Anda di halaman 1dari 37
(vastgesteld door de gemeenteraad van Terneuzen op 28 april 2005)
(vastgesteld door de gemeenteraad van Terneuzen op 28 april 2005)
(vastgesteld door de gemeenteraad van Terneuzen op 28 april 2005)

(vastgesteld door de gemeenteraad van Terneuzen op 28 april 2005)

Inhoudsopgave

  • 1. Inleiding

 

3

  • 2. Terneuzen vanuit economisch perspectief

6

2.1

Terneuzen

6

2.2

Trends en ontwikkelinge n

6

2.3

S ectorsamenstelling bedrijven

8

2.4

W erkgelegenheidsstructuur

9

2.5

D emografie

10

2.6

S .W .O .T.

11

  • 3. S ectorale beschrijving en acties

13

3.1

Landbouw/visserij

13

3.2

Industrie

13

3.3

Bouwnijverheid/groothandel/vervoer en co mmunicatie

16

3.4

D etailhandel/horeca/toerisme

19

3.5

Zakelijke dienstverlening, welzijns - en gezondheidszorg

23

3.6

O nderwijs

26

  • 4. S e c to r o v e r s tijg e n d e th e m a s

27

4.1

P assend

en voldoende aanbod bedrijfslocaties

27

4.2

S timuleren

ondernemersschap

29

4.3

R ealiseren

adequate infrastructuur

29

4.4

P romotie en acquisitie

30

4.5

S amenwerking met G ent

31

4.6

S timuleren arbeidsmarkt

32

  • 5. P lanning en budget

 

33

  • 6. E valuatie/ monitoring

36

  • 7. Literatuurlijst

37

Actieplan E conomie Terneuzen

- 2 -

Inleiding

Terneuzen is met haar ruim 55.000 inwoners de grootste gemeente van Zeeland. D e gemeente ligt in het hart van Zeeuws - V laanderen en vormt economisch gezien het centrum van de regio. H oewel het grondgebied van Terneuzen voor een belangrijk deel nog een agrarische bestemming heeft, zal een bezoeker toch vooral getroffen worden door het industriële karakter van Terneuzen. D e bevolking van Terneuzen is de afgelopen jaren gestabiliseerd/licht afgenomen. D it is te wijten aan een voortgaande vergrijzing en ontgroening, onder ander e door het wegtrekken van jongeren.

Aanleiding O p 15 juli 2004 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen, waarin de gemeenteraad het college verzoekt een economische bedrijfsplan op te stellen, met als onderdeel een actieplan voor promotie en acquisitie.

O m uitvoering te geven aan deze wens is in eerste instantie gekeken naar wat er reeds voorhanden was aan economische beleidsstukken. N a inventarisatie is aan de Kamer van Koophandel opdracht gegeven om een E conomisch P rofiel van de gemeente Terneuzen te maken, om precies in beeld te krijgen hoe onze gemeente er voor staat. O ngeveer parallel aan dit traject liep het opstellen van een regionale bedrijfsterreinenvisie Zeeuws - V laanderen. H ieronder een overzicht van de belangrijkste beleidsstukken die gebru ikt zijn als bouwblokken voor dit E conomisch Actieplan Terneuzen:

  • - E conomisch P rofiel Terneuzen, Kamer van Koophandel voor Zeeland, 2004

  • - Bedrijfsterreinenvisie Zeeuws - V laanderen, G rontmij, 2005

  • - C oncept P rovinciaal S ociaal E conomisch Beleidsplan, provincie Zeeland,
    2004

  • - V isie op toerisme en plattelandsontwikkeling in Terneuzen, G rontmij, 2005

  • - D

e ta ilh a n d e ls n o titie

Inleiding Terneuzen is met haar ruim 55.000 inwoners de grootste gemeente van Zeeland. D e gemeente

O p d e w in k e l p a s s e n

Inleiding Terneuzen is met haar ruim 55.000 inwoners de grootste gemeente van Zeeland. D e gemeente

, g e m e e n te T e r n e u z e n , 2 0 0 4

  • - D etailhandelsmonitor 4 binnensteden, D H V , 2004

  • - R egionale D etailhandelstructuurvisie, D TB, 2003

  • - Beleidsvisie van Zeeland S eaports van

2005 - 2015, ZS P , 2004

  • - D ynamisch C entrum in de D elta, N E I/R U G , 2000

  • - N ieuw P erspectief voor Axel en S as van G ent, N E I/R U G , 2001

  • - R aadsprogramma 2002 - 2006, raad gemeente Terneuzen, 2002

Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt is er voldoende informatie voor handen om inzicht te krijgen in de (economische) situatie van Terneuzen, op basis waarvan acties ontwikkeld kunnen worden, zonder opnieuw een heel lijvig boekwerk te (laten)

produceren. N aast literatuuronderzoek, is op bas is v a n h e t E c o n o m is c h

P r o fie l T e r n e u z e n ´ tw e e

keer een denktankbijeenkomst georganiseerd. E én keer met het voltallige college en een tweede sessie met betrokken ambtenaren. D aarnaast zijn concepten van deze notitie besproken met de staf R E O , het manageme ntteam en is de economische adviescommissie gevraagd als klankbordgroep te fungeren, hun opmerkingen zijn in het stuk verwerkt.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 3 -

U it genoemde rapporten en de denktankbijeenkomsten kwam de volgende problematiek naar voor.

P roblematiek H et effect van de da lende werkgelegenheid, het stabiliserende/afnemende inwoneraantal en de beperkte economische dynamiek werkt door op het draagvlak van sociaal- maatschappelijke voorzieningen als zorg, onderwijs en culturele activiteiten.

O m deze vicieuze cirkel ( dalende w erkgelegenheid, afnemend inwoneraantal,

a fnemend draagvlak voor voorzieningen) een positieve impuls te geven, moet

e c o n o m ie / b e d r ijv ig h e id w o r d e n v e r s te r k t. D e z e k e u z e is d o o r h e t c o lle g e v a n Burgemeester en W ethouders gemaakt tijdens de brainstormbijeenk omst. D oor

e c o n o m ie

a ls

b e le id s u itg a n g s p u n t te n e m e

n w o r d t d ir e

c t h

e

t b e la n g , d a t T e r n e u z e n

a a n h a

a r

b a n e n m o to r

to e k e n t, d u id e lijk . I m

p u ls e n o p e

c o n o m is c h g e b ie d z u lle n , a ls

het goed is, een positieve weerslag geven op werkgelegenheid, inwoneraantal, v oorzieningenniveau etc.

H et doorbreken van deze vicieuze cirkel is zo belangrijk vanwege de karakteristieken van de arbeidsmarkt. E en groot deel (driekwart) van de arbeidsplaatsen van bedrijven en instellingen in Terneuzen wordt ingevuld door inwoners v an de gemeente Terneuzen. Tegelijkertijd valt op dat de werkzame beroepsbevolking van Terneuzen voor 90% werk vindt binnen de gemeentegrenzen. V erdere afbrokkeling van de werkgelegenheid in de Kanaalzone treft dan ook vooral de inwoners (en op termijn de v oorzieningen) van Terneuzen zelf.

D oel D eze notitie is, gelet op de bestuurlijke wens, bedoeld om concrete acties te b e s c h r ijv e n d ie d e e c o n o m ie s tim u le r e n e n d a a r m e e d e b o v e n g e n o e m d e problematiek te doorbreken. H et is niet zo zeer een beleidsnotitie, m aar eerder een uitvoeringsagenda met acties gebaseerd op eerder vastgestelde beleidsstukken.

H oe H oe dit doel te realiseren?

G ezien de geschetste problematiek zullen de te formuleren acties bij moeten dragen aan één of meer van de volgende doelstellinge n:

  • - verbreding economische structuur

  • - groei werkgelegenheid

  • - versterken regionale centrumfunctie

  • - balans: wonen, werken, leefbaarheid

  • - verhogen van de economische dynamiek/vitaliteit

D it resulteert in de volgende opzet van de notitie:

O p basis van de informatie uit de eerdergenoemde beleidsdocumenten en input uit de beschreven overleggen en brainstormsessies zal in hoofdstuk 2, na enkele beschrijvende paragrafen, een analyse gemaakt worden van de sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen (S W O T) van de gemeente Terneuzen vanuit een economische perspectief. D it om inzichtelijk te maken waar onze problemen zitten en waar onze kansen liggen.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 4 -

In hoofdstuk 3 zal per bedrijfstak/sector dieper ingegaan worden op wat er speelt. Afhankelijk van de specifieke kenmerken van een bedrijfstak, mede in vergelijking met Zeeland en N ederland, zal vastgesteld worden of het nodig/mogelijk is actie te ondernemen voor elke sector specifiek en zo ja, in welke vorm.

E r zijn naast sectorspecifieke acties ook nog acties die sectoroverstijgend zijn, met andere woorden die niet specifiek voor één bedrijfstak alleen, maar voor alle bedrijven in de gemeente gunstig kunnen zijn. Aan deze acties is hoofdstuk 4 gewijd. H oofdstuk 5 bevat een schematisch overzicht van alle acties met een korte oms chrijving, uitvoeringstermijn, budget (indien bekend) en eventuele partners.

H oofdstuk 6 beschrijft hoe de economische ontwikkeling van de gemeente periodiek gemonitord kan worden.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 5 -

2

Terneuzen vanuit een economisch perspectief

  • 2.1 Terneuzen

D e g emeente Terneuzen is, zoals gezegd, zowel geografisch als economisch het centrum van de regio Zeeuws - V laanderen. H oewel het grondgebied van Terneuzen voor een belangrijk deel nog een agrarische bestemming heeft, heeft de gemeente een industrieel karakter. H et Kanaal van G ent naar Terneuzen, dat als een blauwe ader door het grondgebied van de gemeente stroomt, heeft van oudsher gefungeerd als een economische magneet. V ooral industriële ondernemingen en transportbedrijven hebben zich aan en nabij het Kanaal g evestigd. H et betekent dat Terneuzen zeker vanuit economisch optiek geen modale gemeente is, integendeel.

S edert de gemeentelijke herindeling per 1 januari 2003, toen de voormalige gemeenten Axel, S as van G ent en Terneuzen zijn samengevoegd tot de nieuwe gemeente Terneuzen, is de gemeente qua inwonertal de grootste van Zeeland. O p 31 december 2003 telde de gemeente Terneuzen ruim 55.400 inwoners, die verspreid woonden over diverse grotere en kleinere kernen. O mdat Terneuzen ook

een uitgestrekte gemeente is met in een groot gedeelte een landelijk karakter is de bevolkingsdichtheid niet extreem hoog en bedraagt 206 inwoners per km 2 (Zeeland:

  • 210 inwoners per km 2 ).

E en bijzonder aspect van Terneuzen vormt de ligging aan de grens van België en

N ederland, en meer in het bijzonder de nabije ligging ten opzichte van één van de

g r o o ts te e c o n o m is c h e c e n tr a in B e lg ië ,

te w e te n G e n t. D e

to e g a n g s p o o r t

v a n G e n t

tot de W esterschelde en tot de N oordzee loopt over het grondgebied van Terneuzen.

E r bestaat een nauwe relatie tussen beide steden, niet alleen op economisch gebied, maar ook op het terrein van bijvoorbeeld onderwijs, gezondheidszorg en cultuur. H et steeds meer vervagen van de E uropese binnengrenzen wordt algemeen gezien als een kans voor de ontwikkeling van w elvaart en welzijn van deze regio.

In de N ota R uimte (V R O M , 2004) is de Zeeuwse S loehaven/Kanaalzone aangewezen als een economisch kerngebied. In P ieken in de D elta, G ebiedsgerichte

E conomische P erspectieven (E Z,

2004) is dit nader uitgewerkt. In deze no ta wordt

gesteld dat S loehaven/Kanaalzone van nationale economische betekenis is vanwege de twee diepzeehavens (V lissingen en Terneuzen) met uitstralingseffecten naar de rest van N ederland, de kapitaalintensieve industrie met hoge toegevoegde waarde en str ategische ligging tussen R otterdam en Antwerpen. D e regio is daardoor een aantrekkelijke vestigingslocatie voor havengerelateerde en logistieke bedrijvigheid.

  • 2.2 Trends en ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt geen beschrijving van algemene trends gege ven, maar er

wordt vooral gekeken naar specifieke trends en ontwikkelingen die hun doorwerking hebben op de economie van Terneuzen.

D e industriële sector is relatief gezien nog redelijk dominant in Terneuzen, waarbij vooral opvalt dat de proces - en chemis che industrie sterk vertegenwoordigd zijn. H oewel het investeringsvolume in deze bedrijfstakken nog onverminderd hoog ligt, is sprake van een voortdurende daling van de industriële werkgelegenheid. N aar

Actieplan E conomie Terneuzen - 6 -

verwachting zal dit proces in de komende jaren doorze tten, omdat voortgaande automatisering en investeringen nodig zijn om kostenbesparingen te realiseren en daarmee concurrerend te blijven werken.

Begin 2003 is de W esterscheldetunnel opengesteld voor het wegverkeer. D eze tunnel heeft geleid tot een forse v erbetering van de ontsluiting van Terneuzen in noordelijke richting. H oewel een verbeterde ontsluiting en bereikbaarheid (op termijn) hun economische vruchten zullen afwerpen, is het de vraag of op dit moment de tunnel per saldo al economische voordelen op levert. H et adviesbureau D roogh Trommelen Broekhuis (2003) verwacht dat de detailhandel in vooral de binnenstad van Terneuzen er enkele geduchte concurrenten bij krijgt. O ndernemend Terneuzen heeft echter aangegeven dat de omzetten na de opening van de tun nel omhoog zijn gegaan. V oor het landelijk filiaal- en grootwinkelbedrijf is de economische haalbaarheid om een filiaal in Terneuzen te vestigen vergroot vanwege de betere bereikbaarheid. In zijn algemeenheid bestaat de verwachting dat de tunnel zal leide n tot een inhaalslag op het gebied van schaalvergroting en concentratie in het bedrijfsleven en in de (semi- )overheid.

V ooral S as van G ent en Axel waren in het (recente) verleden in trek bij Belgische kooptoeristen. D e teruggang van bestedingen in deze plaatsen is nog eens gestimuleerd door de veranderende fiscale wetgeving op banktegoeden in België. D e verwachting is algemeen dat het Belgisch kooptoerisme in structurele zin in de komende jaren geen rol meer van betekenis zal zijn voor de gemeente Terneuze n, tenzij er belangrijke nieuwe impulsen komen die koopkracht uit V laanderen aan Terneuzen bindt.

D aar staat tegenover dat de samenwerking tussen de havengebieden in G ent en Terneuzen alleen maar zal toenemen in betekenis. V anuit het G entse wordt steeds m eer aangedrongen op afstemming van beleid en op een optimale benutting van zeehavengebonden bedrijventerreinen, die in G ent steeds schaarser worden. O ok voor het bedrijfsleven vormt het steeds meer vervagen van de E uropese binnengrenzen een onomkeerbaar pr oces, dat vooral kansen biedt voor grensoverschrijdende zakelijke contacten.

Tenslotte zal Terneuzen te maken krijgen met tal van grootschalige infrastructurele projecten, die in de komende jaren een bron van tijdelijke werkgelegenheid zullen betekenen. V eel infrastructurele projecten worden nu voorbereid: tunnel S luiskil, verbreding N 61 en Tractaatweg alsmede de verbeterde bereikbaarheid van G ent voor zeeschepen via het Kanaal van G ent naar Terneuzen (met name de aanleg van een tweede zeesluis). E en en an der zal ongetwijfeld leiden tot een verdere verbetering van de bereikbaarheid en kansen bieden voor het bedrijfsleven.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 7 -

2.3

Sectorsamenstelling bedrijfsleven

H et vestigingenbestand in Terneuzen bedroeg eind 2003 3.585 vestigingen, die werk boden aan 28.091 mensen. V oor de samenstelling van het bedrijfsleven, zie figuur 1.

Figuur 1:

Verdeling aantal vestigingen naar sector in 2003

0,0%

5,0%

10,0%

15,0%

20,0%

25,0%

Landbouw /vis s erij Indus t rie Bouwnijverheid G root handel D et ailhandel H oreca/t oeris me Vervoer en communicat ie F inanciele Ins t ellingen Z akelijke diens t verlening O p enbaar bes t uur, overheid Onderwijs G ez ondheids - en w elz ijns z org O verige diens t verlening

Ne d e rla n d Te rn e u ze n Ze e la n
Ne d e rla n d
Te rn e u ze n
Ze e la n d

U it figuur 1 blijkt dat de detailhandel, de landbouw en de zakelijke dienstverlening de meeste vestigingen kennen. D eze drie sectoren zijn gezamenlijk goed voor ruim 40% van het vestigingenbestand. G rosso modo komt de relatieve verdeling van de vestigingen over de sectoren in Terneuzen overeen met die op provinciaal niveau. D e sectoren horeca/toerisme en zakelijke dienstve rlening zijn in de Kanaalzone ondervertegenwoordigd, terwijl de sector vervoer en communicatie veel sterker in Terneuzen is vertegenwoordigd. H et aantal vestigingen in deze sector is relatief gezien meer dan twee keer zo groot als in Zeeland.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 8 -

2.4. Werkgelegenheidsstructuur

In de figuur 2 is de samenstelling van de Terneuzense economie vergeleken met die

van Zeeland en N ederland op basis van werkgelegenheidscijfers.

Figuur 2:

Verdeling werkgelegenheid naar sector in 2003

0,0%

5,0%

10,0%

15,0%

20,0%

25,0%

30,0%

Landbouw/visserij Industrie Bouwnijverheid Groothandel Detailhandel Horeca/toerisme Vervoer en communicatie Financiele Instellingen Zakelijke dienstverlening Openbaar bestuur, overheid Onderwijs Gezondheids- en welzijnszorg Overige dienstverlening

Neder lan d Ter n euzen Zeeland
Neder lan d
Ter n euzen
Zeeland

In Terneuzen was in 2003 de sector industrie de grootste werkgever met ruim 7.100 arbeidsplaatsen, ofwel iets meer dan een kwart van de totale werkgelegenheid (op provinciaal niveau: 15% ). D it cijfer toont duidelijk het grote werkgelegenheidsbelang van de industrie aan, waarvan een substantieel deel zee havengebonden is. Alleen de detailhandel en de gezondheids - en welzijnszorg scoorden in 2003 hoger dan 10% . Toch is het relatieve belang van beide sectoren geringer dan het Zeeuws gemiddelde. O ok de werkgelegenheid in de meeste andere sectoren is relatief gezien lager dan op provinciaal niveau. Alle dienstverlenende sectoren, zowel commercieel als publiek, zijn in Terneuzen ondervertegenwoordigd als wij deze werkgelegenheidsgegevens vergelijken met de Zeeuwse cijfers. U itzonderingen hierop zijn, naast de industrie, de bouwsector en de sector vervoer en communicatie.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 9 -

2.5. Demografie

Figuur 3 laat de bevolkingsopbouw van de gemeente Terneuzen zien. D e smalle basis van de piramide toont de ontgroening van de gemeente. E r is ook duidelijk te zien dat de 20 - 3 0 jarigen behoorlijk in de minderheid zijn. O pvallend is ook het hoge aantal 55 - 59 jarigen, de zgn. babyboomers, die binnen nu en enkele jaren het arbeidsproces gaan verlaten. D e bevolkingsopbouw van de gemeente Terneuzen wijkt af van die van N ederland op de volgende punten: minder jongeren tussen 20 - 30 jr en meer ouderen (60+), dus sterkere ontgroening en vergrijzing in vergelijking met N ederland.

Figuur 3:

2.5. Demografie Figuur 3 laat de bevolkingsopbouw van de gemeente Terneuzen zien. D e smalle basis

Actieplan E conomie Terneuzen

- 10 -

2.6. S.W.O.T.

D e hierna beschreven S .W .O .T. - analyse (sterkten, zwakten, kan sen en

b e d r e ig in g e

n ) v a n T e r n e

u z

e n , is o v e r g e n o m e n u it

D

y n a m is c h C

e n tr u m in d e D e lta

e n N ie u w p e r s p e c tie f v o o r A x e l e n

S a s v a n G e n t , N

E I / R U G , 2 0 0 0 - 2001. D e

gedachten die aan deze S .W .O .T. - analyse ten grondslag liggen zijn dus terug te

vinden in deze no tities en in de eerste paragrafen van dit hoofdstuk. D e toen benoemde sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen gelden, voor het grootste deel, nog steeds. W ijzigingen die zich in de afgelopen jaren hebben voorgedaan zijn meegenomen, de onderstaande resu ltaten zijn hier op aangepast.

Sterkten

G unstige economische ligging (maritiem,industrieel)

G unstige economische ligging (maritiem,industrieel)

H oge toegevoegde waarde realisatie en hoog export- quotum industrie/haven (zie

H oge toegevoegde waarde realisatie en hoog export- quotum industrie/haven (zie

ook E conomisch P rofiel Terneuzen)

G unstig klimaat tot clustervorming (vooral chemie)

G unstig klimaat tot clustervorming (vooral chemie)

H avencoördinatie in Zeeland door ZS P

H avencoördinatie in Zeeland door ZS P

R uim aanbod van vaarwatergebonden terreinen met volwaardige

R uim aanbod van vaarwatergebonden terreinen met volwaardige

haveninfrastructuur

D oor half- way locatie tussen R andstad en de V laamse R uit is het
  • D oor half- way locatie tussen R andstad en de V laamse R uit is het mogelijk te wonen en werken tegen prijzen die ver beneden die van bijv. R otterdam of G ent liggen.

G root afgescheiden open gebied, waardevolle landschappen, kust , platteland, kreken: natuurlijk apparaat voor recreatie en

G root afgescheiden open gebied, waardevolle landschappen, kust , platteland, kreken: natuurlijk apparaat voor recreatie en toerisme.

V oldoende (relatief goedkope) woonruimte in verschillende segmenten
  • V oldoende (relatief goedkope) woonruimte in verschillende segmenten

R edelijk aanbod van leisure/cu ltuur - voorzieningen (golf, motorcross, watersport,

R edelijk aanbod van leisure/cu ltuur - voorzieningen (golf, motorcross, watersport,

zweefvliegen, theater)

Zwakten

S malle productiestructuur

S malle productiestructuur

Afhankelijkheid van enkele grote bedrijven, industrieel- innovatief M KB niet voldoende ontwikkeld

Afhankelijkheid van enkele grote bedrijven, industrieel- innovatief M KB niet voldoende ontwikkeld

Beperkte weginfrastructuur met knelpunten (bijv. brug S luiskil)

Beperkte weginfrastructuur met knelpunten

(bijv. brug S luiskil)

V rijwel ontbreken van zakelijke dienstverlening
  • V rijwel ontbreken van zakelijke dienstverlening

Beperkte groei van zorg en onderwijs (KvK, 2004)

Beperkte groei van zorg en onderwijs (KvK, 2004)

D e perifere ligging t.o.v de R andstad en de V laamse R uit en de
  • D e perifere ligging t.o.v de R andstad en de V laamse R uit en de geringe omvang

van Terneuzen brengt in de praktijk met zich mee dat het gebied ge wicht tekort komt bij onderhandelingen.

N agenoeg ontbreken van spoorinfrastructuur

N agenoeg ontbreken van spoorinfrastructuur

O ntgroening (o.a. wegtrekken hooggeschoolde jongeren)

O ntgroening (o.a. wegtrekken hooggeschoolde jongeren)

V ergrijzing
  • V ergrijzing

G ebrek aan stedelijke ambiance in kernwinkelgebied Terneuzen en afkalving

G ebrek aan stedelijke ambiance in kernwinkelgebied Terneuzen en afkalving

detailhandel in Axel en S as van G ent

M atig openbaar vervoer
  • M atig openbaar vervoer

V erstoring van het landschap en leefklimaat door industrie
  • V erstoring van het landschap en leefklimaat door industrie

Actieplan E conomie Terneuzen

- 11 -

Kansen

  • O ntwikkeling van stuwende bedrijvigheid (en clustervorming) maakt verder groei tot een groot havengebied mogelijk

  • Antwoord op ruimtegebrek van G ent, R otterdam en Antwerpen

  • Kans tot ondersteuning van de activiteiten in de G entse Kanaalzone en Antwerpen

  • O ntwikkeling logistieke diensten (V AL en industriebutie)

  • V erbreding/verdieping kanaal, nieuwe sluis, spoor en kanaaltunnel (verbetering multimodale infrastructuur)

  • G oede bereikbaarheid (congestievrij)

  • Internationale karakter bedrijvigheid en centrale ligging in N oordwest E uropa.

  • Toeristische potenties door zee, polders, kreken, en open ruimten

  • C ollectief V raagafhankelijk V ervoer

  • S pecialisatie en schaalvergroting in landbouw

Bedreigingen

  • Impact van industrie op leefbaarheid en toerisme

  • Beslissingsmacht grote internationale bedrijven zit elders

  • Blijvende gerichtheid op enkele sectoren/bedrijven : als gevolg hiervan is de Terneuzense Kanaalzone zeer gevoelig voor moder nisering in de industrie en veranderingen op de wereldmarkt

  • O ntbreken van jongeren voor nieuw ondernemerschap

  • C oncurrentie van omliggende gebieden op het gebied van detailhandel, zakelijke en publieke diensten

  • C oncentratie van zakelijke dienstverlening, p ublieke diensten en zorg vanuit bedrijfseconomisch perspectief

  • Achterblijven van investeringen in infrastructuur (weg en spoor)

  • U itblijven van scholingsmogelijkheden voor kenniswerkers

  • Terugloop werkgelegenheid in de industrie

  • Terugloop bank - /kooptoerisme S as van G ent en Axel

Actieplan E conomie Terneuzen

- 12 -

3

Sectorale beschrijving en acties

In dit hoofdstuk zullen de belangrijkste bedrijfstakken van de gemeente Terneuzen de revue passeren. V oor de sectorale beschrijvingen is gebruik gemaakt van het E conomisch P rofiel Terneuzen, KvK, 2 004. D e daaraan verbonden acties zijn geformuleerd door de gemeente zelf.

3.1 Landbouw/visserij

In 2003 is 14% van het totale aantal vestigingen (bedrijven) in onze gemeente actief in de landbouw/visserij. D eze (ong. 500) agrarische bedrijven creeren 4% van de werkgelegenheid in de gemeente (in 2003). In vergelijking met de rest van Zeeland zit Terneuzen lager, wat niet verwonderlijk is in een industriële gemeente. Landelijke cijfers geven aan dat er minder agrarische bedrijven zijn die ong. evenveel werkgelegenheid creëren als de Terneuzense bedrijven. Landelijke bedrijven zijn blijkbaar grootschaliger, dan die in Terneuzen. D e Terneuzense agrarische bedrijven investeren 7% van de Zeeuwse investeringssom op gebied van landbouw en visserij. D e Terneuzense agr arische bedrijven dragen 1% bij aan de totale toegevoegde waarde van Terneuzen.

Acties

O mdat de landbouw voor onze gemeente, om meerdere redenen, belangrijk is, zal

de landbouw gestimuleerd worden tot vernieuwing (bijv. teelt van energiegewassen), verbre ding, schaalvergroting, etc.

  • 1. O ns belangrijkste speerpunt op dit gebied is dan ook de totstandkoming van een glastuinbouwcluster in onze gemeente. M omenteel zijn er plannen (M E R en bestemmingsplan) in voorbereiding om een glastuinbouwgebied van ong. 300 ha . mogelijk te maken. E en dergelijke ontwikkeling kan een impuls geven aan (vooral laaggeschoolde) werkgelegenheid in de regio, de economische structuur van de gemeente/regio verbreden en de landbouwsector een hele nieuwe richting geven.Terneuzen is in de N ota R uimte opgenomen als Landbouw O ntwikkelingsgebied G lastuinbouw (als één van tien locaties in N ederland), ook de provincie Zeeland staat achter de glastuinbouwplannen van Terneuzen.

  • 2. I n d e r e c e n t o p g e s te ld e v is ie to e r is m e e n p la tte la n d s o n tw ik k e lin g

3 Sectorale beschrijving en acties In dit hoofdstuk zullen de belangrijkste bedrijfstakken van de gemeente Terneuzen

T e r n e u z e n

3 Sectorale beschrijving en acties In dit hoofdstuk zullen de belangrijkste bedrijfstakken van de gemeente Terneuzen

worden acties ontwikkeld die landbouw koppelen aan recreatie en toerisme.

D aar zal hier dus niet verder op worden ingegaan.

3.2 Procesindustrie

Werkgelegenheidsontwikkeling

Tot de procesindustrie rekenen wij hier de chemische en de kunststofin dustrie. U it figuur 4 kan afgeleid worden dat de werkgelegenheid in de procesindustrie na 1996 is afgenomen, zowel in de gemeente Terneuzen als op provinciaal en landelijk niveau. O pvallend is wel dat de procentuele daling in de Kanaalzone een factor twee

Actieplan E conomie Terneuzen

- 13 -

keer zo groot is als landelijk en provinciaal. E en kanttekening is hierbij wel op zijn plaats. D e (sterkere) daling van de werkgelegenheid in de procesindustrie in Terneuzen is vermoedelijk gepaard gegaan met een toename van de werkgelegenheid in andere se ctoren als gevolg van het outsourcen van activiteiten door de procesindustrieën. E en indicatie daarvan is het feit dat installatiebedrijven in de Kanaalzone een forse toename van de werkgelegenheid hebben laten zien in de betreffende periode. D atzelfde geldt voor de sector transport, vervoer en communicatie (zie verderop). E en nadere analyse is nodig om hierin meer duidelijkheid te verkrijgen.

Figuur 4:

O ntwik k e ling we rk g e le g e nhe id pro c
O ntwik k e ling we rk g e le g e nhe id pro c e s indus trie
1 9 9 6 = 1 0 0
110
100
90
80
70
60
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
T erneuz en
Z eeland
Nederland

Omzet

D e bedrijven die tot de procesindustrie gerekend worden realiseerden in 2002 in Terneuzen een omzet in de orde van grootte van 3,4 miljard euro. D aarmee was deze bedrijfstak goed voor bijna 75% van de totale omzet van het industriële bedrijfsleven in Terneuzen. D e procesindustrie wordt, qua omzet, op afstand g evolgd door de metaalsector met een omzet van ruim 600 miljoen euro.

Investeringen

D e totale industriële sector investeerde in 2003 een bedrag van ruim 211 miljoen euro, ofwel 56 % van de industriële investeringen in Zeeland. D e procesindustrie in de Kana alzone nam hiervan ruim 165 miljoen euro voor haar rekening. O ok hier blijkt weer de grote betekenis die de procesindustrie inneemt, niet alleen in de economische structuur van de Kanaalzone maar in de hele Zeeuwse (industriële) structuur.

In tabel 1 is een aantal getallen bijeen gezet.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 14 -

Tabel 1: procentueel aandeel van de procesindustrie in de totale industriële omzet, investeringen en werkgelegenheid in de gemeente Terneuzen en in Zeeland.

 

Belang van procesindustrie als percentage van

de totale indu strie

(2002/2003)

 

in Terneuzen

in Zeeland

O mzet

73%

44%

 

78%

44%

Investeringen W erkgelegenheid

51%

16%

Acties

U it het voorgaande blijkt het belang van de sector industrie voor Terneuzen en

Zeeland en de procesindustrie in het bijzonder.

N og een p aar algemene cijfers van de sector industrie in Terneuzen over 2003. Industrie genereert de meeste omzet (75% ), ze doet de meeste investeringen (60% ) en heeft de grootste toegevoegde waarde (57% in 2002). M aar het aantal arbeidsplaatsen loopt de laatste jaren sterk terug, wat een onomkeerbaar proces lijkt te zijn. Feit blijft wel, dat in 2003 de industrie nog steeds voor meer dan 25% van de totale werkgelegenheid in de gemeente zorgde. E en hele belangrijke sector voor onze gemeente dus, er mag dan ook niets nagelaten worden om deze sector te stimuleren. W at niet eenvoudig zal zijn. W ant de sector industrie bestaat uit enkele, hele grote bedrijven, waarvan de directies in het buitenland zetelen en er afwegingen op wereldschaal worden gemaakt. E r is door een lokale overheid weinig directe invloed uit te oefenen op dergelijke bedrijven, maar natuurlijk zijn er indirect nog dingen genoeg die we wel kunnen doen, zoals:

  • 1. Agribusiness - cluster ontwikkelen bij C erestar (bijv. door het naar voor halen van bestemming splan, zodat we op tijd klaar zijn om het gewenste cluster te acccomoderen.)

