitu pendidikan Montessori menggalakkan kemahiran
sosial dan akademik yang sama atau lebih baik daripada yang telah digalakkan da
ri kawasan atau sekolah berlainan."
Kaedah Montessori dalam pendidikan yang dihasilkannya dari pengalaman ini telah
dipraktikkan dengan jayanya terhadap kanak-kanak dan sangat popular di kebanyakk
an tempat di serata dunia. Walaupun banyak kritikan daripada kaedah beliau pada
peringkat tahun awal 1930an dan 1940an tetapi kaedah pendidikan beliau telah dip
raktikkan serta mendapat galakan dan sokongan di serata dunia. Kaedah beliau kin
i boleh ditemui di enam buah benua dan seluruh Amerika Syarikat.
Pada akhir tahun 1907, Montessori telah menubuhkan Casa dei Bambini atau Ruma
h Kanak-kanak yang pertama, di Rom. Pada tahun 1913, terdapat sokongan yang kuat
terhadap kaedah beliau di Amerika Utara, tetapi selepas kaedah itu tidak mendap
at sambutan yang menggalakan, salah seorang rakyat Amerika iaitu Nancy McCormick
Rambusch telah mengembalikan kaedah ini di Amerika dengan menubuhkan Persatuan
Montessori Amerika pada tahun 1960. Montessori telah dibuang negeri oleh Mussoli
ni kerana beliau telah enggan untuk berkompromi dalam pendiriannya dan menjadika
n kanak-kanak sebagai tentera. Beliau berpindah ke Sepanyol dan menetap di sana
sehingga tahun 1936. Apabila Perang Saudara Sepanyol meletus, selepas itu beliau
pula berpindah ke Belanda sehingga tahun 1939. Di dalam persidangan guru-guru d
i India, beliau telah ditahan oleh pihak berkuasa dan tinggal disana selama temp
oh peperangan. Montessori menghabiskan hidup beliau di Belanda, yang menjadi ibu
pejabat kepada AMI dan dikenali sebagai Association Montessori Internationale.
Beliau meninggal dunia di Noordwijk-on-sea, Holland pada tarikh 6 Mei 1952. Anak
lelaki beliau iaitu Mario mengetuai American Montessori International sehinggal
ah beliau meninggal dunia pada tahun 1982..
KURIKULUM MARIA MONTESSORI
Beliau berpendapat dalam mendidik kanak-kanak mestilah menghormati kanak-kanak d
an haknya. Oleh itu, persekitaran yang terancang, kemahiran hidup, disiplin diri
dan arahan adalah prinsip penting dalam pendidikan kanak-kanak. Menurut beliau,
pendidikan adalah untuk menolong kanak-kanak membentuk serta membantu perkemban
gan intelek, fizikal, sosial, emosi dan rohani.
Montessori mengemukakan beberapa konsep asas dalam pembentukan kurikulum k
anak-kanak pada peringkat awal. Antaranya adalah konsep berikut:
a) Minda yang Mudah Menyerap
Menurut Montessori, minda kanak-kanak mudah menyerap sesuatu maklumat yang diter
ima melalui deria mereka iaitu sebelum mereka bersedia untuk diajarkan konsep te
rsebut. Seorang kanak-kanak mula menyerap kejadian yang berlaku di sekelilingnya
itu dan serta menyusun pengalamannya daripada sewaktu kelahiran lagi. Contohnya
, mereka berpengalaman melihat pelbagai jenis dan bentuk bola semasa proses memb
esar. Apabila mereka bersedia mempelajari konsep ‘bola,’ hal ini dapat membantu kana
k-kanak tersebut memahami bahawa konsep ‘bola’ itu tidak terhad pada bola yang terte
ntu sahaja.
b) Persekitaran yang Tersedia
Persekitaran yang menggalakkan perkembangan kanak-kanak adalah persekitaran yang
lengkap dengan pelbagai bahan yang akan menyokong pembentukan konsep dan penget
ahuan kanak-kanak apabila kanak-kanak memerlukannya. Bagi tujuan ini, bahan pemb
elajaran perlu dipilih dan disusun dengan penuh teliti supaya kanak-kanak tertar
ik menerokai serta menggunakannya mengikut minat serta keperluan perkembangan me
reka. Contohnya, meja dan kerusi perlu sesuai dengan saiz kanak-kanak yang masih
kecil serta selesa untuk digunakan oleh mereka. Peranan guru adalah menunjuk aj
ar cara-cara menggunakan bahan pembelajaran tersebut pada masa yang sesuai.
Misalnya, apabila seseorang kanak-kanak menunjukkan kesediaannya dengan
menanya soalan ataupun memerhatikannya.
c) Didikan Diri
Kanak-kanak mampu menjelaskan persepsi mereka dan menyusun pengalaman melalui ak
tiviti yang sesuai. Apabila persekitaran mereka disusun secara lengkap dengan pe
lbagai bahan pembelajaran yang menarik, kanak-kanak berkebolehan menyusun penget
ahuan mereka apabila mereka terlibat dalam sesuatu aktiviti pembelajaran. Guru t
idak perlu
mengajar kanak-kanak secara formal. Guru hanya menunjuk ajar apabila perlu menga
jar kanak-kanak secara formal. Guru hanya menunjuk ajar dan membimbing mereka da
lam pemilihan bahan dan aktiviti. Misalnya, terdapat satu set bahan untuk setiap
prosedur pembelajaran iaitu contohnya, set tumbuhan. Bahan pembelajaran Monte
ssori biasanya berbentuk ‘betul diri’ atau dikenali sebagai ‘Self-Correcting’ iaitu kana
k-kanak dikehendaki meniru dan mengulang apa yang mereka pernah perhatikan. Seki
ranya cara mereka menggunkannya tidak mengikut prosedur maka mereka akan mendapa
t maklum balas secara langsung melalui hasil mereka dalam aktiviti tersebut. Con
tohnya, seperti guru menggunakan bongkah yang terdiri daripada pelbagai bentuk d
an warna. Kanak-kanak mengatur serta menyusun bongkah tersebut mengikut warna da
n menamakan warna itu serta memberikan beberapa bongkah yang sama warna seperti
yang dikehendaki oleh guru.
d) Bahan Pembelajaran
Guru hanya menunjukkan cara belajar yang “betul” bagaimana menggunakan bahan terseb
ut selepas kanak-kanak memilih aktiviti pembelajarannya secara bebas dan sukarel
a. Mengikut Montessori, matlamat kurikulum pada peringkat awal adalah bagi memaj
ukan diri kanak-kanak daripada segi penumpuan perhatian, kemahiran memerhati dan
meneliti, kesedaran berkenaan susunan dan peraturan, keseimbangan pergerakan, k
esedaran persepsi dan kemahiran praktikal, konsep Matematik, kemahiran bahasa,
kemahiran menulis dan membaca, kebiasaan dengan seni kreatif, pemahaman berkenaa
n alam semulajadi, pengalaman dan pemahaman berkenaan sains sosial serta pengala
man menggunakan kemahiran berfikir secara kritis melalui pengalaman menyelesaika
n sesuatu masalah. Kemajuan diri lebih penting berbanding fakta yang dipelajari
untuk kemajuan intelektual. Montessori juga mengesyorkan kurikulum yang menggala
kkan perkembangan fizikal melalui permainan luar dan permainan berbentuk ritma.
Perkembangan sosial melalui perbincangan mengenai tingkah laku sangat sesuai ket
ika kanak-kanak sedang bermain serta menghormati keperluan rakan sebaya. Perkemb
angan intelektual melalui aktiviti menyusun dan mengumpul. Konsep melalui perben
daharaan kata. Maklumat berkaitan sains dan matematik serta literasi iaitu menge
nali huruf serta abjad dan perkataan.
Terdapat 4 Jenis Bahan Pembelajaran Montessori iaitu:
Bahan untuk Latihan Dalam Kemahiran Hidup
Jagaan dari segi fizikal diri dan persekitaran yang membina kemahiran diri serta
membentuk kawalan dalaman, sikap berdikari dan penghargaan kendiri melalui akti
viti yang tersusun dengan lengkap.
Bahan Sensori
Menggalakkan penghalusan penggunaan alat deria bagi meningkatkan kecerdasan kana
k-kanak melalui aktiviti menyusun dan mengumpul. Contohnya, melalui aktiviti mem
bezakan pelbagai jenis kain.
Bahan Akademik
Bahan akademik iaitu seperti mempelbagaikan bahan abjad yang mudah alih bagi men
ggalakkan kanak-kanak mengenal huruf dan membentukkan perkataan.
Bahan Seni dan Budaya
Membantu kanak-kanak menghayati muzik, ritma, lagu dan irama serta mempelajari p
engawalan pergerakkan badan dalam aktiviti menari serta mereka juga diajar mengg
unakan alat muzik dan bahan lukisan.
e) Tempoh Sensitif
Tempoh sensitif adalah tempoh yang paling sesuai untuk kanak-kanak menguasai ses
uatu kemahiran. Tempoh tersebut dapat dikesan apabila kanak-kanak menunjukkan ke
sediaan dan minat bagi mempelajari sesuatu kemahiran dengan sentiasa menanya soa
lan serta sentiasa tertarik bagi memerhati dan menyentuh sesuatu bahan pembelaja
ran.
ALAT BANTU MENGAJAR
Menara Merah Jambu ( Pink Tower )
Satu set susunan serasi iaitu menyusun daripada susunan yang besar kepada yang k
ecil ataupun yang sebaliknya. Cara menyusunnya ialah saiz kiub yang paling besar
terletak di bahagian bawah manakala yang bersaiz paling kecil terletak dibahagi
an atas. Apabila kanak-kanak tidak mengikuti salah satu prosedur pengunaan alat
Menara Merah Jambu ( Pink Tower ) ini, salah satu kiub ataupun lebih akan ter
tinggal ataupun tidak tersusun mengikut saiz ataupun warna yang sesuai. Selagi k
anak-kanak belum mahir menguasai kemahiran menyusun, mereka akan terus mencubany
a sehingga mahir dan berjaya.Sesudah berjaya, mereka boleh dibenarkan menggunaka
n bahan yang lain supaya mereka dapat mengukuhkan lagi kemahiran baru ini dan se
cara tidak langsung menggalakkan kebolehan berfikir secara kreatif dan kritis.
Bongkah ( Block )
Guru menyediakan serta menggunakan Bongkah ( Block ) yang terdiri daripada pelba
gai saiz bentuk dan warna. Kanak-kanak mengatur serta menyusun bongkah tersebut
mengikut susunan warna dan menamakan warna bongkah itu serta memberikan beberapa
bongkah yang sama warna seperti yang dikehendaki oleh guru. Selagi kanak-kanak
belum mahir menguasai kemahiran menyusun mengikut susunan warna yang dikehendaki
, mereka akan terus mencubanya sehingga mahir dan berjaya.Sesudah berjaya, merek
a boleh dibenarkan menggunakan bahan yang lain supaya mereka dapat mengukuhkan l
agi kemahiran baru ini dan secara tidak langsung menggalakkan kebolehan berfikir
secara kreatif dan kritis.

LATIHAN GURU
Perancangan Pengajaran dan Pembelajaran
Perancangan pengajaran dan pembelajaran ini dapat membantu para guru berasa bers
edia dan terkawal berkenaan arah perjalanan di dalam kelas. Selain itu juga, per
ancangan ini dapat meningkatkan pengurusan kelas serta dapat membantu para pendi
dik memenuhi keperluan individu dan mengurangkan tekanan dalam pengajaran.
Susunan Aktiviti Harian
Perlu mengikut kesesuaian dengan keperluan dan perkembangan murid.
Kesepaduan kompenan pengajaran dan pembelajaran secara seimbang.
Keseimbangan aktiviti di dalam dan di luar kelas.
Keseimbangan aktiviti kelas iaitu dari segi kumpulan belajar bersama rakan dan i
ndividu.
Rutin Harian
Rutin harian bermaksud aktiviti ataupun aturan yang biasa dilakukan oleh guru da
n murid pada setiap hari mengikut sistem yang telah ditentukan.
Contohnya aktiviti yang biasa dilakukan di kelas ialah, guru menyambut murid ata
upun murid bersama murid dengan penuh mesra, murid menyusun kasut dan beg, guru
merekodkan kedatangan murid di kelas, memeriksa kebersihan murid, mengadakan per
himpunan pada setiap awal minggu serta mematuhi peraturan di dalam dan di luar k
elas.
Perbualan Pagi
Mengenai peraturan bilik darjah.
Mengenai aktiviti seterusnya di tadika.
Mewujudkan suasana kesediaan murid.
Menggerakkan hubungan interaksi antara guru dan juga murid.
Berkongsi pengalaman serta bahan antara murid dengan guru dan murid dan murid.
Aktiviti Semasa di Kelas
Memberi penerangan serta memberikan maklumat berkaitan pelajaran.
Mengadakan aktiviti bercerita bersama murid-murid.
Mengadakan aktiviti fizikal.
Mengadakan lawatan sambil belajar di sekitar sekolah.
Aktiviti di Dalam Kumpulan
Membahagikan kanak-kanak kepada kumpulan-kumpulan kecil bagi menjalankan serta m
elakukan pelbagai aktiviti secara serentak.
Menukarkan kumpulan kanak-kanak mengikut tempoh masa ataupun mengekalkan aktivit
i tersebut.
Aktiviti Secara Individu
Merupakan aktiviti pembelajaran secara perseorangan.
Guru hendaklah memantau serta memberikan perhatian secara individu bagi tujuan p
emulihan ataupun pengukuhan murid.
Aktiviti Semasa Rehat
Mengajarkan serta menyuruh murid-murid mengosok gigi.
Aktiviti bebas seperti murid bebas untuk bermain serta makan semasa rehat.
Menyuruh serta mengajarkan murid-murid mengemas selepas makan.
Membaca doa sebelum dan selepas makan.
Aktiviti Penamat
Menyuruh murid-murid mengemaskan kelas dengan segala peralatan perlu disimpankan
di rak-rak yang telah disediakan.
Semua murid dikehendaki duduk di dalam bulatan ataupun barisan dan guru akan mem
berikan pesanan mengenai perkara-perkara yang perlu dilakukan di rumah ataupun b
ahan-bahan serta peralatan yang perlu dibawa untuk keesokkan harinya.
Selain itu, latihan mengajar juga membolehkan para guru menguasai kaedah pengaja
ran dan pembelajaran dengan mengamalkan segala konsep serta prinsip kemahiran da
n nilai yang diperlukan oleh guru professional. Latihan mengajar juga dapat memb
antu memperkembangkan potensi para guru supaya mempunyai daya ketahanan diri dal
am menghadapi pelbagai cabaran di sekolah.
Memupuk sikap yang positif dengan meningkatkan daya ketahanan diri serta mengama
lkan nilai-nilai professional perguruan.
Membina sahsiah yang sesuai dengan profesion perguruan.
Membina daya yang sesuai iaitu dari segi daya ketahanan diri serta daya saing da
n
daya cipta.
Meningkatkan kemahiran memerhati melalui keprihatinan dan kepekaan kepada murid.
Boleh menyesuaikan diri dengan budaya di sekolah.
Menyepadukan kaedah teori serta amali dalam proses pengajaran dan pembelajaran.
Mestilah mahir menguasai strategi kaedah pengajaran dengan betul.
Memberi bimbingan kepada murid secara menyeluruh yang merangkumi semua aspek pen
gajaran dan pembelajaran sama ada di dalam bilik darjah ataupun di luar bilik da
rjah.
Mengenal pasti serta menyelesaikan masalah berkaitan pengajaran dan pembelajaran
dengan seterusnya memperkembangkan potensi sebagai seorang guru.
Membuat renungan dan penilaian kendiri dalam semua aspek yang meliputi tugas seb
agai seorang guru.
PERANAN GURU
Keperluan Fisiologi
Memastikan makanan yang telah disediakan berkeadaan bersih dan seimbang.
Keperluan Keselamatan
Memastikan kemudahan fizikal dan suasana di sekitar bilik darjah dalam keadaan k
ondusif serta selesa, teratur dan sesuai bagi proses pengajaran dan pembelajaran
.
Kanak-kanak memerlukan persekitaran dan alatan pembelajaran yang tersusun serta
sesuai bagi kanak-kanak.
Keperluan Kasih Sayang
Mewujudkan perasaan ingin dimiliki di dalam kelas dengan mengingatkan nama pelaj
ar.
Mewujudkan suasana yang ceria dalam proses pengajaran dan pembelajaran kepada mu
rid.
Keperluan Kendiri
Menyakinkan kebolehan murid dan jangan sesekali bangkitkan kelemahan murid denga
n menyembunyikan kebenaran kepada murid.
Menyedari keunikan yang ada pada diri setiap individu.
Tugasan hendaklah selaras dengan kebolehan murid serta memberikan maklum balas s
ecara individu dengan tepat dan spesifik.
Penilaian yang baik membantu dalam mengenal pasti kekuatan dan keperluan kesempu
rnaan diri serta mengetahui dengan memahami status keperluan estetik.
Menyediakan peluang bagi pelajar mencapai sesuatu mengikut keperluan potensi mer
eka.
Menerima hakikat yang pelajar mempunyai gaya pembelajaran yang berbeza. Oleh seb
ab itu, guru haruslah perlu mempelbagaikan kaedah pengajaran dan pembelajaran.
Melayani keperluan estetik pada setiap murid.
Peranan guru hanya membantu kanak-kanak bukan memaksa ataupun menentu arah pembe
lajaran mereka.
Saling bekerjasama antara guru dan murid-murid.
PENILAIAN
Pendidikan kanak-kanak adalah sangat penting bagi membentuk emosi, fizikal, sosi
al, dan perkembangan pemikiran kanak-kanak.. Semasa belajar di tadika kanak-kana
k memperoleh asas komunikasi, kemahiran sosial, dan kemahiran lain yang positif
dari aspek fizikal, kognitif, emosi, rohani dan nilai estetika. Oleh itu, penila
ian adalah salah satu aspek yang harus diberi penekanan oleh guru bagi menentuka
n pencapaian dan perkembangan seseorang kanak-kanak sepanjang mereka mengikuti p
embelajaran di kelas. Penilaian ialah proses mengumpul maklumat dan mengesan kem
ajuan kanak-kanak dalam aspek pengetahuan, kemahiran dan penguasaan kanak-kanak
terhadap sesuatu proses pembelajaran bagi membantu perkembangan yang seterusnya.
Proses ini dijalankan secara berterusan dan bersesuaian dengan objektif pembela
jaran dan tahap perkembangan individu setiap kanak-kanak semasa kanak-kanak meng
alami proses pembelajaran.
Guru hendaklah menilai kanak-kanak dari semasa ke semasa. Setiap pengajaran yang
disampaikan oleh guru hendaklah dinilai. Tujuannya supaya guru dapat mengumpul
maklumat sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran serta mengetahui kemajuan
kanak-kanak dalam berbagai aktiviti dan perkembangan sikap mereka kerana pengala
man pembelajaran di prasekolah bakal mencorakkan perkembangan kanak-kanak seteru
snya.
Penilaian dalam Mengenal Pasti Kemajuan Kanak-kanak
Konsep Penilaian
Guru memainkan peranan penting dalam mengesan kebolehan, kemajuan dan pencapaian
murid. Guru juga menentukan hasil pembelajaran yang hendak dinilai, merancang d
an membina instrumen penilaian, menganalisis maklumat penilaian, melapor dan mem
buat tindakan susulan.
Penilaian ialah proses mengumpul maklumat dan mengesan kemajuan kanak-kanak dala
m aspek pengetahuan, kemahiran dan penguasaan kanak-kanak terhadap sesuatu prose
s pembelajaran bagi membantu perkembangan yang seterusnya. Proses ini dijalankan
secara berterusan dan bersesuaian dengan objektif pembelajaran dan tahap perkem
bangan individu setiap kanak-kanak semasa kanak-kanak mengalami proses pembelaja
ran.
Penilaian juga dianggap sebagai satu cara untuk mendapatkan bukti yang tepat men
genai sesuatu perkara.
Kaedah Penilaian
Pemerhatian adalah satu kaedah penilaian melalui pemerhatian yang dijalankan sec
ara sistematik, jelas dan tepat. Penilaian dilaksanakan melalui pemerhatian terh
adap tingkah laku, perbualan atau interaksi dan hasil kerja murid. Oleh sebab ka
dar penerimaan dan kefahaman sesuatu konsep bagi setiap murid adalah berbeza, ma
ka penilaian sangat sesuai dilakukan secara individu.
Waktu Penilaian
Setiap pengajaran yang disampaikan oleh guru kepada kanak-kanak hendaklah dinila
i. Penilaian ke atas kanak-kanak hendaklah dijalankan serta dilakukan sepanjang
masa sesi pengajaran dan pembelajaran berlangsung sama ada secara berkala masa a
taupun mengikut kekerapan yang perlu.
Hal ini bersesuaian kerana penilaian ke atas sesuatu pengajaran dan pembelajaran
mesti bermula daripada awal, semasa dan di akhir pembelajaran. Segala maklumat
yang dikumpulkan sepanjang proses pengajaran dan pembelajaran memberi suatu gamb
aran berkenaan penguasaan kanak-kanak. Melalui proses penilaian yang dijalankan,
guru dapat mengikuti perubahan yang berlaku daripada semasa. Justeru itu, waktu
penilaian ke atas kanak-kanak adalah secara berterusan dan tiada had masa terte
ntu

Penilaian melalui Pemerhatian


Pemerhatian ialah pengamatan kepada perlakuan kanak-kanak yang bersesuaian denga
n perkembangan mereka. Dalam konteks penilaian, pemerhatian adalah satu kaedah y
ang sistematik yang dilakukan oleh guru untuk mengumpul data atau maklumat atau
merekodnya dengan tepat. Guru perlu ada kemahiran memerhati secara prihatin pada
apa yang berlaku pada setiap kanak-kanak melalui pemerhatian yang dibuat terhad
ap tingkah laku, perbualan dan hasil kerja kanak-kanak.
Melalui pemerhatian terhadap tingkah laku kanak-kanak, guru boleh memerhatikan d
an menilai murid semasa aktiviti bermain pondok-pondok, menyusun blok bersama ra
kan-rakan, semasa mereka bermain bersama rakan-rakan atau bersendirian, semasa a
ktiviti pembelajaran seperti membuat kolaj dalam kumpulan, aktiviti mengikat tal
i kasut, menyelesaikan masalah bersama rakan dan sebagainya.
Manakala pemerhatian terhadap perbualan atau interaksi yang boleh diperhatikan i
alah semasa perbualan atau interaksi antara murid dengan guru, perbualan atau in
teraksi antara murid dengan murid, interaksi murid dengan bahan, main peranan, b
ercerita dan bersoal-jawab, semasa aktiviti nyanyian dan sebagainya. Pemerhatian
ke atas kanak-kanak hendaklah dilakukan dalam semua domain iaitu domain kogniti
f, afektif dan psikomotor.
Selain itu, guru boleh menilai hasil kerja murid melalui rekod kerja yang dikump
ulkan dan menjadi sumber maklumat kemajuan kanak-kanak, kekuatan, kelemahan, kon
sep, dan kemahiran yang mereka ketahui dan kuasai. Setiap bahan atau hasil kerja
murid dikumpulkan dalam bentuk portfolio. Beberapa bahan yang dikumpulkan dalam
portfolio murid ialah hasil lukisan, mewarna, lakaran, tulisan, buku skrap, kra
f tangan, buku kecil, dan model, video kanak-kanak serta gambar yang diambil sem
asa kanak-kanak menjalani aktviti pengajaran dan pembelajaran di dalam kelas.

Penilaian Semasa Kanak-Kanak Bermain


Bermain ialah apa sahaja kegiatan yang boleh memberikan kegembiraan dan kepuasa
n kepada kanak-kanak. Bermain bukanlah satu kegiatan yang dipaksa tetapi merupak
an fitrah semula jadi kanak-kanak dalam proses mereka berkembang. Bagi kanak-kan
ak, bermain merupakan aktiviti di dalam kehidupan seharian mereka. Melalui aktiv
iti bermain kanak-kanak belajar berkenaan diri dan alam persekitarannya.
Dalam konteks pendidikan, bermain ialah satu proses pembelajaran yang terancang
dan berstruktur dalam memberi peluang kepada murid belajar dalam suasana yang in
formal, menyeronokkan, bebas dan selamat. Melalui bermain, kanak-kanak berintera
ksi dengan bahan, orang lain atau secara bersendirian. Kanak-kanak merasa terhib
ur apabila mereka bermain. Bermain adalah satu bentuk kesenian kanak-kanak. Ia m
erupakan saluran untuk melahirkan perasaan dan punca untuk mendapatkan kegembira
an dan keseronokan.
Kebanyakkan tokoh ahli psikologi kanak-kanak yang menekankan kepentingan bermain
kepada kanak-kanak termasuklah Montessori yang menganggap permainan adalah peke
rjaan kanak-kanak. Beliau berpendapat bahawa semua kanak-kanak suka belajar mela
lui bermain.
Terdapat pelbagai jenis permianan yang boleh dijadikan aktiviti pengajaran dan p
embelajaran ketika di kelas, antaranya ialah Permaianan melaui Sosial ( Social P
lay ) dan Permaianan secara Kognitif ( Cognitive Play ). Guru haruslah peka dan
memahami pelbagai nilai main yang boleh menyumbang ke arah perkembangan kanak-ka
nak secara menyeluruh dan seimbang dari aspek kognitif, fizikal, sosial, bahasa,
kreativiti serta emosi.

RUMUSAN
Hasil rumusan daripada kaedah kokurikulum pendidikan Montessori ini menunjukkan
bahawa terdapat pelbagai pendekatan yang boleh diamalkan serta digunakan oleh pa
ra guru untuk membentuk sahsiah, kemahiran sosial, perkembangan kognitif dan afe
ktif kepada kanak-kanak. Rumusan ini juga menunjukkan bahawa para guru perlu pek
a terhadap perkembangan diri kanak-kanak untuk perkembangan yang kognitif, afekt
if , sosial dan emosi bagi membolehkan para guru merancang serta memilih strateg
i pengajaran dan pembelajarannya dengan lebih berkesan dan bersesuaian dengan ke
perluan pembelajaran kanak-kanak tersebut. Oleh kerana peranan amalan guru dalam
menyampaikan ilmu pengetahuan dan mengukuhkan kemahiran serta menerapkan nilai-
nilai murni kepada kanak-kanak sangat penting, maka rumusan ini memfokuskan kepa
da pemerhatian pengajaran dan pembelajaran para guru untuk melihat pendekatan-pe
ndekatan yang perlu dijadikan amalan mereka dalam mendidik kanak-kanak. Walau ba
gaimanapun, dalam pelaksanaan kaedah pembelajaran ini, perlunya pemantauan yang
berkesan daripada guru besar, para pegawai dari Jabatan Pendidikan Daerah dan Ja
batan Pendidikan Negeri, serta pegawai-pegawai lain yang terlibat sama bagi meni
njau perlaksanaan kaedah pembelajaran ini.Guru besar perlu meluangkan masa meman
tau kaedah pengajaran serta pembelajaran bersama guru-guru iaitu pentingnya mela
ksanakan pendekatan pembelajaran yang bersepadu ini sama ada belajar melalui ber
main perlu dilaksanakan di semua prasekolah ataupun di tadika-tadika.

RUJUKAN

INTERNET / WEBSITE :
URL : http://ms.wikipedia.org/wiki/Maria_Montessori
URL : http://www.montessori-edu.org/maria/index.html
BUKU / MAJALAH :
Rohaya Hj. Yahya ( 1996 ). Kaedah Montessori. Kuala Lumpur: Utusan & Distributor
s Sdn.Bhd.
Kementerian Pendidikan Malaysia ( 2003 ).Huraian Kurikulum Prasekolah Kebangsaan
: Dewan Bahasa dan Pustaka.
Rohaty Mohd Masjud dan Abu Bakar Nordin, (2003). Pendidikan Prasekolah :
Fajar Bakti Sdn. Bhd.
Rohani binti Abdullah, Nani binti Menon & Mohd Sharani bin Ahmad. Panduan Kuriku
lum Prasekolah : PTS Professional.
Saayah Abu. Menjadi Guru Tadika : PTS Professional