Anda di halaman 1dari 90

PRINSIP PERHUBUNGAN

Bab II Pemodulatan Amplitud


2
2.0 Pemodulatan Amplitud (AM)
Objektif :
Untuk mempelajari beberapa teknik pemodulatan dan
nyahmodulatan AM.
Untuk mempelajari bagaimana untuk menjana dan mengesan
isyarat AM.
Teknik pemodulatan AM yang akan dipelajari :
Pemodulatan Dua Jalur Sisi Pembawa Penuh (DSBFC)
Pemodulatan Dua Jalur Sisi Pembawa Tertindas (DSB-SC)
Pemodulatan Jalur Sisi Tunggal (SSB)
Pemodulatan Jalur Sisi Vestigal (VSB)
Pemodulatan Amplitud
3
2.1 Pengenalan
Jalur Asas: merupakan julat frekuensi isyarat yang ingin
dipancarkan. Sebagai contoh: Audio (0-3.5kHz), Video (0-4.3MHz).
Perhubungan Jalur Asas
Pemancaran tanpa menganjakkan frekuensi
Penghantaran menggunakan kabel terpiuh, kabel sepaksi, dan
kabel fiber optik.
Isyarat mempunyai tenaga yang tinggi pada frekuensi rendah.
Perhubungan ini tidak sesuai digunakan untuk perhubungan
radio/gelombang mikro dan juga sattelite.
Perhubungan Pembawa
Menggunakan teknik pemodulatan untuk menganjakkan
frekuensi.
Mengubah ciri-ciri isyarat pembawa (amplitud, frekuensi dan
fasa) mengikut amplitud isyarat memodulat.
Perhubungan ini amat sesuai untuk perhubungan
radio/gelombang mikro dan juga sattelite.
Pemodulatan Amplitud
4
2.2 Pemodulatan Dua Jalur Sisi (DSB-FC)
Pemodulatan amplitud (AM) merupakan proses pemodulatan
yang paling asas dalam sistem perhubungan.
Selalunya nilai frekuensi isyarat pembawa, f
c
jauh lebih tinggi
daripada nilai frekuensi isyarat memodulat, f
m
.
Pemodulat digunakan untuk menjanakan isyarat AM, am
DSB-FC
(t).
Ia ditunjukkan di dalam gambarajah blok berikut:
Pemodulatan Amplitud
Pemodulat DSB-FC
( ) ( ) t kos t m t kos A t am
c c c FC DSB
e e ) ( ) ( + =

m(t)
c(t)
5
Untuk memudahkan penganalisaan, kita akan menggunakan
persamaan berikut bagi mewakili m(t) dan c(t).
Jadi persamaan am
DSBFC
yang dipeolehi adalah:
Indeks pemodulatan
Maka persamaan am
DSBFC
boleh dipermudahkan menjadi:
Rumus trigonometri
maka
c
m
A
A
m =
( ) | | ( ) t kos t mkos A t am
c m c FC DSB
e e + =

1 ) (
( ) ( ) B A kos B A kos B kos A kos + + =
2
1
2
1
) ( ) (
( ) ( ) ( )
( ) ( ) | | ( ) | | t kos
mA
t kos
mA
t kos A
t kos t kos mA t kos A t am
m c
c
m c
c
c c
m c c c c FC DSB
e e e e e
e e e
+ + + =
+ =

2 2
) (
( ) t kos A t c
c c
e = ) (
( ) t kos A t m
m m
e = ) (
( ) | | ( ) t kos t kos A A t am
c m m c FC DSB
e e + =

) (
6
Spektrum frekuensi isyarat am
DSB-FC
Pemodulatan Amplitud
( ) ( ) | | ( ) | | t kos
mA
t kos
mA
t kos A t am
m c
c
m c
c
c c FC DSB
e e e e e + + + =

2 2
) (
Isyarat Pembawa Isyarat Jalur Sisi
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e
0
c
A
2
c
mA
2
c
mA
m
e
2 2
m c
A mA
=
m
A
Di mana
Jalur Sisi Bawah
LSB
Jalur Sisi Atas
USB
Jalur Pembawa
Jalur Memodulat
7
Pemodulatan Amplitud
Domain Masa
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Domain Frekuensi
m c
e e +
m c
e e
c
e
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
m
e
c
e
8
Diketahui bahawa indeks pemodulatan adalah di mana
nilainya adalah di antara 0 dan 1
Berikut ditujukkan kesan daripada nilai indeks pemodulatan yang
berbeza.
( ) 1 0 s s m
Pemodulatan Amplitud
c
m
A
A
m =
) ( , 1
c m
A A m = =
) ( , 1
c m
A A m < <
) ( , 1
c m
A A m > >
9
Apabila pemodulatan terlebih (over-modulation) berlaku ia
menyebabkan isyarat pembawa berubah fasa.
Pemodulatan Amplitud
Fasa berubah
10
2.2.2 Indeks Pemodulatan, m
Pemodulatan Amplitud
min max
min max
min max
min max


+ +
+ +
+

=
+

=
V V
V V
V V
V V
m
p p p p
p p p p
V V
V V
m


+

=
min max
min max
Di mana
m c
A A V + =
+
max
m c
A A V =
+
min
( ) ( )
( ) ( )
c
m
m c m c
m c m c
A
A
A A A A
A A A A
m
=
+ +
+
=
atau
dan
Maka
m
A
m
A
m
A
m
A
( ) | | t mkos A Sampul
m c
e + =
+
1
( ) | | t mkos A Sampul
m c
e + =

1
max
+
V
min

V
min
+
V
max

V
c
A +
c
A
11
2.2.3 Kuasa am
DSB-FC
Dalam proses pemodulatan isyarat telah ditukarkan kepada
isyarat elektrik, sama ada arus ataupun voltan.
Jadi kita boleh boleh mewakilkan persamaan setiap komponen
isyarat am
DSB-FC
seperti berikut:
Pemodulatan Amplitud
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e
0
c
A
2
c
mA
2
c
mA
2 2
m c
A mA
=
Di mana
( ) ( ) | | ( ) | | t kos
mA
t kos
mA
t kos A t am
m c
c
m c
c
c c FC DSB
e e e e e + + + =

2 2
) (
Isyarat Pembawa Isyarat LSB Isyarat USB
c
V
LSB
V
USB
V
12
Pemodulatan Amplitud
R
A m
R
A m
R
A
R
mA
R
mA
R
A
R
V
R
V
R
V
P P P P
c c c
c c c
USB LSB c
USB LSB c T
rms rms rms
8 8 2
2 2 2 2 2
2 2 2 2 2
2 2 2
2 2 2
+ + =
|
.
|

\
|
+
|
.
|

\
|
+
|
.
|

\
|
=
+ + =
+ + =
R
A
P
c
c
2
2
=
4
2
c
USB LSB
P m
P P = =
Di mana
Maka
2
4 4
2
2 2
c
c c
USB LSB SB
P m
P m P m
P P P
=
+ =
+ =
|
|
.
|

\
|
+ =
+ =
+ =
2
1
2
2
2
m
P
P m
P
P P P
c
c
c
SB c T
dan
Oleh yang demikian hubungan di
antara jumlah kuasa, P
T
yang
dipancarkan berbanding dengan
kuasa isyarat pembawa, P
c
ditunjukkan seperti berikut:
13
Pemodulatan Amplitud
c T
P P
2
3
=
|
|
.
|

\
|
+ =
2
1
2
m
P P
c T
Jika indeks pemodulatan, m adalah 1.
Maka
Oleh yang demikian, boleh disimpulkan bahawa jumlah kuasa yang
dipancarkan oleh pemancar kebanyakkan adalah kuasa isyarat pembawa
iaitu lebih kurang 66.67% daripada keseluruhan isyarat am
DSB-FC
. Manakala
isyarat yang mengandungi maklumat iaitu isyarat LSB dan USB hanya
memancarkan 33.33% sahaja daripada jumlah keseluruhan isyarat am
DSBFC
.
Kecekapan, bagi isyarat am
DSB-FC
adalah
% 100 =
T
S
P
P
q
Di mana P
S
adalah jumlah kuasa jalur isyarat yang mengandungi
maklumat iaitu P
SB
.
14
2.3 Pemodulatan Dua Jalur Sisi Pembawa
Tertindas (DSB-SC)
Pada proses pemodulatan am
DSB-FC
didapati pembaziran kuasa
telah berlaku.
Ini kerana kuasa isyarat pembawa melebihi dari kuasa isyarat
maklumat.
Maka teknik pemodulatan DSBSC dapat mengatasi pembaziran
tersebut.
Pemodulatan Amplitud
Pemodulat DSB-SC
( ) t kos t m t am
c SC DSB
e ) ( ) ( =

m(t)
c(t)
15
Sekali lagi bagi memudahkan kita untuk menganilsa persamaan
sinus m(t) digunakan.
Jadi persamaan AM
DSB-SC
yang diperolehi adalah:
Dengan menggunakan rumus trigonometri
maka
Pemodulatan Amplitud
( ) ( ) B A kos B A kos B kos A kos + + =
2
1
2
1
) ( ) (
( ) ( )
( ) | | ( ) | | t kos
A
t kos
A
t kos t kos A t am
m c
m
m c
m
m c m SC DSB
e e e e
e e
+ + =
=

2 2
) (
( ) t kos A t m
m m
e = ) (
( ) ( ) t kos t kos A t am
c m m SC DSB
e e =

) (
16
2.3.1 Isyarat am
DSB-SC
Pemodulatan Amplitud
( ) | | ( ) | | t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SC DSB
e e e e + + =

2 2
) (
17
Pemodulatan Amplitud
Domain Masa
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Domain Frekuensi
m c
e e
m c
e e +
c
e
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
m
e
c
e
18
Spektrum frekuensi isyarat am
DSB-SC
Pemodulatan Amplitud
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e 0
2
m
A
2
m
A
m
e
2
m
A
Jalur Sisi Bawah
LSB
Jalur Sisi Atas
USB
Jalur Memodulat
( ) | | ( ) | | t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SC DSB
e e e e + + =

2 2
) (
Isyarat Jalur Sisi
19
2.3.1.1 Kuasa am
DSB-SC
Jadi kita boleh boleh mewakilkan persamaan setiap komponen isyarat
am
DSB-SC
seperti berikut:
Pemodulatan Amplitud
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e 0
2
m
A
2
m
A
( ) | | ( ) | | t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SC DSB
e e e e + + =

2 2
) (
Isyarat LSB Isyarat USB
LSB
V
USB
V
20
Pemodulatan Amplitud
R
A
R
A
R
A
R
A
R
A
R
V
R
V
P P P
m
m m
m m
USB LSB
USB LSB T
rms rms
4
8 8
2 2 2 2
2
2 2
2 2
2 2
=
+ =
|
.
|

\
|
+
|
.
|

\
|
=
+ =
+ =
Didapati bahawa kuasa yang
dipancarkan hanyalah jumlah
kuasa jalur sisi. Dengan ini
pembaziran yang berlaku dalam
pemodulatan am
DSB-FC
dapat
dikurangkan. Jika dianggapkan
bahawa nilai rintangan, R adalah
1 ohm.
Maka
4
2
m
T
A
P =
SB T
P P =
Oleh yang demikian kecekapannya, adalah 100%
21
2.3.2 Pemodulatan Satu Jalur Sisi
(SSB)
Kita telah mempelajari sebelum ini mengenai kedua-dua isyarat
am
DSBFC
dan am
DSBSC
. Di mana ia memerlukan lebar jalur
penghantaran sebanyak dua kali lebar jalur isyarat memodulat,
m(t).
Oleh kerana kedua-dua teknik pemodulatan tersebut
memancarkan dua jalur sisi iaitu, LSB dan USB yang
mengandungi isyarat maklumat yang sama. Pembaziran tenaga
yang dipancarkan masih berlaku.
Maka, satu lagi teknik pemodulatan akan dipelajari yang
dipanggil sebagai am
SSB
.
Di mana teknik ini hanya akan memancarkan hanya satu sahaja
isyarat jalur sisi, sama ada LSB ataupun USB.
Pemodulatan Amplitud
Pemodulat SSB
( ) ( ) t t m t kos t m t am
c h c SSB
e e sin ) (
2
1
) (
2
1
) ( = m(t)
c(t)
22
Sekali lagi bagi memudahkan kita untuk menganilsa persamaan sinus
m(t) digunakan.
Manakala
Jadi persamaan am
SSB
yang dipeolehi adalah:
Rumus trigonometri
( ) t kos A t m
m m
e = ) (
Pemodulatan Amplitud
( ) ( ) ( ) ( )
( ) | | ( ) | |
( ) | | ( ) | |
)
`

+
+ + =
=
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t t
A
t kos t kos
A
t am
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
c m
m
c m
m
SSB
e e e e
e e e e
e e e e
4 4
4 4
sin sin
2 2
) (
( ) ( ) ( ) ( ) t t
A
t kos t kos
A
t am
c m
m
c m
m
SSB
e e e e sin sin
2 2
) ( =
( ) t A t kos A t m
m m m m h
e
t
e sin
2
) ( =
|
.
|

\
|
=
( ) ( ) B A kos B A kos B kos A kos + + =
2
1
2
1
) ( ) ( ( ) ( ) B A kos B A kos B A + =
2
1
2
1
) sin( ) sin( ;
maka
23
Kita boleh memilih sama ada ingin menghantar isyarat jalur sisi bawah
(LSB) ataupun jalur sisi atas (USB).
Tolak menghasilkan am
SSB-LSB
dan Campur menghasilkan am
SSB-USB
Pemodulatan Amplitud
( ) ( ) ( ) ( )
( ) | | ( ) | |
( ) | | ( ) | |
( ) | | t kos
A
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t t
A
t kos t kos
A
t am
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
c m
m
c m
m
USB SSB
e e
e e e e
e e e e
e e e e
+ =
)
`

+
+ + =
=

2
4 4
4 4
sin sin
2 2
) (
( ) ( ) ( ) ( )
( ) | | ( ) | |
( ) | | ( ) | |
( ) | | t kos
A
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t kos
A
t t
A
t kos t kos
A
t am
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
c m
m
c m
m
LSB SSB
e e
e e e e
e e e e
e e e e
=
)
`

+ +
+ + =
+ =

2
4 4
4 4
sin sin
2 2
) (
24
Pemodulatan Amplitud
( ) | | t kos A t am
m c m SSB
e e = ) (
Isyarat am
SSB-LSB
( ) | | t kos A t am
m c m SSB
e e + = ) (
Isyarat am
SSB-USB
25
Spektrum frekuensi isyarat am
SSB
Pemodulatan Amplitud
( ) | |
( ) | |

=
t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SSB
e e
e e
2
2
) (
Isyarat am
SSB-LSB
Isyarat am
SSB-USB
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e 0
2
m
A
2
m
A
m
e
m
A
Jalur Sisi Bawah
LSB
Jalur Sisi Atas
USB
Jalur Memodulat
26
Pemodulatan Amplitud
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
Domain Masa
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Domain Frekuensi
m c
e e
m c
e e +
c
e
m
e
c
e
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Masa, t(s)
Amplitud, V
Frekuensi, w(rad/s)
m c
e e
m c
e e +
c
e
27
2.3.2.1 Kuasa am
SSB
Jadi kita boleh boleh mewakilkan persamaan setiap komponen
isyarat am
SSB
seperti berikut:
Pemodulatan Amplitud
) (V Amplitud
) (
1
rads e
c
e
m c
e e +
m c
e e
0
2
m
A
2
m
A
Isyarat LSB
Isyarat USB
LSB
V
USB
V
( ) | |
( ) | |

=
t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SSB
e e
e e
2
2
) (
28
Pemodulatan Amplitud
R
A
R
A
R
A
R
A
R
A
R
A
R
V
R
V
P P P
m m
m m
m m
USB LSB
USB LSB T
rms rms
4 4
8 8
2 2 2 2
2 2
2 2
2 2
2 2
= =
= =
|
.
|

\
|
=
|
.
|

\
|
=
= =
= = Didapati bahawa kuasa yang
dipancarkan dapat dikurangkan
sebanyak 50% lagi iaitu
berbanding dengan kuasa isyarat
am
DSB-SC
. Jika dianggapkan
bahawa nilai rintangan, R adalah
1 ohm.
Maka
4
2
m
T
A
P =
USB LSB T
P P P = =
Oleh yang demikian kecekapannya, adalah 100%
29
Spektrum frekuensi isyarat am
SSB
Pemodulatan Amplitud
( ) | |
( ) | |

=
t kos
A
t kos
A
t am
m c
m
m c
m
SSB
e e
e e
2
2
) (
Isyarat am
SSB-LSB
Isyarat am
SSB-USB
( ) ( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( ) ( )

+ + + +
+ +
=
m c
m
m c
m
m c
m
m c
m
SSB
f f f
A
f f f
A
f f f
A
f f f
A
f AM
o o
o o
2 2
2 2
) (
Spektrum am
SSB-LSB
Spektrum am
SSB-USB
) (Hz f
) (V Amplitud
c
f
m c
f f +
m c
f f
0
m
f
2
m
A
Jalur Sisi Bawah
LSB
Jalur Sisi Atas
USB
Jalur Memodulat
m
A
m
A
30
VSB signal spectrum
( ) ( ) cos(2 ) '( ) sin(2 )
c c c c
s t A m t f t A m t f t t t =
Pemodulatan Jalur Vestigal (VSB)
Vestigial sideband (VSB) transmission : Modified AM transmission in which
one sideband, the carrier, and only a portion of the other sideband are
transmitted
Pemodulatan Amplitud
VSB Signal, Spectrum
VSB signal waveform
( ) ( ) cos(2 ) '( ) sin(2 )
c c c c
s t A m t f t A m t f t t t =
where: '( ) : the output of ( ) passing a filter
( ) : full upper sideband, with a partial lower sideband.
( ) : full lower sideband, with a partial upper sideband.
m t m t

+
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
2.4 Penjananaan AM Penuh (DSB)
Dua kaedah - kaedah terus dan kaedah tidak terus.
(i) Kaedah terus
+
E
c
cose
c
t
v
s
(t)cose
c
t
v
AM
(t)
Pemodulat
terimbang
Isyarat asal
v
s
(t)
mixer
( ) ( )
( ) ( ) t t v E
t t v t E t v
c s c
c s c c AM
e
e e
cos
cos cos
+ =
+ =
41
(ii) Kaedah tidak terus
v
s
(t)
v
c
(t)
v
i
v
k
v
o
peranti
tidak linar
Penapis
Lulus Jalur
(LPF)
( )
( ) t E t v
t E t v
c c c
s s s
e
e
cos
cos
=
=
( ) ( ) ( ) t v t v t v
c s i
+ =
Isyarat masukan
t E t E v
c c s s i
e e cos cos + =
.........
3
3
2
2 1 0
+ + + + =
i i i k
v m v m v m E v
Keluaran peranti tak linar
42
( ) ( )
( ) ( ) { } .... cos cos
cos cos cos cos
.... cos cos 2
cos cos cos cos
.... cos cos cos cos
2
2
2
2
2
2
2 1 1 0
2
2
2
2
2
2
2 1 1 0
2
2 1 0
+ + + +
+ + + + =
+ +
+ + + + =
+ + + + + =
t t E E m
t E m t E m t E m t E m E
t t E E m
t E m t E m t E m t E m E
t E t E m t E t E m E v
s c s c c s
c c s s c c s s
c s c s
c c s s c c s s
c c s s c c s s k
e e e e
e e e e
e e
e e e e
e e e e
Maka
Isyarat v
k
(t) kemudiannya ditapis dengan menggunakan penapis
lulus jalur yang ditala pada frekuensi salun f
o
= f
c
.
( ) ( ) { }
t t E
m
m
E m
t t E E m t E m v
c s s c
s c s c c s c c o
e e
e e e e e
cos cos 2 1
cos cos cos
1
2
1
2 1
|
|
.
|

\
|
+ =
+ + + =
Maka keluaranpenapis , v
o
(t) ;
43
Bandingkan dengan persamaan asas yang telah
dipelajari sebelum ini ;
( ) ( ) t t m E t v
c s c AM
cos cos 1+ =
t t E
m
m
E m t v
c s s c o
e e cos cos 2 1 ) (
1
2
1
|
|
.
|

\
|
+ =
Didapati isyarat terhasil adalah sama kerana komponen frekuensi yang
terhasil adalah sama walaupun berlainan amplitud.
Spektrum frekuensi sebelum penapis Spektrum frekuensi selepas penapis
v
k
0
sambutan
frekuensi
penapis
pembawa
f
s
(f
c
-f
s
) f
c
f
2f
s
2f
c
(f
c
+f
s
)
v
o
f
LSB USB
pembawa
0 (f
c
+f
s
) (f
c
-f
s
) f
c
44
2.5 Penjananaan DSBSC
Secara Terus menggunakan pemodulat terimbang/balanced modulator.
Fungsinya seperti pendarab/multiplier menghasilkan isyarat LSB dan
USB sahaja.
Isyarat asal
v
s
(t)
cose
c
t
v
s
(t)cose
c
t
Pendarab
v
v
(a) Isyarat maklumat
t
t
(b) Isyarat pembawa
v
DSBSC
t
(c) Isyarat termodulat DSBSC
45
Isyarat pembawa, v
c
diberi oleh siri Fourier sebagai ;
Analisa Matematik
v
c
(t)= { sin e
c
t + sin 3e
c
t + }
Jika v
s
(t)= E
s
cos e
s
t dan k ialah faktor sensitiviti pemodulat
Maka keluaran pemodulat diberi oleh persamaan ;
( ) ( )
( ) ( ) { }
( ) ( ) { }
( ) ( )
)
`

|
.
|

\
|
+
|
.
|

\
|
+ =
+ + =
+ =
+ + =
|
.
|

\
|
+ + =
=
t t
kE
t t
kE
t t
kE
t t kE
t t t kE
t v t kv v
s c s c
s
s c s c
s
c s c s
s
c s s
c c s s
c s o
e e
t
e e
t
t
e e e e
t
e e e e
t
e
t
e
e e
t
e
2
cos
2
cos
2
sin sin
2
sin sin
2
1 4
..... sin
4
cos
3 sin
3
1
sin
4
cos
USB
LSB
46
Penjananaan DSBSC secara tidak terus
v
s
(t))cose
c
t
(Isyarat DSBSC)
E
c
cose
c
t
v
s
(t)
-v
s
(t)
(E
c
+v
s
(t))cose
c
t
(E
c
-v
s
(t))cose
c
t
+
+
-
Pemodulat
AM penuh
Pemodulat
AM penuh
Menggunakan dua pemodulat AM penuh
Masukan isyarat maklumat dengan polariti berbeza tetapi
isyarat pembawa yang sama
(E
c
+ v
s
(t))cose
c
t - (E
c
- v
s
(t))cose
c
t = v
s
(t))cose
c
t
47
2.6 Penjananaan SSBSC
48
v
DSBSC
v
SSBSC
Pemodulat
terimbang
v
s
(t)
cose
c
t
BPF
BPF merupakan satu litar tertala (tuned circuit) yang
sangat selective yang akan memilih samada LSB atau USB
melepasinya.
Tidak penting jalursisi mana yang dipilih kerana kedua-
duanya mengandungi maklumat yang sama.
49
50
Satu lagi kaedah - menggunakan dua pemodulat
terimbang yang menghasilkan dua isyarat DSBSC dengan
bezafasa 180
o
.
Litar dikenali sebagai litar anjakan fasa (phase shifting).
Penjananaan SSBSC
Pemodulat
terimbang 1
Anjakan fasa
90
0
+
v
SSBSC
Pemodulat
terimbang 2
Anjakan fasa
90
0
t t mE v
c s c
sin sin
2
=
t t mE v
c s c
cos cos
1
=
t E t v
s s s
cos ) ( =
t E
s s
sin
t
c
cos
t
c
sin
51
Keluaran pemodulat terimbang 1 :
Analisa Matematik
t t mE t v
c s c
e e cos cos ) (
1
=
t t mE t v
c s c
e e sin sin ) (
2
=
Keluaran pemodulat terimbang 2 :
Keluaran adalah : v
SSBSC
= v
1
(t) + v
2
(t)
( ) ( )
( ) ( ) } cos {cos
2
} cos {cos
2
sin sin cos cos
t t
mE
t t
mE
t t mE t t mE
s c s c
c
s c s c
c
c s c c s c
e e e e
e e e e
e e e e
+ +
+ + =
+ =
t mE v
s c c SSBSC
) cos( e e =
LSB yang
dihantar
cancelled
52
VSB signal spectrum
( ) ( ) cos(2 ) '( ) sin(2 )
c c c c
s t A m t f t A m t f t t t =
2.7 Penjananaan VSB
v
VSB Penapis
VSB
v
s
(t)
v
DSBSC
2cose
c
t
f (Hz)
v
VSB
LSB USB
pembawa
Bahagian
ditapis keluar
53
2.8 Penyahmodulatan
Pemodulatan Amplitud
Isyarat
maklumat
Isyarat
maklumat
penerima
pemancar
Isyarat termodulat
(AM/FM)
Proses mendapatkan semula isyarat memodulat atau maklumat
asal. Ia dilakukan di bahagian penerima (Receiver).
Penyahmodulatan dilakukan oleh litar penyahmodulat juga
dipanggil litar pengesan (detector).
Pengesan paling mudah dan ekonomik untuk gelombang AM
adalah pengesan sampul (envelope detector).
Sebabnya sistem AM penuh adalah lebih popular dibandingkan
dengan sistem DSBSC dan SSBSC.
54
2.8.1 Penyahmodulatan AM
DSB-FC
(i) Litar Pengesan Sampul nama lain litar Pengesan
Penerus (rectifier detector) atau Pengesan Diod
(diode detector)
Kos yang murah
Mudah
Tidak memerlukan penjana pembawa tempatan (local carrier)
Isyarat asal terdapat pada sampul isyarat termodulat
Pemodulatan Amplitud
[E
c
+ v
s
(t)] cos e
c
t
+
C

R
a b c d
C
LPF
Litar Pengesan Sampul
55
Pemodulatan Amplitud
(i) Pengesan Sampul
Sekiranya RC terlalu besar, kadar kejatuhan voltan adalah lambat
menyebabkan berlakunya perepangan pepenjuru (diagonal clipping) di
mana sebahagian puncak isyarat masukan tidak dapat di kesan pada
keluaran. (Rujuk Rajah 2.18(a)) .
Jika CR terlalu kecil, isyarat keluaran dari pemuat akan mengandungi riak
(ripple) yang banyak dan wujud herotan pada isyarat maklumat yang
dikehendaki (Rujuk Rajah 2.18(b)) .
t
Rajah 2.18(a)
t
Rajah 2.18(b)
Kadar nyahcas atau kejatuhan voltan pada pemuat bergantung kepada
angkatap masa RC.
RC terlalu
besar
RC terlalu
kecil
56
Pemodulatan Amplitud
LPF
Diod
Pembuang
Komponen DC
R
2
R
1
C
1
C
2
R
s
(i) Pengesan Sampul
( )
m
m
m
RC
2 / 1
2
1
s Untuk atasi masalah tersebut pastikan :
m - indek modulatan dan e
m
- frekuensi sudut isyarat maklumat
57
Pemodulatan Amplitud
1 1
C R
s
= t
Apabila s(t) > v
o
(t)
Diod, D dalam keadaan pincang hadapan
Kapasitor, C
1
akan mengecas sehingga
di mana
Apabila s(t) < v
o
(t)
Diod, D dalam keadaan pincang balikan
Kapasitor, C
1
akan menyahcas sehingga
di mana
1 1 2
C R = t
c
f
1
1
<< t
BW f
c
1 1
2
<< <<t
s(t)
v
o
(t)
D
C
1
R
1
R
s
v
o
(t)
s(t)
D
C
1
R
1
R
s
Operasi Pengesan Sampul
58
Kesan Pemilihan Nilai RC
Pemodulatan Amplitud
Kesan pemilihan nilai RC yang betul
Kesan pemilihan nilai RC yang terlalu kecil
Kesan pemilihan nilai RC yang terlalu besar
59
Analisa Matematik
Dengan menganggap fungsi diod seperti satu suis, maka
keluaran pada diod, V
d
:
( ) | | { } ) ( cos t k t t v E V
c s c d
+ =
di mana k(t) ialah perwakilan matematik fungsi pensuisan diod
( ) | | { }
)
`

|
.
|

\
|
+ + + = ...... 3 cos
3
1
cos
2
2
1
cos t t t t v E V
c c c s c d
e e
t
e
( ) | | { }
( ) | |
( ) | |
( ) . melaluinya terus arus menghalang C pemuat kerana
1
1
. pada salun frekuensi mempunyai LPF
gi lebih ting frekuensi
1

...... 3 cos
3
1
cos
2
2
1
cos
'



t t
t
t
e e
t
e
c
s d titik
s c c titik
s
s c
c c c s c b titik d
E
t v V
t v E V
f
t v E
t t t t v E V V
=
+ =
+ + =
)
`

|
.
|

\
|
+ + + = =
+
a b c
d
C
60
V pada titik a
t
0
[E
c
+v
s
(t)] cos e
c
t
E
c
+v
s
(t)
1/t [E
c
+v
s
(t)]
V pada titik b
t
1/t [E
c
+v
s
(t)]
V pada titik c
t
1/t v
s
(t)
t
V pada titik d
+
a b
c
d
C
61
Pemodulatan Amplitud
am
DSB-FC
(t)
C
y(t)
Litar Kuasa
Dua
y =x
2
Penapis
Lulus Rendah
x(t)

t kos t m A t m A t m t m A A
t kos t m A t m A t kos t m t m t kos A A
t kos t m A t kos t m t kos A
t kos t m A t am t x
c c c c c
c c c c c c c
c c c c c
c c FC DSB
e
e e e
e e e
e
2 ] ) ( ) ( 5 . 0 5 . 0 [ ) ( 5 . 0 ) ( 5 . 0
2 ) ( ) ( 2 ) ( 5 . 0 ) ( 5 . 0 2 5 . 0 5 . 0
) ( 2 ) (
} )] ( {[ )} ( { ) (
2
2
2 2
2 2
2
2
2 2 2 2 2
2 2
+ + + + + =
+ + + + + =
+ + =
+ = =

Komponen
DC
Isyarat
maklumat
Isyarat
Harmonik
) ( ) ( t m A t y
c
=
Setelah melalui LPF keluarannya adalah isyarat maklumat yang
dikehendaki ia itu :
(ii) Pengesan Kuasa Dua
2.8.1 Penyahmodulatan AM
DSB-FC
Membuang
komponen DC
62
2.9 Penyahmodulatan am
DSB-SC
Oleh kerana sampul isyarat termodulat tidak sama dengan
bentuk isyarat memodulat, m(t) jadi teknik pengesanan sampul
tidak boleh digunakan.
Pengesanan isyarat termodulat boleh dilakukan dengan
menggunakan pengesan segerak (synchronous detector) ataupun
dipanggil sebagai pengesan koheren (coherent)
Pemodulatan Amplitud
63
2.9.1 Pengesan Segerak
Litar segerak, memerlukan sebuah penjana pembawa tempatan.
Di mana isyarat penjana ini perlu disegerakkan dengan isyarat
pembawa maklumat yang digunakan pada pemancar.
Pemodulatan Amplitud
) ( ) (
) ( ) ( ) (
) ( ) ( ) (
2
t kos t m
t kos t kos t m
t kos t am t x
c
c c
c SC DSB
e
e e
e
=
=
=

X
Penapis
Lulus Rendah
Penjana Pembawa
Tempatan (LO)
c(t)=kos(
c
t)
am
DSB-SC
(t)
x(t)
y(t)
Multiplier
Analisa matematik :
64
Analisa Matematik
Keluaran pendarab adalah
Identiti trigonometri
Maka
Selepas melalui LPF isyarat keluaran adalah isyarat maklumat asal
Pemodulatan Amplitud
| | ) 2 ( 1
2
1
) (
2
u kos u kos + =
| |
) 2 ( ) (
2
1
) (
2
1
) 2 ( 1 ) (
2
1
) (
t kos t m t m
t kos t m t x
c
c
e
e
+ =
+ =
) (
2
1
) ( t m t y =
) ( ) ( ) (
2
t kos t m t x
c
e =
65
2.9.1.1 Kesan Ralat Frekuensi Pembawa
Masalah ini akan menyebabkan herotan berlaku di dalam
proses penyahmodulatan isyarat am
DSB-SC
.
Pemodulatan Amplitud
X
Penapis
Lulus Rendah
Penjana Pembawa
Tempatan (LO)
c(t)=kos[(
c
+)t]
am
DSB-SC
(t)
x(t)
y(t)
Multiplier
Jika terdapat bezafasa antara isyarat pembawa yang
dijana dan isyarat masukan DSBSC.
66
Analisa Matematik Ralat Frekuensi
Keluaran pendarab adalah
Identiti trigonometri :
Maka
Dengan melalukan isyarat x(t) ke dalam penapis lulus rendah,
isyarat maklumat dapat diperolehi semula.
Pemodulatan Amplitud
| | ) ( ) (
2
1
) ( ) ( B A kos B A kos B kos A kos + + =
| |
) 2 ( ) (
2
1
) ( ) (
2
1
) 2 ( ) ( ) (
2
1
) (
e
e
+ + =
+ + =
t kos t m kos t m
t kos kos t m t x
c
c
) ( ) (
2
1
) ( kos t m t y =
] ) [( )] ( ) ( [ ) ( t kos t kos t m t x
c c
e e e A + =
67
Implikasi Ralat Fasa Pembawa
Kesan ralat fasa ini akan mewujudkan herotan, oleh yang
demikian penalaan isyarat pembawa tempatan perlulah tetap.
Keluaran pada LPF mempunyai faktor kos().
Di mana jika
Pemodulatan Amplitud
) ( ) (
2
1
) ( kos t m t y =
0 =
2
t
=
) (
2
1
) ( t m t y =
0 ) ( = t y
Untuk memastikan pengayun tempatan (LO) ditetapkan fasanya
keada isyarat masukan supaya keluarannya isyarat maklumat/asal
maksima, Gelung Costas / PLL digunakan.
Secara amnya gelung ini mempunyai pengayun pengawal voltan
(VCO) yang mengunci (locked) kepada frekuensi pembawa isyarat
masukan DSBSC dengan ralat fasa yang kecil.
68
2.9.2 Penyahmodulatan AM
SSBSC
Pemodulatan Amplitud
X
Penapis
Lulus Rendah
v
c
(t)
am
SSBSC
(t)
x(t)
v
o
(t)
Multiplier
2.9.2.1 Pengesan Segerak SSBSC
Analisa Matematik :
( )
( ) ( ) ( ) | |
asal isyarat komponen cos
2
1
LPF, Selepas
cos 2 cos
2
1
cos cos
1 bersamaan amplitud dengan cos
=
+ + = + = =
+ =

t v
t t t t v v v
t v
S LPF
S s c c s c c SSBSC o
s c USB SSBSC
69
Pemodulatan Amplitud
Pengesan Segerak SSBSC - Implikasi Ralat
Jika isyarat pembawa yang dijana pada pengesan/penerima
mempunyai bezafasa;
( ) ( )
( ) ( ) ( ) ( ) | |
( )
minima kesan memberi
cuma fasa ralat dan diperolehi masih asal isyarat mana di cos
2
1
cos 2 cos
2
1
cos cos
cos
t v
t t t t t v
t t v
s LPF
s s c c s c o
c c
=
+ + + = + + =
+ =
2.9.3 Pengesan VSB
Sama seperti pengesan segerak DSBSC dan SSBSC di mana
isyarat masukannya adalah isyarat VSB.
70
2.10 Penerima Superhetrodyne
Digunakan dalam sistem AM/FM radio komersial.
Isyarat RF (540-1600 KHz) yang diterima diterjemah kepada jalur
frekuensi pertengahan (IF = 455 KHz) untuk pemprosesan
seterusnya iaitu menguat, menapis dan menyahmodulat.
Peranti yang melakukan terjemahan frekuensi isyarat termodulat
dipanggil pencampur frekuensi (frequency mixer).
Operasinya disebut sebagai pencampuran frekuensi atau
penukaran frekuensi atau heterodin.
Secara matematik ;
di mana f
LO
ialah frekuensi dari pengayun tempatan.
f
LO
= f
RF
f
IF
71
2.10 Penerima Superhetrodyne
Pemodulatan Amplitud
Penala
RF
Antena
Mixer
Pengayun
Tempatan
f
LO
= f
c
f
IF
c LO IF
f f f =
Penyahmodulat
Penguat
Audio
Penguat
IF
f
m
Penguat
RF
Penapis
IF
Pembesar
Suara
Penalaan
sepunya, f
c
t t m A
IF
e cos )] ( [ +
t t m A
c
e cos )] ( [ +
) (t Km
Isyarat RF AM
(540-1600) KHz
72
How frequency conversion is done
Pemodulatan Amplitud
Let say we want to analyze a frequency mixer, used to change
the carrier frequency of a modulated signal m(t) cos e
c
t from
e
c
to some other frequency e
I
.
x(t) = m(t) cos e
c
t x 2 cos e
mix
t
= m(t) [cos (e
c
- e
mix
)t + cos (e
c
+ e
mix
)t ]
where e
mix
= e
c
+ e
I
or e
c
- e
I
If we select e
mix
= e
c
- e
I
If we select e
mix
= e
c
+ e
I
x(t) = m(t) [cos e
I
t + cos (2e
c
- e
I
)t ]
x(t) = m(t) [cos e
I
t + cos (2e
c
+ e
I
)t ]
Solution :
73
How frequency conversion is done
Pemodulatan Amplitud
Bandpass filter tuned to e
I
, will pass m(t) cos e
I
t .
Thus the carrier frequency has been translated to e
I
from e
c
BPF tuned
to e
I
m(t) cos e
I
t
m(t) cos e
c
t
2 cos (e
c
e
I
) t
x(t)
e
2e
c
e
I
2e
c
- e
I
2e
c
+ e
I
0
Frequency mixer or converter and the spectrum representaion
74
Penerima Superhetrodyne
Kelebihan penerima superhetrodyne
Dapat mengurangkan kelemahan yang ada pada komponen
yang digunakan di mana tidak dapat beroperasi pada
frekuensi tinggi.
Membolehkan komponen yang digunakan dapat beroperasi
pada frekuensi yang tetap (IF), dengan itu dapat
mengoptimumkan penggunaannya serta membuatkannya
menjadi lebih murah kosnya.
Pemodulatan Amplitud
Radio AM Radio FM
Julat Pembawa RF 0.535 1.605 MHz 88 108 MHz
Frekuensi Jalur Tengah (IF) 0.455 kHz 10.7 MHz
Lebar Jalur IF 10 kHz 200 kHz
Jadual parameter untuk penerima radio AM dan FM
75
2.11.1 Hingar dalam DSBSC
X
cose
c
t
r(t)
x(t) = r(t)cose
c
t
Penapis
Lulus Rendah
y(t)
Isyarat termodulat yang diterima :
Pengesan segerak / Synchronous detector
t t n t v t r
c i SC DSB
e cos ) ( ) ( ) ( + =

Isyarat hingar
t t n t t v t r
c i c s
e e cos ) ( cos ) ( ) ( + =
Oleh itu
2
2
) (
(

=
t v
S
s
i
Kuasa isyarat masukan :
| |
2
) (t n N
i i
=
Kuasa hingar masukan :
76
( )
) ( 2
) (
2
2
t n
t v
N
S
SNR
i
s
i
i
i
= =
Maka ;
t t r t x
c
e cos ) ( ) ( =
t t n t t v
c i c s
e e
2 2
cos ) ( cos ) ( + =
t t n t n t t v t v
c i i c s s
e e 2 cos ) (
2
1
) (
2
1
2 cos ) (
2
1
) (
2
1
+ + + =
X
cose
c
t
r(t)
x(t) = r(t)cose
c
t
Keluaran pendarab :
) (
2
1
) (
2
1
) ( t n t v t y
i s
+ =
Selepas LPF :
Penapis
Lulus Rendah
y(t)
x(t)
Filtered out
77
4
) (
) (
2
1
2 2
t v
t v S
s
s o
=
(

=
Kuasa isyarat
keluaran :
4
) (
) (
2
1
2
2
t n
t n N
i
i o
=
(

=
Kuasa hingar
keluaran :
) (
2
1
) (
2
1
) ( t n t v t y
i s
+ =
Output y(t) :
( )
) (
) (
2
2
t n
t v
N
S
SNR
i
s
o
o
o
= =
i o
SNR SNR ) ( 2 ) ( =
;
Maka ;
Persamaan menunjukkan bahawa pengesan telah menambah baik
nisbah isyarat kepada hingar sebanyak dua kali bagi kes DSBSC.
78
2.11.2 Hingar dalam SSBSC
t t n t t v t t v t r
c i c s c s
e e e cos ) ( sin ) ( cos ) ( ) (
*
+ =
Isyarat masukan dengan kehadiran hingar :
) ( ) (
*
t v t v
s s
= di mana
| ) ( | | ) ( |
*
t v t v
s s
=
(yang dianjak fasa sebanyak 90
o
)
dan magnitudnya adalah sama ia itu ,
2
*
2
2
) (
2
) (
(
(

+
(

=
t v t v
S
s s
i
2
) (
2
) (
2 * 2
t v t v
s s
+ =
Input signal :
) (
2
t v S
s i
=
| |
2
) (t n N
i i
=
Input noise :
( )
) (
) (
2
2
t n
t v
N
S
SNR
i
s
i
i
i
= =
Therefore :
79
) (
2
1
) (
2
1
) ( t n t v t y
i s
+ =
t t r t x
c
e cos ) ( ) ( =
t t t n t t v t t v
c c i c s c s
e e e e cos ] cos ) ( sin ) ( cos ) ( [
*
+ =
t t n t t t v t t v
c i c c s c s
e e e e
2
*
2
cos ) ( cos sin ) ( cos ) ( + =
t t n t n t t v t t v t v
c i i c s c s s
e e e 2 cos ) (
2
1
) (
2
1
2 sin ) (
2
1
2 cos ) (
2
1
) (
2
1
*
+ + + =
After the multiplier:
After LPF : Filtered out
4
) (
) (
2
1
2 2
t v
t v S
s
s o
=
(

=
4
) (
) (
2
1
2 2
t n
t n N
i
i o
=
(

=
) (
) (
) (
2
2
t n
t v
SNR
i
s
o
=
Output :
;
i o
SNR SNR ) ( ) ( =
Therefore :
80
2.11.3 Hingar dalam AM Penuh
t t n t t v E t r
c i c s c
e e cos ) ( cos )] ( [ ) ( + + =
t t n t t v t E
c i c s c c
e e e cos ) ( cos ) ( cos + + =
2 2
2
) (
2
(

+
(

=
t v E
S
s c
i
2
) (
2 2
t v E
s c
+
=
| |
2
) (t n N
i i
=
t t r t x
c
e cos ) ( ) ( =
t t n t t v E
c i c s c
e e
2 2
cos ) ( cos )] ( [ + + =
t t n t n t t v E t v E
c i i c s c s c
e e 2 cos ) (
2
1
) (
2
1
2 cos )] ( [
2
1
)] ( [
2
1
+ + + + + =
After the multiplier:
;
X
cose
c
t
r(t)
x(t) = r(t)cose
c
t
Filtered out
81
After LPF :
) (
2
1
) (
2
1
2
1
) ( t n t v E t y
i s c
+ + =
DC value removed
4
) (
) (
2
1
2 2
t v
t v S
s
s o
=
(

=
4
) (
) (
2
1
2 2
t n
t n N
i
i o
=
(

=
) (
2
1
) (
2
1
) ( t n t v t y
i s
+ =
Yields
And
It is shown that (SNR)
o
is always
less than (SNR)
i
as
c s
E t v < | ) ( |
Therefore :
) (
) (
) (
2
2
t n
t v
SNR
i
s
o
=
i
i
i
s
S
S
t n
t v
.
) (
) (
2
2
=
2
) (
.
) (
) (
2 2 2
2
t v E
S
t n
t v
s c
i
i
s
+
=
) (
.
) (
) ( 2
2 2 2
2
t n
S
t v E
t v
i
i
s c
s
+
=
i
i
s c
s
N
S
t v E
t v
.
) (
) ( 2
2 2
2
+
=
82
Contoh 2.1
( ) ( )t x t v
s
3
10 2 cos 3 t =
( ) ( )t x t v
c
6
10 2 cos 10 t =
Satu isyarat AM penuh dihasilkan oleh isyarat
memodulat isyarat pembawa . Tentukan :
i) Indek modulatan, m
ii) Frekuensi-frekuensi jalursisi dan lebarjalur
iii) Nisbah amplitud jalursisi kepada amplitud pembawa
iv) Amplitud puncak ke puncak maksima dan minima isyarat termodulat
( ) t t t t v
a c c a c AM
) cos( 100 cos 500 ) cos( 100 e e e e e + + + =
t
c
e cos 500
Diberi isyarat termodulat AM dengan persamaan :
di mana isyarat pembawa sebelum modulatan adalah
Dapatkan :
(i) Persamaan bagi sampul isyarat termodulat
(ii) Isyarat maklumat
(iii) Peratus pemodulatan
(iv) Lakarkan spektra frekuensi isyarat termodulat
Contoh 2.2 :
84
Contoh 2.3 :
Diberi nilai-nilai amplitud puncak ke puncak gambarajah trapezoid bagi isyarat AM adalah 15
Volt dan 9 Volt. Diberi frekuensi isyarat maklumat ialah 1.5 kHz dan isyarat pembawa 100 kHz.
Dapatkan :
(i) Persamaan matematik isyarat maklumat, pembawa dan termodulat
(ii) Indek modulatan terhasil
(iii) Lakar dan label dengan lengkap spektra frekuensi isyarat AM yang terhasil
(iv) Lakar dan label isyarat termodulat
85
Contoh 2.4 :
Satu stesen pemancar penyiaran AM memancar dengan kuasa 10 kW apabila peratus
pemodulatan 60%. Kira kuasa purata pada pembawa.
Contoh 2.5 :
Arus pmkd antenna bagi suatu pemancar penyiaran AM ialah 8 A apabila hanya
pembawa dihantar. Tetapi meningkat kepada 8.93 A apabila dimodulat dengan satu
gelombang sinus. Kira peratus pemodulatan.
86
Contoh 2.6 :
Seterusnya dari Contoh 2.6, tentukan arus antenna (arus isyarat termodulat) apabila
peratus pemodulatan berubah kepada 80%.
87
Contoh 2.7 :
Dapatkan peratus penjimatan kuasa sistem DSBSC berbanding dengan sistem AM
penuh untuk (i) m = 1 , (ii) m = 0.5 .
88
Contoh 2.8 :
Adakah sistem DSBSC lebih baik dari sistem SSBSC dalam perekitaran
hingar ?
89
Contoh 2.9 :
Satu isyarat maklumat , dimodulatkan secara
Pemodulatan AM. Buktikan bahawa jika indek
pemodulatan ,
t mE t v
m c m
e cos ) ( =
i o
SNR SNR ) ( 3 2 ) ( =
. 1 = m
90
Contoh 2.10 :
Isyarat maklumat , dipancarkan menggunakan
DSBSC. Hingar berketumpatan spektra kuasa 10-4 Watt/Hz ditambah pada
isyarat semasa pemancaran. Dapatkan SNR keluaran penerima dalam dB.
( ) t t v
m
t 1000 cos 5 =