  • 2. O ntwikkeling van de W estelijke Kanaaloever stimuleren, want ontwikkeling van logistieke diensten zoals V alue Added Logistics is, zoals gezegd, een kans voor de Kanaalzone.

  • 3. N etwe rk - en clustervorming (N E I/R U G , 2001) terug oppakken, doel hiervan:

genereren of versterken van clustervorming (via bv. toeleverings - en uitbestedingsrelaties) en spin - off effecten tussen grote multi- nationals en M KB in de maritieme - industriële stuwende be drijvigheid in de kanaalzone. E en werkgroep bestaand uit publieke en private partijen die elkaar spreken over uiteenlopende onderwerpen, met samenwerking tussen groot en klein als doel. V an dit project heeft zowel de Kring van W erkgevers in de Kanaalzone als de economische adviescommissie gezegd dat het oppakken hiervan voor hen n ie t h o e ft, h e t b e d r ijfs le v e n is d e m e n in g to e g e d a a n d a t d e r g e lijk e netwerkclubs al bestaan en dat een overheid, het beter aan de bedrijven onderling over kan laten. D it project zal dus niet op de actielijst opgevoerd worden.

Actieplan E conomie Terneuzen - 15 -

3.3 Bouwnijverheid/groothandel/vervoer en communicatie

3.3.1 Bouw

D e bouwsector is in Terneuzen sterker vertegenwoordigd dan gemiddeld in Zeeland. O ngetwijfeld heeft de bouw van de W esterscheldetunnel een positieve invloed gehad op de werkgelegenheidscijfers in de bouw. D aarnaast vormt de aanwezigheid van een aantal grote basisindustrieën, die belangrijke opdrachtgevers c.q. uitbesteders zijn voor het midden - en kleinbedrijf, een verklaring voor de relatief grote omva ng van de bouwsector in Terneuzen. D e sector bouwnijverheid, waartoe ook de installatiebedrijven worden gerekend, telde in 2003 231 vestigingen, die werk boden aan ruim 2.250 personen. H et zwaartepunt ligt in de burgerlijke en utiliteitsbouw (705 werkzame personen) en in de elektrotechnische installatie. D eze bedrijfstakken leverden in de periode 1996 - 2003 ook de grootste absolute werkgelegenheidsgroei binnen de bouw. D aarbij moet worden aangetekend dat de Kombinatie M iddelplaat W esterschelde (hoofdaanneme r van de W S T) tot de burgerlijke en utiliteitsbouw (b&u - bouw) is gerekend. O pvallend is dat de piek in de werkgelegenheid in de jaren 2000 en 2001 lag. In deze periode kenden met name de bedrijfstakken b&u - bouw, isolatiebedrijven en schildersbedrijven een sterke groei in werkgelegenheid. G rote bouwprojecten in deze periode waren: de ruwbouwfase van de W S T en uitbreidingsinvesteringen bij C erestar en D ow Benelux.

D e werkgelegenheid in de Terneuzense bouwsector blijkt sterk gelieerd te zijn aan de basisind ustrie. D e elektro - installatie en de isolatiebranche zijn sterk

vertegenwoordigd in Terneuzen (respectievelijk 430 en 135 banen). Bedrijven als G TI en Amec S pie in Terneuzen (tussen 100 en 200 werkzame personen) en R &M Industrie S ervices (tussen 50 en 100 werkzame personen) zijn (nagenoeg) volledig

gericht op de industrie.

Figuur 5:

We rk g e le g e nhe ids o ntwik k e ling bo uws e c to r (1 9 9 6 = 1 0 0 )

2002 Z eeland T erneuz en Nederland 2001 1998 1997 1999 2003 2000 90 1996 100
2002
Z eeland
T erneuz en
Nederland
2001
1998
1997
1999
2003
2000
90
1996
100
110
120
130
140
150
70
80

Actieplan E conomie Terneuzen

- 16 -

In figuur 5 is het verloop van de werkgelegenheid in de bouwsector tussen 1996 en

  • 2003 in beeld gebracht. M et name in 2001 en 2002 was er een duidelijke piek in de

werkgelegenheid in de bouw. H et verloop van de werkgelegenheid in de bouw in Terneuzen is in de periode 1999

2002 duidelijk (in positieve zin) afwijkend van het beeld in Z eeland en in N ederland geweest.

Acties

U it het voorgaande blijkt dat de Terneuzense bouwsector het de laatste jaren bovengemiddeld goed deed, wat te wijten is aan grote bouwprojecten die nu allemaal weer afgelopen zijn. E en terugval is, zoals figuur 5, laat zien onvermijdelijk. O p investeringsbeslissingen van bedrijven hebben we als lokale overheid weinig invloed, maar goede voorwaarden scheppen en stimuleren kunnen we wel.

  • 1. G oede voorwaarden scheppen voor en van stimuleren van bouwprojecten, want het me s snijdt hier dikwijls aan twee kanten. E nerzijds bouwactiviteiten en werkgelegenheid en anderzijds een verbetering van de infrastructuur (bijv. tunnel onder kanaal) of het woon - /leefklimaat (bijv.stads - dorpsvernieuwing).

  • 2. Zie ook sectoroverschrijdende ac ties in het volgende hoofdstuk.

  • 3.3.2 Vervoer en communicatie

D e werkgelegenheid in Terneuzen in de sector vervoer en communicatie bedroeg in

  • 2003 bijna 2.450 arbeidsplaatsen. Ten opzichte van 1996 is dit een stijging van 6% .

In Zeeland steeg in de periode 19 96 2003 het aantal arbeidsplaatsen met slechts 2% . H oewel er in 2000 nog sprake was van een groei van 8% ten opzichte van 1996, liep de werkgelegenheid daarna weer terug. E nigszins verrassend is het feit dat de Zeeuwse groeicijfers aanzienlijk achter blijven bij de landelijke werkgelegen - heidsgroei in de sector vervoer en communicatie. Tussen 1996 en 2003 groeide het aantal arbeidsplaatsen op landelijk niveau in deze sector met maar liefst 16% . D eze

sterke stijging van de landelijke werkgelegenheid is voo ral een gevolg van de toename van het aantal arbeidsplaatsen in de bedrijfstak communicatie (telefonie). D eze werkgelegenheidsgroei is in Zeeland aanmerkelijk minder geweest. Zowel op Terneuzens, op Zeeuws als op landelijk niveau werd in 2002 een daling v an de werkgelegenheid ingezet, zie ook figuur 6.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 17 -

Figuur 6:

We rk g e le g e nhe ids o ntwik k e ling v e rv o e r e n c o mmunic atie

(1996=100)

2002 Ze e la n d Te rn e u ze n Ne d e rla
2002
Ze e la n d
Te rn e u ze n
Ne d e rla n d
2001
1998
1997
1999
2003
2000
90
1996
100
105
110
115
120
125
95

Binnen de sector vervoer en communicatie kunnen enkele bedrijfstakken onderscheiden worden. In tabel 2 is weergegeven in welke mate het aantal arbeidsplaatsen in dez e bedrijfstakken zich sedert 1996 in Terneuzen heeft ontwikkeld.

Tabel 2:

Aantal arbeidsplaatsen

P roc. ontwikkeling

 

1996

2003

1996

2003.

P ersonenvervoer

235

318

+35%

G oederenvervoer

1.085

1.028

- 5%

   

874

  • 751 +16%

O p - en overslag P ost en telecommunicatie

 

213

  • 261 - 18%

 

Totaal

2.302

2.443

+6%

Binnen de sector vervoer en communicatie zijn vooral het goederenvervoer en de op -

e n

o v e r s la g b e la n g r ijk e

w e r k g e v e r s . O p v a lle n d is d a t in e e r s tg e n o e m d e b e d r ijfs ta k

de werkgelegenheid is gedaald, terwijl laatstgenoemde bedrijfstak een relatief forse

stijging van het aantal arbeidsplaatsen heeft gerealiseerd in de periode 1996

2003.

Actie

G oederenvervoer en op - en overslag zijn, zoals gezegd, erg belangrijk, omdat ze

ondersteunend zijn aan de haven - en industriele activiteiten in de Kanaalzone.

H elaas is de invloed van een locale overheid op een specifieke bedrijfstak beperkt. D aarom alleen acties mogelijk in de vo orwaardenscheppende sfeer:

  • 1. zie sectoroverschrijdende acties in hoofdstuk 4, zoals het op peil houden van voorraad bedrijventerreinen, promotie etc.

Actieplan E conomie Terneuzen - 18 -

3.4 Detailhandel/horeca/toerisme

3.4.1 Detailhandel

In 2002 realiseerde de detailhandel in Terneuzen een omzet va n bijna 550 miljoen euro, als volgt verdeeld over de bedrijfstakken:

Figuur 7: P rocentuele omzetverdeling in de detailhandel in Terneuzen in 2003.

Omzet detailhandel Terneuzen food auto´s en motoren 21% 27% non-food 52%
Omzet detailhandel Terneuzen
food
auto´s en motoren
21%
27%
non-food
52%

In de periode 1996

2003 is de werkgelegenheid in de detailhandel in Terneu zen

met ruim 5% gedaald, terwijl in diezelfde periode op provinciaal niveau de

werkgelegenheidsomvang nog met 5% toenam. O p grond van een nadere analyse van de gegevens kunnen voor deze afname de volgende oorzaken worden aangewezen:

  • a. in de kernen Axel en S a s van G ent daalde niet alleen de werkgelegenheid, maar ook het aantal vestigingen in de detailhandel. E en belangrijke oorzaak hiervoor is de terugloop van het Belgisch kooptoerisme in beide kernen,

  • b. ook in diverse plattelandskernen zoals Biervliet en H oek v erminderde de

betekenis van de detailhandel, maar dit had vooral te maken met de algemene tr e n d v a n v e r s c h r a lin g v a n h e t d e ta ilh a n d e ls a a n b o d in k le in e ( r e ) k e r n e n . In de periode van 1996 - 2003 nam de betekenis van (de kern) Terneuzen als koopcentrum voor de regio toe, en daarmee ook de werkgelegenheid. E r is als het ware sprake van een concentratie van de detailhandel in de kern Terneuzen.

W at betreft de kern Terneuzen zien wij de volgende ontwikkelingen:

  • a. een opvallend sterke daling van de werkgelegenheid in de detailhandel in meubels ( - 76 banen),

  • b. een sterke toename van de werkgelegenheid bij de postorderbedrijven (+ 90),

  • c. een aanzienlijk aantal bedrijfsbeëindigingen in gespecialiseerde detailhandel, bijvoorbeeld viswinkels, muziekwinkels en boekhandels.

P er saldo wordt het verlies aan werkgelegenheid in de detailhandel in de overige kernen niet volledig gecompenseerd door een toename van de werkgelegenheid in de kern Terneuzen.

Actieplan E conomie Terneuzen - 19 -

E en aspect dat hierbij een rol speelt, vormt de bevolkingsontwikkeling. O m dat een groot gedeelte van de detailhandel lokaal (en/of regionaal) verzorgend is, zijn de ontwikkelingskansen van deze sector vaak nauw gerelateerd aan de bevolkingsomvang en de groei c.q. afname daarvan. In dit verband is van belang dat in de periode 199 6 - 2003 het inwonertal van de gemeente Terneuzen met 0,8% is

gedaald. O p Zeeuws - V laams niveau was nog sprake van een lichte toename van 1,2 % . Als het inwoneraantal blijft dalen zal dat ingrijpende consequenties hebben voor de detailhandelssector, die daarm ee een substantieel deel van haar consumenten en dus haar bestaansrecht verliest. D etailhandel heeft te kampen met dalende werkgelegenheid en trends als afname van kooptoerisme en een dalend inwoneraantal maken de toekomst er niet rooskleuriger op. M aar om dat Terneuzen haar regionale (koop - )centrumfunctie wil behouden en het voorzieningenniveau op peil wil houden zullen de volgende acties uitgevoerd worden. (D eze door de raad vastgestelde acties zijn tot stand gekomen op basis van twee onderzoeken: de R egionale D etailhandelsstructuurvisie Zeeuwsch - V laanderen en een monitoronderzoek onder het winkelend publiek in de centra van de vier grote binnensteden van Zeeland, waarvan de conclusies/acties zijn verwoord in de notitie

E en aspect dat hierbij een rol speelt, vormt de bevolkingsontwikkeling. O m dat een groot

O p d e w in k e l p a s s e n

. )
. )

Acties

  • 1. V o or de kernen Axel en S as van G ent actieve ondersteuning bij structuurversterking van het centrumgebied. S as van G ent via het project V itaal S as van G ent.

o

o

  • H erinrichting kernwinkelapparaat en openbare ruimte, uitstraling winkelpanden, branchering (richten op speciaal zaken) Axel activiteiten inzetten in kader leefbaar platteland

    • activiteiten van de werkgroep P romotie Axel ondersteunen

    • ondersteunen projecten voor consumentgericht midden - en kleinbedrijf (5B project van de kamer van koophandel met de naam K o m p a Z : K o e r s w ijz ig in g c o n s u m e n tg e r ic h t M K B 5 B - gebied Zeeuws - V laanderen.

E en aspect dat hierbij een rol speelt, vormt de bevolkingsontwikkeling. O m dat een groot
E en aspect dat hierbij een rol speelt, vormt de bevolkingsontwikkeling. O m dat een groot
  • 2. Kern Terneuzen:

    • Bundeling/koppeling tussen kernwinkelapparaat(kwa) en perifere detailhandelsvestiging(P D V ) locatie via S chuttershof;

    • V ersterking toeristische aantrekkelijkheid (zo wel qua cultuurhistorie als evenementen);

    • Betere promotie kwa kern Terneuzen door C oordinatie en M anagement (C M );

    • Beter verblijfsklimaat in kwa kern Terneuzen (herinrichting N oordstraat);

    • V erbetering winkelaanbod door toevoegen andere branches (C M );

    • M aster plan: regionale trekker op H oopterrein - west en noodzaak tot herontwikkeling Kop N oordstraat.

Actieplan E conomie Terneuzen

- 20 -

3.

O nderzoeken hoe het grensoverschrijdend (koop)toerisme verbetert kan worden door vergemakkelijken van het betalingsverkeer, meer specifiek

p in n e n a a n w e e r s z ijd e n van de grens met dezelfde bankkaarten. D e mogelijkheden voor het verkrijgen van Interreg - subsidie hiervoor zullen onderzocht worden.

  • 3.4.2 Horeca en toerisme

In relatie tot de totale omzet van het bedrijfsleven in Terneuzen was de omzet van de sector hor eca en toerisme in 2002 bescheiden en bedroeg met ruim 40 miljoen euro minder dan 1% van de totale omzet. Toch is de sector horeca en toerisme van belang vanwege het feit dat de sector relatief veel werkgelegenheid biedt (dienstverlenende karakter) en omda t een goed functionerende horeca bijdraagt aan een aantrekkelijke en levendige binnenstad. V erder zorgen verblijfsrecreanten en dagrecreanten voor extra bestedingen bij het midden - en kleinbedrijf (zie het rapport v a n d e K a m e r v a n K o o p h a n d e l E c o n o m is c h e o ntwikkelingskansen toerisme Z e e la n d , m a a r t 2 0 0 4 ) .

Tabel 3: kengetallen voor de sector horeca en toerisme in Terneuzen.

V erkoopoppervlakte horeca totaal in m 2

28.454

Aantal drankverstrekkende bedrijven

83

V erkoopoppervlakte drankverstrekkende bedrijven

15.945

Aantal spijsverstrekkende bedrijven

29

V erkoopoppervlakte spijsverstrekkende bedrijven

1.670

Aantal maaltijdverstrekkende bedrijven

53

V erkoopoppervlakte maaltijdverstrekkende bedrijven

7.549

Aantal logiesverstrekkende bedrijven

16

 

3.290

V erkoopoppe rvlakte logiesverstrekkende bedrijven Aantal hotelkamers

434

Aantal campings

3

 

1.259

V erblijfseenheden (standplaatsen) Zeeland: 184 campings, 42.277 verblijfseenheden

 

Actieplan E conomie Terneuzen

- 21 -

Figuur 8

Verkoopoppervlakte horeca in m 2 per inwoner in 2002

0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 Nederland Terneuzen Zeeland
0,7
0,6
0,5
0,4
0,3
0,2
0,1
0
Nederland
Terneuzen
Zeeland

U it deze overzichten vallen enkele bijzonderheden op:

  • a. Terneuzen heeft de beschikking over een omvangrijk en gevarieerd aanbod van horecavoorzieningen. D e horeca is dus niet alleen lokaal verzorgend, maar heeft ook een regionale functie. H et aantal m 2 is opmerkelijk hoog, rekening houdend met het inwonertal.

  • b. D oor het adviesbureau V an S pronsen is al in 1998 geconcludeerd dat Terneuzen opvallend veel cafés heeft. D it aantal cafés is in afgelopen vijf jaren wel gedaald.

  • c. D e toeristische functie van Terneuzen is vooralsnog beperkt. R elatief gezien telt de gemeente nog weinig verblijfseenheden op campings, bij het kamperen bij de boer en in hotels. V oorzover er sprake is van toeristische logiesaccommodatie vervult deze vooral een overloopfunctie voor de kustregio. D aarnaast speelt met name de hotelle rie in op de mogelijkheden van de zakelijke markt. V oor deze groep van bedrijven is de combinatie van zakelijke markt en toeristische markt noodzakelijk voor de economische continuïteit.

Acties

  • 4. O ntwikkeling Leisure C enter Koegorspolder. N iet alleen in d e procedurele sfeer medewerking geven aan dit project, maar bijv. ook combinatiebezoeken van bezoekers aan Leisure C enter aan de kern Terneuzen proberen te bewerkstelligen.

  • 5. U itwerken W inkel en R ecreatieplatform

(Allaert/N E I)

D e economische Adviescommis sie heeft aangegeven heil te zien in het oprichten van een dergelijk platform. D e gemeente zou geen trekker zijn, maar alleen de eerste ke(e)r(en) als uitnodigende partij fungeren om partijen met elkaar om de tafel te krijgen.

6.

z ie a c tie s in

V is ie o p to e r is m e e n p la tte la n d s o n tw ik k e lin g in T e r n e u z e n

Actieplan E conomie Terneuzen

- 22 -

3.5 Zakelijke dienstverlening, gezondheids- en welzijnszorg

  • 3.5.1 Zakelijke dienstverlening

In figuur 9 is de werkgelegenheidsontwikkeling van de sector dienstverlening weergegeven. H ieruit komt naar voren dat er geen sprake is van een voortdurend stijgende lijn: zowel in 1997 als in 2002 en 2003 is het aantal arbeidsplaatsen gedaald. S edert 1998 schommelt het aantal arbeidsplaatsen tussen de 2.500 en

2.800.

D e relatieve groei van de werkgelegenheid in de zakelijk e dienstverlening blijft in

Terneuzen duidelijk achter bij die op provinciaal en landelijk niveau.

Figuur 9:

We rk g e le g e nhe id zak e lijk e die ns tv e rle ning

(1996=100)

2000 Ze e la n d Te rn e u ze n Ne d e rla
2000
Ze e la n d
Te rn e u ze n
Ne d e rla n d
2001
1998
1997
1999
2003
80
2002
1996
100
120
140
160
40
60

D e sector zakelijke dienstverlening bestaat uit een grote diversiteit van economische activiteiten. E r is een aantal, qua omvang, belangrijke bedrijfstakken te onderscheiden (zie tabel 4).

Actieplan E conomie Terneuzen

- 23 -

Tabel 4 (peiljaar 2003):

 

Aantal

 

P roc.

arbeidsplaatsen

ontwikkeling

1996

2003

1996

2003

Financiële instellingen en verzekeraars

550

 
  • 575 + 5 %

Technisch ontwerp, advies - en architectenbureaus

379

 
  • 351 - 7 %

S choonmaakbedrijven

537

 
  • 568 + 6 %

 

930

 
  • 1.224 + 32 %

O verig Totaal

2.396

 
  • 2.719 + 14 %

D e werkgelegenheidsomvang bij de financiële instellingen is in de afgelopen periode redelijk stabiel geweest en lag in de orde van grootte van 575 arbeidsplaatsen. Bekend is dat bij een aantal banken een inkrimping van de werkgelegenheid gaande is, die zich de komende jaren vermoedelijk zal doorzetten.

Actie

G ezien het economisch profiel van Terneuzen en de excentrische ligging ten opzichte van de rest van N ederland is het acquireren van zakelijke dienstverlening geen speerpunt. Zakelijke dienstverleners zijn ondersteunend aan andere bedrijfstakken en zullen in geval van economische groei vanzelf weer komen. V anzelfsprekend kunnen ook de zakelijke dienstverleners profiteren van de sectoroverschrijdende acties (hoofdstuk 4) zoals het op peil houden van voorraad bedrijventerreinen, promotie etc.

3.5.2 Zorg

V eel (en s teeds meer) mensen vinden werk in de zorg. D at geldt ook in Terneuzen. In 2003 telde de zorgsector in totaal bijna 3.150 arbeidsplaatsen. Ten opzichte van 1996 was sprake van een stijging van 10% . O pvallend is dat dit groeipercentage achterblijft bij de provinciale en landelijke werkgelegenheidsontwikkeling in de zorg. D e provinciale ontwikkeling lag in de orde van grootte van +25% , terwijl op landelijk niveau zelfs sprake was van een plus van 30% . O mdat tot de zorgsector veel verschillende activiteiten gerekend worden: van ziekenhuizen tot verloskundigenpraktijken, instellingen voor geestelijke gezondheidszorg, kinderopvang, maatschappelijk werk en arbodiensten, is hieronder e e n u its p lits in g v a n d e w e r k g e le g e n h e id in e e n a a n ta l b e d r ijfs ta k k e n w e e r g e g e v e n .

Actieplan E conomie Terneuzen

- 24 -

Tabel 5

   

Aantal

 

P roc. ontwikkeling

arbeidsplaatsen

1996

2003

1996

-

2003

 

G ezondheidszorg

1.039

1.401

+35%

V erzorging en verpleging

 

986

  • 870 +13%

Thuiszorg

 

600

  • 862 - 30%

Kinderopvang

 

80

  • 40 +100%

   

79

  • 56 +41%

W elzijn Totaal

2.866

3.146

+10%

V ooral in de gezondheidszorg is in de afgelopen jaren de werkgelegenheid toegenomen. E en aanzienlijke groei deed zich voor in ziekenhuis D e H onte (+280). O ok in de verzorgings - en verpleeghuizen gro eide de werkgelegenheid. E chter relatief gezien veel minder snel dan in de gezondheidszorg. In de thuiszorg was sprake van een daling van de werkgelegenheid. O verigens verdubbelde het aantal arbeidsplaatsen in de kinderopvang tot 80 in 2003.

Figuur 10:

We rk g e le g e nhe ids o ntwik k e ling zo rg s e c to r 1 9 9 6 -2 0 0 3

(1996=100)

2002 Ze e la n d Te rn e u ze n Ne d e rla
2002
Ze e la n d
Te rn e u ze n
Ne d e rla n d
2001
1998
1997
1999
2003
2000
90
1996
100
110
120
130
140
60
70
80

Acties

O mdat de zorg enerzijds (vanuit werkgelegenheidsoogpunt) een groeisector is en wij daar in Terneuzen graag iets meer van mee zouden willen profiteren, en anderzijds zorg op niveau voor de inwoners van Zeeuws - V laanderen b elangrijk is, de onderstaande actie.

Actieplan E conomie

Terneuzen

- 25 -

1.

O ndersteunen van verder uitbouwen van samenwerking van het ziekenhuis in Terneuzen met het universitair ziekenhuis in G ent.

3.6 Onderwijs

O nderwijs is een groeimarkt in N ederland, wij pikken daar, vanwege onze excentrisch ligging, veel te weinig van mee. M ede om ontgroening verder te voorkomen moet geprobeerd worden de sector onderwijs te laten groeien. O nder andere door het aanbod aan opleidingen te verbreden en het aantal leerlingen te laten stijgen.

E en ander punt v an aandacht is het aansluiten van vraag naar opleidingen en opgeleiden, door het bedrijfsleven, en het aanbod daarvan, door opleidingsinstituten.

H oewel er al veel projecten zijn die o.a. de aansluiting van vraag en aanbod op

elkaar bevorderen, zoals S TO eb , S amen - S cholen, E én Loket en

platform R O C -

werkgevers Zeeuws - V laanderen, willen wij als gemeente toch een stimulerende rol spelen bij het ontwikkelen van de onderstaande acties. D aarbij dient de rol die H ogeschool Zeeland en de R oosevelt Academy, als aanbieders van hoger en wetenschappelijk onderwijs, spelen niet uit het oog verloren te worden.

Acties

  • 1. O nderscheidend opleidingenpakket aanbieden dat een aantrekkingskracht heeft op studenten van binnen en buiten Zeeuws - V laanderen. O nze rol: ondersteunen van onderwijsinstellingen hierbij.

  • 2. S amenwerking van Zeeuws - V laamse onderwijsinstellingen met universiteit en hogescholen in G ent (en andere steden) stimuleren

  • 3. M ogelijkheden onderzoeken om de vraag uit het bedrijfsleven beter te laten aansluiten bij het onderwijsaanbod, daarom de mogelijkheden die het R O C in S liedrecht biedt (schoolgebouw op bedrijfsterrein) samen met onderwijsinstanties en bedrijfsleven nader onderzoeken.

  • 4. H oogwaardig aanbod creëren door basisscholen, welzijnsorganisaties, kinderopvang en pe uterspeelzalen onder één dak te brengen waardoor dagarrangementen mogelijk worden. H et aanbieden van een dergelijke hoogwaardige voorziening is niet alleen goed voor de eigen inwoners, maar kan ook een aantrekkende werking hebben op nieuwe inwoners en arbe idsparticipatie van vrouwen verhogen

Actieplan E conomie Terneuzen

- 26 -

4

Sector overstijgende thema s

4.1 Passend en voldoende aanbod van bedrijfslocaties

D oor de G rontmij is voor de regio Zeeuws - V laanderen een regionale bedrijventerreinenvisie opgesteld. D e onderstaande cijfers zijn hie ruit overgenomen.

Vraag

U it een inventarisatie van uitgiftecijfers blijkt dat in de gemeente Terneuzen over de

la a ts te 4 ja r e n g e m id d e ld

c ir c a 3 , 6 h e c ta r e

d r o g e

b e d r ijv e n te r r e in p e r ja a r is

uitgegeven. Als deze ontwikkelingen worden doorgetrokken tot en met het jaar 2010 blijkt dat er behoefte is aan 25 hectare bedrijventerrein (in 2020 is dat 61 hectare). D aarnaast moet er nog rekening worden gehouden met een ijzeren voorraad: 17 hectare.

Aanbod

D e concrete uitbreidingsplannen (ongeveer 74

hectare uitg e e fb a a r d r o o g

te r r e in )

samen kunnen tot omstreeks 2020 voorzien in de behoefte (inclusief ijzeren voorraad). Knelpunt bij de gemeente Terneuzen is dat er momenteel geen ijzeren voorraad beschikbaar is en dat deze buffer wel hard nodig is om een slagvaard ig acquisitie - en segmenteringsbeleid te kunnen voeren. V erdere uitbreiding van het aanbod is dus gewenst. D e gemeente Terneuzen heeft een gebrek aan direct uitgeefbaar terrein.

Kwaliteiten

D e gemeente Terneuzen heeft met name in de zone rondom het Kanaal

het zwaartepunt liggen op (zware) industrie en havengebonden bedrijvigheid m e t o n d e r s te u n e n d e d ie n s te n , d e z o g e n a a m d e n a tte te r r e in e n . N a a s t d e p r o d u c tie en aanvoer van basismaterialen hebben zich bedrijven gevestigd die deze basismaterialen (papier, staal, etc.) verwerken en transporteren, en daarnaast ook gebruik maken van de restproducten van de andere bedrijven. In de gemeente Terneuzen zijn ook bedrijventerreinen met dienstverlenende en

ondersteunende

functies (o.a. H aarmanweg en

H andelspoort ), de zogenaamde

d r o g e

te r r e in e n .

Kansen

O m h e t d r e ig e n d e k w a lita tie v e e n

k w a n tita tie v e te k o r t a a n

d r o g e

b e d r ijv e n te r r e in e n

aan te pakken moeten bestaande bedrijventerreinen worden uitgebreid, nieuwe worden ontwikkeld en bestaande terreinen worden geherstr uctureerd. D e herstructurering van de bedrijventerreinen draagt bij aan de verbetering van de

kwaliteit en de duurzaamheid van deze bestaande terreinen, waardoor de terreinen weer beter aansluiten op de marktvraag en minder belastend worden voor het milieu . Bij uitbreiding/nieuwbouw van bedrijventerreinen is het belangrijk om niet alleen naar kwantitatieve aspecten (vraag en aanbod) te kijken, maar ook naar kwalitatieve aspecten. H et is belangrijk dat nieuwe ontwikkelingen aansluiten bij de bestaande kwaliteiten en kansen van de verschillende locaties.

I n T e r n e u z e n lig g e n g r o te

k a n s e n v o o r

d r o g e

o n d e r s t e u n e n d e b e d r ijv ig h e id .

E en en ander vanwege de aanwezigheid (zowel reeds aanwezig

als in plannen) van veel zware industrie en havengebonden activiteiten in

d e K a n a a lz o n e . D e

n a tte

b e d r ijv ig h e id k a n w o r d e n o n d e r s te u n d d o o r

Actieplan E conomie Terneuzen

- 27 -

d r o g e

b e d r ijv e n o p h e t g e b ie d v a n

lo g is tie k , h a lffa b r ik a te n , a a n n e m e r s

en contractors en dienstverlenende bedrijven, etc

..

D aarnaast is er ruimte

voor clustervorming, recycling en agrib usiness.

 

Acties

  • 1. O ntwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen op de korte termijn, gericht op de uitbouw van specifieke kwaliteiten in onze gemeente:

    • a. O ndersteunen ontwikkeling van de W estelijke Kanaaloever, zie ook actie 3.2.2.

    • b. P otenties van de Koegorspolde r(T2/T3) opnieuw in kaart brengen en n ie u w e d r o g e te r r e in e n o n tw ik k e le n

  • 2. U itbreiding van enkele gemeentelijke bedrijventerreinen:

    • a. D rieschouwen - Axel (T4): gericht op ondersteunende bedrijvigheid

    • b. Biervliet (T5): gericht op agrogelieerde bedrijven

  • 3. H erstruc turering van bedrijventerreinen:

    • a. H aarmanweg/H andelspoort (T1): gedeeltelijk opnieuw inrichten van het terrein, gericht op dienstverlening

    • b. P oelpolder (T6): nieuwe inrichting

  • van een gedeelte van het terrein,

    gericht op logistiek en P D V van ongeveer 9 ha. b ruto

    • 4. C onsolidatie/herorientering (of kleinschalige uitbreiding) van de bedrijventerreinen: Axel (T7), Zaamslag (T8), H oek (T9), S luiskil (T10) (kleinschalig uitbreiding van ong. 2 ha. bruto)

    Figuur 11: kaart van bedrijventerreinen in Zeeuws - V laanderen , G rontmij, 2005

    d r o g e b e d r ijv e n o p h e

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 28 -

    4.2 Stimuleren ondernemerschap

    H et ondernemersschap kan altijd extra stimulansen gebruiken. H et aanreiken van informatie over ondernemen in de breedste zin van het woord, kan het leven van een ondernemer vergemak kelijken vandaar de onderstaande acties:

    Acties

    • 1. S timulering M KB in 5B - gebied (voormalige gemeente Axel) in de bedrijfstakken: detailhandel/ horeca/ recreatie en toerisme door ondersteuning (co - financiering) van het project KompaZ van de Kamer van Koophand el, zie ook actie 3.4.1.

    • 2. S timulering M KB

    in 5B - gebied door S yntens (kosten voor gemeente nihil).

    S yntens adviseert bedrijven gericht op bouw, groothandel en industrie met 20

    tot 100 werknemers op het gebied van innovatie en subsidietrajecten.

    • 3. E en virtu e e l B e d r ijv e n lo k e t o p d e

    w e b s ite z a l g e m e e n te lijk e d ie n s t v e r le n in g

    v o o r b e d r ijv e n to e g a n k e lijk e r m a k e n . H e t B e d r ijv e n lo k e t z a l g e e n fy s ie k lo k e t (balie) zijn, die functie vervult de afdeling E conomie, maar een plaats waar ondernemers specifieke informa tie kunnen halen en vragen kunnen stellen. H oe ver de digitale dienstverlening aan ondernemers doorgevoerd moet worden, zal nader onderzocht moeten worden.

    • 4. c tie

    A

    M

    in d e

    r

    b u r e a

    u c r a tie

    : o o k b e d r ijv e n

    k u n n e n h u n v o o r d e e l d o e n m e

    t d e

    A

    c tie

    M

    in d e

    r

    b u r e a

    u c r a tie

    . A ls w e h e n in

    h u n o p m e r k in g e n te g e m

    o e t k u n n e n

    komen, kunnen we de gemeentelijke dienstverlening wellicht optimaliseren en

    de ondernemer daarmee zijn/haar voordeel laten doen.

    4.3 Realiseren van adequate infrastructuur

    H et moge duidelijk zijn dat verbe tering van infrastructuur, met name multi- modale ontsluiting, de aantrekkelijkheid van de kanaalzone voor bedrijven verhoogd.

    O ntwikkeling van onderstaande infrastructurele ingrepen of vervoersverbeteringen worden niet door de gemeente zelf ontwikkeld, ma ar realisatie ervan zal ondersteund worden en gestimuleerd worden in de mate van het mogelijke:

    • 1. Tunnel onder het kanaal

    • 2. V erbreding Tractaatweg

    • 3. O ostelijke spoorontsluiting

    • 4. V erdieping kanaal

    • 5. N ieuwe zeesluis

    • 6. verbetering openbaar vervoer tussen G ent en Terne uzen

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 29 -

    4.4 Promotie en acquisitie

    P romotie en acquisitie van Terneuzen als vestigingsplaats voor bedrijven blijft een steeds terugkomend punt. Jarenlang heeft S epaz (S tichting E conomische P romotie en Acquisitie Zeeland) deze taak op zich genomen, de laatste tijd rijst de vraag of deze manier van provinciaal acquireren wel zijn vruchten afwerpt. D e provincie stelt in het (concept) P S E B voor, de mogelijkheden tot het oprichten van een provinciale ontwikkelings - /acquistiemaatschappij te onderzoeken. O mdat ook r egionaal (Zeeuws - V laanderen) steeds meer het idee gaat leven dat we acquisitie en promotie samen zouden moeten aanpakken, is aan de provincie gevraagd of Zeeuws - V laanderen als pilotgebied zou mogen dienen. O m het idee van de provincie om tot een ontwikkelin g s m a a ts c h a p p ij te k o m e n , in h e t k le in u it te proberen. D e eerste actie op dit gebied is dan ook de volgende:

    • 1. D e mogelijkheden onderzoeken voor gezamenlijke promotie en acquisitie door de drie Zeeuws - V laamse gemeenten en op welke manier. W aarbij in de te ontwikkelen promotie en acquisitie bijzondere aandacht besteed moet worden aan het tegengaan van het vertrek van (semi) - overheidsbedrijven en instellingen uit de regio. D e gewenstheid van een voorafgaande inventarisatie van beschikbare kantoorruimten, ee n op te stellen marketingplan (inclusief doelgroepenonderzoek) zullen daarbij als te benutten instrumenten nader onderzocht worden.

    • 2. P romotiecampagne voor wonen en werken in Terneuzen (bij voorkeur samen met het bedrijfsleven) zo snel mogelijk realiseren.

    • 3. R elatiebeheerssysteem voor de afdeling E C O , zodat de klanten beter opgevolgd kunnen worden en dus de dienstverlening geoptimaliseerd wordt.

    • 4. O mdat evt. samenwerking met andere gemeenten op het gebied van promotie en acquisitie nog niet gelijk een feit za l zijn, zal de afdeling economie in 2005 gebruik (blijven) maken van de volgende manieren om Terneuzen als bedrijfsvestigingsplaats onder de aandacht te brengen:

    o

    M ailings (specifiek voor bepaalde doelgroepen)

     

    o Advertenties (evt. in combinatie met promotieca mpagne Terneuzen)

    o

    N ie u w s b r ie f a a n T e r n e u z e n s e b e d r ijv e n o f B e d r ijv e n in

    B e e ld

    / Z a k e n N ie u w

    s : e e n n ie

    u w te o n tw ik k e

    le n c o lu m n o f te r u g k e r e n d a r tik e l

    in Terneuzen Informatie of het ZV A, deze ideeen dienen nog nader uitgewerkt te worden. o Brochures Them a - dag (O ndernemen in Terneuzen) in overleg met enkele

    o

    o

    o

    bedrijven wordt aan invulling van dit idee gewerkt. Kan evt. gekoppeld w o r d e n a a n d e p r o m o tie c a m p a g n e . ( B e d r ijv e n a v o n d d o o r g e m e e n te Terneuzen en R abobank heeft plaatsgehad op 21 april 2005) Bedrijfs bezoeken intensiveren

    Beurzen: C ontacta, O pen H avendag van de P ort P romotion C ouncel Zeeland, TZW bedrijvenbeurs (2006), evt. mogelijkheden onderzoeken tot deelname aan Belgische beurzen, etc.

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 30 -

    4.5 Samenwerking met Gent

    O mdat G ent voor ons een belangrijke par tner is op uiteenlopende terreinen, zoals:

    • - haven (wellicht op termijn structurele samenwerking tussen Zeeland S eaports en de haven van G ent),

    • - wonen (zie woonvisie),

    • - onderwijs,

    • - zorg (samenwerking tussen het ziekenhuis D e H onte en het universitair ziekenhu is in G ent), zal in de toekomst samenwerking met G ent worden uitgebouwd.

    D e gemeente zal geen directe trekker zijn van de bovengenoemde aandachtsvelden, maar zal de randvoorwaarden proberen te scheppen om het klimaat voor samenwerking met G ent te optimaliseren.

    Acties

    • 1. S amenwerking van Zeeuws - V laamse onderwijsinstellingen met universiteit en hogescholen in G ent (en andere steden) stimuleren, zie actie 3.6.2.

    • 2. O ndersteunen van verder uitbouwen van samenwerking van het ziekenhuis in Terneuzen met het un iversitair ziekenhuis in G ent, om gezondheidszorg in Zeeuws - V laanderen

    op niveau te houden, zie actie 3.5.1.

    • 3. S amen met G ent en de overige gemeenten in de E uregio S cheldemond, actiever beleid voeren gericht op het binnenhalen van E uropese subsidies o.a.In terreg. Zodat alle mogelijkheden die onze positie als grensgemeente ons biedt optimaal benut worden.

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 31 -

    4.6 Stimuleren arbeidsmarkt

    O m balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, zowel kwalitatief als kwantitatief, beter te laten aansluiten, zullen initiatieven op dit gebied ondersteund worden, bijv. groen - grijze motor van het R P A. D aarnaast zijn er nog acties:

    Acties

    • 1. Afspraken over arbeidskrachten in de glastuinbouw maken. Tegelijk met het aanvaardbaar verklaren van de startnotitieM E R voor de gla stuinbouw heeft de gemeenteraad de opdracht gegeven (motie) dat onderzocht moet worden: hoe om te gaan met arbeidskrachten in de glastuinbouw. In een werkgroep, onder leiding van het R egionaal P latform Arbeidsmarkt (R P A), werken Zeeland S eaports, gemeente, C W I, U W V , ZLTO en Alles voor groene arbeid samen aan dit arbeidsmarktvraagstuk. D e gevraagde notitie zal tegelijk met de M E R glastuinbouw aan uw raad worden voorgelegd.

    • 2. S amenwerken met het bedrijfsleven om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter aan te laten sluiten (evt. om - , her- of bijscholing door gemeente). D it idee moet nog nader uitgewerkt worden

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 32 -

    • 5. Planning en budget

     

    Sector

    Nr.

    Omschrijving project

    Acties

    budget

    termijn

    Partners

    Landbouw/visserij

     
     

    3.1.1

    G lastuinbouwcluster

    P lanologisch mogelijk maken (M er, bestemmingsplan)

    -

    2005

    -

    G emeente/provincie/zsp

    2006

     

    3.1.2

    V isie toerisme en plattelandsontwikkeling

    Acties zoals hierin beschreven

     

    n.v.t.

     

    n.v.t.

    Zie visie

     

    P rocesindustrie

       
     

    3.2.1

    O ntwikkeling agribusiness - cluster C erestar

    O ntwikkeling ondersteunen, planologisch mogelijk maken (bestemmingsplan)

    -

    loopt

    G emeente/provincie/zsp/cerestar

     

    3.2.2

    O ndersteunen ontwikkeling westelijke kanaaloever

    S timuleren ontwikkeling V AL. P lanologische medewerking verlenen

    -

    z.s.m.

    G emeente/zsp/provincie

     

    B ouw

                 
     

    3.3.1

    S timuleren bouwprojecten

    V oorwaarden scheppen

    en

    planologische

    -

    2005

    -

    G emeente/provincie

    medewerking

    2009

     

    D etailhandel

       
     

    3.4.1

    S tructuurversterking van het centrumgebied

    P roject V itaal S as van G ent, herinrichtin g kwa,

    pm

    2005

    -

    G emeente

    Axel en S as van G ent

    2009

         

    openbare ruimte, uitstraling winkelpanden, branchering W erkgroep promotie Axel (reeds begroot)

    openbare ruimte, uitstraling winkelpanden, branchering W erkgroep promotie Axel (reeds begroot) 10.000 2005 G emeente/bedrijven

    10.000

    2005

    G emeente/bedrijven

    struct.

     
       

    O ndersteunen projecten 5B - gebied (Axel)

    O ndersteunen projecten gericht op consumentgericht

    O ndersteunen projecten 5B - gebied (Axel) O ndersteunen projecten gericht op consumentgericht 5000 2005 -

    5000

    2005

    -

    G emeente/kvk/brancheorganisaties

    mkb (wordt opgenomen in begroting 2006)

    Incidenteel

    2006

    /provincie/bedrijven

     

    3.4.2.

    Bundeling/koppeling kwa - pdv locatie Terneuzen

    S chuttershofgebied inrichting

     

    P m

       

    G emeente/ontwikkelaar

           

    n.v.t.

     

    n.v.t.

     
       

    V ersterkin g toeristische aantrekkelijkheid Betere promotie kwa kern Terneuzen

    Acties uit V isie toerisme en plattelandsontwikkeling Financiele ondersteuning C oördinatie M anagement

    V ersterkin g toeristische aantrekkelijkheid Betere promotie kwa kern Terneuzen Acties uit V isie toerisme en

    2

    5 . 0 0 0

    2 005

    G emeente/cm

    (reeds begroot)

    0 . 0 0 0 (opnemen begroting 2006 - 2009) 5

    0 . 0 0 0 (opnemen begroting 2006 - 2009)

    5

    2006

    2009

    -

           

    pm

    Loopt

    G emeente/bedrijven

       

    Beter verblijfsklimaat kwa Terneuzen V erbetering winkelaanbod

    H erinrichting N oordstraat Toevoegen andere branches in kwa Terneuzen: C M als trekker

    -

    2005

    G emeente/cm

       
    • M asterplan

    R egionale trek ker Kennedylaan west

    pm

     

    G emeente/C M

       
    • M asterplan

    H erontwikkeling Kop N oordstraat

     

    pm

     

    G emeente/C M

     

    3.4.3

    O nderzoek naar vergemakkelijken grensoverschrijdend betalingsverkeer

    M ogelijkheden op dit gebied onderzoeken evt. samen met Belgische partners (Interreg)

    pm

     

    G emeente/evt. C M / evt (belgisch) partners

     

    H oreca/toerisme

       
     

    3.4.4

    O ntwikkeling Leisure center Koegorspolder

    P lanologisch mogelijk maken

     

    -

    loopt

    G emeente/provincie/private partijen

     

    3.4.5

    U itwerken winkel en recreatieplatform

    Z.s.m. partijen bij elkaar roepen en project invullen

    pm

    2005

    G emeente/private partijen

     

    3.4.6

    recreatievisie

    Acties recreatievisie, zie ook 3.4.1

     

    n.v.t.

     

    n.v.t.

     

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 33 -

    Zorg 3.5.1 U itbouwen samenwerking met universitair ziekenhuis G ent Trekker: zorginstellingen, gemeente stimuleert deze ontwikkeling
    Zorg
    3.5.1
    U itbouwen samenwerking met universitair
    ziekenhuis G ent
    Trekker: zorginstellingen, gemeente stimuleert deze
    ontwikkeling
    P m
    loopt
    G emeente/Zorginstellingen onderling
    O nderwijs
    3.6.1
    Aanbieden bijzondere/specifieke
    opleidingen
    Trekker: onderwijsintstellingen, gemeente stimuleert
    deze ontwikkeling
    P
    m
    2005 - ?
    R
    oc/onderwijs/gemeente
    3.6.2
    S amenwe rking met
    universiteit/hogescholen in G ent
    O ndersteunen van initiatieven door
    onderwijsinstellingen
    P m
    2005
    e.v.
    O nderwijsinstanties zelf
    3.6.3
    V raag bedrijfsleven beter laten aansluiten
    op onderwijsaanbod
    M ogelijkheden schoolgebouw op bedrijfsterrein (R O C
    S liedrecht) onderzoeken (D ekking uit 5 0 . 0 0 0
    begroting 2005 aktieplan economie)
    1000
    2005/2006
    G emeente/onderwijsinstanties
    /bedrijfsleven
    3.6.4
    H oogwaardig aanbod creëren door
    koppeling basisonderwijs,
    welzijnsorganisaties, kinderopvang, etc.
    In dien mogelijk koppelen aan acties die reeds
    G emeente (afd. O nderwijs)
    o n tw ik k e ld w o r d e n o m tre n t d e
    B re d e S c h o o l
    Sector-
    overstijgend
    Bedrijventerreinen
    4.1.1
    O ntwikkeling nieuwe
    bedrijventerreinen
    a.zie actie3.2.2
    b.potenties Koegorspolder opnieuw in kaart brengen
    pm
    2005 e.v.
    4.1.2
    U itbreiding van gemeentelijke terreinen
    Axel, Biervliet
    4.1.3
    H erstructurering H aarmanweg/H andelspoort, P oelpolder(S as van G ent)
    4.1.4
    C onsolidatie/herorientering kleine
    bedrijventerreinen in kernen
    Axel, zaamslag, hoek,sluiskil
    G emeente/provincie/zsp/ private
    partijen
    G emeente/provincie/evt. private
    partijen
    G emeente/provincie/private partijen
    G emeente/provinicie
    S timuleren
    4.2.1
    Acties door bedrijfsleven en Kvk
    Zie 3.4.1
    2005
    -
    G emeente/kamer van koophandel
    ondernemers -
    S timuleren consumentgericht M KB in 5b
    gebied, zie ook 3.4.1
    2007
    /brancheorganisaties/bedrijven
    schap
    4.2.2
    S timuleren M KB gericht op bouw,
    groothandel, industrie 5B gebied
    Acties door S yntens en bedrijfsleven
    - 2005
    -
    G emeente/syntens/be drijven
    2007
    4.2.3
    virtueel bedrijfsloket (website)
    U itgebreidere dienstverlening aan de klant middels
    virtueel loket
    P m
    2006 -
    G emeente
    2009
    4.2.4
    A c tie m in d e r b u re a u c ra tie
    D oorvoeren van door bedrijfsleven aangegeven
    verbeteringen
    n.v.t.
    2005
    G
    emeente/b edrijven
    P romotie en
    acquisitie
    4.4.1
    G ezamenlijke promotie/acquisitie door 3
    Zeeuws - V laamse gemeenten
    O vereenstemming tussen 3 gemeenten over
    samenwerking. Zo ja, onderzoek doen naar welke wijze
    van samenwerking voor Z.V l. opportuun is. (D ekking uit
    pm
    2005
    G eme enten/(provincie)
    onderzoek
    6 5 . 0 0 0
    5 0 . 0 0 0 b e g ro tin g 2 0 0 5 a k tie p la n e c o n o m ie )
    structureel
    per jaar
    2006
    Indien vanaf 2006 samenwerking: geschatte kosten
    65.000 per jaar aan promotie/acquisitie
    begroten
    uitvoering
    2006
    - 2009
    4.4.2
    P romotiecampagne Terneuzen
    z.s.m. samen met bedrijfsleven realiseren
    4 3 . 0 0 0
    2005
    G emeente/bedrijfsleven
    (op
    begroting
    2005)
    4.4.3
    Aanschaf relatiebeheerssysteem afdeling
    E conomie
    (D ekking uit
    E conomie)
    5 0 . 0 0 0 o p b e g ro tin g 2 0 0 5 v o o r aktieplan
    1 5 . 0 0 0
    2005
    gemeente
    (incidenteel
    2005)
    1 . 5 0 0

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 34 -

           

    (jaarlijks

       

    begroten

    2006

    - 2009)

     

    4.4.4

    Acquisitie: beurzen, thema - dag, mailings, etc.

    P er aktie zullen kosten inzichtelijk gemaakt worden en dekking zal gevonden worden in het bovengen oemde budget op begroting 2005. (Indien samenwerking met andere gemeenten, zal er na 2005 een nieuwe aanpak van promotie/acquisitie met budget/planning opgesteld worden)

    P m

    2005

    G emeente

     

    S amenwerking

     

    4.5.3

    S amenwerking met G ent (en andere

       

    P m

    2005

    e.v.

    G emeente/belgische partners

    met G ent

     

    E uregio gemeenten) om actiever E uropese

     
     

    subsidies binnen te halen

     

    S timuleren

     

    4.6 .1

    Afspraken arbeidskrachten glastuinbouw

    N otitie hierover zal gelijk met de M E R glastuinbouw aan

    -

    2005

    G emeente/cwi/uwv/zlto/ alles voor

    arbeidsmarkt

     

    de gemeenteraad voorgelegd w orden

    groene arbeid/zsp/rpa

     

    4.6.2

    S amenwerking met bedrijfsleven om vraag

    E vt. middels inzetten van scholing als instrument,

    pm

    2005

    -

    Zie hierboven

    en aanbod arbeidsmarkt beter aan te laten sluiten

    mensen in uitkeringssituaties weer aan het werk krijgen. D it project moet nog verder uitgewerkt worden

    2009

     

    E valuatie

     

    6

    O m d e v in g e r a a n d e

    e c o n o m is c h e

    p o ls te

    D oor KvK

    10.000

    10.000

    2006/2007

    G emeente/Kvk

     

    houden: over twee jaar weer E conomisch

    opnemen op

    P rofiel laten maken

    begroting

    2007

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 35 -

    6.

    Evaluatie/ monitoring

    D e Kamer van Koophandel kan om de twee jaar een zelfde soort analyse maken, zodat de ontwikkeling van de economie van Terneuzen continu gemonitord wordt. O f je daar ook de effecten van je beleid mee kunt meten, is maar zeer de vraag aangezien er veel grotere krachten (zoals conjunctuur, wereldmarkt,etc.) in het spel zijn, als je over economie praat. M aar omdat het voor de gemeente Terneuzen van belang is om te weten hoe het de g e m e e n te e c o n o m is c h v e r g a a t, v e r d ie n t h e t d e a a n b e v e lin g o m e e n s in d e tw e e jaar een dergelijk onderzoek te laten houden. Zie ook actielijst.

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 36 -

    7.

    Literatuurlijst

    • - E conomisch P rofiel Terneuzen, Kamer van Koophan del voor Zeeland, 2004

    • - Bedrijfsterreinenvisie Zeeuws - V laanderen, G rontmij, 2005

    • - N ota ruimte, min. V R O M ,LN V , 2004

    • - Aktieplan bedrijventerreinen, min. E Z, 2004

    • - C oncept P rovinciaal S ociaal E conomisch Beleidsplan, provincie Zeeland (2004)

    • - R uimte voor Kansen, Bu ck consultants, 2004

    • - D etailhandelsmonitor 4 binnensteden, D H V , 2004

    • - R egionale D etailhandelstructuurvisie, D TB, 2003

    • - Beleidsvisie van Zeeland S eaports 2005 - 2015, ZS P , 2004

    • - D ynamisch C entrum in de D elta, N E I/R U G , 2000

    • - N ieuw P erspectief voor Axel en S as van G ent, N E I/R U G , 2001

    • - V isiedocument, gemeente Terneuzen (2001)

    • - R aadsprogramma 2002 - 2006, raad gemeente Terneuzen (2002)

    • - D ynamisch C entrum

    in de D elta, N E I/R U G , 2000

    • - V isie op toerisme en plattelandsontwikkeling in Terneuzen, G rontmij, 2005

    • - D

    etailhandelsnotitie ,

    7. Literatuurlijst - E conomisch P rofiel Terneuzen, Kamer van Koophan del voor Zeeland, 2004 -

    O p d e w in k e l p a s s e n

    7. Literatuurlijst - E conomisch P rofiel Terneuzen, Kamer van Koophan del voor Zeeland, 2004 -

    , g e m e e n te T e r n e u z e n , 2 0 0 4

    • - P ieken in de D elta, M inisterie van E Z, 2004

    Actieplan E conomie Terneuzen

    - 37 -