PEMBANGUNAN PROTOTAIP PERISIAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BERMULTIMEDIA BAGI KOMPONEN KESUSASTERAAN MELAYU DALAM MATA PELAJARAN BAHASA

MELAYU

Oleh MOHAMIZZAM BIN MOHAMMAD

Tesis ini Dikemukakan kepada Sekolah Pengajian Siswazah, Universiti Putra Malaysia sebagai memenuhi keperluan untuk ijazah Master Sains

Julai 2006

serta kedua-dua cahaya mata Elliesya dan Elaizza. Buat isteri tercinta Suzana binti Baharudin. terima kasih atas segala dorongan. semangat dan pengorbanan serta doa yang diberikan sepanjang penulisan tesis ini.DEDIKASI Dedikasi ini khas untuk yang tersayang: Ibu bapa serta keluarga yang dikasihi. ii .

Keadaan ini adalah disebabkan oleh pelbagai faktor seperti corak pengajaran guru. terdapat masalah dan kelemahan dalam proses pengajaran dan pembelajaran sastera Melayu sehingga pelajar berasa kurang berminat dalam mendalami ilmu sastera. bilik darjah dan kesukaran membayangkan keadaan persekitaran yang dimaksudkan di dalam elemen sastera tersebut. Cerpen.Abstrak tesis dikemukakan kepada Senat Universiti Putra Malaysia sebagai memenuhi keperluan untuk ijazah Master Sains PEMBANGUNAN PROTOTAIP PERISIAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BERMULTIMEDIA BAGI KOMPONEN KESUSASTERAAN MELAYU DALAM MATA PELAJARAN BAHASA MELAYU Oleh MOHAMIZZAM BIN MOHAMMAD Julai 2006 Pengerusi : Shahrul Azman bin Shahbudin Fakulti : Rekabentuk dan Senibina KOMSAS ialah singkatan bagi istilah Komponen wajib Kesusteraan Melayu yang merupakan sebahagian daripada subjek Bahasa Melayu Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM). Senario ini merupakan faktor utama yang menyumbang kepada kegagalan pelajar menguasai ilmu sastera. KOMSAS merangkumi Puisi tradisional. Justeru penyelidik telah mengaplikasikan penggunaan teknologi multimedia berinteraktif dalam bentuk prototaip perisian pengajaran dan pembelajaran (P&P) bagi KOMSAS dalam mata pelajaran Bahasa Melayu untuk iii . puisi Moden. Menerusi kajian literasi. Prosa Tradisional. Drama. dan Novel.

iv . Diharap usaha akan memartabatkan lagi sastera negara menerusi P&P yang berteknologi tinggi selari dengan matlamat Kementerian Pelajaran Malaysia. Dapatan dari hasil kajian lampau.kegunaan pelajar dan guru terlibat. Adalah diharap menerusi kajian ini satu garis panduan untuk membangunkan perisian P&P KOMSAS akan dihasilkan. Di samping itu membangunkan satu prototaip perisian P&P KOMSAS dengan menggunakan cakera padat sebagai medium yang mengintegrasikan elemen-elemen multimedia dan grafik bagi kegunaan guru. diguna pakai bagi menyokong aspek-aspek pembangunan prototaip perisian P&P KOMSAS dan kesahihan teori mendapati prototaip P&P ini boleh dibangunkan menjadi perisian P&P sebenar. Objektif utama pembangunan prototaip perisian P&P KOMSAS ini ialah untuk mereka bentuk Antara Muka prototaip perisian P&P KOMSAS yang menarik dan berteraskan multimedia interaktif. Kajian-kajian lampau dianalisis untuk tujuan pengesahsahihan teori pembangunan prototaip perisian ini.

Abstract of thesis presented to the Senate of Universiti Putra Malaysia in fulfilment of the requirement for the degree of Master of Science DEVELOPMENT OF A MULTIMEDIA COURSEWARE PROTOTYPE FOR THE KOMPONEN KESUSASTERAAN MELAYU IN BAHASA MELAYU SUBJECT By MOHAMIZZAM BIN MOHAMMAD Julai 2006 Chairman: Shahrul Azman bin Shahbudin Faculty : Design and Architecture KOMSAS (The Malay Literature Component) is a part of The Malay Language school syllabus in Malaysian Secondary school. The main objective of this multimedia prototype development is to raise students’ interest towards learning Malay literature through the design of the user interface that is incorporated in the Multimedia v . it is shown that there were many obstacles in the process of teaching and learning Malay literature in the classroom. Through the literature review and surveys that have been conducted by the researcher. Traditional Prosa. Drama and Novel. Cerpen. KOMSAS consist with the elements of Traditional and Modern Poems. The prototype is specially developed for the usage of teachers and students who are involved with the subject of KOMSAS. Those obstacles might encounter from the factor of the classroom size and it’s surrounding. Therefore. the purpose of this research is to overcome those problems through the development of a multimedia prototype courseware. ineffective teaching methods delivered by the teachers and the difficulties to visualize the meaning of the literature contents.

A theoretical validation research was conducted on the development of KOMSAS multimedia courseware in order to measure the effectiveness and the efficiency of the multimedia usage. it is hoped that teachers and students could collaborate together in order to master the Malay Literature and thus put the status of Malay Literature at the highest level using the new and high technology way teaching and learning.interactive courseware of KOMSAS. There are two main modules involved in this development which are the Teaching and Learning (P&P) Module and the Exercises Module. vi . From this research.

Khairodze bin Jamaludin. semangat dan doa yang diberikan. tidak lupa juga kepada Profesor Madya Dr. Budi dan jasa yang dicurahkan sangat-sangat penulis hargai. Semua itu digarap penulis menjadi inspirasi sepanjang penulisan tesis ini. Sekalung terima kasih kepada teman-teman di Fakulti Reka Bentuk dan Seni Bina. dorongan. Penulis juga mengambil kesempatan ini untuk mengucapkan jutaan terima kasih kepada Encik Shahrul Azman Shahbudin selaku penyelia kajian penulis.PENGHARGAAN Dipanjatkan syukur ke hadrat Allah SWT kerana memberikan kekuatan serta petunjuk untuk penulis melengkapkan penulisan tesis ini dalam masa yang ditetapkan. dan Shahrizal bin Dolah serta keluarga atas bantuan dan pandangan yang diberikan sepanjang pengajian penulis di Universiti Putra Malaysia vii . nasihat dan bimbingan sepanjang penulisan tesis ini. cahaya mata tersayang Elliesya dan Elaizza serta ahli keluarga yang diingati selalu. Rafidie bin Mohammad. Buat isteri tercinta Suzana binti Baharudin. terima kasih atas segala usaha. Noorizan Mohamed dan Yang Mulia Raja Ahmad Azmeer Raja Ahmad Effendi yang banyak memberi tunjuk ajar.

Ahli Jawatankuasa Peperiksaan Tesis adalah seperti berikut: Rahinah Ibrahim.PENGESAHAN Saya mengesahkan bahawa Jawatankuasa Pemeriksaan Tesis bagi Mohamizzam Bin Mohammad telah mengadakan peperiksaan akhir pada 21 Julai 2006 untuk menilai tesis Master Sains beliau yang bertajuk “Pembangunan Prototaip Perisian Pengajaran dan Pembelajaran Bermultimedia bagi Komponen Kesusasteraan Melayu Dalam Mata Pelajaran Bahasa Melayu” mengikut Akta Universiti Pertanian Malaysia (Ijazah lanjutan) 1980 dan Peraturan-peraturan Universiti Pertanian Malaysia (Ijazah Lanjutan) 1981. PhD Profesor Fakulti Teknologi Dan Sains Maklumat Universiti Kebangsaan Malaysia (Pemeriksa Luar) ________________________________ HASANAH MOHD GHAZALI. PhD Profesor/ Timbalan Dekan Sekolah Pengajian Siswazah Universiti Putra Malaysia Tarikh: 21 DISEMBER 2006 viii . Jawatankuasa Peperiksaan Tesis memperakukan bahawa calon ini layak dianugerahi ijazah tersebut. PhD Pensyarah Fakulti Bahasa Moden Dan Komunikasi Universiti Putra Malaysia (Pemeriksa Dalam) Tengku Mohd Tengku Sembok. PhD Pensyarah Kanan Fakulti Pengajian Pendidikan Universiti Putra Malaysia (Pemeriksa Dalam) Lim Swee Tin. PhD Pensyarah Kanan/Timbalan Dekan II Fakulti Rekabentuk dan Senibina Universiti Putra Malaysia (Pengerusi) Wong Su Luan.

Tesis ini telah diserahkan kepada Senat Universiti Putra Malaysia dan telah diterima sebagai memenuhi syarat-syarat keperluan untuk Ijazah Master Sains. M. PhD Profesor Madya Fakulti Reka Bentuk dan Seni Bina Universiti Putra Malaysia (Ahli) Raja Ahmad Azmeer Raja Ahmad Effendi.A Pensyarah Kanan Fakulti Reka Bentuk dan Seni Bina Universiti Putra Malaysia (Pengerusi) Noorizan Mohamed.A Pensyarah Kanan Fakulti Reka Bentuk dan Seni Bina Universiti Putra Malaysia (Ahli) _______________________ AINI IDERIS. PhD Profesor/Dekan Sekolah Pengajian Siswazah Universiti Putra Malaysia Tarikh:16 JANUARI 2007 ix . Anggota Jawatankuasa Penyeliaan adalah seperti berikut: Shahrul Azman Shahbudin. M.

________________________________ MOHAMIZZAM BIN MOHAMMAD Tarikh: 29 November 2006 x .PERAKUAN Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah jelaskan sumbernya. Saya juga mengaku bahawa tesis ini tidak dimajukan untuk ijazah-ijazah lain di Universiti Putra Malaysia atau di pusat pengajian tinggi lain.

12 Ciri-ciri Perisian Pembelajaran dan Pengajaran yang Disediakan 1.9 Kepentingan Kajian 1.3 Era Multimedia di Malaysia 1.10 Definisi Istilah 1.JADUAL KANDUNGAN Halaman DEDIKASI ABSTRAK ABSTARCT PENGHARGAAN PENGESAHAN PERAKUAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SINGKATAN ii iii v vii viii x xvi xvii xx BAB 1 PENDAHULUAN 1.4.7 Objektif Kajian 1.13 Kesimpulan SOROTAN LITERATUR 2.4 Cabaran Pengajaran & Pembelajaran (P&P) 2.4 Konsep Sekolah Bestari 1.1 Pengenalan 2.4.5 Penyataan Masalah 1.2 Pendidikan Bahasa Melayu Di Sekolah Menengah 2.1 Pengenalan 1.2 Faktor Kelemahan dan Masalah Pelajar dalam Mempelajari KOMSAS dalam mata pelajaran Bahasa Melayu 3 4 5 6 7 8 8 9 10 11 12 13 2 14 15 15 17 18 20 xi .8 Skop dan Matlamat Kajian 1.1 Faktor Halangan kepada Proses P&P Berkesan di Bilik Darjah 2.2 Falsafah Pendidikan Negara (FPN) 1.6 Pendekatan Penyelesaian 1.11 Batasan Kajian 1.3 Kesusasteraan Melayu dalam Pendidikan 2.

