Anda di halaman 1dari 5

ELEMENTI TRANSPORTNIH SREDSTAVA

Drugi kolokvijum (4 )
Mehanikim prenosnikom, koji se sastoji od pogonskog motora (M), spojnice (S),
zupanika sa pravim zubima z1, z2, z3 i odgovarajuih vratila, pokreu se dve radne
maine: R1 snage 7kw i R2 snage 5kw, iji su brojevi obrtaja jednaki n
R1
= n
R2
=
280
o
/min.

a) Definisati pogonski motor ( odrediti snagu i broj obrtaja ) ako je mehaniki stepen
korisnosti svakog zupastog para = 0.98, a prenosni odnos u
1,2
=3.5;........3 poena
b) Nacrtati dijagrame snage ( obrtnih momenata ) svih vratila;........................3poena
c) Proraunati vratilo II pri datim uslovima optereenja ako je materijal vratila
0645, a njegov stepen sigurnosti u odnosu na napon teenja 2.6. Teine
elemenata na vratilima se mogu zanemariti.. Sva vratila lee u horizontalnoj ravni.
Poznati podaci:
3 ......... 350
,
,
= = =
u Dn
s Dn
T
MPa
t
o
o o
., L = 140mm
Broj zuba zupanika Z1 = 20; rastojanje a
13
= 400mm;............................9poena





Kolokvijum traje dva sata uz korienje dozvoljene literature.





Predmetni nastavnik:
22. januar 2011. Dr Tomislav Marinkovi


1


REENJE ZADATKA

a) Definisanje pogonskog motora:

- Broj obrtaja pogonskog motora:
min
560 280 2 .. ..........
min
280
2 2 , 1 1 2 1 3 2
o
n u n n
o
n n n n
M R R
= = = = = = = =
- Snaga pogonskog motora:
w P
P
P w P P
R R
04 . 12102 7000
98 . 0
5000
....... 5000
1
3
2 2 3
= + = + = = =
q

w
P
P P
M
12349
98 . 0
04 . 12102
.
2
1
= = = =
q


b ) Dijagram snage i obrtnih momenata:





Sl1. Dijagrami snage i obrtnih momenata



2







c ) Proraun vratila II




Sl.2. ema optereenja vratila II Sl.3. ema optereenja zupastog prenosnika

Obimne sile:
- Brojevi zubaca spregnutih zupanika:
1
280
280
....... 70 1 70 ........ 70 5 . 3 20 ......... 20
2
1
3
2
3 , 2 3 , 2 2 3 2 , 1 1 2 1
= = = = = = = = = = =
R
R
n
n
n
n
u u z z u z z z

- Modul spregnutih zupanika e se odrediti na osnovu poznatog meuosnog
rastojanja a
1,3
.
2
3
2 2
3
2
........ .... 1 .......
2 2
2 1 2 1
3 , 1 3 2 3 , 2
3
2
1
3 , 1
z m z m d d
a d d u
d
d
d
a

+

+ = = = + + =

.) 1 . 3 ....( 5 . 3 .. .......... 478 . 3
70 3 20
400 2
3
2
2 1
3 , 1
T mm m usvojeno mm
z z
a
m = =
+

=
+

=
3

Obrtni moment koji zupanik z2 prima od zupanika z1:
( )
Nm
n
P
T 94 . 412
280
04 . 12102 30 30
2
2
1 2
=

=
t t

Obrtni moment kojim zupanik z2 pogoni zupanik z3:
( )
Nm
n
P
T 09 . 174
98 . 0 280
5000 30 30
2
3
3 2
=


=


=
t q t

Obimne sile:
( )
( )
mm z m d
N
d
T
F
t
210 70 3
76 . 3932
21 . 0
94 . 412 2
2
2 2
2
1 2
1 2
= = =
=

= =


( )
( )
N
d
T
F
t
1658
21 . 0
09 . 174 2
2
2
3 2
3 2
=

= =
Radijalne sile:
( ) ( )
( ) ( )
N tg tg F F
N tg tg F F
o
t r
o
t r
46 . 603 20 1658
4 . 1431 20 76 . 3932
3 2 3 2
1 2 1 2
= = =
= = =
o
o


Otpori oslonaca vratila II

( ) ( )
( ) ( ) N F F F F
r r BH AH
97 . 413 46 . 603 4 . 1431
2
1
2
1
3 2 1 2
= = = =
( ) ( )
( ) ( ) N F F F F
t t BV AV
38 . 2795 1658 76 . 3932
2
1
2
1
3 2 1 2
= + = + = =
Momenti savijanja:

Vertikalna ravan:
Nm F M
AV
V
S
35 . 391 38 . 2795 14 . 0 14 . 0
max ,
= = =

Horizontalna ravan:
Nm F M
AH
H
S
95 . 57 97 . 413 14 . 0 14 . 0
max ,
= = =

Ukupni (rezultujui) momenti savijanja:
( ) ( ) ( ) ( ) Nm M M M
H
S
V
S S
617 . 395 95 . 57 35 . 391
2 2
2
max
2
max max ,
= + = + =

Momenti uvijanja:
( ) ( )
Nm T T T
u u u
85 . 238 09 . 174 94 . 412
3 2 , 1 2 , 2 ,
= = =



4
Sloeni idealni momenti:

2
,
2
2
|
.
|

\
|
+ =
u S i
T M M
o
..................... 3
,
,
= =
u Dn
s Dn
t
o
o


Nm T M M
u S i
38 . 337 85 . 238
2
73 . 1
617 . 395
2
2
2
2
2 ,
2
max , max ,
=
|
.
|

\
|
+ =
|
.
|

\
|
+ =
o

Dimenzionisanje vratila odreivanje prenika idealnog vratila:

.... 61 . 134
6 . 2
350
........
10
,
3
,
max ,
MPa
S
M
d
T
T
d s
d s
i
i
= = = =
o
o
o


mm m
M
d
d s
i
i
2 . 29 0292 . 0
10 61 . 134
38 . 337 10
10
3
6
3
,
max ,
2 ,
= =

= =
o

Uveanja zbog ljeba za klin:
mm d usvojeno mm d d
i
34 ... ...... 58 . 33 2 . 29 15 . 1 15 . 1
2 2 , 2
= = = =
5