Sejarah Aksara Jawa

Dening : Agus Nurrokhmat (X.4/01)

SMA N 1 KEBUMEN .

Sadurunge iku etnis Jawa mung nggunakake basa lesan. nuduhake tandha wektu sadurunge taun 700 Masehi. Kanthi mangkono kabeh ana nem periode. Slamet Riyadi) babarane Yayasan Pustaka Nusantara Yogyakarta diandharake manawa ngrembug sejarahe aksara Jawa anyar kang uga diarani sastra sarimbagan utawa carakan iku ora bisa dipisahake karo rembug bab kelairan lan pandhapuke aksara kasebut. Atmodjo diperang maneh dadi loro. yaiku: 1. 2. wong Jawa durung duwe aksara. baka sethithik ditindakake studi paleografi (ilmu kanggo nyinaoni aksara kuna). Basa pasrawungane mung nggunakake basa lesan. sadurunge wong-wong India angejawa. Kanthi anane aksara kang digawa saka India kasebut saka sethithik basa tinulis wiwit digunakake. Dr. . Miturut Bp Slamet Riyadi ing bukune kang isi kelairan. Tinemu ing prasasti Canggal ing Kedu. Aksara Pallawa tataran pungkasan. Miturut studi paleografi sing ditindakake Casparis.Sejarahe Aksara Jawa Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. Periode kapisan (aksara Pallawa) dening Bp. Miturut Casparis. nanging luwih saka iku aksara uga dadi ukuran kemajuane budaya sing ndarbeni aksara kasebut. digunakake ing abad VII lan tengahan abad VIII. fungsi. Peradaban sing wis nggunakake basa tinulis kanyatan luwih maju tinimbang sing ora/durung duwe aksara. Aksara Pallawa tataran wiwitan. yaiku konsepsi secara ilmiah lan konsep secara tradisional. Contone tinemu ing prasasti Tugu ing Bogor. lan maknane Ha-Na-Ca-Ra-Ka kasebut ana konsepsi cacah loro kanggo nlusur kelairane aksara Jawa lan penyusunan abjad ha-na-ca-ra-ka. Magelang. Pancen aksara ora mung dadi piranti komunikasi sarana tulisan. digunakake sadurunge taun 700 M. Poerbatjaraka. tulisan sing paling tuwa ditemokake awujud prasasti kanthi nggunakake aksara Pallawa. sajroning sejarah peradaban etnik Jawa. penyusunan. ana limang periode aksara Jawa. KONSEPSI SECARA ILMIAH Miturut Prof. Sawise ditemokake sawatara prasasti liyane.

Aksara Majapait. Bp. Yogyakarta. Dr. Ing rubrik Opini koran Jawa Pos Senen. Aksara Jawa kuna kawitan. sarta ing lontar (ron tal) Kunjarakarna. saoraorane wiwit taun 1500 M. Mula ana sing duwe panemu manawa aksara Jawa anyar wiwit digunakake kanthi resmi nalika jaman Demak. Wektu kasebut punjere pamarentahan ing Jawa ana ing Demak. Aksara Jawa kuna tataran pungkasan. Tinemu ing Kitab Bonang lan buku-buku sabubare iku. Malang sasi Oktober taun 1996. Panemu iki disengkuyung antara liya karo bukti awujud naskah kanthi tulisan aksara Jawa anyar yaiku Kitab Bonang.3. Bab taun kelairane aksara Jawa iki padha karo andharane Bp. 4. uga melu dadi penumpang. 5. Moch. Aksara Jawa anyar lair sawise basa Jawa anyar digunakake kanthi resmi ing sajroning pamarentahan. digunakake taun 1500 M nganti saiki. tinemu ing prasasti Airlangga. Ma Huan. Choesni ing majalah JAMBATAN edisi khusus babaran Lembaga Javanologi Surabaya kang didumake marang para peserta Kongres Basa Jawa II ing Batu.000. Nanging beda versine. digunakake taun 9251250 M. Choesni nyanggarunggekake (meragukan) apa bener tekane caraka kanthi sandiyuda Sam Poo Kong sing diwerdeni tiga perkasa pembalas dendam samono akehe iku ‘kunjungan persahabatan’ kang tulus? Apa ora ana gandheng-cenenge karo pangrabasane wadya bala Tiongkok kang sumedya nguwasani Singasari sing digagalake dening Raden Wijaya . 6. Choesni nggathukake kelairane aksara Jawa anyar karo tekane muhibah utawa kunjungan persahabatan saka Tiongkok menyang tanah Jawa (Majapait) kang dipandhegani Laksamana/Jendral Cheng Ho (Jeng Ho) kanthi ngirid wadyabala pirang-pirang ewu cacahe sikep gegaman. contone tinemu ing prasasti Polengan ing Kalasan. digunakake taun 750-925 M. Moch. tinemu ing prasasti Singosari lan Malang. kanthi irah-irahan Cheng Ho dan Nebula China. Bapak Moch. Aksara Jawa anyar. digunakake ing taun 1250-1450 M. penerjemah sing wis ngrasuk agama Islam. Lair lan ngrembakane aksara Jawa raket sesambungane karo lair lan ngrembakane basa Jawa. Asvi Warman Adam (ahli peneliti LIPI Jakarta) nyebutake ekspedisi kapisan numpak prau cacah 300 kanthi penumpang 27. 15 Agustus 2005.

Dr. Jalaran larikan kapisan abjad Jawa anyar iku unine ha-na-ca-ra-ka. bisa dipesthekake manawa anane abjad ha-na-ca-ra-ka wiwit jaman Kartasura. Serat Manikmaya ditedhak (disalin) punggawa Mangkunagaran. lan ing taun 1981 dibabar dening Departemen Pendidikan dan Kebudayaan kanthi irah-irahan Manikmaya. lan tujuane sing gawe makna filosofis dhewe-dhewe. Serat Saloka Jiwa. Apa ana naskah liyane isi legenda Aji Saka sing luwih tuwa tinimbang Serat Manikmaya. Panambangan.lan Arya Wiraraja dhek taun 1293? Ma-ga-ba-tha-nga alias “mangga batangen”. secara tradisional urutan abjad hana-ca-ra-ka digathuk-gathukake karo legenda Aji Saka. mula luwih dikenal kanthi jeneng carakan kaya ing Sundha lan Bali. Yen ta Serat Manikmaya mujudake naskah sing paling tuwa. Serat Aji Saka. Dene abjad Jawa sing luwih tuwa diarani ka-ga-nga. Serat Manikmaya dikarang dening Kartamursadah ing jaman Kartasura. ing taun 1740 Jawa utawa taun 1813 Masehi. Serat Centhini. lan pa-dha-ja-ya-nya (padha jayane. dibabar ora kurang saka 20 warna filsafat ha-na-ca-ra-ka miturut daya nalar. Upamane Serat Sastra Gendhing. Durung kalebu sing ana makalah-makalah liyane. wawasan. Serat Sastra Harjendra. ing perangan kang ngrembug bab makna filosofis hana-ca-ra-ka. Ing ngarep wis diaturake. lan Serat Retna Jiwa. awit miturut Wiryamartana naskahnaskah saliyane Serat Manikmaya sing ana abjad hanacaraka-ne kehkehane ditulis ing wiwitane abad XIX. Kabeh serat (buku/tulisan) kasebut isi abjad ha-na-ca-ra-ka kagandhengake karo filsafat utawa ngelmu kasampurnan. abjad . Ing majalah Jambatan kasebut ing ngarep ana nem jinis makna filosofis. durung kaweruhan. da-ta-sa-wa-la (tanpa peperangan). Slamet Riyadi). Miturut Uhlenbeck. mangkono pepuntoning andharan sawise ngonceki kanthi njlimet surasane ha-na-ca-ra-ka (ana utusan). Nanging data literer nuduhake menawa naskah utawa teks sing ngemot urutan utawa abjad ha-na-ca-ra-ka ora mesthi digathukake karo legenda kasebut. Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. Beda karo kang kasebut ing Serat Manikmaya. Miturut panalitine Prof. lan Serat Momana sing padhadene nggathukake karo legenda Aji Saka. Poerbatjaraka. awit manut wewaton abjad Devanagari dening ka-kha-ga-gha-nga. Ing buku-buku kasebut abjad ha-na-ca-ra-ka diarani sastra sarimbagan. kasembadan sedyane).

Dora lan Sembada krungu kabar manawa Aji Saka wis dadi ratu ing Medhangkamulan. KONSEPSI SECARA TRADISIONAL Adhedhasar konsepsi secara tradisional laire aksara Jawa digathukake karo Legenda Aji Saka. Pananggalan kasebut mujudake gabungan antarane kalender taun Saka karo kalender taun Hijriah. Sarehne Sembada puguh ora gelem diajak awit nuhoni dhawuhe Aji Saka. Dora ngajak Sembada ninggalake pulo Majeti ngaturake pusaka marang Aji Saka. Aji Saka ninggal pusaka awujud keris. Ora bisa kita selaki aksara Jawa kanthi abjad ha-na-cara-ka sing umure wis atusan taun kasebut wis akeh lelabuhane. Kajaba saka iku. salah siji sing tumekane saiki bisa kita rasakake. Cundhuk karo saya majune panalaran lan wawasane sing duwe kabudayan. Duga. Dene Dora lan Sembada tetep ana pulo Majeti ngreksa pusaka. ing naskah-naskah sadurunge jaman Sultan Agung ora ana abdjad ha-na-ca-ra-ka. Dora . Aji Saka kang didherekake para abdine sing jenenge Dora. crita turun-temurun awujud tutur tinular (dari mulut ke mulut) bab padudon lan perang tandhinge Dora lan Sembada jalaran rebutan keris pusakane Aji Saka sing kudune tansah padha direksa bebarengan ing pulo Majeti. yaiku anane pananggalan Jawa. aksara Jawa minangka perangane kabudayan Jawa. Marang Aji Saka si Dora kanthi atur dora wadul warna-warna. lan Prayoga lerem ing pulo Majeti sawatara suwene. aja pisan-pisan diwenehake wong saliyane Aji Saka dhewe sing teka ing pulo Majeti njupuk pusaka kasebut. Bab iki adhedhasar data literer anane restrukturisasi (pemugaran) kabudayan Jawa ing jaman Sultan Agung. Dora lan Sembada kapatah ngreksa kanthi piweling wanti-wanti. Aji Saka banjur nerusake laku dikanthi Duga lan Prayoga. Wusana Dora lan Sembada mati sampyuh ngeres-eresi. kanthi sesidheman si Dora banjur menyang Medhangkamulan tanpa nggawa keris.ha-na-ca-ra-ka digunakake sawise adoh lete karo wektu sedane Sultan Agung (1645 M) utawa antarane jaman Amangkurat I lan Amangkurat II. Sembada. Sawise sawatara lawase. Nalika arep angejawa. Sadurunge nerusake laku angejawa. Bisa uga ing jaman Sultan Agung wis ana gagasan bab abjad kasebut. minangka fungsi literer uga tau ngalami owah gingsir mligine ing bab wewaton panulise basa Jawa nganggo aksara Jawa. Upamane.

Gelem ora gelem Sembada kudu diajak menyang Medhangkamulan kanthi nggawa keris pusaka. Dora banjur budhal. Aji Saka banjur utusan Duga lan Prayoga nusul menyang pulo Majeti.kadhawuhan bali maneh menyang pulo Majeti. mujudake guritan sing gampang diapalake lan dieling-eling (memoteknik). Sawise sawatara suwe Dora ora sowan maneh ngajak Sembada ngaturake keris pusaka. HA NA DA PA MA bathang Iku mau konsepsi secara tradisional bab kelairan lan TA DHA GA BA pancakara) JA YA NYA = Padha dene digdayane = Wasana padha dadi THA NGA CA SA RA KA = Ana caraka (utusan) = Padha suwala (padudon. Pancen abjad aksara Jawa sing 20 cacahe lan disusun dadi patang larik iku. banjur pancakara perang tandhing rebutan keris. Lelorone padha padudon rebut bener. lan precaya manawa Aji Saka bakal netepi janjine mundhut pusakane tanpa utusan. Duga lan Prayoga banjur gegancangan marak ratu gustine ngaturake pusaka lan pawarta bab patine Dora lan Sembada. perang tanding lan mati sampyuhe Dora lan Sembada. Bareng tekan pulo Majeti saiba kagete Duga lan Prayoga meruhi Dora lan Sembada padha mati ketaman pusaka sing isih tumancep ing dhadhane. WA LA penyusunane aksara Jawa anyar. Sembada puguh ora gelem diajak jalaran nuhoni dhawuhe bendarane. Sawise ngupakara layone Dora lan Sembada kanthi samesthine. Aji Saka banjur ngripta aksara Jawa legena cacah wong puluh wiwit saka HA nganti NGA. Aji Saka sakala ngrumangsani kalepyane dene ora netepi janji mundhut pribadi pusaka sing direksa Dora lan Sembada. Midhanget ature Duga lan Prayoga. . Jalaran panggah ora percaya marang kandhane si Dora. Abjad sing kaya guritan lan digathukake karo legenda Aji Saka mau saya narik kawigaten bareng dikantheni gambar padudon. mligine tumrap sing lagi wiwit sinau maca lan nulis aksara Jawa. Wasana Dora lan Sembada padha mati sampyuh ketaman keris sing dienggo rebutan. Minangka pangeling-eling.

com/2008/05/sejarahaksara-jawa.Kapethik saka : http://ninkwidya.blogspot.html .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful