CERITA WAYANG BAHASA JAWA

Endang Pregiwa iku anake Arjuna lan Endang Manuhara. Dheweke duwe sedulur tunggal bapa biyung sing jenenge Endang Pregiwati. Ing lakon Pregiwa-Pregiwati, kekarone bebarengan lunga nggoleki bapakne menyang Amarta, kairingan Cantrik Janaloka minangka pangiringe. Ing tengahing laku ngupadi bapakne iku, katelune sapatemon kalawan Kurawa sing nembe ngupadi patah kembar kanggo minangkani wewaton nglamar Dewi Siti Sendari. Ancase Kurawa, Dewi Siti Sendari bakal didhaupake kalawan pangeran pati Astina sing jenenge Leksmanamandrakumara. Nalika Janaloka kacipuhan ngadhepi Kurawa ing sawijining andon yuda sing ora imbang, Endang Pregiwa banjur ngejak mlayu Endang Pregiwati, nyingkir saka papan andon yuda. Endang Pregiwa lan adhine wusana sapatemon kalawan Abimanyu. Sabanjure Abimanyu ngadhepi Kurawa sawise Janaloka nemahi pati. Lan nalika iku Gathotkaca mbiyantu Abimanyu saengga kekarone kasil ngasorake para Kurawa. Gathotkaca sing weruh Pregiwa lan Pregiwati banjur tuwuh rasa tresna ing atine. Endang Pregiwa nglanggati krenteging rasa tresa ing atine Gathotkaca lan wusana kekarone didhaupake. Gathotkaca lan Endang Pregiwa nurunake anak siji sing jenenge Arya Sasikirana utawa Sasikirna. Dene Endang Pregiwati sabanjure dilamar dening Pancawala sawise kedadeyan rajapati. Gathotkaca ditutuh mateni Pancawala nggunakake keris sing disilih saka Arjuna, saengga antuk paukuman kanthi cara dirante. Nanging Gathotkaca kasil ndhudhah sejatining kedadeyan rajapati iku. Gathotkaca kasil nemokake bukti yen sing mateni Pancawala ora liya Leksmanamandrakumara, anake Duryudana utawa Suyudana, sing pancen pengin sesandhingan kalawan Endang Pregiwati. Wusana, Gathotkaca diluwari saka paukuman lan Pancawala diwaluyakake maneh dening Sri Kresna amarga pancen durung tekan pepesthene nemahi pati. Dhaupe Endang Pregiwati lan Pancawala, anake Prabu Yudhistira, lumaku kanthi regeng lan agung kadidene dhaupe anak raja. Pancawala ing crita pedhalangan Jawa mujudake anake Prabu Yudhistira utawa Puntadewa, raja ing Indraprasta/Amarta/Amerta, lan Dewi Drupadi, anake Prabu Drupada raja ing Pancala. Miturut crita Hindhu, Dewi Drupadi duwe sisihan akeh utawa nglakoni poliandri, yaiku dadi sisihane Pandhawa sing nurunake anak dhewe-dhewe. Ing Mahabarata, Pancawala uga sinebut Pancakumara utawa Pandhawasuta, tegese anake para Pandhawa. Lan saka dhaupe Dewi Drupadi kalawan para Pandhawa banjur nurunake Pratiwindya (anake Yudhistira), Srutasoma (anake Bima), Srutakirti (anake Arjuna), Srutanika (anake Nakula) lan Srutakarman (anake Sadewa). Pancawala banjur dhaup karo Dewi Pregiwati. Ing perang Baratayuda, Pancawala mehak Pandhawa. Pancawala urun kridha mbela Pandhawa nalika pasanggrahane Pandhawa dirabasa Kurawa, yaiku ing Baratayuda babak katelu utawa Ranjapan. Pancawala bebarengan para senapati Pandhawa ngadhepi panempuhe Kurawa. Nalika Aswatama nylundup mlebu wewengkon Karaton Astina sedya mateni Parikesit, Pancawala mati dening Aswatama. Pancawala raket pasedulurane karo Anantasena, anake Bima lan Dewi Urangayu, anake Hyang Mintuna. ::Ichwan Prasetyo:: Dewi Surtikanti milih mbela pati sisihane Dewi Surtikanti iku anake Prabu Salya lan Dewi Setyawati utawa Dewi Pujawati. Dene Dewi Setyawati dhewe ora liya anake begawan raseksa sing jenenge Bagaspati ing padhepokan utawa pertapan Hargabelah. Prabu Salya lan Dewi Setyawati nurunake anak cacah lima, yaiku Dewi Erawati

Dewi Amba. Arjuna kasil mangerteni jati dhirine duratmaka sing ora liya Suryaputra. Adipati Karna dhewe sing mateni Adimanggala. Ing perang Baratayuda. Amarga klerune Adimanggala iku Surtikanti dadi sedhih banget lan banjur mutusake bakal bela pati marang sisihane kanthi cara mati lampus. Ditya Wahmuka lan Ditya Arimuka dadi pasanggiri nagara Pandansurat. Suryaputra sabanjure dijodhokake kalawan Dewi Surtikanti. ya Dewi Amba. Maling agung kasebut raine mirip Pamade utawa Arjuna saengga Arjuna saguh ngrangket durjana kasebut. Ing taman Mandraka. adu kasekten. Surtikanti mati sadurunge Karna gugur ing pabaratan. nanging nalika diungelake dening Adimanggala wose dadi Adipati Karna seda utawa mati. Dewi Surtikanti mati lampus. Arjuna bisa sapatemon kalawan durjana sing mlebu ing karaton Mandraka. Wahmuka banjur bali marang wujud asale yaiku kawah. Suryaputra banjur dipasrahake marang Prabu Salya. Suryapurna utawa Karna banjur sinengkakake ngaluhur. Nalika iku Dewabrata utawa Resi Bisma diutus bapake. Citragada lan Wicitrawirya. Ing lakon Alap-alapan Surtikanti dicritakake karaton Mandraka kalebon sawijining durjana sing tansah ngadani patemon kalawan Dewi Surtikanti. Bisma banjur adhep-adhepan kalawan Wahmuka lan Arimuka. Amarga kedadeyan kasebut. Nalika upacara pikramane Suryaputra lan Dewi Surtikanti arep digelar. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki iku anake Prabu Darmahambara. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. Kanthi pusaka lembing Kyai Salukat. Wusana Arjuna lan Suryaputra banjur andon yuda. yaiku Warsasena lan Warsakusuma. Kekarone awujud raseksa kembar sing riwayat asal-usule siji. ::Ichwan Prasetyo:: Wahmuka lan Arimuka sedulur kakang kawah adhi ari-ari Ditya Wahmuka ora bisa dipisahake kalawan Ditya Arimuka. belapati tumrap sisihane. dene Ditya Arimuka uga bali marang wujud asale. Kekarone metu ing lakon Alap-alapan Triputri. Saksapaa sing bisa ngalahake raseksa kembar iki bakal bisa mboyong putri kembar telu. Adimanggala antuk paukuman pati saka Karna. yaiku ari-ari. raja ing . dadi raja ing Awangga jejuluk Adipati Karna. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. Dewi Banowati (prameswarine Prabu Duryudana).(prameswarine Prabu Baladewa). Dewi Surtikanti. Arya Burisrawa lan Rukmarata. Telu putri kasebut yaiku Dewi Amba. Katelune banjur perang tandhing rame banget. Dewi Surtikanti njaluk supaya dipaesi dening sawijining jaka sing bagus. krajan sing tansah ngreridhu lan ngganggu gawe katentremane Mandraka. Adipati Karna. nalika nglawan Arjuna. Patembayan kasebut kasil narik kawigatene para raja lan satriya sing rata-rata pancen padha kapencut marang kasulistyane putri telu kembar kasebut. Kasile Karna ngalahake krajan Awangga uga saka pambiyantune Arjuna. Sawise kasil ngalahake Prabu Karnamandra lan ngejeki krajan Awangga. Nanging Suryaputra kasil dikalahake dening Arjuna lan uga kasil dirangket. Arjuna sing ditetepake lan dipilih dadi juru paes tumrap Dewi Surtikanti. yaiku kedadeyan nalika ana putri telu kembar arep ningkahan bareng. Dewabrata kasil ngalahake Ditya Wahmuka lan Arimuka. Karna lan Dewi Surtikanti nurunake anak loro. Prabu Santanu raja Astina kanggo melu ing patembayan kanggo adhine. Ananging saka raja-raja lan satriya sing melu patembayan ora ana sing bisa ngalahake kasektene Wahmuka lan Arimuka. Patine Surtikanti amarga klerune Adimanggala nalika matur marang Sutikanti sing kudune wose ngandharake yen Adipati Karna njaluk sedhah utawa suruh.

Pungkasan uripe. panemune iku kabukten nalika Arimbi sing jumeneng ratu ing Pringgadani kerep ninggalake kuwajibane amarga kudu ngampingi Bima. prajurit wanita saka Pandhawa.Giyantipura. Panah iku ngenani dhadhane Amba. ora mung dadi wakile mbakyune. Dewi Arimbi dhewe yaiku anake Prabu Arimbaka. Amba wus dadi hake Bisma sing menang ing patembayan kanthi ngalahake pasanggirine Wahmuka lan Arimuka. mula Dewi Arimbi kerep ngampingi Bima ing Jodhipati lan masrahake panguwasane krajan Pringgadani marang Brajadenta. ing tengah dalan Dewi Amba njaluk marang Bisma supaya diluwari amarga wus dipacangake lan Prabu Citramuka saka nagara Srawantipura. Bisma gugur ing tangane Srikandhi. panah sing pinenthang ing gandhewane Bisma kanggo ngagar-agari Amba ucul saka jepitan drijine Bisma. sisihane. Brajalamatan lan Brajawikalpa. Arimbi mati ing satengahing perang Baratayuda amarga mbelani anake. yaiku Brajamusti. amarga mbakyune sing nglenggahi jejering ratu iku kerep dedunung ing Jodhipati ngampingi sisihane. Nalika Bisma kasil mupu patembayan lan mboyong Dewi Amba. Miturut Citramuka. Bima utawa Werkudara. Madeg kramane Brajadenta antuk panyengkuyung saka adhi-adhine. raja nagara Srawantipura. ::Ichwan Prasetyo:: Brajadenta nyawiji kalawan ragane Gathotkaca Brajadenta iku anake nomer telu Prabu Arimbaka. Tembung Brajadenta ateges sanjata saka gadhing. . Wandane Dewi Arimbi iku Cicir. Dewi Amba wus dipacangake lan Prabu Citramuka. raja nagara Srawantipura iku wus ora gelem maneh nganggep Amba minangka pacanange. Sepatane Amba kawujud ing perang Bharatayuda babak kapindho utawa Tawur. Saksurute Prabu Arimba. Lan tanpa sengaja. raja nagara Pringgadani. Lan miturut Brajadenta. Kasekten iki kababar sepisanan nalika Arimbi sapatemon kalawan Bima. D ewi Arimbi duwe kasekten bisa njilma saka wujud asline raseksa dadi putri sing sulistya ing warna. Gumantine raja ing Pringgadani iku ditemtokake tumrap pangeran pati miturut sarasilah kulawarga sing tuwa dhewe. sing dedunung ing Jodhipati. Amba banjur nyusul Bisma maneh lan njaluk supaya entuk melu tekan Astina. Brajadenta banjur madeg kraman kathi pawadan yen kalungguhan raja iku ora apik yen dipasrahake marang wanita. dheweke nglintir kalungguhan nata ing Pringgadani. Amarga kuwajibane dadi prameswarine Bima. Brajadenta kerep makili Dewi Arimbi mimpin krajan Pringgadani. Dewi Ambika lan Dewi Ambiki. Nalika iku Srikandhi kasusupan sukmane Dewi Amba. Nanging Bisma ora gelem nampa baline Amba minangka putri Boyongan. Sadurunge mati Amba nyepatani Bisma yen dheweke bakal males patine lumantar sawijining prajurit wanita titisane. Dene Amba dhewe tetep ndhesek Bisma supaya gelem ngejak tekan Astina. Bisma banjur nesu lan ngancam Amba nganggo sanjatane. Suwening suwe ing telenging atine Brajadenta tuwuh pikiran kanggo ngrebut dhampar keprabon Pringgadani saengga dheweke bisa nguwasani Pringgadani. Nanging nalika Dewi Amba kasil sapatemon kalawan Citramuka. Dadi Brajadenta iku ora liya adhine Prabu Arimba lan Dewi Arimbi saka Pringgadani. Ananging ana uga adhine liyane sing ora sarujuk marang sikep lan tumindake Brajadenta iku. sisihane Arjuna. Gathotkaca sing gugur minangka senapati Pandhawa dening Adipati Karna.

lan kabeh kulawargane. Wisanggeni duwe sisihan sing jenenge Dewi Mustikawati. ::Ichwan Prasetyo:: Wisanggeni lair wujud geni lan menjila dadi satriya pinunjul Wisanggeni iku anake Arjuna lan Dewi Dresanala. Dening para dhalang Wisanggeni arang banget diwetokake ing pakeliran. Dewi Mustikawati saguh dadi sisihane. jejuluk Prabu Kiritin. Sabanjure Gathotkaca sinengkakake ngaluhur jumeneng nata ing Pringgadadi sawise ibune. kalebu Prabu Kresna. Dewi Dresanala iku anake Bathara Brahma. Hrudadali. Dene pusaka-pusaka piyandele Krajan Amarta sing ilang lan kasil dibalekake maneh dening Wisanggeni yaiku Kalimasada. Ing lakon Gathotkaca Kembar. ing laku nggoleki bapake. Arwahe Brajadenta banjur nyawiji ing ragane Gathotkaca kanthi cara mrasuk ing untune Gathotkaca. Marang sapa wae Wisanggeni tansah mungkak krama utawa caturan tanpa nggunakake basa krama sing alus. Wisanggeni dadi satriya sing pinunjul kapinterane. Wusana Wisanggeni sing kasil nggawa gambaring jagad lan banjur dipasrahake marang Dewi Mustikawati. Arjuna duwe sisihan Dewi Dresnala nalika Arjuna dadi raja ing Kaindran.Adhi-adhine sing ora sarujuk nalika Brajadenta nglairake sikepe arep madeg kraman marang Arimbi yaiku Prabakeswa lan Kala Bendana. raja ing Krajan Sonyapura. yaiku Suluhan utawa Gathotkaca Gugur. anake Dewi Arimbi lan Bima. Wusana pangramane Brajadenya kasil ditindhes dening Gathotkaca. Kepara yen guneman kalawan Sanghyang Wenang wae Wisanggeni uga tansah mungkak krama. Kasile Wisanggeni amarga dibiyantu dening Sanghyang Wenang sing nyumadhiyakake gambaring jagad kaya panjaluke Dewi Mustikawati. arwahe Brajadenta bakal mbiyantu apa gawene Gathotkaca. Anantakusuma. sabanjure malih lan ngrembaka dadi satriya sing pinunjul. Wisanggeni uga kondhang minangka wayang sing mbranyak. Arepa Brajadenya wus nyawiji kalawan ragane Gathotkaca. Nalika iku Brajadenta nyaru wujud kadidene Gathotkaca. prameswarine Prabu Suyudana. Salawase uripe Wisanggeni dedunung ing kayangan Daksinageni bebarengan ibune. gugur ing palagan Baratayuda babak kaping papat. masrahake dhewe panguwasane marang Gathotkaca. Wiwit iku Gathotkaca duwe kasekten saksapaa sing kena cokot untune mesthi mati. ananging dheweke bisa urip maneh yen dibutuhake dening Gathotkaca. Dewi Mustikawati iku anake Prabu Mustikadarwa. Wisanggeni kudu ngadhepi Prabu Sitija utawa Prabu Bomanarakasura kanggo mupu Dewi Mustikawati ing sawijining patembayan. raja Astina. Dewi Dresanala. Wisanggeni kasil mbiyantu bapake lan nagara Amarta bisa nemokake maneh pusaka-pusaka piyandel sing ilang. Brajadenta kasil sesambungan asmara kalawan Dewi Banowati. Wisanggeni lair saka guwa garbane Dewi Dresanala wujud geni. Kabeh kulawarga Pandhawa. Wandane Wisanggeni iku . payung Tunggulnaga lan Pasopati. kawegigane lan kasektene. Lan saben dibutuhake. Sarotama. Ing lakon Wisanggeni Takon Bapa. Ing lakon Wisanggeni Krama. Dewi Mustikawati njaluk wewaton gambaring jagad marang Wisanggeni lan Prabu Sitija. ora ana sing wani tumindak sakepenake dhewe marang Wisanggeni. Arjuna bisa jumeneng dadi raja ing Kaindran amarga antuk kanugrahan saka dewa sawise kasil ngalahake Prabu Niwatakawaca. Yen Wisanggeni utawa Prabu Sitija bisa minangkani penjaluke iku. raja ditya sing sekti mandraguna saka nagara Imaimantaka. Lan pungkasan uripe. raine bagus nanging sakmadya banget anggone nyenyandhang. Dewi Arimbi. Wusana Brajadenta mati dening Gathotkaca.

para dewa kabeh kasoran. Nalika iku Arjuna nembe mertapa ing pertapan Indrakila lan jejuluk Begawan Ciptaning Mintaraga utawa Cipta Ening Mintaraga. Dene kawitane Arjuna rabi kalawan Dewi Dresanala sing sabanjure nurunake Wisanggeni yaiku nalika Prabu Niwatakawaca pengin ngrabi Dewi Supraba. Ananging para dewa ora ana sing nglilani yen Dewi Supraba rabi kalawan Niwatakawaca. . Niwatakawaca sing jeneng enome Nirbita iku banjur tumuju suralaya kanggo nglamar Dewi Supraba. Arjuna sing dibiyantu Dewi Supraba kasil mateni Niwatakawaca. Wusana Niwatakawaca banjur ngrabasa ing suralaya.Rungsit. Sanghyang Girinata banjur mrentahaka Arjuna supaya ngadhepi Niwatakawaca. Kasektene ora ana sing bisa nandhingi.

5.8. 7:/.5.3$43.83.03:302..7 7.39: -..-0:.8/-..303.949.3.2-..7.-..83.9..3..32..3. .7.3:..-8.300708.3503.383 3:2./88.97.83.:00:89.949./.3/.9 ./9.302...3.5.:/. 7:3.3....949.8.!7..5.7.0-:!7.82.0/005..3. .3 8.943.3..0.3.39./7.:9.97.-:$9...83.9...  $.7.33.8/93/08 /033.07..43 8.7.3.30 .3..3/.38.3:3.3832-7..303:./:088. 5.38. :8.449:39:3020892.949.-:793  7:3.80903 8.3!7.30 :89.7:3.-0:.0 8..3.2:3.02.-:$::/...37.3/083.-..39:/033$.3-.8./03.08050.8353:3: 8.3./.:3%:3:3..3203..9..53907.303:/:3.5. ..:9.:75 2.3.3039.9:7..03/.38.2-:3...8303./.-:$9.3/..08. 7.9  3. 5:8.3.809030  8.7..80:7508.80-:30  072- 2.-8.:8:2..7.:.:8  05./039.3.2..../8.303%.438.3..30./039./039.3024.38.3.3.-..  3..3$./.303..5:7.30.-:../03....30-.43.3.-.8./039. 7.08.303 /:088.30708.  8.338.2..7....30 ..:0.7.8....37.02-.-.. .38..::/03 8.3003/-:9:.3.3..3:750 ::735.3..:0: 0:89. 8./...303:9.03..::7 .3!73../0.30 .303.7.//030.0.-.:.808.37.82-.7.2-.7.87./.7-.3:73.303.7::3..949.0 /002..8:7./ .7:::/ ..9.../8. 3.0072-.7. 9:.33/000-8..3/7.949..8.2.:83.:340-./.303 $./.-03/-:9:.2.:20303/.308.-8..-:$9.37.3.-...97.87./.7.949.3..949..8353:3:.7..8303.303/0/:3:33.7.0.838092.3.309/094.7.3. ..: /.07:3.5.3:7/5.0!7. $.08.39.3.:83.43..342:5:0:89...3-:30 0708.38.749./8..73.9/033.38.2. 2. 2-../7../039./8..845.53:3: 8./05!7.3  0305:8.303.9 57. -. 47.938....8.2..7..7../.3:7.5.35:3.3!.3 0:: !7.893.:!7.0!7.3/7..3. .7..303.0/033.2..305:8.9.:7.02.307083.7.-::89.303.  038.2.3.8808.  :8..07.../308347..79.9:.3..2. 5:8..035..3  0:89..3..0.7.38.39:23/.3.535.3.0.949.98.303: .3.78.303. .0503../-.27.949..3-.703. 3.3/007.34.9  0:89.2.335. 7..03 -0-.:.2:3.8..9 .5.7.8.30  .8094 8.39.303/.3/7.73.8.!./. 7...307.3430303. 0708.208.79.:3.:$::.0 .3037.30383.3 3702-.5.3...949.73.30  :8.030.83.2../2..2....3.7.3.303:.3.9  705.3./.323. 3.39./:0.949.32.3 . .3:702.303.32. 7.39:.5..7::/03.07.7052.35.-:42.8:3:39:30.0-..2-.949.02./07. 0335.309.7.3.30/033 8.902-.43/. 7..93..80 .-:7083.7. . . 7.2.303:..3!7. .83.5.3:70.7.::7:203033..3:9.9  ...2./039.7...2.23.730!7.3 72-.39:.3....383030300:89...!7.

9.3/3  5..3030$:57.3.3.-.: 7:3.35079../0..3339.3:737.!7....7.-.47.30::0.7:3.30708.82..307:3..3.9.5./0..-. 7:3.-.3  $. . .9..7....7.33/7..3.3339.359.3.-..903 .3.343.83/-..38:7.#:389  030..830303 034207-9.9..302-02079.:-.39:0$:57.3.9...303 ...-...-0$:57..59.7.-:.335.-..373....3.                     .-. :9.9..847.3:703:7:3.5..3:79:2::8:7./05.8:5.-.7...83-8.  3.503337.7..3:727039.:3.8.80903047...08.70$:57.833......9.-.838....2.9. .......-0.  :8.

      .