carpon bahasa sunda

Kelas IX B SMP Negeri 6 Kota Cirebon

Carpon Basa Sunda
Fidha Hari Ayuningtias

2012

Jl . Elang Raya no.1 Perumnas Kota Cirebon 45141

Ayeuna. anu ku ema mah dipiara pisan. Isuk-isuk. ³Hayu? Ka mana?´ kuring kerung. kuring nénjo marakbakna kembang samoja di pipireun imah. Matak harita bapa omat-omatan. kudu mawa bekel!´ ³Kumaha atuh. Da éta. Pa Lebé. Pa Érté ngaronghéap. Urang téh rék nyaba ka ditu. nyusul bapa ka kalanggengan. henteu méré pisan témpo. Indit téh éstuning taya kereteg ti méméhna. sing loba ngumpulkeun bekel. basa kuring rék nyawang meletékna panonpoé nu baris maturan hirup kabeurangnakeun. Asana mah. Hansip Oding. Bekel ieuh. enya baé geus ngagimbung loba jelema. atawa nitipkeun pakaya jeung tangkal samoja ka nu aya di lembur. ³Keun baé da engké ogé aya nu ngurus!´ cék Pa Érté sajeroning leumpang. henteu mandi-mandi acan. Bieu. Pa Kuwu. Nepi ka palabuan. Sing bisa ngajeuhjeuhkeun pakeun sarta ulah natambuh waktu. kitu wéh. Rombongan ti lembur kuring. ³Har. Datangna teuing ti lebah mana. Malah saméméh ema ninggalkeun. Teu boga niat ti anggalna. ³Hayu atuh!´ pokna. kapal geus miang ninggalkeun palabuan. henteu maraban domba. ukur hiji anu diamanatkeun téh.Bulan beuki pias di awang-awang. da ujug-ujug ngajanteng hareupeun. Pa Olot. Malah henteu kungsi ngimpi-ngimpi acan. Ninggalkeun salaksa katineung di ditu. Kuring nepi ka poho. da kuring mah teu boga nanaon?´ ³Keun baé. lantaran kuring kaburu indit. Tangkal samoja gigireun kuburan bapa. pabuburit. pangmiarakeun tangkal samoja. bangun rék indit-inditan. bisi katinggaleun ku kapal!´ ³Saha baé nu milu téh?´ ³Loba. Katémbongna mani geus saged. misah di beulah wétan. henteu ngonci heula imah. Urang téh rék nyaba ka jauhna. ka alas peuntas. Geus teu kadéngé deui gebyurna lambak. Pa Érté mani ngabebereg. katémbong keur . Geus taruluy batur mah!´ Mani asa rurusuhan indit téh. Teuing saha nu bakal neruskeun miara éta tangkal samoja. Ukur dibaturan ku tilu béntang anu tingkariceup. Urang nyiar kasenangan di ditu!´ ³Asa kakara ngadéngé kuring mah?´ ³Aéh-aéh. Asa cikénéh. Bah Wirya. Ulis Odang. Geus teu kaciri deui runggunukna pilemburan jeung ngamparna pasawahan. amanat ema téh kamomorékeun. beberengkes. tur asa detik bieu pisan. apan kamari geus dibadamian. Buru-buru. di bali geusan ngajadi. apan geus dibéjaan ti tangéhna ogé.

maranéhna bangun sedih naker. Bangun nu keur nyawang pikahareupeun. Paceklik nu panjang. Malah kadéngé lapat-lapat. napel kénéh dina angen-angen. Bisa jadi. angger baé lebeng. leungeun maranéhna nangkeup harigu. Sabab kabéh ogé. nu keur ngalamun kawas kuring. Dumasar kana sawatara kajadian harénghéng di lembur. Ngan anu matak héran téh. dijawab ku sorangan. ari barudakna mah henteu sina milu. Teuing iraha jolna. asa aya nu ngajedud dina jajantung. jumlahna teuing sabaraha urang. pangna Pa Lebé saparakanca ngajak miang téh. teu ngiceup-ngiceup. moal bina jeung maranéhna. Nepi ka ayeuna.´ Pa Kuwu nu ngawalon téh. Euleuh. kawas nu mentingkeun . saniskara katineung baris diteundeun.ngabaredega. Loba nu carinakdak. ³Parantos sigana mah. ieu kapal keur nyuruwuk meulah jaladri. Kapal anu nya badag nya jangkung. Nya di basisir ieu pisan. geuning aya nu maca tahlil sagala rupa. kuring bingung kénéh. Loba kasakit. da Pa Érté can kungsi ngécéskeun ± geus ngajugrug di basisir. Katémbongna. Tapi naon anu karasa ku kuring. Ngajajar heuleut saméter. Sorot panon ka jauhna. aya nu ngahariring lagu Pileuleuyan. Tapi anéh. Matak rungsing jeung henteu tingtrim. ³Geus kumpul saréréa?´ cék Pa Lebé. Poékeun. sajeroning nangtung dina dék kapal. Taneuh nu angar. rék kamana urang téh?´ ³Engké ogé apal sorangan!´ walonna bari henteu ngarérét-rérét acan. Enya ari nineungna mah. boh Pa Lebé. lantaran kaayaan lembur geus henteu pikabetaheun deui. da tadi mah anu ngajanteng lebah dinya téh Pa Olot. Kapal anu rék mawa kuring ± teuing ka mana. Rék ka mana ieu téh? Saenyana. Pagebug. geus teu karasa. asa can kungsi manggih tandinganana. Pa Érte gancang ditoél. Asa manggih kasempetan pikeun nepikeun kapanasaran. Moal boa. keur saheulaanan mah. Miang ti lembur pikeun nyingkahan rereged. éta pananya bisa ditepikeun ka Pa Érté. Dipingpin ku Pa Lebé. Kurang dahareun. Ngan can aya waktu nu rinéh. Ngadéngé jawaban kitu mah. Pa Érté ngajanteng pisan gigireun kuring. keur anteng narangtung bari nyawang cai laut nu ririakan kasorot bulan nu beuki pias. atawa ka saha baé. Kawas nu dikomando. boh nu séjénna. ³Hayu atuh urang indit ayeuna!´ Kabéh asup kana kapal. Gancangna teuing sakumaha. Kalah ka diantep ngajanteng di sisi basisir. Nu ngajanteng di dék kapal téh. Basa hatong kapal disada. Nya kapaksa baé. Panonna neuteup ka tengah jaladri. ³Pa. biheung kasampeur deui.

