CERITA WAYANG BAHASA JAWA

Endang Pregiwa iku anake Arjuna lan Endang Manuhara. Dheweke duwe sedulur tunggal bapa biyung sing jenenge Endang Pregiwati. Ing lakon Pregiwa-Pregiwati, kekarone bebarengan lunga nggoleki bapakne menyang Amarta, kairingan Cantrik Janaloka minangka pangiringe. Ing tengahing laku ngupadi bapakne iku, katelune sapatemon kalawan Kurawa sing nembe ngupadi patah kembar kanggo minangkani wewaton nglamar Dewi Siti Sendari. Ancase Kurawa, Dewi Siti Sendari bakal didhaupake kalawan pangeran pati Astina sing jenenge Leksmanamandrakumara. Nalika Janaloka kacipuhan ngadhepi Kurawa ing sawijining andon yuda sing ora imbang, Endang Pregiwa banjur ngejak mlayu Endang Pregiwati, nyingkir saka papan andon yuda. Endang Pregiwa lan adhine wusana sapatemon kalawan Abimanyu. Sabanjure Abimanyu ngadhepi Kurawa sawise Janaloka nemahi pati. Lan nalika iku Gathotkaca mbiyantu Abimanyu saengga kekarone kasil ngasorake para Kurawa. Gathotkaca sing weruh Pregiwa lan Pregiwati banjur tuwuh rasa tresna ing atine. Endang Pregiwa nglanggati krenteging rasa tresa ing atine Gathotkaca lan wusana kekarone didhaupake. Gathotkaca lan Endang Pregiwa nurunake anak siji sing jenenge Arya Sasikirana utawa Sasikirna. Dene Endang Pregiwati sabanjure dilamar dening Pancawala sawise kedadeyan rajapati. Gathotkaca ditutuh mateni Pancawala nggunakake keris sing disilih saka Arjuna, saengga antuk paukuman kanthi cara dirante. Nanging Gathotkaca kasil ndhudhah sejatining kedadeyan rajapati iku. Gathotkaca kasil nemokake bukti yen sing mateni Pancawala ora liya Leksmanamandrakumara, anake Duryudana utawa Suyudana, sing pancen pengin sesandhingan kalawan Endang Pregiwati. Wusana, Gathotkaca diluwari saka paukuman lan Pancawala diwaluyakake maneh dening Sri Kresna amarga pancen durung tekan pepesthene nemahi pati. Dhaupe Endang Pregiwati lan Pancawala, anake Prabu Yudhistira, lumaku kanthi regeng lan agung kadidene dhaupe anak raja. Pancawala ing crita pedhalangan Jawa mujudake anake Prabu Yudhistira utawa Puntadewa, raja ing Indraprasta/Amarta/Amerta, lan Dewi Drupadi, anake Prabu Drupada raja ing Pancala. Miturut crita Hindhu, Dewi Drupadi duwe sisihan akeh utawa nglakoni poliandri, yaiku dadi sisihane Pandhawa sing nurunake anak dhewe-dhewe. Ing Mahabarata, Pancawala uga sinebut Pancakumara utawa Pandhawasuta, tegese anake para Pandhawa. Lan saka dhaupe Dewi Drupadi kalawan para Pandhawa banjur nurunake Pratiwindya (anake Yudhistira), Srutasoma (anake Bima), Srutakirti (anake Arjuna), Srutanika (anake Nakula) lan Srutakarman (anake Sadewa). Pancawala banjur dhaup karo Dewi Pregiwati. Ing perang Baratayuda, Pancawala mehak Pandhawa. Pancawala urun kridha mbela Pandhawa nalika pasanggrahane Pandhawa dirabasa Kurawa, yaiku ing Baratayuda babak katelu utawa Ranjapan. Pancawala bebarengan para senapati Pandhawa ngadhepi panempuhe Kurawa. Nalika Aswatama nylundup mlebu wewengkon Karaton Astina sedya mateni Parikesit, Pancawala mati dening Aswatama. Pancawala raket pasedulurane karo Anantasena, anake Bima lan Dewi Urangayu, anake Hyang Mintuna. ::Ichwan Prasetyo:: Dewi Surtikanti milih mbela pati sisihane Dewi Surtikanti iku anake Prabu Salya lan Dewi Setyawati utawa Dewi Pujawati. Dene Dewi Setyawati dhewe ora liya anake begawan raseksa sing jenenge Bagaspati ing padhepokan utawa pertapan Hargabelah. Prabu Salya lan Dewi Setyawati nurunake anak cacah lima, yaiku Dewi Erawati

Dewi Ambika lan Dewi Ambiki iku anake Prabu Darmahambara. Ing taman Mandraka. Dewi Surtikanti mati lampus. Kekarone awujud raseksa kembar sing riwayat asal-usule siji. Maling agung kasebut raine mirip Pamade utawa Arjuna saengga Arjuna saguh ngrangket durjana kasebut. nalika nglawan Arjuna. Kasile Karna ngalahake krajan Awangga uga saka pambiyantune Arjuna. Patembayan kasebut kasil narik kawigatene para raja lan satriya sing rata-rata pancen padha kapencut marang kasulistyane putri telu kembar kasebut. Amarga klerune Adimanggala iku Surtikanti dadi sedhih banget lan banjur mutusake bakal bela pati marang sisihane kanthi cara mati lampus. Nalika iku Dewabrata utawa Resi Bisma diutus bapake. Wusana Arjuna lan Suryaputra banjur andon yuda. Dewi Surtikanti. ya Dewi Amba. belapati tumrap sisihane. Dewi Banowati (prameswarine Prabu Duryudana). Arjuna bisa sapatemon kalawan durjana sing mlebu ing karaton Mandraka. Nalika upacara pikramane Suryaputra lan Dewi Surtikanti arep digelar. Nanging Suryaputra kasil dikalahake dening Arjuna lan uga kasil dirangket. Katelune banjur perang tandhing rame banget. Suryaputra sabanjure dijodhokake kalawan Dewi Surtikanti. Adipati Karna dhewe sing mateni Adimanggala. Citragada lan Wicitrawirya. Arjuna sing ditetepake lan dipilih dadi juru paes tumrap Dewi Surtikanti.(prameswarine Prabu Baladewa). Dewabrata kasil ngalahake Ditya Wahmuka lan Arimuka. Prabu Santanu raja Astina kanggo melu ing patembayan kanggo adhine. Wahmuka banjur bali marang wujud asale yaiku kawah. Ditya Wahmuka lan Ditya Arimuka dadi pasanggiri nagara Pandansurat. Sawise kasil ngalahake Prabu Karnamandra lan ngejeki krajan Awangga. Ing lakon Alap-alapan Surtikanti dicritakake karaton Mandraka kalebon sawijining durjana sing tansah ngadani patemon kalawan Dewi Surtikanti. Adipati Karna. dene Ditya Arimuka uga bali marang wujud asale. raja ing . Karna lan Dewi Surtikanti nurunake anak loro. dadi raja ing Awangga jejuluk Adipati Karna. Arjuna kasil mangerteni jati dhirine duratmaka sing ora liya Suryaputra. Bisma banjur adhep-adhepan kalawan Wahmuka lan Arimuka. Suryaputra banjur dipasrahake marang Prabu Salya. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. Suryapurna utawa Karna banjur sinengkakake ngaluhur. Arya Burisrawa lan Rukmarata. Adimanggala antuk paukuman pati saka Karna. Ing perang Baratayuda. krajan sing tansah ngreridhu lan ngganggu gawe katentremane Mandraka. Kekarone metu ing lakon Alap-alapan Triputri. yaiku Warsasena lan Warsakusuma. Ananging saka raja-raja lan satriya sing melu patembayan ora ana sing bisa ngalahake kasektene Wahmuka lan Arimuka. Kanthi pusaka lembing Kyai Salukat. Amarga kedadeyan kasebut. Surtikanti mati sadurunge Karna gugur ing pabaratan. Dewi Amba. adu kasekten. Saksapaa sing bisa ngalahake raseksa kembar iki bakal bisa mboyong putri kembar telu. Dewi Surtikanti njaluk supaya dipaesi dening sawijining jaka sing bagus. yaiku kedadeyan nalika ana putri telu kembar arep ningkahan bareng. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. Telu putri kasebut yaiku Dewi Amba. Patine Surtikanti amarga klerune Adimanggala nalika matur marang Sutikanti sing kudune wose ngandharake yen Adipati Karna njaluk sedhah utawa suruh. nanging nalika diungelake dening Adimanggala wose dadi Adipati Karna seda utawa mati. ::Ichwan Prasetyo:: Wahmuka lan Arimuka sedulur kakang kawah adhi ari-ari Ditya Wahmuka ora bisa dipisahake kalawan Ditya Arimuka. yaiku ari-ari.

Kasekten iki kababar sepisanan nalika Arimbi sapatemon kalawan Bima. Lan tanpa sengaja. Lan miturut Brajadenta. yaiku Brajamusti. Miturut Citramuka. ing tengah dalan Dewi Amba njaluk marang Bisma supaya diluwari amarga wus dipacangake lan Prabu Citramuka saka nagara Srawantipura. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. sisihane. raja nagara Srawantipura. Madeg kramane Brajadenta antuk panyengkuyung saka adhi-adhine. Gathotkaca sing gugur minangka senapati Pandhawa dening Adipati Karna. D ewi Arimbi duwe kasekten bisa njilma saka wujud asline raseksa dadi putri sing sulistya ing warna. sisihane Arjuna. ::Ichwan Prasetyo:: Brajadenta nyawiji kalawan ragane Gathotkaca Brajadenta iku anake nomer telu Prabu Arimbaka. Nalika iku Srikandhi kasusupan sukmane Dewi Amba. prajurit wanita saka Pandhawa. Bisma gugur ing tangane Srikandhi. panemune iku kabukten nalika Arimbi sing jumeneng ratu ing Pringgadani kerep ninggalake kuwajibane amarga kudu ngampingi Bima. ora mung dadi wakile mbakyune. Pungkasan uripe. Dene Amba dhewe tetep ndhesek Bisma supaya gelem ngejak tekan Astina. Dewi Amba wus dipacangake lan Prabu Citramuka. Tembung Brajadenta ateges sanjata saka gadhing. Sadurunge mati Amba nyepatani Bisma yen dheweke bakal males patine lumantar sawijining prajurit wanita titisane. Amba wus dadi hake Bisma sing menang ing patembayan kanthi ngalahake pasanggirine Wahmuka lan Arimuka. Wandane Dewi Arimbi iku Cicir. Arimbi mati ing satengahing perang Baratayuda amarga mbelani anake. Amarga kuwajibane dadi prameswarine Bima. Nalika Bisma kasil mupu patembayan lan mboyong Dewi Amba. raja nagara Srawantipura iku wus ora gelem maneh nganggep Amba minangka pacanange. Gumantine raja ing Pringgadani iku ditemtokake tumrap pangeran pati miturut sarasilah kulawarga sing tuwa dhewe.Giyantipura. mula Dewi Arimbi kerep ngampingi Bima ing Jodhipati lan masrahake panguwasane krajan Pringgadani marang Brajadenta. sing dedunung ing Jodhipati. Amba banjur nyusul Bisma maneh lan njaluk supaya entuk melu tekan Astina. Ananging ana uga adhine liyane sing ora sarujuk marang sikep lan tumindake Brajadenta iku. Sepatane Amba kawujud ing perang Bharatayuda babak kapindho utawa Tawur. Suwening suwe ing telenging atine Brajadenta tuwuh pikiran kanggo ngrebut dhampar keprabon Pringgadani saengga dheweke bisa nguwasani Pringgadani. dheweke nglintir kalungguhan nata ing Pringgadani. . Brajalamatan lan Brajawikalpa. Nanging Bisma ora gelem nampa baline Amba minangka putri Boyongan. Brajadenta kerep makili Dewi Arimbi mimpin krajan Pringgadani. Brajadenta banjur madeg kraman kathi pawadan yen kalungguhan raja iku ora apik yen dipasrahake marang wanita. panah sing pinenthang ing gandhewane Bisma kanggo ngagar-agari Amba ucul saka jepitan drijine Bisma. amarga mbakyune sing nglenggahi jejering ratu iku kerep dedunung ing Jodhipati ngampingi sisihane. Dewi Arimbi dhewe yaiku anake Prabu Arimbaka. Saksurute Prabu Arimba. Nanging nalika Dewi Amba kasil sapatemon kalawan Citramuka. Bisma banjur nesu lan ngancam Amba nganggo sanjatane. Bima utawa Werkudara. Panah iku ngenani dhadhane Amba. Dadi Brajadenta iku ora liya adhine Prabu Arimba lan Dewi Arimbi saka Pringgadani. raja nagara Pringgadani.

raja ing Krajan Sonyapura. Ing lakon Gathotkaca Kembar. Ing lakon Wisanggeni Takon Bapa. jejuluk Prabu Kiritin. Wisanggeni uga kondhang minangka wayang sing mbranyak. Wusana Wisanggeni sing kasil nggawa gambaring jagad lan banjur dipasrahake marang Dewi Mustikawati. Wusana Brajadenta mati dening Gathotkaca. Arjuna bisa jumeneng dadi raja ing Kaindran amarga antuk kanugrahan saka dewa sawise kasil ngalahake Prabu Niwatakawaca. Dewi Dresanala. Wisanggeni duwe sisihan sing jenenge Dewi Mustikawati. Arepa Brajadenya wus nyawiji kalawan ragane Gathotkaca. gugur ing palagan Baratayuda babak kaping papat. Anantakusuma. Sarotama. arwahe Brajadenta bakal mbiyantu apa gawene Gathotkaca. Arwahe Brajadenta banjur nyawiji ing ragane Gathotkaca kanthi cara mrasuk ing untune Gathotkaca. Dewi Arimbi. lan kabeh kulawargane. Dewi Mustikawati iku anake Prabu Mustikadarwa. Lan saben dibutuhake. kalebu Prabu Kresna. Wiwit iku Gathotkaca duwe kasekten saksapaa sing kena cokot untune mesthi mati. masrahake dhewe panguwasane marang Gathotkaca. Sabanjure Gathotkaca sinengkakake ngaluhur jumeneng nata ing Pringgadadi sawise ibune. Wisanggeni kasil mbiyantu bapake lan nagara Amarta bisa nemokake maneh pusaka-pusaka piyandel sing ilang. Kasile Wisanggeni amarga dibiyantu dening Sanghyang Wenang sing nyumadhiyakake gambaring jagad kaya panjaluke Dewi Mustikawati. Dene pusaka-pusaka piyandele Krajan Amarta sing ilang lan kasil dibalekake maneh dening Wisanggeni yaiku Kalimasada. Hrudadali. Salawase uripe Wisanggeni dedunung ing kayangan Daksinageni bebarengan ibune. Wusana pangramane Brajadenya kasil ditindhes dening Gathotkaca.Adhi-adhine sing ora sarujuk nalika Brajadenta nglairake sikepe arep madeg kraman marang Arimbi yaiku Prabakeswa lan Kala Bendana. Yen Wisanggeni utawa Prabu Sitija bisa minangkani penjaluke iku. Ing lakon Wisanggeni Krama. payung Tunggulnaga lan Pasopati. sabanjure malih lan ngrembaka dadi satriya sing pinunjul. Kepara yen guneman kalawan Sanghyang Wenang wae Wisanggeni uga tansah mungkak krama. ora ana sing wani tumindak sakepenake dhewe marang Wisanggeni. Dewi Mustikawati saguh dadi sisihane. Dewi Dresanala iku anake Bathara Brahma. Dening para dhalang Wisanggeni arang banget diwetokake ing pakeliran. ing laku nggoleki bapake. anake Dewi Arimbi lan Bima. Brajadenta kasil sesambungan asmara kalawan Dewi Banowati. Wisanggeni kudu ngadhepi Prabu Sitija utawa Prabu Bomanarakasura kanggo mupu Dewi Mustikawati ing sawijining patembayan. kawegigane lan kasektene. Kabeh kulawarga Pandhawa. raja ditya sing sekti mandraguna saka nagara Imaimantaka. Dewi Mustikawati njaluk wewaton gambaring jagad marang Wisanggeni lan Prabu Sitija. ::Ichwan Prasetyo:: Wisanggeni lair wujud geni lan menjila dadi satriya pinunjul Wisanggeni iku anake Arjuna lan Dewi Dresanala. Wandane Wisanggeni iku . Nalika iku Brajadenta nyaru wujud kadidene Gathotkaca. Wisanggeni lair saka guwa garbane Dewi Dresanala wujud geni. raja Astina. prameswarine Prabu Suyudana. Marang sapa wae Wisanggeni tansah mungkak krama utawa caturan tanpa nggunakake basa krama sing alus. ananging dheweke bisa urip maneh yen dibutuhake dening Gathotkaca. Arjuna duwe sisihan Dewi Dresnala nalika Arjuna dadi raja ing Kaindran. Wisanggeni dadi satriya sing pinunjul kapinterane. yaiku Suluhan utawa Gathotkaca Gugur. Lan pungkasan uripe. raine bagus nanging sakmadya banget anggone nyenyandhang.

Nalika iku Arjuna nembe mertapa ing pertapan Indrakila lan jejuluk Begawan Ciptaning Mintaraga utawa Cipta Ening Mintaraga. Kasektene ora ana sing bisa nandhingi.Rungsit. Arjuna sing dibiyantu Dewi Supraba kasil mateni Niwatakawaca. Niwatakawaca sing jeneng enome Nirbita iku banjur tumuju suralaya kanggo nglamar Dewi Supraba. para dewa kabeh kasoran. . Dene kawitane Arjuna rabi kalawan Dewi Dresanala sing sabanjure nurunake Wisanggeni yaiku nalika Prabu Niwatakawaca pengin ngrabi Dewi Supraba. Sanghyang Girinata banjur mrentahaka Arjuna supaya ngadhepi Niwatakawaca. Ananging para dewa ora ana sing nglilani yen Dewi Supraba rabi kalawan Niwatakawaca. Wusana Niwatakawaca banjur ngrabasa ing suralaya.

82./039.80 .8303.5.87.2.0-:!7.:83.83..3/083..07..38.3..2.0/005./.0072-..3/.949.3./07..43/.0-.37.03/../039.303:/:3.39.323.8/93/08 /033.3/7.:75 2.:8:2.2-.2.-.8094 8.:..838092.  038.338.949.3..9  705.30  . 7.0.3:70.. .0/033.2.:!7..3.9  0:89.!..3/007.3...3 ...3:702..27.37.97.703...3.307083./ .2:3.:.3.-:$9.:3%:3:3.949./039.  :8.-.3.2./.83. 5..5.2:3.8.7.3.37.-.7-.3..3.:.9.3-:30 0708./05!7.07..808.32..335.02.3  0305:8.-0:.3:750 ::735.8./03.38. .5.8.98.:8  05.8..3203.2..38..9.87./7.83./..-:7083.3.3 72-.3832-7./.3!7. -.08..949.902-.8808...3:73.383030300:89..-..8.:9...38.809030  8.-./:0.5.39..845.3003/-:9:..39:/033$.02-.5.0.3.97.7.5./0.303 $.:7.5.-03/-:9:.309. 3.3./. .3$43.. .73.303 /:088.//030.7../:088.7.39:23/.3.30 .3. ..438..7./88...3./2.9 ..  $.79.35.39:.7.949.:0.03 -0-.-8.303:. 0335.383 3:2...::7 .3.0.2.30708..3. :8.  3.3.7.303:.0 ...3.37.3 3702-.7..0503.7.307.8303..7.43 8..38.. 5:8.7.83../8.0 8..730!7.32.:/.8. 8..30 .3 0:: !7..:00:89..80-:30  072- 2.3/.7..30383.3:9.80:7508.. 7.7.5..02...3..3/7...38..8:3:39:30.-8..9. 47.8.3503./...!7.. 5:8..3./8.9 57./308347..3.303. 2.08.5:7. .3..303: .:83.3/7. 2-..9.3..5.3. 7.9:.39..3-.7:3.3.-8.43.3.7.8:7.08.2-.7.38.342:5:0:89.0.:0: 0:89...30  :8.7.8.208.303:.3$. ...3.... .3  0:89.2... 3..7:::/ .3:7.2...749.303.5.-.8.3!73.3.2.: /. 7..8/-.3430303..82-.33/000-8.9 ..:3.3.9...34.305:8.-::89. 7.30-../039.78.8.9:7..9/033./../8.30 :89.303/0/:3:33.03./8..32.... .:$::..:9. 9:.3.7::3..3.2. 7.43.449:39:3020892.53:3: 8.-:793  7:3./-.303.949.938.9  .30 .73.-0:.  8. 0708.3024..2.-:42.0!7.303/.3. 3.303.949.3.7.9  3..33./.949.3 8..300708.7::/03.3-.7..7.73.7.-..3..3:.943. 7.8353:3: 8.303.80903 8.3039.08050.83.5.2.-:$9.:20303/./03.30/033 8.83../.3.030.7.07:3...8353:3:..2.39:..949.2. .3!.3.30.3:3.-:.302./.035.53907./.../7...39: -..949..-:$::/.303..7.7.38..93.949.7..949...::/03 8.3/.3:7/5..7 7.7.0 /002.949.2-:3..39.303.30./.79./039.303:9..893.535.-:$9..3. 7:3..2-.35:3.7052.0.303.97.23.309/094.::7:203033.:340-. .03:302./9.303.02.07..7.308. 7:/.3037.7.0!7...!7./039.3.7.303%.3!7. $.

3339..335. :9../05..373.3:727039.:3.9..3030$:57.9.:-..903 .302-02079.3.47.....30::0./0.  :8.9..8:5.7.8.70$:57.3.-..38:7.3.35079.-.9...503337.  3.. 7:3../0.7.-..                     .....3.7.-.3  $.7:3.82. .2..7.-...830303 034207-9..3339.7.7..08...3.59.-.39:0$:57.30708.#:389  030.-0.833..3.83/-.847.3:737.3:79:2::8:7.83-8. .307:3.5.80903047...9....-.9...5.-....3/3  5..343.303 .-.-:.9.359...!7... ....3.: 7:3.3:703:7:3..-0$:57.9.838..3.33/7..-..

      .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful