Anda di halaman 1dari 32

LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

1.0: Pengenalan

Sumbangan wanita dalam pembangunan negara tidak dapat dinafikan, malah peranan

mereka semakin menyerlah, terutamanya selepas merdeka. Kejayaan ini semakin

membanggakan selaras dengan cabaran globalisasi. Golongan yang suatu masa dahulu dianggap

sebagai kaum yang lemah, kini bangun untuk memainkan peranan dalam menjayakan negara ini

bersama-sama dengan kaum lelaki. Sesuai dengan ungkapan “tangan yang menghayun buaian

boleh menggegarkan dunia” wanita juga mempunyai kuasa untuk menentukan hala tuju negara.

Di Malaysia, sebanyak 7.4 juta kaum wanita yang bekerja dan ini menunjukkan mereka

merupakan sebahagian daripada penyumbang pembangunan negara ini. Menyedari pelbagai

peranan wanita dalam keluarga, masyarakat, ekonomi dan politik negara, kerajaan mengakui

bahawa strategi-strategi yang khusus perlu dibentuk bagi melibatkan wanita secara berkesan

dalam proses pembangunan supaya potensi wanita dapat dioptimumkan. Justeru dari itulah

kerajaan memperkenalkan Dasar Wanita Negara pada tahun 1989 bagi menjamin kedudukan

dan hak-hak mereka dalam pembangunan negara.

Dasar Wanita ini bermaksud memberi panduan dan hala tuju dalam segala usaha

perancangan dan pelaksanaan program-program pembangunan negara. Dasar ini juga

mempastikan kepentingan dan penyertaan wanita tidak terabai, baik sebagai kumpulan sasaran

mahupun sebagai agen-agen pembangunan masyarakat moden. Penggubalan dasar ini

memperjelaskan kesungguhan kerajaan ke arah membantu penyertaan wanita dalam arus

pembangunan negara dengan lebih bermakna. Dasar wanita negara juga menyediakan garis

panduan bagi mengintergrasikan sumbangan wanita dalam proses pembangunan negara.

1
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

2.0 : Latar Belakang Dan Sejarah Penubuhan

Dasar Wanita Negara telah diperkenalkan pada tahun 1989 di bawah Kementerian

Pembangunan Wanita dan Keluarga, yang sekarang telah ditukar nama kepada Kementerian

Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat. Kementerian ini telah dipimpin oleh Y.B.

Senator Dato’ Sri Shahrizat Abdul Jalil, manakala jawatan Timbalan Menteri dipegang oleh Y.B

Senator Datin Paduka Chew Mei Fun1.

Secara umumnya Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat dibentuk

untuk meningkatkan kesedaran masyarakat terhadap pentingnya peranan golongan wanita dan

institusi keluarga untuk mencapai agenda pembangunan negara. Terdapat 4 buah agensi di

bawah pentadbiran Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat iaitu Jabatan

Pembangunan Wanita (JPW), Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia (JKMM), Lembaga

Penduduk dan Pembangunan Keluarga Negara (LPPKN) dan Institusi Sosial Malaysia (ISM).

Selari dengan matlamat penubuhan kementerian ini untuk membantu golongan wanita

dari pelbagai aspek maka kementerian ini telah menggubal Dasar Wanita Negara Kedua atau

lebih dikenali dengan Dasar Wanita Negara 2009. Dasar Wanita Negara Kedua adalah

kesinambungan kepada Dasar Wanita Negara Pertama yang digubal 20 tahun dahulu dengan

mengambil kira isu, peluang, cabaran dan persekitaran masa kini dan yang akan datang.

Dasar Wanita Negara 2009 telah dilancarkan oleh YB Datuk Seri Najib Tun Razak pada

25 ogos 2009 sempena menyambut Hari Wanita Peringkat Kebangsaan 2009 di pusat

Konvensyen Kuala Lumpur KLCC. Ia merupakan dasar yang mendukung prinsip tiada

diskriminasi berasakan gender seperti termaktub dalam perlembagaan persekutuan, konvensyen


1
Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat http://www.kpwkm.gov.my/ (Akses 10/11/2009)
2
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

penghapusan segala bentuk diskriminasi terhadap wanita (CEDAW) dan banyak lagi. Dasar

wanita Negara 2009 diberi nafas baru yang mencerminkan usaha kerajaan untuk mengarus

perdanakan wanita daripada aspek pembangunan bangsa dan negara

Di samping itu, Dasar Wanita Negara 2009 dianggap sebagai rangka tindakan yang

progresif dan dinamik sebagai panduan kepada wanita Malaysia mencorakkan landskap

pembangunan ekonomi, sosial dan politik negara. Langkah penggubalannya juga dianggap

sejajar dengan perubahan persekitaran dan keperluan masa depan terutama dalam menghadapi

dunia globalisasi dan iklim ekonomi yang semakin kompetitif. Beberapa pembaharuan yang

diketengahkan menerusi Dasar Wanita Negara 2009 ialah pembudayaan kesaksamaan gender

meliputi badan eksekutif, perundangan dan kehakiman.

Selain itu, ia juga merupakan satu langkah yang drastik untuk meningkatkan bilangan

kaum hawa di peringkat pembuat keputusan dan menggalakkan sinergi pelbagai sektor bagi

meningkatkan taraf sosio ekonomi wanita. Menurut Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun

Razak dalam ucapannya semasa majlis pelancaran Dasar Wanita Negara 2009, kerajaan komited

terhadap penyediaan persekitaran yang kondusif bagi menyerlahkan lagi potensi seramai 13.9

juta kaum wanita di Malaysia.

Jika dilihat kepada pembaharuan yang dibuat dalam pembentukkan Dasar Wanita Negara

2009 ini memang menunjukkan kesungguhan pihak kerajaan untuk membela dan

mempertahankan hak kaum wanita terutamanya dalam isu yang berkaitan dengan gender. Di

mana dasar ini lebih menekankan kepada prinsip tiada diskriminasi berasaskan gender. Dasar ini

berhasrat untuk merealisasikan aspirasi kerajaan dalam membangunkan modal insan yang

3
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

berdaya saing dan mempunyai ketahanan diri dengan melahirkan wanita yang berilmu dan

berwawasan, mempunyai daya kreativiti dan inovasi serta menghayati nilai-nilai murni.

Semasa Dasar Wanita Negara pertama diperkenalkan hanya dua objektif telah ditetapkan

iaitu, pertama untuk menjamin perkongsian saksama dalam memperoleh kemudahan sumber

maklumat, peluang penyertaan dan manfaat pembangunan kepada lelaki dan wanita. Matlamat

persamaan dan kesaksamaan hendaklah dijadikan teras dasar pembangunan yang berorientasikan

rakyat, supaya wanita yang mewakili separuh jumlah penduduk negara, dapat menyumbangkan

dan mencapai sepenuhnya potensi mereka. Manakala objektif yang kedua ialah bagi

mengintegrasikan wanita dalam semua sektor pembangunan negara selaras dengan kemampuan

dan kehendak wanita bagi mempertingkatkan mutu hidup, membasmi kemiskinan,

menghapuskan kejahilan dan buta huruf dan menegakkkan negara aman, makmur dan sentosa.

Walaubagaimanapun di dalam Dasar Wanita Negara 2009 ini ada beberapa

penambahbaikan yang telah dibuat. Antaranya ialah pertama, membangun potensi dan

mendayaupayakan wanita dari pelbagai lapisan masyarakat dan dalam semua sektor sebagai agen

perubahan kepada masyarakat serta penyumbang kepada pembangunan ekonomi dan sosial

negara. Kedua, menyediakan persekitaran yang kondusif, termasuk penggubalan dasar dan

perundangan mesra wanita, bagi meningkatkan martabat dan kesejahteraan hidup wanita dalam

semua aspek termasuk fizikal, ekonomi, sosisal, politik, kesihatan, psikologi dan kerohanian.

Ketiga, membudayakan kesaksamaan gender dalam kalangan semua lapisan masyarakat

dalam semua sektor. Keempat, memastikan pandangan dan suara wanita diterima pakai dalam

proses membuat keputusan di semua peringkat. Kelima mencapai perkongsian saksama antara

wanita dengan lelaki dalam memperoleh dan mengawal sumber dan peluang penyertaan serta
4
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

menikmati manfaat pembangunan dan yang terahkir adalah untuk meningkat dan mengukuhkan

perkongsian adil dan saksama antara wanita dan lelaki dalam semua aspek kehidupan bagi

memantapkan institusi keluarga serta membangunkan komuniti dan masyarakat.

3.0: Institusi-Institusi Yang Terlibat

Beberapa institusi telah ditubuhkan untuk mengintergrasikan wanita ke dalam aliran

utama pembangunan. Antaranya ialah, Majlis Penasihat kebangsaan Mengenai Intergrasi Wanita

Dalam Pembangunan (NACIWID) di Jabatan Perdana Menteri telah ditubuhkan pada tahun 1976

bagi menterjemahkan pelan tindakan sedunia mengenai wanita dalam pembangunan. Selepas itu,

pada tahun 1983, Urusetia Hal Ehwal Wanita (HAWA) telah ditubuhkan untuk mengawasi dan

menilai perkhidmatan-perkhidmatan yang dibekalkan oleh sektor awam dan sektor swasta bagi

faedah kaum wanita. Selain daripada itu, HAWA juga bertindak sebagai pusat maklumat utama

mengenai hal ehwal wanita, dan pada masa yang sama berfungsi sebagai urusetia kepada

NACIWID.

Sistem penyampaian pelbagai perkhidmatan sokongan untuk wanita telah diperkukuhkan

lagi melalui aktiviti organisasi-organisasi kerajaan seperti Jabatan Kemajuan Masyarakat

(KEMAS). Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA), Pihak Berkuasa Kemajuan

Pekebun-pekebun Kecil Perusahaan Getah (RISDA) dan beberapa Lembaga Kemajuan Wilayah.

Penubuhan sebuah agensi amanah bukan kerajaan iaitu Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM) turut

membantu mempertingkatkan penyertaan kaum wanita terutamanya di luar bandar di dalam

aktiviti – aktiviti ekonomi bukan ladang.

5
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Selain itu, ada beberapa pertubuhan bukan kerajaan (NGO) yang lain, turut memainkan

peranan yang penting ke arah meningkatkan penyertaan wanita dalam ekonomi dan sosial. NGO

seperti Majlis Kebangsaan, Pertubuhan-pertubuhan Wanita (NCWO), Perkumpulan Wanita

(WI), Pertubuhan Tindakan Wanita Islam (PERTIWI), Pertubuhan Bantuan Wanita Islam dan

Lembaga Kebajikan Perempuan Islam serta pertubuhan wanita yang lain telah menyediakan

berbagai program pembangunan berbentuk jatidiri dan kemudahan-kemudahan sokongan yang

lain.

4.0 Strategi-Strategi Pelaksanaan

Bagi membantu pihak perancangan dan pelaksanaan Dasar Wanita Negara (DWN), beberapa

strategi dibentuk bagi menjamin kecekapan, keberkesanan, keselarasan dan keseragaman dasar

dan tindakan. Antaranya ialah memperkukuhkan Unit Hal Ehwal Wanita (HAWA) Sebagai

Jentera Pembangunan Negara jentera negara bagi kemajuan wanita ialah HAWA kini telah

diletakkan di bawah Kementerian Perpaduan Negara dan Pembangunan Sosial. Peranan HAWA

haruslah dipertingkatkan kuasa dan tarafnya dengan mewujudkan perhubungannya dengan setiap

kementerian, dengan mengadakan penyelaras di setiap negeri supaya dapat bertindak dengan

lebih berkesan mengenai hal ehwal wanita.

Strategi yang seterusnya ialah Mengorientasikan Dasar dan Tindakan Agensi Kerajaan

dengan memasukkan proses Perancangan, Pelaksanaan dan Pengawasan Program-program

Pengintegrasian Wanita. Dalam penggubalan dasar, perundangan, peraturan dan program oleh

sektor atau agensi, pertimbangan mestilah dibuat berkenaan tentang sumbangan dan

implikasinya terhadap wanita serta impak dan kesan yang negatif terhadap wanita hendaklah
6
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

diawasi. Satu sistem penyelarasan dan kawalan bagi program-program yang komprehensif

hendaklah diwujudkan bagi mengelakkan kesan-kesan negatif dan juga bagi mengesan rintangan

dan masalah, sama ada dari segi undang-undang, mahupun dari segi amalan, supaya tindakan

sewajarnya dapat diambil bagi mengatasinya. Semua program pembangunan mestilah

mempunyai strategi yang menguntungkan wanita iaitu penglibatan wanita di semua peringkat,

sama ada daripada peringkat awal perancangan hingga ke peringkat penilaian, di peringkat

nasional dan di peringkat tempatan hendaklah terjamin.

Selain itu, strategi berikutnya ialah memperkenalkan Pendidikan dan Latihan untuk

menyedarkan pihak pentadbiran kerajaan mengenai isu wanita. Untuk menimbulkan kesedaran

dan komitmen institusi dan agensi kerajaan, program latihan kepekaan jantina (gender

sentisizing) di pelbagai peringkat diadakan di samping program latihan mengenai wanita dan

pembangunan berterusan untuk kakitangan kerajaan.

Penglibatan Badan-badan Bukan Kerajaan juga merupakan strategi-strategi yang telah

dilaksanakan dalam menjayakan dasar wanita ini. Dengan itu, kerajaan hendaklah berusaha

melibatkan semua organisasi bukan kerajaan dan badan-badan sukarela dalam program dan

tindakan pembangunan wanita. Di samping itu, bantuan kewangan, teknikal, nasihat dan institusi

hendaklah diperuntukkan berterusan kepada persatuan-persatuan wanita bagi menggalakkan dan

mempertingkatkan perkhidmatan mereka.

Dalam membasmi diskriminasi terhadap wanita, langkah-langkah khusus dan tegas telah

diambil. Setiap kelemahan yang terdapat pada undang-undang bagi menjamin hak wanita

hendaklah dibaiki. Contohnya, tumpuan khas hendaklah diberikan kepada kawasan-kawasan


7
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

kurang maju di luar bandar atau kawasan pendalaman. Selain itu tumpuan juga perlu diberikan

kepada wanita yang tidak berdaya dan cacat serta wanita haruslah diberi peluang pendidikan.

Dalam memajukan dan menyelaras penyelidikan mengenai isu wanita, didapati bahawa

kurangnya terdapat data dan maklumat mengenai kedudukan wanita sebenarnya. Oleh itu,

kerajaan hendaklah menggalak dan membantu penyelidikan dan kajian mengenai wanita-wanita

di Malaysia. Di samping itu kerajaan hendaklah menentukan bahawa segala pengumpulan data

dan maklumat oleh pelbagai sektor dan agensi kerajaan mengasing-asingkan butiran maklumat

mengikut jantina.

Dalam menjayakan strategi-strategi itu juga, kerajaan haruslah memberikan peruntukan

belanjawan terhadap program-program yang melibatkan wanita. Untuk menjayakan strategi

tersebut, kerajaan boleh menentukan kementerian-kementerian dan agensi-agensi yang

bersesuaian dalam menjalankan tindakan bagi memenuhi program dan projek pembangunan

wanita. Contoh-contoh agensi-agensi yang terlibat dalam NGO seperti Majlis Kebangsaan

Pertubuhan-pertubuhan Wanita (NCWO), Perkumpulan Wanita (Wl), Pertubuhan Tindakan

Wanita Islam (PERTIWI), Pertubuhan Bantuan Wanita Islam dan Lembaga Kebajikan

Perempuan Islam serta pertubuhan-pertubuhan wanita yang lain telah menyediakan berbagai

program pembangunan berbentuk jayadiri dan kemudahan-kemudahan sokongan lain.

Dalam melaksanakan strategi-strategi tersebut di atas, jangka masa tindakan

melaksanakannya adalah dalam jangka masa serta merta dan secara berterusan.

4.1 Pelan Tindakan Wanita

8
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Isu wanita dan pembangunan telah menjadi agenda dunia semenjak Bangsa-bangsa

Bersatu menganjurkan Persidangan Wanita Pertama di Mexico pada tahun 1975. Berdasarkan

kajian yang telah dibuat wanita pada keseluruhannya tidak dapat melibatkan diri sepenuhnya

dalam proses pembangunan.

Justeru itu lebih ramai wanita yang menjadi miskin, buta huruf, tidak mendapat

penjagaan kesihatan, mangsa keganasan seperti perkosaan, penderaan serta pengabaian,

dinafikan hak-hak yang asasi, didiskriminasikan dan pelbagai bentuk ketidaksamaan

sehinggakan status wanita seolah-olah lebih rendah daripada lelaki dan keadaan wanita jauh

lebih buruk daripada kaum lelaki. Natijahnya wujud jurang perbezaan yang ketara di antara

lelaki dan wanita dalam aspek pendidikan, kesihatan, pekerjaan, perundangan, kepimpinan,

pemilikan kuasa, pemilikan sumber dan sebagainya.

4.2 Pelan Tindakan Mengikut Sektor

Jentera Nasional Bagi Pengintegrasian Wanita Dalam Pembangunan. Pertama, HAWA

hendaklah mempunyai hubungan yang berfungsi dengan semua Kementerian lain. Ia hendaklah

bertindak sebagai pusat penyelaras, pengesan, dan pemproses isu-isu untuk dikemukakan kepada

NACIWID untuk mendapat pandangan, nasihat dan syor-syor untuk tindakan pihak kerajaan dan

pihak-pihak lain yang berkenaan.

Seterusnya, usaha bagi memperkukuhkan HAWA hendaklah termasuk

program- program latihan pegawai dan kakitangan urusetia supaya HAWA akan bertambah

9
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

cekap dan dinamik; dan pengagihan bekalan kewangan sewajar dengan tugas dan fungsi HAWA

yang lebih luas ini hendaklah ditentukan.

Dari aspek kesihatan, mewujudkan satu dasar kesihatan negara yang mengambil

kira keperluan dan taraf kesihatan kaum wanita. Konsep kesihatan yang komprehensif hendaklah

meliputi aspek kesihatan jasmani, mental dan emosi. Selain itu, satu mekanisma hendaklah

diwujudkan bagi memudahkan penyertaan berbilang sektor bagi menjamin penyebaran

perkhidmatan kesihatan yang sama rata di semua kawasan, serta menentukan usaha yang cekap

dan berkesan sejajar dengan prioriti-prioriti tempatan.

Di samping itu, menggalakkan perkembangan ilmu dan amalan perubatan cara moden

dan tradisional, melaksanakan dasar yang berkesan tentang penagihan dan penggunaan dadah

dengan melibatkan semua pihak dan lapisan, serta mengadakan undang-undang yang dapat

memberi perlindungan kepada pesakit daripada pihak-pihak yang tidak bertanggunjawab dalam

memberi rawatan dan ubatan. Mangsa-mangsa rogol dan keganasan hendalah diberi

perlindungan daripada publisiti yang meruntuhkan maruah dan keperibadian mereka;

dan mengkaji undang-undang yang sedia ada, atau menggubal undang undang baru bagi

melindungi wanita akan pekerjaan-pekerjaan yang membahayakan kesihatan.

Dari aspek pendidikan dan latihan, menghapuskan gambaran-gambaran yang

merendahkan maruah dan imej wanita, memudahkan penyertaan wanita dalam bidang-bidang

yang diminati dan meyakinkan wanita untuk mengambil peluang latihan bagi menceburkan diri

dalam lapangan sains dan teknologi moden, memasukkan pendidikan kekeluargaan dalam semua

kursus pendidikan dan latihan kerjaya untuk lelaki dan wanita.

10
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Seterusnya, menyemak dasar pengambilan dan pelaksanaan tugas institusi bagi

menjamin diskriminasi terhadap wanita tidak diamalkan, meluaskan lagi peluang-peluang latihan

vokasional untuk wanita serta mengiktiraf kemahiran-kemahiran wanita dalam bidang latihan

dan pekerjaan, menekankan institusi pendidikan dewasa serta peluang pendidikan sepanjang

hidup agar kaum wanita dapat terus mengembangkan pengetahuan dan kemahiran mereka, dan

institusi-institusi swasta hendaklah diawasi supaya mereka tidak meneruskan diskriminasi

terhadap wanita ataupun mengekalkan gambaran-gambaran yang menghinakan penyertaan

wanita. Dasar Wanita Negara hendaklah meliputi semua sektor, baik kerajaan mahupun bukan

kerajaan.

Dari aspek Undang-Undang, menyemak dan mengemaskini undang-undang yang

kurang berkesan, melibatkan wanita dalam penggubalan pelaksanaan undang- undang;

mengadakan biro pengaduan dan nasihat yang mudah didapati untuk wanita;

memberi pengetahuan mengenai hak individu disisi undang- undang;

menggubal undang-undang perlindungan daripada keganasan rumahtangga, pemberhentian dan

eksploitasi dalam pekerjaan dan bagi mangsa rogol dan keganasan; dan

mewujudkan undang-undang keluarga yang saksama yang memelihara dan mempertahankan hak

ibu kandung dan bagi menyelesaikan pertikaian keluarga dengan adil dan berperikemanusiaan.

Dari aspek ekonomi, dipertingkatkan penyertaan wanita dalam bidang pekerjaan, sosial,

ekonomi dan politik; perlu diadakan perkongsian saksama tentang manfaat pembangunan;

perlu diperbanyakkan peluang pekerjaan, khususnya bagi wanita yang miskin dan tidak

11
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

mempunyai punca pencarian nafkah hidup, perlu ada 'job description' bagi semua jenis pekerjaan

dan penentuan gaji yang sewajamya, tanpa perbezaan jantina;

perlu diadakan undang-undang perlindungan untuk semua jenis pekerjaan;

perlu diamalkan prinsip gaji sama untuk pekerjaan yang sama; dan

perlu dihapuskan diskriminasi terhadap wanita dalam peluang- peluang kenaikan pangkat,

latihan lanjutan dan pembuatan keputusan.

Dari aspek Politik, kerajaan hendaklah mengadakan perundangan dan pentadbiran untuk

menentukan penglibatan wanita sepenuhnya dalam bidang politik negara, dan untuk

menambahkan pengambilan, pencalonan dan penempatan wanita pada kedudukan penentuan

dasar di peringkat kebangsaan, negeri dan tempatan sehingga perwakilan saksama tercapai; dan

kerajaan hendaklah juga menentukan sokongannya terhadap kemunculan lebih ramai wanita ke

peringkat perundangan dan eksekutif dalam Parlimen, Dewan Undangan Negeri, Kerajaan

Tempatan dan badan-badan lain.

Dari sudut Media meningkatkan penglibatan wanita dalam semua aspek perkembangan

media seperti dasar perancangan program dan perkhidmatan, penggendalian projek-projek

pembangunan; menjalankan analisis jantina atas semua program supaya dapat mengesan

penyertaan wanita sebagai penerbit, sebagai pengguna media massa dan penerima kesan media

seluruhnya; mengikis pendapat dan kesan-kesan negatif terhadap wanita dalam program iklan

dan pendapat yang disiarkan; dan menggunakan pengaruh media bagi memupuk sikap dan

nilai positif terhadap wanita dan sumbangannya.

12
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Dari sudut Agama, mendapatkan pandangan wanita dalam membentuk fatwa

yang melibatkan wanita dan isu wanita; menggalakkan penyertaan wanita dalam semua aktiviti

agama; mewujudkan perbincangan antara pelbagai agama sebagai usaha mencapai

persefahaman; menjadikan agama sebagai asas ke arah pemodenan masyarakat berbilang kaum;

dan mewujudkan suasana perkongsian hidup yang sihat di kalangan wanita dan lelaki

Dari aspek Kebudayaan, penyertaan wanita dalam bidang seni perlu mendapat

perhatian bagi mengembangkannya; kemudahan dan galakan hendaklah diberi kepada wanita

untuk menyertai semua kegiatan budaya dan seni; diskriminasi dalam bidang seni dan budaya

hendaklah dihapuskan; penyertaan wanita dalam Majlis Perundingan Kebudayaan Kebangsaan

hendaklah dipertingkatkan; dan amalan yang melibatkan wanita secara 'tokenism' atau

bagai melepaskan batuk ditangga diberhentikan.

5.0 Isu-Isu Yang Terlibat

Istilah ‘seks’ dan ‘gender’ dalam kerangka yang dikemukakan oleh PBB yang mana

seks merujuk kepada perbezaan secara biologi di antara lelaki dan wanita, manakala gender

membawa maksud peranan sosial lelaki dan wanita dalam sesuatu budaya dan masyarakat. Oleh

itu peranan gender akan terbentuk dengan dipengaruhi oleh satu proses sosialisasi yang

kompleks dan mungkin berbeza-beza mengikut keadaan adat dan budaya.

Gender ditentukan oleh sikap, kepercayaan dan tingkah laku yang sepadan dengan apa

yang dianggap sebagai kelakian dan kewanitaan ideal. Maka gender bergantung kepada

interpretasi tentang tingkah laku yang sesuai bagi wanita dan lelaki dalam sesuatu budaya. Oleh

kerana peranan gender boleh dibentuk maka ia juga boleh diubah dan dibentuk semula untuk
13
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

mewujudkan keadaan yang lebih adil dan saksama di antara lelaki dan wanita. Maka, kesamaan

gender apabila disebut dalam konteks pembangunan wanita membawa maksud menghapuskan

apa-apa rintangan yang dikenakan kepada mereka berdasarkan definisi budaya tentang peranan

mereka dalam masyarakat.2

Hubungan sosial antara lelaki dan perempuan dapat dilihat dalam pelbagai bidang

kehidupan seperti dalam bidang politik, sosial dan ekonomi. Hubungan sosial antara lelaki dan

perempuan dalam pelbagai bidang kehidupan tersebut pada umumnya menunjukkan bahawa

kedudukan perempuan lebih rendah berbanding kedudukan kaum lelaki. Situasi ini dialami oleh

kaum perempuan di seluruh dunia kerana hubungan tersebut tidak saja dialami oleh masyarakat

yang sedang berkembang, tetapi juga dialami oleh masyarakat negara-negara maju seperti

Amerika Syarikat dan lain-lain. Keadaan ini di sebabkan oleh pengaruh daripada ideologi

bahawa kekuasaan terletak pada tangan lelaki dan situasi ini dialami oleh seluruh dunia.

Fenomena ini mendapat tentangan dari kaum wanita kerana mereka selama ini berada dalam

situasi yang tertindas.

Kaum wanita yang bekerja juga terpaksa menghadapi pelbagai cabaran dan rintangan di

dalam pekerjaan yang mereka ceburi. Cabaran ini merangkumi aspek fizikal dan juga mental

yang memerlukan tahap kesabaran yang tinggi. Wanita juga terpaksa bersaing dengan kaum

lelaki untuk merebut peluang pekerjaan yang ditawarkan di pasaran. Namun pada masa kini,

pekerja wanita telah diberi keyakinan untuk menjawat jawatan yang tinggi dalam sesebuah

organisasi. Walau bagaimanapun, terdapat pelbagai cabaran yang harus dilalui oleh kaum wanita

2
Dr Roselainy Binti Abdul. (2009). Pengenalan Ringkas Isu Gender.http://Helikmedia.Wordpress.Com/. (akses 4/12/09).

14
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

untuk memperolehi jawatan tersebut. Antara cabaran yang perlu dilalui oleh kaum wanita di

dalam pekerjaan ialah masalah yang berkaitan dengan seksual di tempat kerja, diskriminasi dan

juga konflik dwikerjaya.

Isu gender ini dapatlah diklasifikasikan kepada beberapa kategori iaitu isu berkaitan

politik, sosial dan ekonomi. Namun realitinya, sebilangan besar negara-negara Islam, terutama,

negara-negara yang berada dalam Persatuan Bangsa-bangsa Bersatu (PBB) telah pun menjadikan

‘pendekatan peka gender’ dan ‘kesaksamaan gender’ sebagai asas pelan pembangunan wanita

negara mereka. Malaysia juga menjadi salah sebuah negara yang telah pun memberikan

komitmen untuk melaksanakan polisi dan pelan tindakan pembangunan wanita berasaskan

‘kesaksamaan gender’. Mengimbangkan semula hubungan gender diandaikan sebagai sangat

penting untuk membawa kemajuan dan perubahan kepada negara.3 Dalam membincangkan

tentang isu gender ini, klasifikasi gender dalam bidang-bidang tertentu seperti politik, sosial dan

ekonomi akan diperjelaskan lagi.

5.1 Isu Gender Berkaitan Poilitik

Penglibatan wanita di dalam arena politik merupakan objektif milenium tersendiri.

Memperkasakan wanita di dalam arena politik mempunyai potensi untuk membawa perubahan di

dalam masyarakat. Penglibatan mereka di dalam badan-badan pentadbiran di peringkat

kebangsaan dan juga tempatan boleh membawa kepada dasar-dasar dan undang-undang yang

memfokuskan kepada wanita, kanak-kanak dan keluarga.

3
Dr Roselainy Binti Abdul. (2009). Pengenalan Ringkas Isu Gender.http://Helikmedia.Wordpress.Com/. (akses 4/12/09).
15
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Walaupun halangan-halangan untuk menyertai parliman-parlimen peringkat kebangsaan

dan tempatan telah pun dihapuskan hampir di setiap negara, ia masih tidak mencukupi untuk

memberikan keseimbangan gender di dalam pentadbiran. Walaupun ruangan dan proses-proses

politik telah terbuka, bilangan wanita di dalam jawatan-jawatan yang boleh membuat keputusan

masih tidak meningkat secara otomatik. Pada permulaan zaman kanak-kanak, wanita

menghadapi diskriminasi yang berbeza daripada peringkat bawahan pendidikan kepada gaya

sosial semasa yang meragui kecekapan mereka sebagai pembuat keputusan. Diskriminasi ini,

termasuklah beban kerja wanita yang jauh lebih berat, tidak menggalakkan serta menghalang

wanita daripada menyertai politik serta meninggalkan kurang masa dan tenaga untuk kehidupan

umum.4

Perwakilan wanita-wanita dalam badan-badan perundangan adalah merupakan salah satu

petunjuk yang membuktikan komitmen masyarakat di dalam memperkasakan wanita.

Penglibatan wanita-wanita di dalam proses-proses membuat keputusan yang berdasarkan politik

boleh membantu memastikan penghapusan ketidaksamaan yang dihadapi oleh wanita-wanita.

Semenjak merdeka, bilangan calon wanita yang telah dipilih untuk memasuki badan-

badan pembuat keputusan politik di Malaysia semakin bertambah, tetapi hanya pada kadar yang

sederhana dan masih berada di tahap yang rendah. Pada tahun 1990, hanya 5 peratus daripada

ahli-ahli parlimen terdiri daripada wanita. Bilangan ini telah berganda sebanyak 10 peratus pada

tahun 1999 tetapi ia telah kekal di tahap tersebut walaupun selepas pilihanraya umum pada tahun
4
Menyokong-kesaksamaan di dalam politik dan dalam kerajaan.http://www.unicef.org/malaysia/msl/support_6115.html
(akses 30.11.09)

16
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

2004. Dengan pendidikan di peringkat yang tinggi, yang seringkali melepasi lelaki, adalah

diharapkan wanita-wanita dapat melibatkan diri dengan sepenuhnya di setiap peringkat politik. 5

5.2. Isu Gender Berkaitan Sosial

i. Isu Berkaitan Pendidikan

Di Malaysia, kadar kemasukan bagi perempuan adalah bersamaan dengan, atau melebihi,

lelaki di semua peringkat persekolahan. Kadar kebolehan membaca dan menulis bagi wanita

adalah sebanyak 88.1 peratus pada tahun 2004, seterusnya ia meningkat daripada 85.4 peratus

pada tahun 2000 disebabkan oleh sistem pendidikan yang telah dipertingkatkan.

Kemasukan anak-anak gadis di sekolah melambangkan nisbah gender negara serta

sebuah pendidikan berpatutan yang menghubungkan perbezaan gender di peringkat pendidikan

rendah dan menengah. Pada peringkat tertier pula, pengambilan wanita adalah melebihi lelaki,

walaupun pengambilan golongan lelaki dalam program-program Doktor Falsafah adalah lebih

rendah berbanding wanita. Wanita di Malaysia lebih berkemungkinan untuk menunjukkan

kecenderungan yang tinggi terhadap subjek seni serta sains dan teknologi berbanding lelaki, jika

dibandingkan dengan latihan vokasional dan teknikal.6

Keadaan ini dapat dibuktikan dengan jumlah penuntut wanita di institusi pengajian tinggi

adalah di antara 60 peratus dan 70 peratus jika berbanding hanya antara 30 peratus dan 35

peratus penuntut lelaki. Pada tahun 1959, statistik dua tahun selepas merdeka menunjukkan
5
Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat. http://www.kpwkm.gov.my. (akses14/12/09).
6
Kementerian Pembangunan Wanita dan Masyarakat. http://www.unicef.org/malaysia (akses 14/12/09)
17
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

bahawa terdapat hanya 77 graduan wanita atau bersamaan 10.7 peratus daripada kesemua jumlah

pengambilan pelajar di Universiti Malaya (UM). Disebut UM kerana hanya universiti berkenaan

wujud pada zaman berkenaan. Hari ini, selepas negara merdeka 50 tahun, seiring dengan

penambahan bilangan universiti, walaupun statistik terkini tidak diperoleh, dapat dilihat dengan

jelas bahawa senarionya ialah jumlah pelajar wanita melebihi lelaki. Dan jika bilangannya

majoriti, maka yang akan menjadi graduan juga secara automatik adalah kumpulan majoriti.

Kadar mahasiswa dan mahasiswi pada masa sekarang ialah 61.39 dengan kata lain 61 wanita, 39

lelaki. 7

Semua ini kerana wanita mempunyai sifat tekun dan gigih, serta mempunyai perasaan

bertanggungjawab dan sanggup bertungkus lumus merebut peluang yang sedia ada. Pencapaian

wanita ini perlulah dijadikan satu dorongan kepada golongan lelaki untuk menilai kembali

dimana silapnya dan berusaha memperbaiki kelemahan yang ada supaya jurang yang wujud

dalam pencapaian akedemik ini dapat diperbaiki.

5.3 Isu Gender Dalam Ekonomi

i. Isu Berkaitan Guna Tenaga Buruh


7
Mengiktiraf Wanita Sebagai Agen Pembangunan Negara. (2007).http://bobex.wordpress.com/2007/08/07/mengiktiraf-
wanita-islam-sebagai-agen-pembangunan-negara/ (akses 14/12/09)

18
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Di Malaysia, penglibatan wanita-wanita di dalam bidang pekerjaan, walaupun masih

rendah, telah meningkat daripada 44.7 peratus pada tahun 1995 kepada 47.3 peratus pada tahun

2004. Semakin ramai wanita-wanita kini yang terlibat di dalam sektor pekerjaan, peningkatan

yang amat ketara apabila sektor perindustrian berada di tahap yang tertinggi pada tahun 1980-an.

Inisiatif-inisiatif oleh pihak Kerajaan dan juga badan-badan bukan kerajaan terhadap

laluan kepada pendidikan pada tahap yang tinggi telah membantu memberikan kekuatan kepada

sejumlah peratus wanita-wanita Malaysia yang lebih besar, dan lebih banyak lagi telah

diperhatikan bergerak menuju pekerjaan-pekerjaan yang berpendapatan tinggi. Menurut statistik

yang didapati daripada kajian semula Rancangan Malaysia ke-8 yang telah dilakukan pada

jangkamasa pertengahan, bilangan wanita-wanita yang telah menjadi pembuat undang-undang,

pegawai-pegawai atasan dan pengurus-pengurus telah meningkat daripada 5 peratus pada tahun

2000 kepada 5.3 peratus pada tahun 2002.

Usaha-usaha untuk membuat pengiraan terhadap kerja-kerja yang tidak berbayar telah

mendapati bahawa wanita-wanita menjalankan “kerja penjagaan” yang lebih tinggi (75 peratus

daripada wanita berbanding dengan 24 peratus lelaki), yang berjumlah kira-kira 76 bilion ringgit,

atau 12 peratus daripada Jumlah Kasar Produk Domestik (GDP) Malaysia. Kemiskinan di

kalangan rumahtangga yang diketuai wanita telah berkurangan disebabkan program-program

menjana pendapatan untuk ibu-ibu tunggal dan miskin serta menyumbangkan tempat tinggal

yang asas dan selamat kepada golongan yang disasarkan.8

8
Menyokong-Kesaksamaan Di Dalam Pekerjaan.http://www.unicef.org/malaysia/msl/support_6114.html-(access pada
30.11.09)

19
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Pertambahan bilangan wanita di dalam pasaran buruh akan memerlukan mereka

mengimbangi tanggungjawab mereka di tempat kerja dengan keluarga yang bersaing rapat di

antara satu sama lain. Pengurusan masa yang fleksibel di tempat kerja, kemudahan-kemudahan

penjagaan anak-anak yang selamat dan berkualiti tinggi serta termasuklah ‘teleworking’ yang

akan menyokong penglibatan tenaga kerja wanita yang meningkat.

Kekurangan dalam kemahiran-kemahiran pengurusan dan profesional selalunya menjadi

penghalang kepada peluang-peluang untuk wanita maju kepada jawatan-jawatan profesional

yang lebih tinggi. Peluang-peluang latihan pendidikan serta vokasional untuk wanita perlu untuk

menggalakkan penglibatan mereka dalam lapangan-lapangan yang membawa kepada pekerjaan-

pekerjaan yang berpendapatan tinggi dalam kesemua sektor. Wanita secara umumnya

kekurangan kemudahan kepada maklumat pinjaman dan pasaran untuk mempertahankan

perniagaan mereka.

ii. Isu Berkaitan Pengangguran

Biarpun jumlah wanita berpendidikan tinggi termasuk lulusan universiti dan kolej lebih

ramai berbanding lelaki di Sabah tetapi dari segi peluang pekerjaan, golongan itu (wanita) masih

ketinggalan. Mengikut Laporan Penyiasatan Tenaga Buruh Pusat pada 2002, pengangguran

wanita berkelulusan tinggi di negeri di bawah bayu adalah 17.5 peratus, manakala lelaki pula 8.2

peratus. Ini menunjukkan wanita berpendidikan tinggi masih ramai menganggur dan usaha

bersepadu perlu dilakukan untuk memastikan golongan terbabit memperoleh pekerjaan seperti

dinikmati golongan lelaki.

20
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Dalam pada itu, berasaskan perangkaan itu, daripada 1.1 juta pekerja di Sabah, hanya

348,000 adalah pekerja wanita berbanding 713,700 pekerja lelaki, iaitu perbezaan lebih sekali

ganda. Menurut Pembantu Menteri Pembangunan Masyarakat dan Hal-Ehwal Pengguna Sabah,

Jornah Mozihim, sektor pekerjaan yang menjadi tumpuan wanita adalah pertanian dan perikanan

iaitu membabitkan 87,900 pekerja. Oleh itu, pelbagai usaha bersepadu atau platform utama

diadakan supaya wanita berpeluang untuk memanfaatkan bakat mereka secara maksimum

setanding lelaki dalam pelbagai bidang pekerjaan.

Hasil kajian perpustakaan yang dijalankan oleh Institut Kajian Pembangunan Sabah

(IDS), wanita berhadapan dengan isu diskriminasi dalam pekerjaan, bebanan triple role (tiga

peranan), kadar celik huruf dan komputer yang relatifnya rendah, lemah penguasaan bahasa

Inggeris, masalah kesihatan dan minda serta peningkatan jumlah ibu tunggal.Semua isu, masalah

dan hambatan ini secara tidak langsung memberi kesan dan implikasi besar bukan saja kepada

wanita malah keluarga mereka, masyarakat dan negara jika tidak ditangani dengan bijaksana.9

5.4 Analisis

i. Wanita Dalam Bidang Ekonomi

Jika diimbas kembali wanita pada suatu ketika dahulu, wanita merupakan suri rumah

yang memainkan peranan tradisi sebagai ibu dan isteri dalam sesebuah keluarga. Dengan

perubahan masa dan arus pemodenan, wanita telah menceburi dunia kerjaya, bersama-sama

kaum lelaki berjuang untuk membangunkan negara. Semenjak 40 tahun yang lalu, wanita telah
9
Ramai wanita berpendidikan tinggi menganggur. (2009). http://www.myuitm.com/v4.(akses 14/12/09)
21
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

mencapai satu kemajuan mengagumkan dalam sektor pekerjaan di Malaysia. Bilangan wanita

menyertai dunia pekerjaan meningkat dari tahun ke tahun. Menurut Kementerian Pembangunan

Wanita, Keluarga dan Masyarakat (2004), peratusan tenaga kerja wanita meningkat dari 37

peratus pada tahun 1970 ke 43.5 peratus pada tahun 1995, dan 47.7 peratus pada tahun 2003.10

Petikan kata-kata Allahyarham Tun Abdul Razak semasa upacara pembukaan rasmi

Muktamar Pertubuhan-Pertubuhan Wanita Islam yang pertama pada 7 Mac 1975 berkata;

“….kalaulah kaum wanita tidak bersama-sama mengambil bahagian dalam usaha-usaha

pembangunan, maka bermaknalah kita mengabaikan satu sumber tenaga yang penting.

Kalau kita perhatikan negara-negara yang telah maju, kita tentu dapat melihat bagaimana

kaum wanitanya menjadi tenaga besar bagi membawa negara-negara tersebut ke mercu

kejayaan. Kita mahu wanita kita cergas dalam sebarang bidang yang boleh memberikan

kebajikan kepada negara, bangsa dan agama. Akan tetapi kita berharap segala langkah dan

tindakan serta usaha-usaha yang dilakukan itu tidak akan menjejas nilai-nilai kewanitaan

yang ada pada mereka yang memang terpuji dan disanjung tinggi…”.11 Keadaan ini jelas

menunjukkan kejayaan kaum wanita dalam bidang ekonomi memandangkan banyak peluang

10
Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat. (2004).Laporan kepada Komiti PPB tentang Konvensyen
bagi Menghapus Semua Bentuk Diskriminasi terhadap Wanita (Laporan Pertama dan Kedua]. Kementerian Pembangunan
Wanita, Keluarga dan Masyarakat, Kuala Lumpur.

11
Shamsiah Hj. Mahli. (2005).Mengimbangi Peranan Wanita: Bakal Ibu & Teknorat Negara .Persatuan Kebangsaan Pelajar
Islam Malaysia - "Hidup Biar Berjasa"

22
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

telah diberikan oleh pihak kerajaan dalam memperkasakan taraf ekonomi yang mana turut

menyumbangkan pembangunan yang pesat terhadap negara.

Kekayaan dan jatuh bangunnya sesebuah negara adalah bergantung kepada kekuatan

ekonomi negara itu. Untuk menjadikan ekonomi negara kuat dan kukuh, peranan tenaga kerja

samaada lelaki dan wanita adalah besar. Wanita juga adalah sebahagian daripada tenaga kerja.

Oleh itu, wanita juga berperanan yang besar dalam aktiviti ekonomi dunia dan sesebuah negara

melalui peranannya yang produktif dan reproduktif. Banyak faktor yang menyebabkan wanita

terlibat dalam bidang pekerjaan seperti untuk meningkatkan kualiti hidup, untuk meringankan

beban kedua ibu bapa, membayar hutang pinjaman pengajian, mengurangkan kebertangungan

terhadap suami dan menaikkan identiti sosial.

Penglibatan wanita dalam menyumbang ke arah ekonomi bukannya hanya melalui

pekerjaan formal tetapi juga melalui pekerjaan tidak formal. Kadar penglibatan wanita di sektor

pekerjaan pada tahun 1970 adalah 37.2 peratus, dan 79.3 peratus bagi lelaki. Sehingga tahun

2004, kadar penglibatan wanita dalam sektor pekerjaan telah meningkat kepada 47.3 peratus

disebabkan melebarnya peluang pekerjaan dan pencapaian pelajaran wanita yang bertambah baik

Dari segi taburan wanita Malaysia yang bekerja mengikut had umur, paling ramai wanita

bekerja (63.8%) adalah kumpulan umur antara 25 hingga 29 tahun. Apabila dikaji mengikut

status perkahwinan, daripada 3.7 juta wanita bekerja, 58.1 (2.2 juta wanita) peratus adalah wanita

yang berkahwin. Data mengenai pekerjaan wanita mengikut jenis pekerjaan menunjukkan

pekerja wanita kebanyakan berada di tiga kategori pekerjaan, perkhidmatan dan pekerja jualan
23
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

(18.4%), pekerja perkeranian dan juga sebagai juruteknik (17.5%) dan profesional bersekutu

(13%) daripada keseluruhan pekerjaan.12

Banyak jawatan pekerjaan diwujudkan yang memerlukan tenaga wanita terutama dalam

tugas-tugas yang tidak sesuai dengan jiwa lelaki seperti tugas yang memerlukan penumpuan dan

penelitian yang tinggi. Kini terdapat wanita memegang jawatan tinggi dalam organisasi.

Walaubagaimanapun, kebanyakan wanita memegang tugas pengurusan pertengahan.

Perumpamaan yang menyatakan "tangan wanita yang membuai buaian boleh menggegarkan

dunia" adalah landasan yang menggambarkan betapa besarnya peranan kaum wanita.

ii. Wanita Dalam Bidang Politik

Walau bagaimanapun, kita juga perlu melihat kepada aspek politik yang mana kaum

wanita dilihat kurang berjaya mencapai ke tahap yang maksimum berbanding kaum lelaki di

negara ini. Mungkin sifat kepimpinan yang ditunjukkan oleh kaum lelaki menyebabkan mereka

lebih layak berada di puncak kepimpinan. Dalam ruang domestik, karakter wanita yang lemah

lembut, emosional, mudah mengalah, seakan-akan menyakinkan bahawa tugas tersebut sesuai

untuk seorang perempuan yang bergelar isteri, ibu atau pengurus rumah tangga.

Pandangan seperti inilah yang menyebabkan muslimah tidak mahu berpolitik, sehingga

kehidupan mereka hanya berputar sekitar memenuhi keperluan diri sendiri dan melakukan

kegiatan dalam urusan peribadi, anak dan keluarganya. Mereka sama sekali tidak mahu menoleh,
12
Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat, 2004.

24
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

bahkan tidak peduli terhadap apa yang berlaku di sekeliling mereka. Sementara di pihak lain pula

mengatakan bahawa wanita mesti ikut serta berperanan aktif dalam segala bidang, sama dengan

kaum lelaki, termasuk dalam bidang politik, walaupun kegiatan politik mereka sentiasa

diarahkan kepada usaha meraih peluang sebesar-besarnya untuk duduk di atas kerusi legislatif .

Banyak pihak atau pendapat mengungkapkan pemahaman politik dengan pengertian yang

sempit dan amat terbatas. Sehingga ada antara mereka yang mendefinisikan politik sebagai

proses yang berjalan seiring dengan penyelenggaraan negara atau sistem pemerintahan.

Perjuangan yang dilakukan dalam proses pengukuhan dan pendidikan politik kepada kaum

wanita (Muslimah), tidak diarahkan kepada mencapai kesetaraan darjat dan kedudukan antara

lelaki dengan perempuan, kerana Islam telah menempatkan lelaki dan perempuan pada darjat

yang setara.

i. Wanita Dalam Bidang Sosial

Peluang pendidikan dan latihan yang saksama antara lelaki dan wanita membolehkan

wanita mencapai kemajuan dalam bidang sosial dan ekonomi. Sehingga kini, taraf pendidikan

wanita berada pada tahap yang membanggakan. Envolmen pelajar wanita di institusi pengajian

tinggi awam (IPTA) pada tahun 2007 di peringkat diploma ialah 58.2 peratus, peringkat ijazah

pertama 61.9 peratus, sarjana 52.9 peratus dan doktor falsafah (PhD) 38.1 peratus.13

Bagi memastikan wanita terus berdaya saing, mereka perlu meningkatkan pengetahuan

secara berterusan menerusi pendidikan dan latihan sepanjang hayat. Antara kekangan yang

dihadapi oleh wanita untuk mendapatkan pendidikan dan latihan sepanjang hayat ialah

kekurangan kesedaran wanita mengenai pentingnya pembelajaran sepanjang hayat selain

daripada kurangnya sokongan daripada majikan dan ahli keluarga. Selain itu, masalah remaja
13
Wanita dalam Bidang Pendidikan dan Latihan.(2006).http:// www.kpwkm.gov.my/uploadpdf/pelanwanita06.pdf-(akses
16/12/09)
25
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

perempuan yang tidak dapat meneruskan pendidikan akibat terlibat dengan gejala sosial perlu

ditangani supaya hak mereka untuk mendapatkan pendidikan tidak dinafikan.

Bagaimanapun, sumber daripada Jabatan Perangkaan Malaysia menunjukkan jumlah

lelaki masih lebih ramai berbanding wanita dengan nisbah 50.1 peratus lelaki dan 49.9 peratus

wanita.14 Sehubungan itu, ada wajarnya jika pihak tertentu memberi tumpuan kepada peringkat

asas lagi terutama dalam kalangan kanak-kanak dan remaja lelaki untuk mengenal pasti mengapa

jumlah kemasukan di IPT hari ini tidak seimbang. Jika dikaji, pencapaian mengikut jantina di

sekolah sama ada di sekolah rendah mahupun menengah adalah seimbang, malah pencapaian

keseluruhan pelajar lelaki adalah lebih baik berbanding pelajar perempuan terutama pada

peringkat sekolah menengah. Ini menunjukkan kejayaan kaum wanita bukanlah di sebabkan

bilangan yang ramai semata-mata tetapi di sebabkan usaha yang teguh untuk mencapai kejayaan.

Malangnya, antara tempoh persekolahan dan kemasukan ke IPT berlaku ‘sesuatu’ yang

menyebabkan ramai pelajar lelaki keciciran. Beberapa kajian yang dijalankan mendapati anasir

luar seperti pembabitan dengan ketagihan dadah, jenayah dan gejala sosial menyebabkan pelajar

lelaki terkandas di tengah jalan walaupun kebanyakannya mempunyai kebijaksanaan yang

sewajarnya. Malah, jika kita lihat gejala sosial hari ini banyak membabitkan remaja lelaki seperti

rempit, lepak dan khususnya dadah, sehingga ada kata-kata jenaka yang cuba merungkai

persoalan mengapa lebih ramai wanita di IPT hari ini, ‘lelaki kurang kerana kebanyakannya

berada di pusat sehenti’. Sinis kata-kata berkenaan, tetapi mungkin boleh difikirkan dengan

mendalam maksudnya. Keadaan ini jelas menunjukkan kejayaan wanita dalam sektor pendidikan

berbanding kaum lelaki di negara ini. Walau bagaimanapun, isu pengangguran dalam kalangan

14
UNICEF.Menyokong-Kesaksamaan di dalam pekerjaan.http://www.unicef.org/malaysia/msl/support_6114.html-(akses
30.11.09).

26
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

wanita masih tidak dapat dibendung memandangkan terlalu ramai graduan yang memilih

pekerjaan dan mengharap kepada kerajaan semata-mata. Oleh itu, inisiatif baru perlu diambil

untuk mengatasi isu pengangguran kerana ia sedikit sebanyak akan menggugat kepada

pencapaian ekonomi negara kita.

6.0 Cadangan Dan Saranan

1. Kesaksamaan gender dalam politik

Di Malaysia, senario penyertaan wanita dalam bidang politik tidak selari dengan penyertaan

mereka di dalam pilihan raya. Walaupun tidak ramai golongan wanita yang terlibat dalam

pemilihan di Dewan Rakyat iaitu di bawah 10 peratus, tetapi peranan mereka menentukan

kemenangan sesebuah parti politik semakin membesar. Kesedaran berpolitik wanita ini

dikatakan berpunca daripada tahap pendidikan yang semakin baik dan memberi akses kepada

percambahan maklumat yang lebih banyak. Kerajaan perlu meletakkan kesaksamaan gender

sebagai satu agenda utama kerajaan supaya peka terhadap hal ehwal dan pembangunan wanita,

dan memastikan segala peraturan dan dasar kerajaan akan lebih sensitif kepada keseimbangan

antara lelaki dan wanita yang akhirnya akan membentuk sebuah negara Malaysia yang lebih

maju, progresif dan seimbang.

2. Mengkaji undang-undang yang sedia ada.

27
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Mengkaji semula undang-undang dan peraturan sedia ada dan menggubal perundangan dan

peraturan baru bagi menjamin tiada diskriminasi berasaskan gender, perlindungan keselamatan,

hak-hak dan maruah wanita terpelihara dan mengambil langkah-langkah supaya penguatkuasaan

undang-undang berkenaan berkesan.

3. Meningkatkan penyertaan wanita dalam bidang pentadbiran

Namun begitu penyertaan wanita di peringkat pembuat keputusan dan korporat masih jauh

rendah umpamanya jumlah wanita yang memegang jawatan Ahli Lembaga Pengarah di

Government Link Companies (GLC) ialah 14% atau 86 orang daripada jumlah keseluruhan

613 orang. Sementara itu, kajian yang telah dijalankan oleh Kementerian Wanita untuk 50

syarikat di senarai Bursa Saham Kuala Lumpur bagi tahun 2004 menunjukkan bahawa kira-

kira 11.7% jawatan utama seperti Ketua Pegawai Eksekutif, Presiden dan Naib Presiden di

sandang oleh wanita dan hanya kira-kira 10.5% Ahli Lembaga Pengarah syarikat tersebut di

pegang oleh wanita.

4. Memperkenalkan konsep home office

Konsep ini amat sesuai dilaksanakan untuk kaum wanita yang mempunyai pelbagai

tanggungjawab selain bertindak sebagai seorang ibu, suri rumah dan pekerja. Secara tidak

langsung ia dapat mengatasi masalah pengganguran dalam kalangan siswazah wanita.

Kesemua peranan ini perlu diseimbangkan secara bijaksana agar “yang dikendong tidak

keciciran”. Kini, kaum wanita mempunyai alternatif untuk melakukan pekerjaan atau

perniagaan dari rumah melalui konsep home office.


28
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Selaras dengan itu, Dato shahrizat telah mengumumkan bahawa Kabinet telah bersetuju

untuk menggalakkan home office dan Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan

Masyarakat di minta untuk berbincang dengan beberapa Kementerian, seperti Kementerian

Kewangan, Kementerian Pembangunan Usahawan, Kementerian Kerajaan Perumahan dan

Kerajaan Tempatan dan Kementerian Hal Ehwal dalam Negeri supaya satu garis panduan

untuk semua aspek home office ini dapat diselaraskan untuk persetujuan Kabinet.

Kementerian sedang mengambil langkah susulan supaya secepat mungkin home office ini

dapat dipromosikan dan ramai wanita dapat manfaat daripadanya. Langkah ini akan

membantu semua golongan wanita termasuk orang kurang upaya dan warga emas membuka

perniagaan mereka di rumah.

Bagi memastikan matlamat Dasar Wanita Negara tercapai dan Pelan Tindakan

Pembangunan Wanita dapat dilaksanakan dengan berkesan, beberapa langkah perlu dilaksanakan

oleh semua pihak antaranya ialah semua agensi kerajaan, sektor swasta, pertubuhan bukan

kerajaan dan masyarakat amnya perlu mengambil tindakan sebagaimana yang ditetapkan di

bawah Pelan Tindakan Pembangunan Wanita.

Selain itu, sumber manusia yang mempunyai pengetahuan, terlatih dan peka terhadap

isu gender dengan kepakaran khusus hendaklah disediakan dan sumber kewangan yang

mencukupi. Seterusnya langkah-langkah khas sementara perlu diwujudkan seperti affirmative

action atau sistem kuota wajar perlu diambil untuk memajukan wanita dalam semua sektor.

Bagi memastikan aktiviti-aktiviti di bawah Pelan Tindakan Pembangunan Wanita

berjalan lancar, agensi-agensi pelaksana yang bertanggungjawab hendaklah melakukan tugas


29
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

seperti merancang, menyelaras, memantau dan menilai setiap aktiviti-aktiviti di bawah bidang

kuasa masing-masing. Di samping itu, satu pangkalan data pusat untuk mengitegrasikan data

berdasarkan gender dari pelbagai sumber termasuk agensi kerajaan, sektor swasta dan

pertubuhan bukan kerajaan perlu diwujudkan.

Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat seharusnya bertindak

sebagai peneraju utama bagi menyelaraskan setiap aktiviti, pemantauan dan penilaian secara

keseluruhan termasuk kajian semula dasar dan strategi pelaksanaan Pelan Tindakan

Pembangunan Wanita setiap tiga tahun sekali atau mengikut keperluan.

7.0 Kesimpulan Dan Penutup

Penggubalan DWN ini mencerminkan kesungguhan kerajaan untuk meningkatkan lagi

penyertaan wanita di dalam pembangunan secara lebih berkesan, sistematik dan bermakna.

Memandangkan bahawa wanita memainkan peranan yang penting di dalam dan di luar rumah

serta merupakan sumber ekonomi yang penting, matlamat kerajaan adalah untuk menjadikan

wanita sebagai rakan yang sama penting dalam usaha membina negara.

Kejayaan dasar ini bergantung kepada komitmen dan sokongan semua pihak terutama

kepimpinan tertinggi serta kerjasama antara agensi kerajaan, swasta, pertubuhan bukan kerajaan

dan masyarakat. Kesediaan semua pihak untuk menerima anjakan paradigma merupakan pra

syarat kepada kejayaan pelaksanaan Dasar Wanita Negara.

Dasar Wanita Negara merupakan dasar pembangunan sosio ekonomi yang merangkumi falsafah,

insipirasi dan aspirasi wanita daripada pelbagai peringkat umur, lapisan masyarakat dan semua

30
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

sektor. Pelaksanaan dasar ini menjadi agenda utama kerajaan untuk mewujudkan sebuah

masyarakat yang maju, dinamik dan berdaya saing, serta penyayang, adil dan saksama.

Bibliografi
31
LNP 5013 Politik Dan Dasar-Dasar Awam

Shamsiah Hj. Mahli. (2005). Mengimbangi Peranan Wanita: Bakal Ibu & Teknorat Negara.

Persatuan Kebangsaan Pelajar Islam Malaysia - "Hidup Biar Berjasa"

Dasar-Dasar Pembangunan Malaysia, Cetakan Keempat 2007. Institut Tadbiran Awam Negara

(INTAN) Kuala Lumpur.

Dr Roselainy Binti Abdul. (2009). Pengenalan Ringkas Isu Gender.

http://Helikmedia.Wordpress.Com/. (akses 4/12/09).

Kementerian Pembanguan Wanita, Keluarga dan Masyarakat. Laman web rasmi Kementerian

Pembangunan Wanita,Keluarga dan Masyarakat. Diakses pada November 10, 2009 daripada

http://www.kpwkm.gv.my/

Mengiktiraf Wanita Sebagai Agen Pembangunan Negara. (2007).

http://bobex.wordpress.com/2007/08/07/mengiktiraf-wanita-islam-sebagai-agen-pembangunan-

negara/ (akses 14/12/09)

http://www.unicef.org/malaysia/msl/support_6111.html

32