Kuring apal pisan. Henteu bisa ngalelempang paripolah anak!´ kadéngé Pa Olot gegerendengan. mindeng nyieun masalah anu matak wirang Pa Olot. Enya. aya alesan maranéhna indit ninggalkeun lembur ogé. weweg-weweg atuh. Salila mingpin . pangna panon Pa Érté nepi ka ngembeng ogé alatan inget ka dinya. hareupeun Pa Lebé. Bagean Pa Olot ayeuna mah anu diteuteup téh. Kuring neuteup Pa Érté. Imahna nu nenggang di tungtung lembur. nu geus déngdék ka kénca alatan dihakan umur. ³Aing téh henteu bisa mingpin kulawarga. Malah katémbong geus aya nu ngalémbéréh. Murag kana dék kapal. Henteu robah. Kuring ngaléngkah deui. diculjeunkeun kitu baé? Saha nu ngurusna? Kituna mah. kawasna mah. di lembur.sorangan. Méh kabéh anu ayeuna keur nangtung dina dék kapal. sarua pisan. Kalah ka pamajikanana ririwit. Dina panon Pa Érté katara aya nu ngembeng. Si Unéd anu kungsi ngagadabah Nyi Imas. pédah hirup Pa Érté taya menyatna. Sarua. Naon anu dipaké sedih ku Pa Kuwu? Asana téh taya cawadeunana. Komo apan. Malah leuwih ngembeng ti panon Pa Érté. dina panonna aya nu ngembeng. ³Hésé geuning hayang ngawangun imah téh. Tur kuring henteu kungsi nyaksian Pa Kuwu meunang bangbaluh. Keun bae panggung ogé. Kari-kari ayeuna dikotoran ku kalakuan anak. Pa Olot téh jadi jelema anu dipikolot. Boa manéhna keur ingeteun ka pamajikanana. da basa ditinggalkeun téh keur meujeuhna bureuyeung. Inget ka imah anu henteu kungsi kaoméan. Tapi tepi ka ayeuna ogé angger baé. jieun heula tihangna anu weweg!´ walon Pa Lebé. Alesan anu ku kuring karasa jeung karampa. Pasualan anu nepi ka maranéhna miang ogé. Kuring leumpang lalaunan. Komo saprak Si Unéd mangkat rumaja mah. sarua pisan. Ngan sapopoéna teu weléh ngungun alum. Kuring ngaléngkah deui. Mindeng gering jeung kurang kasabaran. Cék béja. Si Unéd anu ± cék Pa Olot ± jauh tina agama. Kawas bijil tina haté nu pangjerona. Atawa inget ka anak anu keur meujeuhna kembang buruan. Mapay-mapay jajaran jelema-jelema anu keur narangtung nyawang jaladri. henteu kaganti golodog-golodogna acan. Pa Olot téh geus masagi dina dunya barana mah. dina panonna aya nu ngembeng. hirup Pa Érté ti baheula ogé henteu manggih kamarasan. Naha Pa Olot téh inget ka budakna anu minculak ti batur? Enya. Nyarakclakan. picontoeun urang lembur. Si Unéd anu kakocapkeun sakola ka kota. Ninggalkeun pasualan di ditu. Naha ari anak pamajikan henteu dibawa. Nyaritana bangun hanjelu naker. ti barang rumah tangga Pa Érté hayang ngoméan éta imah téh. biheung geus réngsé. papada boga bangbaluh hirup. Pa Kuwu ayeuna mah anu diteuteup téh. Jang!´ cék Pa Érté harita. Si Unéd anu sok mabok. Enya. Sarua. ³Cék kuring mah.

Pa Kuwu. lain hasil idek-liher di balé-désa.désa. Mapagahan barudak nu hayang diajar ngaji. ninggalkeun kasugemaan hirup? Naon anu keur diimpleng ku Pa Kuwu. sapuluh taun katukang. *** . bisi euweuh nu ngurus. teu némbongkeun robahna semu. Atawa melang ku tajug. henteu kabaca saeutik ogé. Kakocapkeun bulan hareup mah rék meuli mobil. neuteup Pa Kuwu nu paromanna angger. Naha henteu lebar ninggalkeun pakaya. ladang dug hulu pet nyawa. kawas henteu boga deui niat rarabi. ³Pikiran baé ku sorangan!´ Lebeng. parat nepi kana sukuna. Bisa jadi. teu riuk-riuk. Miangna ti lembur. Imahna ngajengléng. Henteu kapikir. ³Kuring mah henteu boga nanaon. Padahal. Pa Kuwu ogé milu indit jeung Pa Lebé. Pa Lebé anu tara leupas ti kopéah jeung ± sakanyaho ± tara ninggalkeun istigpar. Pa Lebé henteu kasebut bisa usaha. Bisa dirarasakeun. Kari-kari ayeuna. hirupna angger nyorangan. mapay beuheung. Tinggal kuring ngajanteng sorangan. Bagéan Pa Lebé anu diteuteup téh. aya kénéh sajaba ti éta. Tapi sanggeus sakitu lilana didagoan. Sabenerna. Ti harita. Sapopoéna idek-liher di tajug. Naon anu ku di dinya dipaké handeueul satutas ninggalkeun lembur?´ pokna. Malah tepi ka kiwari. ngan asa betah kénéh. Sarua. Imahna lebakeun tajug. Kawas nu surti. Malah lain ngembeng deui. Nilik kahirupanana mah. Cai laut angger ririakan. anu ngajaranteng dina dék kapal téh arasup ka jero. Pa Kuwu méré jawaban. kuring geus ngamomorékeun amanat Ema. Tapi meunang meres késang. Sabab bulan anteng maturan peuting. Pamajikanana maot. Sabab lir dikomando deui. Lalaki anu sapopoéna teu weléh basajan. ngan éta-étana anu dipaké hariwang ku Pa Lebé mah. ngabiur teuing ka mana. Imah geus rék runtuh. ninggalkeun pamajikan bahénol. Henteu kaburu bisa ngawangkong. cék manéhna sorangan. naon anu keur jadi kabingung.´ ³Naon?´ kuring dangah. ³Di dinya moal apal. nyurulung mapay pipi. Malah kapaké pisan. kuring apal pisan. Enya. Inggis taya nu bisa neruskeun tapak-lacakna. Ukur hiji anu dipaké hanjelu téh. ku di dinya ogé bisa dijawab. Satadina mah rék nuturkeun. Pa Lebé. asa taya codéka nanaon. ari kabeungharanana mah misah ti batur. miara tangkal samoja!´ ³Lain. dina panonna aya nu ngembeng. ukur kahalangan tangkal jambu. naon anu dipaké sedih pikeun Pa Lebé mah. najan sorotna beuki pias. sarua pisan. sawah jeung tegal teu boga. asana mah henteu ninggalkeun kabeubeurat. Kapal terus ngabiur. kuring téh hayang nanya kitu. Pakayana nu lubaklibuk.

Rék ngarobah hirup di ditu. Padahal pagawéan sapopoéna mah henteu hésé. Anu séjénna mah. Ilaharna mah. sarua henteu ngawalon. teuing rék iraha eureunna. kaayaan di jero kapal téh kalah matak sareukseuk. Bah Wirya. Pindah ka alas peuntas. Ngan anéhna. Eukeur mah kaayaan di lembur geus teu pikabetaheun. Beuki jongjon jeung dirina séwang-séwangan. henteu nepi baé ka nu dituju. katurug-turug kawasna mah ingeteun kana dongéng Mang Satibi téa. Puluhan taun ka tukang. di ditu téh manéhna geus bisa nyieun gedong. Kalah ka pengeusi kapal lir nu beuki tagiwur. Geus henteu kadéngé sorana. Kapal angger nyemprung. Malah aya ti antarana anu nepi ka luhlah. kaasup kuring. Pa Lebé saparakanca. Kuring bingung pipetaeun. bari kapireng sorana inghak-inghakan. Kalah ka patingharuleng bangun ngadadak manggih kabingung. Ulis Odang. Di ditu. nu aya dina kapal. Sabab rék ka mana deui. di dieu. Angger teu . pinuh ku nu ngadon ngalamun. Ukur éta anu aya dina ingetan kuring mah. di tempat nu ayeuna rék dijugjug. Pasti. Mang Satibi nganjang deui ka lembur. meuli sawah jeung tanah. Beuki anteng ngalamun. Malah terus careurik patarik-tarik. Néangan hirup jeung huripna. Tapi ditanya ngadon ngeluk. awahing ku tarik. ³Ku naon Pa Olot?´ Henteu ngajawab. Henteu mawa bekel nanaon. Cék dongéng Mang Satibi. kawas peunggas harepan. Terus ngadongéng. ³Rék iraha nepina ieu téh?´ kuring nanya ka Pa Olot. meuli motor. harita. lamun rék nyanghareupan kabagjaan ± sebut baé kahirupan di alas peuntas téh kabagjaan ± lain ngeluk tungkul siga nu bingung. Enya. bet henteu nyaritakeun kaayaan di ditu. Nyampeurkeun Pa Érté. Komo ari Pa Kuwu mah.Transmigrasi. kumaha senangna di alas peuntas. di alas peuntas. Kapal téh terus nyemprung meulah jaladri. Taya salahna sapanjang jalan gogonjakan. sarua ngabaretem. rék transmigrasi. Ngan Mang Satibi anu beunang disebut nékad. ukur ngurus kebon sawit. di tempat nu rék dituju. seuseurian. geus mangbulan-bulan. Taya nu katémbong melenyun udud. Maranéhna kawas nu jongjon jeung dirina séwang-séwangan. patingcakakak sangeunahna. kalah ka tingbirigidig diajak nyorang sagara téh. Inditna kadua pamajikan. Ngaguruh sapangeusi kapal. Pangeusina geus loba nu inghak-inghakan. Ngan anéhna. ari lain transmigrasi mah. Hansip Oding. Mang Satibi kungsi indit ninggalkeun lembur. Di ditu. Kawasna Pa Lebé saparakanca kapincut ku dongéng Mang Satibi baréto. Taya nu katangén ngobrol ngalér-ngidul. naha kudu milu ceurik? Tapi kapal angger nyemprung. Heuleut lima taun ti harita. Malah sakuduna béar marahmay.

Kapal maju ku sorangan. Jajauheun nepi malik arahna. Asa teu kaharti. Kapal beuki tilelep. Enya. Kuring kukurilingan. maranéhna ceurik téh. Tapi taya sasaha. ³Saha anjeun?´ ³Pangeusi ieu kapal!´ ³Enya. ³Moal. Kaasup kuring bet hayang balik deui. Beuki loba. anjeun moal bisa balik deui!´ aya sora ti gigireun. Kalah cimatana pangeusina terus maruragan. ari ieu kapal téh rék kamana? Geuning henteu nepi baé?´ ³Engké ogé bakal nyaho!´ pokna bari terus ngaléos. Kaasup Pa Érté. Tapi kapal terus nyemprung. Tur kuring kakara ngadéngé sora sakitu agemna. kuring bisa kénéh neuteup bulan nu beuki pias « *** . Pamustunganana kapal déngdék pinuh ku cimata. Terus ngeyembeng. Terus déngdék. Tapi kapal henteu eureun. Pangeusina patingkocéak. Kuring ukur bati ngahulengna. ³Hayang balik deui. tina ceurik téh. kuring ogé asa aya nu tinggaleun. ka rohang nahkoda. nahkodana ogé keur milu ceurik. Pa Lebé. Gancang balik deui!´ pokna.soraan. ³Hayang balik deui!´ cenah. katémbongna siga nu bingung!´ ³Naha anjeun henteu milu ceurik?´ ³Naon nu perlu diceungceurikan?´ ³Itu geuning batur mah «´ ³Enya. asa aya nu tinggaleun. Lila-lila. Sora anu agem. Pa Kuwu. Pamustunganana mah sapamadegan jeung maranéhna : hayang balik deui. Aya nu tinggaleun di ditu!´ ³Kabéh aya nu tinggaleun?´ ³Enya!´ ³Kaasup kuring?´ ³Bisa jadi!´ ³Ké. jadi patinggorowok patarik-tarik. Kuring hareugeueun. aya nu maké baju sarwa bodas ngajanteng. jeung nu séjénna. Sadetik wé cenah. Saméméh karem. maranéhna ceurik hayang balik deui ka lembur. dipikir-pikir mah. Asa ketir nénjo kitu mah. Basa dilieuk. tapi naha bet nyampeurkeun kuring?´ ³Pédah wé. Ngamalir dina dék-dék kapal. Enya. karah kumaha ogé. Kawasna. Beuki pinuh. Sora Pa Kuwu mani pangtarikna. Nu gogorowokan beuki tarik. Teu beunang dieureunkeun. basa kuring keur nangtung ngumbar katineung dina dék kapal. Teuing meunang sabaraha bulan. Sabab asa aya nu tinggaleun di lembur téh.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful