Anda di halaman 1dari 6

Vdekja e Nositit

Me zjarr ju flas , me zjarr N gjirin tim kam hapur varr Q ti jap shprese dhe tja marr

Unik liqerit zemerak Fatlum dhi pastr si zambak Po zemra ime kullon gjak.

Se vijni urtuar zogjt e mi Dhu jap ushqim me dashuri Nj dashuri pr llaftari.

Pa nis ah! Gjirin ta godas... Dhe hap ah! Gjirin me nj cas Dhi nginj ah! Zogjt e vdes me gas

Aher helmohet e bucet Pas mallit tim liqeri - i shkret, E rrit tallazin posi det.

Ay e tund , ay e shkund, Ay e hap sa me t mund, Gjer mu n gji, gjer mun n fund

E shpirtin duke ma prcjell, M thot ah! Shih sesa shti thell Ky gjiri im qe t pat pjell...

Me zjarr ju flas, me zjarr...

Lasgush Poradeci sht nj ndr poett q prvec rrymave t tjera, n poezi prdori edhe poetikn simboliste. Megjithse vet L. Poradeci e mohon t qenit i till, poezi t tij si Lundra dhe Flamuri Gjeniu i anijes Vdekja e Nositit do t shihen si poezi simboliste por q interpretohen edhe si poezi me karakter filozofik. Poezia Vdekja e Nositit sht nj ndr poezit simboliste t poetit e marr nga vepra letrare: Lasgush Poradeci, shtpia botuese N. Frashri 1990. Tek kjo poezi e Lasgushit gjejm simbolin e vetflijimit dhe prjetsis s

idealit. Nositi , nj shpend i bardh i liqenit i cili me sqepin e tij shkyen gushn dhe ushqen me gjak zogjt e tij, mund t shihet si simbol i vet poetit. Q n fillim t poezis kemi nj nosit i cili flet : me zjarr ju flas...me zjarr. Dhe ky nosit i cili mund t shihet si simbol i poetit, i drejtohet dikujt dhe kjo vihet re nga prdorimi i premrit vetor ju. Nga prdorimi i ktij premri mund t arrijm n konkluzionin se kemi nj nosit q flet, vet poeti dhe q i drejtohet t tjerve, t cilt mund t jen lexuesit. Pra, mund ta interpretojn kt poezi si krkesa e autorit drejtuar lexuesit. Simbolin e nositit mund ta interpretojm si paknaqsi ndaj nivelit t zhvillimit t kulturs duke marr parasysh kushtet historike kulturore n at koh tek ne. Madje q n titull e kuptojm se nositi nuk sht gj tjetr vecse nj simbol i poetit. Kemi nj nosit, nj shpend q vdes. Foljen vdes apo vdiq e prdorim pr t treguar kur qeniet humane ndahen nga jeta. Prdorimi i ksaj fjale pr t treguar ndarjen nga jeta e nje shpendi nuk sht e zakont. Pr kafsh apo pr shpend prdorim foljen ngordhi dhe shum mir mund t thonim ngordhja e nositit. N fakt ky shpend i cili mund t shihet si simbol i poetit, vdes dhe vdekja shihet si m mbl sesa ngordhja megjithse q t dyja jan ndalim i fryms. Nse do t thonim pr nj njeri ngordhi do t shnjonim me fjaln ton se ky njeri mund t ket qn nj njeri negativ, i keq

q vdiq n mnyrn e merituar apo mund t shnjonim se nj njeri vdiq n mnyr jo njerzore pa nderime, i vetm etj. Nositi si simbol ndrton dhe prshkron tr strukturn e poezis. Shnjimi i poetit me nj shpend mund t interpretohet edhe n lidhje me pikvshtrimin e autorit pr frymzim krijues. Kjo poezi mund t shnoj pra lirin krijuese t poetit n raport me frymzimin e lirin e ktij shpendi. Pra, poeti vendos nj paralele mes fluturimit t zogut dhe krijimit t poezis. Vdekja e Nositit sht nj poezi ku autori rrfen n vet t par, kemi monolog. N poezi nuk kemi prshkrime por vetm rrfimin e poetit, rrfimi i cili nga njra an na njeh me dramacitetin e tij dhe nga ana tjetr shohim poetin pjesmarrs n tekst ku figura e tij dhe gjith teksti dalin si klithm e vuajtjeve t tij dhe gjithashtu dhe si klithm e gazit pr vetflijim. Q n strofn e par shohim nj nosit i cili gjat gjith kohs ka vuajtur dhe momenti q ai flet sht prforcimi i asaj vuajtjeje. Poeti q n fillim sht sunduar nga dhimbja, me zjarr ju flas me zjarr dhe q prforcohet m tej me fjaln varr kemi edhe sinonim brenda vargut ay e tund, ay e shkund ku foljet tund dhe shkund na tregojn pr thellsin e deprtimit t flijimit, thellsi e cila shkon gjer mun n gjit, gjer mun n fund. Dhe ky flijim i poetit sht dshir e tij, pr kt flijim ai ka dashuri nj dashuri pr llaftari. Pra kemi dashuri pr flijimin e gjakosur, flijim i cili shkon n t mir t zogjve t tij, t trashgimtarve t tij. Nuk kemi t bjm me nj dashuri pr dik por m nj dashuri pr gjakosje e cila ushqen zogjt e tij dhe zogjt jan dashuria e poetit, e nositit. Por me gjith dashurin pr kt llaftari kemi nga ana tjetr vuajtjen dhimbjen q i shkakton flijimi i nositit, dhimbje e cila mund t shprehet me an t klithms ah. Prsritja e ksaj klithme i jep poezis nj ritm t brendshm dhe forcon m tepr notat e dhimbjes q karakterizon poetin. Dhimbja sa vjen e shtohet me veprimet q rrfimtari ndrmerr : nis t godas gjirin dhe ndjen dhimbje, dhimbje e cila arrin maksimumin e saj n hapjen e gjirit dhe m pas

n vargun e tret t strofs s katrt, klithma ah shpreh m tepr gzimin pr flijimin e tij sesa nj dhimbje. Ky gzim sht gzimi q pr t nuk do t ket m vuajtje, gzimi q ushqeu trashgimtart e tij. Kjo klithm del edhe n strofn e shtat e cila duket sikur sht nj klithm e liqenit pr kt shpnd, vajtimi i liqenit , prhumbjen e nositit. Nqoftse kt poezi mund ta shohim si simboliste ather mund t ndrtojm raportin nositi poetin, zogjt t cilt mund t jen simbol i lexuesve t cilve i drejtohet poeti, dshmitart q njohin aktin e vetflijimit t tij. Ather lind pyetja : po liqeni mund t shihet si simbol dhe nse po, simboli kujt ? Ndoshta liqeni mund t shihet si simbol i njerzve q autori ka pasur pran apo simbol i njerzve q e kan prkrahur veprimtarin e tij. Them simbol sepse liqeni shpirtzohet dhe vepron : Ahere helmohet e bucet Pas mallit tim liqeri i shkret apo E shpirtin duke ma prcjell, M thot ah! Shih sesa shti thell Ky gjiri im qe t pat pjell...

Dhimbjen q poeti ndjen mund ta shpreh edhe nprmjet pushimeve ( n tekst shnohet me an t tri pikave). Ndoshta poeti mund t ket prdorur kt karakteristik pr t treguar pafuqin e tij pr t folur se dhimbja e vetflijimit sht e fort dhe nuk e lejon t flas mgjithse sht nj flijim i dshiruar.

Gjuha q autori prdor sht ajo e mbshtetur n ligjrimin bisedor, gjuh e cila prfshin edhe dialektizma. Kto dialektizma poeti mund ti ket prdorur pr t theksuar karakterin. Mund t sjellim si shembull emrin liqeri i cili nuk shfaqet n variantin letrar t saj, liqeni. Po kshtu kemi edhe mbiemrin i fell, premrin ay, apo premrin pronor i em. Figurat q i japin nj fuqi shprehse poezis jan aliteracioni dhe metafora, figura t cilat m s miri lejojn prshkrimin e dhimbjes dhe n t njejtn koh edhe t gazit t vetflijimit q ndien poeti. N poezi kemi t bjm edhe me epitet metaforik liqeri zemrak, liqeri i shkret. Rima e puthur e cila del n t gjitha strofat, dhe ritmi projektojn sulmin emocional, shrbejn pr t shqiptuar dhimbjen, flijimin dhe ndrtojn nj sken e cila sht klithj pushim. Klithja jepet m an t pasthirrms oh ndrsa pushimi tham i jepet me an t tri pikave t cilat i hasim pothuajse n t gjitha strofat ku m dominante kto element i gjejm n strofn e katert : Pa nis ah! Gjirin ta godas... Dhe hap ah! Gjirin me nj cas Dhi nginj ah! Zogjt e vdes me gas

Organizimi i poezis bhet nprmjet shkallzimit t veprimeve apo ngjarjeve, pra kemi ngjarje q rrjedhin njra pas tjetrs dhe nuk kemi thyerje t saj. Ky shkallzim vjen n mnyr t till : N fillim kemi nositin apo poetin q rrfen pr veprimet e tij. Kjo vihet re n vargjet : N gjirin tim kam hapur varr, Po zemra ime kullon gjak, Pa nis ah! Gjirin ta godas...Dhe hap ah! Gjirin me nj casDhi nginj ah! Zogjt e vdes me gas

M pas rrfimi kalon n mnyrn sesi e prjeton liqeni kt vetsakrific t nositit dhe humbjen e tij. Kjo jepet n vargjet si : Aher helmohet e bucet , E rrit tallazin posi det. Ay e tund , ay e shkund, Ay e hap sa me t mund, E shpirtin duke ma prcjell, M thot ah! Shih sesa shti thell Ky gjiri im qe t pat pjell...