15. Kognitif dan Konstruktivis 2.1 Tahap Interaktiviti 2.16. Tingkah Laku.11.19.1 Reka Bentuk Informasi 2.4 Ringkasan Keseluruhan Model Pembangunan Kemahiran Berfikir 2.1 Gaya Aktivis 2.18.4.15.4 Perbezaan Model Instruksi.3 Mereka Bentuk Antara Muka Teori dan Model Reka Bentuk Instruksional 2.2 Bidang Psikomotor 2.13 2.2 Model ASSURE 2.11.3 Bidang Afektif Gaya Pembelajaran 2.2 Teori Konstruktivis 2.16 2.3 Jenis Interaktif 2.1 Bidang Kognitif (Mengetahui Fakta atau Maklumat) 2.14 2.6 2.2 Gaya Reflektor 2.10 2.5 Teori P&P Algo Heuristik 2.17.14.11.8 2.14.1 Model ADDIE 2.18.9 2.14.15 2.19.6 Teori Kawalan 2.15.4 Gaya Pragmatis Pendekatan Pembelajaran 21 23 27 29 34 34 35 36 37 38 49 41 42 43 45 45 47 47 48 49 51 54 56 56 57 57 59 59 61 61 63 64 66 67 68 69 70 71 74 74 75 75 75 76 xii .2.3 Gaya Teoris 2.2 Kemahiran Berfikir Secara Kritis Teori-teori Pembelajaran 2.17.19.3 Senario P&P Secara Konvensional Hasil Pembelajaran KOMSAS dan Genre KOMSAS Kurikulum KOMSAS dalam mata pelajaran Bahasa Melayu dan Kemahiran Bernilai Tambah Strategi P&P KOMSAS Penilaian dan Penguasaan KOMSAS Peranan Komputer dalam Sistem Pendidikan Konsep Multimedia Interaktiviti 2.19.18.19 2.3 Teori Tingkah Laku (Behaviorist) 2.3 Model “Waterfall” 2.1 Teori Kognitif 2.17.17 2.12 Sumbangan Media Kepada P&P Konsep Perisian Kursus Konsep Asas Reka Bentuk Aplikasi Multimedia Pendidikan 2.17.2 Ciri-ciri Interaktiviti 2.11 2.11.7 2.17.17.20 2.4 Konsep Interaktif 2.7 Teori “Multiple Intelligence” Taksonomi BLOOM 2.18 2.16.2 Mereka Bentuk Interaksi 2.5 2.17.1 Kemahiran Berfikir Secara Kreatif 2.15.

3 Proses Pengajaran 3.6 Membangunkan Bahan Pengajaran 3.24 2.4 Pembelajaran Langkah Demi Langkah (Self-Paced).5.21.1 Perancangan.21 2.4.4 Metodologi Pembangunan Prototaip Perisian P&P 3.1 Pendekatan Cetek 2. Kesan Penggunaan Multimedia Terhadap Pengajaran dan Pembelajaran (P&P) 2.3 Reka Bentuk Proses P&P Komsas 3.21.1 Fasa Analisis 3.3 Audio 2.2 Mereka Bentuk Prototaip Perisian P&P Komsas Berdasarkan Keperluan Pelajar 3.5.2 Mengenal Pasti Masalah 3.4.23.2 Latih Tubi 2.25.2 Pembelajaran Akses Kendiri (Self Access) 2.22 2.4.5.4 Reka Bentuk Aktiviti Pembelajaran 3.25.1 Pembelajaran Terarah Kendiri (Self-Directed) 2.25.3 Menganalisis Piawaian dan Sukatan Pelajaran 3.3 Pendekatan Strategik Proses Pengajaran 2.4 Simulasi 2.26 3 REKA BENTUK KAJIAN 3. 2.4 Video 2.23.25.5.2 Grafik 2.24.21.24.20.2 Pendekatan Mendalam 2.20.2.2 Konsep Pembelajaran 3.25.5 Animasi Kesimpulan 76 76 77 77 79 79 80 81 83 83 84 86 87 88 89 89 90 90 90 90 91 92 93 94 96 97 2.1 Tutorial 2.3 Pembelajaran Kadar Kendiri ( Self-Assessed ) 2.1 Teks 2.4 Permainan Sekolah Bestari 2.23.20.1 Pengenalan 3.5 Model ADDIE 3.23.2 Penyampaian 2.23.1 Matlamat Kajian 3.23 2.24.3 Penilaian Kajian Penggunaan Multimedia dalam Pendidikan Kaedah Pelaksanaan P&P Berbantukan Komputer (PPBK) 2.7 Pengadaptasian Teori Kawalan Glasser dalam Reka Bentuk 98 98 99 100 102 102 102 103 103 106 109 109 110 112 xiii .3 Penyelesaian Masalah 2.24.25 2.

6.9 Kesimpulan 139 139 140 141 141 143 144 146 146 146 148 156 157 158 158 159 162 162 164 167 168 172 173 174 179 180 181 xiv .5 Antara Muka Prototaip Perisian P&P KOMSAS 4.8.2 Keperluan Pembangunan Prototaip Perisian KOMSAS 4.8.6.2 Keperluan Sistem Pengoperasian 4.1 Latihan yang Mengadaptasi Teori Kognitif 4.3 Latihan yang Mengadaptasikan Teori Konstruktivis 4.9 3.8.3 Teknik dan Pendekatan Penyampaian Modul 4.11.2.1 Antara Muka Pertama Prototaip Perisian P&P KOMSAS 4.3.8.5.5.3 Pendekatan dan Strategi Konsep Prototaip Perisian P&P KOMSAS Teori Pengajaran dan Pembelajaran (P&P) Modul Prototaip Perisian P&P (P&P) Struktur Asas Penggunaan Prototaip Perisian P&P KOMSAS.15 3.8.11.6 Tetingkap Video 4.3 Keperluan Perisian 4.2 Latihan yang Mengadaptasikan Teori Behavioris 4.14 3.4 Antara Muka Drama 4.16 3.2.7 Tetingkap Latihan 4.5 Tetingkap Kupasan dan Kajian 4.8 Tetingkap Glosari 4.11.17 4 Reka Bentuk Mengimplementasikan Sesi P&P KOMSAS Menggunakan Prototaip Perisian P&P KOMSAS Model Kerangka Konseptual Prototaip Perisian P&P KOMSAS Objektif Reka Bentuk Media Pengajaran dan Pembelajaran P&P 3.4 Pelaksanaan Modul P&P 4.2 Kaedah Pedagogi 3.9 Tetingkap Biodata Pengarang 4.8.3 Ruangan dan Menu Antara Muka perisian P&P KOMSAS 4.2 Antara Muka prototaip perisian P&P KOMSAS 4.6 Pendekatan Pelaksanaan Modul Latihan 4.1 Skrin Utama 4.11 3.2.13 3.1 Interaktiviti 3.8.8 3.7 Struktur Aliran Penggunaan Prototaip Perisian P&P KOMSAS 4.8.8.1 Pengenalan 4.2 Antara Muka Skrin Previu 4.8 Antara Muka Prototaip Perisian P&P KOMSAS 4.5.10 3.3 Antara Muka Menu Utama 4.12 3.6. Struktur Aliran Aktiviti Pembelajaran Kesimpulan 114 114 116 117 121 122 126 127 129 130 132 135 138 PELAKSANAAN 4.1 Keperluan Peralatan 4.

5 6 RASIONAL TEORI DENGAN DAPATAN KAJIAN 5.1 Susun Letak Grafik 5.5.4 Konsep Asas Penilaian 5.6 Corak Pembelajaran Berbeza 5.4 Interaktiviti 5.5.8 Kesimpulan KESIMPULAN 6.1 Pengenalan 6.3 Keputusan yang Diharapkan 5.5.1 Pengenalan.6 Isi Kandungan 5.5.3 Kesimpulan 182 183 183 183 184 184 188 190 192 194 197 200 204 206 207 208 213 RUJUKAN BIBLIOGRAFI LAMPIRAN BIODATA PENULIS 214 222 226 231 xv .5 Video dan Animasi 5.5.2 Tujuan 5.5.7 Rumusan 5.5 Rasional Teori Dapatan Kajian 5.2 Antara Muka 5. 5.2 Rumusan Dapatan Kajian 6.3 Teks 5.

xvi .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful