P. 1
Sejarahe Aksara Jawa

Sejarahe Aksara Jawa

|Views: 30|Likes:
Dipublikasikan oleh boeingan

More info:

Published by: boeingan on Feb 16, 2012
Hak Cipta:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/16/2012

pdf

text

original

Sejarah Aksara Jawa

Dening : Agus Nurrokhmat (X.4/01)

SMA N 1 KEBUMEN .

penyusunan. Poerbatjaraka. Aksara Pallawa tataran pungkasan. Kanthi anane aksara kang digawa saka India kasebut saka sethithik basa tinulis wiwit digunakake. Kanthi mangkono kabeh ana nem periode. nanging luwih saka iku aksara uga dadi ukuran kemajuane budaya sing ndarbeni aksara kasebut. sajroning sejarah peradaban etnik Jawa. . lan maknane Ha-Na-Ca-Ra-Ka kasebut ana konsepsi cacah loro kanggo nlusur kelairane aksara Jawa lan penyusunan abjad ha-na-ca-ra-ka. yaiku konsepsi secara ilmiah lan konsep secara tradisional. baka sethithik ditindakake studi paleografi (ilmu kanggo nyinaoni aksara kuna). yaiku: 1. nuduhake tandha wektu sadurunge taun 700 Masehi. Miturut studi paleografi sing ditindakake Casparis. Contone tinemu ing prasasti Tugu ing Bogor. ana limang periode aksara Jawa. Miturut Casparis. Sawise ditemokake sawatara prasasti liyane. digunakake ing abad VII lan tengahan abad VIII. Dr. Pancen aksara ora mung dadi piranti komunikasi sarana tulisan. Periode kapisan (aksara Pallawa) dening Bp. Tinemu ing prasasti Canggal ing Kedu. wong Jawa durung duwe aksara. Sadurunge iku etnis Jawa mung nggunakake basa lesan. Magelang.Sejarahe Aksara Jawa Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. Slamet Riyadi) babarane Yayasan Pustaka Nusantara Yogyakarta diandharake manawa ngrembug sejarahe aksara Jawa anyar kang uga diarani sastra sarimbagan utawa carakan iku ora bisa dipisahake karo rembug bab kelairan lan pandhapuke aksara kasebut. Aksara Pallawa tataran wiwitan. KONSEPSI SECARA ILMIAH Miturut Prof. Basa pasrawungane mung nggunakake basa lesan. tulisan sing paling tuwa ditemokake awujud prasasti kanthi nggunakake aksara Pallawa. fungsi. 2. sadurunge wong-wong India angejawa. Atmodjo diperang maneh dadi loro. Miturut Bp Slamet Riyadi ing bukune kang isi kelairan. digunakake sadurunge taun 700 M. Peradaban sing wis nggunakake basa tinulis kanyatan luwih maju tinimbang sing ora/durung duwe aksara.

Moch. 6. Dr. digunakake ing taun 1250-1450 M. Aksara Jawa kuna tataran pungkasan. Lair lan ngrembakane aksara Jawa raket sesambungane karo lair lan ngrembakane basa Jawa. Moch. 5. penerjemah sing wis ngrasuk agama Islam. digunakake taun 9251250 M. 4. Aksara Majapait. Mula ana sing duwe panemu manawa aksara Jawa anyar wiwit digunakake kanthi resmi nalika jaman Demak. Tinemu ing Kitab Bonang lan buku-buku sabubare iku. Panemu iki disengkuyung antara liya karo bukti awujud naskah kanthi tulisan aksara Jawa anyar yaiku Kitab Bonang.3. Malang sasi Oktober taun 1996. Bp. 15 Agustus 2005. saoraorane wiwit taun 1500 M. Aksara Jawa kuna kawitan. uga melu dadi penumpang. Ing rubrik Opini koran Jawa Pos Senen. Nanging beda versine. Yogyakarta. kanthi irah-irahan Cheng Ho dan Nebula China. contone tinemu ing prasasti Polengan ing Kalasan. digunakake taun 750-925 M. Choesni nyanggarunggekake (meragukan) apa bener tekane caraka kanthi sandiyuda Sam Poo Kong sing diwerdeni tiga perkasa pembalas dendam samono akehe iku ‘kunjungan persahabatan’ kang tulus? Apa ora ana gandheng-cenenge karo pangrabasane wadya bala Tiongkok kang sumedya nguwasani Singasari sing digagalake dening Raden Wijaya . Aksara Jawa anyar. Choesni ing majalah JAMBATAN edisi khusus babaran Lembaga Javanologi Surabaya kang didumake marang para peserta Kongres Basa Jawa II ing Batu. Asvi Warman Adam (ahli peneliti LIPI Jakarta) nyebutake ekspedisi kapisan numpak prau cacah 300 kanthi penumpang 27. Bapak Moch.000. Choesni nggathukake kelairane aksara Jawa anyar karo tekane muhibah utawa kunjungan persahabatan saka Tiongkok menyang tanah Jawa (Majapait) kang dipandhegani Laksamana/Jendral Cheng Ho (Jeng Ho) kanthi ngirid wadyabala pirang-pirang ewu cacahe sikep gegaman. Bab taun kelairane aksara Jawa iki padha karo andharane Bp. Aksara Jawa anyar lair sawise basa Jawa anyar digunakake kanthi resmi ing sajroning pamarentahan. Ma Huan. tinemu ing prasasti Singosari lan Malang. digunakake taun 1500 M nganti saiki. sarta ing lontar (ron tal) Kunjarakarna. tinemu ing prasasti Airlangga. Wektu kasebut punjere pamarentahan ing Jawa ana ing Demak.

Upamane Serat Sastra Gendhing. Durung kalebu sing ana makalah-makalah liyane. Apa ana naskah liyane isi legenda Aji Saka sing luwih tuwa tinimbang Serat Manikmaya. Jalaran larikan kapisan abjad Jawa anyar iku unine ha-na-ca-ra-ka. bisa dipesthekake manawa anane abjad ha-na-ca-ra-ka wiwit jaman Kartasura. lan tujuane sing gawe makna filosofis dhewe-dhewe. Serat Manikmaya dikarang dening Kartamursadah ing jaman Kartasura. Beda karo kang kasebut ing Serat Manikmaya. Ing ngarep wis diaturake. mula luwih dikenal kanthi jeneng carakan kaya ing Sundha lan Bali. abjad . Ing buku-buku kasebut abjad ha-na-ca-ra-ka diarani sastra sarimbagan. durung kaweruhan. kasembadan sedyane). Kabeh serat (buku/tulisan) kasebut isi abjad ha-na-ca-ra-ka kagandhengake karo filsafat utawa ngelmu kasampurnan. Ing majalah Jambatan kasebut ing ngarep ana nem jinis makna filosofis. Yen ta Serat Manikmaya mujudake naskah sing paling tuwa. Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. dibabar ora kurang saka 20 warna filsafat ha-na-ca-ra-ka miturut daya nalar. da-ta-sa-wa-la (tanpa peperangan). lan Serat Momana sing padhadene nggathukake karo legenda Aji Saka. awit miturut Wiryamartana naskahnaskah saliyane Serat Manikmaya sing ana abjad hanacaraka-ne kehkehane ditulis ing wiwitane abad XIX. Serat Sastra Harjendra. Dr. Serat Centhini. Slamet Riyadi). lan ing taun 1981 dibabar dening Departemen Pendidikan dan Kebudayaan kanthi irah-irahan Manikmaya. awit manut wewaton abjad Devanagari dening ka-kha-ga-gha-nga. lan pa-dha-ja-ya-nya (padha jayane. mangkono pepuntoning andharan sawise ngonceki kanthi njlimet surasane ha-na-ca-ra-ka (ana utusan).lan Arya Wiraraja dhek taun 1293? Ma-ga-ba-tha-nga alias “mangga batangen”. Serat Aji Saka. Dene abjad Jawa sing luwih tuwa diarani ka-ga-nga. Miturut Uhlenbeck. Poerbatjaraka. Panambangan. ing taun 1740 Jawa utawa taun 1813 Masehi. Serat Saloka Jiwa. wawasan. secara tradisional urutan abjad hana-ca-ra-ka digathuk-gathukake karo legenda Aji Saka. lan Serat Retna Jiwa. Miturut panalitine Prof. ing perangan kang ngrembug bab makna filosofis hana-ca-ra-ka. Serat Manikmaya ditedhak (disalin) punggawa Mangkunagaran. Nanging data literer nuduhake menawa naskah utawa teks sing ngemot urutan utawa abjad ha-na-ca-ra-ka ora mesthi digathukake karo legenda kasebut.

Sadurunge nerusake laku angejawa. Marang Aji Saka si Dora kanthi atur dora wadul warna-warna. kanthi sesidheman si Dora banjur menyang Medhangkamulan tanpa nggawa keris. aksara Jawa minangka perangane kabudayan Jawa. minangka fungsi literer uga tau ngalami owah gingsir mligine ing bab wewaton panulise basa Jawa nganggo aksara Jawa. ing naskah-naskah sadurunge jaman Sultan Agung ora ana abdjad ha-na-ca-ra-ka. Upamane. Dene Dora lan Sembada tetep ana pulo Majeti ngreksa pusaka. Bisa uga ing jaman Sultan Agung wis ana gagasan bab abjad kasebut. aja pisan-pisan diwenehake wong saliyane Aji Saka dhewe sing teka ing pulo Majeti njupuk pusaka kasebut. Dora . Aji Saka banjur nerusake laku dikanthi Duga lan Prayoga. Wusana Dora lan Sembada mati sampyuh ngeres-eresi. Sawise sawatara lawase. salah siji sing tumekane saiki bisa kita rasakake. Nalika arep angejawa. KONSEPSI SECARA TRADISIONAL Adhedhasar konsepsi secara tradisional laire aksara Jawa digathukake karo Legenda Aji Saka. Kajaba saka iku. Sarehne Sembada puguh ora gelem diajak awit nuhoni dhawuhe Aji Saka. Aji Saka ninggal pusaka awujud keris.ha-na-ca-ra-ka digunakake sawise adoh lete karo wektu sedane Sultan Agung (1645 M) utawa antarane jaman Amangkurat I lan Amangkurat II. Dora lan Sembada krungu kabar manawa Aji Saka wis dadi ratu ing Medhangkamulan. Pananggalan kasebut mujudake gabungan antarane kalender taun Saka karo kalender taun Hijriah. yaiku anane pananggalan Jawa. Bab iki adhedhasar data literer anane restrukturisasi (pemugaran) kabudayan Jawa ing jaman Sultan Agung. crita turun-temurun awujud tutur tinular (dari mulut ke mulut) bab padudon lan perang tandhinge Dora lan Sembada jalaran rebutan keris pusakane Aji Saka sing kudune tansah padha direksa bebarengan ing pulo Majeti. Ora bisa kita selaki aksara Jawa kanthi abjad ha-na-cara-ka sing umure wis atusan taun kasebut wis akeh lelabuhane. Dora ngajak Sembada ninggalake pulo Majeti ngaturake pusaka marang Aji Saka. lan Prayoga lerem ing pulo Majeti sawatara suwene. Aji Saka kang didherekake para abdine sing jenenge Dora. Dora lan Sembada kapatah ngreksa kanthi piweling wanti-wanti. Sembada. Duga. Cundhuk karo saya majune panalaran lan wawasane sing duwe kabudayan.

Sawise ngupakara layone Dora lan Sembada kanthi samesthine. Jalaran panggah ora percaya marang kandhane si Dora. Duga lan Prayoga banjur gegancangan marak ratu gustine ngaturake pusaka lan pawarta bab patine Dora lan Sembada. . Wasana Dora lan Sembada padha mati sampyuh ketaman keris sing dienggo rebutan. Abjad sing kaya guritan lan digathukake karo legenda Aji Saka mau saya narik kawigaten bareng dikantheni gambar padudon. Bareng tekan pulo Majeti saiba kagete Duga lan Prayoga meruhi Dora lan Sembada padha mati ketaman pusaka sing isih tumancep ing dhadhane. Lelorone padha padudon rebut bener. Aji Saka banjur utusan Duga lan Prayoga nusul menyang pulo Majeti. Aji Saka sakala ngrumangsani kalepyane dene ora netepi janji mundhut pribadi pusaka sing direksa Dora lan Sembada. HA NA DA PA MA bathang Iku mau konsepsi secara tradisional bab kelairan lan TA DHA GA BA pancakara) JA YA NYA = Padha dene digdayane = Wasana padha dadi THA NGA CA SA RA KA = Ana caraka (utusan) = Padha suwala (padudon. WA LA penyusunane aksara Jawa anyar. mujudake guritan sing gampang diapalake lan dieling-eling (memoteknik). Midhanget ature Duga lan Prayoga. Gelem ora gelem Sembada kudu diajak menyang Medhangkamulan kanthi nggawa keris pusaka. mligine tumrap sing lagi wiwit sinau maca lan nulis aksara Jawa. banjur pancakara perang tandhing rebutan keris. lan precaya manawa Aji Saka bakal netepi janjine mundhut pusakane tanpa utusan. Sembada puguh ora gelem diajak jalaran nuhoni dhawuhe bendarane. Minangka pangeling-eling. Aji Saka banjur ngripta aksara Jawa legena cacah wong puluh wiwit saka HA nganti NGA. Pancen abjad aksara Jawa sing 20 cacahe lan disusun dadi patang larik iku. Sawise sawatara suwe Dora ora sowan maneh ngajak Sembada ngaturake keris pusaka.kadhawuhan bali maneh menyang pulo Majeti. Dora banjur budhal. perang tanding lan mati sampyuhe Dora lan Sembada.

Kapethik saka : http://ninkwidya.html .blogspot.com/2008/05/sejarahaksara-jawa.

You're Reading a Free Preview

Mengunduh
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->