Kelas IX B SMP Negeri 6 Kota Cirebon

Carpon Basa Sunda
Fidha Hari Ayuningtias

2012

Jl . Elang Raya no.1 Perumnas Kota Cirebon 45141

misah di beulah wétan. Pa Kuwu. Buru-buru. Ayeuna. Bekel ieuh. Hansip Oding. kuring nénjo marakbakna kembang samoja di pipireun imah. Isuk-isuk. ka alas peuntas. basa kuring rék nyawang meletékna panonpoé nu baris maturan hirup kabeurangnakeun. Urang téh rék nyaba ka ditu. henteu méré pisan témpo. Kuring nepi ka poho. ³Hayu? Ka mana?´ kuring kerung. sing loba ngumpulkeun bekel. enya baé geus ngagimbung loba jelema. nyusul bapa ka kalanggengan. henteu ngonci heula imah. Malah saméméh ema ninggalkeun. Teuing saha nu bakal neruskeun miara éta tangkal samoja. Katémbongna mani geus saged. apan kamari geus dibadamian. Da éta. bisi katinggaleun ku kapal!´ ³Saha baé nu milu téh?´ ³Loba. da ujug-ujug ngajanteng hareupeun. Asana mah. ³Har. Ninggalkeun salaksa katineung di ditu. lantaran kuring kaburu indit. Malah henteu kungsi ngimpi-ngimpi acan. Ukur dibaturan ku tilu béntang anu tingkariceup. Pa Lebé. Geus taruluy batur mah!´ Mani asa rurusuhan indit téh. Pa Érté ngaronghéap. di bali geusan ngajadi. bangun rék indit-inditan. anu ku ema mah dipiara pisan. Asa cikénéh. Urang téh rék nyaba ka jauhna. kapal geus miang ninggalkeun palabuan. Pa Olot. katémbong keur . Tangkal samoja gigireun kuburan bapa. apan geus dibéjaan ti tangéhna ogé. Bah Wirya. ukur hiji anu diamanatkeun téh. henteu mandi-mandi acan. Sing bisa ngajeuhjeuhkeun pakeun sarta ulah natambuh waktu. beberengkes. Geus teu kadéngé deui gebyurna lambak. Indit téh éstuning taya kereteg ti méméhna. Nepi ka palabuan. pangmiarakeun tangkal samoja. Geus teu kaciri deui runggunukna pilemburan jeung ngamparna pasawahan. Rombongan ti lembur kuring. Urang nyiar kasenangan di ditu!´ ³Asa kakara ngadéngé kuring mah?´ ³Aéh-aéh. Bieu. da kuring mah teu boga nanaon?´ ³Keun baé. atawa nitipkeun pakaya jeung tangkal samoja ka nu aya di lembur. kitu wéh. tur asa detik bieu pisan. kudu mawa bekel!´ ³Kumaha atuh. henteu maraban domba. Datangna teuing ti lebah mana. Teu boga niat ti anggalna. amanat ema téh kamomorékeun. Ulis Odang. ³Hayu atuh!´ pokna. Pa Érté mani ngabebereg. ³Keun baé da engké ogé aya nu ngurus!´ cék Pa Érté sajeroning leumpang. pabuburit.Bulan beuki pias di awang-awang. Matak harita bapa omat-omatan.

dijawab ku sorangan. Taneuh nu angar. Euleuh. Moal boa. kawas nu mentingkeun . Kapal anu rék mawa kuring ± teuing ka mana. Tapi naon anu karasa ku kuring. Ngan can aya waktu nu rinéh. Panonna neuteup ka tengah jaladri. Gancangna teuing sakumaha. da Pa Érté can kungsi ngécéskeun ± geus ngajugrug di basisir. ³Geus kumpul saréréa?´ cék Pa Lebé. ari barudakna mah henteu sina milu. geus teu karasa. ³Parantos sigana mah. Loba kasakit. boh Pa Lebé. keur anteng narangtung bari nyawang cai laut nu ririakan kasorot bulan nu beuki pias. da tadi mah anu ngajanteng lebah dinya téh Pa Olot. Nya di basisir ieu pisan. Miang ti lembur pikeun nyingkahan rereged. angger baé lebeng. Nu ngajanteng di dék kapal téh. Teuing iraha jolna. ³Pa. Dumasar kana sawatara kajadian harénghéng di lembur. Dipingpin ku Pa Lebé. leungeun maranéhna nangkeup harigu. Kawas nu dikomando. Paceklik nu panjang. rék kamana urang téh?´ ³Engké ogé apal sorangan!´ walonna bari henteu ngarérét-rérét acan. Matak rungsing jeung henteu tingtrim. Pagebug. keur saheulaanan mah. Enya ari nineungna mah. jumlahna teuing sabaraha urang. geuning aya nu maca tahlil sagala rupa. Kalah ka diantep ngajanteng di sisi basisir. biheung kasampeur deui. napel kénéh dina angen-angen. aya nu ngahariring lagu Pileuleuyan. Basa hatong kapal disada. nu keur ngalamun kawas kuring.ngabaredega. Tapi anéh. Kurang dahareun. maranéhna bangun sedih naker. Ngadéngé jawaban kitu mah. sajeroning nangtung dina dék kapal. Pa Érté ngajanteng pisan gigireun kuring. asa can kungsi manggih tandinganana. Pa Érte gancang ditoél. lantaran kaayaan lembur geus henteu pikabetaheun deui. teu ngiceup-ngiceup. Kapal anu nya badag nya jangkung. éta pananya bisa ditepikeun ka Pa Érté. ³Hayu atuh urang indit ayeuna!´ Kabéh asup kana kapal. asa aya nu ngajedud dina jajantung. kuring bingung kénéh. Sorot panon ka jauhna. Loba nu carinakdak. Ngajajar heuleut saméter. Nya kapaksa baé. Poékeun. pangna Pa Lebé saparakanca ngajak miang téh. saniskara katineung baris diteundeun. Rék ka mana ieu téh? Saenyana.´ Pa Kuwu nu ngawalon téh. atawa ka saha baé. Ngan anu matak héran téh. Nepi ka ayeuna. Sabab kabéh ogé. Katémbongna. Asa manggih kasempetan pikeun nepikeun kapanasaran. Malah kadéngé lapat-lapat. moal bina jeung maranéhna. Bangun nu keur nyawang pikahareupeun. ieu kapal keur nyuruwuk meulah jaladri. Bisa jadi. boh nu séjénna.

Mapay-mapay jajaran jelema-jelema anu keur narangtung nyawang jaladri. Atawa inget ka anak anu keur meujeuhna kembang buruan. kawasna mah. Kalah ka pamajikanana ririwit. Naon anu dipaké sedih ku Pa Kuwu? Asana téh taya cawadeunana. Enya. Enya. Sarua.sorangan. Si Unéd anu ± cék Pa Olot ± jauh tina agama. Si Unéd anu kakocapkeun sakola ka kota. Inget ka imah anu henteu kungsi kaoméan. Pa Olot téh geus masagi dina dunya barana mah. Tapi tepi ka ayeuna ogé angger baé. Sarua. picontoeun urang lembur. Ngan sapopoéna teu weléh ngungun alum. Malah katémbong geus aya nu ngalémbéréh. hareupeun Pa Lebé. Si Unéd anu kungsi ngagadabah Nyi Imas. Cék béja. Kuring ngaléngkah deui. Mindeng gering jeung kurang kasabaran. dina panonna aya nu ngembeng. Pasualan anu nepi ka maranéhna miang ogé. Henteu bisa ngalelempang paripolah anak!´ kadéngé Pa Olot gegerendengan. Kuring leumpang lalaunan. Méh kabéh anu ayeuna keur nangtung dina dék kapal. Bagean Pa Olot ayeuna mah anu diteuteup téh. pangna panon Pa Érté nepi ka ngembeng ogé alatan inget ka dinya. hirup Pa Érté ti baheula ogé henteu manggih kamarasan. nu geus déngdék ka kénca alatan dihakan umur. Naha ari anak pamajikan henteu dibawa. di lembur. Kuring neuteup Pa Érté. Dina panon Pa Érté katara aya nu ngembeng. ti barang rumah tangga Pa Érté hayang ngoméan éta imah téh. Jang!´ cék Pa Érté harita. dina panonna aya nu ngembeng. pédah hirup Pa Érté taya menyatna. Murag kana dék kapal. Alesan anu ku kuring karasa jeung karampa. jieun heula tihangna anu weweg!´ walon Pa Lebé. Komo apan. Nyaritana bangun hanjelu naker. Henteu robah. Ninggalkeun pasualan di ditu. Boa manéhna keur ingeteun ka pamajikanana. Salila mingpin . Kuring apal pisan. Pa Kuwu ayeuna mah anu diteuteup téh. Nyarakclakan. Si Unéd anu sok mabok. ³Aing téh henteu bisa mingpin kulawarga. Imahna nu nenggang di tungtung lembur. Kari-kari ayeuna dikotoran ku kalakuan anak. biheung geus réngsé. ³Cék kuring mah. sarua pisan. diculjeunkeun kitu baé? Saha nu ngurusna? Kituna mah. Naha Pa Olot téh inget ka budakna anu minculak ti batur? Enya. Pa Olot téh jadi jelema anu dipikolot. da basa ditinggalkeun téh keur meujeuhna bureuyeung. Komo saprak Si Unéd mangkat rumaja mah. Kuring ngaléngkah deui. Keun bae panggung ogé. aya alesan maranéhna indit ninggalkeun lembur ogé. Malah leuwih ngembeng ti panon Pa Érté. mindeng nyieun masalah anu matak wirang Pa Olot. ³Hésé geuning hayang ngawangun imah téh. Kawas bijil tina haté nu pangjerona. weweg-weweg atuh. sarua pisan. henteu kaganti golodog-golodogna acan. Tur kuring henteu kungsi nyaksian Pa Kuwu meunang bangbaluh. papada boga bangbaluh hirup.

Atawa melang ku tajug. Naon anu ku di dinya dipaké handeueul satutas ninggalkeun lembur?´ pokna. Pa Kuwu. naon anu dipaké sedih pikeun Pa Lebé mah. teu riuk-riuk. Sabab lir dikomando deui. ngan éta-étana anu dipaké hariwang ku Pa Lebé mah. Tapi meunang meres késang. ukur kahalangan tangkal jambu. kuring geus ngamomorékeun amanat Ema. Nilik kahirupanana mah. aya kénéh sajaba ti éta. ngan asa betah kénéh. Henteu kapikir. parat nepi kana sukuna. Pakayana nu lubaklibuk. Kawas nu surti. ³Pikiran baé ku sorangan!´ Lebeng. Pa Lebé henteu kasebut bisa usaha. Pa Kuwu ogé milu indit jeung Pa Lebé. ari kabeungharanana mah misah ti batur. miara tangkal samoja!´ ³Lain. sawah jeung tegal teu boga. anu ngajaranteng dina dék kapal téh arasup ka jero. ninggalkeun pamajikan bahénol. asa taya codéka nanaon. kuring téh hayang nanya kitu. sarua pisan. Sarua. ³Kuring mah henteu boga nanaon. Imahna ngajengléng. Pa Lebé anu tara leupas ti kopéah jeung ± sakanyaho ± tara ninggalkeun istigpar. Malah lain ngembeng deui. Kapal terus ngabiur. Pa Lebé. kuring apal pisan. Bisa dirarasakeun. *** . naon anu keur jadi kabingung. Pa Kuwu méré jawaban. Naha henteu lebar ninggalkeun pakaya. Satadina mah rék nuturkeun. Padahal. ladang dug hulu pet nyawa. Lalaki anu sapopoéna teu weléh basajan.´ ³Naon?´ kuring dangah. kawas henteu boga deui niat rarabi. Mapagahan barudak nu hayang diajar ngaji. najan sorotna beuki pias. teu némbongkeun robahna semu. Imahna lebakeun tajug. Tinggal kuring ngajanteng sorangan. Malah tepi ka kiwari. Malah kapaké pisan. Kakocapkeun bulan hareup mah rék meuli mobil. Imah geus rék runtuh. lain hasil idek-liher di balé-désa. Ti harita. mapay beuheung. ngabiur teuing ka mana. Enya.désa. Sabenerna. nyurulung mapay pipi. ninggalkeun kasugemaan hirup? Naon anu keur diimpleng ku Pa Kuwu. neuteup Pa Kuwu nu paromanna angger. Tapi sanggeus sakitu lilana didagoan. Bagéan Pa Lebé anu diteuteup téh. Ukur hiji anu dipaké hanjelu téh. bisi euweuh nu ngurus. Sabab bulan anteng maturan peuting. Bisa jadi. dina panonna aya nu ngembeng. cék manéhna sorangan. Miangna ti lembur. Cai laut angger ririakan. ³Di dinya moal apal. Henteu kaburu bisa ngawangkong. hirupna angger nyorangan. Sapopoéna idek-liher di tajug. ku di dinya ogé bisa dijawab. sapuluh taun katukang. asana mah henteu ninggalkeun kabeubeurat. Kari-kari ayeuna. henteu kabaca saeutik ogé. Pamajikanana maot. Inggis taya nu bisa neruskeun tapak-lacakna.

Nyampeurkeun Pa Érté. Sabab rék ka mana deui. Pangeusina geus loba nu inghak-inghakan. Ngan Mang Satibi anu beunang disebut nékad. naha kudu milu ceurik? Tapi kapal angger nyemprung. Beuki anteng ngalamun. Pindah ka alas peuntas. Ilaharna mah. katurug-turug kawasna mah ingeteun kana dongéng Mang Satibi téa. ³Rék iraha nepina ieu téh?´ kuring nanya ka Pa Olot. Terus ngadongéng. di tempat nu rék dituju. Hansip Oding. Angger teu . bari kapireng sorana inghak-inghakan. Malah sakuduna béar marahmay. henteu nepi baé ka nu dituju. Kapal téh terus nyemprung meulah jaladri. Ngan anéhna. kaayaan di jero kapal téh kalah matak sareukseuk. Eukeur mah kaayaan di lembur geus teu pikabetaheun. Cék dongéng Mang Satibi. Mang Satibi nganjang deui ka lembur. di tempat nu ayeuna rék dijugjug. harita. kumaha senangna di alas peuntas. Taya nu katémbong melenyun udud. di alas peuntas. nu aya dina kapal. Di ditu. Ngaguruh sapangeusi kapal. Inditna kadua pamajikan. kalah ka tingbirigidig diajak nyorang sagara téh. seuseurian. sarua ngabaretem. Geus henteu kadéngé sorana. ukur ngurus kebon sawit. geus mangbulan-bulan. Ukur éta anu aya dina ingetan kuring mah. Padahal pagawéan sapopoéna mah henteu hésé. Beuki jongjon jeung dirina séwang-séwangan. lamun rék nyanghareupan kabagjaan ± sebut baé kahirupan di alas peuntas téh kabagjaan ± lain ngeluk tungkul siga nu bingung. Ulis Odang. Kawasna Pa Lebé saparakanca kapincut ku dongéng Mang Satibi baréto. rék transmigrasi. di dieu. Mang Satibi kungsi indit ninggalkeun lembur. kaasup kuring. awahing ku tarik. meuli sawah jeung tanah. Malah aya ti antarana anu nepi ka luhlah. teuing rék iraha eureunna. Henteu mawa bekel nanaon. di ditu téh manéhna geus bisa nyieun gedong. Pa Lebé saparakanca. Kuring bingung pipetaeun. Kalah ka pengeusi kapal lir nu beuki tagiwur. Enya. Malah terus careurik patarik-tarik.Transmigrasi. pinuh ku nu ngadon ngalamun. Néangan hirup jeung huripna. Tapi ditanya ngadon ngeluk. Kapal angger nyemprung. patingcakakak sangeunahna. Maranéhna kawas nu jongjon jeung dirina séwang-séwangan. Rék ngarobah hirup di ditu. meuli motor. ari lain transmigrasi mah. Anu séjénna mah. Bah Wirya. Heuleut lima taun ti harita. Taya nu katangén ngobrol ngalér-ngidul. Komo ari Pa Kuwu mah. Pasti. Di ditu. sarua henteu ngawalon. Puluhan taun ka tukang. bet henteu nyaritakeun kaayaan di ditu. Ngan anéhna. Kalah ka patingharuleng bangun ngadadak manggih kabingung. kawas peunggas harepan. ³Ku naon Pa Olot?´ Henteu ngajawab. Taya salahna sapanjang jalan gogonjakan.

Sadetik wé cenah. karah kumaha ogé. Pamustunganana kapal déngdék pinuh ku cimata.soraan. Beuki pinuh. ³Hayang balik deui. ³Moal. Beuki loba. Kaasup kuring bet hayang balik deui. Aya nu tinggaleun di ditu!´ ³Kabéh aya nu tinggaleun?´ ³Enya!´ ³Kaasup kuring?´ ³Bisa jadi!´ ³Ké. Sora Pa Kuwu mani pangtarikna. Gancang balik deui!´ pokna. kuring ogé asa aya nu tinggaleun. tapi naha bet nyampeurkeun kuring?´ ³Pédah wé. Teu beunang dieureunkeun. Kapal beuki tilelep. Pamustunganana mah sapamadegan jeung maranéhna : hayang balik deui. Kuring hareugeueun. tina ceurik téh. Tur kuring kakara ngadéngé sora sakitu agemna. Terus déngdék. Kaasup Pa Érté. Kuring kukurilingan. Enya. kuring bisa kénéh neuteup bulan nu beuki pias « *** . dipikir-pikir mah. Pa Lebé. Kapal maju ku sorangan. aya nu maké baju sarwa bodas ngajanteng. Asa ketir nénjo kitu mah. Tapi kapal terus nyemprung. Kalah cimatana pangeusina terus maruragan. Kawasna. Sora anu agem. Nu gogorowokan beuki tarik. Sabab asa aya nu tinggaleun di lembur téh. Ngamalir dina dék-dék kapal. Jajauheun nepi malik arahna. ka rohang nahkoda. Terus ngeyembeng. Enya. Pangeusina patingkocéak. Teuing meunang sabaraha bulan. basa kuring keur nangtung ngumbar katineung dina dék kapal. asa aya nu tinggaleun. Basa dilieuk. nahkodana ogé keur milu ceurik. Asa teu kaharti. Saméméh karem. ari ieu kapal téh rék kamana? Geuning henteu nepi baé?´ ³Engké ogé bakal nyaho!´ pokna bari terus ngaléos. ³Hayang balik deui!´ cenah. Kuring ukur bati ngahulengna. maranéhna ceurik téh. Pa Kuwu. Tapi taya sasaha. Tapi kapal henteu eureun. ³Saha anjeun?´ ³Pangeusi ieu kapal!´ ³Enya. Lila-lila. katémbongna siga nu bingung!´ ³Naha anjeun henteu milu ceurik?´ ³Naon nu perlu diceungceurikan?´ ³Itu geuning batur mah «´ ³Enya. jeung nu séjénna. anjeun moal bisa balik deui!´ aya sora ti gigireun. jadi patinggorowok patarik-tarik. maranéhna ceurik hayang balik deui ka lembur.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful