Anda di halaman 1dari 16

Volume 3, Issue 50

Dhjetor 12 , 2011

Our Words Weekly Issue


N E W L I F E J E T A E R E

S P EC I A L P O I N T S O F I N TE RE S T: Roza Anagnosti able to perform in a theater No Sided articles and no restriction for our members, our guest and our friends. Latest needs for our community and the latest resolutions Our Free Voice through our words.

Roza Anagnosti, Jam ende e aft t bj teatr (fq.16)


Shtpia e Bernarda Albs ka sjell n Teatrin e Metropolit botn e trazuar femrore, afshet e pasionet, por edhe zullumet e mungess s liris. E pranishme n nj rol episodik, Roza Anagnosti ka prcjell shum emocion, duke dashur t theksoj se artisti nuk njeh mosh veprn e Lorks. Nse doni t dgjoni q vepra rezonon me kohn, un them po. Mkatet e kulturs jan shekullore. Un nuk ndihem i kompleksuar se frik kam edhe un. Kemi frik t ndrrojm, t studiojm, t ecim n rrug, kemi frik edhe t smuremi, nganjher kemi frik edhe t jetojm. N kt zallamahi ndrfutet n sken Maria Hosefa, e ma e mendur e Bernards. Nn Salla rrethore e Shekspirit ishte tipike pr petkat e saj (kostumografia e shfaqjes sht shtpin e izoluar t Bernarda Albs. Ka realizuar nga Blerina Kokona) dallon aktoren shum dalje dhe njkohsisht sht nj rreth i Roza Anagnosti. sht nj personazh i ri pr mbyllur. Aty japin e marrin shtat gra. Nn t, t cilit nuk i kishte ln mangt as edhe nj rrobat e zis, ndizet e shuhet afshi i tyre detaj. Anagnosti hyn vetm dy her n sken femror. Udhhequr nga fjalt e Lorks, Kio pr t sjell t plot nj personazh q m par Londo kishte menduar nj regji q shprfaqte ka qen vetm pas kuintave. Nj nga ato veanrisht karakterin dhe psikologjin e rastet kur aktorja nuk mund t veohet as me secilit personazh. Kishte zgjedhur Luiza trup e as me shpirt nga personazhi i saj. Xhuvanin n rolin e Bernarda Albs pr t Londo i krkoi ndjes q nuk ka par m par sjell nj grua t ve dhe nj nn dominuese, Roza Anagnosti personazhe tek ajo. Falnderoj zysh Rozn e cila vendos pr fatin e pes vajzave t saj, t pr pjesmarrjen e saj shum artistike e destinuara t qndrojn t mbyllura e larg syve t bots. Xhuvani prcjell nj personazh n sken, por e njohim t gjith. Lorka ka shum shpirtrore. I krkoj ndjes q nuk dashur ti jap emrin e pasionit. Ai turkemi qen m pran bashk dhe uroj t vat akullt, e gatshme ti kontrolloj n do zhdojm bashkpunimin e t ket t njjtn moment ndjenjat. Prball saj qndron Poncia bullon vajzn e madhe Angustia q quhet e fejuara e tij, e nga ana tjetr e shtyn m energji q ka pasur mbrm, ka thn (Taulanta Jupi), shrbyesja e shtpis, nj t vogln e m rebelen, Adeln, t traLondo. Nga ana e saj, Anagnosti e quajti kt personazh t cilin Londo e ka gjeneruar nga dhtoj besimin e motrs e t nis nj lidhje rol nj sfid. Artistt gjithmon i kan qejf bashkimi i dy-tre t tillve t Lorks. Ajo t fsheht me Pepen. Kur Bernarda zbulon sfidat. Ishte nj sken e re q nuk e kisha sht nj kamban alarmi pr do gj q gjithka, prpiqet t vras Pepen, por nuk provuar m par dhe u gjenda me nj grup ndodh n at shtpi. Nj rol ky n vepr, t arrin dot. Sajon nj vdekje t rrem, gj q artistesh t reja. Un kam punuar n shfaqjen cilin Taulanta Jupi ia prcillte lehtsisht do t oj n vetvarjen e Adels. Zija Medea, Elektra dhe sht nj dhniepublikut, ndonse e cilsoi si nj rol t marrie e vazhdueshme. Kjo m gzon pa vshtir pr t e q nuk i prshtatet natyrs s vazhdon n shtpin e Bernarda Albs, por e rndsishme sht t thuhet se Adela mas, pasi sht nj brez i mrekullueshm q saj si aktore. Pes vajzat e tjera, Angustia do t japin vazhdimsin artistike, ka thn (Erjona Kakeli), Magdalena (Adriana Tolka), vdiq e virgjr. Regjisori e gjen aktuale Amelia (Mirela Naska), Martiro (Ermira Hysaj), Adela (Esela Pysqyli) jan sa personazhe t mvetsishme n psikologjin q prezantojn e po aq edhe nj mozaik kur flasim pr karakterin femror, dshirn pr liri, pr tu ndier e dashuruar e pr t ndier pasion. Botn e tyre e trazon nj mashkull, Pepe Romano. Nuk del kurr

I N S I D E T H I S I S S U E :

Roza Anagnosti Koco Danaj Koco danaj, Sevime Nebija, Vasil Tabaku, Mero Baza, Gresa Pirana, Artan MUlla, Agim desku, Mimoza Rexhvelaj, Gresa Pirana, SYRIHA ADEMOVI, Pilo Zyba, Raimonda Moisiu Silvana Berki, Vullnet Mato, Vasil Tabaku, Skender Braka , Bajram Kongjeli, Agim Desku

Faqe 1-16 Faqe 1-5

Faqe 2-3, 4-5 7-9

Faqe 5-7 9, 12

Do anuloj Konferencn e Londrs Koco Danaj (fq.5)


Kryetari i Lists pr Shqiprin Natyrale, Koo Danaj ka deklaruar pr agjencin e lajmeve INA se posedon dokumente t reja q do t ojn n anulimin e Konferencs s Londrs 1912-1913, e cila coptoi kombin shqiptar. Kto fakte dhe dokumente jan pjes edhe t librit t ish-ministrit t jashtm britanik Grey, drejtues i konferencs s Londrs me titullin Memoires Kujtime, botuar ne vitin 1927 nga shtpia botuese Payot. N kt libr, Grey pohon me shkrimet e tij se si u coptuan trojet shqiptare n kundrshtim me do t drejt ndrkombtare. Grey si dhe Kambon pohojn se Londra nuk ishte konferenc zyrtare dhe nuk mbajti asnj proces verbal mbi diskutimet q bnte, thekson Danaj. N librin Memories, autori Gray shkruan Ne ishim gjasht: Lichnosky, Mensdorff dhe Imperiali, respektivisht ambasadort e Gjermanis, Austris dhe Italis; Cambon dhe Benckendorff, ambasadort e Francs dhe t Rusis, dhe un pr Britanin e Madhe. M takoi prgjegjsia e drejtimit, por ne vendosm ti thjeshtojm procedurat dhe t bnim nj komitet miqsh, ashtu si edhe ishim. N mblidheshim pasditeve, zakonisht rreth ors 4 dhe diskutonim deri rreth ors 6 ose shtat me nj pushim t vogl aji. Konferenca vazhdoi deri

Faqe 6-7 7,-9, 10-14

Adresa Anetaresimi

Faqe 16

P a g e

O u r

W o r d s

IGFM Konferenc pr t drejtat e njeriut (fq. 3)


Me rastin e 10 Dhjetorit, Dits ndrkombtare t t drejtave t njeriut, seksioni i IGFM-s n Maqedoni, n Kumanov organizoi konferencn ndrkombtare me tem: `Gjykimet politike, krcnim pr t ardhmen ton`. N konferenc morn pjes aktivist pr t drejtat e njeriut nga vendi e bota, ekspert dhe qytetar, ku u konstatua vazhdimi i shkeljes s t drejtave elementare njerzore n Maqedoni, e n veanti gjat procedurave gjyqsore. Kryetari i IGFM-s pr Maqedoni, Idriz Sinani, theksoi se Maqedonia edhepse sht nnshkruese e konvents ndrkombtare pr t drejtat e njeriut, ajo aspak nuk i prmbahet asaj. Sipas Sinanit, n Maqedoni raste m eklatante ku jan shkelur t drejtat e njeriut dhe jan br gjykime jokorrekte, jan rasti i Brodecit, rasti i Sopotit, rasti i Shkupit, i Kumanovs, i Manastirit, etj., ku viktima jan kryesisht shqiptart. Nnkryetarja e Bordit ndrkombtar t IGFM-s, njherit kryetare e seksionit t IGFM-s pr Moldavin, Dr. Liubovi Nemcinova, tha se Maqedonia dhe Moldavia, fatkeqsisht vazhdojn t ken probleme t ngjashme dhe t theksuara me t drejtat e njeriut. Sipas saj, shoqria qytetare duhet t jet m syel n pengimin e ktyre shkeljeve, kurse qeverit t respektojn konventat ndrkombtare pr t drejtat e njeriut, t cilat vet i kan nnshkruar. Sekretari i IGFM-s n bot dhe udhheqs i seksionit gjerman t IGFMs, Karl Hafen, prmes nj telegrami kishte theksuar se kjo organizat sht nj familje e madhe pr qytetart t luftojn pr t drejtat e njeriut n vendin e tyre, dhe pr ata q jan t burgosur pr arsye politike npr burgje. Ka vende ku t drejtat e njeriut jan t garantuara me Kushtetut, por pr qytetart ende jan t ndaluara. Problemet m t mdha jan ende t pranishme n barazin e gjinive, dhe n njohjen e t drejtave t pakicave etnike dhe fetare. Forumi Ndrkombtare pr t Drejtat e Njeriut ka kontribuar pr kto t drejta, n Gjermani si dhe n Maqedoni, thuhej n letrn e z.Hafen. Dr.Milaim Fejziu, kryetar nderi i IGFM s n Maqedoni, u shpreh se t drejtat e njeriut n Maqedoni vazhdojn edhe sot e ksaj dite t shkelen nga institucionet shtetrore. Sipas tij, viktima t ksaj politike diskriminuese jan posarisht popujt josllav, e n radh t par shqiptart.

Teuta Kamberi-Llalla, aktiviste e t drejtave t njeriut nga Tetova, theks t veant vuri n problemin e mungess s dokumenteve t

It takes for Diaspora to get moving to take the Guilty Albanian Politicians to the ICC Hague

Per Liri dhe Per Flamure Dita po Vjen Trash being imported and poor kids are poisoned...WHY? To enrich the current politicians.

The devil you know is better than the devil you dont know!! All this just so they can cover the stolen billions.

Man of the year for going from Pizza delivery guy to Billionaire of the year in Albania.

Shkrime nga Sevime Kumanova Nebija (Vazhdon)


timesh ne gjitha trojet shqiptare. kryetari i kshillit organizativ, Ismail Xheladini theksoi se kjo sht nj Kte dite madheshtore Ndersa, ne qytetin e Kumanovs u dit historike pr shqipfestuan n Tetov, Gosorganizua nje tubim madheshtore e tart, e cila rikujton vlerat tivar, Dibr, Kumanov, pasuruar me aktivitete kulturore dhe dhe idealet kombtare t Strug etj.. artistike. t gjith shqiptarve me Me 99 vjetorit t Dits s moton nj komb, nj N Gradec t rajonit t Pavarsis s Shtetit shqiptar u qndrim, nj shtet. Gostivarit u zbulua busti realizua me nj program t pasur me N kt akademi n i Mehmet Pash rastin e ksaj feste, duke filluar me Pallatin e Kulturs n Deralls, Ministrit t nj ekspozit me vizatime me Kumanov fjalime rasti par t mbrojtjes n shqiponjat gjat periudhave histori- mbajtn edhe dy mysafirt qeverin e Ismail ke shqiptare, duke filluar nga e ftuar nga Shqipria, Qemalit bashk me periudhat e lashta, nj ekspozit e prof.dr. Emil Lafe dhe pllakat prkujtimore pr prgaditur dhe menaxhuar nga prof. prof.dr. Sulejman Abazi, varezat e 163 shqiptarve i artit, Bashkim Qerimi. t ciln nnvizuan t ekzekutuar nga forcat Pas ekspozits u organizua rndsin e ksaj feste serbe n vitin 1915. N Akademia Solemne n t ciln, kombtare dhe solln kt eveniment morren pjes personalitete politike. mesazhet nga Tirana, Vlora dhe Shkodra. Manifestimi pr Ditn e pavarsis vijoi me nj koncert masiv n qendrn e qytetit t Kumanovs, ku argtuan SHKA "Bajram Shabani" ,SHKA Jeta e Re si dhe kngtart e mirnjohur kumanovar dhe t estrads shqiptare nga Kosova, Shqipria, Presheva dhe trevat tjera. Pas festes te Flamurit nuk munguan edhe parullat antishqiptare dhe trazirat nga ana e maqedonasve. Brenda nj periudhe nj javore jan shfaqur video-klipe npr mediat me pamje t djegies s flamurit shqiptar edhe atij maqedonas. Mediat maqedonase kan nnvizuar se qarqe shqiptare po shfaqin ndjenjat e tyre kombtare pr bashkim kombtar dhe urrejtje ndaj komunitetit maqedonas. Mosreagimi i Federats s Futbollit t Maqedonis pr ngjarjet e ndodhura n stadiumet n Prilep dhe Gjore Petrov, ku ishin evidente thirrjet shovene kundr

Ne Maqedoni ne Diten e Flamurit nxiten ndenjat nacionaliste Sllave 99-vjetori i Pavarsis dhe Dits s Flamurit u festua me nje varg manifes-

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

Bashkimi me kosoven i pashmangshem Jonuz Moisiu (vazhdon)


mes veriut t Kosovs dhe Lugins s Preshevs. presheva.com: Si e vlersoni situatn politike dhe t siguris n prgjithsi n Lugin t Preshevs? MUSLIU: Situata politike dhe e siguris n Lugin nuk sht edhe aq e knaqshme. Koncetrimi i forcave t armatosura serbe prskaj kufirit shtetror me Kosovn, arrestimet e shqiptarve, shprnguljet n heshtje e kan ashprsuar edhe m shum gjendjen politike n Lugin. Qytetart kan frik se mund t shfaqen prsri n sken incidentet, t cilat nuk i kontribuojn stabilitetit n rajon. Participimi i shqiptarve n jetn institucionale n Serbi, sht i ngadalshm dhe i sikletshm. Kjo rrug institucionale nuk po jep rezultate t knaqshme sa i prket zgjidhjes politike t problemeve t grumbulluara me vite n kto hapsira t Bujanocit, Preshevs dhe Medvegjs. Krkesat legjitime t shqiptarve etnik, lre q nuk merren n konsiderat nga organet komunale dhe ato shtetrore t Serbis, por ato vazhdimisht injorohen, prbuzen dhe heshtn, thjesht, pr motive politike. Nj politik e till diskriminuese e Beogradit ndaj shqiptarve para 11 vjetsh, solli frymn luftarake n Luginn e Preshevs, ku shqiptart t mllefosur ngjeshn amt dhe u vun n mbrojtjen e pragut t shtpis, t nderit dhe dinjitetit t tyre. Pas kaq vitesh po na prsritet e njjta gjendje me metoda t reja politike. E drejta jon historike dhe politike pr bashkim me Kosovn sht e drejt legjitime e konfirmuar edhe me Referendumin e vitit 1992. E kemi thn disa her se nuk ka zgjidhje tjetr pr ve reciprocitetit n mes veriut t Kosovs dhe Lugins s Preshevs. Po ashtu kemi potencuar se na duhet nj forc e re mbrojtse, nj polici e avancuar profesionale, e cila do t jet e denj dhe faktor i stabilitetit n kto hapsira. Reciprociteti presheva.com: Ktyre ditve, jan ngritur zra nga politikant n Kosov dhe rreth saj, pr zgjidhjen e dy shtjeve shum t ndjeshme n mes shqiptarve dhe serbve: Veriu i Kosovs dhe Lugina e Preshevs. Deputeti i LDK-s , Lutfi Haziri krkon kthimin e kufijve historik dhe natyral t Kosovs, q kan ekzistuar deri n vitin 1956, kurse Oliver Ivanoviq, sekretar n Ministrin pr Kosov, nuk prjashton mundsin, q serbt nga veriu i Kosovs t shpallin pavarsin. Cili sht komenti Juaj? MUSLIU: N njfar mnyre deklarata e deputeti Haziri, sht vlersuar pozitive nga disa subjekte politike dhe organizata joqeveritare, q veprojn n Luginn e Preshevs. sht e vrtet se rajoni i Lugins s Preshevs gjat periudhs s vitit 1956, ka qen pjes e Kosvs dhe kt t dhn askush nuk guxon ta kontestoj. Me nj dialog konstruktiv mes Prishtins dhe Beogradit mund t rregullohet shtja e kufijve, pr ti dhn fund nj her e prgjithmon konflikteve shqiptaro-serbe. Shqiptart e Lugins s Preshevs asnjher nuk jan shkputur nga proceset pr nj zgjidhje t drejt dhe t qndrueshme t shtjes shqiptare n kto hapsira. Ndrkaq, sa i prket deklarats s Oliver Ivanoviq se nuk e prjashton mundsin q serbt nga veriu i Kosovs t shpallin pavarsin t asaj pjese, nuk sht dika e re n skenn politike. Ata shum her kan krkuar bashkim me Serbi, status special, autonomi substanciale etj. Ne pa u mbshtetur shum n konstatimet e politikanve rreth ktyre problemeve, e kemi thn fjaln ton n Referendum, luft t armatosur, n Marrveshjen Paqsore t Konulit, n platformat dhe deklaratat politike t kshilltarve shqiptar t tre kuvendeve: Preshev, Bujanoc dhe Medvegj, se krkojm reciprocitet me serbt e Kosovs, tjetr alternativ nuk ka. presheva.com: Meq u prmend Marrveshja e Konulit, ka ka mbetur nga kjo dokument i till? MUSLIU: Q nga nj marsi i vitit 2001, n Konul t Bujanocit, pas nj varg konsultimesh, t subjekteve politikoushtarake t Lugins s Preshevs, u arrit t bhet transparent platforma e delegacionit negociues shqiptar, pr bisedime me paln serbe, me ndrmjetsimin e faktorit ndrkombtar. M 12 mars 2001, u nnshkrua teksti i marrveshjes pr armpushim, ndrsa, m 7 maj u mor vendimi pr militarizimin e Lluanit dhe Turis. Marrveshja e paqes n Konul, m 21 maj 2001, nuk po prmbushet n praktik, mosimplementimi i saj i garantuar nga faktort ndrkombtar, paralajmron kthimin n gjendjen e mparshme. Sigurimi dhe garantimi i lirive themelore dhe t drejtave individuale e kombtare t

Thot pr presheva.com Jonuz Musliu, kryetar i Kuvendit komunal n Bujanoc dhe njherit lider i Lvizjes s Progresit Demokratik dhe shton: Participimi i shqiptarve n jetn institucionale n Serbi, sht i ngadalshm dhe i sikletshm. Nj politik e till diskriminuese e Beogradit ndaj shqiptarve para 11 vjetsh, solli frymn luftarake n Luginn e Preshevs, ku shqiptart t mllefosur ngjeshn amt dhe u vun n mbrojtjen e pragut t shtpis, t nderit dhe dinjitetit t tyre. Pas kaq vitesh po na prsritet e njjta gjendje me metoda t reja politike. E drejta jon historike dhe politike pr bashkim me Kosovn sht e drejt legjitime e konfirmuar me verdiktin e popullit t shprehur n Referendumin e vitit 1992 dhe me luftn lirimtare t UPMB-s. E kemi thn disa her se nuk ka zgjidhje tjetr pr ve reciprocitetit n

IGFM Konferenc pr t drejtat e njeriut nga (fq.2)


nnshtetsis pr qindra e mijra qytetar t Maqedonis, e posarisht ata t q i prkasin popullit shqiptar. Mjeku i lufts, dr.Fatmir Hasani, tha se n kt shtet duhet t definohen njher e prgjithmon konstelacionet politike dhe ndretnike, meq nuk mundet q t vazhdohet me praktikn q nj popull t jet sundues e t tjert t sunduar. Elenko Milanov, avokat nga Shkupi, u prqendrua sidomos npr parregullsis e shumta q vren gjat praktiks s prditshme npr procese gjyqsore. Sipas tij, npr gjyqet tona shpeshher ndodh q t dnohen njerz t pafajshm, pa kurrfar provash materiale, vetm e vetm se dikush nga lart ka vendosur q t shqiptohen dnime t tilla. Sipas tij, Maqedonia patjetr duhet t bj reforma rrnjsore n sistemin gjyqsor dhe t ndaloj przierjen e politiks n kt sistem t drejtsis. Kryetari i LASH-it pr Kumanov -Likov, Etem Xheladini, vrejti se shkelje t t drejtave t njeriut jan evidente edhe n procesin arsimor, ku nxnsit shqiptar, t cilt jan m shum se sa ata maqedonas, nuk i gzojn t drejtat e tyre elementare. Sipas tij, ende nxnsit shqiptar msojn pa tekste shkollore, pa kabinete, pa ngrohje qendrore dhe pa kurrfar kushtesh tjera q i duhen procesit normal arsimor, prderisa moshatart e tyre maqedonas i kan t gjitha kto. Nikoll Lleshi, kryetar i Shoqats Besa nga Shqipria, theks t veant i vuri shkeljes s t drejtave t njeriut nga institucionet evropiane n Bruksel, t cilat, sipas tij, nuk jan duke ju ofruar strehim familjeve t cilat jan detyruar t braktisin Shqiprin pr shkak t gjakmarrjes. Nj dit m par, Forumi Ndrkombtar pr t Drejtat e Njeriut n Maqedoni, organizoi takime me qytetar, n zyrn e IGFM-s n Kumanov, ku ve kryetarit t IGFM-s pr Maqedoni, Idriz Sinani, shum qytetar patn mundsin t takohen dhe ti shprehin ankesat e tyre drejtprdrejt Nnkryetares s Bordit ndrkombtar t IGFM-s, Dr. Liubovi Nemcinova.

Saliu dhe Liria, tamam si Gani dhe Shemsie Kadria Nga Kledian Lulanga
fkrimeve dhe pasurive, me minierat, naftn, energjin, librat, ilaet, rrugt, shkollat, privatizimet e deri tek vjedhjet me tenderat pr supn e erdheve dhe klorin e ujit. Deri sot, sipas bllokut t pagesave n dor dhe llogaris bankare Pr fmijt shqiptar, fondacioni i familjes SALI ka grumbulluar 38 milion euro dhe 9.3 milion dollar, duke u shfaqur ekraneve n emr t ktij fondacioni t maskuar pas humanizmit. Pa llogaritur ktu donacionet e qindra firmave vendase e t huaja n klering me veshje, produkte ushqimore, pajisje lvizse invalidsh, kompjutera, televizor, frigorifer, soba, pagesa bursash studimore, kurimesh e operacionesh mjeksore, pushime verore e dimrore, pajisje arsimore e kulturore, ndihma me medikamente e pajisje spitalore, madje dhe me apartamente banimi. Kujtojm, q afro 15 dit m par, Liri Berisha, njoftoi publikisht bizneset, se po mblidhen lek n emr t saj,duke i kujtuar ata, q do financim ta arktonin tek zyrat e fondacionit Fmijt shqiptar. Ne nuk e dim saktsisht se sa miliona ka prdorur Liri Berisha nga fondet e mbledhura pr Fmijt shqiptar, por 300 anta shkolle, 200 pal, libra, 1500 tollumbace, 1500 fishekzjarr, 150 sandui, 5000 qofte, 1.5 ton oriz, sheqer e vaj, 6 komplete pune infermieresh, nj kompjuter laptop q iu dhurua maturantes q shau jetimt e t vrarve t 21 janarit dhe 12 thas me rrobe GABI q u shprndan pr fmijt e Grdecit, nuk besojm se kushtojn 38 milion euro e 9.3 milion dollar! Sipas llogarive t bra, rezulton se Nn-madhja LIRI, mbledh miliona pr fmijt shqiptar, por i on tek fmijt e saj. Nse thot JO, po qe se i ka duart t pastra si qeveria e bashkshortit t saj, le t publikoj listn me emrat dhe vlerat e bamirsive q ka grumbulluar kto vite nga bizneset

P a g e

O u r

W o r d s

Shkrime nga Raimonda Moisiu (vazhdon)


Duamni.....! Nga Raimonda Moisiu Duamni me shpirt Sic ju dua edhe un me shpirt Duamni, edhe pakz m pak se sa ju dua un. nuk ka gj Nuk ju dhimbsem? Nuk jan dy buzt e mia t lyera me t kuq sht zmra ime q po fjaloset me ty me juve t gjith kt muzg. Nj grua. Ju kurr nuk mund t dashuroni me kaq pasion sa dashuron nj grua Un jam nj grua. Mua m ka dashur babai po kaq Sa do dhe ti vajzn tnde Prse sillesh kshtu me mua? Ti bhesh si fmij duke luajtur me nipin tnd Ti je gati t japsh jetn pr nipin tnd q po e hedh te llampa lart Dhe q t nduk mustaqet Por at E kam lindur un I kam dhn gji dhe e kam mbrojtur si nj ulkonj Un, e vetmja princesh mes meshkujve Un Po kush t ka treguar prralla m shum n fmijrin tnde Se sa nj grua Sesa gjyshja jote? Prse m fyeni? Prse m mashtroni pr dashuri Kur nuk keni rn n dashuri me mua? Prse m bn t t tradhtoj, Ti, bot e dhuns mashkullore? Akoma nuk e ke kuptuar q un L gjysmn e ushqimit tim T gjumit tim T qetsis sime T krejt qnies sime Pr ty Se t dashuroj Prse m bn t t tradhtoj ? Un nuk e kam n shpirt hakmarrjen Por m ka mbir nga kjo dhuna jote koktrash Bot mashkullore Q kujtonEnde kujton Se je m e zgjuar nga un, Edhe n flirtofsha nga hakmarrja pr ty Ta dishOh.. Ti nuk ke pr ta ditur kurr Se ofshamat e casteve t ekstazs Dalin q nga pjesa kafshore e qnies sime Por jo nga t rrahurat e zerms q sapo sht penduar pr hakmarrjen time mjeshtrore.

One of the Biggest Criminal Syndicate in Albania that steals the minerals of the true land owners
ILIR BLUSHI INTERVISTE ALEKSANDER MEKSIT (fq. 5)
Levizja studentore u keqperdor nga spiunet Lvizja e dhjetorit ishte nj triumf i studentve idealist, por m von kjo lvizje u keqprdor nga politika. Kshtu u shpreh dje, pr gazetn Sot, njri nga lidert kryesor t Dhjetorit t vitit 90, Aleksandr Meksi i cili nnvizoi se kalendari i demokracis shqiptare duhet t rikthehet pr t filluar numrimin e vet, pikrisht n 8 dhjetorin e vitit 1990. Ai rrfen gjithashtu edhe detajet dhe momentet, kur iu vu emri Partis Demokratike, pikrisht n shtpin e Gramoz Pashkos. Zoti Meksi, ku jan sot lidert e dhjetorit t vitit 1990? At gjejeni juve. Un kam koh q nuk i shoh dhe gjithmon e m tepr ndihem i panjohur mes atyre q shfaqen sikur prfaqsojn lvizjen e dhjetorit t vitit 1990. far ndodhi konkretisht, n 8 dhjetorin e vitit 1990? Ajo nat e ftoht dhe e errt u kthye n nj pishtar pr Shqiprin, por m von u keqprdor. A mendoni se kjo lvizje u keqprdor nga spiunt apo misionart e Ramiz Alis? Pikrisht, ata ndikuan ndjeshm n keqprdorimin e protests. Ku ishit n ditn e 12 dhjetorit, gjat themelimit t PD? Ajo dit ishte vazhdim i ngjarjeve q kishin nisur m 8 dhjetor, n Qytetin Studenti, por q m pas kishin prfshir t gjith Shqiprin. Kshtu n 12 dhjetor n orn 8.30, un kisha ln takim me Gramoz Pashkon. Aty ai m njohu edhe me dy t rinj. Njeri ishte Azem Hajdari dhe tjetri Arben Imami. M von erdhn edhe t tjer, si Mond Budina, Genc Ruli, Eduard Selami, Sali Berisha dhe mbaj mend edhe nj studente, q quhej Moza dhe ishte nga Vlora. Pastaj erdhn edhe t tjer dhe ne nism t shkruajm programin minimal t partis q u lexua n mitingun e pasdites. Pr projekt-statutin punova un me Genc Rulin, ndrkoh q Genc Pollo na solli disa modele t huaja. N ato momente q u krijua Partia Demokratike njoftuam nj gazetar t Rojterit q quhej Rikard Shvarc (suedez) pr ta shpallur lajmin n Vjen. Por ai na mori n telefon i alarmuar n orn 12.00, duke na thn se Ministria e Jashtme shqiptare e kishte prgnjeshtruar faktin q n Tiran ishte krijuar nj parti opozitare me emrin Parti Demokratike, por gjoja ishte krijuar nj parti pr studentt dhe intelektualt e rinj. Pastaj lajmruam Zrin e Ameriks dhe t gjith qytetart se n orn 16.30 te qyteti i Studentve shpallej themelimi i PD-s. Mbaj mend se parulla kryesore e mitingut ishte "E duam Shqiprin si e gjith Europa", por fatkeqsisht sot pas 21 vjetsh ende nuk pranohemi si pjes e integrimit Europian. Cilt ishin njerzit q u afruan n drejtimin e PD? Shumica ishin idealist dhe patriot, por kishte edhe njerz t drguar prej organeve prkatse q t na sabotonin. Ne ishim parti e hapur dhe disa mundn t penetrojn. Ata q e shesin lkurn njher, t dmtojn edhe duke u hequr si ekstremist radikal, q bjn aktive t zhurmshme. Shembuj t till ka pafundsisht n historin e Partis Demokratike. Ata kan ndihmuar gjithashtu n mbshtetjen e do gjje t shtrembr q sht shtruar n PD. N kt parti idealistt kan luftuar gjithmon kundr bolshevikve.

Nderim pr Johan von Hahnin, themeluesin e Albanologjis nga Blerina BRAHO


-Cili sht synimi i konferencs? core. Ende pak sht botuar n gjuhn B. Kadzadej: Konferenca zhvillohet me shqipe nga trashgimmoton Nga gjermanistika n alia shkencore e albanologji, d.m.th. do ti shrbej banologjis s shkruar qllimit ton q ti afroj gjermanistt n gjuhn gjermane. shqiptar, d.m.th. n radh t par Kjo konferenc bepedagogt e departamenteve t gjersojm se do t shrbemanishtes n Universitetet shqiptare j pr nj nxitje edhe me problematikn e studimeve aln kt drejtim. banologjike dhe, s dyti, ti njoh ata m gjer e m mir me trashgimin -far do t trajtoj shkencore t albanologve me gjuh konferenca, cilt jan amtare gjermanishten, d.m.th. t alpjesmarrsit? banologve austriak e gjerman. Veprat e tyre mund t shfrytzohen E. Lafe: Programi i ende me dobi n shum drejtime dhe konferencs prmban ndihmesat e tyre duhet t bhen m 18 kumtesa dhe nj shum t njohura n rrethet tona shken- referat t prgjithshm pr veprimtarin e J. G. von Hahn-it. N kumtesat do t trajtohen dhe do t vlersohen ndihmesat shkencore t Hahn-it n fushn e gjuhs shqipe e t historis s saj ai ka prkrahur dhe argumentuar origjinn e shqipes nga ilirishtja, po ashtu ka prkrahur dh argumentuar tezn pr lashtsin dhe autoktonin e Shqiptarve n trojet e tyre; fusha t tjera jan gjeografia, duke prfshir dhe ann ekonomike, historia, kultura popullore, letrsia dhe shtje t tjera. Prve studiuesve shqiptar marrin pjes n kt konferenc edhe studiues nga Gjermania, Austria e Franca. Konferenca do t zhvillohet n auditoriumin e Biblioteks Kombtare. Drejtori i saj, Prof. Dr. Aurel Plasari, e ka mbshtetur nismn ton jo vetm me pjesmarrjen e tij, po edhe me organizimin e nj ekspozite t veprave t Hahn-it. Ne shpresojm se konferenca do t ngjall interes n rrethet shkencore shqiptare.

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

Shqiptarve t vrar e t varrosur n Batajnic u jan marr organet


Shqiptarve t vrar e t varrosur n Batajnic u jan marr organet E ka quajtur Batajnicn Holokaustin e dyt n Evrop dhe ka vn dyshime t mdha se kufomave shqiptare para se t varroseshin u jan marr organet. Prfaqsuesi i shoqats pr persona t zhdukur dhe viktima t lufts Prkor, Latif Mehmeti, duke komentuar disa raporte t Komitetit Ndrkombtar pr Persona t Zhdukur (ICMP) t vitit 2001 dhe 2004, ka thn se n luft askush nuk ka pasur koh q ti varros n varrez masive viktimat shqiptare npr arkivole. Kjo l hapsir t mjaftueshme pr t dyshuar se trupat e viktimave shqiptare para se t varroseshin kan kaluar npr duart e mjekve, e q nnkupton marrjen e organeve, sht shprehur Latif Mehmeti. Prfaqsuesi i shoqats Prkor ka thn se sipas informatave q dalin nga raporti i antropologut t lart t ICMP-s, Mark Skinner, ka baz pr t dyshuar se n varrezat masive n Batajnic kan ndodhur gjra pr t cilat familjet e t zhdukurve nuk jan njoftuar sa duhet. Ta marrim raportin e vitit 2001 q flet pr varrezn masive Batajnica 3 me dimensione 16.70 metra e gjat, 2.80 m e gjer dhe 2.5 m e thell. N kt varrez jan gjetur diku 39 trupa, shumica e t cilve jan gjetur me mbulesa plastike dhe t vendosur npr arkivole t zeza. Kjo sht klasifikuar si varrez primare, q nnkupton se ktu jan varrosur pr her t par, ka theksuar ai. (

ILIR BLUSHI INTERVISTE ALEKSANDER MEKSIT nga (fq. 4)


Si do t veproni pr mbrmjen e 12 pr telefona, pr pun, pr asistenc sociale, etj, ndrsa shteti i ka ln n harres. Un kam deklaruar q PD-ja duhet t hapet, kam prdorur nj term n platformn time: "T bashkohen ata q jan me PD-n dhe me idealet e dhjetorit". Kush ia vuri emrin Partis Demokratike? br s bashku me shokt e tjer dhe me t gjith qytetart. Asnjher nuk kam pr t'u penduar dhe gjithmon do t luftoj q kalendari dhe platforma e sotme e Partis Demokratike t rinisin me 12 dhjetorin e vitit 1990. Mimoza Ferraj: Si degradoi lvizja e dhjetorit ishin bashk me mua, nuk qndruan n Budapest, por u larguan pr n Gjermani n mnyr t paligjshme dhe ma lan porosi t ndjek hapin e tyre. List t vrtet nuk ka dhe sht vshtir brja e nj liste t till nisur nga koha e gjat, pozicionimi, postet politike t mpasshme dhe ato aktuale. Ilir Bushi

Lvizja e dhjetorit degradoi, pr shkak t kompromisit me pushtetart komunist. Kshtu shprehet pr gazetn Sot, ajo q sht cilsuar si princesha e demokracis shqiptare, Mimoza Ferraj, e cila gjat M 12 dhjetor, protests s 8 dhjetorit, ka marr plag t gjat paradites n rnda, prej policis. M tej ajo rrfen: N shtpin e Gramoz fund t qershorit, fillim t korrikut kam Pashkos kemi shkuar n Hundiskutuar shum gari si vendi i pr emrin q do t mbante partia Pr kt arsye par demokratik dhjetorit, pra n 21 vjetorin e pjesmarrsit shkruajtn nj list me emrat e lindor. Shkova themelimit t PD? mundshm. Midis arsyeve kryesore pr t'i vn atje pr t marr partis emrin Parti Demokratike, un veova faktin eksperienc s Nuk e di. se kt emr e kishin krkuar vet qytetart e Tirabashku me ns n mitingun e pasdites s 11 dhjetorit. shum student Prse nuk do shkoni n festn e t tjer. Lista e themelimit? Cilin emr preferonte m shum Berisha? prpiluar n vajtjen atje nuk Thjesht: nuk njoh shumicn e atyre q Ai ishte m shum pr emrin Partia e Studentve kishte asgj t jan sot atje, t cilt kur na shohin dhe Intelektualve t rinj. Por un me Pashkon dhe prbashkt me kthejn rrugn. Them se po t jet n me disa t tjer e kishim biseduar edhe m par, personat e vrdorn e tyre, na shajn na fyejn dhe tet t lvizjes s shprblehen pr kt gj. Nga ana tjetr prandaj at mngjes Azem Hajdari u nis me motor n Qytetin Studenti pr t'u komunikuar studentve Dhjetorit, por ata nuk jam dakord me at vij q prdor ishin t gjith lidershipi q po mban peng integrimin emrin e Partis Demokratike. pjes e fmijve Ju jeni krenar apo jeni i penduar q ishit i pranishm q kishin qen n Prse e thoni kt? n 12 dhjetor? pushtet. Edhe dy prej aktivistve Sepse sot kemi ende njerz q vuajn. t vrtet, q Apo njerz q sfiliten pr uj, pr drita, Un do t jem gjithmon krenar pr kt q kam

Do anuloj Konferencn e Londrs Koco Danaj (nga Fq. 1)


m gusht 1913, por ne mblidheshim vetm kur e krkonin rrethanat dhe raportet e miqsis q ne kishim nuk i penguan debatet t vazhdonin t paprcaktuar n mnyrn m t bezdisshme. ....... shtja q paraqiste m shum vshtirsi, dhe rrezik, ishte prcaktimi i i kufirit n veri dhe veri lindje i Shqipris ku Serbia krkonte m shum se c ishte gati t pranonte Austria. Grey, oires, faqe botimet 1927). (Edards Mem248, Payot, shqiptare. Ato q Grey i konsideron fshatra shqiptare prbnin 19 mij kilometra katror q ju dhuruan Malit t Zi dhe Serbis, q nga Ulqini deri n Preshev. Shum shpejt Lista pr Shqipri Natyrale, do gj do ta ket gati. Materiali pr anulimin e Konferencs s Londrs dhe dmshprblimin e kombit shqiptar me 100 miliard strelina, do drgohet fillimisht 6 ministrave t jashtm t fuqive t mdha evropiane q organizuan Mbledhjen e Londrs, t Britanis s Madhe, Rusis, Gjermanis, Italis, Francs, Austris, nj kopje pr dijeni SHBA q nuk ishte asokohe, dhe nga nj kopje prsri pr dijeni ministrave t jashtm t Turqis, Serbis, Bullgaris, Malit te zi dhe Greqis q ishin n luft me njri tjetrin dhe q u paqsuan me troje shqiptare, thekson lideri i Lists pr Shqipri Natyrale, Koo Danaj.

Sipas Danajt, Eduards Grey pranon se ai dhe Britania e Madhe krijuan vetm konsensusin pr t coptuar trojet

P a g e

O u r

W o r d s

Kujdes me ndrshkmbimet shqiptare nga Uk Lushi


N historin e gjertanishme t bots asnj shekull nuk ka nxitur shkmbim m t madh dhe afrim m t ngjeshur mes njerzve se sa shekulli XXI. Ky qindvjear i ri t njjtn gj ka br edhe me shqiptart; posarisht prej lirimit t Kosovs me 1999. Kurr n historin shqiptare nuk ka pasur m shum gjezdisje, tramb dhe bashkpunim se sa n dekadn e fundit. Hapsira jon n Ballkan sht prsri nj realitet unik gjeopolitik, demografik, ekonomik dhe kulturor. Shqiptart e shekullit XXI jetojn n shtete t ndryshme n Ballkan dhe anemban globit. Ky fakt mund t shihet si avantazh apo disavantazh krejt varet prej perspektivs dhe sjelljes s nj bashksie njerzore prkundrejt nj realiteti, qoft ai i prkohshm apo i prhershm. Pas shembjes s mureve ndrshqiptare gjat dy decenieve t fundit, (ri)lidhja jon n Ballkan vijon t ngjizet prmes shkmbimeve familjare, ekonomiko -tregtare, politike, ushtarake dhe sportive. T gjitha kto veprime pa mdyshje q jan akte t rndsishme dhe si rezultat i tyre neksusi i shqiptarve sigurisht q do t vazhdoj t kalitet. Megjithat, bashkveprimi dinamik, prpos nga efekte kuruese pr dmet e ndarjes s pavullnetshme gati njshekullore, sht duke u prcjellur edhe nga efekte ansore negative si fjala bie asimetri, shfrytzim mashtrues n emr t patriotizmit, dhe, aty-ktu, nga mosgatishmri dhe mosdashje e paramenduar pr njohje panshqiptare. Mund t merren shembuj t shumt pr t ilustruar konstatimin e m lart: problemet n shkmbimin e produkteve bujqsore mes Shqipris dhe Kosovs; turizmi njdrejtimsh mes Maqedonis dhe Shqipris; deficiti i lart tregtar midis Kosovs dhe Maqedonis etj. Kmbimet fizike, ekonomike dhe materiale jan vetm muskujt e trupit t nj populli dhe ata mund t riparohen dhe fuqizohen relativisht leht dhe shpejt nse ka vullnet pr pun dhe strvitje. Porse, brenda do grupi njerzor, si vshtirsit ashtu edhe zgjidhjet e tyre, prejardhjen burimore e kan tek sasia, cilsia dhe barabarsia e shkmbimeve shpirtrore e t t gjith pjestarve t grupit. Bile, nse shkmbimi fizikoekonomik mund t kualifikohet si kusht i mjaftueshm, shkmbimi dhe reciprociteti spiritualo-kulturor n t gjitha mnyrat sht kusht i nevojshm dhe domosdoshm pr progres t qndrueshm t komonuelthit gjeografik shqiptar. Prpos reciprocitetit sa m t barabart, shkmbimet ndrshqiptare po ashtu nuk do t duhej t kishin nj qendr centripetale n asnjrin pol t Fatkeqsisht n disa raste kto parime nuk po respektohen. N universin shqiptar jan trajtsuar grupe interesi t cilat disa pjes t caktuara t bots shqiptare i shohin vetm si treg kurse shqiptart atje vetm si blers apo konsumator t produkteve gjegjsisht spektakleve t veta apo t zarbanikve t tyre. Metodat e promovimit jan shum t pacipa dhe thjeshta: reklamim dhe marketing agresiv, himnizim (nga njerz q n t vrtet jan pjesmarrs apo aksionar n procesin e krijimit t produktit apo shout); ndrsa q nuk ka aspak ose fare pak inspektim neutral ose kritik. Gjithka n rregull dhe sipas rregullave t lojs s tregut ka t drejt t prgjigjet dikush. Niveli i shitjes s do produkti apo shrbimi n fund t fundit prcaktohet nga dshirueshmria dhe cilsia, n njrn an, dhe marketingu, n ann tjetr. Vese korrektesa e mekanizmit t tregut shkon n bisht t sorrs kur marketingu n mnyr t padrejt mbizotron tr fushn q duhet ta ndajn oferta dhe krkesa si dhe kur ja merr ann asaj t cilsis s prmbajtjes. Tregu, pjesmarrsit n treg dhe mekanizmi mbshtets i tregut duhet t jen transparent dhe t paanshm pr t gjitha produktet dhe pr t gjith shitsit dhe blersit. Pr pasoj, kohve t fundit, sht ngritur shum pluhur ankues pr shkmbimet ndrshqiptare si n Prishtin, si n Shkup, ashtu dhe n Tiran. Shqiptart e Kosovs dhe Maqedonis qahen pr arroganc t shqiptarve t Republiks s Shqipris dhe prfillje minimale t vlerave dhe asaj far ata ofrojn, kurse kta t Shqipris londineze ankohen q si shqiptart e Kosovs si ata t Maqedonis kan frik nga konkurrenca dhe ende jan provincialist me prodhimtari inferiore krahasuar me Republikn e Shqipris. T tri grupet jan gabim. Ndarja shqiptare e shekullit t XX-t gjithsesi ka qen e egr dhe jonjerzore. Ajo ka rezultuar me gjymtime dhe si do arje e dhunshme ende prodhon mosnjohje, ndrkaq dihet mosnjohja pjell paragjykime dhe n mbarim paragjykimet dyshime. Mirpo shqiptart kan krijuar vlera n t shkuarn, ashtu si i krijojn ato ende dhe si do t vazhdojn ti krijojn prgjithmon derisa t mbahet gjall civilizimi dhe kultura shqiptare si pjes e civilizimit dhe kulturs njerzore. Prodhimtaria e t mirave dhe vlerave shqiptare sht goxha sasiore dhe nuk ka nj qendr t vetme gjeografikekjo sht e qart pr t gjith ata q e njohin arealin e prgjithshm shqiptar, ndrkaq t gjith ata q nuk e din kt fakt, apo q krekosen dhe gnjejn se e din, do t duhej ta msojn. Penguesit dhe prfituesit dhelparak, nj dekad brenda shekullit t globalizimit dhe integrimit t fuqishm t mbar rruzullit toksor, duhet t neutralizohen dhe ndalohen. Kjo natyrisht nuk duhet t pritet q do t ndodh nga ndonj intervenim i marsianve apo jashttoksorve, por duhet t iniciohet dhe ngjet nga angazhimi i vet shqiptarve. Shkmbimet ndrshqiptare para s gjithash duhet t jen raport i sinqert i ndrssjelltsis dhe ekuivalencs. Prandaj t gjith atyre q abuzojn me to, bashkrenditjet si dhe bashkveprimet ndrshqiptare duhet thn sheshit: kujdes, shprdorimi juaj do tu kthehet bumerang. Mirqenia, mbarsia dhe vlerat fine t do populli vijn nga marrje-dhnia dhe dhnie-marrja e lir, vullnetare dhe detyrimisht e drejt e secils pjes t trsis.

boshteve Tiran- Prishtin- Shkup. Konglomerati i vlerave, vizioneve dhe aspiratave shqiptare n fakt ka m shum se tri pole sepse krijuesit dhe konsumuesit e tyre jetojn, punojn dhe edukohen n disa shtete n Ballkan dhe gati n t gjitha kontinentet: Europ, Amerik, Australi dhe Azi. Pra civilizimi gjegjsisht jetesa, arti, shkenca dhe kultura shqiptare moderne jan nj por multipolare dhe si do fenomen multipolar krkojn pranim, paansi dhe njohje t secilit pol.

KUR VRITET POETI HELMI ESHTE I TEPERT nga Pellumb Tare (vazhdon)
KUR VRITET POETI HELMI ESHTE I TEPERT akuzes pretence leshon vargje kuptimplote,veshur me metafora,ngarkuar nga zbulimi dhe mendimi poetik"Oh cfjale te embla per buken e thate, oh c'heshtje e gjate" si lave e bardhe nga pullazet perdhe Te qarat e femijeve me ngulen xhepave..... "Nje trendafil qe vyshket mi ben me faj mendimet"prandaj "O perendi/mos me jep lavdi".Se fundja perse duhet lavdia njerzore apo poetike kur sheh "mbarimin e femijeris","vdekjen pergjuese pikerisht ne shtratin e nje nuseje "qe mbante ne supe xhakete te pushi i trashe dhe i hidhur farmak u ngjitet ne rroba ne duar ne floke po tu hedhesh nje top nuk levizin aspak ska kohe tani per tu ber camarroke....... Eshte nje poezi antologjike e dhimbshme vjeter per te arritur nje kulm te dhimbjes njerzore e denje per skenat Dikensiane marre nga jeta e versnikeve te "femijet e Kallmetit ngjisin duhan; hangarit te gjate kub dielli i zhegut kullon parafytyruese me nje ndjenje te thelle perjetimi emocional dhe humanist ne flokun e bardhe/ perfytyrime poetike mjaft te skalitura per vendelindjen e mbetur stanjacion,per kerrusjen brengen e paemertueshme. dramen e zgjatur te nje gruaje te vuajtur qe e jep ne nje poezi tjeter Ne menyre te natyrshme ,pa pozuar ,poeti Zogaj denoncon poetikisht mplakjen dhe degradimin e "Nje meso grua si kristal sistemit burokratik monist duke dhen alarmin ne vellimet e tjera per te mos u kthyer kurre me ajo u thye copa-copa vete kohe.Shpresat po nuk u ushqyen thinjen me shpejtesi;" "per nenen e tij ....... Nje shprese thinjet ne fshehtesi "te gjithe u rritem, kur cdo dite bjerim perkatesine tone vetem nena u plak kur edhe mengjesi vete derdhet me hov si lajmetar i dhe askush ska me force tia riperterije rreme shtatin e fishkur,

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

Shkrime nga Vullnet Mato


dhe pshprima prkdhelje, ku zrat delikat t vajzave shushurijn si gjinkalla, drejt djemve qukapik t dashurive paralele. Vrshojn npr qiell drithrima tonesh, me tringllimat e papritura t zhuzhakve gjahtar, q nisin zrat nga larg mbi shina elektronesh: -Alo, sonte t pres patjetr n takim moj gjinkall! Galat dhe galloft zyrtar krokasin pa pushim, me tone dhe klithma urdhrash elektronik. Shtyjn minutat dhe ort telefonave pa kursim, paguar nga thesi i madh i buxhetit publik. Ndryshe telefonat familjar me rrokzimin e coptuar, nga nxitimi i prhershm i limiteve t rrepta, ngjajn me breshrimat e harabelave t shqetsuar, ndjekur nga skiftert e sekondave t teprta. Eh, t mos peshonte superfitimi i pronarit, mbi zrin shptimtar, q kmbt lehtson, qetsohej paksa ankthi i trurit t qytetarit, nga lubia e mimeve q kuletat gllabron!... HALLE, HALLE... Gjithkush ka n shpirt nj dhimbje t prqendruar, Gjithkush ka n mendje nj hall t madh ngulitur. Halle, halle, kjo dynja, tha budallaqja fytyrharruar, q filozofoi edhe pr pshertimat e hallexhijve t ditur. Madje dhe bija e miliarderit m t pasur n bot, ka hallin se bukuroshe t reja mblsojn buzt e burrit. Mullixhiu i fshatit ka hallin se nuk mbledh dot gjith ujrat e prroit, t vrtitet shpejt mokra e gurit. Por nga mijra halle q u rrin njerzve eki mbi kok, Oh, halli i nns q i qan fmija se ska ti jap t haj, sht kryehalli i zemrs, q pikon dhimbje e lot, te do shpirt njerzor q ndjen hallin e saj... Arixhofkat shfrytzojn pikrisht kt ndjesi, kur torturojn foshnjat . rrugve me tym dhe er, apo mbshtjellin lecka me fmij butafori, ndonse t rejat vet ende skan pjell. T kput shpirtin halli i traut t shtpis, q iku dhe drgon zrin nga mjegulla e largt. Teksa t momit, me lott e mallit pik, pik, njomin hirin e krcurit t djegur n vatr. Eh, Halle, halle, kjo dynja! Po kur vall do zgjidhen kto halle t mdha, se mbi tok dy jet askush nuk ka?!... SHTEGTIMI I DALLNDYSHEVE Emigrojn n vjeshtrat e shprngljeve perndimore, dhe kthehen bashk me lulzimin te folet e zgjimeve t vendi. Kshtjellat q lundrojn si vapor prmes reve, kalldrmet e legjendave,

PASURI E GJAK u mbijn n gjum shpesh, pr t nxjerr papritmas shpatat jasht millit. Pasi nuk arrijn t ndajn sherrin e pleksur, prgjojn e presin shfrimin pr gjakmarrje. Derisa t shpallen vrasjet nga komisionet e mekur, dhe nga gjykatsit e zvarritjeve shumvjeare. Duket sikur etrit kishin ln dhe mallkimin e zi: Mos u ngopshi kurr me pasuri e gjak, or bij!... TELEFONAT SHPTIMTAR Glojn telefonat rinor, npr fole xhepi t gjalla, me gjysma puthjesh

vjetra.

Kthehen krahhapur, me sqepin e prmalluar, t sodisin e shijojn brigjet me freskun mbi pullaze, Shkuan koht kur t plapuriten n detin ndonj zog ferrak i vetmuar, kaltrosh arratisej nga padurimi dhe n lumenjt e kulluar, n dimrin e maleve t ku i pret malli i pashuar acart. i vendlindjes buzagaze. Bhej shpend armiqsor me kthim t penguar, Vijn duke sjell me vete duke ln pas mallkimin dallandyshet e reja, pr t gjith zogjt farrak. t lindura n folet e buta, t nj tjetr kontinenti, Tani trojet kan vargane q shohin me habi me koloni dallndyshesh shqiponjat, flatrore, mbi shpate ku zbardh q shtegtojn qiejve kopeja, n pranverat e vendeve t shkrepat ku gurgullojn tjera. gurrat kristalore t ktij

ku koha e re ngre kate t lartuara, minaret e gjata ku islamizmi shpall pajtimin e njerzve, kambanoret ku krishtrimi i ringjallur fal mkatet e kalura. Kraht e miqsuar ikin srish por mezi presin rikthimin e stins. me ecejake t prmalluara, me cicrimat e gzimit t ri. O zot, sa e magjishme qenka kjo tok e origjins, sikur perndit e lashta e kan mbrujtur me puthje e dashuri !

SHPRBLESA E PRPLOT Nj Episod Dramatik n Jetn e Abraham Linkoln-it (Vazhdon)


BRAHAM LINKONL-I dhe DHE LIGJRATA E GETTYSBURGUT Shnime t Prkthyesit ndrhynte Qeveria Federale pr ti dhn funt skllavris n piesn jugore tAmeriks? Kushtetuta Federale, q numron nj-nga-nj fuqit dhe t drejtat e shkputura nga Shtetet e veant e t dhna Qeveris Federale n kohn kur u themelua lidhja e Shteteve t Bashkuara, m 1789, nuk e kujtonte skllavrin. Prandaj, t zotrit e skllevve n Sud ngulnin kmb q Qeveria Federale skish aspak t drejt t przjehej n punn e skllavris; dhe n ish se, e shtrnguar nga Nordi, przjehej nat shtje, ahere Shtetet e Sud-it kishin t drejt t ndaheshin nga Nord-i dhe t formonin nj lidhje t re Shtetesh. Nga ana tjetr, populli i Nord-it ngulte kmb q lidhja e Shteteve t Bashkuara, e themeluar m 1789, ish nj lidhje e pandarshme, dhe do njeri q kuxonte t krkonte shprndarjen e saj ish tradhtor i kombit. Dhe pikrisht, shamata m e madhe bhej rreth fjals komp; se ata t Sud-it thoshin q populli i Shteteve t Bashkuara nuk prbnte nj komp, por vetm nj lidhje shtetesh independent q munt t bashkoheshin, prsri, duke prishur at lidhje, si pas dshirs s tyre. Kjo grindje e madhe mi shtjen e skllavris dhe t drejtave shtetnore po rreptsohej dita me ditn kur morri pies n t i vet-rrituri politikan, Abraham Linkoln-i; dhe me t hyr n luftn politike, ay u dekllarua partizan i krkimit q ti jepej funt skllavris, dhe q Qeveria Federale, si prfaqsuse e kombit Amerikan kish t drejt q ti jepte funt. Zmra e tij tronditej nga vojtjet e Negrve, dhe ay tronditte shpirtin e popullit me fjalt e tij mallngjyse ninteres t skllevve; se me mundimet e tij t veanta kish arrijtur njmnt q t njihej si orator i shnuar. Dhe oratoria e tij ish nj lloj oratorie q vinte drejt n zemrn e dgjuesve, oratori jo shkollare, por, popullore. M n funt, zihja mi shtjen e skllavris arrijti kulmin e saj n vitin 1860 kur do t bheshin zgjedhjet pr President t Shteteve t Bashkuara. Amerika e tr zjente dhe valonte me kundrshtimet e trbuara t Nord-istve dhe Sud-istve. Dhe nga mezi i asaj zallahie u qua zri i Abraham Linkoln-it q krkonte fundjen e nj turpi pr Amerikn dhe pr qytetrimin e racs s bardh. Ay zotohej se po t zgjidhej President, jo vetm q do ti jepte funt skllavris, por edhe q do t provonte se lidhja e Shteteve t Bashkuara ish nj lidhje e pandarshme. Nord-i e pranoj si kandidat. Dhe Sud-i la t kuptohej botrisht se po t zgjidhej Linkoln-i President, Shtetet e Sud-it do t hiqeshin nga lidhja e themeluar m 1789 dhe do t formonin nj lidhje t re, t tyren. Me shumicn e votave, Abraham Linkolni u zgjoth President i Shteteve t Bashkuara, dhe me katr t Marsit, 1861, u vendos n Shtpin e Bardh n Washington. Nj muaj m von, Sud-i u nda nga lidhja e Shteteve t Bashkuara, formoj nj lidhje t re me emrin Konfederat e Sud-it dhe filloj nga lufta duke qlluar me top flamurin e Shteteve t Bashkuara q valonte mi fortesn Sumter. Kshtu nisi Lufta Civile vllavrasse q solli shkatrim pr tr Amerikn, me gjith prpjekjet e Abraham Linkoln-it q t mos vinte puna n luft. Prjashta lufta dukej sikur bhej vetm pr shtjen e skllavris, po n rrnjt e saj fshihej idea e nacionalismit, sepse Shtetet e Sud-it krkonin pr do Shtet t veant nj liri m t madhe se sa munt tu jepej pa marr npr kmb parimin e bashkimit kombtar. Dhe Abraham Linkoln-i qndronte pr nj bashkim kombtar, m tepr se pr do gj tjetr. Q t dy ant lftuan me trbim n t katr vjetet q mbajti lufta (1861-1865). Por, n Nord, mjerimet dhe mizorit e lufts u paksuan, gjer m nj pik, prej dhmshuris sAbraham Linkoln-it, se mshira dhe dashuria e tij si pr Nord-in ashtu edhe pr Sud-in, ishin t njshme. Syt e tij t thelluar nga meraket dhe nga barra e rnd q kish lshonin lot pr t vdekurit dhe t plagosurit e t dy anve. Dhe shpirti i tij i math smunt t gjente nj faqje m t mir se sa n ligjratn e Gettysburg-ut, e cila sht thema e romancs The Perfect Tribute t zonjs M.R.S. Andrews. Beteja e madhe q ngjau n Gettysburg, nj fshat i vogl afr Harrisburg-ut, kryeqytetit t Shtetit Pennsylvania, mbajti q m 1 gjer m 3 t Korrikut, 1863. Mbaroj me fitimin e plott tushtris s Qeveris Federale, passi u vran 30,000 Sudist dhe 23,000 Nord-ist. Me kt fitim shptoj Nord-i nga shkelja e Sud-istve, dhe balli i lufts u transferua n Shtetet e Sud-it, ku prpjekje dhe beteja t tjera t mdha

vazhduan edhe pr dy vjet t tjera, gjersa n Prill, 1865, ushtria e Sud-it u shtrngua t jepej pa kondita. Kshtu Sud-i u munt, bashkimi i Shteteve t Bashkuara u prmbajt, skllevt e zes u liruan dhe u pranuan si qytetar amerikan n nj shkall me t bardht,

P a g e

O u r

W o r d s

BALETI I DRERIT TE PLAGOSUR nga Vasil Tabaku (vijon)


padurimi iu ktheva shoqeruesit ton: -Ku sht fshati? -Bni dhe pak durim profesor, tha ai,pas pak, do t jemi brenda n fshat.Mos prisni ndonj fshat kushedi se far, t madh.Esht nj nga fshatrat m t vegjl por me pesh nga m t mdhat, gjithmon prsa i prket vlerave pr Eposin, domenet e Bardit t Verbr... Ishim duke kaluar rrz ca murranave t lashta.Ishin tejet t lashta. Edhe gurt e vn n krye dhe n fund t varreve ishin t mveshur nga lashtsia.Nj myshk i holl si kadife ngjyr jeshile. Koha kishte br t vetn.Aty ktu gurt e varreve ishin t goditur dhe t thyer.Ishte nj pamje q t t detyronte t heshtje. -Jan murranat e fshatit, tha udhrrfyesi. Ne heshtnim dhe vetvetiu kishim ndaluar.Aty ktu, kishte ndonj mbishkrim apo edhe dat lindjeje dhe vdekjeje.Shumica e shkrimeve ishin me grma gotike, por edhe turqisht.Nje radh ishin m gjysm hn,por radha tjetr pak si m e spostuar ishte me kryqe t krishtersh. -Nj przierje krisheromyslymane, tha dikush. -Jo, nuk, sht tamam ashtu, ndrhyri akademiku Alajdin.Jemi n t njjtin fshat, t njjtit banor, vese kane jetuar n koh t ndryshme.Pra edhe pas pushtimit otoman, gj e cila pasqyrohet pastaj edhe tek t gjallt.Nuk ke se far ti bsh, fate dhe histori t ngatrruara -Mir varrezat, qeshi Saranda, po fshati ku sht? -Po thuajse kemi mbrritur,tha udhrrfyesi me nj gjakftohtsi tipike, t ciln ja kisha zili.Ai nuk ngutej.Udhrrfyesi kishte nj pamje karakteristike t malsorit, me nj hund krrute.Shtatlart,supegjr, me gishat e duarve t gjata, me vshtrim zhbirues dhe sy t zgjuar.Ishte rreth t dyzet viteve, por tregonte pr m i ri dhe ishte simpatik. Ne ecm pastaj prgjat nj trage t shtruar, e cila t kujtonte nj trotuar qyteti, por me nj prjashtim.Jo me asfalt, por me pluhur shkmbinjsh t gurzuar.Ishte vrtet nj mrekulli e dors njerpas gjitha saj lodhjeje dhe rruge tejet t vshtir, ndonse nga m t bukurat q kishim udhtuar ndonjher n jet... Ne t gjith hodhm vshtrimin andej nga u shfaq papritur fshati.Tej dukeshin atit e gurta t diellore. Kuptohet, ne ende nuk ishim shkputur nga befasia e arkitekturs dhe mnyrs s ndrtimit t shtpive, kur Prshkrimi im tashm pr s brendshmi u dgjua nj Honet e Diellit sht i z, i cili na uronte varfr.S pari, ju krkoj mirseardhjen: ndjes, pasi nuk jam i aft t -Heu, po ju mirse vini n prshkruaj me fjal at mreHonet e Diellit bre burra! kulli t natyrs, n harmoni Jeni t mirpritur!me punn njerzore q quhet -E Mira t gjett o At i jet, apo thjesht fshat.Ishte Madh!-u prgjegj nj harmoni e vet elementeve udhrrfyesi. t natyrs me ato q mund t -Shka bani jasht derer, miku bej dora e njeriut.Ishin e ka vendin tek vatra, ju shfrytzuar mrekullisht t prift e mbara gjitha mundsit pr t sajuar -Ejani, na ftoj udhrrfyerrugt,kryqzimet,hapsirat si.Ai m bri shenj t prpara shtpive pr t lejuar kaloja i pari, duke dashur hapsirat e drits, t deprtonte kshtu ti prija n hyrje t n dritaren dhe oborrin e shtpis.Pra kishim ardhur tjetrit.Gjelbrimi ishte i atje ku un kisha koh q mrekullueshm,ndonse tejet i ndrroja t shkelja.Ishim pakt,pasi ishte nj lartsi e pikrisht prball njriut te pabesueshme, e cila mund t rrall, t cilin jo gjithkujt i banohej.Sidoqoft ajo q binte bije rasti dhe fati ta takoj m tepr n sy ishte shfrytzi- Me dorn q m dridhej nga shtpive.Bhej fjal pr aq mi i mundsive t drits n emocioni shtyva dern e pak shtpi sa vshtir se tr dimensionet e saj par ti drunjt, br m drrasa mund t quhej nj fshat, shrbyer njeriut.Pra thn m pishe t egr ose sikundr e nj lagje apo nj emrtim qart drita dhe dielli bheshin quanin rndom drras tjetr i toponimis shqipt tra njqintprqint t arrnie.Ishte nj der e tare.Gjithsesi, atje tej njeriut.Asgj nuk humbiste lmuar nga prdorimi, e ishin disa shtpi dhe jeta nga drita dhe ngrohtsia gdhndur n mnyr q glonte brenda tyre -M n fund,mbrritm, fola me z, Honet e Diellit Mysafir tek legjendat

zore.Ndrsa ne po vshtronim pikrisht kt trag, Helena shprtheu e befasuar;------Fshati!Thirja e saj dukej m tepr si nj klithm gzimi q m n fund arritm n destinacion

Ali Asllani, GentianaMikushnica, Sofie Ziri, Jonuz Ahmeti, Skender Braka, Mimoza Rexhvelaj
Jonuz Ahmeti UKSHIN HOTI Fjala jote rrezatoi n male radhet u shtuan me lufttar ndrra jote po bhej realitet ishte rrug q nuk ndalej Arbeni, dshironte t ecte me ndrrat e sapozgjuara. I mblodhi dhe krkonte ti shtronte n kt rrug plot filiza t njoma, lule t elura. Krkonte nj demokraci t pastr, krkonte t mbillte shum prej tyre. Ndonjher, dikuj nuk i plqejn lulet e sapoelura.
Dhe zrat e maleve dhe kngt e zjarrit, si drita q t errtn largon. U pruln n hijen e drits tnde vaglluese. Prhapur si tymnaja prej ers, nn gjethet e thata. Jeta e mbetur nn pamshirshmrin e dhunimit, nn flladitjet e kraheve, gjeti vlagn e saj prvluese.

Jo q nuk i than miserdhe Po i than dhe shko nga erdhe! Plaku gjor e plaku mjer, Ku do vej e ku do bjer, Npr er e npr shira Npr gropa me shllira?

Me bes burri armatosur, Trimri q ska t sosur, E kush ishte ai plak? E kush ishte ajo flak? Si nj yll q sht kputur N nj arqe brenda futur,

Na harriti.... Kuje sot Nuk na erdhi si e deshm, Iku dit e iku nat Po n dhe se fusm dot Krenar u dshmuam me I mungon dhe buk e that; Pra n zmra do ta Gentiana Mikushnica ty Ali Asllani Edhe buka i mungonte, ngjeshim. deri sa t kishim ktu ISMAIL QEMALI Vtan zmra i valonte. Dhe aty do rroj sa malet Sa shume kam endrruar, npr burgje rropatej me (Vjersh e pa botuar, shkruar e Vrapuan shum mbas tij, Shpirti tija nuk do falet e kam pritur, vdekje knduar ditn por, nj dor e lig ia mori Si ish balt, kmba kridhej, Nuk do falet po si Dielli, e kjo enderr e imja ti nuk e kishe dert fatin q erdhi Ismail Qemali n jetn. Si ish plak, trupi dridhej, Ku bashkohen det e asnjeher su shua, tnde Vlor i vdekur) T tjert ... Andej ruhej nga armiku, qielli, sa her jam zgjuar duke Demokracin vulosn me Ktej ruhej nga i ligu. Atje shuhet ashtu duhet, pritur, At dit e diel than se po Mbyllur det edhe stere gjakun e tij. Qarko bots z e muhet; dhe sa her ka fjetur t lirojn Kush do pyes? ... edhe prse? Vaditn kto lule, Mirpo plaku bri krah; duke endrruar, ironi e skajshme kur at E kush pyet pr Shqiprin, me emrin e bukur t Kaloj male, kaloj brigje, Mirpo dielli dhe ather, e sa her endrra mi hapte dit jeta ''pushon'' Rreth me male nj shketin shkolls, Kaloj pellgje t pa vah, Shkrep dhe shtie mbi t syte, fati tnd e zhduken pa E pa z dhe e pa zot Dhe filiza plot, m pas Kaloj pyje t pa shtigje tjer; e sa her realiteti me mshrir Vetm vlente pr nj bot do mbillen t lulzojn Syr i tija nj yll shihte Dielli mbet gjithnj Diell, thoshte, korbat e zeza nuk e duan Q t bnej ndonj dit, prher, Dita yllin po e fshihte. Kurdoher me kok n kur do te me duash nje dritn Nj thrime nj kafshit n kt shkoll me emrin e qiell, dite..! Pr at e pr kt, Arbenit, Plaku iku, iku, iku Sulltanet e pushtetit Vlefte saja h pr h, si nj arbr brenda Pas ca dite nj mngjes, Edhe Plaku kt dit, Eh sa her,e sa gjat, duan t na vrbojn Shqipris, Kur dgjon nj z kikiku, Si njeri mbaroi jet e sa e gjat me dukej por zemrat tona shohin Dele dajos........ s cils, ia dhuroi jetn. Nj qytet i gjith u ndes. Mir po Plaku i vrtet dita, prtej Kur nji dit, Ish Profit dhe mbet Profe sa e shkurt ishte krenohemi me ty i madhi Vjen e faqet nj Profit; Skender Braka Ish nj vend, nj vend i lir it; endrra, UKSHIN HOTI Ish njI plak i bardh bor, At Nntor Q n gjuhn m t mir Dhe qndron ashtu si dhe une shume gjat Nji bajrak me zok n dor; Q n gjuhn e Asllanit, ish; endrrova, Sofia Ziri-Nako ... an tok e an det Drejt teje flamuri yn udhetuI thon vndi i jataganit; Do mbaj emrin si e kish; porr ate enderr ne reLULET E ARBEN Si i an rrufeja ret; an, Emri tija i vrtet; alitet BROCIT Edhe zbriti mu atje prjetsisht pr t qn t I thon Vlon e i thon Vlor Esht Nntor njzet e tet. fuqishem''se perKu i than nga se pr se prkushtuar. Ku Shqiponja dy krenor, qafova..! Ish nj rrug e gjat, Po atje n at vnd, Gjeti gjith ata q deshi, Mimoza Rexxhvelaj shum e gjat. Dy t prishurit na mnd, At nntor, Djem baroti, djem arbreshi, E sot sa e shkurt me

Dashuria eshte gezimi per tu bere dy. Dashuria eshte frika per tu bere tre. Dashuria eshte tmerri per te ngelur nje. Dashuria eshte dobesia fizike e shpirtit Dashuria eshte poezia e ndjenjave

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

Faleminderit, zonja Klinton! peciale nga Daut Gumeni (vazhdon)


N prag t Fests Kombtare t shqiptarve kudo q jan, kt vit erdhi dhe nj urim disi i veant: Sekretarja Amerikane e Shtetit, zonja Hillari Klinton u uroi Festn qytetarve shqiptar. Uroi t gjith shqiptart zonja Klinton, n emr t presidentit Obama dhe t qytetarve amerikan. Dhe na uroi t gjith ne qytetarve t ktij vendi, sikur qeveria q kemi nuk na prfaqson si duhet, apo sikur nuk kemi fare qeveri t qytetarve shqiptar. Kt e thot m shkoqur gjat urimit t saj, Sekretarja e Shtetit e Shteteve t Bashkuara t Ameriks. Duke prmendur miqsin midis popujve tan dhe midis vendeve tona, zonja Klinton thekson pjesmarrjen e prbashkt n veprimtarin paqeruajtse t NATO-s, por thekson edhe q shqiptart duan nj qeveri transparente dhe t prgjegjshme, duan nj politik q shpejton prparimin e begatimin e vendit e t popullit dhe jo nj politik q e pengon at prparim e begatim, aq gjat t dshiruar prej t gjith shqiptarve. Sado q me njfar vonese, t paguar jo vetm nga shqiptart por edhe nga dshtime t vet politiks amerikane n Shqiprin e tranzicionit ton t klonuar pr t mbetur i pambaruar, Sekretarja Klinton m n fund foli qart: Shqiptarve u duhet nj qeverisje transparente dhe nj qeveri q ti jap llogari popullit, q e paguan pr ta administruar, me merak mirqenien e qytetarve dhe jo majmen e pushtetarve. Se dhjami i vn me pronat e vjedhura dhe me parat e taksapaguesve t varfr shqiptar, nuk e lejon transparencn e qeverisjes. Nuk lejon as kthimin e prons tek i zoti, n mnyr q investuesit t din se ku i hedhin parat e tyre. Nuk lejon as zgjedhje t lira, sepse zgjedhjet e lira i japin fund trashgimis s pushtetit t diktaturs me parulla dhe rekuizit demokratike. Se dhjami i vn me t vjedhur, nuk e prfill zrin e qytetarve, sado q t brtasin mitingjeve zgjedhore pushtetart tan se qytetart jan t part! dhe se kan merak t madh pr t dgjuar zrin e do qytetari... Le t marrim ca shembuj sa pr t kujtuar dhe tifozt e pushtetit personal t komandantve, se prse nuk e durojn dot transparencn pushtetart tan t tranzicionit: Pse nuk sht br transparenca e rrnimit barbar t ekonomis ekzistuese t ksaj Shqipris son, n ato dit e vite kur Shqipria mezi doli e lkurur nga gjysmshekulli i diktaturs? Kush mbajti prgjegjsi pr rrnimin e ullishtave, portokallishteve, vreshtave dhe pemishteve t ngritura me mundimin e skllevrve t socializmit t diktaturs s proletariatit? Po rrjetin e madh t kanalizimeve pr ujitjen e kullimin e tokave, po vet rrjetet e ujsjellsve, kush i rrnoi dhe kush u prgjigj ligjrisht pr ato rrnime? Pse t pengohet edhe pas dy dekadave tranzicion kthimi i prons tek i zoti, kur sht e mundshme n natyr e kur nj gj e till krijon probleme sociale m t rnda pr nj shumic qytetarsh, kompensimi i drejt i pronarve t ligjshm, t shpronsuar si nga diktatura edhe nga demokracia e komunistve tan? jetn pr demokraci, ather kur pushtetart tan t sotm t nxirrnin syt pr Partin fammadhe dhe pr komandantin e saj legjendar? Kur presin pushtetart tan t tranzicionit ta nisin dekomunistizimin e Shqipris son t drobitur nga diktatura dhe t mashtruar po aq edhe nga demokracia e komunistve, t kthyer n demokratikas pr t ruajtur pushtetin e diktaturs me kozmetik t re? Kush mbajti prgjegjsi ligjore pr djemt dhe vajzat shqiptare q mbetn maleve e deteve , n prpjekje pr t gjetur nj jet m t durueshme n vende t huaja? Kush interesohet nga kjo skot pushtetarsh t paprgjegjshm pr hallet e nj t trets s shqiptarve, q kan marr udht e bots nga syt kmbt, vetm pr t mos par m me sy kta demokratikas t klonuar n qilart e kasapve t Partis s Puns? Kush e di nga kjo skort pushtetarsh, q sht aq e gatshme t bj regjistrime popullsie sipas oreksit t t huajve, se sa fmij shqiptarsh e kan harruar gjuhn e nns, vetm se nuk kan nj abetare t gjuhs shqipe? Kush i ka penguar pushtetart tan t tranzicionit q t krkojn reciprocitetin minimal n hapjen e shkollave n vendet ku banojn shqiptart e mrguar, n nj koh q ato vende hapin n Shqipri shkolla t huaja kur t duan e sa t duan, me kungat e pa kungat, me mandat e pa mandat dhe pa pyetur fare pr pushtetin vasal t Tirans? Pse nuk e dgjojn dot zrin e qytetarve pushtetart tan, por pengojn sa munden e si munden dhnien e drejtsis pr tragjedin e Grdecit? Kush prgjigjet pr shkeljen flagrante t ligjeve e t Kushtetuts s ktij vendi, kur pengohet dhe pyetje e gardistve t krkuar nga Prokuroria e Prgjithshme pr vrasjet e demonstruesve t pafajshm t 21 janarit? Kush i pengon pushtetart tan t tranzicionit t dgjojn zrin e qytetarve pr t mos sjell plehrat e Europs n Shqipri, kur ky ik vend sht i mbytur nga plehrat e veta, q pushtetart tan nuk arrijn ti menaxhojn, nuk duan e nuk din ti menaxhojn n dobi t mjedisit t shndetshm pr qytetart e pr pushtetart bashk? Pse iu duhen aq shum trcifrcirimet procedurale pushtetarve tan t akuzuar pr krime e pr korrupsion, kur na qenkan aq t pastr e t virgjr sa thon? Mos jan po aq t pastr e t virgjr sa ajo nafta

Pse pengohet dhe sot e kt dit ingranimi i natyrshm n shoqri i t burgosurve politik t diktaturs, duke br vetm zhurm propagandistike me ishprovokatort e birucave dhe me shrbtort e sotm t komunizmit t dyt? Pse nuk mbyllet njher e mir keqprdormi edhe pas vdekjes i shqiptarve, q dhan

At Gjergj Fishta dhe t drejtat e shqiptarve nga Frank SHKRELI


hini mbrend ma i pari, n da se ky ndodhi ma i forti.. Fishta prfundon fjalimin e tij t gjat n Universitetin e Katolik t Parisit n Qershor 1916, me nj referenc ndaj statistikave etnologjike t kohs duke then: T tan krahina e Kosovs, pra, q prej Konferencet t Londonit (1913) i kje lshue Serbis, e mbar Epiri i Nordit, t cilit i lakmon Greqia, jan banue kryekput prej Shqyptarsh , e prandej e drejta e lyp q t njihen me shtet shqyptar.....Qysh se serbt kan vra me qinda mijash njerz n Kosov, e Grekt kan djeg qinda e qinda katundesh nEpir t Nordit, duket kjartsisht, se as banort e Kosovs sjan Serb, as ata tEpirit t Nordit sjan Grek. Jo, po Zotni; jan vra gjindja me qina mijash n Kosov e jan djeg me qinda e qinda katunde n Epir t Nordit, sepse Serbt e Grekt duen me shue faren shqyptare nato krahina, pr me mujt me i than masandej Konferencs s Paqit, se atje ska Shqyptar. At Fishta e prfundon fjalimin duke then se t gjitha pretendimet e fqinjve karshi tokave shqiptare jan br, n baz gnjeshtrash dhe pa kurrfar turpi dhe Konferenca e Paqit kishte me ba nji paudhni t prgjakshme, po nuk i nxuer e nuk ia kthei Shqypnis ato tok, q Konferenca e Londonit, kundra do gjygjit e drejtsijet, vjetin 1913 ia shkputi, per me jau lshue Grekvet e Serbvet. 140 vjet m par, kt muaj, lindi Poeti i kombit shqiptar At Gjergj Fishta. U shnua aty ktu me ndonj kremtim ose shkrim prkujtimor. Por do t ishte me vend q, n prag t 100-vjetorit t pavarsis s Shqipris, veprat dhe veprimtaria e At Gjergj Fishts n mbrojtje t interesave kombtare dhe t trojeve shqiptare, t mos lihen pas dore, por n nj mnyr dinjitoze t nderohet poeti, i cili nderoi dhe mbrojti pavarsin e kombit shqiptar n nj prej periudhave m kritike t ekzistencs s tij, kur armiqt e kombit jo vetm donin ti mohonin pavarsin kombit t ri, por prpiqeshin ta ndanin Shqiprin copa-copa.

Silvana Berki & Gresa Pirana


im-ky sht mentaliteti shqiptar. Shqiptari sht komb i plagosur (nga e kaluara e tij), pr at edhe t shprehurit hapur sht i rrezikshm sepse mendojne se i kundrvihen atij personalisht dhe jo kauzs, tems q bisedon. Prse ndodh kjo? Sepse mnyra si debatojm kalon caqet e rregullave t debatit, shpesh dalim nga tema dhe pr ta hedh posht mendimin e tjetritfillojn edhe e ofendojn personalitetin e tjetrit. Ather, habitemi prse frenohemi? Kush do t donte ta prishte ditn apo t marr nj infrakt nga shqetsime t tilla...? ( thjesht.Nj mendim shoqror i dits). Gresa Pirana Dy fytyrat e nj pasqyreje

Silvana Berki T gjith krkojn t shprehesh me kuraj dhe hapur pr mendimet q ke, por kur e bn at fillojn paknaqsit, mendimet negative, biles edhe sulme t shmtuara, sharje me arroganc. Shkurtt gjith i marrin bisedat personale edhe kur debatohet pr nj tem q ska lidhje me ty. N se nuk je me muaje armiku

Kohn m t madhe e kalonte n internet. Nj dit prej ditsh futet n mesengjer dhe sheh se kishte nj thirje ,ishte nj adres (pjeter8..@gmail.com),e pranon ,sa hap e mbyll syt flasin t dy .. N fllim si miq e m von pr t shkuar n dashuri,gjat bisedes Bukuria e pyet, Pjetr nga

emri t pyes e kureshja mos je gj katolik, po i thot ai me buzqeshje,ok prgjigja e Bukuries.N mendje thoshte me vehte Bukuria sa shum q e dua sht nj engjull sht shpirti im binjak. Dit- nat komnuikimi i tyre vazhdoi deri sa nj dit u kurorzua me nj takim. Bukuria tashm ishte e dashuruar tmersisht n Pjetrin. Nj dit n vlugun e ktyre emocioneve vendos ti thot nns,ulet pran e fillon ti tregoj,gjithcka shkoi mir gjersa nuk i fola pr fen,brnda saj thuase dual nj bish e egr ,e

goditi aq fuqishm t bijn duke e quajtur r bushtr cnderuese e familjes,kur dgjon kto britma babai i saj ,ngjitet n dhom.. Ckaaaaaaaaabhet si domate I kuq n fytyr me t i treguar gruaja, me t dgjuar e kyqin n dhom dhe nuk e lejojn t dal ia ndalojn dashurin me Pjetrin vetm q ishte katolik. Bukuris, ajo dit i shkoi edhe te tjerat me lot pa pushim ,internetin ia kishin ckyqyr,shpresat pr t kishin vdekur e shuar. Pas nj dite e kyqyr,merr n dor nj laps e letr e fillon t shkruaj.

P a g e

1 0

O u r

W o r d s

Plani ambicioz i pashait Toptanas, ofertat e Greqise NGA DR. LEDIA DUSHKU (fq.12)
ESAT TOPTANI DHE GREKT Dinte t luante kartn n t bnin pjes t gjith bejlert Toptanas, t cilt, megjithse i kundrviheshin nj kandidature pr fron t kushririt t tyre, ishin bashkuar plotsisht me t, duke qen t paknaqur me qeverin e Vlors. Edhe Faik Konica e Dervish Hima kishin filluar ti bnin nj kritik t ashpr nepotizmit t Ismail Qemalit. Ata e kishin konsideruar nj veprim ilegal akordimin e koncesioneve dhe sidomos qllimin e tij pr t shitur pasurit vakfnore n Myzeqe. Kishte filluar kshtu t ndizej lvizja, q kishte pr qllim t rrzonte Ismail Qemalin dhe t formonte nj kabinet t ri me n krye E. Toptanin. Lvizja besonte se paknaqsia ndaj Ismail Qemalit edhe n Shqiprin Jugore do t merrte nga dita n dit dimensione m t mdha. M 12 tetor t vitit 1913 prej grupimit t msiprm u krijua Pleqsia e Shqipris s Mesme dhe Esat Toptani u zgjodh kryetar i saj. Pasi arriti t zgjeronte dhe njkohsisht t forconte pushtetin e tij, e tr vmendja e kryetarit t Pleqsis u kthye kundr Ismail Qemalit dhe qeveris q ai drejtonte. Paralelisht ai punoi t ulte prestigjin e tij dhe t ngushtonte rrezen ku shtrihej autoriteti i qeveris s Vlors. Rezulta-

Skerdilajd Konomi, the face of Hope in Albania...( never will he be forgotten)

Fate njerzore n romanin Pafajsia e Evs Nga Fatime Kulli ( fq.11)


analiz rreth romanit Pafajsia sht pjesmarrse n tr e Evs, -t shkrimtares Raidramaticitetin e romanit, monda Moisiu histori e zhgnjimit dhe dshprimit jo vetm e nj Pafajsia e Evs, titullohet njeriu t vetm, por e nj libri i shkrimtares shqiptaropopulli t tr, histori amerikane Raimonda Moisiu, i dramatike t trishta e t cili vjen pr audiencn e lexdhimbshme, t shtypur e uesve n gjinin e romanit, nga persekutuar, t varfr e Shtpia Botuese Albin, krenar, histori t Tiran, 2009. sht nj roman huazuara, nga ekzistenca me nj plhur t endur me fill e nj kohe po dramatike n historik, i mrekullueshm, Shqipri, -jets nn diktathistori reale, e gjall e intenur. Eva sbashku me sive, q sillet e prcillet n njerzit e saj ishin tragjik segmente t ndryshme kohore t simboleve tragjike n at nga diktatura n tranzicion e val persekutimi dhe m gjat, prcjell ndrtimin e izolimi t papar. Dhe marrdhnieve njerzore n ironia ishte se t gjith kta dritn e jets s vshtir, njerz duhet t jetonin n prpjekjet pr t besuar te ata rrmujn e mbeturinave t njerz q besojn n jetn e atij sistemi tragjik. Ideja e dashurin. Truku i shkrimtares romanit prcjell n mnyr Raimonda Moisiu ka nj efektive atmosfern e zymt logjik historike q kaprthen t jets n vitet e diktaturs, ngjarje nga m dramatiket q prkundrejt ndjenjs s ka kaluar Shqipria dhe shum brendshme e t madhe, nga kto ngjarje kulmore ajo interesante dhe ngjarjet ka marr prsipr ti prputhen me dramat e atij prshkruaj nprmjet fatit t sistemi ogurzi. Romani n personazheve t saj. Gjat kapitujt e par rrfen hisleximit romani shmbllen me torin e dashuris t bukur e nj udhtim mbreslns e me t trisht, t dy njerzve, q shum t papritura, por q takohen rastsisht n Tiragjithsesi t krijojn nj ndjesi n, - Ai, Bardhyl Priska, nj t kndshme. Romani gati djalosh i ri, i pashm enerautobiografik ka nj arkitektur gjik, i fort, kryemekanik t shumtrajtshme, ka nj sr nga Tirana, nipi i nj njeriu karakteresh q glojn npr me pozit n qeveri, takon faqet e tij dhe i japin vajzn e jets e bie n frymmarrje. Romani dashuri me studenten Eva Pafajsia e Evs, vrtitet Suvaria, vajz e brisht e rreth nj boshti kryesor dhe bukur, e ardhur nga justrumbullari i ngjarjeve sht glindja e vendit, qytetit Eva q me pafajsin e saj Enkelan, buz liqenit t Ohrit. Nj dashuri e bukur dhe e dlir, e zjarrt dhe e sinqert, pa komplekse, dhe t dy po prjetonin astet m t bukura t dashuris e thurnin ndrrn e t ardhmes. T dy i rezistojn kohs jan t mbushur me dashuri pr njri-tjetrin, q maturohen n orbitn e jets dhe simbolit tragjik t trazirave t kohs n nj bot t lkundur. Historia e dashuris s tyre prshkruhet nga emocione t forta n at diktatur t lodhur e rrudhosur nga hipokrizia, prmimi, fyerja, varfria e injoranca, smira q vriste shpirtin e hakmarrja q vriste njeriun, doktrina komuniste q vetm mashtronte dhe hapte plag q nuk kishte melhem ti shronte. Nj dshmi e zymt pr tragjedin e fatit t tyre, mes dshirs s fort pr t mbijetuar, instiktive t errta njerzore q prshpejtuan internimin e Lulit me familje dhe testamentit t arrogancs s hapur t atij regjimi pr padrejtsit e jets, duke e detyruar Evn, t divorconte njeriun e jets. Autorja Raimonda Moisiu ka nj mnyr humaniste e frymzuese pr t shpalosur idet dhe rrfyer nj histori t thjesht n dukje, por rrfimtarja prpiqet edhe njher, jo t autores. Trekndshi i dashuris e bn rrfimin t duket m interesant, dhe e mban lexuesin n tension dhe shum pran realitetit e t vrtets. Kjo sht natyrisht ajo, se n jet njeriu nuk mund t ket asnjher gjithka. Por n fund, ata jan njerz t kapur nga trazirat e kohs q jetonin, duke u prpjekur ti prshtateshin realitetit, pr ti mposhtur ata, por gjithsesi prmes sakrificash e sfidash ata nuk heqin dor, paka se roli i jets, paraqitej i zymt, por gjithmon me shpresn pr t mbijetuar. N do faqe, ju, do t hasni personazhe t paharrueshm dhe do t ndjeni pr kta individ q shprehin dhimbjen e madhe njerzore pr shum gjra, respekt e dashuri, do t kaloni npr marrdhniet e tyre sociale e politike, kohn e tyre t lumtur, personazhe q takohen e nuk takohen m mbas, por secili prej tyre prfaqson identitetin e kohs q jetonin. sht pothuajse si tre jett n nj, prandaj kjo e bn rrfivetm t paraqes padomin m t detajuar, t bishmrin e atij sistemi, nevojshm dhe t on drejt pashmangshmrin e tij nj historie t kndshme me dhe pafajsin e tyre, n t dramaticitetin e saj. Eva njjtn koh. Historia Suvaria, bija e nj veterani t fillon thjesht e mjaflufts nacional-lirimtare, i tueshm, e mbushur me plagosur rnd n kok, sa ide. N thelb, ky rrfim kishte humbur edhe dritn e sht melodrama e Evs, syve,- apo vajza e komanLulit dhe Remit, dashuria dantit si e thrrisnin n paralele e fatet tragjike t vendlindjen e saj: vinte nga tyre, jan gjetje moderne qyteti i vogl buz liqenit t Ohrit, Pogradeci, q n fjalorin e vjetr, e thrrisnin Enkelana. Ajo vinte nga vendlindja e Lasgush Poradecit, q ajo, e plqente aq shum krijimtarin e tij. I plqente Lasgushi q i kndonte aq bukur dashuris. Autorja Moisiu me personazhin e Evs, ka krijuar nj heroin t kndshme, prekse, n dukje e lumtur, por q n t vrtet sht shum e dshpruar, e shqetsuar, e brengosur, e cila po prjetonte dhimbshm, internimin dhe ndarjen me njeriun e zemrs, Lulin, fatkeqsi q oi n nj shembje t papritur t rolit q ajo kishte marr n jet. Madhshtia e dashuris s Evs pr Lulin, qndronte n aktin e saj njerzor, duke shkuar aty n fshatin ku i fejuari i saj ishte internuar, si e vetmja rrug pr t gjetur ngushllim pr veten, Lulin dhe t kaluarn e tyre t lumtur. T dy ishin viktima t rrethanave dhe sistemit! Autorja Moisiu na jep m shum se nj histori dashurie dhe se kjo histori dashurie, nuk sht ideja kryesore e ktij romani. Ajo ka prfshir interesat romantike, q jan nnkuptimet e ndezjes s konfliktit t ndryshimit, brenda t sistemit totalitar, nj nga ndjenjat e pashmangshme dhe pr t mbshtetur temat

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

1 1

Shkrime nga Agim Desku


LIRI E KRYQZUAR SHQIP (M rastin e vdekjs tragjike t poetit Tahir Desku, te Kroni i Mbretit) T paktn t erdha liri, bashk me agimet e mia. ndrrimet m rikthyen srish ta mundja vdekjen, se pak para teje erdha. Ti na gjete ktu, liri si lirimtar apo kryene. Pr Ty t vetmit ishim Atdhe Pr Ty jam m i kryqzuari shqip, m i buzqeshuri pr emrin tnd e tim eti dhe toks bes e shpres. Erdha t prehm pr pak edhe me ty gjeneral. E dija s n shpirtin tnd ka vend edhe pr vargun e poetit gjeneral. DIELLI Me diellin lartsohet liria. Lulet prap marrin arom. Kngt kthejn tek un, bashk me mikn pim uj Prekazi. TIVARI N Tivar nata mbeti pa dit e drit. si t krkonim liri, kur humbm edhe fjaln. N ditarin Arnold Von Harfi numrojm deri n 4700 Detit ia vodhen ndrrat pr t Bukurn e Dheut. Kur t vie si nuse n Prishtin, Ilir m shkruan n flamur, fal Zotit liria sht fjala ime e fundit pr t Bukurn e Dheut. PORTRET N FUND T BURGUT Ditn e matja m nat. N zemr shikoja emrin tim, kur m mungonin syt e kafshoja tokn her kokn, t dyja ia falja ndrrs

jam Kosov e Rugov Sonte jam Preshev e Tetov jam Malsi e amri Sonte jam shqiptar e jam Shqipri

Albania heading toward a new Dictatorship where the parliament commits fraud the president follows and the premier orders it.

Ku eshte Kallezimi Penal ne GJykaten Kushtetuese per votimin me dy duar? Fjale shume dhe vepra hic...

Fate njerzore n romanin Pafajsia e Evs Nga Fatime Kulli (nga fq.10)
dashuruar t dy njsoj n heshtje e intimitet! Eva Suvaria edhe sot sht e pafajshme! N kt rrfim trondits, midis vlers e antivlers, t moralshmes e t pamoralshmes, t s mirs e s keqes, intrigs e ironis, jets e mbijetess, dashuris e dhimbjes, tragjikes e komikes, me tr dramaticitetin e kohs s diktaturs, Raimonda Moisiu, si nj lvruese e poezis dhe e publicistiks, realizon kt sprov t par, n gjinin e romanit. Personazhet e ktij romani, t krijojn ankth, emocione, gjendje historike, personazhe letrare dhe reale, ndrr dhe realitet, t gjall e t vdekur, vlera dhe antivlera, ironi dhe dramatizm. Ky roman sht nj tendenc serioze e autores, se ka talent dhe di t rrfej me gjuhn artistike letrare, absurditetet e fateve njerzore n kohn e kolers komuniste. dhjet vjear, tregon se sht nj prodhimt are pr tu patur zili n kriAutorja Raimonda Moisiu, jimtari intelektuale shum n planshe, n kt letrare, n disa zhanre letrare, ku shmbllejn ngjyrat e artit letrar, si n poezi, ese, publicistik, por tashm edhe si romanciere. Shkrimtarja Moisiu n kt roman, e ka zn brumin e buks me ngjarje t jetuara n formn e rrfimit, t fateve njerzore, duke na treguar, se ne duhet t mendojm si duhet jetuar n t ardhme. Pafajsia e Evs vjen t na shkund emocionet, duke mos harruar t djeshmen, t ndrtojm t ardhmen. Gjat leximit tePafajsia e Evs ndjejm reflektimin e nj imagjinate t zhvilluar t autores dhe prirjen pr nj proz novatore, q padyshim, sht nj prurje e munguar prej autoreve gra, dhe shum e rndsishme pr gjinin e romanit shqip.

Nje teme debati per letersine e djeshme dhe te sotme! Nga Agron Bala
Intervist me Primo Shllakun Shllaku, mbase nj gjykim krijuese? t pamshirshm pr disa, Kjo intervist me shum pyetje, ngacpor shum t qart pr nj Na ishim njerz t epoks s muese dhe t drejtprdrejta, (jo pa pjes tjetr. diktaturs. Kishim l dhe ishim qllim) zbrthen nj poet t veant, i cili rrit gjat saj. Na rriteshim si kohn e diktaturs e kaloi, brenda dhe Primo jeta juaj nisi n njerz dhe ajo rritej si diktatur. thell letrsis, por jasht botimeve. diktur dhe rinia kulmoi Ktu duhet t ket ndodh edhe Gjykimet e ktij poeti, i ngjajn nj n kohn m t errt q ndamja e jon prej saj. Un e di skaneri t letrsis ton t realizmit mund t ekzistonte pr nj se kam t prbashkt me jetn e socialist, q sht i ndryshm nga ai q poet. A t sht dridhur diktaturs vetm pjesn e pabhet ende sot, 20 vite pas rrzimti t dora kur shkruaje vargje vetdishme t jets sime. diktaturs. Ndryshimi kt her sht jasht skems s realizmit kndi i shikimit, q na ofron Primo socialist? Si ishte bota juaj N mjedisin tim familjar shum prej t mdhejve merreshin me shkrime, ose, t paktn, shifeshin t tretun ose t vetmuem para librash t strprdorun dhe letrash t bardha t pazana fill. Prindt e mi n kuptimin m t gjan se natyral merreshin me shkrime. Un nuk kisha se si t delja poar ose bari. Megjithat koha ishte e vshtir, por poetikisht dhe artistikisht ishte shum interesante, por aq interesante sa mos me dshirue me ia p bojn pr 1000 vjet. Jeta jon ishte kontradiktore. Objektivisht ajo ishte interesante, sepse e kishte harlis sfidn personale t secilit. Subjektivisht secili prej nesh i bante llogarit me nji dika edhe m t keqe simbas postulatit se "ka keq e m keq". Un ende mendoj se nuk ka m keq se me mendue se "ka keq e m keq". Brzi yn bani nji kompromis fatal me fatkeqsin dhe t keqen. Dhe mbeti i shenuem me t prjet. T pakt mund t jen ata q patn nji ringjallje. Pak e aspak. Bile nse ka ndonji, at as q e njofim ndopak, kaq

P a g e

1 2

O u r

W o r d s

Zbulohet nj prej marrveshjeve t fshehta t mbretit Zog?


Zbulohet nj prej marrveshjeve t fshehta t mbretit Zog? Shume zera kane qarkulluar ne vite, se mbreti Zog mori mbeshtetjen e pamase nga shteti serb ne ato vite per mbrojtje ushtarake, permbysje te qeverise se Fan Nolit dhe zaptimin e vendit. Per kete beri nje marreveshje te fshehte me 1924 ku jepte si shkembim Serbise shume gjera. Nje sekret i tille qe nuk duhet te publikohej pa pelqimin e paleve po qarkullon se fundmi nepublik. Me poshte agjencia AMA po i zbulon lexuesit nje marreveshje te Nikoll Apashic me Ahmet Zogun ne 16 pika. Nuk zoterojme dokumentin e vertete, por plotesisht te zbardhur si me poshte. Vertetesine e konfirmojne vetem ata qe e kane pare apo e kane kete dokument. MARREVESHJA NIKOLL APASHIC- AHMET ZOGU E GUSHTIT TE VITIT 1924 1. Shqipria impenjohet ti bashkohet Jugosllavis me bashkim personal. 2. Kryetar i shtetit shqiptar do t jet Ahmet Zogu, q m von do t njoh dinastin Karagjorgjeviq. 3. Qeveria Jugosllave, me gjith mjetet diplomatike dhe ushtarake, do t njoh Ahmet Zogun si kryetar shteti dhe i atribuon me nj her nj kontribut vjetor t shtetit. 4. Ministria e Lufts Shqiptare do t anulohet dhe Shqipria heq dor q t ket nj ushtri Kombtare. 5. Shqipria do t mbaj nj xhandarmri aq t fort sa t mbaj qetsin e brendshme t vendit pr t ndaluar e shfarosur do lvizje t ngritur kundr Ahmet Zogut dhe kundr regjimit t vendosur prej tij. 6. N kt xhandarmri do t bjn pjes edhe oficer rus t ish ushtris t Gjeneralit Vrangel q tashti ndodhet n Jugosllavi. Qeveria Jugosllave do t mbaj at xhandarmri me mjete financiare dhe arm. 7. N xhandarmri mund t hyjn pr t shrbyer edhe oficert jugosllav dhe t tjer q qeveria Jugosllave do t pranoj n interes t dy vendeve. 8. Midis Shqipris dhe Jugosllavis do t stabilizohet nj bashkim doganor n baz t s cils akordohet liri e plot e importimeve dhe eksportimeve t mallrave t dy vendeve. Edhe transiti nprmes kufijve t dy vendeve do t jet i lir pr ushtart e dy vendeve. 9. Prfaqsuesit e jashtm Jugosllav do t ngarkohen edhe pr interesat e Shqipris, e cila heq dor q t mbaj zyra diplomatike dhe konsullata t saja jasht shtetit. 10. Qeveria shqiptare duhet t deklaroj pran Konferencs t Ambasadorve n Paris q trheq pretendimin e saj pr sovranitetin mbi Manastirin e Shn Naumit dhe Lokalitetet e Vermoshit e Kelmendit q mbeten n zotrimin e Jugosllavis. 11. Kisha Ortodokse Shqiptare do t trhiqet nga Patriarku i Kostandinopojes dhe t bashkohet Hierarkis Ortodokse t Beogradit, kshtu dhe Myftinia Myslimane Shqiptare, do t varet nga ajo Jugosllave. 12. Qeveria shqiptare do t heq dor nga nj politik ngushtsisht kombtare dhe nuk do t interesohet pr elementin shqiptar jasht kufijve t veta. Ajo impenjohet ve ksaj q t mos pranoj n tokn e saj kosovart dhe elemente t ditur dhe t dyshimt dhe segmentet e tyre kundrshtare t politiks jugosllave. 13. Pr do koncesion q Shqipria do t bj vendeve t tjera, ajo sht e detyruar t marr plqimin nga Jugosllavia. 14. N qoft se Jugosllavia sht n luft me Bullgarin dhe Greqin, Qeveria Jugosllave, do t ket t drejtn t rekrutoj n Shqipri nj ushtri prej 25 mij vullnetarsh me qllim pr ti prdorur n frontin bullgaro-grek. N rast gjendje lufte midis Italis dhe t Greqis kundrejt Shqipris, ushtria, jugosllave do t ket t drejt t okupoj gjith tokn shqiptare pr ti siguruar kshtu Shqipris gjith tokn e saj nga invadimi eventual italian ose grek. 15. Qeveria Shqiptare nuk mund ti deklaroj luft asnj shteti pa dhe nuk mund t zbulohet e t

plqimin preventiv t Jugosllavis. 16. Ky traktat sht sekret

shtypet pa plqimin e dy palve.

Plani ambicioz i pashait Toptanas, ofertat e Greqise NGA DR. LEDIA DUSHKU (FQ.13)
ti i ksaj pun nuk vonoi t dukej: nga Qeveria e Prkohshme u larguan pjesa m e madhe e ministrave. Po ashtu kryetari i Pleqsis afroi pran vetes t gjith eksponentt e paris shqiptare, t cilt kundrshtonin reformat ekonomike q kishte ndrmarr qeveria e Vlors, veanrisht ato t tetorit t vitit 1913. Esat Toptani arriti ti bnte pr vete duke dgjuar ankesat e tyre dhe premtuar zgjidhje. Ata u bn bashkpuntor t tij dhe n territorin e Shqipris s Jugut u ngritn oaza qeverisse jasht autoritetit t qeveris s Vlors. T till kishte n Fier nn drejtimin e Enver pash Vrionit, n Mallakastr nn Bektash Cakranin, n Lushnj nn Kadri beun etj. N kt mnyr u arrit t kufizohej shtrirja e autoritetit t qeveris s Vlors, duke penguar shndrrimin e saj n qeveri t gjith shqiptarve. Situata e krijuar u shkonte pr shtat qllimeve t fqinjve. Konsulli francez n Korfuz shprehej se n Greqi u buzqeshnin me gjith qejf vshtirsive q po haste Shqipria. Atje mendohej se shteti i par shqiptar nuk ishte i aft t jetonte gjat. Qndrimi grek ndaj konsolidimit t Shqipris ishte armiqsor dhe opinioni publik uronte ta shikonte at vend t dobsuar dhe n anarki nga lufta mes partis s E. Toptanit dhe asaj t I. Qemalit. N kt mnyr, shpresohej q nga ndrlikimet shqiptare t nxirreshin prfitime pr shtjen e pretendimeve greke n Shqiprin Jugore. deri n dhjetor t vitit 1913 kontaktet ishin t njkohshme si me serbt, ashtu dhe me grekt. Nga ana e tyre Serbia dhe Greqia, n mbshtetje t Aleancs Dypalshe t qershorit, ndanin t njjtin qndrim si ndaj pashait t 1913, me ndrmjetsin e mitropolitit t Durrsit, Esat Toptani hyri n kontakte pr nj marrveshjeje me qeverin greke, pr t ciln vazhdonte t mbetej personi i dshiruar, sepse ushqente ndjenja miqsore pr grekt. N kohn e bisedimeve shtja e kufirit shqiptaro-grek, pavarsisht pengesave dhe vshtirsive q kishte hasur, ishte mbyllur nga Konferenca e Ambasadorve n Londr. Me seancn e 11 gushtit 1913 Konferenca u kishte dhn fund punimeve, pasi kishte prcaktuar n vija t prgjithshme kufirin jugor shqiptar. Nj komision ndrkombtar do t ravijzonte n terren kufirin mes Shqipris dhe Greqis. E kushtzuar nga vendimet e Konferencs, qeveria greke prshtati synimet e politiks s saj ndaj Shqipris. Nga njra an ajo vazhdoi t kmbngulte pr t prfshir sa m pak grek n shtetin shqiptar, nga ana tjetr filloi punn pr t siguruar t drejta pr popullsin e pretenduar greke, q tashm nuk kishte dyshim se do t ishte pjes e shtetit shqiptar. Kjo politik u shpreh edhe n dy krkesat q qeveria greke i parashtroi Esat Toptanin: qndrim neutral n shtjen e kufirit jugor dhe respektim t t drejtave t popullsis ortodokse, t ciln n vazhdimsi e konsideronte n trsi greke. Nisur nga interesat e tij personale, pashai Toptanas nuk hezitoi ti pranonte t dyja krkesat e msiprme. Kontaktet mes Esat Toptanit dhe qeveris greke rinisn n shtator 1913. N at koh pashai ishte n prag t shpalljes s Pleqsis s Shqipris s Mesme dhe kishte nevoj pr mbshtetjen e Greqis dhe t Serbis. N Athin u drgua Basri

Kontaktet mes Esat Toptanit dhe autoriteteve drejtuese greke u zhvilluan si para, ashtu dhe n kohn e Pleqsis s Shqipris s Mesme. Mitropoliti grek i

Esat Toptani, Pleqsia e Shqipris s Mesme dhe Greqia

Durrsit, Jakovi, u tregua i zellshm dhe mjaft aktiv pr t siguruar lidhjen e pashait jo vetm me Greqin, por dhe me Serbin. Nga prilli

Toptanasve, ashtu dhe m von ndaj Pleqsis s Shqipris s Mesme. N mes t gushtit t vitit

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

1 3

Nga Koperniku tek Ajnshtajni, idet q ndryshuan botn (vazhdon)


Nga Koperniku tek Ajnshtajni, idet q ndryshuan botn Filozofi i madh, Platoni mendonte se do njeri synon q t jet nj qenie njerzore e realizuar. Sipas tij filozofia sht mjeti kryesor pr t realizuar kt qllim. Pavarsisht se bashk me kohn ndryshojn pamjet, idet, qllimet dhe njerzit.disa prej tyre i rezistojn ndryshimit pr shkak t gjurmve t thella q kan ln n koht q u prkisnin. nj ndikim n zhvillimin e krishtrimit. Koperniku dhe Teoria e Universit Galileo Galilei nuk ishte i pari q sugjeroi rrotullimin e Toks rreth Diellit. Kt nuk e ka br i pari as Nikolla Koperniku, pasi burimet flasin pr astronomin grek Aristarus, i cili nj sugjerim t till e bri 2000 vjet para tyre. Zbulimi i Galileos dha prova dhe fakte pr kt teori, e cila pati nj ndikim t jashtzakonshm. Zbulimi ky i Galileos ishte nisja e krkimeve shkencore t yjeve, duke prdorur teleskopt, q do t mundsonin pamje shum t thella t universit n krahasim me syrin. Dekarti dhe deklarata Mendoj, pra jam Me deklaratn Kogito ergo sum (Mendoj, pra jam), Dekarti vendosi t menduarit n qendr t krkimit t tij. N vend q t fillonte me fizikn dhe botn natyrore, ai e nisi me kt veti njerzore. Dekarti arriti q t bnte dallimin mes mendjes dhe materies. Ai njihet dhe si babai i filozofis moderne. Njutoni dhe Teoria e Gravitetit Universal Teoria e Njutonit ishte demonstrimi i par q matematika mund t prdorej pr t kuptuar botn natyrore. Kshtu mund t parashikojm eklipset e ndryshme edhe nj shekull para se t ndodhin, sepse sistemi i orbitave t planetve sht shum i thjesht. Nse Njutoni nuk do t kishte ekzistuar, ather ndoshta do t kishte kaluar nj shekull a m shum koh para se dikush t kishte dal n prfundimin e tij. Adam Smith dhe ekonomia Ideja m e madhe ekonomike e Adam Smithit ishte se individt duhet t lihen t lir t ndjekin interesin e tyre gjithmon n kuadrin e s mirs s prbashkt. Kjo ide ishte revolucionarizuese, sepse, sipas saj, njerzit nuk kan nevojn e nj despoti mbi kryet e tyre pr t mbikqyrur t mirn e prgjithshme. Gjithka q njeriu ka nevoj sht tregu. Meri Uollstonekraft dhe liria e grave Prligjja e t drejtave t grave (1792) sht jashtzakonisht e rndsishme. Meri Uollstonekraft ishte e vetmja femr q i bri ball bots mashkullore pr nxjerrjen e gruas nga kornizat e kukulls. Meri mendonte se grat duhet t jen t lira t zgjedhin pr jetn e tyre, por megjith prpjekjet e mdha t saj vetm pas Lufts II Botrore n vitet 60, grat prqafuan iden e Uollstonekraft. Marksi dhe ideja e kapitalit Duket shum e uditshme, por analiza e Marksit n lidhje me kapitalin vlersohet si shum e rndsishme duke e renditur at n njerzit q ndryshuan botn. Ai tha se konflikti n bot nuk sht mes gjinive dhe racave, sht mes 95% t popullsis s bots q krijon pasurit dhe vlerat dhe 5% t popullsis q sht pronare e t mirave. Frojdi dhe teoria e nnndrgjegjes Frojdi eksploroi rrugn prmes s cils nnndrgjegjja drejton disa nga veprimet tona, e q na on t bjm lvizje q ndrgjegjja nuk do t`i kishte br kurr, pasi nuk do t ishin n interesin ton. Ai tha i pari q prmes ndrrave, apo lapsuseve t t folurit njerzit mund t kuptojn shum nga vetja e tyre e vrtet. Ajnshtajni dhe teoria e Relativitetit Teoria e relativitetit e Ajnshtajnit ishte nga idet e pakta q kishin nj rndsi jetike pr botn dhe q e shndrruan at. Kjo teori sht n thelb t do teorie moderne n lidhje me funksionimin e bots, duke nisur q nga elektriciteti, magnetizmi, transistort etj. Pa relativitetin nuk do t kishim nj pamje moderne t bots, at q kemi

sot. Tim Berners- Li dhe World Wide Web Tim Berners-Li, sht krijuesi i vetm i WWW, krijim t cilin e bri gjat viteve 1989-90. Gutenbergu revolucionarizoi shtypshkrimin n vitin 1455, duke e tronditur shum auto-

Platoni dhe ideja e ndrgjegjes Platoni sht i pari q ka hedhur iden se drejtsia dhe virtyti jan shtje t brendshme, pra gjendje t brendshme t shpirtit. M von, ky kndvshtrim i tij u zhvillua nga krishtrimi dhe doli ajo q ata e quajn ndrgjegje. Ideja e Platonit ishte nj hap shum i madh prpara n historin e etiks dhe fes perndimore dhe pati

Plani ambicioz i pashait Toptanas, ofertat e Greqise NGA DR. LEDIA DUSHKU nga (FQ.12) (vazhdon)
beu, i cili kishte pr detyr t informonte qeverin fqinje se Esat Toptani do t vihej n dispozicionin e saj, me kushtin e vetm q, kur t shpallej sundimtar i Shqipris, Greqia ti jepte atij mbshtetjen diplomatike. Qeveris greke iu krkua edhe mbshtetje n t holla dhe ndihm ushtarake pr rrzimin e qeveris s Vlors. E. Toptani i lutej Athins zyrtare ti vinte n dispozicion trupat e saj, q ende ndodheshin n Jug t Shqipris. Trupat greke duhej t bashkpunonin me trupat esatiste kur kto t fundit do t sulmonin Vlorn. N funksion t ndihms ushtarake Esati do t merrej vesh me grekt pr t prcaktuar kufijt sipas vullnetit t tyre. Qeveria greke, sado q ushqente simpati pr pinjollin Toptani, nuk e mbshteti planin pr t sulmuar Vlorn, por duke dshiruar t ishte n marrdhnie t mira me t, ajo pranoi ti jepte mbshtetje diplomatike dhe financiare. Duke i dhn mbshtetje diplomatike, Athina shpresonte t arrinte m von me t nj rektifikim t dshirueshm kufijsh. T hollat e krkuara prej kryetarit t Pleqsis u morn n dorzim nga Basri beu. Qndrimi i Athins t l t kuptosh se n at koh rrzimi i qeveris s Vlors nuk ishte objektiv i saj. Ajo nuk ishte e gatshme t bashkpunonte dukshm me pashain pr t rrzuar qeverin e Vlors, gj t ciln e kishte dshiruar me koh. Duket se pr do situat ajo dshironte ta kishte mir me t dyja qeverit n Shqipri. Po n kt koh qeveria greke nuk pranoi t mbshteste edhe prpjekjen e Bektash Cakranit pr t rrzuar qeverin e Vlors, veprim t cilin ajo shprehej se nuk e shikonte politikisht me dobi dhe me interes. pr shkak t rivalitetit dhe vshtirsive q po i shkaktonte Arsyet e nj qndrimi t Esat Toptani dhe mbshtetsit e till mendoj se lidhen me tij. N at situat, arritja e nj faktin se asokohe guverna- marrveshjeje me qeverin greke tori i prgjithshm i Epirit, do t thoshte njohje e autoritetit Jorgo Zografosi, prpiqej t qeveris s Vlors prej pr t siguruar mbshtetGreqis dhe forcim i pozitave t jen e qeveris s Vlors, saj. Marrveshja n fjal mund t pr iden e krijimit e nj synohej edhe pr ta shkputur shteti dualist shqiptaroqeverin e Vlors nga ndikimi i grek. Koha dukej e propagands bullgare, n t ciln zgjedhur me kujdes pr pretendohej se ajo kishte rn. nj sr arsyesh. Qeveria e Arsyeja e fundit mendoj se lidhet Vlors ishte n vshtirsi me komisionin ndrkombtar t

P a g e

1 4

O u r

W o r d s

Vrasjet e pazgjidhura ne Shqiperi

Deputeti Fatmir Xhindi

Gentian Zguri

V o l u m e

3 ,

I s s u e

5 0

P a g e

1 5

Vrasjet e pazgjidhura ne Shqiperi

Isa Copa duke hetuar pronat ne Gjirin e Lalzit te familjes Konomi

WE ARE ALSO ON THE WEB WWW.NEWLIFEAACO.ORG

Non Profit Charitable Organization

N E W

L I F E

J E T A

R E

1774 - 76 street Suite D3 Brooklyn, New York 11214 Phone: 718-594-0511 Fax: 201-795-4795 E-mail: Endri@newlifeaaco.org

Cdo njeri mund te behet anetare dhe te bashkoet me misionin tone per te krijuar nje shtet te vogul ketu ne kete continent te madh. Te ndihmojme njeri tjetrin qoft dhe me nje keshille te thjeshte. Kjo eshte nje thirrje per te informuar njeri tjetrin plus dhe per projekte te ardhshme qe jane ne pune e siper. Se shpejti nje Shkolle Shqipe Anglishteje dhe nje vend ku te gjith njerezit te gjejn nje strehim nga cdo hall apo nevoje. Bashkimi ben fuqi dhe Zemra e Vullnetarit nuk ka cmim.

Building a Future One Person At a Time...

Roza Anagnosti, Jam ende e aft t bj teatr nga (fq.1)


Anagnosti. Ajo tregon se ka punuar fort me kt rol, me personazhin q asaj i ngjan me kohn kur jetoi Lorka si piktur e Dalis apo Picasos. Roza Anagnosti sht prher e m afr teatrit kto vitet e fundit. N teatr lind e vdes pas do shfaqje. Filmi sht ndryshe, thot ajo. Por sqaron se nuk i sht imponuar asnj regjisori. Ka pritur q ata vet t shohin nj rol tek ajo. Q n momentin q dola aktore e lir, kam qen e gatshme kur kan pasur nevoj pr mua, ashtu si edhe un kam nevoj pr teatrin e pr ju. Artisti nuk ka mosh. Kur i ka t gjitha mundsit fizike e mendore, sht gjynah q t mos luaj, qoft pr veten, qoft pr publikun. Jam shum e knaqur me atmosfern e ktij bashkpunimi dhe do t synoj q rolin tim ta prsos n ditt n vijim, ka thn Anagnosti. Shtpia e Bernarda Albs do t vazhdoj t shfaqet n Teatrin e Metropolit n datat 10 dhe 11 dhjetor, ora 20.00.