Sireum jeung Gajah

Jaman baheula aya sireum keur ngarak rajana, ngaliwat kana alur jajalaneun gajah. Keur ramé ngarak, jol datang gajah. Sireum nu sakitu keur nakleukna téh, teu antaparah deui, leyé-leyé baé ditincakan, bongan cenah maké ngaliud di jajalaneun. Atuh lain ratus deui, tapi aya rébuna sireum anu paéh téh. Barang raja sireum ningal baladna réa nu paéh, kacida ambekna, tuluy susumbar, ³Éh Sakadang Gajah, sato nu telenges, nu teu boga ras-rasan ka papada mahluk, rasakeun pamales ti kami. Ulah adigung asa aing. Engké di Jumaah Kaliwon, urang perang tanding jeung kami!´ Walon gajah bari seuri, ³Rék ngajago Sakadang Sireum téh? Lamun enyaan, hég ku kami didagoan! Di mana hayang perang téh?´ ³Tuh di ditu, di handapeun tangkal waru nu itu, nu condong ka jalan!´ gancang, gajah nuluykeun deui lampahna. Ari raja sireum teu talangké deui, tuluy baé nabeuh tangara, ngumpulkeun kabéh baladna. Teu sabaraha lila, balad sireum téh geus nakleuk di tegalan. Ceuk Raja sireum, ³Éh balad kami kabéh! Di Jumaah Kaliwon kaula rék perang tnding jeung Sakadang Gajah, tuh handapeun tangkal waru nu itu! Ku sabab éta, kaula ménta ka aranjeun sakabéh ulah sisingeun, kudu pada digarawé. Saréréa kudu nyieun lombang sing gedé pikeun piruang. Nya palebah waru nu itu kudu nyieun piruang téh. Prak geura digarawé ti ayeuna. Tapi kadé jukutna mah ulah ruksak, kudu angger baé kawas ayeuna. Dikorowot ti jero baé, taneuhna engké sésakeun, tuh kira sakandel papan beunang Sakadang Manusa, ka luhurna mah.´ Balad sireum saur manuk, kabéh pada jangji rék pada suhud digarawé, sarta pada sanggup anggeus dina waktu tujuh poé. Saomong balad sireun teu nyalahan, dina waktu tujuh poé piruang téh geus bérés. Ti luhurna teu katara, teu jiga piruang meueus-meueus acan, kawantu buatan par ahli nerus bumi. Barang nepi kana waktuna, kana poé Jumaah Kaliwon téa, subuh kénéh Raja Sireum geus ngabedega sisi piruang beulah kulon, nyahareup ngétan. Saksi-saksi geus karumpul, nyaéta: Sakadang Peucang jeung Sakadang Monyét. Wanci haneut moyan, jol Sakadang Gajah ti beulah wétan maju ka kulon, nyampeurkeun Raja Sireum. Jauh kénéh ogé Raja Sireum geus celuk-celuk nangtang ka Sakadang Gajah, ³Gancang ka dieu Sakadang Gajah, ieu sihung kami geus seukeut meunang ngasah tujuh poé tujuh peuting, geus sadia bakal maéhan sampéan. Lamun enya sampéan sakti, gancang geura rontok kami!´ Barang gajah ngadéngé panangtang Raja Sireum kitu, jol suruwuk baé narajang. Tapi cilaka, teu kungsi nepi, da awakna kaburu tigebrus mantén kana piruang, sukuna tipitek. Sakadang Gajah adug-adugan méakeun tanaga hayang kaluar tina piruang, tapi weléh teu bisa. Tungtungna béak tanaga ngajoprak teu bisa walakaya. Ceuk raja Sireum ka balad-baladna, ³pék ayeuna geura hanca ku aranjeun éta sato telenges téh!´ Balad sireum nu réana mangyuta-yuta, bareng narajang, napuk kana sakujur awak Sakadang Gajah. Gajah ripuh dicocoan ku sireum. ³ampuuun«ampuuun!´ Sakadang Gajah tulungtulungan ménta ampun. Manéhna taluk tarima éléh, jeung jangji moal deui-deui ngaganggu ka bangsa sireum. Ti dinya riwayatna, aya paribasa ³Sireum ogé ditincak-tincak teuing mah sok ngalawan´. Atuh lamun aya nu suten, jempol anu jadi perlambang gajah, éléh ku cinggir anu jadi perlambang sireum

Nu kiwari disebut Selat Sunda. ceg kana guci pusaka tea. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. atuh Sang Prabuteh langsung ngadeg. aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Sang Prabu teh ceg ka guci anu gtos dieusi cai laut tea.Selat Sunda jeung Gunung Krakatau Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atu bendu pisan anjeunanana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea. mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana. belah kulon Raden Topobrana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung. anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Ningali ramana sumping reg weh perang liren. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek. anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara. teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea. nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh . Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu gaduh dua putra. tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana.

lantaran rajin jeung suhud ngabantuan pagawean indungna. ieu bentang nu dipakayang ku maneh pikeun cucuk geulung tea. manehna mikir. Nyi Marini ku indungna meunang milu ka ondangan. ³kacida senangna dipuji-puji ku babaturan. manehna kakara ingeteun yen manehna boga pikiran sombong. Isukna. jadi pikiran Nyi Marini. lantaran bakal make baju alus jeung make samping weuteuh. Nyi Marini ku indungna pohara diasihna. Ku manehna dicaritakeun asal usulna eta cucuk geulung bentang teh. Marini kageteun pisan. Marini make cucuk geulung bentang tea. Satuluyna manehna nyarita kieu. Nyi Marini kageteun pisan. tapi nu leungit weleh teu kapanggih. jadi nu ayeuna disebut Cika-cika. Di jero hatena manehna ngecewis. ³karek oge mikir kitu. nu manggihkeun baris dipersen. Dina hiji poe indungna meunang ondangan ti tatanggana nu rek ngawinkeun anakna awewe.Asal Muasal Cika-Cika Jaman baheula ± baheula ge baheula deui ± aya hiji lembur anu gegek jiwana. Di jero hatena manehna jangji. Tapi aya kasusahna. Sapeupeuting. Ningal kitu. nepi ka pakean-pakeanana kalotor. ie bentang baris leungit teu puguh-puguh´ Nyi Marini kacida atoheunana. lantaran manehna teu bogaeun cucuk gelung. Nyi Marini leuwih diperhatikeun ku sarerea ti batan panganten. Pengeusi eta lembur. Tuluy eta reremukan teh haliber. bari neuteup bentang-bentang nu tingkaretip di langit. lantaran teu meunang budak rajin jeung hade ka indung. Mun maneh ngomong sombong atawa boga pikiran sombong. cucuk geulung bentang teh ujug-ujug leungit´ ³Ih Marini geuning leungit cucuk geulung maneh teh´ ceuk salahsaurang baturna. Kacaritakeun di eta lembur aya hiji randa boga anak awewe ngaran Marini. meh kabeh jelema carukup. ³Ieu marini. ngan aing sorangan anu panggeulisna lantaran make cucuk geulung bentang. tapi rek dibagikeun ambeh dipake ku sarerea babarengan´ Sanggeus ngomong kitu. Manehnas katenjona geulis pisan sarta cahyaan. Tapi maneh teu meunang ngomong sombong. Babaturanana kabeh muji kageulisanana. turug-turug kadenge ku manehna aya sora tan katingalan ³Marini. Malah kalan-kalan Nyi Marini sok ngabantuan indungna ngabatik. Pohara manehna hanjakaleunana. ³Ayeuna kuring embung make cucuk geulung bentang sosoranganan. Kabeh jelema nu aya dina eta pesta mangneangankeun cucuk geulung nu leungit tea. henteu boga cucuk geulung keur pakeeun isuk ka ondangan teh. Demi pangupajiwana kana karajinan ngabatik. cucuk geulung maneh tek kapanggih´ ceuk salasaurang baturna. ³mana teuing senangna mun aing boga bentang pikeun cucuk gelung´ karek oge mikir kitu. cenah! . meunang ngabatik indungna. Manehna kacida atoheunana. yen moal boga pikiran jeung ngomong sombong. Manehna diuk hareupeun jandela. Nyi Marini pohara karunyaeunana ka maranehanana. Nyi Marini atoheunana. Tuluy manehna nyalukan batur-baturna. tuluy eta cucuk geulung bentang teh dibantingkeun nepi ka remuk. dina hatena jangji. Pagawean di dapur jeung di imah kabeh ditangkes ku manehna. itung-itung mulang tarima. ujug-ujug aya nu ngempur cahyaan rag rag kana lahunanana. Ku lantaran kitu. Heug geura pake isuk kana pesta kawinan batur maneh. Kabeh nu aya di dinya ngarasa heran.

´ ³Cing ngasaan saeutik. tapi hanjakal teu bisa naek. tapi kumaha da teu bisa naek. Biwirna dipulas ku pucuk daun jati supaya beureum. jongjon bae metikan jeung ngadaharan. tapi ti isuk mula tacan manggih nanaon.´ Sakadang Monyet pihara atoheunna. padahal eta teh milik kami?´ ³Hampura bae atuh nu enggeus-enggeus mah!. cing tulungan pangalakeun. uing lapar pisan. kalahkah maledogan ku cangkangna.tuh cokot deukeut tangkal caringin itu!´ tapi ulah dibeakeun kabeh. atuh bati cumeplak we neureuyan ciduh. Kulantaran kitu. menta tulung.´ tembal Sakadang Monyet. Dina hiji poe Sakadang Kuya indit ka kebon Juru tani. ³ah. uing teh keur ngeunah ngadahar buah loa paparin ti Dewata. metikan cau hiji-hiji bari ditungtut dihakanan. Manehna indit nepungan Sakadang Monyet.³ Sakadang Monyet lumah lameh menta ngarah dipikarunya. ulah ngaganggu. sing karunya ka uing ku hayang ngasaan buah loa paparin Dewata!´ omongna deui lengas lengis. sesakeun keur kami saparona. tuluy manehna bebeja ka Sakadang Monyet. Ditanya ku Sakadang Monyet. Sakadang Kuya mah teu dibere sapotong-potong acan. engke paparon´ ³Hade. ³Nya ari maksa-maksa teuing mah top bae. cuplak ceplak. Ngala genep nu galede. Lantaran tabeatna hawek jeung sarakah manehna embung nyesakeun. . ³Keur naon make mere ka maneh. Sakadang Kuya kacida sugemanana. Sakadang Monyet. Omongna ³Sakadang Monyet. Ngahaeut ka tengah poe. mana bagian uing? Kapan geus jangji paparon´ ceuk Sakadang Kuya ngagorowok. Sakadang Kuya pohara nyerieunana. ketembongna bangun aramis pisan. Adug lajer. cara nu geus barang dahar geunah. maneh teh keur ngahadar naon? Cik uing menta!´ Tembal Sakadang Kuya. tuluy naek. Tapi Sakadang Monyet teu malire. lantaran geus bisa males kanyeri hatena bareto. warnana bareureum. ngala cabe nu geus arasak.Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet Dina hiji poe Sakadang Kuya keur neangan kadaharan. nepi ka beak. Kakara uing mah barang dahar ni¶mat kieu. tuluy cupak capek. ngunek-ngunek hayang males. gancang lumpat rek nyokot buah loa paparin Dewata tea. uing manggih tangkal cau nu buahna geus asak. jejeritan awahing ku lada jeung panas. di tengah jalan raus raus bae didahar. ³Di mana?´ Tuluy maranehna arindit babarengan ka tempat tangkal cau tea. ³Sakadang Kuya. manehna manggih tangkal cau nu buahna geus asak. kapan bareto ge maneh teu mere cau ka kami. ³Sakadang Monyet. Ari beak«. Kabeh dibawa lumpat.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful