Sireum jeung Gajah

Jaman baheula aya sireum keur ngarak rajana, ngaliwat kana alur jajalaneun gajah. Keur ramé ngarak, jol datang gajah. Sireum nu sakitu keur nakleukna téh, teu antaparah deui, leyé-leyé baé ditincakan, bongan cenah maké ngaliud di jajalaneun. Atuh lain ratus deui, tapi aya rébuna sireum anu paéh téh. Barang raja sireum ningal baladna réa nu paéh, kacida ambekna, tuluy susumbar, ³Éh Sakadang Gajah, sato nu telenges, nu teu boga ras-rasan ka papada mahluk, rasakeun pamales ti kami. Ulah adigung asa aing. Engké di Jumaah Kaliwon, urang perang tanding jeung kami!´ Walon gajah bari seuri, ³Rék ngajago Sakadang Sireum téh? Lamun enyaan, hég ku kami didagoan! Di mana hayang perang téh?´ ³Tuh di ditu, di handapeun tangkal waru nu itu, nu condong ka jalan!´ gancang, gajah nuluykeun deui lampahna. Ari raja sireum teu talangké deui, tuluy baé nabeuh tangara, ngumpulkeun kabéh baladna. Teu sabaraha lila, balad sireum téh geus nakleuk di tegalan. Ceuk Raja sireum, ³Éh balad kami kabéh! Di Jumaah Kaliwon kaula rék perang tnding jeung Sakadang Gajah, tuh handapeun tangkal waru nu itu! Ku sabab éta, kaula ménta ka aranjeun sakabéh ulah sisingeun, kudu pada digarawé. Saréréa kudu nyieun lombang sing gedé pikeun piruang. Nya palebah waru nu itu kudu nyieun piruang téh. Prak geura digarawé ti ayeuna. Tapi kadé jukutna mah ulah ruksak, kudu angger baé kawas ayeuna. Dikorowot ti jero baé, taneuhna engké sésakeun, tuh kira sakandel papan beunang Sakadang Manusa, ka luhurna mah.´ Balad sireum saur manuk, kabéh pada jangji rék pada suhud digarawé, sarta pada sanggup anggeus dina waktu tujuh poé. Saomong balad sireun teu nyalahan, dina waktu tujuh poé piruang téh geus bérés. Ti luhurna teu katara, teu jiga piruang meueus-meueus acan, kawantu buatan par ahli nerus bumi. Barang nepi kana waktuna, kana poé Jumaah Kaliwon téa, subuh kénéh Raja Sireum geus ngabedega sisi piruang beulah kulon, nyahareup ngétan. Saksi-saksi geus karumpul, nyaéta: Sakadang Peucang jeung Sakadang Monyét. Wanci haneut moyan, jol Sakadang Gajah ti beulah wétan maju ka kulon, nyampeurkeun Raja Sireum. Jauh kénéh ogé Raja Sireum geus celuk-celuk nangtang ka Sakadang Gajah, ³Gancang ka dieu Sakadang Gajah, ieu sihung kami geus seukeut meunang ngasah tujuh poé tujuh peuting, geus sadia bakal maéhan sampéan. Lamun enya sampéan sakti, gancang geura rontok kami!´ Barang gajah ngadéngé panangtang Raja Sireum kitu, jol suruwuk baé narajang. Tapi cilaka, teu kungsi nepi, da awakna kaburu tigebrus mantén kana piruang, sukuna tipitek. Sakadang Gajah adug-adugan méakeun tanaga hayang kaluar tina piruang, tapi weléh teu bisa. Tungtungna béak tanaga ngajoprak teu bisa walakaya. Ceuk raja Sireum ka balad-baladna, ³pék ayeuna geura hanca ku aranjeun éta sato telenges téh!´ Balad sireum nu réana mangyuta-yuta, bareng narajang, napuk kana sakujur awak Sakadang Gajah. Gajah ripuh dicocoan ku sireum. ³ampuuun«ampuuun!´ Sakadang Gajah tulungtulungan ménta ampun. Manéhna taluk tarima éléh, jeung jangji moal deui-deui ngaganggu ka bangsa sireum. Ti dinya riwayatna, aya paribasa ³Sireum ogé ditincak-tincak teuing mah sok ngalawan´. Atuh lamun aya nu suten, jempol anu jadi perlambang gajah, éléh ku cinggir anu jadi perlambang sireum

Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea. Sang Prabu gaduh dua putra. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh . belah kulon Raden Topobrana. anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji. nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. atuh Sang Prabuteh langsung ngadeg. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara. Sang Prabu teh ceg ka guci anu gtos dieusi cai laut tea. dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea. mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana. terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atu bendu pisan anjeunanana. Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan. anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. ceg kana guci pusaka tea. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Ningali ramana sumping reg weh perang liren. aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata.Selat Sunda jeung Gunung Krakatau Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda.

ieu bentang nu dipakayang ku maneh pikeun cucuk geulung tea. manehna kakara ingeteun yen manehna boga pikiran sombong. Malah kalan-kalan Nyi Marini sok ngabantuan indungna ngabatik. meh kabeh jelema carukup. Satuluyna manehna nyarita kieu. Manehnas katenjona geulis pisan sarta cahyaan. turug-turug kadenge ku manehna aya sora tan katingalan ³Marini. henteu boga cucuk geulung keur pakeeun isuk ka ondangan teh. cucuk geulung bentang teh ujug-ujug leungit´ ³Ih Marini geuning leungit cucuk geulung maneh teh´ ceuk salahsaurang baturna. Marini kageteun pisan. Ku manehna dicaritakeun asal usulna eta cucuk geulung bentang teh. ³kacida senangna dipuji-puji ku babaturan. lantaran rajin jeung suhud ngabantuan pagawean indungna. ngan aing sorangan anu panggeulisna lantaran make cucuk geulung bentang. Di jero hatena manehna jangji. ie bentang baris leungit teu puguh-puguh´ Nyi Marini kacida atoheunana. jadi pikiran Nyi Marini. Nyi Marini atoheunana. Heug geura pake isuk kana pesta kawinan batur maneh. tuluy eta cucuk geulung bentang teh dibantingkeun nepi ka remuk. ³Ieu marini. cucuk geulung maneh tek kapanggih´ ceuk salasaurang baturna. Kacaritakeun di eta lembur aya hiji randa boga anak awewe ngaran Marini. Sapeupeuting. Mun maneh ngomong sombong atawa boga pikiran sombong. Tuluy manehna nyalukan batur-baturna. ³mana teuing senangna mun aing boga bentang pikeun cucuk gelung´ karek oge mikir kitu. nu manggihkeun baris dipersen. tapi nu leungit weleh teu kapanggih. nepi ka pakean-pakeanana kalotor. Tapi aya kasusahna. bari neuteup bentang-bentang nu tingkaretip di langit. Nyi Marini kageteun pisan. Nyi Marini ku indungna meunang milu ka ondangan. Tapi maneh teu meunang ngomong sombong. Pengeusi eta lembur. jadi nu ayeuna disebut Cika-cika. lantaran manehna teu bogaeun cucuk gelung. Manehna diuk hareupeun jandela. Tuluy eta reremukan teh haliber. itung-itung mulang tarima. dina hatena jangji. Nyi Marini pohara karunyaeunana ka maranehanana. lantaran bakal make baju alus jeung make samping weuteuh. meunang ngabatik indungna. ³Ayeuna kuring embung make cucuk geulung bentang sosoranganan.Asal Muasal Cika-Cika Jaman baheula ± baheula ge baheula deui ± aya hiji lembur anu gegek jiwana. Pohara manehna hanjakaleunana. ³karek oge mikir kitu. Dina hiji poe indungna meunang ondangan ti tatanggana nu rek ngawinkeun anakna awewe. Pagawean di dapur jeung di imah kabeh ditangkes ku manehna. Nyi Marini ku indungna pohara diasihna. tapi rek dibagikeun ambeh dipake ku sarerea babarengan´ Sanggeus ngomong kitu. Di jero hatena manehna ngecewis. Ku lantaran kitu. Demi pangupajiwana kana karajinan ngabatik. Manehna kacida atoheunana. Kabeh nu aya di dinya ngarasa heran. Marini make cucuk geulung bentang tea. lantaran teu meunang budak rajin jeung hade ka indung. Nyi Marini leuwih diperhatikeun ku sarerea ti batan panganten. Isukna. Babaturanana kabeh muji kageulisanana. manehna mikir. Kabeh jelema nu aya dina eta pesta mangneangankeun cucuk geulung nu leungit tea. ujug-ujug aya nu ngempur cahyaan rag rag kana lahunanana. yen moal boga pikiran jeung ngomong sombong. Ningal kitu. cenah! .

cing tulungan pangalakeun.³ Sakadang Monyet lumah lameh menta ngarah dipikarunya. uing lapar pisan. Manehna indit nepungan Sakadang Monyet. sesakeun keur kami saparona. Sakadang Monyet. Tapi Sakadang Monyet teu malire. Ari beak«. Lantaran tabeatna hawek jeung sarakah manehna embung nyesakeun. Kakara uing mah barang dahar ni¶mat kieu. Kulantaran kitu.tuh cokot deukeut tangkal caringin itu!´ tapi ulah dibeakeun kabeh. ngunek-ngunek hayang males.´ Sakadang Monyet pihara atoheunna. warnana bareureum. engke paparon´ ³Hade. mana bagian uing? Kapan geus jangji paparon´ ceuk Sakadang Kuya ngagorowok. Adug lajer. Sakadang Kuya mah teu dibere sapotong-potong acan. menta tulung. ³Di mana?´ Tuluy maranehna arindit babarengan ka tempat tangkal cau tea. sing karunya ka uing ku hayang ngasaan buah loa paparin Dewata!´ omongna deui lengas lengis. tuluy cupak capek. tapi hanjakal teu bisa naek. ³ah. Kabeh dibawa lumpat. metikan cau hiji-hiji bari ditungtut dihakanan. Sakadang Kuya kacida sugemanana. tapi ti isuk mula tacan manggih nanaon. tuluy naek. uing teh keur ngeunah ngadahar buah loa paparin ti Dewata. Dina hiji poe Sakadang Kuya indit ka kebon Juru tani. di tengah jalan raus raus bae didahar.Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet Dina hiji poe Sakadang Kuya keur neangan kadaharan. tapi kumaha da teu bisa naek. cuplak ceplak. Ngahaeut ka tengah poe. nepi ka beak. Ngala genep nu galede. jongjon bae metikan jeung ngadaharan. ³Nya ari maksa-maksa teuing mah top bae. gancang lumpat rek nyokot buah loa paparin Dewata tea. padahal eta teh milik kami?´ ³Hampura bae atuh nu enggeus-enggeus mah!. jejeritan awahing ku lada jeung panas. Omongna ³Sakadang Monyet. tuluy manehna bebeja ka Sakadang Monyet. Ditanya ku Sakadang Monyet. Sakadang Kuya pohara nyerieunana. ³Keur naon make mere ka maneh. ulah ngaganggu. ketembongna bangun aramis pisan. . uing manggih tangkal cau nu buahna geus asak. atuh bati cumeplak we neureuyan ciduh. manehna manggih tangkal cau nu buahna geus asak. Biwirna dipulas ku pucuk daun jati supaya beureum. ngala cabe nu geus arasak. kalahkah maledogan ku cangkangna. kapan bareto ge maneh teu mere cau ka kami. ³Sakadang Kuya. cara nu geus barang dahar geunah. lantaran geus bisa males kanyeri hatena bareto.´ tembal Sakadang Monyet. maneh teh keur ngahadar naon? Cik uing menta!´ Tembal Sakadang Kuya. ³Sakadang Monyet.´ ³Cing ngasaan saeutik.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful